zelfvertrouwen in de lespraktijk - Netty Gelijsteen
zelfvertrouwen in de lespraktijk - Netty Gelijsteen
zelfvertrouwen in de lespraktijk - Netty Gelijsteen
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>de</strong>nken zijn congruent. Volgens Rogers staat <strong>de</strong> docent open voor zijn eigen<br />
gevoelens en kan hij daarover communiceren.<br />
Echtheid ontstaat doordat <strong>de</strong> docent zich overgeeft aan een situatie <strong>in</strong> plaats van<br />
zichzelf en <strong>de</strong> situatie tot het uiterste willen beheersen. De docent is ook eerlijk<br />
over <strong>de</strong> onmogelijkheid van een situatie en <strong>de</strong> eigen gevoelens daarbij. Hij geeft<br />
een oprechte waarnem<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> problemen, waardoor een situatie eerlijk<br />
beschreven kan wor<strong>de</strong>n. Congruent zijn van <strong>de</strong> docent bestaat volgens Rogers uit<br />
het eerlijk zijn van <strong>de</strong> docent over eigen emoties ook boosheid en kwaadheid. De<br />
leraar is zich bewust van eigen vooroor<strong>de</strong>len en negatieve verwacht<strong>in</strong>gen. Hij keurt<br />
gedrag af; niet <strong>de</strong> persoon. Hij geeft feedback gericht op het werk van <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g.<br />
De docent gebruikt als hij wat zegt <strong>de</strong> ik-boodschap wat volgens Gordon (1980) als<br />
volgt werkt. Je zegt: “ik v<strong>in</strong>d dat je onaardig bent”, <strong>in</strong> plaat van „jij bent onaardig” wat<br />
een jij-boodschap zou zijn.<br />
3.10.5 Onvoorwaar<strong>de</strong>lijke aanvaard<strong>in</strong>g.<br />
De docent aanvaardt <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g zon<strong>de</strong>r voorwaar<strong>de</strong>n te stellen en zon<strong>de</strong>r enige<br />
vorm van veroor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g. De docent ziet <strong>de</strong> an<strong>de</strong>r, <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g als een onafhankelijk<br />
persoon, met an<strong>de</strong>re <strong>in</strong>teresses, gevoelens en waar<strong>de</strong>n dan hij zelf. Door <strong>de</strong><br />
leerl<strong>in</strong>g te accepteren en het an<strong>de</strong>rs zijn te benoemen als ware het „nieuwe‟<br />
waar<strong>de</strong>n, geeft <strong>de</strong> docent <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g optimale kansen op ontplooi<strong>in</strong>g. Hier wordt het<br />
tegenover gestel<strong>de</strong> bedoelt van voor<strong>in</strong>genomenheid; <strong>de</strong> self-fulfill<strong>in</strong>g prophecy.<br />
Gordon waarschuwt voor het doen alsof je <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g accepteert. Hiermee is <strong>de</strong><br />
kiem gelegd voor het samengaan van onvoorwaar<strong>de</strong>lijke aanvaard<strong>in</strong>g met echtheid<br />
en eerlijkheid. De leerl<strong>in</strong>g voelt het als een van <strong>de</strong> voorwaar<strong>de</strong>n niet klopt en er<br />
sprake is van een „gemeng<strong>de</strong>‟ boodschap.<br />
3.10.6 Empathie; gevoelens proberen te begrijpen en begrip tonen.<br />
Zowel het zich <strong>in</strong>leven <strong>in</strong> <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g door <strong>de</strong> docent als <strong>de</strong> communicatie tussen <strong>de</strong><br />
docent en <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g zijn twee begrippen die aan bod komen bij het begrip<br />
empathie. Immers met alleen empathie voelen en niet tonen geeft <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g geen<br />
begrip van <strong>de</strong> docent. Een mid<strong>de</strong>l tot empathie en goed communicatie is actief<br />
luisteren. Als hij actief luistert geeft <strong>de</strong> docent aan wat hij heeft begrepen en <strong>de</strong><br />
leerl<strong>in</strong>g krijgt <strong>de</strong> gelegenheid dit te beamen.<br />
3.11 De <strong>in</strong>vloed van <strong>de</strong> docent: <strong>de</strong> didactische factoren<br />
De activiteiten van <strong>de</strong> leerkracht zijn gericht op het tot stand komen van<br />
leerprocessen bij leerl<strong>in</strong>gen en het bereiken van <strong>de</strong> leerdoelstell<strong>in</strong>gen. De<br />
basispr<strong>in</strong>cipes aldus Degrave (1976) zijn weergegeven <strong>in</strong> <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong><br />
paragraven.<br />
3.11.1 Methodische-didaktische mid<strong>de</strong>len<br />
Leren: aanschouwelijk leren door <strong>de</strong> leerstof te verwerken <strong>in</strong> schema‟s om tot <strong>de</strong><br />
benodig<strong>de</strong> abstractie te komen. Dit leerpr<strong>in</strong>cipe wordt afgekort met ASA;<br />
Aanschouwen, Schematiseren en Abstraheren. In plaats van schema‟s kun je<br />
ook <strong>de</strong> stadia van het GAS pr<strong>in</strong>cipe volgen. Dat staat voor Globale of totale<br />
<strong>in</strong>druk, waarop <strong>de</strong> Analyse van <strong>de</strong> <strong>in</strong>druk volgt die weer gevolgd wordt door het<br />
Structurele stadium. Peer en Tielemans (1984)<br />
Activiteitspr<strong>in</strong>cipe, passend bij ontwikkel<strong>in</strong>gsfase van <strong>de</strong> leerl<strong>in</strong>g een<br />
leeropdracht maken die leerl<strong>in</strong>g actief maakt.<br />
Belangstell<strong>in</strong>gspr<strong>in</strong>cipe<br />
Individuele- en differentiatiepr<strong>in</strong>cipe<br />
22