De zoutfabrieken – Zoutmuseum - Musées des techniques et ...
De zoutfabrieken – Zoutmuseum - Musées des techniques et ...
De zoutfabrieken – Zoutmuseum - Musées des techniques et ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Maqu<strong>et</strong>te in h<strong>et</strong> midden van de inleidende<br />
expositie<br />
<strong>De</strong>ze maqu<strong>et</strong>te laat zien hoe door de eeuwen heen zout<br />
onttrokken is aan zilt water. H<strong>et</strong> bovenste gedeelte laat<br />
h<strong>et</strong> verdampingsproces zien, en ook de opslag en h<strong>et</strong> prepareren<br />
van zoutblokken. In h<strong>et</strong> onderste gedeelte zien we de<br />
onderaardse gewelven waar h<strong>et</strong> zoute water gewonnen werd,<br />
samen m<strong>et</strong> de installaties die gebruikt werden om dit pekelwater<br />
naar de oppervlakte te brengen.<br />
In de loop der tijden werden deze installaties verschillende<br />
keren vervangen of aangepast:<br />
h<strong>et</strong> hefboommechaniek (in<br />
h<strong>et</strong> midden van de maqu<strong>et</strong>te)<br />
werd als eerste gebruikt. Aan<br />
één uiteinde van de paal<br />
hangt een emmer, en<br />
aan h<strong>et</strong> andere<br />
een tegengewicht.<br />
H<strong>et</strong><br />
werktuig werd<br />
door arbeiders<br />
bediend en werd<br />
gebruikt voor<br />
bronnen op oppervlakteniveau.<br />
H<strong>et</strong> verkregen<br />
water bevatte<br />
ongeveer 40 gram zout per liter.<br />
In de veertiende eeuw werd een paternoster-systeem geïnstalleerd,<br />
waarbij schepvaten aan een ronddraaiend rad h<strong>et</strong><br />
pekelwater in onderaardse putten opschepten en naar boven<br />
brachten (rechts op de maqu<strong>et</strong>te). H<strong>et</strong> rad werd aangedreven<br />
m<strong>et</strong> behulp van paarden. H<strong>et</strong> zoutgehalte van h<strong>et</strong> verkregen<br />
water steeg hiermee tot meer dan 80 gram zout per liter.<br />
In de achttiende eeuw werden ook m<strong>et</strong> de hand aangedreven<br />
zuigerpompen gebruikt.<br />
In 1750 werd een systeem geïnstalleerd dat aangedreven<br />
werd door h<strong>et</strong> water van een rivier, de “Furieuse” (h<strong>et</strong> waterrad,<br />
links op de maqu<strong>et</strong>te). Ook nu kan deze nog worden<br />
gebruikt om de uit de 19e eeuw daterende pekelpomp aan te<br />
drijven. <strong>De</strong>ze put water op een diepte van 246 m<strong>et</strong>er, en dit<br />
water bevat 330 gram zout per liter.<br />
Achtergrond<br />
informatie<br />
1. INLEIDING (VERVOLG)<br />
H<strong>et</strong> schilderij van Nicolas Richard :<br />
“<strong>De</strong> stad Salins in 1628" (achterwand<br />
van de inleidende expositieruimte)<br />
Dit schilderij geeft ons een goed beeld van Salins in de<br />
zeventiende eeuw. Op verschillende manieren blijkt hoe<br />
belangrijk de zoutwinning was in die tijd. We zien dat alle<br />
daken van de stad houten dakpannen hebben, maar dat de<br />
gebouwen van de zoutwinning al steenachtige daken hebben.<br />
Dit was toendertijd een teken van grote rijkdom. Ook is duidelijk<br />
hoe de fabriek de stad domineerde. <strong>De</strong> grote zoutwerken<br />
besloegen meer dan 2 hectare en in de hoogtijdagen<br />
werkten er 180 mensen binnen h<strong>et</strong> complex<br />
en nog eens bijna 640 daarbuiten,<br />
vooral in de omringende bosgebieden.<br />
Twee forten<br />
torenden over de vallei<br />
om h<strong>et</strong> kostbare<br />
zout te beschermen.<br />
In de Middeleeuwen waren er in Salins drie zoutwinningen waarvan de “Grande Saline”, h<strong>et</strong><br />
huidige museum, de grootste was. Pas in de zeventiende eeuw werden ze samengevoegd tot één<br />
administratieve eenheid.<br />
Als de gids er is, verzoeken wij u de groep nu te volgen naar informatiepunt 2.