Blik vooruit - Vrije Universiteit Amsterdam
Blik vooruit - Vrije Universiteit Amsterdam
Blik vooruit - Vrije Universiteit Amsterdam
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
122<br />
Begin vanaf het begin<br />
Opvallend is dat de geïnterviewden benadrukken<br />
dat het eerste jaar cruciaal is voor de academische<br />
vorming van studenten. Er moet daarom<br />
hoog worden ingezet om studenten direct te activeren<br />
en te betrekken bij de opleiding, en hen zo<br />
snel mogelijk te laten ontdekken of ze de juiste<br />
studiekeuze hebben gemaakt.<br />
Studenten komen binnen met een zeer wisselende<br />
motivatie en inzet. Geïnterviewden vinden<br />
het daarom belangrijk om te werken aan de houding<br />
van studenten: er moet expliciet aandacht<br />
besteed worden aan wat we in een academische<br />
omgeving van studenten verwachten. ‘Je moet<br />
studenten wakker schudden en luiheid zo snel<br />
mogelijk afleren’, aldus een student. Docenten<br />
moeten zich inzetten om studenten in de juiste<br />
studiemodus te laten komen, door hen uit te dagen<br />
en eisen te stellen, maar ook door waar nodig<br />
begeleiding te bieden.<br />
Om studenten snel bij de voor hen juiste opleiding<br />
te krijgen en te motiveren, moet het eerste jaar<br />
een dwarsdoorsnede van de opleiding bieden en<br />
studenten in contact brengen met professionals.<br />
Studenten krijgen zo snel een beeld van de opleiding<br />
en wat ze ermee kunnen, en ontdekken of ze<br />
de juiste studie gekozen hebben. Een docent: ‘Je<br />
moet meteen aansluiten bij wat studenten motiveert<br />
om überhaupt naar de VU te komen.’ Dit is<br />
nu vaak onvoldoende het geval: opleidingen starten<br />
met algemene vakken, die studenten onvoldoende<br />
motiveren en geen representatief beeld<br />
geven van de opleiding.<br />
Verschillende geïnterviewden wijzen erop dat studenten,<br />
meer dan nu het geval is, direct serieus<br />
genomen moeten worden. Een docent: ‘Vanaf dag<br />
één moet je studenten zien als toekomstige academische<br />
collega’s, die moet je serieus nemen.<br />
Dan moet je gelijk hoog inzetten.’<br />
Een bestuurder deelt die mening: ‘Veel studenten<br />
komen binnen met talent en zin om te leren.<br />
Zij moeten vanaf het begin het idee krijgen dat<br />
ze onderdeel uitmaken van de academische gemeenschap.’<br />
Men vindt dat er vanaf het begin van<br />
de studie aandacht moet zijn voor wetenschappelijk<br />
onderzoek en de wetenschappelijke attitude.<br />
Studenten moeten bijvoorbeeld al meteen kritisch<br />
leren kijken en worden uitgedaagd om kennis ter<br />
discussie te stellen. Niet alleen kunnen studenten<br />
hiervan leren, het komt ook docenten ten goede.<br />
Een bestuurder: ‘Studenten zitten nog niet vastgebakken<br />
in een discipline. Ze hebben daardoor<br />
een frisheid en creativiteit waar docenten van<br />
kunnen en moeten profiteren!’<br />
Een belangrijke kanttekening bij investering in<br />
het eerste jaar is de grote uitval, met name bij<br />
grootschalige opleidingen zoals Rechten. Hier<br />
wordt in het eerste jaar vooral gewerkt met massale<br />
colleges. Een docent: ‘De studie zou interessanter<br />
worden als het onderwijs meer activerend<br />
en kleinschaliger zou zijn en als vanaf dag één<br />
grote vragen centraal stonden. Maar dit vraagt<br />
een investering die de moeite bijna niet waard is,<br />
omdat er zoveel studenten afvallen.’ De VU moet<br />
hierin afwegingen maken.<br />
Community of learners in het eerste jaar?<br />
Een belangrijke vraag in het kader van de onderwijsvisie<br />
is of de community of learners een plaats<br />
kan en moet krijgen in het eerste jaar. De meningen<br />
hierover lopen uiteen. Critici wijzen erop dat<br />
het studenten in het eerste jaar nog ontbreekt<br />
aan kennis en vaardigheden om onderzoek te<br />
doen naar vragen die voor onderzoekers relevant<br />
zijn. Zij vinden de community of learners meer<br />
iets voor latere studiefases. Een bestuurder: ‘In<br />
het begin is er nog geen sprake van gelijkwaardigheid<br />
tussen studenten en docenten, de basis