TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
een groot aantal personen er toe gebracht wordt<br />
om een mid<strong>de</strong>ltje te gebruiken, hetzij van gekleurd<br />
water of iets an<strong>de</strong>rs, zullen er al tgd e enigen zgn<br />
die in ge moe<strong>de</strong> meenen er door geholpen te zijn.<br />
Want een van drieën moet gebeuren ; nà het gebruik<br />
moet <strong>de</strong> zieke verergeren, gelijk blijven of<br />
verbeteren. Gebruiken nu 1000 personen een mid<strong>de</strong>ltje,<br />
al is het nog zoo onwerkzaam, dan zullen<br />
ér ligt 10 of 20 on<strong>de</strong>r zgn die nâ het gebruik wat<br />
beter zgn gewor<strong>de</strong>n, wat zon<strong>de</strong>r het gebruik ook<br />
hét geval zou geweest zgn. Die 10 of 20 geven<br />
attesten af, en als men <strong>de</strong>zen on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> oogen krijgt<br />
en niets weet van <strong>de</strong> overige 980 of 990 wier<br />
ziekte na het gebruik gelijk gebleven of verergerd<br />
is, meent men al spoedig dat <strong>de</strong> <strong>de</strong>ugd van het<br />
mid<strong>de</strong>l uitstekend bewezen is.<br />
De attesten bij <strong>de</strong> besproken druppels hebben<br />
<strong>de</strong> bijzon<strong>de</strong>rheid dat zij verbazend oud zgn. Er is<br />
geen enkel on<strong>de</strong>r dat min<strong>de</strong>r dan 85 jaar gele<strong>de</strong>n<br />
is afgegeven ; <strong>de</strong> dagteekeningen wisselen van 1785<br />
tot 1812. Op grond van die echte of onechte,<br />
bijna 100 jaar ou<strong>de</strong>, onmogelijk meer te controleeren<br />
verklaringen, laat het <strong>tegen</strong>woordige publiek<br />
zich met druppeltjes gekleurd water foppen en betaalt<br />
daarvoor drie gul<strong>de</strong>n per wijnglas vol !"<br />
Tannhäuser's Citroensapkuur.<br />
Se<strong>de</strong>rt eenigen tgd verschijnt <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> advertentie<br />
in onze dagbla<strong>de</strong>n :<br />
„TANNHäusBB's wereldberoem<strong>de</strong><br />
CITROENSAPKUUR,<br />
bekroond met Goo<strong>de</strong>n Medailles en Hoogste On<strong>de</strong>rscheidingen,<br />
geneest spoedig en zeker Lever-, Nier, Maag- en<br />
Suikerziekte, Zwaarlijvigheid (in verband met korta<strong>de</strong>migheid),<br />
Jicht, Rheumatiek, Galsteenen en onzuiver Bloed. —<br />
Per flesch ƒ1.50 incl. uitvoerige brochure, bevatten<strong>de</strong> gebruiksaanwijzing,<br />
behan<strong>de</strong>ling en schitteren<strong>de</strong> attesten. 5<br />
flesschen f 7.50, franco en vrij van inkomen<strong>de</strong> rechten, incl.<br />
kist en flesschen. Alleen echt verkrijgbaar bjj ALB. TANN-<br />
HäüSBB, Nachflg., Berlin C, Breitestr. 18. Opgericht 1755."<br />
Wij bestel<strong>de</strong>n een fleschje en kregen voor ƒ 1.80<br />
(vracht en rechten inbegrepen) */4 liter vloeistof,<br />
benevens <strong>de</strong> „ uitvoerige brochure", 7 kleine bladzij<strong>de</strong>n<br />
groot. Waren wij al vol bewon<strong>de</strong>ring over<br />
<strong>de</strong> geneeskracht van het citroensap toen wij <strong>de</strong><br />
advertentie lazen, die bewon<strong>de</strong>ring steeg ten top<br />
toen wij kennis namen van <strong>de</strong>n inhond <strong>de</strong>r brochure.<br />
Tegen niet min<strong>de</strong>r dan 30 ziekten wordt het citroensap<br />
als geneesmid<strong>de</strong>l aanbevolen ; ziekten, geheel<br />
van elkan<strong>de</strong>r afwijken<strong>de</strong> in aard en oorzaak, zooals :<br />
asthma, blaasziekten, borstziekten, vetzucht, kinkhoest,<br />
maagkwalen, beroerte, rheumatiek, suikerziekte<br />
enz. Wel een universeel mid<strong>de</strong>l ! Ja, dat is<br />
't ook ; zegt <strong>de</strong> brochure. Millioenen zieken hebben<br />
zeker in <strong>de</strong>n loop <strong>de</strong>r tij<strong>de</strong>n baat gevon<strong>de</strong>n in <strong>de</strong><br />
verschillen<strong>de</strong> badplaatsen, maar niet ie<strong>de</strong>r organisme<br />
is in staat <strong>de</strong> bestand<strong>de</strong>elen <strong>de</strong>r bronnen te verdragen,<br />
waardoor vele patiënten aan <strong>de</strong> gevolgen<br />
<strong>de</strong>r badkuur te gron<strong>de</strong> zgn gegaan. Maar Tannhäuser's<br />
gezuiverd, natuurlijk citroensap biedt alle<br />
voor<strong>de</strong>elen van <strong>de</strong> geneeskrachtige bronnen, zon<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong> na<strong>de</strong>elen daarvan te bezitten. Daarbij is het<br />
ook on<strong>de</strong>r het bereik van <strong>de</strong> min<strong>de</strong>r door <strong>de</strong> fortuin<br />
begunstig<strong>de</strong>n. Wat wil men meer ?<br />
Onze secretaris, <strong>de</strong> heer G. B. SCHMIDT, heeft <strong>de</strong><br />
inhoud van het fleschje on<strong>de</strong>rzocht en gevon<strong>de</strong>n<br />
dat <strong>de</strong>ze in<strong>de</strong>rdaad uit zeer hel<strong>de</strong>r gemaakt citroensap<br />
bestaat. In zoover is <strong>de</strong> zaak dus in 't reine.<br />
Maar hoe staat het nu met <strong>de</strong> geneeskrachtige<br />
werking ? Wanneer iemand ons zei<strong>de</strong> : gebruik maar<br />
getrouw per dag eenige glazen „kwast", een mengsel<br />
waarvan citroensap het hoofdbestand<strong>de</strong>el uitmaakt,<br />
en gij zult van een <strong>de</strong>rtigtal geheel verschillen<strong>de</strong>,<br />
meestal ernstige kwalen — voor zoover<br />
gij die hebt — zeker wor<strong>de</strong>n genezen, zou<strong>de</strong>n<br />
wij het dan gelooven ?<br />
Waarom dan wel geloof te hechten aan <strong>de</strong> be<br />
wering van ALBERT TANNHÜUSER NACHP., een man,<br />
die, volgens zgn factuur, han<strong>de</strong>l drijft in : ,Wachswaaren,<br />
Stearinlichte, Parfümerien, Toilette-Artikel<br />
und Pechfackeln"? Is die man een autoriteit op<br />
medisch gebied ?<br />
Nu beweert <strong>de</strong> fabrikant wel, dat <strong>de</strong> geneeskracht<br />
juist zit in het gezuiver<strong>de</strong> citroensap, maar ie<strong>de</strong>reen<br />
zal wel beseffen dat, bij zoo'n natuurproduct, het<br />
er weinig afdoet of 't wat hel<strong>de</strong>r<strong>de</strong>r is of niet. De<br />
hoofdbestand<strong>de</strong>elen wor<strong>de</strong>n door <strong>de</strong> zuivering niet<br />
veran<strong>de</strong>rd. De man heeft echter van zgn standpunt<br />
gelijk ; hij weet het zelf, dat wanneer hg aan<br />
gewoon citroensap al die bgzon<strong>de</strong>re eigenschappen<br />
toeschreef, zija zaakje niet veel zou opleveren.<br />
Wij willen hopen, dat het in Ne<strong>de</strong>rland met het<br />
hel<strong>de</strong>re sap ook niet zal gaan, omdat wg overtuigd<br />
zijn (men vrage ie<strong>de</strong>ren <strong>de</strong>skundige) dat ook dit<br />
sap niet zal geven, wat er van beloofd wordt.<br />
In<strong>tegen</strong><strong>de</strong>el, on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>, in <strong>de</strong> brochure, opgenoem<strong>de</strong><br />
ziekten zijn er verschei<strong>de</strong>ne, waarbij een onoor<strong>de</strong>elkundig<br />
en ruim gebruik van citroensap ernstige<br />
gevolgen kan na zich slepen, nog gezwegen van<br />
het gevaar dat men loopt, wanneer men, bij <strong>de</strong> een<br />
of an<strong>de</strong>re ziekte, maar naar <strong>de</strong> flesch met citroensap<br />
grijpt en daardoor <strong>de</strong>n besten tijd laat voorbggaan,<br />
waarin doelmatige geneeskundige hulp veel kwaad<br />
zou hebben voorkomen. Dit laatste gevaar, aan<br />
alle kwakzalver8mid<strong>de</strong>len eigen, wordt nog te veel<br />
over het hoofd gezien.<br />
Wij hebben nog een paar kleinighe<strong>de</strong>n met ALB.<br />
TANNHäusER NACHFLG. af te han<strong>de</strong>len. Hij, die er<br />
zoo op uit is om zijn mid<strong>de</strong>l ook voor minvermogen<strong>de</strong>n<br />
beschikbaar te stellen, behan<strong>de</strong>lt ons Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs<br />
niet mooi. In <strong>de</strong> brochure, en ook op <strong>de</strong><br />
etiquette, waarvan <strong>de</strong> flesch was voorzien, die wg<br />
aankochten, was als prijs opgegeven : 1 flesch<br />
1 Mark, 6 flesscben 5 Mark. Wij moesten echter<br />
voor een fleschje f 1,50 betalen, terwijl, volgens<br />
<strong>de</strong> advertentie 5 flesschen, vrij van vracht en<br />
rechten, voor f 7.50 wor<strong>de</strong>n geleverd. Dat verschil<br />
is toch wat groot; <strong>de</strong> „steinreiche Hollän<strong>de</strong>r" schijnen<br />
er goed voor te zijn, vooral als men be<strong>de</strong>nkt<br />
dat minstens 6 flesschen, en voor een „geheele<br />
kuur" 40 flesschen noodig zijn ; dat is een bagatel<br />
van zestig gul<strong>de</strong>n.<br />
Nog iets. Zooals te begrijpen is bevat <strong>de</strong> brochure<br />
<strong>de</strong> noodige attesten. Het getal is niet groot —<br />
maar er wordt ook maar gesproken van een »uittreksel<br />
uit <strong>de</strong> attesten". Wij tel<strong>de</strong>n er slechts 10,<br />
maar daaron<strong>de</strong>r waren er nog 4, die niets an<strong>de</strong>rs<br />
bevatten dan een aanvraag om toezending van het<br />
sap. Zoo'n attest bewijst veel. Het zou ons niet<br />
verwon<strong>de</strong>ren, dat bij een herdruk van <strong>de</strong> brochure<br />
ook onze bestel brief, geteekend door <strong>de</strong>n secretaris<br />
onzer Vereeniging, een plaatsje on<strong>de</strong>r die attesten<br />
kreeg; dat zou waarlijk grappig zijn !<br />
De Kneippkuur aan het afsterven.<br />
* In verband met het slot van ons hoofdartikel in<br />
het vorige blad nemen wij het volgen<strong>de</strong> uitknipsel<br />
over uit <strong>de</strong> nieuwsbla<strong>de</strong>n. Wanneer <strong>de</strong> dood van<br />
<strong>de</strong>n stichter <strong>de</strong>r nieuwe waterkuur zoo spoedig zgn<br />
na<strong>de</strong>elige gevolgen op <strong>de</strong>n toeloop van patiënten<br />
doet gel<strong>de</strong>n , schijnt dit wel een bewijs, dat niet in<br />
<strong>de</strong> kuur op zich zelf, maar in iets an<strong>de</strong>rs <strong>de</strong> zoogenaam<strong>de</strong><br />
geneeskracht schijnt gelegen te zijn.<br />
Het bericht, waarvan geen <strong>tegen</strong>spraak ons on<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong> oogen kwam , luidt :<br />
„Worishoven beleeft een ernstige crisis in alle<br />
takken van han<strong>de</strong>l en bedrijf. De faillissementen<br />
volgen elkan<strong>de</strong>r met oogekea<strong>de</strong> snelheid op. Pastoor<br />
Kneipp had dit voorspeld ; het plaatsje nam<br />
een te snelle , kunstmatige vlucht."<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Met dit blad wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> postwissel-formulieren<br />
voor <strong>de</strong> contributie over 1898 aan <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n gezon<strong>de</strong>n.<br />
Het bestuur verzoekt hun beleefd maar<br />
dringend <strong>de</strong>ze formulieren ingevuld aan <strong>de</strong>n Secretaris-penningmeester<br />
terug te zen<strong>de</strong>n, omdat <strong>de</strong>ze<br />
wijze van betalen <strong>de</strong>r contributie veel moeite en<br />
kosten bespaart. Tevens beveelt het <strong>de</strong> belangen<br />
van <strong>de</strong> kas <strong>de</strong>r Vereeniging, met het oog op het<br />
vermin<strong>de</strong>rend getal le<strong>de</strong>n, ten zeerste aan ; vele<br />
extra-bijdragen zullen hoogst welkom zgn, omdat<br />
<strong>de</strong> Vereeniging over eenigszins ruime mid<strong>de</strong>len moet<br />
kunnen beschikken, wil zij met vrucht werkzaam zgn.<br />
Zij, die <strong>de</strong> contributie reeds hebben overgemaakt,<br />
wor<strong>de</strong>n verzocht het formnlier als niet gezon<strong>de</strong>n te<br />
beschouwen.<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n <strong>de</strong> heeren :<br />
Dr. E. Anema te flar<strong>de</strong>gargp.<br />
Dr. J. H. Blankstein te Warfum.<br />
A. J. Kleebladd, med. stud, te Amsterdam.<br />
Aug. Kuin<strong>de</strong>rs, jur. cand. te Amsterdam.<br />
Dr. CS. Lechner te Lei<strong>de</strong>n.<br />
Dr. J. P. Loonen te Gmneken.<br />
Dr. O. Nicolai te Nijmegen.<br />
H. E. <strong>de</strong> Buiter Zyllcer te Katwgk aan Zee.<br />
H. W. Schomper te Leerdam.<br />
Dr. J. Schut te Nunspeet.<br />
H. B. Semmelinlc, arts te Lei<strong>de</strong>n.<br />
Mr. P. L. v. E. te G. Wij danken u zeer voor<br />
uwe uitvoerige me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen en stellen uwe me<strong>de</strong>werking<br />
op hoogen prgs. Voor uw beleefd aanbod kannen<br />
wij bedanken, omdat het ons beter voorkomt <strong>de</strong>ze zaak niet<br />
in ons blad te behan<strong>de</strong>len. Wel is een waarschuwing <strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong>rgelijke gewëtenlooze praktijken — die, naar wg gelooven,<br />
dikwjjls wor<strong>de</strong>n bedreven — lang niet overbodig, maar wg<br />
aarzelen <strong>de</strong> feiten, waarop die waarschuwingen betrekking<br />
moeten hebben, met name te noemen in een blad, dat zoo<br />
ruimschoots en in allekringen <strong>de</strong>r samenleving wordt verspreid.<br />
J. W. M. D. te A. Het Eisenpeptonat-Essensz kunnen<br />
wg met als kwakzalverij, in onzen geest, beschouwen. Het<br />
is een van <strong>de</strong> talrijke ijzermid<strong>de</strong>ltjes, die <strong>tegen</strong>woordig als<br />
zoo uitstekend werkzaam, beter dan alle an<strong>de</strong>re, wor<strong>de</strong>n<br />
aanbevolen. Meestal leven die mid<strong>de</strong>ltjes maar een korten<br />
tijd om weer voor een an<strong>de</strong>re uitvinding plaats te maken.<br />
Er is dus o. ). geen bgzon<strong>de</strong>re waar<strong>de</strong> aan te hechten.<br />
Ponds Extract of Mamamelis, <strong>tegen</strong> tal van geheel verschillen<strong>de</strong><br />
kwalen aangeprezen, kenmerkt zich juist daardoor<br />
als een kwakzalvers-mid<strong>de</strong>l.<br />
Dr. J. S. te N. Wg zullen <strong>de</strong> poe<strong>de</strong>rs laten on<strong>de</strong>rzoeken.<br />
I. M. v. E. te D. Het pakje en <strong>de</strong> brieven in dankontvangen.<br />
A. G. te B. Wg vin<strong>de</strong>n het onnoodig <strong>de</strong> zelfver<strong>de</strong>diging<br />
van Zwigtman van Noppen uit <strong>de</strong> Midd. Ct. over tereoaen*.<br />
Wie ons Maandbl. van Februari 1893 gelezen heeft, en daardoor<br />
op <strong>de</strong> hoogte is van da han<strong>de</strong>lingen van Z. v. N. hier<br />
te lan<strong>de</strong>, zal begrgpen, dat wg zgn verklaringen niet zoo<br />
grif aannemen,<br />
Dr. N. I. A. te B. Beoista farmacica in Dank erhalten.<br />
Durch eine Uebersetzung <strong>de</strong>s Artikels über Vin ßrayais<br />
wür<strong>de</strong>n Sie uns sehr verbin<strong>de</strong>n.<br />
IJ. K. te W. Zeker is <strong>de</strong> zaak wat nieuws. Wü danken<br />
u zeer voor <strong>de</strong> toezending en hou<strong>de</strong>n ons ver<strong>de</strong>r aanbevolen.<br />
De advertentie kan, wegens plaatsgebrek, eerst in het volgend<br />
no. wor<strong>de</strong>n besproken.<br />
G. F. W. G. te K. Wg zgn u dankbaar voor <strong>de</strong> verstrekte<br />
inlichtingen en zgn het met u eens, dat het geen<br />
zaak voor ons blad is.<br />
H. L. D. te A. Ook ons zgn <strong>de</strong> kwakzalversadvertenties,<br />
in <strong>de</strong>n laatsten tgd weer voorkomen<strong>de</strong> in het Dagblad<br />
„De Echo", niet ontgaan. Wat kunnen wjj er aan doen?<br />
Niet an<strong>de</strong>rs dan onze verwon<strong>de</strong>ring er over uitspreken, dat<br />
een blad, dat zoo menigmaal aan onze zg<strong>de</strong> stond, ja zelfs<br />
in <strong>de</strong> zaak Hamecher in <strong>de</strong>n strgd voorging, toch weer in<br />
hare advertentie-kolommen eene aanbeveling opneemt van<br />
zaken, die <strong>de</strong> Redactie, wanneer zg in ruim een jaar tgd<br />
niet van gevoelen is veran<strong>de</strong>rd, op <strong>de</strong> eerste bladzij<strong>de</strong>n<br />
zeker moest bestrjj<strong>de</strong>n.<br />
Men zal <strong>de</strong>n Secretaris-penningmeester onzer Vereeniging<br />
verplichten door toezending van <strong>de</strong> Maandbla<strong>de</strong>n van November<br />
1891 en van Juli 1895.<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen.<br />
Pastilles Poncelet. Even als in vorige winters<br />
wor<strong>de</strong>n ook nu weer <strong>de</strong>ze Pastilles, in groote geïllustreer<strong>de</strong><br />
advertenties, als een onfeilbaar mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong><br />
tal van kwalen aanbevolen. Ook nu weer wordt er o.nu<br />
van gezegd : „Zij bezitten al <strong>de</strong> voor<strong>de</strong>elen <strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re<br />
hoestmid<strong>de</strong>len zon<strong>de</strong>r een enkel hunner invonveniënten<br />
te hebben".<br />
Laat ons eens nagaan of dit waar is. De pastillesbestaan<br />
volgens opgave in <strong>de</strong> advertentie uit teer, chloorzure<br />
potasch', ipecacuanha en zoethout, terwijl in enkele<br />
vroegere advertenties co<strong>de</strong>ïne in <strong>de</strong> samenstelling is opgenomen<br />
en in an<strong>de</strong>re niet.<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek van onze le<strong>de</strong>n, <strong>de</strong> heeren J. C. v. D.<br />
HAKST J.JZ. en H. SLTTSEMA te Mid<strong>de</strong>lburg\ heeft in<strong>de</strong>rdaad<br />
aangetoond <strong>de</strong> aanwezigheid van chloorzure potasch<br />
en ipecacuanha, terwijl er veel waarschijnlijkheid —<br />
doch geen zekerheid — was voor het voorhan<strong>de</strong>n zgn<br />
van co<strong>de</strong>ïne.<br />
Wanneer wij <strong>de</strong>ze laatste stof, een sterk vergif, nu.<br />
zelfs buiten onze beschouwing laten, dan zgn nog <strong>de</strong><br />
twee an<strong>de</strong>re stoffen, die trouwens zeer ou<strong>de</strong> , beken<strong>de</strong><br />
geneesmid<strong>de</strong>len zgn, geenszins als zoo onscha<strong>de</strong>lijk te<br />
beschouwen, dat het geregeld gebruik daarvan aan<br />
ie<strong>de</strong>reen kan wor<strong>de</strong>n aanbevolen. En dan nog wel ook<br />
aan kin<strong>de</strong>ren !<br />
In<strong>tegen</strong><strong>de</strong>el : een geregeld gebruik van ipecacuanha,<br />
— een sterk braakmid<strong>de</strong>l — kan voor sommige lij<strong>de</strong>rs<br />
(en juist o. a. voor die lij<strong>de</strong>rs aan wie PONCELET hulp<br />
belooft), zelfs al is <strong>de</strong> hoeveelheid zeer gering, hoogst<br />
ernstige gevolgen na zich sleepen , en ook <strong>de</strong> chloorzure<br />
potasch mag slechts met groote voorzichtigheid inwendig<br />
wor<strong>de</strong>n gebruikt. Reeds dikwijls heeft het onoor<strong>de</strong>elkundig<br />
innemen van <strong>de</strong>ze laatste stof <strong>de</strong>n dood veroorzaakt.<br />
Tegenover al <strong>de</strong>ze na<strong>de</strong>elen bie<strong>de</strong>n <strong>de</strong> Pastilles Poncelet<br />
geen enkel voor<strong>de</strong>el. Toegegeven dat <strong>de</strong> bestand<strong>de</strong>elen<br />
daarvan enkele malen in<strong>de</strong>rdaad heilzaam kunnen<br />
werken bij sommige gevallen van verkoudheid,<br />
keelpijn of zoo iets, dan kan men die bestand<strong>de</strong>elen, in<br />
elke gewenschte hoeveelheid, even goed bg ie<strong>de</strong>r apotheker<br />
hier te lan<strong>de</strong> krijgen en zeker niet duur<strong>de</strong>r.