TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
"buiten staat gesteld zich aan <strong>de</strong> belangen van haar<br />
talrijke clientèle te wjj <strong>de</strong>n."<br />
Zoo gaat het in Griekenland.<br />
En in Ne<strong>de</strong>rland? Men leze <strong>de</strong> rubriek »Rechtszaken"<br />
in dit no. en on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling, door<br />
ons aan Het Va<strong>de</strong>rland van 22 Juli ontleend :<br />
»De tijd, dat <strong>de</strong> waarzegsters stil thuis haar<br />
goedgeloovige klanten afwachtten, is lang voorbg.<br />
,Gunst en recommandatie" zijn niet meer voldoen<strong>de</strong>,<br />
naar het schijnt, want <strong>de</strong> veelweten<strong>de</strong> dames roepen<br />
<strong>de</strong> reclame in. Adverteeren doen ze al lang, maar<br />
volgens »De Tijd" is er hier ter ste<strong>de</strong> ('s Gravenhage)<br />
ook een, die zich op straat posteert, om zich<br />
aan <strong>de</strong> voorbijgangsters bekend te maken. Op <strong>de</strong>n<br />
hoek van een slop in het Westein<strong>de</strong> is het ten<br />
minste voorgekomen , dat een „ werkster met ei en<br />
koffiedik" <strong>de</strong> wan<strong>de</strong>laarsters stond op te wachten,<br />
Om haar op geheimzinnigen toon toe te fluisteren :<br />
»Ik ben <strong>de</strong> waarzegster." En als <strong>de</strong> aangesprokene<br />
verrast even stilstond, niet wetend wat zij hoor<strong>de</strong>,<br />
volg<strong>de</strong> er op: »Ik zie,'dat u noodig heeft <strong>de</strong> toekomst<br />
te kennen."<br />
Of het mensch op die wijze veel klanten zal<br />
krijgen valt te betwijfelen, maar helpen zal het<br />
toch zeker wel. Iemand, die <strong>de</strong> toekomst kan<br />
doorvorschen, zal toch niet zoo iets doen i zon<strong>de</strong>r<br />
eerst haar koffiekommetje te raadplegen."<br />
Is 't won<strong>de</strong>r dat, bij zulke toestan<strong>de</strong>n op 't ein<strong>de</strong><br />
van onze ontwikkel<strong>de</strong> 19e eeuw <strong>de</strong> strijd <strong>tegen</strong><br />
kwakzalvers en hunne mid<strong>de</strong>len zoo moeilijk maar<br />
tevens zoo hoog noodig is ?<br />
Rechtszaken.<br />
In een buitengewone zitting van het kantongerecht<br />
te Haarlem had zich in <strong>de</strong> vorige maand te<br />
verantwoor<strong>de</strong>n Wilhelmina Klein, huisvrouw van<br />
J. van Gel<strong>de</strong>r te Amsterdam, wegens het onbevoegd<br />
uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong> te Haarlem en te Heemste<strong>de</strong>.<br />
Zekere P. S. Adriaanse, in laatstgenoem<strong>de</strong> plaats,<br />
had reeds lang aan knagen<strong>de</strong> pijnen gele<strong>de</strong>n en vond<br />
geen baat bij <strong>de</strong> geneesheeren, waarom hij, op raad<br />
van beken<strong>de</strong>n, beklaag<strong>de</strong> raadpleeg<strong>de</strong>, eene beken<strong>de</strong><br />
a slaapster."<br />
Deze kwam eerst te Haarlem met haar dienstbo<strong>de</strong><br />
Jannetje Vermeulen, die daarbij <strong>de</strong> functie van dokter<br />
vervul<strong>de</strong>. Zij ging op een stoel zitten, hief <strong>de</strong><br />
armen omhoog, wierp het hoofd achterover, wreef<br />
zich over <strong>de</strong> haren, zei<strong>de</strong> : pst, pst; en was dan in<br />
slaap. Vervolgens vatte zij <strong>de</strong> hand van Adriaanse<br />
en zei, dat <strong>de</strong>ze leed doordat zijn bloed was gegaan<br />
door zijn zenuwen en pezen, en noem<strong>de</strong> <strong>de</strong> medicijnen<br />
op die hij noodig had.<br />
Dezelf<strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>nis herhaal<strong>de</strong> zich nog driemaal<br />
te Heemste<strong>de</strong>, doch toen kwam <strong>de</strong> veldwachter er<br />
bij en maakte procesverbaal op.<br />
Verschillen<strong>de</strong> getuigen wer<strong>de</strong>n gehoord, die verklaar<strong>de</strong>n<br />
wat hierboven is me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld.<br />
De <strong>de</strong>skundigen, drs. Van Lin<strong>de</strong>n Van <strong>de</strong>n Heuvel<br />
en Van Walsum, verklaar<strong>de</strong>n dat het mogelijk<br />
is zichzelf in hypnotischen slaap te brengen ; dat<br />
het echter twijfelachtig is of men in dien toestand<br />
in iemands lichaam kan zien, daar <strong>de</strong> helft <strong>de</strong>r geleer<strong>de</strong>n<br />
zeggen ja en <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re helft neen, doch<br />
dat zij (getuigen) er niet aan gelooven ; dat <strong>de</strong><br />
diagnose : »bloed door <strong>de</strong> zenuwen en pezen" uit<br />
wetenschappelijk oogpunt onzin was ; dat het voorschrijven<br />
van medicijnen was onbevoegd uitoefenen<br />
<strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong> en dat het zeer goed mogelijk was<br />
dat <strong>de</strong> heer Adriaanse door het gebruik was hersteld,<br />
doch dat dit dan had plaats gehad door suggestie.<br />
De ambtenaar van het O. M., Mr. Willekes Mac<br />
Donald, reqnireer<strong>de</strong> f 25 boete, subs. 8 dagen.<br />
De ver<strong>de</strong>diger mr. Van Slooten vroeg vrijspraak.<br />
De kantonrechter veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong> haar tot f 10 boete,<br />
snbs. 5 dagen hechtenis, wegens het onbevoegd uitoefenen<br />
<strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>.<br />
(N. Bott. Ct.)<br />
De kantonrechter te Haarlem veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong> he<strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong>n drogist Van Ingen, die kininepillen had verkocht<br />
bene<strong>de</strong>n <strong>de</strong> 1000 stuks en daardoor <strong>de</strong> wet<br />
op <strong>de</strong> artsenijbereidkun<strong>de</strong> had overtre<strong>de</strong>n, tot ƒ10<br />
boete, sub. 3 dagen. De eisch was ƒ40, sub. 10<br />
dagen. {N. R. Ct.)<br />
In het Provinciaal Verslag van <strong>de</strong> Provincie Gel<strong>de</strong>rland<br />
over het jaar 1897 von<strong>de</strong>n wij <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong><br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen :<br />
»Tegen <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> Duifje Hollan<strong>de</strong>r werd wegens<br />
het onbevoegd uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskunst eene vervolging<br />
ingesteld. Zij werd door het Kantongerecht<br />
te Zutphen veroor<strong>de</strong>eld tot eene geldboete van f 15,<br />
subs. 10 dagen hechtenis.<br />
Een koopman te Har<strong>de</strong>rwijk werd door het Kantongerecht<br />
te Har<strong>de</strong>rwijk veroor<strong>de</strong>eld tot geldboete<br />
van f25 subs. 30 dagen, wegens onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening<br />
van geneeskunst.<br />
Vier kooplie<strong>de</strong>n te Arnhem wer<strong>de</strong>n wegens onbevoeg<strong>de</strong>n<br />
verkoop van geneesmid<strong>de</strong>len veroor<strong>de</strong>eld tot<br />
geldboeten van f 10, subs. 3 tot 5 dagen hechtenis.<br />
Een ingezetene van Epe werd voor ditzelf<strong>de</strong> feit<br />
door het Kantongerecht te Apeldoorn veroor<strong>de</strong>eld<br />
tot eene geldboete van f 10, subs. 5 dagen hechtenis."<br />
In <strong>de</strong> Verslagen van <strong>de</strong> Provincies Noord-Holland<br />
en Noord-Brabant (wij had<strong>de</strong>n nog geen gelegenheid<br />
die <strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re provincies na te zien) von<strong>de</strong>n wij<br />
omtrent dit on<strong>de</strong>rwerp niets. Het betreft dan ook<br />
maar <strong>de</strong> toepassing van <strong>de</strong> geneeskundige wetten.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie,<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n <strong>de</strong> heeren:<br />
J. Bourdrez, opzichter v. d. Waterstaat te Meppel.<br />
L. Eifl, te Rotterdam.<br />
I. Keyser, apotheker te Tilburg.<br />
' A> A. B. O. te T. Wjj hebben u als abonné opgegeven.<br />
In het vorig no., dat zeker nu reeds in uw bezit is, hebben<br />
wo uw vraag on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> rubriek „Correspon<strong>de</strong>ntie" beantwoord.<br />
Wjj hechten volstrekt geen waar<strong>de</strong> aan het Engelsch attest.<br />
O. S. te K. en P. M. W. te G. Wjj zjjn u dankbaar voor<br />
uw aanbod. Indien gjj meer exemplaren van het Maandblad<br />
noodig hebt, behoeft gjj ze slechts aan te vragen.<br />
Ph. te W. De Marienba<strong>de</strong>r Beductions-Pillen zjjn reeds<br />
herhaal<strong>de</strong> malen in ons blad besproken. Zjj bevatten: Extracten<br />
van rhabarber, van kina, van aloë en van cascara<br />
sagrada, bovendien nog veel podophylline en een beetje<br />
Marienbadzout. Zjj bestaan dus in hooldzaak uit een mengsel<br />
van zeer sterk in erken<strong>de</strong> purgeermiddélen, zóó sterk, dat een<br />
geregeld en langdurig gebruik ongetwijfeld bjj talrjjke personen<br />
na<strong>de</strong>elige gevolgen moet na zich sleepen. Dat iemand<br />
er mager van wordt kunnen wij begrijpen, maar eveneens,<br />
dat eene magerheid, op <strong>de</strong>ze wijze verkregen, alles behalve<br />
goed is.<br />
W. F. P. te A. Wjj moeten u, wat Liéber's zenuw-krachtélixer<br />
betreit, naar <strong>de</strong> „herhaal<strong>de</strong> waarschuwingen" verwijzen;<br />
er is geen ruimte voor een uitvoerig artikel.<br />
San<strong>de</strong>ris electrische gor<strong>de</strong>l is in het Maandblad van Juni<br />
j.1. en het Volta-kruis reeds etteljjke malen behan<strong>de</strong>ld. Desbetreffen<strong>de</strong><br />
Maandbla<strong>de</strong>n zjjn, op franco aanvrage, bjj <strong>de</strong>n<br />
secretaris-penningmeester onzer Vereeniging gratis verkrijgbaar.<br />
W. J. C. v. d. P. te A. en J. G. te W. Ofschoon wjj <strong>de</strong> zaak<br />
reeds herhaal<strong>de</strong> malen in ons blad hebben besproken, von<strong>de</strong>n<br />
wij, nu <strong>de</strong> Miraculo preparaten weer gedurig in <strong>de</strong><br />
couranten wor<strong>de</strong>n geadverteerd, in uwe vragen aanleiding om<br />
er nogmaals een artikeltje aan te wjj<strong>de</strong>n.<br />
V. L. B. te A. Wfl gelooven niet dat <strong>de</strong> Pink-pillen bjj<br />
personen, die <strong>de</strong> jjzerv er binding goed kunnen verdragen,<br />
scha<strong>de</strong>lijk zullen werken — maar 'dat is <strong>de</strong> quaestie niet. Er<br />
wordt van beweerd, dat ze goed zijnen veel meer dan dat, dat<br />
ze het onfeilbaar geneesmid<strong>de</strong>l zjjn bfl tal van kwalen, waar<br />
an<strong>de</strong>re mid<strong>de</strong>len niet zou<strong>de</strong>n helpen, en dat is niet waar.<br />
Toch kunnen ze indirect scha<strong>de</strong>lijk voor <strong>de</strong> gezondheid<br />
zfln, bflaldien men, geloof slaan<strong>de</strong> aan <strong>de</strong> leugenachtige beweringen<br />
van <strong>de</strong>n fabrikant, bfl ernstige ongesteldhe<strong>de</strong>n naar<br />
<strong>de</strong> pillen grjjpt en doelmatige geneeskundige hulp verwaarloost.<br />
Scha<strong>de</strong>lflk voor <strong>de</strong> beurs zijn ze zeker; <strong>de</strong> leugens,<br />
waarmee <strong>de</strong> pillen aan <strong>de</strong>n man wor<strong>de</strong>n gebracht, moeten<br />
duur wor<strong>de</strong>n betaald.<br />
D. v. B. te B. Glanduïën is behan<strong>de</strong>ld in <strong>de</strong> Maandbla<strong>de</strong>n<br />
van November 1897 en van Juni 1898.<br />
J. O. te A. P. Dank voor uwe me<strong>de</strong>werking in zake<br />
Pink-pillen. Een „berbaal<strong>de</strong> waarschuwing" <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Fistelpot<br />
van Klaas Ursem is in dit blad opgenomen. Een uitvoeriger<br />
recept voor <strong>de</strong>zen pot is vermeld in het Maandblad<br />
van Maart 1897 en luidt aldus<br />
10 cent waggelbessen,<br />
10<br />
10<br />
10<br />
10<br />
10<br />
10<br />
Een hoorn<br />
zevenboom,<br />
kruidnagelen,<br />
witte peper,<br />
nootmuskaat,<br />
m e gekracht,<br />
witte wierook.<br />
(hiervoor werd cornu cervi raspat. ge-<br />
nomen). %^<br />
Een pond grasboter van Mei of Augustus en 3 dooiers<br />
van eieren, dan in een nieuw pannetje \% uur koken op<br />
geglommen kolen en dan zoolang laten staan tot 't verglommen<br />
is.<br />
's Morgens 1 uur na 't eten.<br />
's Middags 1 uur na 't eten.<br />
's Avonds 1 uur na 't eten.<br />
De grootte van een nootmuskaat gebruiken van <strong>de</strong>zen<br />
slikpot.<br />
Wat een groot ge<strong>de</strong>elte van het geheim schijnt uit te<br />
maken is <strong>de</strong> kleur-, <strong>de</strong>ze wordt verkregen door aftreksel<br />
van jonge loten van <strong>de</strong> perzik.<br />
W. E. B. te W. Wfl danken u voor uw bewijs van belangstelling<br />
in ons streven, blgken<strong>de</strong> uit uw schrgven. Wjj<br />
hebben <strong>de</strong> zaak overwogen met <strong>de</strong>n ernst, dien zjj verdient<br />
maar er zjjn te veel practische bezwaren (die wjj in <strong>de</strong>ze*<br />
korte correspon<strong>de</strong>ntie niet kannen opnoemen) aan verbon<strong>de</strong>n.<br />
Bei<strong>de</strong> zaken zou<strong>de</strong>n er on<strong>de</strong>r ljj<strong>de</strong>n.<br />
Mej. C. V. te H. en F. B. v. N. te H. In het no. van<br />
he<strong>de</strong>n zult gg uwe vragen omtrent Somatose beantwoord<br />
vin<strong>de</strong>n.<br />
S. te 's H. Dank voor <strong>de</strong> toezending ; gjj ziet dat wn er<br />
gebruik van hebben gemaakt.<br />
K. S. te B. . Het gezon<strong>de</strong>ne in dank ontvangen ; voor ons<br />
blad is het echter niet geschikt.<br />
W. E. en Zn. te L. Opnieuw onzen dank en ver<strong>de</strong>re<br />
aanbeveling. Wfl krjjgen op die wjjze een aardige verzameling<br />
en zfln daardoor tevens gewaarschuwd om er op te<br />
letten of <strong>de</strong>ze mid<strong>de</strong>len ook in ons land wor<strong>de</strong>n ingevoerd.<br />
M. te A. De abonnementsprijs van dit blad is per jaar<br />
f 1.25, franco per post.<br />
Dr. G, P. te 's H. Tot ons leed wezen kannen wjj u thans<br />
nog geen inlichtingen geven omtrent het krui<strong>de</strong>nbitter ; het<br />
mid<strong>de</strong>l is ons onbekend, doch wjj zullen terstond een on<strong>de</strong>rzoek<br />
daarnaar instellen. Dit kunnen wij nu reeds zeggen,<br />
dat bet gebruik van een halve kan jenever, waarmee <strong>de</strong> krui<strong>de</strong>n<br />
moeten wor<strong>de</strong>n afgetrokken, voor een ljj<strong>de</strong>r als door u<br />
bedoeld, zeker als hoogst scha<strong>de</strong>lijk is te beschouwen.<br />
H. W. te G. Wij lazen uw artikel in <strong>de</strong> Nieuwe Bredasche ~<br />
Coura/nt met veel genoegen.<br />
J. G. C. V. te Z. Het abonnement loopt van 1 Januari<br />
tot uit. December.<br />
Wjj zien in een plaatsing van het door u gezon<strong>de</strong>n gedicht<br />
in een dag- of weekblad volstrek geen gevaar.<br />
Herhaal<strong>de</strong> waarschuwing.<br />
De fistelpot yan Klaas Ursem. Het volk noemt<br />
alle chronische etteren<strong>de</strong> gezwellen fistels en daaron<strong>de</strong>r<br />
zoowel die gemakkelijk als die zeer moeilijk genezen.<br />
Klaas Ursem, een Noord-Hollandsche boer, die voor<br />
eenige jaren is overle<strong>de</strong>n, speculeer<strong>de</strong> daarop en verkocht<br />
voor veel geld een zoogenaam<strong>de</strong>n fistelpot. De erfgenamen<br />
zetten nu <strong>de</strong> winstgeven<strong>de</strong> zaak voort. Volgens<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling van <strong>de</strong>n heer P. KRUYSSE (zie no. 1, jaarg.<br />
II) bestaat het mid<strong>de</strong>l uit 2 dooiers van eieren met<br />
boter en eenige plantenpoe<strong>de</strong>rs, voornamelijk van karweizaad,<br />
laurierbessen en se venboom. Eén enkele pot,<br />
(die misschien geen 25 cent waar<strong>de</strong> heeft) kost ruim<br />
f 4, doch men moet volgens Ursem minstens 6 stuks<br />
gebruiken voor men een oor<strong>de</strong>el over <strong>de</strong> uitwerking<br />
kan Vellen, zoodat ruim f 24 het minste is wat men<br />
op 't altaar <strong>de</strong>r lichtgeloovigheid offert. Gelukkig zoo<br />
dit geld het eenige is wat men er door verliest, want<br />
maar al te dikwijls doet het misplaatste vertrouwen<br />
in <strong>de</strong>n fistelpot, die niet kan baten, <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r het<br />
inroepen van noodzakelijke geneeskundige hulp uitstellen,<br />
of <strong>de</strong>^ door <strong>de</strong>n geneesheer aanbevolene behan<strong>de</strong>ling '<br />
veronachtzamen. Dr. J. ENSING <strong>de</strong>el<strong>de</strong> vroeger (no. 3,<br />
jaarg. II) een geval me<strong>de</strong> waarin Klaas Ursem's kwak- -<br />
zalverij op die wijze <strong>de</strong>n dood van een jongmensch<br />
had veroorzaakt, terwijl ons nommer van April 1895<br />
weer een nieuw geval vermeld<strong>de</strong> van <strong>de</strong> scha<strong>de</strong>lijke<br />
werking van <strong>de</strong>n fistelpot.<br />
Lieber's mid<strong>de</strong>len. Nog voortdurend verschjjntin<br />
onze bla<strong>de</strong>n een advertentie met aanbeveling van<br />
Prof. Dr. Lieber's zenuwenkracht-elixer, waarbij tevens<br />
vermeld staat, dat het boek „Ziekentroost" aan ie<strong>de</strong>r<br />
adres gratis en franco wordt toegezon<strong>de</strong>n. Wie 't boekje<br />
leest vindt daarin eenige zoogenaam<strong>de</strong> populaire wetenschappelijke<br />
besprekingen van <strong>de</strong> zenuwen en van waterzucht<br />
, eenige voorschriften van nul en geener waar<strong>de</strong>,.<br />
tal van attesten van genezen lij<strong>de</strong>rs (die onze lezers nu<br />
wel op hun rechte waar<strong>de</strong> zullen weten te schatten) en'<br />
waar 't vooral op aankomt — een hemelhooge aanprijzing<br />
van Dr. Lieber's mid<strong>de</strong>len. Deze bepalen zich niet;<br />
alleen tot het bovengenoem<strong>de</strong> elixer, maar hun getal<br />
overschrijdt het dozijn ; <strong>de</strong> geleer<strong>de</strong> Lieber weet voor<br />
alles wat. Van <strong>de</strong> twee voornaamste, het zenuwenkracht-elixer<br />
eu <strong>de</strong> St. Jacobs maagdruppels, hebben<br />
wjj <strong>de</strong> samenstelling reeds vroeger me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld. Ons<br />
lid, <strong>de</strong> heer WIJNNE te Assen, heeft aangetoond, dat <strong>de</strong><br />
St/ Jacobs maagdroppels niets an<strong>de</strong>rs waren dan een<br />
met slappen alcohol gemaakte tinctuur van een of meer<br />
onbelangrijke plantenstoffen, in hoofdzaak piment, en<br />
dat <strong>de</strong> opgave van <strong>de</strong> samenstelling, vermeld op <strong>de</strong><br />
etiquette, geheel bezij<strong>de</strong>n <strong>de</strong> waarheid was , terwijl uit<br />
een me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling van Dr. KRATSCKMER blijkt, dat het<br />
zenuw- en kracht-elixer is : een uit aloë, rhabarber en<br />
an<strong>de</strong>re bittere en aromatische plantenstoffen berei<strong>de</strong>,<br />
als laxeermid<strong>de</strong>l werken<strong>de</strong>, bittere „Schnaps".<br />
Van bei<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len is geen an<strong>de</strong>re uitwerking te<br />
wachten, dan dat zij, zon<strong>de</strong>r nut te stichten, <strong>de</strong> beurs<br />
van <strong>de</strong>n armen lij<strong>de</strong>r aanmerkelijk lichter zullen maken.