TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
TEGEN DE KWAKZALVEKIJ. - Vereniging tegen de Kwakzalverij
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Besloten werd hieromtrent in overleg te tre<strong>de</strong>n met <strong>de</strong>n<br />
officier van justitie te Zwolle."<br />
Op last van <strong>de</strong>n inspecteur van het geneeskundig<br />
staatstoezicht, heeft het kantongerecht te Haarlem een<br />
vervolging ingesteld <strong>tegen</strong> vrouw Lettemeyer uit Velsen,<br />
die daar al wel 25 jaar lang bij verlossingen hielp,<br />
wanneer geen <strong>de</strong>skundigen disponibel waren.<br />
Volgens verklaring van dr. -Kaulbach <strong>de</strong>ed zij dit<br />
steeds zeer goed en steeds om niet.<br />
De ambtenaar van het openbaar ministerie eischte<br />
f 100 boete. N. R. C.<br />
Bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalver g. De Bisschop<br />
van Augsburg, tot wiens diocese ook Wörrishofen<br />
behoort, waar KNEIPP'S arbeid door diens ambtgenooten<br />
wordt voortgezet, heeft in een bekendmaking aan <strong>de</strong><br />
hem on<strong>de</strong>rhoorige geestelijkheid o. m. doen weten, „dat<br />
„onaangename waarnemingen van <strong>de</strong>n laatsten tijd hem<br />
„<strong>de</strong> plicht opleggen, <strong>de</strong> geestelijken zijner diocese gestreng<br />
„in te scherpen, <strong>de</strong> kerkelijke voorschriften over <strong>de</strong> uitoefening<br />
<strong>de</strong>r geneeskunst door geestelijken nauwkeurig<br />
„in acht te nemen en in het algemeen alles na te laten,<br />
„wat <strong>de</strong> zoo gewenschte goe<strong>de</strong> verstandhouding met <strong>de</strong>n<br />
„achtens waard igen stand <strong>de</strong>r artsen op eenigerlei wijze<br />
„zou kunnen verstoren". W. T. G.<br />
Een rechtmatige (?) eise h. Een kwakzalver in<br />
Amerika heeft een proces ingesteld <strong>tegen</strong> een courant,<br />
waarin een verklaring tot aanbeveling van zijn mid<strong>de</strong>l<br />
als volgt was afgedrukt :<br />
„Ik ben nu geheel genezen, na aan <strong>de</strong>n rand <strong>de</strong>s<br />
grafs geweest te zijn door het gebruik van slechts vijf<br />
flesschen van uw geneesmid<strong>de</strong>l."<br />
De adverteer<strong>de</strong>r eischt scha<strong>de</strong>vergoeding wege'ns het<br />
weglaten van een komma achter het woord zijn.<br />
jg O. H. O.<br />
San<strong>de</strong>n's electrische gor<strong>de</strong>l.<br />
„Nieuwe mannelijke kracht, nieuwe levendigheid<br />
en levensforschheid, nieuw zelfvertrouwen, nieuw geheugen<br />
, nieuwe beroepsbekwaamheid, nieuw genoegen,<br />
wor<strong>de</strong>n zwakke mannen door electriciteit<br />
gegeven. Door Dr. San<strong>de</strong>n's won<strong>de</strong>rbare lichaambatterij<br />
in gor<strong>de</strong>lvorm wordt dit levenbrengend element<br />
op <strong>de</strong> gemakkelijkste en op wetenschappelijke wijze<br />
het lichaam toegevoerd, <strong>de</strong>n patiënt volkomen genezing<br />
tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong>n slaap brengend.<br />
Dr. SAN<strong>DE</strong>N'S ELECTRISCHE GOR<strong>DE</strong>L<br />
brengt volkomen genezing bij Jicht, Rheumatiek in<br />
alle Le<strong>de</strong>maten, Zenuwachtigheid, gebrek aan slaap<br />
en eetlust, Influenza en Morphium-ziekte, Neuralgie,<br />
hysterische aanvallen, Bleekzuchtr, Loomheid, Ruggeinergspijn,<br />
Kramp, Hartkloppingen, Bloedaandrang<br />
naar het hoofd, Duizelingen, Hypochondrie, Asthma,<br />
Oorsuizingen, kou<strong>de</strong> Han<strong>de</strong>n en Voeten, ßedwateren,<br />
Huidziekte, onaangenaam rieken<strong>de</strong>n A<strong>de</strong>m, Koliek,<br />
Tandpijn, Vrouwenziekten, enz.<br />
Waar alles tevergeefs was, beproeve men Dr.<br />
San<strong>de</strong>n's Electrische Gor<strong>de</strong>l. Alle zwakke mannen<br />
moeten Dr. San<strong>de</strong>n's Electrischen Gor<strong>de</strong>l dragen !<br />
Duizen<strong>de</strong>n gevallen van genezing in alle Lan<strong>de</strong>n bewijzen<br />
het uitnemend gevolg. Prijs per stuk slechts<br />
f5.— franco en tolvrij <strong>tegen</strong> voorafgaan<strong>de</strong> toezending<br />
van geld".<br />
Door bovenstaan<strong>de</strong> advertentie — of een daarmee<br />
vrijwel overeenkomen<strong>de</strong> — zijn <strong>de</strong> lezers van <strong>de</strong><br />
Ne<strong>de</strong>rlandscbe dagbla<strong>de</strong>n reeds se<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> vorige<br />
maand ingelicht gewor<strong>de</strong>n omtrent <strong>de</strong> won<strong>de</strong>rdadige<br />
werking van San<strong>de</strong>n's gor<strong>de</strong>l. Die inlichtingen —<br />
afkomstig van <strong>de</strong>n leverancier, een zekeren M. PEITH<br />
te Berlijn — hebben niet alleen bij ons; maar,<br />
blijkens <strong>de</strong> tot ons gerichte vragen, ook bij vele<br />
an<strong>de</strong>ren twijfel aan <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> daarvan opgewekt,<br />
wat wij met genoegen constateeren, omdat daaruit<br />
blijkt, dat bij het groote publiek langzamerhand <strong>de</strong><br />
oogen opengaan voor <strong>de</strong> bedriegelijke han<strong>de</strong>lingen<br />
van on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>ne personen, die met het geschetter<br />
over electrisch, electro motorisch, electro-magnetisch<br />
enz. op <strong>de</strong> goedgeloovige menigte invloed trachten<br />
uit te oefenen.<br />
Met <strong>de</strong> Goldberg er- kettingen is het begonnen —<br />
voor zoover wij weten — en daarna tra<strong>de</strong>n, jaar in<br />
jaar uit, telkens nieuwe uitvin<strong>de</strong>rs(?) te voorschijn,<br />
die uit <strong>de</strong> electriciteit, of wat zij zoo noem<strong>de</strong>n, een<br />
broodje trachten te halen tot scha<strong>de</strong> van <strong>de</strong> la<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
menschheid en tevens tot scha<strong>de</strong> van <strong>de</strong> gunstige<br />
reputatie, die een doelmatige aanwending van <strong>de</strong>n<br />
electrischen stroom bij sommige ziekten, in <strong>de</strong>n loop<br />
<strong>de</strong>r tij<strong>de</strong>n had verkregen. Verschei<strong>de</strong>ne van die<br />
gor<strong>de</strong>ls, bandjes, kettingen, ringen, kruizen — en<br />
hoe die dingen ver<strong>de</strong>r heeten — hebben wij in ons<br />
blad reeds besproken en daarbij hunne volkomen<br />
waar<strong>de</strong>loosheid kunnen aantoonen ; laat ons thans<br />
eens nagaan hoe het gesteld is met Dr. San<strong>de</strong>n's<br />
gor<strong>de</strong>l.<br />
Van <strong>de</strong>zen gor<strong>de</strong>l wordt verklaard, dat hij het<br />
„levenbrengend element" (<strong>de</strong> electriciteit) „op <strong>de</strong><br />
gemakkelijkste en op wetenschappelijke wijze het<br />
lichaam toevoert" en daardoor volkomen genezing<br />
brengt van alle in <strong>de</strong> advertentie genoem<strong>de</strong> kwalen.<br />
Wie bij het lezen <strong>de</strong>r advertentie nog eenigszins<br />
mocht gedacht hebben, dat er van die bewering<br />
iets waar was, zal , wanneer bij eenig begrip<br />
heeft van galvano-electrische werking, wel tot an<strong>de</strong>re<br />
gedachten komen als hij <strong>de</strong>n gor<strong>de</strong>l beziet. Hij<br />
bestaat uit een katoenen ceintuur, waarop, op verschillen<strong>de</strong><br />
afstan<strong>de</strong>n een achttal plaatjes zijn bevestigd,<br />
4 van koper en 4 van zink, die door een<br />
z.g. geleiddraad met elkan<strong>de</strong>r verbon<strong>de</strong>n zijn. Het<br />
geheel ziet er waarlijk zeer geleerd uit en is er wel<br />
op ingericht om indruk te maken op personen, die<br />
niet op <strong>de</strong> hoogte zijn van <strong>de</strong> wijze, waarop een<br />
galvanische stroom wordt verkregen. Een <strong>de</strong>skundige<br />
zal echter op 't eerste gezicht zeggen : „dat is een<br />
pruldmg". Gesteld dat er werkelijk een stroom wordt<br />
opgewekt, (wat niet te <strong>de</strong>nken is, wanneer <strong>de</strong> geleiddraad<br />
zóó <strong>de</strong>fect wordt afgeleverd als 't geval was<br />
bij <strong>de</strong>n gor<strong>de</strong>l in ons bezit) dan zal die stroom zóó<br />
zwak en zóó kort van duur we/en, dat er van een<br />
invloed op het inenschelijk organisme geen sprake<br />
kan zijn. Een geneeskrachtige werking is er dus niet<br />
aan toe te schrijven en <strong>de</strong>rhalve zal het dragen van<br />
<strong>de</strong>n gor<strong>de</strong>l geen enkel nuttig effect sorteeren.<br />
De vijf gul<strong>de</strong>n, daaraan besteed, zijn weggeworpen<br />
geld.<br />
Nog een enkele opmerking : Of <strong>de</strong> gor<strong>de</strong>l een<br />
uitvinding is van een zekeren docter SAN<strong>DE</strong>N of dat<br />
<strong>de</strong> naam slechts is uitgevon<strong>de</strong>n door <strong>de</strong>n leverancier<br />
FEITH is ons onbekend, maar wél weten wij, dat<br />
laatstgenoem<strong>de</strong> opnieuw speculeert op <strong>de</strong> lichtgelovigheid<br />
van sommige personen, (men leze <strong>de</strong> advertentie),<br />
die door tal van zijne voorgangers — kwakzalvers<br />
on electro-therapeutisch gebied — reeds<br />
vroeger als slachtoffer zijn uitgekozen.<br />
Glandulen.<br />
In ons nommer van November 1897 maakten wij<br />
| melding van een circulaire, ter aanbeveling van dit<br />
| mid<strong>de</strong>l en von<strong>de</strong>n daarin aanleiding een waarschuwend<br />
| woord te schrijven <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> verwachtingen, die bij<br />
lezing van <strong>de</strong>ze circulaire zou<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n opgewekt.<br />
Thans zien wij ons genoodzaakt nogmaals waarschuwend<br />
op te tre<strong>de</strong>n ; <strong>de</strong> reclame, in <strong>de</strong>n laatsten<br />
tijd voor dit mid<strong>de</strong>l gemaakt, dwingt ons daartoe.<br />
Een geheele bladzij<strong>de</strong> van het. Nieuws van <strong>de</strong>n Dag<br />
van 10 Mei is gewijd aan <strong>de</strong> vermelding van <strong>de</strong><br />
won<strong>de</strong>rbare genezingen, door het Glandulen verkregen,<br />
maar wij bepalen ons fcot <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> advertentie<br />
ontleend aan <strong>de</strong> Opr. Haarl. Cl. :<br />
„TERING IS TE GENEZEN.<br />
Dat wordt nu algemeen erkend. Het komt er<br />
slechts op aan, <strong>de</strong> natuur in haar pogen tot genezen<br />
op <strong>de</strong> rechte wijze te steunen. Dit geschiedt het<br />
best door het mid<strong>de</strong>l, door hetwelk <strong>de</strong> natuur in het<br />
lichaam zelf <strong>de</strong> bacillen <strong>de</strong>r tering vernietigt. Deze<br />
stof wordt gevon<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> long (luchtpijp) klieren.<br />
Uit <strong>de</strong>ze is gewonnen het<br />
„GLANDULEN",<br />
het nieuw ont<strong>de</strong>kte mid<strong>de</strong>l, welks voortreffelijke<br />
werking ter genezing van longziekten door vele<br />
artsen en menigte van zieken wordt geconstateerd.<br />
Dit mid<strong>de</strong>l is, daar het een natuurlijke, in het lichaam<br />
zich bevin<strong>de</strong>n<strong>de</strong> stof is, volstrekt onscha<strong>de</strong>lijk, in<br />
<strong>tegen</strong>stelling met die thans zoo vaak gebruikte prikkelen<strong>de</strong><br />
mid<strong>de</strong>len, welke het lichaam niet kan verdragen.<br />
„GLANDULEN" is in fleschjes van 50 en van<br />
100 tabletten te bekomen bij <strong>de</strong> Apothekers, ook<br />
rechtstreeks bij <strong>de</strong>n éénigen Fabrikant<br />
Dr. HOFFMANN NACHF, ehem. Fabr. Meerane i, S.<br />
Uitvoerige Brochures en Brieven van zieken kosteloos<br />
en franco.<br />
Tegen namaak van min<strong>de</strong>r waar<strong>de</strong> on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>nzelf<strong>de</strong>n<br />
en an<strong>de</strong>ren naam wordt gewaarschuwd.<br />
Men vrage uitdrukkelijk „Glandulen Dr. HOFFMANN".<br />
In vele opzichten lijkt <strong>de</strong>ze advertentie op een<br />
kwakzalvers-advertentie en krijgt daardoor het Glandulen<br />
het cachet van een kwakzalversmid<strong>de</strong>l. Wij<br />
zeggen niet, dat het dit is; daartoe weten wij nog<br />
te weinig van dit mid<strong>de</strong>l en van zijn werking. Eerst<br />
se<strong>de</strong>rt het vorig jaar is het Glandulen in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l<br />
gebracht, een tijd veel te kort om een oor<strong>de</strong>el over<br />
zijn waar<strong>de</strong> te vellen. Langdurige proefnemingen,<br />
door vele <strong>de</strong>skundigen en op veelzijdige wijze verricht,<br />
zullen hebben uit te maken in hoeverre het<br />
Glandulen in<strong>de</strong>rdaad <strong>de</strong> eigenschappen bezit die door<br />
<strong>de</strong>n fabrikant met zooveel ophef <strong>de</strong>n volke wor<strong>de</strong>n<br />
verkondigd. .Er zijn in <strong>de</strong> laatste tij<strong>de</strong>n heel wat<br />
geneesmid<strong>de</strong>len uit dierlijke organen bereid, die<br />
met <strong>de</strong> fraaiste aanbevelingen — voor ons dikwijls<br />
onbegrijpelijk en menigmaal zeer lichtvaardig — <strong>de</strong><br />
wereld wer<strong>de</strong>n ingezon<strong>de</strong>n en die later bleken geenszins<br />
aan <strong>de</strong> verwachting te beantwoor<strong>de</strong>n.<br />
Hoe het in dit opzicht met Glandulen zal gaan,<br />
is nog een raadsel maar juist daarom<br />
veroor<strong>de</strong>elen wij het in hooge mate in <strong>de</strong>n fabrikant,<br />
dat .hij on<strong>de</strong>r belofte „Tering is te genezen" bij <strong>de</strong><br />
arme teringlij<strong>de</strong>rs een hoop opwekt, waarvan <strong>de</strong><br />
vervulling nog, op zijn minst, hoogst twijfelachtig<br />
is. Wij kunnen dit niet an<strong>de</strong>rs beschouwen dan als<br />
een hoogst afkeurenswaardige manoeuvre van Dr.<br />
HOFFMANN NACHF, om zooveel mogelijk koopers voor<br />
zijn praeparaat te lokken ; trouwens dit blijkt ook<br />
op an<strong>de</strong>re wijze uit <strong>de</strong> advertentie. De fabrikant<br />
wendt zich direct tot het publiek, dat zelf maar moet<br />
beoor<strong>de</strong>elen of het tering heeft of niet. De geneesheer<br />
wordt bij een ziekte als tering geheel voorbijgegaan,<br />
en hoe gevaarlijk dit is behoeft waarlijk geen<br />
betoog. Ongelukkig diegenen die, op <strong>de</strong> advertentie<br />
vertrouwen<strong>de</strong>, op eigen hand hun heil zoeken bij<br />
het Glandulen ; wij kunnen hen niet genoeg waarschuwen<br />
toch eerst <strong>de</strong>n raad van een bevoeg<strong>de</strong> in<br />
te winneu.<br />
Warner's Safe Cure.<br />
De talrijke vragen om inlichtingen omtrent bovengenoem<strong>de</strong><br />
geneesmid<strong>de</strong>len, in <strong>de</strong> laatste maan<strong>de</strong>n tot<br />
ons gekomen, moesten wij tot ons leedwezen steeds<br />
beantwoor<strong>de</strong>n met verwijzing naar vroegere Maandbla<strong>de</strong>n,<br />
waarin dit on<strong>de</strong>rwerp werd behan<strong>de</strong>ld. Er<br />
was geen ruimte beschikbaar. Er is thans gelegenheid<br />
om, zij 't ook beknopt, ons met <strong>de</strong>ze zaak bezig<br />
te hou<strong>de</strong>n en daarom laten wij hier een uittreksel<br />
volgen van 't geen wij reeds verschei<strong>de</strong>ne<br />
jaren gele<strong>de</strong>n schreven : Behalve dat door talrijke<br />
advertenties <strong>de</strong> aandacht van het publiek op <strong>de</strong><br />
Cafe Sure wordt gevestigd, wordt een brochure<br />
— in bespottelijk Hollandsen geschreven, getiteld :<br />
„Geneeskundig Bun<strong>de</strong>ltje — Warner — Belangrijke<br />
aanduidingen voor <strong>de</strong> bewaring <strong>de</strong>r gezondheid en<br />
voor <strong>de</strong> genezing <strong>de</strong>r ziekten", op tal van plaatsen<br />
in <strong>de</strong>n lan<strong>de</strong> aan huis toegezon<strong>de</strong>n.<br />
In die brochure wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> Warner's mid<strong>de</strong>len :<br />
<strong>de</strong> eigenlijke Safe Cure en ver<strong>de</strong>r Safe Diabetes Cure,<br />
Safe Nervine en Safe Pills aanbevolen o. a. als<br />
onfeilbare geneesmid<strong>de</strong>len bij nierziekten, Bright's<br />
ziekte, waterzucht, leverziekten, galziekten, geelzucht,<br />
maagziekten, tusschenpoozen<strong>de</strong> koorts, zinkingpijnen,<br />
blaasziekten, bleekzucht, zweren, algemeene zwakheid,<br />
suikerziekte, schele- en zenuwachtige hoofdpijn en bij<br />
an<strong>de</strong>re ziekten van geheel verschillen<strong>de</strong>n aard.<br />
Deze aanbeveling is reeds voldoen<strong>de</strong> om <strong>de</strong> Warner's<br />
mid<strong>de</strong>len te kenmerken. Het zijn kwakzalvers-mid<strong>de</strong>len,<br />
omdat het onmogelijk is, dat een<br />
gering getal geneesmid<strong>de</strong>len onfeilbaar dienst kan<br />
doen <strong>tegen</strong> tallooze kwalen, die in oorzaak en in<br />
aard zoo geheel van elkan<strong>de</strong>r afwijken.<br />
Het moet toch voor ie<strong>de</strong>r dui<strong>de</strong>lijk zijn dat het<br />
opsommen van al <strong>de</strong>ze kwalen tot niet an<strong>de</strong>rs<br />
dient dan om het lichtgeloovige publiek, dat bij een<br />
of an<strong>de</strong>re ongesteldheid zelf meent aan <strong>de</strong>ze of<br />
gene kwaal te lij<strong>de</strong>n, in WARNER'S netten te lokken.<br />
De geneesheer is onnoodig ; niets is er waar<strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong> Safe Cure niet onmid<strong>de</strong>lijk helpt, dus. . . koopt<br />
<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len.<br />
Zoo schrijft <strong>de</strong> kwakzalver... is 't nog mogelijk,<br />
dat er menschen zijn, die aan zoo iets geloof slaan ?<br />
Men <strong>de</strong>nke toch eens ernstig over <strong>de</strong> zaak na<br />
en . . . men moet tot <strong>de</strong> slotsom komen, dat wat<br />
WARNER & Co. LD. beloven, onmogelijk kan wor<strong>de</strong>n<br />
vervuld : dat het <strong>de</strong>ze firma dus met te doen is om