Volledige tekst - Tijdschrift voor Sociale en Economische ...
Volledige tekst - Tijdschrift voor Sociale en Economische ...
Volledige tekst - Tijdschrift voor Sociale en Economische ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
14 » Tim So<strong>en</strong>s<br />
Vrije – zich mordicus blev<strong>en</strong> verzett<strong>en</strong>. 32 Van belang <strong>voor</strong> ons is ook e<strong>en</strong> ander<br />
elem<strong>en</strong>t in het pleidooi van het bestuur van de watering <strong>en</strong> de schep<strong>en</strong><strong>en</strong> van de<br />
kasselrij Sint-Winoksberg<strong>en</strong>: zij verweerd<strong>en</strong> zich door te stell<strong>en</strong> dat er andere<br />
<strong>en</strong> <strong>voor</strong>al <strong>voor</strong>namere <strong>en</strong> rijkere ingeland<strong>en</strong> war<strong>en</strong> dan deze die de klacht hadd<strong>en</strong><br />
ingedi<strong>en</strong>d: ‘want daer zev<strong>en</strong> waerf meer ghelande zijn dan de ghone die dit<br />
achtervolch do<strong>en</strong> <strong>en</strong>de ooc vele notabelre <strong>en</strong>de rikerer’. 33 Niet alle<strong>en</strong> wordt hier<br />
e<strong>en</strong> meerderheidsargum<strong>en</strong>t ingeroep<strong>en</strong>, er wordt ook gesuggereerd dat de m<strong>en</strong>ing<br />
van bepaalde ‘notabele’ grondbezitters meer dan proportioneel moet doorweg<strong>en</strong>.<br />
Impliciet wordt hier gerefereerd naar het begrip ‘sanior pars’ – de aan<br />
de monastieke wereld <strong>en</strong> het kerkelijk recht ontle<strong>en</strong>de opvatting dat in sommige<br />
gevall<strong>en</strong> de opinie van het ‘wijste’ deel van de aanwezig<strong>en</strong> moest gevolgd<br />
word<strong>en</strong>, ook al viel dat niet sam<strong>en</strong> met het meerderheidsstandpunt. De term<br />
‘sanior pars’ wordt trouw<strong>en</strong>s ook in andere <strong>tekst</strong><strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de de besluitvorming<br />
in de watering<strong>en</strong> expliciet gebruikt. 34 In het discours rond de participatie<br />
in het waterstaatsbeleid, wordt hierdoor mete<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eerste elem<strong>en</strong>t van ‘ongelijkheid<br />
in de gelijkheid’ geïntroduceerd – e<strong>en</strong> elem<strong>en</strong>t dat echter als algeme<strong>en</strong><br />
aanvaard in de Anci<strong>en</strong> Régime sam<strong>en</strong>leving moet word<strong>en</strong> beschouwd <strong>en</strong> niet in<br />
teg<strong>en</strong>spraak hoeft te staan met e<strong>en</strong> participatief besluitvormingsmodel. 35<br />
Uit ongeveer dezelfde periode bleef e<strong>en</strong> uitzonderlijk uitvoerige beschrijving<br />
bewaard van het besluitvormingsproces dat <strong>voor</strong>afging aan de vernieuwing<br />
van de zuidsluis van de grote Blank<strong>en</strong>bergse watering, in het <strong>voor</strong>jaar van<br />
1407. 36 Tuss<strong>en</strong> 16 april <strong>en</strong> 22 juni kwam de algem<strong>en</strong>e vergadering minst<strong>en</strong>s<br />
vijf keer hieromtr<strong>en</strong>t sam<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s de eerste bije<strong>en</strong>komst, op 16 april 1407,<br />
werd mete<strong>en</strong> e<strong>en</strong> commissie sam<strong>en</strong>gesteld die sam<strong>en</strong> met het bestuur de<br />
noodlijd<strong>en</strong>de sluis di<strong>en</strong>de te inspecter<strong>en</strong>, om vervolg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> week later verslag<br />
uit te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> aan de vergadering, wat ook gebeurde. Op advies van de commissie<br />
werd dan door de vergadering aan de sluismeesters opdracht gegev<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> ontwerp te mak<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de vernieuwing van de zuidsluis <strong>en</strong> dit ontwerp<br />
32. rag, Raad van Vlaander<strong>en</strong>, inv. nr. 2337, f302v-306r, editie A. Zoete (ed.), Handeling<strong>en</strong><br />
van de Led<strong>en</strong> <strong>en</strong> van de Stat<strong>en</strong> van Vlaander<strong>en</strong> (1405-1419) : excerpt<strong>en</strong> uit de rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> der sted<strong>en</strong>,<br />
kasselrij<strong>en</strong> <strong>en</strong> vorstelijke ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> (Brussel 1982) 1353-1359. Over de Raad van Vlaander<strong>en</strong><br />
in het licht van de juridische c<strong>en</strong>tralisatie-politiek van de Bourgondische vorst<strong>en</strong>:<br />
J. Dumolyn, De Raad van Vlaander<strong>en</strong> <strong>en</strong> de Rek<strong>en</strong>kamer van Rijsel. Gewestelijke overheidsinstelling<strong>en</strong><br />
als instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van c<strong>en</strong>tralisatie (1419-1477) (Brussel 2002) 93-110.<br />
33. Zoete, Handeling<strong>en</strong>, 1358.<br />
34. Bij<strong>voor</strong>beeld in de beraadslaging<strong>en</strong> van de watering<strong>en</strong> van Maldegem, Eeklo <strong>en</strong> Lembeke<br />
met verteg<strong>en</strong>woordigers van de stad Eeklo in 1406, waarin de beslissing werd g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
door ‘la greigneur et plus saine partie’, editie: L. Gilliodts-Van Sever<strong>en</strong>, Coutumes des<br />
pays et comté de Flandre. Coutume du Franc de Bruges ii (Brussel 1879) 154.<br />
35. L. Moulin, ‘Sanior et maior pars. Note sur l’évolution des techniques électorales dans<br />
les Ordres religieux du vie auxiiie siècle’, Revue historique du droit Français et étranger 36<br />
(1958) 368-397 ; 491-529.<br />
36. rab, wb, inv. nr. 333, rek<strong>en</strong>ing 1407-1408.