Opdrachten en bevoegdheden van het Comité voor Preventie ... - ACV
Opdrachten en bevoegdheden van het Comité voor Preventie ... - ACV
Opdrachten en bevoegdheden van het Comité voor Preventie ... - ACV
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> Bescherming<br />
op <strong>het</strong> werk, de Ondernemingsraad<br />
<strong>en</strong> de Vakbondsafvaardiging<br />
| Vakbeweging nr. 751 | 25 januari 2012 |<br />
Vakbeweging verschijnt tweemaal per maand | Uitgegev<strong>en</strong> door <strong>het</strong> <strong>ACV</strong>, Haachtseste<strong>en</strong>weg 579, 1030 Brussel | afgiftekantoor Brussel X |
2<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> Bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
1. Werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
2. Werkschema. Activiteit<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>der<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
4. Informatie <strong>en</strong> hulpmiddel<strong>en</strong><br />
5. Je b<strong>en</strong>t verkoz<strong>en</strong>. Wat betek<strong>en</strong>t dat?<br />
Deel 2.<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de Ondernemingsraad<br />
1. Werking <strong>van</strong> de Ondernemingsraad<br />
2. Prioriteit<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de eerste<br />
vergadering <strong>van</strong> de OR<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
4. Informatie, deskundig<strong>en</strong> <strong>en</strong> inspecties<br />
5. Je b<strong>en</strong>t verkoz<strong>en</strong>. Wat betek<strong>en</strong>t dat?<br />
Deel 3.<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de Vakbondsafvaardiging<br />
1. Regeling instelling <strong>van</strong> de VA<br />
2. Voorwaard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> oprichting <strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de VA<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA<br />
4. Statuut <strong>van</strong> de VA <strong>en</strong> <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
waaronder mandaat wordt uitgeoef<strong>en</strong>d<br />
colofon Deel 1.<br />
Redactie Vakbeweging:<br />
Postbus 10 – 1031 Brussel<br />
Tel. 02 246 34 81<br />
Fax 02 246 30 10<br />
E-mail: pers@acv-csc.be<br />
Website: www.acv-online.be<br />
Redactie: medewerkers Di<strong>en</strong>st<br />
Onderneming <strong>ACV</strong><br />
Eindredactie: Patrick Van Loover<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Donati<strong>en</strong>ne Coppieters<br />
Vormgeving: Gevaert Graphics<br />
Druk: Corelio Printing<br />
Verant. uitgever: Dominique Leyon<br />
Woord <strong>voor</strong>af<br />
Als kandidaat bij de sociale verkiezing<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeker later als verkoz<strong>en</strong>e moet je goed wet<strong>en</strong><br />
wat de opdracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> de bevoegdhed<strong>en</strong> zijn <strong>van</strong> de overlegorgan<strong>en</strong> op ondernemingsvlak.<br />
Daarom krijg je dit speciaal nummer <strong>van</strong> Vakbeweging. Je collega’s verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong> improviseer<br />
je immers niet.<br />
In deze Vakbeweging vind je e<strong>en</strong> beknopt overzicht <strong>van</strong> de praktische werking, de opdracht<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> achtere<strong>en</strong>volg<strong>en</strong>s <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> Bescherming op<br />
<strong>het</strong> werk, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de Vakbondsafvaardiging. Telk<strong>en</strong>s verwijz<strong>en</strong> we naar de<br />
overe<strong>en</strong>komstige wetgeving. We gev<strong>en</strong> ook heel wat praktische tips. Zodat je <strong>van</strong>af de eerste<br />
vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB of de Ondernemingsraad of als lid <strong>van</strong> de Vakbondsafvaardiging<br />
goed geïnformeerd <strong>het</strong> overleg met je werkgever kan aangaan.<br />
Vakbeweging – <strong>het</strong> militant<strong>en</strong>blad <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong> – zal je trouw<strong>en</strong>s gedur<strong>en</strong>de de vier jaar <strong>van</strong> je<br />
mandaat blijv<strong>en</strong> informer<strong>en</strong> <strong>en</strong> begeleid<strong>en</strong>. Dit nummer is nog maar e<strong>en</strong> begin.<br />
Veel succes.<br />
Marc Leemans Claude Rolin<br />
<strong>voor</strong>zitter <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong> algeme<strong>en</strong> secretaris <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong><br />
Deze speciale editie <strong>van</strong> Vakbeweging werd sam<strong>en</strong>gesteld door de medewerkers <strong>van</strong><br />
de nationale di<strong>en</strong>st onderneming <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong>. Met dank aan de <strong>ACV</strong>-militant<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
directies <strong>van</strong> Roularta Media Group in Roeselare, Helvoet R&P Technologies in Lommel,<br />
CMI in Seraing <strong>en</strong> <strong>het</strong> UZ Leuv<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de toestemming om e<strong>en</strong> fotoreportage te mak<strong>en</strong>.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Deel 1.<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> Bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
3
4<br />
1. Werking<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
wie <strong>voor</strong> de eerste maal verkoz<strong>en</strong> is als lid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> comité <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
bescherming op <strong>het</strong> werk (afgekort comité pb of cpb) heeft wellicht heel wat<br />
praktische vrag<strong>en</strong>. wanneer vergadert <strong>het</strong> comité pb? waar wordt de vergade-<br />
ring gehoud<strong>en</strong>? hoe dikwijls wordt er vergaderd? ...<br />
Op al deze vrag<strong>en</strong> will<strong>en</strong> we hierna e<strong>en</strong> antwoord gev<strong>en</strong>. daarbij steun<strong>en</strong> we<br />
<strong>voor</strong>al op <strong>het</strong> koninklijk besluit <strong>van</strong> 3 mei 1999 betreff<strong>en</strong>de de opdracht<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de werking <strong>van</strong> de comités <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
(belgisch staatsblad <strong>van</strong> 10 juli 1999). de tekst <strong>van</strong> dit koninklijk besluit<br />
kan je ook terugvind<strong>en</strong> in de codex over <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk: titel ii,<br />
hoofdstuk iv. t<strong>en</strong>zij anders vermeld, verwijz<strong>en</strong> de nummers tuss<strong>en</strong> haakjes<br />
naar de artikels uit dit koninklijk besluit.<br />
sinds de wet welzijn op <strong>het</strong> werk <strong>van</strong> augustus 1996 ver<strong>van</strong>gt de codex over<br />
<strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk progressief <strong>het</strong> arab (<strong>het</strong> algeme<strong>en</strong> reglem<strong>en</strong>t <strong>voor</strong><br />
de arbeidsbescherming). deze omzetting is ev<strong>en</strong>wel nog niet volledig voltooid.<br />
in de tekst hierna vind je dan ook verwijzing<strong>en</strong> naar zowel de codex als <strong>het</strong><br />
arab.<br />
Wat is <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB?<br />
Het <strong>Comité</strong> PB is e<strong>en</strong> overlegorgaan op<br />
ondernemingsvlak, waarin zowel werkgeversverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
als werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
zetel<strong>en</strong>. Het aantal<br />
werkgeversverteg<strong>en</strong>woordigers kan niet<br />
hoger ligg<strong>en</strong> dan <strong>het</strong> aantal werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft als algem<strong>en</strong>e opdracht<br />
op e<strong>en</strong> actieve manier bij te drag<strong>en</strong><br />
tot de verbetering <strong>van</strong> <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de<br />
werknemers op <strong>het</strong> werk.<br />
Het begrip ‘welzijn op <strong>het</strong> werk’ omvat<br />
zev<strong>en</strong> werkdomein<strong>en</strong> (Wet Welzijn, art.4<br />
§1):<br />
1. de arbeidsveiligheid;<br />
2. de bescherming <strong>van</strong> de gezondheid <strong>van</strong><br />
de werknemer op <strong>het</strong> werk;<br />
3 de psychosociale belasting veroorzaakt<br />
door <strong>het</strong> werk, waaronder zeker ook<br />
geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>st seksueel<br />
gedrag op <strong>het</strong> werk;<br />
4. de ergonomie;<br />
5. de arbeidshygiëne;<br />
6. de verfraaiing <strong>van</strong> de arbeidsplaats<strong>en</strong>;<br />
7. de maatregel<strong>en</strong> die de onderneming<br />
neemt inzake milieu, wat betreft hun<br />
invloed op de punt<strong>en</strong> 1 tot 6.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet er op toezi<strong>en</strong> dat <strong>het</strong><br />
beleid inzake welzijn op <strong>het</strong> werk dat de<br />
werkgever op pot<strong>en</strong> moet zett<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>ing<br />
houdt met de behoeft<strong>en</strong> <strong>en</strong> risico’s op al<br />
deze domein<strong>en</strong>.<br />
De Vlaamse milieuwetgeving heeft de<br />
bevoegdheid op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> milieu nog<br />
duidelijker omschrev<strong>en</strong>. <strong>Comité</strong>s PB <strong>van</strong><br />
onderneming<strong>en</strong> die in <strong>het</strong> Vlaamse Gewest<br />
geleg<strong>en</strong> zijn krijg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> volledig informatierecht<br />
<strong>en</strong> <strong>voor</strong>al ook <strong>het</strong> recht om advies<br />
te gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong> milieubeleid <strong>van</strong> de onderneming<br />
(Vlarem II, artikel 4.1.9.3.1.).<br />
Vergadering<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
Wanneer vergader<strong>en</strong>?<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet minst<strong>en</strong>s éénmaal per<br />
maand word<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>geroep<strong>en</strong> (art. 21).<br />
Het is aan te rad<strong>en</strong> om hierover vaste afsprak<strong>en</strong><br />
te mak<strong>en</strong>, bij<strong>voor</strong>beeld de eerste<br />
donderdag <strong>van</strong> elke maand om 14 uur.<br />
De eerste vergadering moet plaatsvind<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong> de 45 dag<strong>en</strong> na de verkiezingsdatum.<br />
Bij<strong>voor</strong>beeld: als er in jouw onderneming<br />
verkiezing<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong><br />
op 6 mei 2008 dan moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB de<br />
eerste maal vergader<strong>en</strong> vóór 20 juni 2008.<br />
Buit<strong>en</strong> deze maandelijkse vergadering<strong>en</strong><br />
kan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB ook nog word<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>geroep<strong>en</strong><br />
wanneer minst<strong>en</strong>s 1/3 <strong>van</strong> de<br />
werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> erom vraagt<br />
(art. 21). Ook de ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> Toezicht<br />
welzijn op <strong>het</strong> werk (de technische <strong>en</strong><br />
medische inspectie) (zie punt 2.5) kunn<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB sam<strong>en</strong>roep<strong>en</strong>.<br />
Waar vergader<strong>en</strong>?<br />
De vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB moet<strong>en</strong><br />
normaal op de zetel <strong>van</strong> de technische<br />
bedrijfse<strong>en</strong>heid word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> (art. 21).<br />
De lokal<strong>en</strong>, alsook <strong>het</strong> materiaal dat nodig<br />
is <strong>voor</strong> de vergadering<strong>en</strong>, word<strong>en</strong> door de<br />
werkgever ter beschikking gesteld.<br />
Vergadertijd = arbeidstijd<br />
De vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB word<strong>en</strong><br />
steeds beschouwd als werkelijke arbeidstijd<br />
<strong>en</strong> als zodanig bezoldigd (art.<br />
66 <strong>van</strong> de Wet Welzijn). Zelfs wanneer <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB vergadert buit<strong>en</strong> de normale<br />
arbeidsur<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigde<br />
wordt de vergadering beschouwd als<br />
werkelijke arbeidstijd. Niet iedere<strong>en</strong> werkt<br />
immers op <strong>het</strong>zelfde tijdstip in <strong>het</strong> bedrijf<br />
(deeltijdse werknemers, werknemers die in<br />
ploeg<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>,...).<br />
De vergadertijd wordt als gewone arbeidstijd<br />
beschouwd <strong>en</strong> niet als overur<strong>en</strong>. Dit<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
geldt ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s <strong>voor</strong> de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
De bijkom<strong>en</strong>de verplaatsingskost<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> t<strong>en</strong><br />
laste <strong>van</strong> de werkgever (art. 66 <strong>van</strong> de Wet<br />
Welzijn).<br />
Voorzitter <strong>Comité</strong> PB<br />
Het <strong>Comité</strong> PB wordt <strong>voor</strong>gezet<strong>en</strong> door de<br />
werkgever of zijn afgevaardigde aan wie<br />
hij zijn bevoegdhed<strong>en</strong> overdraagt (art. 22).<br />
Deze verteg<strong>en</strong>woordiger moet zelf in staat<br />
zijn om beslissing<strong>en</strong> te nem<strong>en</strong>. Hij spreekt<br />
<strong>en</strong> handelt in naam <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
Met werkgever wordt bedoeld: <strong>het</strong><br />
hoofd <strong>van</strong> de technische bedrijfse<strong>en</strong>heid<br />
waar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB is opgericht. De<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseur kan nooit <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
<strong>voor</strong>zitt<strong>en</strong>.<br />
De <strong>voor</strong>zitter roept <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bije<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
bepaalt datum, uur <strong>en</strong> plaats <strong>van</strong> de vergadering,<br />
rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong>d met de gemaakte<br />
afsprak<strong>en</strong> (zie punt<strong>en</strong> ‘waar <strong>en</strong> wanneer<br />
vergader<strong>en</strong>’). De prev<strong>en</strong>tieadviseur kan<br />
nooit <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>voor</strong>zitt<strong>en</strong>.<br />
Secretariaat<br />
Het secretariaat <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB wordt verzekerd<br />
door de interne di<strong>en</strong>st PB. Wanneer<br />
de onderneming meerdere <strong>Comité</strong>s PB heeft,<br />
dan wordt <strong>het</strong> secretariaat verzekerd door de<br />
afdeling <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB, opgericht<br />
in de technische bedrijfse<strong>en</strong>heid waar<strong>voor</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB werd opgericht (art. 23).<br />
Het secretariaat is belast met de volg<strong>en</strong>de tak<strong>en</strong><br />
(art. 24, eerste alinea, 1° tot 10°):<br />
• bezorg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de uitnodiging, de maand-<br />
<strong>en</strong> jaarverslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB;<br />
• communicer<strong>en</strong> <strong>van</strong> de datum <strong>en</strong> de ag<strong>en</strong>da<br />
aan de prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>van</strong> de externe<br />
di<strong>en</strong>st PB;<br />
• opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> bezorg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de notul<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de vergadering;<br />
• uithang<strong>en</strong> <strong>van</strong> de datum, de ag<strong>en</strong>da, de<br />
conclusies, de beslissing<strong>en</strong>, de inhoud <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> jaarlijks actieplan, <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong><br />
de interne di<strong>en</strong>st PB, de gevolg<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
aan de adviez<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> elke<br />
informatie die <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB k<strong>en</strong>baar wil<br />
mak<strong>en</strong>. Hier<strong>voor</strong> mog<strong>en</strong> ook andere gelijkwaardige<br />
communicatiekanal<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
gebruikt (bij<strong>voor</strong>beeld elektronische).<br />
Werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseur, die de leiding heeft<br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB (of de afdeling)<br />
moet al deze tak<strong>en</strong> niet persoonlijk uitvoer<strong>en</strong>.<br />
Andere person<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> onder zijn/<br />
haar leiding hier<strong>voor</strong> zorg<strong>en</strong>. De prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
moet uiteraard wel aanwezig zijn op<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, moet de adviez<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de nodige toelichting<strong>en</strong> verstrekk<strong>en</strong> (art.<br />
24, laatste alinea).<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseur, die zijn/haar functie<br />
onafhankelijk <strong>van</strong> werkgever <strong>en</strong> werknemer<br />
moet uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong>, kan noch aan de zijde <strong>van</strong><br />
de werkgever, noch aan deze <strong>van</strong> de werknemers<br />
zetel<strong>en</strong> (art. 57 <strong>van</strong> de Wet Welzijn).<br />
De werkgever moet de nodige middel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> ter beschikking stell<strong>en</strong>, zodat <strong>het</strong><br />
secretariaat de wettelijk opgelegde tak<strong>en</strong><br />
goed kan vervull<strong>en</strong>. Bij<strong>voor</strong>beeld: afsluitbare<br />
kast als archief, papier, schrijfgerief, iemand<br />
om de verslag<strong>en</strong> te typ<strong>en</strong> <strong>en</strong> te kopiër<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB geeft e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaand advies<br />
over de middel<strong>en</strong> <strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die ter beschik-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
king word<strong>en</strong> gesteld <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB (art. 17 <strong>van</strong> <strong>het</strong> koninklijk besluit betreff<strong>en</strong>de<br />
de interne di<strong>en</strong>st PB: zie Codex, Titel<br />
II, Hoofdstuk I).<br />
In de <strong>Comité</strong>s PB <strong>van</strong> onderneming<strong>en</strong><br />
zonder OR, die sociaaleconomische bevoegdhed<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong>, kan <strong>het</strong> nuttige zijn<br />
om aanvull<strong>en</strong>de schikking<strong>en</strong> te treff<strong>en</strong>. Zie<br />
verder.<br />
Deelname aan vergadering<strong>en</strong><br />
De volg<strong>en</strong>de person<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> deel aan <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB met besliss<strong>en</strong>de stem:<br />
• de verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> de werknemers;<br />
• de verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> de werkgever,<br />
met inbegrip <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>zitter.<br />
De volg<strong>en</strong>de person<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> deel aan <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB met raadgev<strong>en</strong>de stem (art. 25):<br />
5<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Jürg<strong>en</strong> Doom<br />
• de prev<strong>en</strong>tieadviseur, die de leiding<br />
heeft over de interne di<strong>en</strong>st PB of de afdeling<br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st;<br />
• de prev<strong>en</strong>tieadviseur die de leiding<br />
heeft <strong>van</strong> de c<strong>en</strong>trale interne di<strong>en</strong>st PB<br />
wanneer deze di<strong>en</strong>st uit meerdere afdeling<strong>en</strong><br />
bestaat. Zijn/haar aanwezigheid<br />
is alle<strong>en</strong> vereist wanneer hierover afsprak<strong>en</strong><br />
werd<strong>en</strong> gemaakt. Deze afsprak<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> gemaakt bij <strong>het</strong> vastlegg<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de verhouding tuss<strong>en</strong> de c<strong>en</strong>trale interne<br />
di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> de afdeling<strong>en</strong> (art. 15<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB: Codex, Titel , Hoofdstuk I);<br />
• de prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB, belast met <strong>het</strong> gezondheidstoezicht<br />
(bedrijfsg<strong>en</strong>eesheer);<br />
• de andere prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>van</strong> de<br />
interne di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
<strong>van</strong> de externe di<strong>en</strong>st PB (onder<br />
andere de arbeidsg<strong>en</strong>eesheer), telk<strong>en</strong>s<br />
wanneer e<strong>en</strong> punt op de ag<strong>en</strong>da staat<br />
6<br />
dat tot hun bevoegdheid hoort. Dit is<br />
<strong>voor</strong>al vereist bij de bespreking <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
globaal prev<strong>en</strong>tieplan, <strong>het</strong> jaarlijks actieplan<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> medisch jaarverslag;<br />
• In Vlaander<strong>en</strong> neemt de milieucoördinator<br />
deel aan de vergadering wanneer<br />
punt<strong>en</strong> op de ag<strong>en</strong>da staan die te mak<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> met zijn/haar opdracht. Dit staat<br />
niet letterlijk in de wetgeving maar volgt<br />
logisch uit de tak<strong>en</strong> <strong>van</strong> de milieucoördinator,<br />
die beschrev<strong>en</strong> staan in artikel<br />
4.1.9.1.3. <strong>van</strong> Vlarem II: <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> do<strong>en</strong><br />
over de milieucommunicatie, advies gev<strong>en</strong><br />
over milieu-investering<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> jaarverslag<br />
t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
opmak<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.<br />
Werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers kunn<strong>en</strong><br />
zich op <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB ook lat<strong>en</strong> bijstaan<br />
door deskundig<strong>en</strong> <strong>van</strong> hun keuze. De werkgever<br />
moet hierover wel zijn akkoord gev<strong>en</strong><br />
(art. 26).<br />
Ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong> de vergadering<br />
De ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB wordt vastgesteld<br />
door de <strong>voor</strong>zitter. Zowel de werkgevers-<br />
als de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> punt<strong>en</strong> op de ag<strong>en</strong>da plaats<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> ag<strong>en</strong>dapunt di<strong>en</strong>t 10 dag<strong>en</strong> vóór de<br />
vergadering <strong>voor</strong>gesteld te word<strong>en</strong> aan de<br />
<strong>voor</strong>zitter (art. 22).<br />
Oproeping<br />
Elk gewoon (effectief) lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
ont<strong>van</strong>gt minst<strong>en</strong>s 8 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering<br />
schriftelijk de uitnodiging <strong>van</strong> <strong>het</strong> secretariaat.<br />
De oproeping vermeldt de datum,<br />
<strong>het</strong> uur <strong>en</strong> de plaats waar wordt vergaderd,<br />
alsook de punt<strong>en</strong> die behandeld zull<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
Deze uitnodiging is vergezeld <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
maandverslag <strong>van</strong> <strong>het</strong> hoofd <strong>van</strong> de di<strong>en</strong>st<br />
<strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
<strong>en</strong> <strong>van</strong> alle nodige inlichting<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de<br />
de ag<strong>en</strong>da (art. 24).<br />
Ook de externe di<strong>en</strong>st PB moet de uitnodiging<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> (art. 24, 4°).<br />
Notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vergadering<br />
De notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB word<strong>en</strong> opgemaakt door <strong>het</strong> secretariaat.<br />
Hoewel dit wettelijk niet vastligt,<br />
word<strong>en</strong> in de notul<strong>en</strong> best de volg<strong>en</strong>de punt<strong>en</strong><br />
opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>:<br />
• de ag<strong>en</strong>dapunt<strong>en</strong> met de bespreking er<strong>van</strong>;<br />
• de gedane <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>;<br />
• de vrag<strong>en</strong> om inlichting<strong>en</strong>;<br />
• e<strong>en</strong> getrouwe maar korte sam<strong>en</strong>vatting<br />
<strong>van</strong> de beraadslaging<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> goed verslag is <strong>en</strong>orm belangrijk. Alle<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>, de juiste afsprak<strong>en</strong>, adviez<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> klaar <strong>en</strong> duidelijk<br />
word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oteerd, zodat er nadi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong><br />
discussie over ontstaat. Ook de andere personeelsled<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> volg<strong>en</strong> wat<br />
er juist besprok<strong>en</strong> is <strong>en</strong> hoe <strong>het</strong> besprok<strong>en</strong><br />
werd. Laat je nooit verleid<strong>en</strong> tot <strong>het</strong> opstell<strong>en</strong><br />
of goedkeur<strong>en</strong> <strong>van</strong> algem<strong>en</strong>e nietszegg<strong>en</strong>de<br />
verslag<strong>en</strong>. De verslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> vaak als bewijsmateriaal bij geschill<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> zij word<strong>en</strong> door de arbeidsrechtbank<br />
als geldig bewijs aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. De <strong>voor</strong>zitter<br />
laat de notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vorige vergadering<br />
goedkeur<strong>en</strong> (art. 22). Dit kan gebeur<strong>en</strong> door<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
ij<strong>voor</strong>beeld bij de op<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de volg<strong>en</strong>de<br />
vergadering de notul<strong>en</strong> <strong>voor</strong> te lez<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>tueel<br />
aan te vull<strong>en</strong> of te verbeter<strong>en</strong> <strong>en</strong> dan goed<br />
te keur<strong>en</strong>. Ieder lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB heeft<br />
dus <strong>het</strong> recht om opmerking<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> of<br />
om aan te dring<strong>en</strong> op wijziging<strong>en</strong>.<br />
Het secretariaat maakt de notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
vergadering over aan de effectieve <strong>en</strong> de<br />
plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB, aan de prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> aan de externe di<strong>en</strong>st PB,<br />
minst<strong>en</strong>s 8 dag<strong>en</strong> vóór de volg<strong>en</strong>de vergadering<br />
(art 24. 6°).<br />
Geheimhoudingsplicht<br />
De led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB beschikk<strong>en</strong><br />
over heel wat vertrouwelijke informatie,<br />
zowel over <strong>het</strong> bedrijf als over de werknemers.<br />
Het is h<strong>en</strong> dan ook verbod<strong>en</strong> om de<br />
inlichting<strong>en</strong> die zij door <strong>het</strong> uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
hun mandaat of functie in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> op<strong>en</strong>baar te mak<strong>en</strong> wanneer dit<br />
de onderneming of de werknemers schade<br />
kan berokk<strong>en</strong><strong>en</strong>. Deze bepaling heeft niet<br />
tot doel de normale betrekking<strong>en</strong> met de<br />
vakbond<strong>en</strong> te belemmer<strong>en</strong>. (art. 29)<br />
Hoe word<strong>en</strong><br />
beslissing<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>?<br />
Wanneer <strong>het</strong> gaat om <strong>het</strong> advies <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB, kan je niet echt sprek<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> beslissing. Ofwel zijn de m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> gelijklop<strong>en</strong>d<br />
<strong>en</strong> is er e<strong>en</strong> unaniem advies, ofwel<br />
lop<strong>en</strong> de m<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>. In elk geval<br />
is <strong>het</strong> verplicht om <strong>voor</strong> alle materies waar<strong>voor</strong><br />
de werkgever wettelijk verplicht is om<br />
<strong>het</strong> advies <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB te vrag<strong>en</strong> de<br />
verschill<strong>en</strong>de adviez<strong>en</strong> weer te gev<strong>en</strong> wanneer<br />
e<strong>en</strong> advies niet met unanimiteit werd<br />
uitgebracht (art. 27).<br />
Wanneer <strong>het</strong> echt gaat om beslissing<strong>en</strong>,<br />
om akkoord<strong>en</strong> die moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong>,<br />
dan schrijft de reglem<strong>en</strong>tering niet<br />
<strong>voor</strong> op welke manier dit moet gebeur<strong>en</strong>.<br />
De wijze waarop e<strong>en</strong> akkoord wordt vastgelegd,<br />
moet word<strong>en</strong> vastgesteld in <strong>het</strong><br />
huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t (art.31, 8°).<br />
Voor materies waar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> akkoord <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB vereist is (bij<strong>voor</strong>beeld de<br />
aanstelling, verwijdering <strong>en</strong> ver<strong>van</strong>ging<br />
Werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB, de bepaling <strong>van</strong> de minimale<br />
prestatieduur <strong>van</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseur,…)<br />
is de wijze <strong>van</strong> beslissing zeer belangrijk.<br />
Er zijn verschill<strong>en</strong>de formules mogelijk,<br />
bij<strong>voor</strong>beeld akkoord bij unanimiteit, akkoord<br />
bij 75%-meerderheid, akkoord wanneer<br />
er e<strong>en</strong> meerderheid is bij elk <strong>van</strong> de<br />
partij<strong>en</strong> in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, … Wanneer <strong>het</strong><br />
huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t ge<strong>en</strong> beslissingswijze<br />
bepaalt, wordt algeme<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
dat unanimiteit is vereist <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
sluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> akkoord.<br />
Het is dus aangewez<strong>en</strong> om heel precies<br />
te bepal<strong>en</strong> in <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t<br />
wat de modaliteit<strong>en</strong> zijn om tot e<strong>en</strong> beslissing<br />
te kom<strong>en</strong>. We rad<strong>en</strong> t<strong>en</strong> stelligste aan<br />
om <strong>voor</strong> die materies waar<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> akkoord<br />
verplicht is unanimiteit te <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t. Bij e<strong>en</strong> gewone<br />
meerderheid zou de werkgever met<br />
behulp <strong>van</strong> één vakbond de andere vakbond<strong>en</strong><br />
buit<strong>en</strong>spel kunn<strong>en</strong> zett<strong>en</strong>. Merk op<br />
dat als <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t niets<br />
bepaalt inzake beslissingsmodaliteit<strong>en</strong>, de<br />
beslissing<strong>en</strong> rond de modaliteit<strong>en</strong> bij unanimiteit<br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Opvolging adviez<strong>en</strong> (art. 19)<br />
De werkgever geeft zo vlug mogelijk e<strong>en</strong><br />
gevolg, conform aan de adviez<strong>en</strong> die met<br />
unanimiteit <strong>van</strong> stemm<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> uitgebracht<br />
én die betrekking hebb<strong>en</strong> op ernstige<br />
risico’s waarbij de schade dreig<strong>en</strong>d<br />
is. Bij alle andere adviez<strong>en</strong> geeft hij e<strong>en</strong><br />
pass<strong>en</strong>d gevolg binn<strong>en</strong> de door <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB gestelde termijn of, indi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> termijn<br />
bepaald werd, binn<strong>en</strong> de zes maand<strong>en</strong>.<br />
De werkgever deelt de red<strong>en</strong><strong>en</strong> mee aan<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB waarom hij:<br />
• niet volg<strong>en</strong>s de adviez<strong>en</strong> heeft gehandeld;<br />
• ge<strong>en</strong> gevolg gaf aan de adviez<strong>en</strong>;<br />
• gekoz<strong>en</strong> heeft tuss<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de adviez<strong>en</strong>.<br />
De werkgever geeft ook toelichting bij de<br />
maatregel<strong>en</strong> die hij nam in e<strong>en</strong> gewettigd<br />
dring<strong>en</strong>d geval zonder dat hij <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB hierover <strong>voor</strong>af raadpleegde of informeerde.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
Voorbereiding vergadering<strong>en</strong><br />
Wil e<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB goed functioner<strong>en</strong>, dan<br />
moet <strong>het</strong> ook goed <strong>voor</strong>bereid zijn. Daarom<br />
is <strong>het</strong> t<strong>en</strong> zeerste aan te rad<strong>en</strong> om vóór de<br />
vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering te houd<strong>en</strong>. Dit zijn vergadering<strong>en</strong><br />
waarop <strong>en</strong>kel de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
aanwezig zijn. De <strong>Comité</strong><br />
PB-led<strong>en</strong> die de werknemers verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> hierom verzoek<strong>en</strong>. Zij hebb<strong>en</strong><br />
ook <strong>het</strong> recht om zich tijd<strong>en</strong>s de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering te lat<strong>en</strong> bijstaan door<br />
e<strong>en</strong> afgevaardigde <strong>van</strong> hun vakbeweging.<br />
Het stilzwijg<strong>en</strong>d akkoord <strong>van</strong> de werkgever<br />
is hier voldo<strong>en</strong>de (art. 26).<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> dan<br />
hun houding, standpunt of advies bepal<strong>en</strong><br />
zonder aanwezigheid <strong>van</strong> de werkgeversafgevaardigd<strong>en</strong>.<br />
Tev<strong>en</strong>s kan op die <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering concreet word<strong>en</strong> afgesprok<strong>en</strong><br />
wie bepaalde punt<strong>en</strong> aanbr<strong>en</strong>gt<br />
<strong>en</strong> verduidelijkt <strong>en</strong> wie <strong>het</strong> standpunt <strong>van</strong><br />
de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> naar <strong>voor</strong><br />
br<strong>en</strong>gt.<br />
In <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> de<br />
nadere regels in verband met de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering<strong>en</strong> word<strong>en</strong> vastgelegd<br />
(art 31, 14°). In bepaalde sector<strong>en</strong> werd dit<br />
recht in e<strong>en</strong> collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst<br />
omschrev<strong>en</strong>.<br />
Ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> lid <strong>Comité</strong> PB<br />
Bij de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers zetel<strong>en</strong><br />
alle effectief verkoz<strong>en</strong> led<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB. Nu kan <strong>het</strong> zijn dat e<strong>en</strong> effectief<br />
verkoz<strong>en</strong> lid om bepaalde red<strong>en</strong><strong>en</strong> – bij<strong>voor</strong>beeld<br />
ziekte, ongeval, ontslag – niet<br />
kan deelnem<strong>en</strong> aan de vergadering. Het effectief<br />
lid kan dan word<strong>en</strong> ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door<br />
e<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d lid.<br />
De plaatsver<strong>van</strong>ger ver<strong>van</strong>gt e<strong>en</strong> effectief<br />
lid:<br />
• ingeval <strong>het</strong> effectief lid <strong>voor</strong> één of meerdere<br />
vergadering<strong>en</strong> verhinderd is;<br />
• indi<strong>en</strong> <strong>het</strong> mandaat <strong>van</strong> <strong>het</strong> effectief lid<br />
e<strong>en</strong> einde neemt (ontslag g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>,<br />
overled<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.).<br />
Het effectief lid waar<strong>van</strong> <strong>het</strong> mandaat e<strong>en</strong><br />
einde neemt wordt ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door:<br />
• de plaatsver<strong>van</strong>ger <strong>van</strong> dezelfde lijst die<br />
7
<strong>het</strong> meeste naamstemm<strong>en</strong> behaalde;<br />
• als er ge<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>ger meer is,<br />
wordt <strong>het</strong> effectief lid ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door<br />
de niet verkoz<strong>en</strong> kandidaat <strong>van</strong> dezelfde<br />
lijst die e<strong>en</strong> bescherming g<strong>en</strong>iet <strong>van</strong><br />
4 jaar <strong>en</strong> die de meeste naamstemm<strong>en</strong><br />
behaalde;<br />
• als er ge<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>ger meer is noch<br />
e<strong>en</strong> niet verkoz<strong>en</strong> kandidaat met e<strong>en</strong> bescherming<br />
<strong>van</strong> 4 jaar, wordt <strong>het</strong> effectief<br />
lid ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door de niet verkoz<strong>en</strong> kandidaat<br />
met e<strong>en</strong> bescherming <strong>van</strong> 2 jaar<br />
die de meeste naamstemm<strong>en</strong> behaalde.<br />
Het plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d lid dat effectief<br />
wordt of waar<strong>van</strong> <strong>het</strong> mandaat definitief<br />
eindigt, wordt ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door de niet verkoz<strong>en</strong><br />
kandidaat <strong>van</strong> dezelfde lijst die g<strong>en</strong>iet<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> bescherming <strong>van</strong> 4 jaar <strong>en</strong> die<br />
de meeste naamstemm<strong>en</strong> heeft behaald.<br />
De niet verkoz<strong>en</strong> kandidaat met e<strong>en</strong> bescherming<br />
<strong>van</strong> 2 jaar kan effectief lid word<strong>en</strong><br />
als er ge<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers noch<br />
kandidat<strong>en</strong> die beschermd zijn gedur<strong>en</strong>de<br />
4 jaar meer zijn, maar kan nooit plaatsver<strong>van</strong>ger<br />
word<strong>en</strong>.<br />
Voorlichting <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel<br />
Minst<strong>en</strong>s 8 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB moet <strong>het</strong> personeel word<strong>en</strong><br />
ingelicht over de datum <strong>en</strong> de ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong><br />
de vergadering. Binn<strong>en</strong> de 8 dag<strong>en</strong> na de<br />
vergadering moet <strong>het</strong> personeel word<strong>en</strong> ingelicht<br />
over de besluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> de beslissing<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Het personeel moet daar<strong>en</strong>bov<strong>en</strong><br />
op de hoogte word<strong>en</strong> gebracht <strong>van</strong><br />
de inhoud <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaarlijks actieplan, <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
jaarverslag <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de gevolg<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> aan de adviez<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB alsook <strong>van</strong> elke informatie<br />
waaraan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bijzondere<br />
ruchtbaarheid w<strong>en</strong>st te gev<strong>en</strong>.<br />
Al deze verslag<strong>en</strong> <strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
op verschill<strong>en</strong>de, in <strong>het</strong> oog vall<strong>en</strong>de <strong>en</strong><br />
toegankelijke plaats<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opgehang<strong>en</strong>.<br />
Hier<strong>voor</strong> mag ook e<strong>en</strong> ander geschikt<br />
communicatiemiddel word<strong>en</strong> gebruikt (art.<br />
24). De werkgever moet dan ook e<strong>en</strong> uithangbord<br />
of e<strong>en</strong> ander communicatiemiddel<br />
ter beschikking stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB (art. 20).<br />
8<br />
Uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong><br />
bevoegdhed<strong>en</strong> over<br />
sociaaleconomische materies<br />
In de onderneming<strong>en</strong> zonder ondernemingsraad,<br />
heeft <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bevoegdhed<strong>en</strong><br />
inzake informatie <strong>en</strong> raadpleging<br />
over economische <strong>en</strong> financiële materies<br />
(Wet welzijn op <strong>het</strong> werk, art. 65bis tot<br />
<strong>en</strong> met 65decies). Hoewel er ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele<br />
specifieke maatregel is <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> over hoe<br />
dit in zijn werk gaat, spreek je in deze comités<br />
best af hoe je omgaat met die verschill<strong>en</strong>de<br />
bevoegdhed<strong>en</strong>. Je moet er over<br />
wak<strong>en</strong> dat:<br />
• de verbetering <strong>van</strong> <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong><br />
werk de prioriteit is <strong>voor</strong> elk <strong>Comité</strong> PB;<br />
de uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> economische <strong>en</strong> sociale<br />
bevoegdhed<strong>en</strong> komt er bij;<br />
• de uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de economische <strong>en</strong><br />
sociale bevoegdhed<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> strategisch<br />
belang hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de syndicale<br />
actie goed omkaderd wordt.<br />
In de praktijk is <strong>het</strong> aangewez<strong>en</strong> om in<br />
deze comités:<br />
• de vergadering op te splits<strong>en</strong> in twee<br />
del<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> eerste deel over de basisbevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (de<br />
materies rond welzijn op <strong>het</strong> werk) <strong>en</strong><br />
de verruimde bevoegdhed<strong>en</strong> inzake EFI<br />
<strong>en</strong> arbeidsorganisatie. Ev<strong>en</strong>tueel kan<br />
je aparte vergadering<strong>en</strong> belegg<strong>en</strong> rond<br />
de bevoegdhed<strong>en</strong> inzake arbeidsorganisatie<br />
<strong>en</strong> economische <strong>en</strong> sociale informatie.<br />
Beleg in elk geval e<strong>en</strong> aparte<br />
vergadering <strong>voor</strong> de bespreking <strong>van</strong> de<br />
economische <strong>en</strong> financiële basisinformatie;<br />
• de werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> secretariaat <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB aan te pass<strong>en</strong>: de secretaris<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (de prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
die verantwoordelijk is <strong>voor</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB) moet ondersteund word<strong>en</strong><br />
in zijn tak<strong>en</strong> die te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met<br />
economische <strong>en</strong> sociale materies. De<br />
interne di<strong>en</strong>st is in principe immers niet<br />
bevoegd <strong>voor</strong> de aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> die<br />
onder <strong>het</strong> pakket <strong>van</strong> de OR vall<strong>en</strong>. De<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseur is verantwoordelijk<br />
<strong>voor</strong> de redactie <strong>van</strong> de notul<strong>en</strong> maar is<br />
niets verplicht ‘om de p<strong>en</strong> vast te houd<strong>en</strong>’.<br />
Het is w<strong>en</strong>selijk om <strong>het</strong> deel <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> verslag dat handelt over de nieuwe<br />
bevoegdhed<strong>en</strong> toe te vertrouw<strong>en</strong> aan<br />
e<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordiger <strong>van</strong> de werknemers.<br />
De verantwoordelijkheid <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
verslag blijft ev<strong>en</strong>wel ligg<strong>en</strong> bij de prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB.<br />
Bov<strong>en</strong>staande suggestie is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in<br />
e<strong>en</strong> artikel <strong>van</strong> <strong>het</strong> model <strong>van</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB dat we<br />
hieronder <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>.<br />
Huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t<br />
Elk <strong>Comité</strong> PB is verplicht om e<strong>en</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t op te stell<strong>en</strong>, dat bij<strong>voor</strong>beeld<br />
preciseert hoe <strong>en</strong> wanneer je e<strong>en</strong><br />
punt op de ag<strong>en</strong>da plaatst, wie de vergadering<br />
<strong>voor</strong>zit, hoe beslissing<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> (art. 68 <strong>van</strong> de Wet welzijn op<br />
<strong>het</strong> werk). Het opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit reglem<strong>en</strong>t<br />
of de herzi<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> <strong>het</strong> bestaande reglem<strong>en</strong>t<br />
di<strong>en</strong>t bij <strong>voor</strong>keur te gebeur<strong>en</strong> op de<br />
eerste vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB na<br />
de sociale verkiezing<strong>en</strong>. In elk geval di<strong>en</strong>t<br />
voldo<strong>en</strong>de aandacht <strong>en</strong> tijd te word<strong>en</strong> besteed<br />
aan dit huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t. E<strong>en</strong><br />
goed reglem<strong>en</strong>t <strong>voor</strong>komt immers heel wat<br />
discussie achteraf.<br />
In artikel 31 <strong>van</strong> <strong>het</strong> koninklijk besluit word<strong>en</strong><br />
de punt<strong>en</strong> opgesomd, die minimaal in<br />
<strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Hierna volgt e<strong>en</strong> model<br />
huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t. Het wettelijk minimum<br />
wordt in dit model aangevuld met<br />
<strong>en</strong>kele niet wettelijk verplichte punt<strong>en</strong>,<br />
die echter bijdrag<strong>en</strong> tot de goede werking<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Het model kan als basis<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> om e<strong>en</strong> reglem<strong>en</strong>t op te stell<strong>en</strong><br />
dat aangepast is aan de onderneming of<br />
instelling waar u werkt.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
MODEL HUISHOUDELIJK REGLEMENT VOOR HET COMITE PB<br />
Belangrijke opmerking: in dit huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t wordt <strong>het</strong><br />
wettelijke minimum in gewone karakters weergegev<strong>en</strong>. Schuin gedrukte<br />
tekst betek<strong>en</strong>t dat deze bepaling<strong>en</strong> facultatief zijn, maar<br />
<strong>het</strong> <strong>ACV</strong> beveelt wel aan ze toe te voeg<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t. De artikels 3, 8, 9, 13, 14, 17 <strong>en</strong> 21 (waar<strong>van</strong> de titels<br />
schuin staan <strong>en</strong> gevolgd word<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> asterisk) zijn dus niet<br />
bind<strong>en</strong>d. In volg<strong>en</strong>de artikels bevat de gewone tekst dus bestaande<br />
wettelijke bepaling<strong>en</strong>, terwijl de schuine tekst aanbeveling<strong>en</strong><br />
zijn <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong>.<br />
Artikel 1. Sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (art. 31, 2°)<br />
De werkgeversdelegatie bestaat uit:<br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
De werknemersafvaardiging is als volgt sam<strong>en</strong>gesteld:<br />
a) nam<strong>en</strong>s de arbeiders<br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
b) nam<strong>en</strong>s de bedi<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
c) nam<strong>en</strong>s de jonger<strong>en</strong><br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
Kunn<strong>en</strong> met raadgev<strong>en</strong>de stem de vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB bijwon<strong>en</strong>:<br />
• de prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB:<br />
• de milieucoördinator<br />
• de plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
• de verpleger/verpleegster:<br />
• de sociaal assist<strong>en</strong>t(e):<br />
• de vertrouw<strong>en</strong>sperson<strong>en</strong> die aangeduid word<strong>en</strong> ingevolge de<br />
wet betreff<strong>en</strong>de de bescherming teg<strong>en</strong> geweld <strong>en</strong> pesterij<strong>en</strong> op<br />
<strong>het</strong> werk:<br />
Artikel 2. Naam, taak <strong>en</strong> ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>zitter (art. 31, 3° <strong>en</strong> 4°)<br />
Als <strong>voor</strong>zitter fungeert de werkgever: de heer of mevrouw<br />
Als plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d <strong>voor</strong>zitter, met beslissingsmacht:<br />
de heer of mevrouw<br />
In principe is de <strong>voor</strong>zitter steeds aanwezig op <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Slechts in<br />
geval <strong>van</strong> overmacht of wanneer e<strong>en</strong> akkoord bestaat binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB kan de <strong>voor</strong>zitter zich lat<strong>en</strong> ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> ander lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> leidinggev<strong>en</strong>d<br />
personeel, dat gemachtigd is nam<strong>en</strong>s de onderneming e<strong>en</strong><br />
verbint<strong>en</strong>is aan te gaan. Hij deelt deze ver<strong>van</strong>ging zo snel mogelijk, op<br />
gemotiveerde wijze, mee aan alle led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, t<strong>en</strong> laatste op<br />
de dag <strong>voor</strong>afgaand aan de datum <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
De <strong>voor</strong>zitter zorgt <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> goede werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, leidt <strong>en</strong><br />
sluit de bespreking<strong>en</strong>, stelt de vrag<strong>en</strong> waarover e<strong>en</strong> beslissing moet word<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> kondigt de g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong> aan. De <strong>voor</strong>zitter<br />
zorgt er<strong>voor</strong> dat alle standpunt<strong>en</strong> op gelijkwaardige wijze aan bod kom<strong>en</strong>.<br />
De <strong>voor</strong>zitter zorgt er bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> <strong>voor</strong> dat de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB over alle informatie beschikk<strong>en</strong> om met k<strong>en</strong>nis <strong>van</strong> zak<strong>en</strong> adviez<strong>en</strong> uit<br />
te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. De <strong>voor</strong>zitter is verantwoordelijk <strong>voor</strong> de uitvoering <strong>van</strong> de<br />
beslissing<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Artikel 3. Taak <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (*)<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft als opdracht alle tak<strong>en</strong> uit te voer<strong>en</strong>, die vervat<br />
zijn in de reglem<strong>en</strong>taire bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong>:<br />
• de Wet Welzijn, de Codex over <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> <strong>het</strong> ARAB;<br />
• <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de de aanwijzing <strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in de <strong>Comité</strong> PB’s;<br />
• de Wet <strong>van</strong> 10.04.1971 betreff<strong>en</strong>de de arbeidsongevall<strong>en</strong>;<br />
• de milieuwetgeving.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet ook alle problem<strong>en</strong> in overweging nem<strong>en</strong> die<br />
verband houd<strong>en</strong> met <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de werknemers bij de uitvoering<br />
<strong>van</strong> hun werk.<br />
Artikel 4. Vergadering<strong>en</strong> (art 31, 1°, 7°)<br />
Het <strong>Comité</strong> PB vergadert minst<strong>en</strong>s éénmaal per maand <strong>en</strong> dit op<br />
_____________ dag <strong>van</strong> de __________ week te ___________ uur.<br />
De vergadering<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> plaats in de gebouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
__________________________________<br />
(aanduiding vergaderzaal).<br />
Ingeval deze vaste datum, omwille <strong>van</strong> ernstige red<strong>en</strong><strong>en</strong>, niet kan<br />
word<strong>en</strong> aangehoud<strong>en</strong>, wordt de bije<strong>en</strong>komst verdaagd naar de<br />
eerstvolg<strong>en</strong>de arbeidsdag.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
9
Het <strong>Comité</strong> PB vergadert ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s op verzoek <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>zitter of <strong>van</strong><br />
minst<strong>en</strong>s één derde <strong>van</strong> de personeelsafvaardiging in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Deze bijkom<strong>en</strong>de vergadering vindt plaats binn<strong>en</strong> de _____ dag<strong>en</strong><br />
nadat de vraag gesteld werd aan de <strong>voor</strong>zitter <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB komt in spoedvergadering bije<strong>en</strong> (binn<strong>en</strong> de 24 uur)<br />
wanneer:<br />
• er e<strong>en</strong> dring<strong>en</strong>d probleem is;<br />
• telk<strong>en</strong>s wanneer er e<strong>en</strong> ernstig ongeval of technisch incid<strong>en</strong>t gebeurd<br />
is of wanneer te vrez<strong>en</strong> valt <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> zware vergiftiging.<br />
Indi<strong>en</strong> dit nodig blijkt te zijn, kunn<strong>en</strong> nadere regels betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong><br />
verloop <strong>van</strong> de vergadering op unanieme wijze word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in<br />
dit huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t.<br />
Artikel 5. Oproeping (art. 31, 6°)<br />
Elk werk<strong>en</strong>d <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB wordt minst<strong>en</strong>s<br />
8 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering schriftelijk uitg<strong>en</strong>odigd. De op dat og<strong>en</strong>blik<br />
in de onderneming niet aanwezige led<strong>en</strong>, ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> hun oproeping<br />
per brief op hun thuisadres.<br />
De oproeping vermeldt de datum, <strong>het</strong> uur, de plaats <strong>en</strong> de ag<strong>en</strong>da <strong>en</strong> is<br />
vergezeld <strong>van</strong> alle nodige docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, zoals <strong>het</strong> maandverslag <strong>van</strong> de<br />
interne di<strong>en</strong>st PB (art. 24).<br />
De externe di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> al de prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s de uitnodiging <strong>en</strong> alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. De prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
<strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB zijn aanwezig op <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB wanneer e<strong>en</strong> punt op de ag<strong>en</strong>da staat dat tot hun bijzondere<br />
bevoegdheid behoort. Ze zijn zeker aanwezig bij de bespreking <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
globaal prev<strong>en</strong>tieplan, <strong>het</strong> jaarlijks actieplan <strong>en</strong> <strong>het</strong> medisch jaarverslag<br />
(art. 25, 3°).<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseur die de leiding heeft <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB, of de<br />
afdeling, <strong>en</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseur die de leiding heeft <strong>van</strong> <strong>het</strong> departem<strong>en</strong>t<br />
gezondheidstoezicht <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB zijn steeds aanwezig<br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (art. 24 §3 <strong>en</strong> 25).<br />
Artikel 6. Ag<strong>en</strong>da (art. 31, 5°)<br />
De ag<strong>en</strong>da wordt opgesteld door de <strong>voor</strong>zitter <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
(art.22).<br />
De ag<strong>en</strong>da vermeldt elk punt dat door e<strong>en</strong> lid minst<strong>en</strong>s 10 dag<strong>en</strong> vóór<br />
de vergadering schriftelijk werd ingedi<strong>en</strong>d bij <strong>het</strong> secretariaat <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB.<br />
De punt<strong>en</strong> word<strong>en</strong> op de ag<strong>en</strong>da geplaatst in volgorde <strong>van</strong> datum <strong>van</strong><br />
indi<strong>en</strong>ing. Ernstige of dring<strong>en</strong>de kwesties kunn<strong>en</strong> op de vergadering<br />
zelf aanhangig word<strong>en</strong> gemaakt, zonder inachtneming <strong>van</strong> <strong>voor</strong>gaande<br />
bepaling<strong>en</strong>. Het <strong>Comité</strong> PB oordeelt wanneer deze kwesties uitvoerig<br />
zull<strong>en</strong> word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>.<br />
10<br />
Artikel 7. Aanwezigheidsquorum <strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong> (art. 31, 8°)<br />
Er kan rechtsgeldig word<strong>en</strong> vergaderd wanneer de volg<strong>en</strong>de person<strong>en</strong><br />
aanwezig zijn op <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB:<br />
• de <strong>voor</strong>zitter of zijn plaatsver<strong>van</strong>ger;<br />
• de prev<strong>en</strong>tieadviseur belast met de leiding <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB<br />
of de afdeling;<br />
• minst<strong>en</strong>s de helft <strong>van</strong> de verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> de werknemers.<br />
Bij beslissing<strong>en</strong> wordt gelet op de pariteit <strong>van</strong> de vergadering. Beide<br />
partij<strong>en</strong> op <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB hebb<strong>en</strong> recht op e<strong>en</strong> gelijk aantal stemm<strong>en</strong>.<br />
Wanneer de wetgeving <strong>voor</strong>ziet dat <strong>het</strong> akkoord <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
noodzakelijk is, wordt de beslissing g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> bij unanimiteit. In alle<br />
andere gevall<strong>en</strong> wordt beslist bij gewone meerderheid <strong>van</strong> de aanwezige<br />
led<strong>en</strong>. Beslissing<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> met 75%-meerderheid<br />
moet<strong>en</strong> door <strong>het</strong> ondernemingshoofd onveranderd word<strong>en</strong><br />
uitgevoerd.<br />
De uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de adviez<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de notul<strong>en</strong> (art.<br />
27).<br />
Artikel 8 Toepassing <strong>van</strong> de adviez<strong>en</strong> (*)<br />
De werkgever moet zo vlug mogelijk:<br />
• gevolg gev<strong>en</strong> aan de met algem<strong>en</strong>e stemm<strong>en</strong> uitgebrachte adviez<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB met betrekking tot de dreig<strong>en</strong>de of ernstige<br />
gevaarsituaties <strong>voor</strong> de veiligheid <strong>en</strong> de gezondheid <strong>van</strong> de werknemers;<br />
• e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>d gevolg gev<strong>en</strong> in geval <strong>van</strong> uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de adviez<strong>en</strong>;<br />
• zijn beslissing verantwoord<strong>en</strong> t.a.v. <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
De werkgever geeft gevolg aan al de andere adviez<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de door<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB gestelde termijn of indi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> tijdslimiet werd bepaald,<br />
uiterlijk binn<strong>en</strong> de 6 maand<strong>en</strong>.<br />
De werkgever die niet overe<strong>en</strong>komstig de adviez<strong>en</strong> heeft gehandeld<br />
<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> gevolg geeft aan gegev<strong>en</strong> adviez<strong>en</strong> of gekoz<strong>en</strong> heeft onder de<br />
uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de adviez<strong>en</strong>, deelt de beweegred<strong>en</strong><strong>en</strong> hier<strong>van</strong> mee aan <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB. Hij geeft ook e<strong>en</strong> verklaring <strong>voor</strong> de maatregel<strong>en</strong> die hij in<br />
gewettigd dring<strong>en</strong>d geval heeft g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zonder <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>voor</strong>af<br />
te raadpleg<strong>en</strong> of te informer<strong>en</strong> (art. 19)<br />
Artikel 9. Het secretariaat (*)<br />
De interne di<strong>en</strong>st PB verzekert <strong>het</strong> secretariaat <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Het<br />
secretariaat is belast met de volg<strong>en</strong>de tak<strong>en</strong>:<br />
• zorg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de tijdige oproeping <strong>voor</strong> de vergadering<strong>en</strong>; <strong>het</strong> secretariaat<br />
overhandigt de uitnodiging persoonlijk aan de effectieve <strong>en</strong><br />
plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de comitéled<strong>en</strong>; bij afwezigheid di<strong>en</strong>t hij de uitnodiging<br />
per brief te verstur<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de wettelijke termijn;<br />
• de uitnodiging bezorg<strong>en</strong> aan de externe di<strong>en</strong>st PB;<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
• zorg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de nodige docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> ter <strong>voor</strong>bereiding <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>gestelde<br />
ag<strong>en</strong>dapunt<strong>en</strong>;<br />
• elk werk<strong>en</strong>d <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d lid minst<strong>en</strong>s 15 dag<strong>en</strong> vóór de<br />
vergadering <strong>van</strong> de maand februari <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB bezorg<strong>en</strong>;<br />
• de notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vergadering opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> ze minst<strong>en</strong>s 8 dag<strong>en</strong><br />
vóór de vergadering bezorg<strong>en</strong> aan de effectieve <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de<br />
led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, alsmede aan de prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
<strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB. De notul<strong>en</strong> bevatt<strong>en</strong>:<br />
- de aanwezige afgevaardigd<strong>en</strong>, ook zij die verontschuldigd war<strong>en</strong>;<br />
- de ag<strong>en</strong>dapunt<strong>en</strong>;<br />
- de gedane <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>;<br />
- e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting <strong>van</strong> de bespreking;<br />
- de respectieve data <strong>van</strong> uitvoering <strong>en</strong> de verantwoordelijke <strong>voor</strong><br />
de uitvoering <strong>van</strong> de adviez<strong>en</strong>;<br />
• op de eerstvolg<strong>en</strong>de vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB de notul<strong>en</strong> t<strong>en</strong><br />
bewijze <strong>van</strong> goedkeuring door de aanwezige led<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong>;<br />
• <strong>het</strong> archief <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bijhoud<strong>en</strong>;<br />
• de datum <strong>en</strong> de ag<strong>en</strong>da (8 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering), de conclusies<br />
<strong>en</strong> de beslissing<strong>en</strong> (t<strong>en</strong> laatste 8 dag<strong>en</strong> na de vergadering), de<br />
inhoud <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaarlijks actieplan, <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB, de gevolg<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> aan de adviez<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
<strong>en</strong> elke informatie, die <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB k<strong>en</strong>baar wil mak<strong>en</strong>, uithang<strong>en</strong>;<br />
• e<strong>en</strong> afschrift <strong>van</strong> de maand- <strong>en</strong> jaarverslag<strong>en</strong> toez<strong>en</strong>d<strong>en</strong> aan de effectieve<br />
<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de ondernemingsraad <strong>en</strong><br />
de vakbondsafvaardiging.<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseur die de leiding heeft over de interne di<strong>en</strong>st PB<br />
zorgt er<strong>voor</strong> dat de tak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> secretariaat word<strong>en</strong> uitgevoerd,<br />
stelt persoonlijk de adviez<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB op <strong>en</strong> geeft de nodige<br />
toelichting<strong>en</strong>.<br />
Artikel 10. Voorbereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> (art. 31, 14°)<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de normale arbeidsur<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> houd<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de onderneming, na<br />
<strong>voor</strong>afgaande melding aan de <strong>voor</strong>zitter. Zij kunn<strong>en</strong> dit gezam<strong>en</strong>lijk<br />
do<strong>en</strong> met alle afgevaardigd<strong>en</strong> of per vakorganisatie. Zij krijg<strong>en</strong> hier<strong>voor</strong><br />
de nodige tijd om hun standpunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> adviez<strong>en</strong> behoorlijk te kunn<strong>en</strong><br />
formuler<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<br />
buit<strong>en</strong> de normale werkur<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> te kom<strong>en</strong>, dan wordt deze vergadertijd<br />
beschouwd als normale arbeidstijd. De bijkom<strong>en</strong>de verplaatsingskost<strong>en</strong><br />
vall<strong>en</strong> t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
Indi<strong>en</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> <strong>het</strong> vrag<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> de prev<strong>en</strong>-<br />
Werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
tieadviseur(s) aanwezig zijn op de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong>.<br />
De werkgever stelt e<strong>en</strong> geschikt vergaderlokaal ter beschikking waar<br />
de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> vrij <strong>en</strong> ongestoord kunn<strong>en</strong> plaatshebb<strong>en</strong>.<br />
Artikel 11. Aanwijzing <strong>van</strong> e<strong>en</strong> afvaardiging (art. 31, 11°)<br />
Het <strong>Comité</strong> PB vaardigt volg<strong>en</strong>de werkgevers- <strong>en</strong> werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
af, om sam<strong>en</strong> met de bevoegde prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>en</strong> de<br />
chef <strong>van</strong> de afdeling, periodiek <strong>en</strong> minst<strong>en</strong>s éénmaal per jaar, e<strong>en</strong><br />
grondig onderzoek in te stell<strong>en</strong> op alle arbeidsplaats<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
(art. 10). De rondgang wordt grondig <strong>voor</strong>bereid in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB <strong>en</strong> <strong>het</strong> verslag er<strong>van</strong> wordt tijd<strong>en</strong>s de volg<strong>en</strong>de vergadering<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB besprok<strong>en</strong>.<br />
Deze afvaardiging wordt als volgt sam<strong>en</strong>gesteld:<br />
Werkgeversafgevaardigde:<br />
_________________________________________________________<br />
Werknemersafgevaardigde:<br />
_________________________________________________________<br />
Het <strong>Comité</strong> PB duidt de volg<strong>en</strong>de afgevaardigd<strong>en</strong> aan die zich onmiddellijk<br />
ter plaatse begev<strong>en</strong>, wanneer (art. 11):<br />
• er ernstige risico’s zijn waarbij de schade dreig<strong>en</strong>d is;<br />
• telk<strong>en</strong>s wanneer e<strong>en</strong> ernstig ongeval of incid<strong>en</strong>t gebeurd is;<br />
• of wanneer minst<strong>en</strong>s één derde <strong>van</strong> de personeelsafvaardiging<br />
erom verzoekt.<br />
Werkgeversafgevaardigde:<br />
_________________________________________________________<br />
Werknemersafgevaardigde:<br />
_________________________________________________________<br />
Het <strong>Comité</strong> PB duidt de volg<strong>en</strong>de afgevaardigd<strong>en</strong> aan om de bevoegde<br />
inspectiedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> of de prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>van</strong> de externe di<strong>en</strong>st<br />
PB te woord te staan bij hun toezichts- of controlebezoek<strong>en</strong> in de onderneming<br />
(art. 12):<br />
Werkgeversafgevaardigde:<br />
_________________________________________________________<br />
Werknemersafgevaardigde:<br />
_________________________________________________________<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
11
Artikel 12. Deskundig<strong>en</strong> (art. 31, 15°)<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zich lat<strong>en</strong> bijstaan door deskundig<strong>en</strong>:<br />
• tijd<strong>en</strong>s de <strong>Comité</strong> PB-vergadering<strong>en</strong>, mits <strong>voor</strong>afgaande aanmelding<br />
bij de werkgever. Deze aanmelding wordt beschouwd als instemming<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd;<br />
• <strong>voor</strong> de <strong>voor</strong>bereiding <strong>van</strong> de vergadering<strong>en</strong>, mits mededeling aan<br />
de werkgever.<br />
De deskundige kan e<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordiger zijn <strong>van</strong> de vakorganisaties,<br />
e<strong>en</strong> onafhankelijke deskundige of de bevoegde inspecteur.<br />
Artikel 13. Vorming <strong>en</strong> opleiding (*)<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> recht op e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de opleiding.<br />
Deze opleiding komt t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd <strong>en</strong> zij<br />
wordt tijd<strong>en</strong>s de werktijd gegev<strong>en</strong> of overe<strong>en</strong>komstig de <strong>van</strong> toepassing<br />
zijnde collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst of wettelijke regeling (art. 30).<br />
Ter geleg<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaarlijks actieplan wordt door <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>stel <strong>van</strong> aangepaste vorming <strong>en</strong> opleiding <strong>voor</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
uitgewerkt. Deze opleiding bedraagt minst<strong>en</strong>s<br />
______(aantal) dag<strong>en</strong> per jaar, gebeurt tijd<strong>en</strong>s de arbeidsur<strong>en</strong> <strong>en</strong> wordt<br />
als normale arbeidstijd vergoed. De bijkom<strong>en</strong>de kost<strong>en</strong>, zoals verplaatsingskost<strong>en</strong>,<br />
maaltijd<strong>en</strong>,... zijn t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
Artikel 14. Taalgebruik (*)<br />
In onderneming<strong>en</strong> geleg<strong>en</strong> in <strong>het</strong> Franse taalgebied is <strong>het</strong> Frans de<br />
werktaal <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in <strong>het</strong> Frans opgesteld;<br />
<strong>het</strong> is ev<strong>en</strong>wel mogelijk e<strong>en</strong> taal toe te voeg<strong>en</strong> (Decreet <strong>van</strong> 30<br />
juni 1982 inzake de bescherming <strong>van</strong> de vrijheid <strong>van</strong> <strong>het</strong> taalgebruik <strong>van</strong><br />
de Franse taal in de sociale betrekking<strong>en</strong>).<br />
In onderneming<strong>en</strong> geleg<strong>en</strong> in <strong>het</strong> Nederlandstalige taalgebied is <strong>het</strong><br />
Nederlands de werktaal <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> Nederlands opgesteld. Op e<strong>en</strong>parig <strong>en</strong> schriftelijk verzoek <strong>van</strong> de<br />
werknemers in de ondernemingsraad of, bij gebrek aan OR, <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging,<br />
kan e<strong>en</strong> vertaling in e<strong>en</strong> of meer tal<strong>en</strong> word<strong>en</strong> toegevoegd.<br />
De sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel moet dit rechtvaardig<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> verzoek moet jaarlijks word<strong>en</strong> herhaald (Decreet <strong>van</strong> 19 juli 1973<br />
tot regeling <strong>van</strong> <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> de tal<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de sociale betrekking<strong>en</strong>).<br />
In Brussel-Hoofdstad zijn de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>voor</strong> Nederlandstalig personeel<br />
in <strong>het</strong> Nederlands, <strong>voor</strong> <strong>het</strong> Franstalig personeel in <strong>het</strong> Frans.<br />
Bedrijv<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vertaling in één of meer tal<strong>en</strong> toevoeg<strong>en</strong>, wanneer<br />
de sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel dit rechtvaardigt (KB <strong>van</strong><br />
18 juli 1966 houd<strong>en</strong>de coördinatie <strong>van</strong> de wett<strong>en</strong> op <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong><br />
tal<strong>en</strong> in bestuurszak<strong>en</strong>).<br />
In onderneming<strong>en</strong> in de Duitstalige Geme<strong>en</strong>schap is <strong>het</strong> Duits de<br />
werktaal <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in <strong>het</strong> Duits op-<br />
12<br />
gesteld. Er kan ev<strong>en</strong>wel e<strong>en</strong> vertaling in één of meer tal<strong>en</strong> word<strong>en</strong> toegevoegd<br />
indi<strong>en</strong> de sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel dit rechtvaardigt.<br />
Voor alle onderneming<strong>en</strong> geldt dat alle onderrichting<strong>en</strong>, raadgeving<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong>wege de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB of <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, die<br />
schriftelijk door middel <strong>van</strong> aanplakbriev<strong>en</strong> of individuele nota’s aan<br />
de werknemers word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>, door alle werknemers moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
begrep<strong>en</strong> (Wet Welzijn, art. 77).<br />
In welke regio de onderneming zich ook moge bevind<strong>en</strong>, alle raadgeving<strong>en</strong>,<br />
onderrichting<strong>en</strong> <strong>en</strong> adviez<strong>en</strong> die geformuleerd word<strong>en</strong> door<br />
de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> die bedoeld zijn<br />
als informatie <strong>en</strong> opleiding <strong>voor</strong> de werknemers moet<strong>en</strong> zo opgesteld<br />
zijn dat ze door alle werknemers word<strong>en</strong> begrep<strong>en</strong>, ongeacht of <strong>het</strong><br />
hier gaat om aanplakbriev<strong>en</strong> dan wel individuele nota’s.<br />
Artikel 15. Docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> archief (art. 31, 9° <strong>en</strong> 10°)<br />
Alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB word<strong>en</strong> door <strong>het</strong> secretariaat<br />
bijgehoud<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> daar<strong>voor</strong> speciaal bestemde kast die geplaatst<br />
wordt ____________________________________________<br />
Elk lid, zowel effectief als plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d, kan tijd<strong>en</strong>s de normale<br />
arbeidsur<strong>en</strong> dit archief raadpleg<strong>en</strong>.<br />
Wanneer e<strong>en</strong> lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB erom verzoekt e<strong>en</strong> afschrift te krijg<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t, dan wordt dit onmiddellijk overhandigd. Er<br />
kunn<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB afsprak<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gemaakt om <strong>van</strong> bepaalde<br />
docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> sowieso e<strong>en</strong> afschrift te bezorg<strong>en</strong> aan de led<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB:<br />
_________________________________________________________<br />
De werkgever stelt e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>tatie sam<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de vraagstukk<strong>en</strong><br />
inzake <strong>het</strong> welzijn, <strong>het</strong> intern <strong>en</strong> extern milieu, waar<strong>van</strong> de inhoud<br />
is bepaald door bijlage I <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de de interne di<strong>en</strong>st PB<br />
(Codex, Titel II, Hoofdstuk I): o.a. e<strong>en</strong> volledig exemplaar <strong>van</strong> de welzijns-<br />
<strong>en</strong> de milieuwetgeving. Deze docum<strong>en</strong>tatie wordt bijgehoud<strong>en</strong><br />
door <strong>het</strong> secretariaat <strong>en</strong> is ter beschikking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (art. 14).<br />
Het ondernemingshoofd bezorgt elk effectief <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d<br />
lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> exemplaar <strong>van</strong> de Wet Welzijn, <strong>het</strong> ARAB<br />
<strong>en</strong> de Codex.<br />
Onverminderd de str<strong>en</strong>gere wettelijke bepaling<strong>en</strong> <strong>voor</strong> bepaalde<br />
docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, wordt <strong>het</strong> archief <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> periode <strong>van</strong> 15 jaar bijgehoud<strong>en</strong>.<br />
Op verzoek <strong>van</strong> één <strong>van</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB kunn<strong>en</strong><br />
specifieke docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> langere periode bewaard blijv<strong>en</strong>.<br />
Artikel 16. Informatie aan <strong>het</strong> personeel (art. 31, 16°)<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> over uithangbord<strong>en</strong>, die<br />
op volg<strong>en</strong>de opvall<strong>en</strong>de plaats<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>:<br />
_________________________________________________________<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Het secretariaat beschikt ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s over dergelijke bord<strong>en</strong>, die op volg<strong>en</strong>de<br />
plaats<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>:<br />
_________________________________________________________<br />
Het secretariaat di<strong>en</strong>t deze bord<strong>en</strong> te gebruik<strong>en</strong> om:<br />
• acht dag<strong>en</strong> vóór de vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB de datum <strong>en</strong> de<br />
ag<strong>en</strong>da mee te del<strong>en</strong>;<br />
• binn<strong>en</strong> de acht dag<strong>en</strong> na de vergadering de conclusies <strong>en</strong> de g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
beslissing<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d te mak<strong>en</strong>;<br />
• de inhoud <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaarlijks actieplan, <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB, de gevolg<strong>en</strong> die aan adviez<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB werd<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> elke informatie waaraan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> bijzondere<br />
ruchtbaarheid w<strong>en</strong>st te gev<strong>en</strong>, op te hang<strong>en</strong>.<br />
Artikel 17. Meting<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyses (*)<br />
De werkgever voert op eig<strong>en</strong> initiatief meting<strong>en</strong> uit om de aard <strong>en</strong> de<br />
mate <strong>van</strong> blootstelling vast te stell<strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s wanneer <strong>het</strong> risico bestaat<br />
dat werknemers word<strong>en</strong> blootgesteld aan chemische, fysische<br />
of biologische ag<strong>en</strong>tia. De blootstelling moet zo laag als technisch<br />
mogelijk word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>. Voor chemische ag<strong>en</strong>tia moet<strong>en</strong> de<br />
gr<strong>en</strong>swaard<strong>en</strong> uit de Codex word<strong>en</strong> gerespecteerd (Codex, Titel V,<br />
Hoofdstuk 1, bijlag<strong>en</strong>)<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> laat de werkgever meting<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s als de<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseur (arbeidsg<strong>en</strong>eesheer) of de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB hierom verzoek<strong>en</strong>. De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze<br />
meting<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyses word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong> op de eerstvolg<strong>en</strong>de vergadering<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Bij betwisting <strong>van</strong> de resultat<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> ze<br />
word<strong>en</strong> toevertrouwd aan e<strong>en</strong> door de Minister <strong>van</strong> Tewerkstelling <strong>en</strong><br />
Arbeid erk<strong>en</strong>d laboratorium (Codex, Titel V, Hoofdstuk V). De resultat<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> minst<strong>en</strong>s 8 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering bezorgd aan de<br />
effectieve <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de led<strong>en</strong>.<br />
Artikel 18. Rapportering <strong>van</strong> gevar<strong>en</strong> (art. 31, 12°)<br />
De led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB krijg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> notitieboekje met kopiestrookjes<br />
ter beschikking om gevar<strong>en</strong> te signaler<strong>en</strong>. De kopieën zijn<br />
bestemd <strong>voor</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB, de hiërarchische overste <strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
<strong>het</strong> lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB dat <strong>het</strong> gevaar signaleert. In <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
kunn<strong>en</strong> afsprak<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gemaakt om dit notitieboekje te ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
door of aan te vull<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gelijkwaardig rapporteringsmiddel.<br />
Artikel 19. Het legg<strong>en</strong> <strong>van</strong> contact<strong>en</strong> (art. 31, 13°)<br />
De werkgevers geeft aan de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB de mogelijkheid om met hemzelf, of zijn afgevaardigd<strong>en</strong>,<br />
met de hiërarchische lijn, de prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>en</strong> de werknemers<br />
alle contact<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong> die nodig zijn <strong>voor</strong> de uitvoering <strong>van</strong> hun<br />
opdracht (art. 17).<br />
Zij krijg<strong>en</strong> hier<strong>voor</strong> de nodige tijd, na melding aan de <strong>voor</strong>zitter. In-<br />
Werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
di<strong>en</strong> werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> deze contact<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> legg<strong>en</strong><br />
buit<strong>en</strong> de normale werkur<strong>en</strong> (bij<strong>voor</strong>beeld met de prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
<strong>van</strong> de externe di<strong>en</strong>st), dan wordt deze tijd beschouwd als normale<br />
arbeidstijd. De bijkom<strong>en</strong>de verplaatsingskost<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
Artikel 20. Wijziging huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t (art. 31, 17°)<br />
Elk lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB kan wijziging<strong>en</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> aan dit huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t. De <strong>voor</strong>gestelde wijziging<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> 10 dag<strong>en</strong> vóór<br />
de vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB schriftelijk te word<strong>en</strong> ingedi<strong>en</strong>d bij<br />
de <strong>voor</strong>zitter. Het <strong>voor</strong>stel wordt sam<strong>en</strong> met de uitnodiging bezorgd<br />
aan alle led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Wijziging<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t di<strong>en</strong><strong>en</strong> unaniem te word<strong>en</strong><br />
goedgekeurd door de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Artikel 21. Specifieke bepaling<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> bevoegdhed<strong>en</strong><br />
inzake economische, financiële <strong>en</strong> sociale materies (art.<br />
65bis tot 65 decies <strong>van</strong> de Wet <strong>van</strong> 4 augustus 1996 over <strong>het</strong> welzijn<br />
op <strong>het</strong> werk)(<strong>en</strong>kel <strong>voor</strong> onderneming<strong>en</strong> zonder OR) (*)<br />
a: De economische, financiële <strong>en</strong> sociale materies word<strong>en</strong> behandeld<br />
in e<strong>en</strong> apart deel <strong>van</strong> de vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, na de discussie<br />
over de materies rond <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk (facultatief: dit<br />
apart deel wordt minst<strong>en</strong>s om de drie maand<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>geroep<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de bespreking <strong>van</strong> de periodieke informatie).<br />
b. De secretaris wordt bijgestaan door e<strong>en</strong> adjunct-secretaris <strong>voor</strong> de<br />
economische, financiële <strong>en</strong> sociale bevoegdhed<strong>en</strong>, die we hierna de<br />
adjunct-secretaris noem<strong>en</strong>. Deze wordt gekoz<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de werknemersafvaardiging.<br />
De vakbond met <strong>het</strong> grootste aantal mandat<strong>en</strong><br />
heeft de <strong>voor</strong>keur bij <strong>het</strong> bepal<strong>en</strong> wie de adjunct-secretaris is.<br />
c. Er wordt e<strong>en</strong> aparte ag<strong>en</strong>da opgesteld <strong>voor</strong> <strong>het</strong> deel <strong>van</strong> de vergadering<br />
dat gewijd is aan de economische, financiële <strong>en</strong> sociale materies.<br />
Die ag<strong>en</strong>da wordt vastgelegd door de <strong>voor</strong>zitter <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB in overleg met de adjunct-secretaris.<br />
d. In overleg met de secretaris <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB ziet de adjunct-secretaris<br />
er op toe dat de aparte ag<strong>en</strong>da wordt ingeslot<strong>en</strong> bij de oproeping<br />
<strong>voor</strong> de vergadering <strong>en</strong> dat de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>voor</strong> dit specifieke<br />
luik binn<strong>en</strong> de <strong>voor</strong>opgestelde termijn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> overgemaakt.<br />
e. De adjunct-secretaris stelt specifieke notul<strong>en</strong> op over <strong>het</strong> deel <strong>van</strong> de<br />
vergadering dat gewijd is aan de economische, financiële <strong>en</strong> sociale<br />
materies. De adjunct-secretaris waakt erover dat deze specifieke notul<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> toegevoegd aan de notul<strong>en</strong> die de secretaris <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB opstelde.<br />
f. In deze specifieke notul<strong>en</strong> zijn terug te vind<strong>en</strong>: de lijst <strong>van</strong> de led<strong>en</strong><br />
die aanwezig zijn <strong>en</strong> de led<strong>en</strong> die verontschuldigd zijn, de ag<strong>en</strong>da <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> getrouw verslag <strong>van</strong> de discussies, de g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong>,<br />
de datum <strong>van</strong> hun uitvoering <strong>en</strong> de verantwoordelijke(n) <strong>voor</strong> de uitvoering<br />
<strong>en</strong> de opvolging <strong>van</strong> de beslissing<strong>en</strong>.<br />
(*) Het <strong>ACV</strong> beveelt aan om de artikels die gemarkeerd werd<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> asteriks toe te voeg<strong>en</strong> aan wat wettelijk minimum verplicht is (zie <strong>voor</strong>afgaande opmerking op blz. 9)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
13
14<br />
2. Werkschema.<br />
Activiteit<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>der<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
verspreid over de hele welzijnsreglem<strong>en</strong>tering (codex, arab,...) word<strong>en</strong> allerlei<br />
opdracht<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> comité pb. sommige opdracht<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> regel-<br />
matig terug (zesmaandelijks, jaarlijks). andere tak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> comité pb moe-<br />
t<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgevoerd als zich e<strong>en</strong> bepaald <strong>voor</strong>val <strong>voor</strong>doet, zoals wijziging<strong>en</strong><br />
in de onderneming die gevolg<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk:<br />
de aankoop <strong>van</strong> nieuwe machines of apparatuur, reorganisaties, de aankoop<br />
<strong>van</strong> persoonlijke beschermingsmiddel<strong>en</strong> (helm<strong>en</strong>, maskers),...<br />
Zesmaandelijkse opdracht<strong>en</strong><br />
Minst<strong>en</strong>s tweemaal per jaar, met nooit<br />
meer dan zes maand<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong>tijd, moet<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> schriftelijk verslag krijg<strong>en</strong><br />
over de werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> departem<strong>en</strong>t<br />
gezondheidstoezicht <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB, de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> die hij <strong>voor</strong>stelt,<br />
ev<strong>en</strong>tueel vastgestelde problem<strong>en</strong>,<br />
uitslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> onderzoeking<strong>en</strong>,... De led<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB krijg<strong>en</strong> dit verslag één<br />
maand <strong>voor</strong>afgaand aan de vergadering<br />
waarop <strong>het</strong> besprok<strong>en</strong> wordt (art. 2, art.<br />
24, 3°).<br />
Jaarlijkse opdracht<strong>en</strong><br />
• Het <strong>Comité</strong> PB moet risico’s opspor<strong>en</strong><br />
door minst<strong>en</strong>s éénmaal per jaar e<strong>en</strong><br />
grondig onderzoek in te stell<strong>en</strong> op alle<br />
arbeidsplaats<strong>en</strong> waar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
bevoegd is. De werkgevers- <strong>en</strong> werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
word<strong>en</strong> hierbij<br />
vergezeld door de bevoegde prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> bevoegde lid <strong>van</strong> de hierarchische<br />
lijn (bij<strong>voor</strong>beeld de verantwoordelijke<br />
chef <strong>van</strong> de afdeling) (art.<br />
10).<br />
• Het <strong>Comité</strong> PB moet e<strong>en</strong> advies gev<strong>en</strong><br />
over <strong>het</strong> ontwerp <strong>van</strong> jaarlijks actieplan.<br />
De werkgever moet dat jaarlijks actieplan<br />
uiterlijk op de eerste dag <strong>van</strong> de<br />
tweede maand, die <strong>het</strong> di<strong>en</strong>stjaar <strong>voor</strong>af<br />
gaat, <strong>voor</strong>legg<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Het<br />
jaarlijks actieplan mag niet t<strong>en</strong> uitvoering<br />
word<strong>en</strong> gebracht <strong>voor</strong>aleer <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB zijn advies heeft uitgebracht. Bij<br />
<strong>het</strong> ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> advies, wordt <strong>het</strong><br />
<strong>van</strong> kracht <strong>van</strong>af de eerste dag <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
di<strong>en</strong>stjaar (art. 12 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de<br />
<strong>het</strong> beleid inzake <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong><br />
werk: Codex, Titel I, Hoofdstuk III).<br />
De lijst met functies inzake veiligheid <strong>en</strong><br />
waakzaamheid, activiteit<strong>en</strong> met welbepaald<br />
risico <strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong> die verband<br />
houd<strong>en</strong> met voedingswar<strong>en</strong> fungeert als<br />
bijlage bij <strong>het</strong> jaarlijks actieplan <strong>en</strong> moet<br />
binn<strong>en</strong> dezelfde termijn <strong>het</strong> <strong>voor</strong>werp<br />
zijn <strong>van</strong> e<strong>en</strong> advies <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
(Codex, Titel I, Hoofdstuk IV, art. 7 §1).<br />
• Het <strong>Comité</strong> PB moet minst<strong>en</strong>s één keer<br />
per jaar e<strong>en</strong> advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> over de<br />
lijst met veiligheidsfuncties, de functies<br />
met verhoogde waakzaamheid, de activiteit<strong>en</strong><br />
met welbepaald risico <strong>en</strong> de<br />
activiteit<strong>en</strong> verbond<strong>en</strong> met voedingswar<strong>en</strong>,<br />
de lijst met nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> werknemers<br />
die verplicht onderworp<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan<br />
<strong>het</strong> gezondheidstoezicht, de lijst met<br />
nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> werknemers die onderworp<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> aan tbc-vaccinaties <strong>en</strong> aan<br />
tuberculinetest<strong>en</strong>, de lijst met nam<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> werknemers die e<strong>en</strong> periodiek gezondheidstoezicht<br />
vrag<strong>en</strong> (Codex, Titel I,<br />
Hoofdstuk IV, art. 8§1).<br />
• In zijn vergadering <strong>van</strong> februari moet <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> advies gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong><br />
jaarverslag <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB.<br />
Vijfti<strong>en</strong> dag<strong>en</strong> vóór deze vergadering<br />
moet <strong>het</strong> verslag word<strong>en</strong> bezorgd aan de<br />
effectieve led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. E<strong>en</strong><br />
afschrift <strong>van</strong> <strong>het</strong> uiteindelijke jaarverslag<br />
moet vóór 1 mei word<strong>en</strong> bezorgd aan de<br />
effectieve <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de led<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> zowel <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB als de ondernemingsraad<br />
én aan de vakbondsafvaardiging<br />
(art.24, 2° <strong>en</strong> 10°).<br />
• Het <strong>Comité</strong> PB moet e<strong>en</strong> advies gev<strong>en</strong><br />
over de jaarlijkse inv<strong>en</strong>tarisatie <strong>en</strong> risico-evaluatie<br />
<strong>van</strong> de blootstelling <strong>van</strong><br />
werknemers aan kankerverwekk<strong>en</strong>de<br />
stoff<strong>en</strong> <strong>en</strong> mutag<strong>en</strong>e stoff<strong>en</strong> <strong>en</strong> de te nem<strong>en</strong><br />
prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> (Codex, Titel<br />
V, Hoofdstuk II, Sectie 1, art. 4).<br />
• Het <strong>Comité</strong> PB moet jaarlijks e<strong>en</strong> omstandige<br />
toelichting krijg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
werkgever over <strong>het</strong> milieubeleid dat de<br />
onderneming voert (art. 16).<br />
• In Vlaander<strong>en</strong> moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong><br />
advies gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong><br />
de milieucoördinator. Dit verslag bevat<br />
e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> de wijze waarop de milieucoördinator<br />
zijn/haar opdracht heeft<br />
vervuld. De milieucoördinator bezorgt<br />
<strong>het</strong> jaarverslag vóór 1 april aan de werkgever,<br />
de ondernemingsraad <strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB. Zoals steeds wordt <strong>het</strong> aan de<br />
vakbondsafvaardiging bezorgd indi<strong>en</strong> er<br />
ge<strong>en</strong> ondernemingsraad <strong>en</strong> ge<strong>en</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB bestaat (Vlarem II, art. 4.1.9.1.3., §3).<br />
• In Vlaander<strong>en</strong> moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong><br />
advies gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong> integraal milieujaarverslag<br />
(IMJV). In dit verslag<br />
vind je gegev<strong>en</strong>s over lozing<strong>en</strong> naar<br />
water <strong>en</strong> lucht, over <strong>het</strong> <strong>en</strong>ergieverbruik,<br />
over de afvalstoff<strong>en</strong> die geproduceerd<br />
word<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. De werkgever<br />
moet vóór 15 maart <strong>het</strong> IMJV bezorg<strong>en</strong><br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Werkschema. ctiviteit<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>der<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
aan de overheid <strong>en</strong> e<strong>en</strong> afschrift er<strong>van</strong><br />
aan de milieucoördinator, <strong>het</strong> hoofd<br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB, de werk<strong>en</strong>de<br />
<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB, de effectieve led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbondsafvaardiging<br />
(art. 3, §2 <strong>van</strong> <strong>het</strong> besluit<br />
<strong>van</strong> de Vlaamse regering <strong>van</strong> 2 april<br />
2004 tot invoering <strong>van</strong> <strong>het</strong> integraal<br />
milieujaarverslag).<br />
• In de onderneming<strong>en</strong> zonder OR moet<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB de jaarlijkse economische<br />
<strong>en</strong> financiële informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>, namelijk<br />
de balans, de winst- <strong>en</strong> verliesrek<strong>en</strong>ing,<br />
de bijlage <strong>en</strong> <strong>het</strong> jaaroverzicht<br />
(Wet Welzijn, art. 65bis §2). De sociale<br />
balans maakt deel uit <strong>van</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>.<br />
Deze docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> met economische<br />
<strong>en</strong> financiële informatie moet<strong>en</strong> jaarlijks<br />
door de werkgever aan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB word<strong>en</strong> verstrekt <strong>en</strong> besprok<strong>en</strong><br />
in de loop <strong>van</strong> de drie maand<strong>en</strong> die<br />
volg<strong>en</strong> op <strong>het</strong> afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> di<strong>en</strong>stjaar.<br />
Dit moet gebeur<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> speciale<br />
vergadering. De bespreking op e<strong>en</strong><br />
vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB kan pas<br />
gebeur<strong>en</strong> t<strong>en</strong> vroegste vijfti<strong>en</strong> dag<strong>en</strong> na<br />
de overhandiging <strong>van</strong> deze docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
De vergadering moet plaatsvind<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaand<br />
aan de algem<strong>en</strong>e aandeelhoudersvergadering<br />
tijd<strong>en</strong>s dewelke de v<strong>en</strong>not<strong>en</strong><br />
zich uitsprek<strong>en</strong> over <strong>het</strong> beheer <strong>en</strong><br />
de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>.<br />
Occasionele opdracht<strong>en</strong><br />
Het <strong>Comité</strong> PB onderzoekt elke klacht<br />
<strong>van</strong> de werknemers over <strong>het</strong> welzijn op<br />
<strong>het</strong> werk of over de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> waarop de<br />
onderneming e<strong>en</strong> beroep doet inzake arbeidsongevall<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> formuleert e<strong>en</strong> advies<br />
di<strong>en</strong>aangaande (art. 7).<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft als opdracht om<br />
<strong>voor</strong>afgaand e<strong>en</strong> advies te gev<strong>en</strong> over<br />
alle <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>, maatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong> toe te<br />
pass<strong>en</strong> middel<strong>en</strong> die rechtstreeks of onrechtstreeks,<br />
mete<strong>en</strong> of na verloop <strong>van</strong> tijd<br />
gevolg<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> welzijn<br />
<strong>van</strong> de werknemers bij de uitvoering <strong>van</strong><br />
hun werk (art. 3, 1°).<br />
Werkschema. Activiteit<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>der<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
Dat betek<strong>en</strong>t dat <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB eig<strong>en</strong>lijk<br />
over alle wijziging<strong>en</strong> in de onderneming,<br />
nieuwe machines, nieuwe product<strong>en</strong>,<br />
nieuwe grondstoff<strong>en</strong>, nieuwe hulpmiddel<strong>en</strong>,<br />
nieuwe externe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>voor</strong> technische<br />
controles, instelling<strong>en</strong>, deskundig<strong>en</strong>,<br />
externe di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong>z., zijn <strong>voor</strong>afgaandelijk<br />
advies moet gev<strong>en</strong>. Uiteraard geldt dit<br />
ook <strong>voor</strong> alle veiligheidsmaatregel<strong>en</strong>, risicosituaties,<br />
<strong>en</strong>z.<br />
Zo di<strong>en</strong>t <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB onder andere e<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>afgaand advies uit te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> over:<br />
• <strong>het</strong> beleid inzake <strong>het</strong> welzijn, omtr<strong>en</strong>t<br />
<strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan <strong>en</strong> <strong>het</strong> jaarlijks<br />
actieplan, de wijziging<strong>en</strong>, de uitvoering<br />
<strong>en</strong> de resultat<strong>en</strong> er<strong>van</strong> (art. 2);<br />
• <strong>het</strong> gebruik, <strong>het</strong> onderhoud, de aankoop<br />
<strong>en</strong> de keuze <strong>van</strong> arbeidsmiddel<strong>en</strong>, collectieve<br />
<strong>en</strong> persoonlijke beschermingsmiddel<strong>en</strong><br />
(bij<strong>voor</strong>beeld werkscho<strong>en</strong><strong>en</strong>, vei-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
ligheidsbrill<strong>en</strong>, maskers, helm<strong>en</strong>,...) (art.<br />
3, 7°);<br />
• de planning <strong>en</strong> invoering <strong>van</strong> nieuwe<br />
technologieën (art. 3, 2°);<br />
• de keuze of ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de externe<br />
di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> technische controles <strong>en</strong> andere<br />
instelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> deskundig<strong>en</strong> (art. 3,<br />
3°);<br />
• <strong>het</strong> contract tuss<strong>en</strong> de werkgever <strong>en</strong> de<br />
externe di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming<br />
op <strong>het</strong> werk (Codex, Titel 2, Hoofdstuk<br />
II, art. 13).<br />
• elke maatregel om de techniek<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> aan de m<strong>en</strong>s aan te<br />
pass<strong>en</strong> <strong>en</strong> om beroepsvermoeidheid te<br />
<strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> (art. 3, 5°);<br />
• maatregel<strong>en</strong> om op <strong>het</strong> werk rek<strong>en</strong>ing te<br />
houd<strong>en</strong> met tewerkgestelde mindervalide<br />
werknemers (art. 3, 6°);<br />
• in geval <strong>van</strong> klacht<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel<br />
inzake <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk moet <strong>het</strong><br />
15<br />
© Jürg<strong>en</strong> Doom
<strong>Comité</strong> PB ze onderzoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> er advies<br />
over uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (art. 7);<br />
• de keuze <strong>en</strong> ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
waarop e<strong>en</strong> beroep wordt gedaan in toepassing<br />
<strong>van</strong> de arbeidsongevall<strong>en</strong>wet<br />
(art. 3, 4°);<br />
• alle <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> die in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> specifieke<br />
bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong> de wetgeving word<strong>en</strong><br />
gedaan (art. 13): bij<strong>voor</strong>beeld de lijst<br />
<strong>van</strong> aan <strong>het</strong> arbeidsg<strong>en</strong>eeskundig onderzoek<br />
onderworp<strong>en</strong> werknemers (Codex,<br />
Titel 1, Hoofdstuk IV, art.7 §2) <strong>en</strong> de keuze<br />
<strong>van</strong> de externe di<strong>en</strong>st PB;<br />
• noodplann<strong>en</strong> om de gezondheid <strong>en</strong> veiligheid<br />
<strong>van</strong> de werknemers te waarborg<strong>en</strong><br />
in geval <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ongeval, incid<strong>en</strong>t of<br />
noodgeval te wijt<strong>en</strong> aan de aanwezigheid<br />
<strong>van</strong> gevaarlijke chemische ag<strong>en</strong>tia op de<br />
werkplek;<br />
• de te nem<strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> om de werknemers<br />
te bescherm<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>st seksueel gedrag op<br />
<strong>het</strong> werk (Wet Welzijn, art. 32 quater §1);<br />
• de werkpostfiches <strong>van</strong> de uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong><br />
(Codex, Titel 8, Hoofdstuk IV, art. 4<br />
§3);<br />
• de oprichting <strong>van</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijke<br />
interne di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
bescherming op <strong>het</strong> werk (KB <strong>van</strong> 27 oktober<br />
2009 over de oprichting <strong>van</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijke<br />
interne di<strong>en</strong>st);<br />
• de beleids- of int<strong>en</strong>tieverklaring over <strong>het</strong><br />
prev<strong>en</strong>tief alcohol- <strong>en</strong> drugbeleid <strong>en</strong> de<br />
maatregel<strong>en</strong> die in dit verband word<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> (Cao nr. 100 <strong>van</strong> de NAR, art. 6).<br />
In Vlaander<strong>en</strong> moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB ook zijn<br />
advies gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong> door de onderneming<br />
gevoerde milieubeleid <strong>en</strong> over alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />
toelichting<strong>en</strong> <strong>en</strong> inlichting<strong>en</strong> die de<br />
werkgever of de milieucoördinator moet<strong>en</strong><br />
verstrekk<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (Vlarem II,<br />
art. 4.1.9.3.1., §3). Dit betek<strong>en</strong>t dat <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB onder andere over de volg<strong>en</strong>de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> advies moet gev<strong>en</strong>:<br />
• de milieuvergunningsaanvrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> indi<strong>en</strong><br />
nodig <strong>het</strong> bijhor<strong>en</strong>de milieueffectrapport<br />
(MER) of <strong>het</strong> veiligheidsrapport<br />
(VR);<br />
• de milieuverguningsaanvraag <strong>van</strong> klasse<br />
1 <strong>van</strong> de buuronderneming<strong>en</strong>;<br />
• de <strong>en</strong>ergiestudie <strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>en</strong>ergieplan,<br />
16<br />
dat volg<strong>en</strong>s artikel 17§5 <strong>van</strong> <strong>het</strong> Vlaams<br />
decreet rationeel <strong>en</strong>ergiegebruik ter beschikking<br />
moet zijn <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong><br />
de ondernemingsraad.<br />
• …<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet <strong>voor</strong>afgaandelijk e<strong>en</strong><br />
akkoord gev<strong>en</strong> in de bij wet bepaalde gevall<strong>en</strong><br />
(art. 4). Dit zijn onder andere:<br />
• de aanwijzing, ver<strong>van</strong>ging of verwijdering<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>van</strong> de<br />
interne di<strong>en</strong>st PB én <strong>van</strong> de milieucoördinator-werknemer<br />
(over e<strong>en</strong> externe<br />
milieucoördinator kan <strong>en</strong>kel advies gegev<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong>);<br />
• de minimumprestatieduur <strong>van</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB;<br />
• de afwijking<strong>en</strong> <strong>van</strong> strikte bepaling<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> ARAB: de minimum- <strong>en</strong> maximumtemperatur<strong>en</strong><br />
(ARAB, art. 64),<br />
kleed- <strong>en</strong> wasplaats<strong>en</strong> (ARAB, art.<br />
101),...;<br />
• de toe te pass<strong>en</strong> procedures wanneer<br />
feit<strong>en</strong> <strong>van</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong> of ongew<strong>en</strong>st<br />
seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk word<strong>en</strong><br />
gesignaleerd (Wet Welzijn, art. 32<br />
quater §1).<br />
Het <strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord <strong>van</strong> alle<br />
werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers binn<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB is vereist <strong>voor</strong>:<br />
• de aanstelling <strong>van</strong> de psychosociale prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
indi<strong>en</strong> die deel uitmaakt<br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB;<br />
• de aanstelling <strong>van</strong> de vertrouw<strong>en</strong>spersoon<br />
in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> de bescherming<br />
teg<strong>en</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>st<br />
seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk (Wet Welzijn,<br />
art. 32sexies §2);<br />
• de ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
<strong>van</strong> de externe di<strong>en</strong>st PB die niet langer<br />
<strong>het</strong> vertrouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemers g<strong>en</strong>iet;<br />
in dat geval vraagt de werkgever de<br />
externe di<strong>en</strong>st te ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> (Codex, Titel<br />
II, Hoofdstuk II, art. 34).<br />
Tijd<strong>en</strong>s de oprichting <strong>van</strong> e<strong>en</strong> nieuw comité<br />
<strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s wanneer nodig:<br />
Minst<strong>en</strong>s één keer om de vier jaar moet <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB:<br />
• e<strong>en</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t uitwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
goedkeur<strong>en</strong> (zie <strong>het</strong> model <strong>van</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t dat we hier<strong>voor</strong> <strong>voor</strong>steld<strong>en</strong>);<br />
• e<strong>en</strong> afvaardiging aanwijz<strong>en</strong> die onmiddellijk<br />
ter plaatse komt wanneer er ernstige<br />
risico’s zijn, waarbij de schade dreig<strong>en</strong>d is<br />
<strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s als e<strong>en</strong> ernstig ongeval of incid<strong>en</strong>t<br />
gebeurd is of wanneer minst<strong>en</strong>s één<br />
derde <strong>van</strong> de werknemersafvaardiging in<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB erom verzoekt (art. 11);<br />
• e<strong>en</strong> afvaardiging aanwijz<strong>en</strong> om de inspectie<br />
te woord te staan bij haar bezoek (art.<br />
12);<br />
• <strong>het</strong> dynamisch risicobeheersingsysteem<br />
beoordel<strong>en</strong> door met name rek<strong>en</strong>ing te<br />
houd<strong>en</strong> met jaarverslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de di<strong>en</strong>st<br />
<strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong><br />
werk; de adviez<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong><br />
de ev<strong>en</strong>tuele inspectie; de verandering<strong>en</strong><br />
die de in de onderneming aanwezige risico’s<br />
beïnvloed<strong>en</strong>; de ongevall<strong>en</strong>, incid<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
of feit<strong>en</strong> <strong>van</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong> of<br />
ongew<strong>en</strong>st seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk<br />
die zich hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gedaan;<br />
• propagandamiddel<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> uitwerk<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> onthaal <strong>van</strong> nieuwe werknemers<br />
<strong>en</strong> de informatie <strong>en</strong> opleiding op<br />
<strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op<br />
<strong>het</strong> werk (art. 5);<br />
• <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> uitwerk<strong>en</strong> om de werkplaats<strong>en</strong><br />
te verfraai<strong>en</strong> (art. 8);<br />
• advies gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong> <strong>voor</strong>stel <strong>van</strong> de<br />
werkgever betreff<strong>en</strong>de de lijst <strong>van</strong> risicopost<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> onderzoeksverslag <strong>van</strong> de<br />
arbeidsg<strong>en</strong>eesheer over deze lijst (ARAB,<br />
art. 124 <strong>en</strong> 147).<br />
In de onderneming<strong>en</strong> zonder OR ont<strong>van</strong>gt<br />
elk lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB binn<strong>en</strong> de twee<br />
maand<strong>en</strong> na de sociale verkiezing<strong>en</strong> economische<br />
<strong>en</strong> financiële basisinformatie<br />
over de onderneming. Deze informatie<br />
heeft betrekking op <strong>het</strong> statuut <strong>van</strong> de onderneming,<br />
haar concurr<strong>en</strong>tiepositie op de<br />
markt, de productie <strong>en</strong> de productiviteit <strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> programma <strong>en</strong> de algem<strong>en</strong>e toekomstverwachting<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de onderneming.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
KALENDER VAN HET COMITE PB<br />
Werkschema. Activiteit<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>der <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
hieronder volgt de ‘minimum’kal<strong>en</strong>der <strong>van</strong> <strong>het</strong> comité pb <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> sociaal jaar. <strong>het</strong> is de bedoeling deze kal<strong>en</strong>der<br />
aan te vull<strong>en</strong> naargelang de ontwikkeling<strong>en</strong> die zich <strong>voor</strong>do<strong>en</strong> in de arbeidsomstandighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> regelmatig <strong>en</strong> op <strong>het</strong><br />
geschikte mom<strong>en</strong>t punt<strong>en</strong> op te nem<strong>en</strong> die betrekking hebb<strong>en</strong> op de hoger vermelde opdracht<strong>en</strong>.<br />
IEDERE MAAND TE BEHANDELEN MAAND PER MAAND TE BEHANDELEN<br />
• Follow-up vorige vergadering: werd<strong>en</strong><br />
de overe<strong>en</strong>gekom<strong>en</strong> akkoord<strong>en</strong><br />
uitgevoerd? Moet<strong>en</strong> bepaalde punt<strong>en</strong><br />
opnieuw ter discussie kom<strong>en</strong>?<br />
• Bespreking <strong>van</strong> <strong>het</strong> maandverslag<br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> bescherming: de prev<strong>en</strong>tieadviseur,<br />
die de interne di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong><br />
prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming leidt, stelt<br />
e<strong>en</strong> maandverslag op <strong>van</strong> de veiligheids-<br />
<strong>en</strong> gezondheidssituatie in <strong>het</strong><br />
bedrijf. Hij stelt <strong>het</strong> verslag mondeling<br />
<strong>voor</strong> <strong>en</strong> antwoordt op ev<strong>en</strong>tuele<br />
vrag<strong>en</strong>. Het maandverslag handelt<br />
over de activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming,<br />
over de betrekking<strong>en</strong> met de<br />
externe di<strong>en</strong>st, de vastgestelde risico’s,<br />
arbeidsongevall<strong>en</strong>, ingevoerde<br />
veiligheidsmaatregel<strong>en</strong>.<br />
• Jaarlijks actieplan <strong>voor</strong> <strong>het</strong> lop<strong>en</strong>d<br />
jaar: stand <strong>van</strong> zak<strong>en</strong><br />
September Algeme<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieplan: bijwerk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> plan<br />
Oktober Jaarlijks actieplan: de directie moet <strong>het</strong> <strong>voor</strong> advies <strong>voor</strong>legg<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB, minst<strong>en</strong>s 2 maand<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>van</strong> toepassing wordt (meestal 1 januari),<br />
<strong>het</strong>zij <strong>voor</strong> 1 november<br />
November Jaarlijks actieplan: evaluatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> plan <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaar er<strong>voor</strong> <strong>en</strong> eerste discussie<br />
over <strong>het</strong> ontwerp <strong>van</strong> <strong>het</strong> plan <strong>voor</strong> <strong>het</strong> kom<strong>en</strong>de jaar<br />
December Jaarlijks actieplan: besluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de discussies <strong>en</strong> definitief advies over <strong>het</strong><br />
plan.<br />
Januari Jaarlijks actieplan: <strong>het</strong> nieuwe jaarlijks actieplan gaat in<br />
Februari Diepgaande discussie over <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st<br />
<strong>voor</strong> de prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
Maart Jaarverslag <strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB: nakijk<strong>en</strong> of alles in orde is,<br />
verslag<strong>en</strong> naar inspectie stur<strong>en</strong><br />
April • Jaarverslag <strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB: kijk<strong>en</strong> of kopie is overgemaakt<br />
aan de effectieve <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, de<br />
OR <strong>en</strong> VA<br />
• Bespreking <strong>van</strong> <strong>het</strong> milieujaarverslag<br />
• Bespreking <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de milieucoördinator<br />
Mei-juni • Globaal prev<strong>en</strong>tieplan: evaluatie <strong>voor</strong>namelijk op basis <strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe<br />
di<strong>en</strong>st- <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
• Bespreking <strong>van</strong> de milieujaarverslag<strong>en</strong> verderzett<strong>en</strong><br />
Juliaugustus<br />
Globaal prev<strong>en</strong>tieplan: discussie over de evaluatie <strong>en</strong> de bijwerking <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
algeme<strong>en</strong> actieplan <strong>en</strong> <strong>het</strong> geactualiseerde plan afwerk<strong>en</strong><br />
In de onderneming<strong>en</strong> zonder OR, wordt aan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB jaarlijks economische <strong>en</strong> financiële informatie verstrekt <strong>en</strong> besprok<strong>en</strong><br />
in de loop <strong>van</strong> de drie maand<strong>en</strong> die volg<strong>en</strong> op <strong>het</strong> afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> di<strong>en</strong>stjaar.<br />
VOORBEREIDINg EN OPVOLgINg VAN EEN VERgADERINg VAN HET COMITé PB<br />
Wanneer? Wat?<br />
Minst<strong>en</strong>s 10 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering Aan de <strong>voor</strong>zitter de punt<strong>en</strong> overmak<strong>en</strong> die op de ag<strong>en</strong>da moet<strong>en</strong> kom<strong>en</strong><br />
Minst<strong>en</strong>s 8 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering • (Schriftelijke) oproeping <strong>van</strong> <strong>het</strong> secretariaat: de oproeping vermeldt datum, uur <strong>en</strong> plaats<br />
<strong>van</strong> de vergadering ev<strong>en</strong>als de te behandel<strong>en</strong> punt<strong>en</strong>; bij de oproeping zit <strong>het</strong> maandverslag<br />
<strong>van</strong> de di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> alle informatie die nodig<br />
is om de ag<strong>en</strong>da te behandel<strong>en</strong>.<br />
• Het personeel moet op de hoogte word<strong>en</strong> gebracht <strong>van</strong> datum <strong>en</strong> uur <strong>van</strong> de vergadering.<br />
• Het secretariaat bezorgt <strong>het</strong> verslag <strong>van</strong> de vorige vergadering.<br />
Binn<strong>en</strong> de 8 dag<strong>en</strong> die de vergadering Voorbereid<strong>en</strong>de vergadering <strong>van</strong> personeelsverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
<strong>voor</strong>afgaan<br />
Op de vergadering De <strong>voor</strong>zitter laat <strong>het</strong> verslag <strong>van</strong> de vorige vergadering goedkeur<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>tueel na correctie.<br />
Binn<strong>en</strong> de 8 dag<strong>en</strong> die volg<strong>en</strong> op de<br />
vergadering<br />
Het personeel moet op de hoogte word<strong>en</strong> gebracht <strong>van</strong> de besluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong>.<br />
Zo snel mogelijk na de vergadering De werkgever moet gevolg gev<strong>en</strong> aan de bij unanimiteit gegev<strong>en</strong> adviez<strong>en</strong> die betrekking<br />
hebb<strong>en</strong> op ernstige risico’s waar<strong>voor</strong> schade dreig<strong>en</strong>d is.<br />
Binn<strong>en</strong> de termijn die door <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB werd vastgelegd of, bij <strong>het</strong> ontbrek<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> termijn, binn<strong>en</strong> de zes maand<strong>en</strong><br />
De werkgever moet gevolg gev<strong>en</strong> aan alle andere adviez<strong>en</strong> of, wanneer hij dit niet doet, legt<br />
hij <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB uit waarom hij deze adviez<strong>en</strong> niet heeft gevolgd.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
17
hierna volgt e<strong>en</strong> kort overzicht <strong>van</strong> de belangrijkste bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> comité<br />
pb, onderverdeeld in 6 hoofdstukk<strong>en</strong>:<br />
1. basisbevoegdhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun reglem<strong>en</strong>tair kader;<br />
2. <strong>het</strong> comité pb <strong>en</strong> de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> belast met de prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk;<br />
3. Opspor<strong>en</strong> <strong>en</strong> evaluer<strong>en</strong> <strong>van</strong> risico’s;<br />
4. prev<strong>en</strong>tiebeleid;<br />
5. specifieke opdracht<strong>en</strong>;<br />
6. <strong>het</strong> comité pb <strong>en</strong> <strong>het</strong> milieu.<br />
18<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
1. Basisbevoegdhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun reglem<strong>en</strong>tair kader<br />
1.1 Algem<strong>en</strong>e opdracht<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft hoofdzakelijk tot taak<br />
alle middel<strong>en</strong> op te spor<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong> te stel-<br />
INDEX<br />
l<strong>en</strong> <strong>en</strong> actief bij te drag<strong>en</strong> tot alles wat wordt<br />
ondernom<strong>en</strong> om <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de werknemers<br />
te bevorder<strong>en</strong> (Wet Welzijn: art. 65).<br />
Het kan dan ook adviez<strong>en</strong> uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> formuler<strong>en</strong> omtr<strong>en</strong>t <strong>het</strong> beleid<br />
inzake <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de werknemers, <strong>het</strong><br />
globaal prev<strong>en</strong>tieplan, <strong>het</strong> jaarlijks actieplan,<br />
de wijziging<strong>en</strong>, de uitvoering <strong>en</strong> de<br />
resultat<strong>en</strong> er<strong>van</strong> (art. 2).<br />
Dit betek<strong>en</strong>t onder meer dat <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
moet meewerk<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong> elk<br />
risico dat de veiligheid, de gezondheid <strong>en</strong><br />
de hygiëne <strong>van</strong> de werknemers kan bedreig<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>van</strong> de situaties waar <strong>het</strong> werk niet<br />
aan de m<strong>en</strong>s is aangepast. Het uitwerk<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> doeltreff<strong>en</strong>d prev<strong>en</strong>tiebeleid betek<strong>en</strong>t<br />
dat vervolg<strong>en</strong>s wordt nagegaan welke<br />
de werkelijke oorzak<strong>en</strong> zijn <strong>van</strong> deze problem<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> dat wordt gezocht naar de mo-<br />
Om uw zoekwerk te vergemakkelijk<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> we dit hoofdstuk met e<strong>en</strong> alfabetische index <strong>van</strong> de thema’s waar<strong>voor</strong><br />
<strong>het</strong> comité pb bevoegd is.<br />
Thema's waar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bevoegd is blz.<br />
alcohol <strong>en</strong> drugs 29<br />
arab 20<br />
arbeidsmiddel<strong>en</strong> 28<br />
arbeidsomgeving 29<br />
beperkte afvaardiging 25<br />
beschermingsmiddel<strong>en</strong> 28<br />
cOdeX 20<br />
dynamisch risicobeheersingssysteem 19<br />
economische <strong>en</strong> financiële informatie 30<br />
ehbO 29<br />
externe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>voor</strong> technische controles 23<br />
externe di<strong>en</strong>st pb 22<br />
externe onderneming<strong>en</strong> 28<br />
geweld op <strong>het</strong> werk 27<br />
gezondheidstoezicht 26<br />
inspectiedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> 23<br />
interne di<strong>en</strong>st pb 21<br />
klacht<strong>en</strong> 25<br />
gezondheidstoezicht 26<br />
meting<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyses 25<br />
milieu 29<br />
milieucoördinator 24<br />
Thema's waar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bevoegd is blz.<br />
nieuwe technologieën 33<br />
nieuwe werknemers 27<br />
notitieboekje 25<br />
Onderaanneming 28<br />
Onderzoek <strong>van</strong> de werkplaats<strong>en</strong> 25<br />
Onthaal <strong>van</strong> werknemers 27<br />
Opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong> risico’s 25<br />
pesterij<strong>en</strong> of ongew<strong>en</strong>st seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk 27<br />
prev<strong>en</strong>tie 25<br />
prev<strong>en</strong>tiebeleid 25<br />
psychosociale belasting 27<br />
risicobepaling 25<br />
stress 27<br />
tewerk <strong>en</strong> tewerkstellingsperspectiev<strong>en</strong> 32<br />
toezicht welzijn op <strong>het</strong> werk 23<br />
Uitz<strong>en</strong>darbeid 28<br />
veiligheidsfunctie <strong>en</strong> functie<br />
met verhoogde waakzaamheid 26<br />
vorming 27<br />
werknemers <strong>van</strong> derd<strong>en</strong> 28<br />
werknemers <strong>van</strong> externe onderneming<strong>en</strong> 28<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
gelijke middel<strong>en</strong> om deze oorzak<strong>en</strong> weg te<br />
werk<strong>en</strong>.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft dan ook <strong>het</strong> recht om<br />
e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaand advies uit te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
omtr<strong>en</strong>t alle <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>, maatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
toe te pass<strong>en</strong> middel<strong>en</strong> die rechtstreeks<br />
of onrechtstreeks, mete<strong>en</strong> of na verloop<br />
<strong>van</strong> tijd, gevolg<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
welzijn <strong>van</strong> de werknemers bij de uitvoering<br />
<strong>van</strong> hun werk (art. 3, 1°).<br />
Voor de domein<strong>en</strong> waar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> bevoegd<br />
is, is <strong>het</strong> comité ook belast met <strong>het</strong> uitwerk<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> invoer<strong>en</strong> <strong>van</strong> de propagandamiddel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de maatregel<strong>en</strong> inzake <strong>het</strong> onthaal<br />
<strong>van</strong> werknemers, informatie <strong>en</strong> vorming<br />
rond prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong><br />
werk (art.5).<br />
1.2 Dynamisch risicobeheersingssysteem<br />
Het KB betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> beleid inzake <strong>het</strong><br />
welzijn (Codex: Titel I, Hoofdstuk III) verplicht<br />
de werkgevers om prev<strong>en</strong>tie op e<strong>en</strong><br />
structurele, planmatige manier aan te pakk<strong>en</strong><br />
door middel <strong>van</strong> e<strong>en</strong> zoge<strong>het</strong><strong>en</strong> ‘dynamisch<br />
risicobeheersingssysteem’. Het<br />
dynamisch risicobeheersingssysteem is<br />
erop gericht prev<strong>en</strong>tie te plann<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
welzijnsbeleid op <strong>het</strong> werk vorm te gev<strong>en</strong>.<br />
Het bestaat uit vier fas<strong>en</strong>:<br />
1. de uitwerking <strong>van</strong> <strong>het</strong> beleid (doelstelling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> middel<strong>en</strong> om ze te realiser<strong>en</strong>);<br />
2. de planning (toe te pass<strong>en</strong> methodes,<br />
opdracht<strong>en</strong>, verplichting<strong>en</strong> <strong>en</strong> middel<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> alle betrokk<strong>en</strong> person<strong>en</strong>);<br />
3. de uitvoering <strong>van</strong> <strong>het</strong> beleid (met name<br />
de verdeling <strong>van</strong> de verantwoordelijkhed<strong>en</strong>);<br />
4. de evaluatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> beleid, met daarbij<br />
de evaluatiecriteria.<br />
Om <strong>het</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid uit te voer<strong>en</strong>, moet<br />
de werkgever twee schriftelijke docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> ze ter advies <strong>voor</strong>legg<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB:<br />
• <strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan (GPP), e<strong>en</strong><br />
planning <strong>van</strong> de prev<strong>en</strong>tie <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> termijn<br />
<strong>van</strong> vijf jaar. Het <strong>Comité</strong> PB geeft<br />
e<strong>en</strong> advies over elke wijziging of aanpassing<br />
<strong>van</strong> dit plan;<br />
• <strong>het</strong> jaarlijks actieplan (JAP), dat e<strong>en</strong><br />
jaarlijkse concretisering is <strong>van</strong> <strong>het</strong> glo-<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
Het dynamisch risicobeheersingssysteem<br />
Interne <strong>en</strong> externe<br />
verandering<strong>en</strong><br />
(die invloed uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
op de arbeidsomstandighed<strong>en</strong>) <br />
Arbeidsomstandighed<strong>en</strong><br />
(in ruime zin)<br />
• Risicoanalyse<br />
• Evaluatie <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
welzijnsbeleid<br />
actie met betrekking tot de arbeidsomstandighed<strong>en</strong><br />
De risico’s <strong>voor</strong> de veiligheid <strong>en</strong> de fysieke <strong>en</strong> m<strong>en</strong>tale gezondheid <strong>van</strong> werknemers<br />
word<strong>en</strong> geanalyseerd op basis <strong>van</strong> concrete arbeidsomstandighed<strong>en</strong>. De resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> die analyse help<strong>en</strong> om prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> uit te werk<strong>en</strong> die sam<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> welzijnsbeleid vorm zull<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>. De toepassing <strong>van</strong> deze maatregel<strong>en</strong> wijzigt<br />
de arbeidsomstandighed<strong>en</strong>. De <strong>voor</strong>tdur<strong>en</strong>de analyse <strong>van</strong> de risico’s toont aan of<br />
die verandering<strong>en</strong> <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk verbeter<strong>en</strong> dan wel andere maatregel<strong>en</strong><br />
noodzakelijk zijn. Ze geeft ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s aan of de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
aangepast. De nieuwe maatregel<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> op hun beurt invloed uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> op<br />
de arbeidsomstandighed<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. Indi<strong>en</strong> interne of externe verandering<strong>en</strong> invloed<br />
uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> op de arbeidsomstandighed<strong>en</strong>, laat de risicoanalyse toe de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong><br />
aan te pass<strong>en</strong>.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
Prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong><br />
(GPP, JAP)<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
19
© Jürg<strong>en</strong> Doom<br />
20<br />
baal prev<strong>en</strong>tieplan. Het tijdschema <strong>voor</strong><br />
bespreking in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB kan je terugvind<strong>en</strong><br />
in Hoofdstuk 2 bij de jaarlijkse<br />
weerker<strong>en</strong>de opdracht<strong>en</strong>.<br />
1.3 Reglem<strong>en</strong>taire basis<br />
De basisprincipes <strong>van</strong> <strong>het</strong> beleid rond welzijn<br />
op <strong>het</strong> werk zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de Wet<br />
Welzijn <strong>van</strong> 4 augustus 1996. Om deze beginsel<strong>en</strong><br />
concreet vorm te gev<strong>en</strong>, werd reeds<br />
e<strong>en</strong> groot aantal uitvoeringsbesluit<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>,<br />
andere zijn nog in de maak. Deze uitvoeringsbesluit<strong>en</strong><br />
zijn terug te vind<strong>en</strong> in de<br />
Codex over <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk die mom<strong>en</strong>teel<br />
als volgt is gestructureerd:<br />
• Titel I: Algem<strong>en</strong>e beginsel<strong>en</strong> (welzijnsbeleid,<br />
toezicht op de gezondheid, psychosociale<br />
belasting);<br />
• Titel II: Organisatorische structur<strong>en</strong> (interne<br />
<strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB, <strong>Comité</strong> PB,...);<br />
• Titel III: Arbeidsplaats<strong>en</strong> (veiligheidssignalering,<br />
tijdelijke <strong>en</strong> mobiele bouwplaats<strong>en</strong>,...);<br />
• Titel IV: Omgevingsfactor<strong>en</strong> <strong>en</strong> fysische<br />
ag<strong>en</strong>tia;<br />
• Titel V: Chemische, carcinog<strong>en</strong>e, mutag<strong>en</strong>e<br />
<strong>en</strong> biologische ag<strong>en</strong>tia;<br />
• Titel VI: Arbeidsmiddel<strong>en</strong> (beeldscherm<strong>en</strong>,<br />
mobiele uitrusting...);<br />
• Titel VII: Individuele uitrusting (werkkledij,<br />
persoonlijke beschermingsmiddel<strong>en</strong>);<br />
• Titel VIII: Bijzondere werknemerscategorieën<br />
<strong>en</strong> werksituaties (moederschapsbescherming,<br />
jonger<strong>en</strong>, uitz<strong>en</strong>dwerk, hanter<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> last<strong>en</strong>...).<br />
Mom<strong>en</strong>teel staan sommige bepaling<strong>en</strong><br />
over gezondheid <strong>en</strong> veiligheid op <strong>het</strong> werk<br />
nog steeds in <strong>het</strong> oude ARAB (Algeme<strong>en</strong><br />
Reglem<strong>en</strong>t <strong>voor</strong> de Arbeidsbescherming);<br />
die bepaling<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong> <strong>van</strong> toepassing. Het<br />
gaat met name om de bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong> Titel II<br />
met betrekking tot de arbeidshygiëne <strong>en</strong> de<br />
veiligheid <strong>en</strong> gezondheid <strong>van</strong> werknemers.<br />
Gedur<strong>en</strong>de e<strong>en</strong> bepaalde tijd moet<strong>en</strong> we<br />
ons dus tegelijkertijd beroep<strong>en</strong> op de Wet<br />
Welzijn <strong>en</strong> <strong>het</strong> ARAB. Vakbeweging houdt u<br />
verder op de hoogte <strong>van</strong> de omzetting <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> ARAB naar de Wet Welzijn.<br />
De werkgever moet de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB e<strong>en</strong> volledig exemplaar <strong>van</strong> de Wet Welzijn,<br />
de Codex <strong>en</strong> <strong>het</strong> ARAB ter beschikking<br />
stell<strong>en</strong> (art. 14).<br />
De milieubevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
in Vlaander<strong>en</strong> vind je onder andere hier terug:<br />
• Vlarem II, subafdeling 4.1.9.3.: de informatie-<br />
<strong>en</strong> adviesrecht<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB;<br />
• Vlarem II, subafdeling 4.1.9.1.: de regels<br />
inzake de milieucoördinator;<br />
• Vlarem I, artikels 6, 35 <strong>en</strong> 36: informatierecht<strong>en</strong><br />
in verband met de milieuvergunning;<br />
• Besluit <strong>van</strong> 2 april 2004 <strong>van</strong> de Vlaamse<br />
regering tot invoering <strong>van</strong> <strong>het</strong> integraal<br />
milieujaarverslag, artikel 3: informatierecht<strong>en</strong><br />
in verband met <strong>het</strong> integraal milieujaarverslag;<br />
• Decreet <strong>van</strong> 2 april 2004 inzake rationeel<br />
<strong>en</strong>ergiegebruik, artikel 17: informatierecht<strong>en</strong><br />
in verband met de <strong>en</strong>ergiestudies <strong>en</strong><br />
–plann<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming;<br />
Economische bevoegdhed<strong>en</strong> in onderneming<strong>en</strong> met <strong>Comité</strong><br />
PB PB maar zonder ondernemingsraad<br />
Sinds 2008 hebb<strong>en</strong> de <strong>Comité</strong>s PB in onderneming<strong>en</strong> zonder OR economische bevoegdhed<strong>en</strong>,<br />
conform de Europese richtlijn over informatie <strong>en</strong> consultatie <strong>van</strong> werknemers.<br />
Het gaat om recht op informatie over de evolutie <strong>van</strong> de economische situatie <strong>van</strong> de<br />
onderneming <strong>en</strong> recht op informatie <strong>en</strong> raadpleging over:<br />
• de toestand <strong>en</strong> de evolutie <strong>van</strong> de werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>en</strong> over maatregel<strong>en</strong> die ev<strong>en</strong>tueel<br />
in overweging word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> wanneer er ban<strong>en</strong> bedreigd zijn;<br />
• beslissing<strong>en</strong> die zoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> tot belangrijke wijziging<strong>en</strong> in de organisatie<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> de arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>, ook in geval <strong>van</strong> collectieve ontslag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
herstructurering<strong>en</strong>.<br />
De informatie moet dermate georganiseerd zijn dat de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
de raadpleging kunn<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong> <strong>en</strong> de werkgever e<strong>en</strong> gemotiveerd antwoord kan<br />
gev<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>einde e<strong>en</strong> akkoord te bereik<strong>en</strong> over beslissing<strong>en</strong> die kunn<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> tot belangrijke<br />
wijziging<strong>en</strong> in de organisatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk of in de arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> (art.<br />
65bis tot 65undecies <strong>van</strong> de Wet welzijn).<br />
Opgelet: bepaalde onderneming<strong>en</strong> met 50-99 werknemers hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ondernemingsraad<br />
waarbij de verteg<strong>en</strong>woordiging <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel bestaat uit afgevaardigd<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Het gaat om onderneming<strong>en</strong> die vroeger e<strong>en</strong> ondernemingsraad hadd<strong>en</strong>,<br />
maar waar<strong>van</strong> <strong>het</strong> personeelsbestand bij de laatste sociale verkiezing<strong>en</strong> geslonk<strong>en</strong> is<br />
tot minder dan 100 werknemers (maar nog steeds meer dan 50 werknemers telt). Deze<br />
bepaling blijft <strong>van</strong> kracht.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
2. Het <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
belast met de prev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
2.1 Interne di<strong>en</strong>st PB<br />
De aanwezigheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> goed werk<strong>en</strong>de<br />
interne di<strong>en</strong>st PB binn<strong>en</strong> de onderneming is<br />
noodzakelijk <strong>voor</strong> de uitbouw <strong>van</strong> e<strong>en</strong> doeltreff<strong>en</strong>d<br />
prev<strong>en</strong>tiebeleid t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
welzijn op <strong>het</strong> werk.<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>van</strong> deze di<strong>en</strong>st moet<strong>en</strong><br />
dan ook voldo<strong>en</strong>de k<strong>en</strong>nis hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
wetgeving <strong>en</strong> bekwaam zijn om de risico’s op<br />
te spor<strong>en</strong> <strong>en</strong> middel<strong>en</strong> <strong>voor</strong> te stell<strong>en</strong> om ze<br />
weg te werk<strong>en</strong>.<br />
De wetgeving huldigt <strong>het</strong> principe <strong>van</strong> de<br />
multidisciplinariteit bij <strong>het</strong> opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid. De werkgever<br />
kan e<strong>en</strong> beroep do<strong>en</strong> op vijf verschill<strong>en</strong>de<br />
deskundig<strong>en</strong> inzake:<br />
1° arbeidsveiligheid;<br />
2° arbeidsg<strong>en</strong>eeskunde;<br />
3° ergonomie;<br />
4° industriële hygiëne;<br />
5° psychosociale belasting (stress).<br />
Welke deskundig<strong>en</strong>?<br />
De interne di<strong>en</strong>st PB moet niet over deskundig<strong>en</strong><br />
beschikk<strong>en</strong> <strong>voor</strong> al die domein<strong>en</strong>. De<br />
werkgever kan <strong>voor</strong> de meeste daar<strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
beroep do<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st.<br />
• De interne di<strong>en</strong>st PB moet verplicht beschikk<strong>en</strong><br />
over e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur die<br />
gespecialiseerd is in veiligheid op <strong>het</strong><br />
werk. Naargelang de grootte <strong>van</strong> de onderneming<br />
<strong>en</strong> de aard <strong>van</strong> de aanwezige<br />
risico’s moet deze prev<strong>en</strong>tieadviseur e<strong>en</strong><br />
basisopleiding of e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>de opleiding<br />
gevolgd hebb<strong>en</strong>.<br />
• De werkgever kan <strong>het</strong> gezondheidstoezicht<br />
<strong>van</strong> de werknemers organiser<strong>en</strong> in<br />
zijn interne di<strong>en</strong>st PB. Hij moet dan e<strong>en</strong><br />
afdeling gezondheidstoezicht opricht<strong>en</strong>,<br />
die verplicht geleid moet word<strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />
prev<strong>en</strong>tieadviseur arbeidsg<strong>en</strong>eeskunde.<br />
De arbeidsg<strong>en</strong>eesheer mag niet tegelijkertijd<br />
de functie vervull<strong>en</strong> <strong>van</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
veiligheid op <strong>het</strong> werk.<br />
• De werkgever moet e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
aanstell<strong>en</strong> die gespecialiseerd is in<br />
de psychosociale aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk,<br />
waaronder geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong> onge-<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
werknemers<br />
afgevaardigd<strong>en</strong> in<br />
comité pb<br />
Onderneming<br />
externe<br />
di<strong>en</strong>st pb<br />
w<strong>en</strong>st seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk. Indi<strong>en</strong><br />
hij deze prev<strong>en</strong>tieadviseur aanstelt<br />
binn<strong>en</strong> zijn interne di<strong>en</strong>st PB, moet hij<br />
<strong>voor</strong>afgaandelijk <strong>het</strong> akkoord krijg<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
alle personeelsverteg<strong>en</strong>woordigers binn<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Indi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> akkoord<br />
wordt gegev<strong>en</strong> of indi<strong>en</strong> de onderneming<br />
minder dan 50 person<strong>en</strong> tewerkstelt, moet<br />
deze gespecialiseerde prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
deel uitmak<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB.<br />
De werkgever kan zich ook rechtstreeks tot<br />
e<strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st richt<strong>en</strong>.<br />
De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de risicoanalyse kunn<strong>en</strong><br />
uitwijz<strong>en</strong> dat er nood is aan expertise op <strong>het</strong><br />
vlak <strong>van</strong> ergonomie of industriële hygiëne.<br />
De werkgever heeft de keuze om e<strong>en</strong> expert<br />
in te schakel<strong>en</strong> in zijn interne di<strong>en</strong>st PB of in<br />
e<strong>en</strong> andere afdeling <strong>van</strong> de onderneming of<br />
e<strong>en</strong> beroep te do<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st<br />
PB. Deze experts in ergonomie <strong>en</strong> industriële<br />
hygiëne hebb<strong>en</strong> niet <strong>het</strong> statuut <strong>van</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur,<br />
t<strong>en</strong>zij ze toebehor<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> externe<br />
di<strong>en</strong>st PB. In alle gevall<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> ze<br />
de opleiding<strong>en</strong> gevolgd hebb<strong>en</strong> die de reglem<strong>en</strong>tering<br />
oplegt.<br />
Aanduiding <strong>van</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB word<strong>en</strong> aangesteld, ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> of verwijderd<br />
na <strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaand akkoord <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB. Als er ge<strong>en</strong> akkoord wordt bereikt,<br />
interne<br />
di<strong>en</strong>st pb<br />
comité<br />
pb<br />
externe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
technische controles op de<br />
arbeidsplaats<strong>en</strong><br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
hiërarchische<br />
lijn<br />
werkgever<br />
intern of extern<br />
gezondheidstoezicht<br />
(arbeidsg<strong>en</strong>eesheer)<br />
toezicht welzijn<br />
op <strong>het</strong> werk<br />
dan vraagt de werkgever <strong>het</strong> advies <strong>van</strong> de<br />
inspectie. De inspecteur probeert de partij<strong>en</strong><br />
te verzo<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> dit niet lukt stuurt hij<br />
e<strong>en</strong> aangetek<strong>en</strong>d advies aan de werkgever.<br />
De werkgever moet binn<strong>en</strong> de 30 dag<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB in k<strong>en</strong>nis stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit advies<br />
<strong>voor</strong>aleer hij e<strong>en</strong> beslissing neemt.<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseur is verbond<strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst of is ambt<strong>en</strong>aar <strong>en</strong> vervult<br />
zijn opdracht in volledige onafhankelijkheid<br />
t<strong>en</strong> overstaan <strong>van</strong> de werkgever <strong>en</strong> de<br />
werknemers.<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> tak<strong>en</strong><br />
De minimumprestatieduur <strong>van</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
wordt bepaald op <strong>voor</strong>stel <strong>van</strong> de<br />
werkgever na akkoord <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
(art. 14, 17, 19, 20 <strong>en</strong> 25 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de<br />
de interne di<strong>en</strong>st PB: Codex, Titel II,<br />
Hoofdstuk I)<br />
De interne di<strong>en</strong>st PB heeft e<strong>en</strong> lange lijst <strong>van</strong><br />
tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> opdracht<strong>en</strong> (art. 4 tot 12 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB<br />
betreff<strong>en</strong>de de interne di<strong>en</strong>st PB: Codex, Titel<br />
II, Hoofdstuk I). Enkele <strong>voor</strong>beeld<strong>en</strong> hier<strong>van</strong><br />
zijn:<br />
• veelvuldig <strong>en</strong> systematisch onderzoek<strong>en</strong><br />
in de werkplaats<strong>en</strong> verricht<strong>en</strong>;<br />
• op aanvraag <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB in de kortst mogelijke<br />
tijd overgaan tot <strong>het</strong> onderzoek <strong>van</strong><br />
de werkplaats<strong>en</strong>;<br />
21
• minst<strong>en</strong>s éénmaal per jaar e<strong>en</strong> grondig onderzoek<br />
verricht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de arbeidsplaats<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de werkpost<strong>en</strong>;<br />
• de aanleiding <strong>van</strong> arbeidsongevall<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
incid<strong>en</strong>t<strong>en</strong> onderzoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de arbeidsongevall<strong>en</strong>steekkaart;<br />
• in geval <strong>van</strong> dring<strong>en</strong>de noodzakelijkheid<br />
<strong>en</strong> de onmogelijkheid om op de directie<br />
e<strong>en</strong> beroep te do<strong>en</strong>, zelf de nodige maatregel<strong>en</strong><br />
treff<strong>en</strong>;<br />
• opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> de maand- <strong>en</strong> jaarverslag<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB;<br />
• de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid (zie hoger);<br />
• <strong>het</strong> secretariaatswerk <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
uitvoer<strong>en</strong> (zie Hoofdstuk 1: werking <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB);<br />
• advies gev<strong>en</strong> over de risicoanalyse <strong>en</strong> de<br />
prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong>, over de organisatie<br />
<strong>van</strong> de arbeidsplaats<strong>en</strong>, de omgevingsfactor<strong>en</strong>,<br />
de fysische, chemische <strong>en</strong> biologische<br />
ag<strong>en</strong>tia, de arbeidsmiddel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
persoonlijke beschermingsmiddel<strong>en</strong>, de<br />
hygiëne op de arbeidsplaats<strong>en</strong>,...;<br />
• ter beschikking staan <strong>van</strong> de werkgever, de<br />
hiërarchische lijn <strong>en</strong> de werknemers <strong>voor</strong><br />
alle vrag<strong>en</strong> die rijz<strong>en</strong> in verband met de<br />
toepassing <strong>van</strong> de welzijnswetgeving;<br />
• <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> do<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> onthaal, de informatie,<br />
de vorming <strong>en</strong> s<strong>en</strong>sibilisatie <strong>van</strong><br />
de werknemers;<br />
• meewerk<strong>en</strong> aan de organisatie <strong>van</strong> de eerste<br />
hulp;<br />
• meewerk<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> onderzoek <strong>van</strong> de<br />
werkdruk <strong>en</strong> de aanpassing <strong>van</strong> de techniek<br />
<strong>en</strong> de arbeidsomstandighed<strong>en</strong> aan de<br />
m<strong>en</strong>s.<br />
• sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> met de externe di<strong>en</strong>st PB;<br />
• ...<br />
In functie <strong>van</strong> <strong>het</strong> aantal personeelsled<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de aard <strong>van</strong> de activiteit<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> deze<br />
opdracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> tak<strong>en</strong> verplicht word<strong>en</strong> uitgevoerd<br />
door de interne di<strong>en</strong>st PB of kan e<strong>en</strong><br />
beroep word<strong>en</strong> gedaan op de externe di<strong>en</strong>st<br />
PB. Bij gebrek aan e<strong>en</strong> opgeleide prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
moet<strong>en</strong> de risicoanalyse <strong>en</strong> <strong>het</strong> onderzoek<br />
<strong>van</strong> ongevall<strong>en</strong>, met meer dan drie<br />
dag<strong>en</strong> arbeidsongeschiktheid, zelfs verplicht<br />
door de externe di<strong>en</strong>st PB word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
22<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft als belangrijke opdracht<br />
om de activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB<br />
te stimuler<strong>en</strong> <strong>en</strong> de werking er<strong>van</strong> op te volg<strong>en</strong><br />
(art. 6).<br />
2.2 Arbeidsg<strong>en</strong>eeskundige<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
Voor de gezondheid <strong>van</strong> de werknemers<br />
di<strong>en</strong>t elke onderneming e<strong>en</strong> beroep te<br />
do<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> arbeidsg<strong>en</strong>eeskundige<br />
di<strong>en</strong>st. De onderneming<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de<br />
keuze tuss<strong>en</strong> de inrichting <strong>van</strong> e<strong>en</strong> departem<strong>en</strong>t<br />
gezondheidstoezicht binn<strong>en</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> de aansluiting bij e<strong>en</strong><br />
externe di<strong>en</strong>st PB.<br />
De arbeidsg<strong>en</strong>eeskundige di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
de volg<strong>en</strong>de opdracht<strong>en</strong> (art. 6 <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de de interne di<strong>en</strong>st PB:<br />
Codex, Titel II, Hoofdstuk I):<br />
• onderzoek<strong>en</strong> <strong>van</strong> de wisselwerking tuss<strong>en</strong><br />
de m<strong>en</strong>s <strong>en</strong> de arbeid, afstemm<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de m<strong>en</strong>s op zijn taak <strong>en</strong> aanpassing<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> werk aan de m<strong>en</strong>s;<br />
• <strong>het</strong> gezondheidstoezicht verzeker<strong>en</strong><br />
om:<br />
• te vermijd<strong>en</strong> dat werknemers tak<strong>en</strong><br />
krijg<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> zij de risico’s niet<br />
kunn<strong>en</strong> drag<strong>en</strong> <strong>en</strong> te vermijd<strong>en</strong> dat<br />
person<strong>en</strong> tewerkgesteld word<strong>en</strong>,<br />
die getroff<strong>en</strong> zijn door e<strong>en</strong> ernstige<br />
besmettelijke aando<strong>en</strong>ing of die de<br />
veiligheid <strong>van</strong> andere werknemers in<br />
gevaar br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>;<br />
• de tewerkstellingskans<strong>en</strong> <strong>voor</strong> iedere<strong>en</strong><br />
te bevorder<strong>en</strong> door aangepaste<br />
werkmethodes <strong>en</strong> aangepaste werkpost<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> te stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> te zoek<strong>en</strong><br />
naar aangepast werk;<br />
• zo vroeg mogelijk beroepsziekt<strong>en</strong> op<br />
te spor<strong>en</strong>, de werknemers hierover te<br />
informer<strong>en</strong> <strong>en</strong> te adviser<strong>en</strong> <strong>en</strong> meewerk<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> opspor<strong>en</strong> <strong>en</strong> de studie<br />
<strong>van</strong> de risicofactor<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> invloed<br />
hebb<strong>en</strong> op de beroepsziekt<strong>en</strong>;<br />
• toezicht houd<strong>en</strong> op de organisatie <strong>van</strong><br />
de eerste hulp <strong>en</strong> de dring<strong>en</strong>de verzorging.<br />
Als de onderneming beschikt over e<strong>en</strong> departem<strong>en</strong>t<br />
gezondheidstoezicht binn<strong>en</strong><br />
de interne di<strong>en</strong>st PB, dan moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB betrokk<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> beheer <strong>en</strong> de<br />
werkzaamhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit departem<strong>en</strong>t. De<br />
werking er<strong>van</strong> wordt minst<strong>en</strong>s tweemaal<br />
per jaar op de ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
geplaatst (art. 2). De prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
(arbeidsg<strong>en</strong>eesheer), die de leiding heeft<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> departem<strong>en</strong>t gezondheidstoezicht,<br />
moet op alle vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB aanwezig zijn (art. 25, 1).<br />
2.3 Externe di<strong>en</strong>st PB<br />
De externe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> PB, die zijn opgericht<br />
in de vorm <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vzw <strong>en</strong> beheerd word<strong>en</strong><br />
door e<strong>en</strong> raad <strong>van</strong> beheer, garander<strong>en</strong><br />
de opdracht<strong>en</strong> inzake welzijn op <strong>het</strong> werk<br />
<strong>voor</strong> heel wat onderneming<strong>en</strong>. Zij bestaan<br />
altijd uit twee afdeling<strong>en</strong>:<br />
• e<strong>en</strong> afdeling risicobeheersing onder leiding<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur (gespecialiseerd<br />
in arbeidsveiligheid);<br />
• e<strong>en</strong> afdeling gezondheidstoezicht onder<br />
leiding <strong>van</strong> e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseurarbeidsg<strong>en</strong>eesheer.<br />
De afdeling risicobeheersing bestaat uit<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseurs, gespecialiseerd in<br />
arbeidsveiligheid, ergonomie, industriele<br />
hygiëne <strong>en</strong> psychosociale belasting. Zij<br />
ondersteun<strong>en</strong> de onderneming<strong>en</strong> bij <strong>het</strong><br />
opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong> de risico’s, <strong>het</strong> uitbouw<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid, <strong>het</strong> onderzoek<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> arbeidsongevall<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. De afdeling<br />
gezondheidstoezicht staat in <strong>voor</strong> <strong>het</strong> arbeidsg<strong>en</strong>eeskundig<br />
onderzoek <strong>van</strong> werknemers<br />
<strong>en</strong> bestaat uit prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
arbeidsg<strong>en</strong>eeskunde.<br />
De aanwerving, ver<strong>van</strong>ging of verwijdering<br />
<strong>van</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseurs gebeurt na <strong>het</strong><br />
<strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord <strong>van</strong> <strong>het</strong> paritair<br />
adviescomité, dat elke externe di<strong>en</strong>st PB<br />
moet opricht<strong>en</strong>. Als er ge<strong>en</strong> akkoord is,<br />
dan legt de raad <strong>van</strong> beheer <strong>het</strong> geschil<br />
<strong>voor</strong> aan de opvolgingscommissie <strong>voor</strong> de<br />
externe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> PB, die zo snel mogelijk<br />
e<strong>en</strong> beslissing neemt.<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseurs word<strong>en</strong> betaald<br />
door de raad <strong>van</strong> bestuur <strong>en</strong> vervull<strong>en</strong> hun<br />
opdracht in volledige onafhankelijkheid<br />
t<strong>en</strong> overstaan <strong>van</strong> de werkgevers, de werknemers<br />
<strong>en</strong> de raad <strong>van</strong> bestuur.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet <strong>voor</strong>af e<strong>en</strong> advies gev<strong>en</strong><br />
over de keuze <strong>en</strong> de ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de ex-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
terne di<strong>en</strong>st PB. Als er ge<strong>en</strong> akkoord wordt<br />
bereikt, dan vraagt de werkgever <strong>het</strong> advies<br />
<strong>van</strong> de inspectie. De inspecteur probeert<br />
de partij<strong>en</strong> te verzo<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> dit<br />
niet lukt stuurt hij e<strong>en</strong> aangetek<strong>en</strong>d advies<br />
aan de werkgever. De werkgever moet binn<strong>en</strong><br />
de 30 dag<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB in k<strong>en</strong>nis<br />
stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit advies <strong>voor</strong>aleer hij e<strong>en</strong> beslissing<br />
neemt.<br />
Het is altijd dezelfde ploeg <strong>van</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
die de opdracht<strong>en</strong> uitvoert binn<strong>en</strong><br />
de onderneming. De nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseurs word<strong>en</strong> meegedeeld<br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Op e<strong>en</strong>voudig verzoek<br />
<strong>van</strong> alle werknemers in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB laat<br />
de werkgever e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>van</strong><br />
de externe di<strong>en</strong>st PB ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>.<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>van</strong> de externe<br />
di<strong>en</strong>st moet<strong>en</strong> aanwezig zijn telk<strong>en</strong>s e<strong>en</strong><br />
punt op de ag<strong>en</strong>da staat dat tot hun bijzondere<br />
bevoegdheid hoort. Ze moet<strong>en</strong><br />
zeker aanwezig zijn bij de bespreking <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan, <strong>het</strong> jaarlijks actieplan<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> medisch jaarverslag.<br />
De externe di<strong>en</strong>st PB maakt interv<strong>en</strong>tieverslag<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> jaarlijks activiteit<strong>en</strong>verslag.<br />
Deze verslag<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB (zie KB betreff<strong>en</strong>de de externe<br />
di<strong>en</strong>st PB: Codex, Titel II, Hoofdstuk II).<br />
2.4 Externe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
technische controles op de<br />
arbeidsplaats<strong>en</strong><br />
Bepaalde machines, installaties of uitrusting<strong>en</strong>,<br />
die in de onderneming aanwezig<br />
zijn, moet<strong>en</strong> regelmatig word<strong>en</strong> gecontroleerd.<br />
Dit om na te gaan of zij nog voldo<strong>en</strong><br />
aan de wettelijke <strong>voor</strong>schrift<strong>en</strong> (hefwerktuig<strong>en</strong>,<br />
lift<strong>en</strong>, elektrische installaties,...).<br />
Dergelijke controles gebeur<strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />
externe di<strong>en</strong>st erk<strong>en</strong>d door de Federale<br />
Overheidsdi<strong>en</strong>st Werkgeleg<strong>en</strong>heid. Het<br />
<strong>Comité</strong> PB moet <strong>voor</strong>af e<strong>en</strong> advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
over de keuze of ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de<br />
externe di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> technische controles<br />
(art. 3,3°).<br />
2.5 Toezicht welzijn op <strong>het</strong> werk<br />
Indi<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB niet of niet goed<br />
functioneert kunn<strong>en</strong> zijn led<strong>en</strong> e<strong>en</strong> beroep<br />
do<strong>en</strong> op <strong>het</strong> Toezicht op <strong>het</strong> welzijn op<br />
<strong>het</strong> werk <strong>van</strong> de Federale Overheidsdi<strong>en</strong>st<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
(FOD) Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid <strong>en</strong> Sociaal<br />
Overleg. Het Toezicht op <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong><br />
werk ver<strong>en</strong>igt de <strong>voor</strong>malige medische <strong>en</strong><br />
technische inspectie. Zijn rol bestaat erin<br />
om, zowel in de privésector als in de op<strong>en</strong>bare<br />
sector, te wak<strong>en</strong> over de uitvoering<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> welzijnsbeleid op <strong>het</strong> werk, <strong>en</strong> wel<br />
op drie manier<strong>en</strong>: raadgeving, prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
repressie. De inspecteurs <strong>van</strong> <strong>het</strong> Toezicht<br />
op <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk hebb<strong>en</strong> de taak<br />
klacht<strong>en</strong> in verband met gezondheid <strong>en</strong><br />
veiligheid op <strong>het</strong> werk op te volg<strong>en</strong>, onderzoek<br />
te do<strong>en</strong> naar arbeidsongevall<strong>en</strong>, <strong>het</strong><br />
gezondheidstoezicht op de werknemers<br />
te controler<strong>en</strong>, de voogdij over de externe<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> PB uit te oef<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> beroepsziektes<br />
te bestuder<strong>en</strong>.<br />
Het Toezicht op <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk is<br />
georganiseerd in regionale directies. De<br />
algem<strong>en</strong>e directie bevindt zich in Brussel<br />
(FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid <strong>en</strong> Sociaal<br />
Overleg - Algem<strong>en</strong>e Directie Toezicht welzijn<br />
op <strong>het</strong> werk, Ernest Blérotstraat 1, 1070<br />
Brussel – tel.: (02)233.45.11 – fax: (02)223<br />
42 31 – e-mail: tww@werk.belgie.be)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
2.6 De milieu-inspectie<br />
De milieuwetgeving <strong>en</strong> dus ook de controle<br />
erop is e<strong>en</strong> bevoegdheid <strong>van</strong> de gewest<strong>en</strong>:<br />
Wallonië, Brussel <strong>en</strong> Vlaander<strong>en</strong>.<br />
In <strong>het</strong> Waalse Gewest<br />
De milieu-inspectierondes die word<strong>en</strong><br />
uitgevoerd door <strong>het</strong> ‘Départem<strong>en</strong>t de la<br />
Police et des Contrôles’ (DPC), hebb<strong>en</strong> tot<br />
doel milieuovertreding<strong>en</strong> op te spor<strong>en</strong>,<br />
vast te stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> ze e<strong>en</strong> halt toe te roep<strong>en</strong>.<br />
Het DPC komt tuss<strong>en</strong>beide na klacht<strong>en</strong><br />
of op verzoek <strong>van</strong> de op<strong>en</strong>bare sector <strong>en</strong><br />
voert spontane controles uit. In geval <strong>van</strong><br />
overtreding, kan ze onder meer onderzoek<br />
uitvoer<strong>en</strong> in de gebouw<strong>en</strong>, stal<strong>en</strong> afnem<strong>en</strong>,<br />
e<strong>en</strong> proces-verbaal opstell<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> verwittiging<br />
gev<strong>en</strong>, de wijziging, opschorting of de<br />
intrekking <strong>van</strong> e<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>ning <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>,<br />
de stopzetting <strong>van</strong> e<strong>en</strong> activiteit bevel<strong>en</strong>.<br />
Het DPC werkt sam<strong>en</strong> met de ‘l’unité de<br />
la répression des pollutions’ (URP), die<br />
moderne politietechniek<strong>en</strong> inzet om milieuovertreding<strong>en</strong><br />
vast te stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
overtreders te id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong>. Ze oef<strong>en</strong>t<br />
23<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
<strong>voor</strong>namelijk e<strong>en</strong> repressieve rol uit.<br />
Het DPC is ook verantwoordelijk <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
callc<strong>en</strong>ter ‘Environnem<strong>en</strong>t-nature’ (tel.<br />
070/23.30.01 – 24 uur per dag), dat kan<br />
optred<strong>en</strong> wanneer vervuiling e<strong>en</strong> ernstige<br />
bedreiging vormt <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> ecosysteem.<br />
Départem<strong>en</strong>t de la Police et des Contrôles<br />
(DPC), Av<strong>en</strong>ue Prince de Liège, 7 - 5100 Nam<strong>en</strong><br />
(tel.: 081/33.66.43 - fax: 081/33.58.99<br />
– http://<strong>en</strong>vironnem<strong>en</strong>t.wallonie.be)<br />
In <strong>het</strong> Brusselse Hoofdstedelijke Gewest<br />
Het toezicht op de naleving <strong>van</strong> de milieureglem<strong>en</strong>tering<br />
behoort tot de bevoegdheid<br />
<strong>van</strong> Leefmilieu Brussel (Brussels Instituut<br />
<strong>voor</strong> Milieubeheer - BIM). Leefmilieu Brussel<br />
bindt de strijd aan teg<strong>en</strong> lucht-, water,<br />
- <strong>en</strong> bodemvervuiling, geluidsoverlast <strong>en</strong><br />
ziet toe op de naleving <strong>van</strong> de milieuwetgeving<br />
(milieupolitie), onder meer op de<br />
wett<strong>en</strong> inzake milieuvergunning<strong>en</strong>.<br />
Leefmilieu Brussel, Gulledelle 100 -<br />
1200 Brussel (tel.: 02/775.75.75; fax:<br />
02/775.76.21 - www.ibgebim.be).<br />
In <strong>het</strong> Vlaamse Gewest<br />
De milieu-inspectie <strong>van</strong> de Vlaamse overheid<br />
is bevoegd <strong>voor</strong> de handhaving <strong>van</strong> de<br />
milieuhygiënewetgeving in de onderneming<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> milieuvergunning <strong>van</strong> klasse<br />
1. De inspectie stimuleert <strong>en</strong> begeleidt de<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bij hun controlebevoegdheid in<br />
onderneming<strong>en</strong> <strong>van</strong> klasse 2 <strong>en</strong> 3.<br />
De milieu-inspectie heeft drie tak<strong>en</strong>: op eig<strong>en</strong><br />
initiatief controles uitvoer<strong>en</strong>; nieuwe<br />
vergunning<strong>en</strong> <strong>en</strong> de klacht<strong>en</strong> die in de loop<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> jaar binn<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> onderzoek<strong>en</strong>;<br />
<strong>en</strong> technische expertise bij strafrechtelijke<br />
of gerechtelijke onderzoek<strong>en</strong> beschikbaar<br />
stell<strong>en</strong>. De milieu-inspectie is ook bevoegd<br />
<strong>voor</strong> de controle op de naleving <strong>van</strong> de wetgeving<br />
inzake bedrijfsinterne milieuzorg.<br />
Problem<strong>en</strong> met docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, die eig<strong>en</strong> zijn<br />
aan de Vlaamse wetgeving zoals <strong>het</strong> IMJV<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de milieucoördinator,<br />
moet<strong>en</strong> dan ook <strong>voor</strong>gelegd word<strong>en</strong><br />
aan de milieu-inspectie.<br />
Meer informatie vind je op www.lne.be/<br />
organisatie/structuur/afdeling-milieu-inspectie<br />
24<br />
De controle op de naleving <strong>van</strong> de wetgeving<br />
over de milieucoördinator (aanstelling,<br />
ver<strong>van</strong>ging, tijdsbesteding, …) wordt<br />
uitgevoerd door de afdeling milieuvergunning<strong>en</strong>:<br />
www.lne.be/organisatie/structuur/<br />
afdeling-milieuvergunning<strong>en</strong>/<br />
2.7 In Vlaander<strong>en</strong>: de<br />
milieucoördinator<br />
Op <strong>en</strong>kele uitzondering<strong>en</strong> na moet<strong>en</strong> alle<br />
Vlaamse onderneming<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> milieuvergunning<br />
<strong>van</strong> klasse 1 e<strong>en</strong> milieucoördinator<br />
hebb<strong>en</strong>. De werkgever kan één <strong>van</strong><br />
zijn medewerkers aanstell<strong>en</strong> als milieucoördinator<br />
of hij kan e<strong>en</strong> beroep do<strong>en</strong> op<br />
e<strong>en</strong> externe persoon, bij<strong>voor</strong>beeld iemand<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> milieustudiebureau. E<strong>en</strong> milieucoordinator<br />
kan ook <strong>voor</strong> meerdere bedrijv<strong>en</strong><br />
tegelijkertijd aangesteld word<strong>en</strong>. Bij<strong>voor</strong>beeld<br />
e<strong>en</strong> b<strong>en</strong>zinemaatschappij kan <strong>voor</strong><br />
alle b<strong>en</strong>zinestations in één regio e<strong>en</strong>zelfde<br />
milieucoördinator aanstell<strong>en</strong>. De overheid<br />
zelf kan de werkgever ook oplegg<strong>en</strong> om<br />
één milieucoördinator aan te stell<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
verschill<strong>en</strong>de inrichting<strong>en</strong>.<br />
De milieucoördinator krijgt door de wetgeving<br />
de volg<strong>en</strong>de tak<strong>en</strong> toegewez<strong>en</strong>:<br />
• bijdrag<strong>en</strong> tot de ontwikkeling, de invoering,<br />
de toepassing <strong>en</strong> de evaluatie <strong>van</strong><br />
milieuvri<strong>en</strong>delijke productiemethodes<br />
<strong>en</strong> product<strong>en</strong>;<br />
• wak<strong>en</strong> over de naleving <strong>van</strong> de milieuwetgeving<br />
door op regelmatige tijdstipp<strong>en</strong><br />
controle uit te oef<strong>en</strong><strong>en</strong> op de werkplaats<strong>en</strong>,<br />
de zuiveringstechnische werk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
de afvalstrom<strong>en</strong>. De milieucoördinator<br />
rapporteert de vastgestelde tekortkoming<strong>en</strong><br />
aan de bedrijfsleiding <strong>en</strong> doet<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> om deze te verhelp<strong>en</strong>;<br />
• wak<strong>en</strong> over of in te staan <strong>voor</strong> de uitvoering<br />
<strong>van</strong> de <strong>voor</strong>geschrev<strong>en</strong> emissie- <strong>en</strong><br />
immissiemeting<strong>en</strong> <strong>en</strong> de registratie <strong>van</strong><br />
de resultat<strong>en</strong> er<strong>van</strong>;<br />
• wak<strong>en</strong> over <strong>het</strong> bijhoud<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> afvalstoff<strong>en</strong>register<br />
<strong>en</strong> de naleving <strong>van</strong> de<br />
meldingsplicht t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> OVAM;<br />
• <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> do<strong>en</strong> over <strong>en</strong> bijdrag<strong>en</strong> tot<br />
de interne <strong>en</strong> externe communicatie in<br />
verband met de gevolg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> m<strong>en</strong>s <strong>en</strong><br />
milieu <strong>van</strong> de inrichting, <strong>van</strong> haar product<strong>en</strong>,<br />
haar afvalstoff<strong>en</strong> <strong>en</strong> de <strong>voor</strong>zie-<br />
ning<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> om deze gevolg<strong>en</strong><br />
te beperk<strong>en</strong>;<br />
• advies gev<strong>en</strong> over elke <strong>voor</strong>g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
investering die <strong>van</strong>uit milieuoogpunt<br />
rele<strong>van</strong>t kan zijn. Het advies <strong>van</strong> de milieucoördinator<br />
wordt tijdig ingewonn<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan <strong>het</strong> orgaan dat de beslissing<br />
neemt. Op zijn verzoek wordt de<br />
milieucoördinator gehoord;<br />
• jaarlijks e<strong>en</strong> verslag opstell<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve<br />
<strong>van</strong> de bedrijfsleiding <strong>en</strong>, in<br />
<strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>d geval, t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> de<br />
ondernemingsraad <strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, of<br />
bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> deze organ<strong>en</strong>, <strong>van</strong><br />
de vakbondsafvaardiging over de wijze<br />
waarop hij zijn opdracht heeft vervuld.<br />
De regels <strong>voor</strong> de aanstelling <strong>van</strong> de milieucoördinator<br />
verschill<strong>en</strong> naargelang de<br />
kandidaat-milieucoördinator e<strong>en</strong> werknemer<br />
<strong>van</strong> de onderneming zelf is dan wel e<strong>en</strong><br />
externe persoon. De aanwijzing, ver<strong>van</strong>ging<br />
<strong>en</strong> verwijdering <strong>van</strong> de milieucoördinatorwerknemer<br />
uit zijn functie of de aanstelling<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> tijdelijke plaatsver<strong>van</strong>ger, kan<br />
<strong>en</strong>kel na <strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaand akkoord <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB. Indi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB bestaat,<br />
moet de werkgever <strong>het</strong> akkoord vrag<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de vakbondsafvaardiging. Bij on<strong>en</strong>igheid in<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB of met de vakbondsafvaardiging<br />
moet de werkgever <strong>het</strong> advies vrag<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de overheid (afdeling milieuvergunning<strong>en</strong>).<br />
De werkgever beslist zelf na ont<strong>van</strong>gst<br />
<strong>van</strong> dit advies. Bij e<strong>en</strong> externe milieucoördinator<br />
moet de werkgever e<strong>en</strong> verzoek tot<br />
instemming indi<strong>en</strong><strong>en</strong> bij de overheid (afdeling<br />
milieuvergunning<strong>en</strong>) met daarin onder<br />
andere alle gegev<strong>en</strong>s over de eis<strong>en</strong> waaraan<br />
de milieucoördinator moet voldo<strong>en</strong>. De<br />
overheid zal dan vervolg<strong>en</strong>s op basis <strong>van</strong><br />
deze gegev<strong>en</strong>s al dan niet haar instemming<br />
tot aanstelling <strong>van</strong> de milieucoördinator<br />
verl<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> milieucoördinator <strong>voor</strong> twee of<br />
meer inrichting<strong>en</strong> wordt aangesteld, dan is<br />
<strong>het</strong> ook de overheid die haar instemming<br />
moet gev<strong>en</strong>. Is <strong>het</strong> in dit geval bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> werknemer, dan moet bij <strong>het</strong> verzoek<br />
tot instemming <strong>het</strong> akkoord dat afgeslot<strong>en</strong><br />
is binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB word<strong>en</strong> toegevoegd.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
3. Opspor<strong>en</strong> <strong>en</strong> evaluer<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> risico’s<br />
3.1 Opspor<strong>en</strong> <strong>en</strong> evaluer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
risico’s<br />
E<strong>en</strong> doeltreff<strong>en</strong>d prev<strong>en</strong>tiebeleid vergt e<strong>en</strong><br />
grondige risicoanalyse: wat zijn de gevar<strong>en</strong>?<br />
Dreig<strong>en</strong> die tot schade te lijd<strong>en</strong>? Is <strong>het</strong><br />
risico hoog? Welke werknemers zijn blootgesteld<br />
<strong>en</strong> gedur<strong>en</strong>de hoeveel tijd? Lop<strong>en</strong><br />
mann<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong> dezelfde risico’s? <strong>en</strong>z.<br />
Zo e<strong>en</strong> risico-evaluatie moet bestaan op<br />
drie niveaus: één <strong>voor</strong> <strong>het</strong> geheel <strong>van</strong> de<br />
organisatie of onderneming, één <strong>voor</strong> elke<br />
werkpost <strong>en</strong> <strong>voor</strong> elk type functie, <strong>en</strong> één<br />
op <strong>het</strong> niveau <strong>van</strong> elke werknemer (sommige<br />
werknemers combiner<strong>en</strong> immers<br />
meerdere werkpost<strong>en</strong> <strong>en</strong> dus ook meerdere<br />
risico’s).<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft e<strong>en</strong> belangrijke opdracht<br />
in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> <strong>het</strong> opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
risico’s. Het beschikt dan ook over heel<br />
wat mogelijkhed<strong>en</strong> om binn<strong>en</strong> de onderneming<br />
risico’s op te spor<strong>en</strong>: <strong>het</strong> onderzoek<br />
<strong>van</strong> de werkplaats<strong>en</strong>, de docum<strong>en</strong>tatie, de<br />
informatie <strong>van</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseurs, de<br />
resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> meting<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyses, de<br />
periodieke informatie, de klacht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
werknemers, <strong>en</strong>z.<br />
3.2 Onderzoek <strong>van</strong> klacht<strong>en</strong><br />
Om risico’s op te spor<strong>en</strong> wordt vaak snel<br />
gegrep<strong>en</strong> naar technische middel<strong>en</strong>, zoals<br />
meting<strong>en</strong>… Dat is nuttig, maar in de eerste<br />
plaats moet <strong>voor</strong>al geluisterd word<strong>en</strong><br />
naar de werknemers die dag in dag uit met<br />
de problem<strong>en</strong> in aanraking kom<strong>en</strong>. Het is<br />
dan ook e<strong>en</strong> belangrijke opdracht <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB om deze klacht<strong>en</strong> <strong>van</strong> werknemers<br />
inzake <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk grondig<br />
te onderzoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> er advies over uit te<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (art. 7).<br />
3.3 Onderzoek <strong>van</strong> de<br />
werkplaats<strong>en</strong><br />
Om de risico’s <strong>voor</strong> <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de<br />
werknemers op te spor<strong>en</strong>, moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB <strong>en</strong>kele <strong>van</strong> zijn led<strong>en</strong> afvaardig<strong>en</strong><br />
om sam<strong>en</strong> met de prev<strong>en</strong>tieadviseurs <strong>en</strong><br />
led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de hiërarchische lijn periodiek<br />
<strong>en</strong> minst<strong>en</strong>s éénmaal per jaar e<strong>en</strong> grondig<br />
onderzoek in te stell<strong>en</strong> op alle arbeids-<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
plaats<strong>en</strong> waar<strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bevoegd<br />
is (art. 10).<br />
E<strong>en</strong> dergelijk onderzoek biedt e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de<br />
mogelijkheid om de in de onderneming<br />
aanwezige risico’s vast te stell<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> grondig te evaluer<strong>en</strong>; dit veronderstelt<br />
echter dat er ernstig <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>d werk<br />
gebeurt (lijst <strong>van</strong> aandachtspunt<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong>,<br />
contact opnem<strong>en</strong> met werknemers ter<br />
plaatse, de klacht<strong>en</strong> die sinds de vorige<br />
rondgang werd<strong>en</strong> geuit doornem<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.)<br />
én dat de resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> onderzoek<br />
achteraf in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB grondig word<strong>en</strong><br />
geëvalueerd.<br />
3.4 Beperkte afvaardiging<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet e<strong>en</strong> beperkte afvaardiging<br />
aanduid<strong>en</strong> die zich indi<strong>en</strong> nodig<br />
onmiddellijk ter plaatse begeeft. Dit is<br />
bij<strong>voor</strong>beeld <strong>het</strong> geval bij e<strong>en</strong> ernstig risico,<br />
waarbij de schade dreig<strong>en</strong>d is, <strong>en</strong><br />
telk<strong>en</strong>s als e<strong>en</strong> ernstig arbeidsongeval of<br />
incid<strong>en</strong>t gebeurd is. Deze beperkte afvaardiging<br />
moet zich ook ter plaatse begev<strong>en</strong><br />
wanneer minst<strong>en</strong>s één derde <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
erom verzoekt (art. 11).<br />
Wanneer de arbeidsinspectie de onderneming<br />
komt inspecter<strong>en</strong>, moet e<strong>en</strong> afvaardiging<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB de arbeidsinspectie<br />
te woord staan (art. 12).<br />
3.5 Notitieboekje<br />
In vele gevall<strong>en</strong> word<strong>en</strong> de vastgestelde<br />
gevar<strong>en</strong> onmiddellijk gesignaleerd aan de<br />
directe chef, de prev<strong>en</strong>tieadviseurs, <strong>en</strong>z.<br />
De werkgever moet aan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> middel ter beschikking<br />
stell<strong>en</strong> om deze gevar<strong>en</strong> te signaler<strong>en</strong>,<br />
bij<strong>voor</strong>beeld e<strong>en</strong> notitieboekje met kopiestrookjes<br />
(art. 20). Hiermee kunn<strong>en</strong> indi<strong>en</strong><br />
nodig de vastgestelde risico’s schriftelijk<br />
word<strong>en</strong> gesignaleerd. Het bijkom<strong>en</strong>d<br />
<strong>voor</strong>deel <strong>van</strong> e<strong>en</strong> notitieboekje is dat <strong>het</strong><br />
kopiestrookje e<strong>en</strong> tastbaar bewijs vormt<br />
dat <strong>het</strong> probleem wel degelijk t<strong>en</strong> berde is<br />
gebracht.<br />
3.6 Meting<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyses<br />
Op aanvraag <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB of <strong>van</strong><br />
de prev<strong>en</strong>tieadviseur (arbeidsg<strong>en</strong>eesheer)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
laat de werkgever meting<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de conc<strong>en</strong>tratie <strong>van</strong> de gevaarlijke stoff<strong>en</strong><br />
in de werkplaatslucht. Indi<strong>en</strong> nodig moet<strong>en</strong><br />
ook grondige analyses word<strong>en</strong> uitgevoerd<br />
om de sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de stoff<strong>en</strong><br />
die in de onderneming gebruikt word<strong>en</strong> te<br />
achterhal<strong>en</strong>.<br />
Ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s op vraag <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB moet de<br />
werkgever meting<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de schadelijke fysische risico’s zoals lawaai,<br />
verluchting, temperatuur, ioniser<strong>en</strong>de<br />
straling<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.<br />
De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze meting<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyses<br />
moet<strong>en</strong> steeds aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong><br />
aan de prev<strong>en</strong>tieadviseur (arbeidsg<strong>en</strong>eesheer)<br />
word<strong>en</strong> meegedeeld. Wanneer deze<br />
resultat<strong>en</strong> word<strong>en</strong> betwist, dan moet<strong>en</strong><br />
de desbetreff<strong>en</strong>de meting<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyses<br />
word<strong>en</strong> toevertrouwd aan e<strong>en</strong> door de Federale<br />
Overheidsdi<strong>en</strong>st Werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
Arbeid <strong>en</strong> Sociaal Overleg erk<strong>en</strong>d laboratorium<br />
of erk<strong>en</strong>de di<strong>en</strong>st (Codex, Titel V,<br />
Hoofdstuk 1, art.20).<br />
4. Prev<strong>en</strong>tiebeleid<br />
4.1 Doelstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> middel<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid<br />
De wetgeving over <strong>het</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid<br />
heeft <strong>voor</strong>namelijk tot doel de risico’s inzake<br />
veiligheid <strong>en</strong> gezondheid op <strong>het</strong> werk uit<br />
te schakel<strong>en</strong>; ze terug te dring<strong>en</strong> wanneer<br />
ze niet kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgeschakeld <strong>en</strong> te<br />
<strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> dat nieuwe risico’s hun intrede<br />
do<strong>en</strong> in de onderneming. E<strong>en</strong> werkgever<br />
moet prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> treff<strong>en</strong> op basis<br />
<strong>van</strong> de resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de risicoanalyse.<br />
Deze maatregel<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> betrekking hebb<strong>en</strong><br />
op heel de organisatie of de onderneming,<br />
op de werkpost of <strong>het</strong> type functie<br />
<strong>en</strong> op de individuele werknemer. De werkgever<br />
moet volg<strong>en</strong>de prioriteit<strong>en</strong> verl<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
aan de maatregel<strong>en</strong> die hij neemt: 1.<br />
risico’s <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> 2. schade <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong><br />
3. schade beperk<strong>en</strong>. De prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> betrekking op de organisatie,<br />
de arbeidsplaats<strong>en</strong>, de werkpost<strong>en</strong>, de<br />
arbeidsmiddel<strong>en</strong>, gevaarlijke product<strong>en</strong>,<br />
gezondheidstoezicht, individuele beschermingsmiddel<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong>z.<br />
25
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Andere doelstelling is <strong>het</strong> werk aan te pass<strong>en</strong><br />
aan de betrokk<strong>en</strong> persoon; dat is <strong>het</strong><br />
<strong>voor</strong>werp <strong>van</strong> de ergonomie. Het <strong>Comité</strong><br />
PB moet e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
over elke maatregel die in overweging<br />
wordt g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> om <strong>het</strong> werk, <strong>het</strong><br />
productieproces <strong>en</strong> de arbeidsomstandighed<strong>en</strong><br />
aan te pass<strong>en</strong> aan de persoon <strong>en</strong> zo<br />
beroepsmoeheid te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> (art. 3, 5°).<br />
Het globaal prev<strong>en</strong>tieplan<br />
Als leidraad <strong>voor</strong> zijn prev<strong>en</strong>tiebeleid moet<br />
de werkgever e<strong>en</strong> refer<strong>en</strong>tiedocum<strong>en</strong>t opstell<strong>en</strong>:<br />
<strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan (GPP).<br />
In dat plan programmeert de werkgever de<br />
te ontwikkel<strong>en</strong> <strong>en</strong> toe te pass<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieactiviteit<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> termijn <strong>van</strong> vijf jaar.<br />
Hij stelt dat vijfjaarlijks plan op in overleg<br />
met de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de hiërarchische lijn <strong>en</strong><br />
de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming<br />
op <strong>het</strong> werk. Het globaal prev<strong>en</strong>tieplan,<br />
moet t<strong>en</strong> minste volg<strong>en</strong>de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bevatt<strong>en</strong>:<br />
de resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de risicoanalyse,<br />
de te nem<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong>, de te<br />
bereik<strong>en</strong> prioritaire doelstelling<strong>en</strong>, de activiteit<strong>en</strong><br />
die moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verricht <strong>en</strong> de<br />
opdracht<strong>en</strong> die moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> georganiseerd<br />
om de doelstelling<strong>en</strong> te bereik<strong>en</strong>, de<br />
organisatorische, materiële <strong>en</strong> financiële<br />
26<br />
middel<strong>en</strong> die moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangew<strong>en</strong>d,<br />
de person<strong>en</strong> die verantwoordelijk zijn <strong>voor</strong><br />
de uitvoering. Het <strong>Comité</strong> PB geeft e<strong>en</strong> advies<br />
over <strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan <strong>en</strong> over<br />
elke wijziging <strong>van</strong> of aanpassing aan dat<br />
plan.<br />
Het jaarlijks actieplan<br />
Om <strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan jaar na jaar<br />
te concretiser<strong>en</strong>, moet de werkgever e<strong>en</strong><br />
jaarlijks actieplan (JAP) opstell<strong>en</strong>. Dat<br />
plan preciseert, per jaar, de prioritaire<br />
doelstelling<strong>en</strong>, de middel<strong>en</strong>, de methodes<br />
<strong>en</strong> de opdracht<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>als de ev<strong>en</strong>tuele<br />
aanpassing<strong>en</strong> die moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangebracht<br />
aan <strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan. Het<br />
<strong>Comité</strong> PB moet <strong>voor</strong>afgaandelijk advies<br />
gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong> jaarlijks actieplan (zie de<br />
ag<strong>en</strong>da <strong>voor</strong> de bespreking <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaarlijks<br />
actieplan in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB in Hoofdstuk<br />
2, jaarlijkse opdracht<strong>en</strong>).<br />
4.2 Gezondheidstoezicht <strong>van</strong> de<br />
werknemers<br />
De werkgever moet gezondheidstoezicht<br />
organiser<strong>en</strong> <strong>voor</strong> werknemers die:<br />
• e<strong>en</strong> veiligheidsfunctie bekled<strong>en</strong>, d.w.z.<br />
functies waarbij m<strong>en</strong> machines, voertuig<strong>en</strong>,<br />
motor<strong>en</strong> <strong>en</strong>z. gebruikt of bestuurt,<br />
of waarbij m<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stwap<strong>en</strong>s draagt;<br />
<strong>voor</strong> zover <strong>het</strong> drag<strong>en</strong> <strong>van</strong> die wap<strong>en</strong>s<br />
de veiligheid of gezondheid <strong>van</strong> andere<br />
werknemers <strong>van</strong> de onderneming of buit<strong>en</strong>staande<br />
onderneming<strong>en</strong> in gevaar<br />
kan br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>;<br />
• e<strong>en</strong> functie met verhoogde waakzaamheid<br />
bekled<strong>en</strong>, d.w.z. die bestaat uit perman<strong>en</strong>t<br />
toezicht op de werking <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
installatie waarbij <strong>het</strong> ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
toezicht de gezondheid <strong>en</strong> veiligheid <strong>van</strong><br />
andere werknemers uit de onderneming<br />
of buit<strong>en</strong>staande onderneming<strong>en</strong> in gevaar<br />
kan br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>;<br />
• e<strong>en</strong> activiteit met welbepaald risico<br />
uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong>: d.w.z. e<strong>en</strong> id<strong>en</strong>tificeerbaar<br />
risico <strong>voor</strong> de gezondheid <strong>van</strong> de werknemer<br />
te wijt<strong>en</strong> aan de blootstelling<br />
aan e<strong>en</strong> fysisch, biologisch of chemisch<br />
ag<strong>en</strong>s, of aan ergonomische, m<strong>en</strong>tale of<br />
fysische belasting (pijnlijk, monotoon,<br />
repetitief werk,…) of psychosociale<br />
druk;<br />
• e<strong>en</strong> activiteit uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> waarbij de<br />
werknemer in contact komt met voedingswar<strong>en</strong>.<br />
Opgelet: Gezondheidstoezicht is niet verplicht<br />
als de resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de risicoanalyse<br />
aanton<strong>en</strong> dat <strong>het</strong> toezicht nutteloos<br />
is. De g<strong>en</strong>oemde risicoanalyse, uitgevoerd<br />
sam<strong>en</strong> met de prev<strong>en</strong>tieadviseur-arbeidsg<strong>en</strong>eersheer,<br />
moet ter advies word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd<br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Deze bepaling<br />
versterkt <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> de risicoanalyse<br />
bij <strong>het</strong> gezondheidstoezicht. Het <strong>Comité</strong><br />
PB zal dus meer aandacht moet<strong>en</strong> bested<strong>en</strong><br />
aan de risicoanalyse.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> bepaalde categorieën<br />
<strong>van</strong> werknemers verplicht onderworp<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> aangepast gezondheidstoezicht:<br />
werkneemsters die zwanger zijn<br />
of borstvoeding gev<strong>en</strong>, mindervalide werknemers,<br />
jonge werknemers, stagiairs, leerling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong>.<br />
Volg<strong>en</strong>de lijst<strong>en</strong> word<strong>en</strong> minst<strong>en</strong>s één keer<br />
per jaar <strong>voor</strong> advies <strong>voor</strong>gelegd aan <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB:<br />
• de lijst met veiligheidsfuncties, functies<br />
met verhoogde waakzaamheid <strong>en</strong> activi-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
teit<strong>en</strong> met welbepaald risico <strong>en</strong> de activiteit<strong>en</strong><br />
verbond<strong>en</strong> met voedingswar<strong>en</strong><br />
(deze lijst maakt <strong>het</strong> onderwerp uit <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> schriftelijk advies <strong>van</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseur-arbeidsg<strong>en</strong>eesheer);<br />
• de lijst met nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> werknemers die<br />
verplicht onderworp<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan gezondheidstoezicht;<br />
• de lijst met nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> werknemers die<br />
onderworp<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan tbc-vaccinaties<br />
of tuberculinetests;<br />
(de drie bov<strong>en</strong>vermelde lijst<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
bij <strong>het</strong> jaarlijks actieplan gevoegd)<br />
• de lijst met nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemers<br />
die e<strong>en</strong> periodiek gezondheidstoezicht<br />
vrag<strong>en</strong>.<br />
Deze lijst<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> in ieder geval word<strong>en</strong><br />
geraadpleegd bij de interne di<strong>en</strong>st PB, ter<br />
plaatse, door <strong>het</strong> comité (Codex, Titel I,<br />
Hoofdstuk IV, art. 9). De werkgever mag de<br />
lijst<strong>en</strong> met nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemers die<br />
verplicht word<strong>en</strong> onderworp<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> gezondheidstoezicht<br />
niet wijzig<strong>en</strong>, behalve<br />
na akkoord <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseur-arbeidsg<strong>en</strong>eesheer.<br />
Als de prev<strong>en</strong>tieadviseur-arbeidsg<strong>en</strong>eesheer<br />
de prestaties die hij uitvoert in <strong>het</strong><br />
kader <strong>van</strong> de gezondheidsevaluatie (=<br />
medisch onderzoek) wijzigt, moet hij <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB hierover informer<strong>en</strong>.<br />
De frequ<strong>en</strong>tie <strong>van</strong> de periodieke gezondheidsevaluatie<br />
<strong>en</strong> de wijziging <strong>van</strong> deze<br />
periodiciteit word<strong>en</strong> ter advies <strong>voor</strong>gelegd<br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Vóór e<strong>en</strong> werknemer wordt overgeplaatst<br />
of ongeschikt verklaard, moet de prev<strong>en</strong>tieadviseur-arbeidsg<strong>en</strong>eesheeraanvull<strong>en</strong>de<br />
onderzoek<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>. De mogelijkhed<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> nieuwe aanstelling <strong>en</strong><br />
de maatregel<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> aanpass<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
werkplek mak<strong>en</strong> <strong>het</strong> onderwerp uit <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>afgaandelijk overleg tuss<strong>en</strong> werkgever,<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseur-arbeidsg<strong>en</strong>eesheer<br />
(<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele andere prev<strong>en</strong>tieadviseurs),<br />
werknemer <strong>en</strong> personeelsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
bij <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
4.3 Onthaal, opleiding <strong>en</strong><br />
informatie<br />
Nieuw in di<strong>en</strong>st g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> werknemers, die<br />
de onderneming niet k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>, lop<strong>en</strong> meer<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
risico betrokk<strong>en</strong> te word<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> arbeidsongeval,<br />
vergiftigd te word<strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />
slecht gebruik <strong>van</strong> e<strong>en</strong> substantie <strong>en</strong>z. Het<br />
<strong>Comité</strong> PB moet propagandamiddel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
maatregel<strong>en</strong> uitwerk<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> onthaal<br />
<strong>van</strong> werknemers (art. 5). Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> geraadpleegd word<strong>en</strong> over<br />
maatregel<strong>en</strong> die de werkgever neemt om<br />
<strong>het</strong> onthaal, de begeleiding, de informatie<br />
<strong>en</strong> de opleiding <strong>van</strong> de werknemers te organiser<strong>en</strong><br />
(art. 18 <strong>en</strong> 21 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB op <strong>het</strong><br />
welzijnsbeleid: Codex, Titel I, Hoofdstuk<br />
III). Het gaat met name om de aanstelling<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> werknemer ter begeleiding<br />
<strong>van</strong> de werknemer, informatie over de<br />
risico’s <strong>en</strong> de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
opleidingsprogramma over <strong>het</strong> welzijn op<br />
<strong>het</strong> werk.<br />
4.4 Prev<strong>en</strong>tie <strong>van</strong> de<br />
psychosociale belasting<br />
De werkgever moet e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid<br />
uitstippel<strong>en</strong> dat specifiek gericht is op de<br />
psychosociale belasting op <strong>het</strong> werk. De<br />
psychosociale belasting wordt veroorzaakt<br />
door stress, conflictsituaties, geweld, pesterij<strong>en</strong><br />
of ongew<strong>en</strong>st seksueel gedrag op<br />
<strong>het</strong> werk. Die f<strong>en</strong>om<strong>en</strong><strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> nefaste<br />
gevolg<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de fysieke of m<strong>en</strong>tale<br />
gezondheid <strong>van</strong> de werknemers. De<br />
prev<strong>en</strong>tie <strong>van</strong> de psychosociale belasting<br />
steunt op e<strong>en</strong> specifieke risicoanalyse. Het<br />
<strong>Comité</strong> PB moet advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> over de<br />
prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> die <strong>voor</strong>tvloei<strong>en</strong> uit<br />
deze risicoanalyse (Codex, Titel 1, Hoofdstuk<br />
V, art. 3-6).<br />
De werkgever moet e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseur<br />
aanstell<strong>en</strong> die gespecialiseerd is in de psychosociale<br />
aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk. Indi<strong>en</strong><br />
die prev<strong>en</strong>tieadviseur deel uitmaakt <strong>van</strong><br />
de interne di<strong>en</strong>st PB, is <strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk<br />
akkoord vereist <strong>van</strong> alle led<strong>en</strong> die de<br />
werknemers verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong>. Dergelijk akkoord is ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s<br />
noodzakelijk <strong>voor</strong> de aanstelling <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
vertrouw<strong>en</strong>spersoon (niet verplicht).<br />
Inzake geweld, pesterij<strong>en</strong> of ongew<strong>en</strong>st<br />
seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk zijn er minimale<br />
prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> gepreciseerd<br />
(Wet Welzijn, art. 32 quater): materiële<br />
<strong>en</strong> organisationele maatregel<strong>en</strong>, toe te<br />
pass<strong>en</strong> procedures indi<strong>en</strong> er feit<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
geweld, pesterij<strong>en</strong> of ongew<strong>en</strong>st seksueel<br />
gedrag word<strong>en</strong> gesignaleerd, beschermingsmaatregel<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> werknemers die<br />
in contact kom<strong>en</strong> met person<strong>en</strong> <strong>van</strong> buit<strong>en</strong><br />
de onderneming (klant<strong>en</strong>, gebruikers, leveranciers…),<br />
verplichting<strong>en</strong> <strong>van</strong> de hiërarchische<br />
lijn inzake prev<strong>en</strong>tie, informatie <strong>en</strong><br />
opleiding <strong>van</strong> werknemers, informatie <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet zijn akkoord gev<strong>en</strong><br />
over de procedures die <strong>van</strong> toepassing zijn<br />
wanneer er feit<strong>en</strong> <strong>van</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>st seksueel gedrag word<strong>en</strong> gesignaleerd<br />
(op<strong>van</strong>g <strong>en</strong> raad, contact met de<br />
psychosociale prev<strong>en</strong>tieadviseur of met de<br />
vertrouw<strong>en</strong>spersoon <strong>en</strong> de manier waarop<br />
zij word<strong>en</strong> ingezet, werkhervatting <strong>en</strong> begeleiding).<br />
De maatregel<strong>en</strong> met betrekking<br />
tot geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>st<br />
seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk moet<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> specifiek deel <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> globaal prev<strong>en</strong>tieplan; de procedures<br />
moet<strong>en</strong> ook word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
De bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong> de collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst<br />
nr. 72 <strong>van</strong> de Nationale Arbeidsraad<br />
met betrekking tot prev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>van</strong> stress (die <strong>en</strong>kel <strong>van</strong> toepassing zijn<br />
op de privésector) zijn nag<strong>en</strong>oeg integraal<br />
overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de reglem<strong>en</strong>tering inzake<br />
psychosociale belasting. De meerwaarde<br />
<strong>van</strong> cao nr. 72 is dat die expliciet e<strong>en</strong> opdracht<br />
toek<strong>en</strong>t aan de ondernemingsraad.<br />
De overe<strong>en</strong>komst stipuleert dat <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB <strong>en</strong> de ondernemingsraad, elk volg<strong>en</strong>s<br />
hun eig<strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong>, <strong>voor</strong>afgaandelijk<br />
advies moet<strong>en</strong> verstrekk<strong>en</strong> over de<br />
verschill<strong>en</strong>de fas<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> stressprev<strong>en</strong>tiebeleid.<br />
4.5 Bescherming <strong>van</strong><br />
werkneemsters die zwanger<br />
zijn of borstvoeding gev<strong>en</strong><br />
De werkgever moet specifieke beschermingsmaatregel<strong>en</strong><br />
treff<strong>en</strong> <strong>voor</strong> werkneemsters<br />
die zwanger zijn of borstvoeding<br />
gev<strong>en</strong>. Daartoe evalueert hij, in sam<strong>en</strong>werking<br />
met de arbeidsg<strong>en</strong>eesheer <strong>en</strong> de<br />
interne di<strong>en</strong>st PB de aard, de graad <strong>en</strong> de<br />
duur <strong>van</strong> de blootstelling aan ag<strong>en</strong>tia of<br />
arbeidsomstandighed<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> invloed<br />
kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> op de zwangerschap of de<br />
27
orstvoeding <strong>van</strong> de werkneemster of op<br />
de gezondheid <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind. De resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> deze risico-evaluatie word<strong>en</strong> <strong>voor</strong> advies<br />
<strong>voor</strong>gelegd aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, net als<br />
de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> er e<strong>en</strong> risico <strong>voor</strong> de gezondheid<br />
wordt vastgesteld, moet de werkgever de<br />
arbeidsomstandighed<strong>en</strong> aanpass<strong>en</strong> of, indi<strong>en</strong><br />
dat niet mogelijk is, de werkneemster<br />
e<strong>en</strong> ander werk gev<strong>en</strong>. Voor bepaalde risico’s,<br />
zoals de blootstelling aan bepaalde<br />
chemische of biologische ag<strong>en</strong>tia, moet<strong>en</strong><br />
die maatregel<strong>en</strong> onmiddellijk <strong>van</strong> kracht<br />
word<strong>en</strong>.<br />
4.6 Werknemers <strong>van</strong><br />
onderaannemers<br />
Indi<strong>en</strong> er e<strong>en</strong> beroep wordt gedaan op<br />
onderaannemers heeft dat tot gevolg dat<br />
externe werknemers word<strong>en</strong> blootgesteld<br />
aan risico’s die ze niet of weinig k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. De<br />
afgevaardigd<strong>en</strong> <strong>van</strong> zowel de onderneming<br />
die de onderaanneming uitvoert als <strong>van</strong><br />
deg<strong>en</strong>e die de onderaanneming bestelt,<br />
lett<strong>en</strong> erop dat hun respectieve <strong>Comité</strong>s PB<br />
aandacht sch<strong>en</strong>k<strong>en</strong> aan de prev<strong>en</strong>tie <strong>van</strong><br />
deze bijzondere risico’s, waarbij ze steun<strong>en</strong><br />
op hun algem<strong>en</strong>e bevoegdhed<strong>en</strong> omdat ze<br />
ge<strong>en</strong> specifieke bevoegdheid terzake hebb<strong>en</strong>.<br />
De <strong>Comité</strong>s sch<strong>en</strong>k<strong>en</strong> onder andere<br />
aandacht aan volg<strong>en</strong>de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
• of in de risicoanalyse <strong>en</strong> in de prev<strong>en</strong>tie<br />
rek<strong>en</strong>ing wordt gehoud<strong>en</strong> met de onderaanneming;<br />
• of de werkgever <strong>en</strong> de onderaannemer<br />
informatie uitwissel<strong>en</strong> over de risico’s <strong>en</strong><br />
over de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong>;<br />
• of <strong>het</strong> onderaannemingscontract clausules<br />
met betrekking tot <strong>het</strong> welzijn bevat;<br />
• of e<strong>en</strong> specifieke op<strong>van</strong>g <strong>van</strong> de externe<br />
werknemers wordt georganiseerd <strong>en</strong><br />
hun opleiding wordt gecontroleerd;<br />
• of de werkgever zijn verplichting nakomt<br />
de interv<strong>en</strong>ties te coördiner<strong>en</strong> <strong>en</strong> mee te<br />
werk<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk.<br />
De werkgever moet elke externe onderneming<br />
of zelfstandige verwijder<strong>en</strong> waar<strong>van</strong><br />
hij weet dat die zijn verplichting<strong>en</strong> inzake<br />
welzijn op <strong>het</strong> werk niet naleeft. Indi<strong>en</strong><br />
de externe onderneming zijn verplichting<strong>en</strong><br />
niet naleeft, moet de werkgever die in<br />
28<br />
gebreke stell<strong>en</strong> <strong>en</strong>, indi<strong>en</strong> nodig, zelf de<br />
maatregel<strong>en</strong> nem<strong>en</strong>. De verantwoordelijkheid<br />
jeg<strong>en</strong>s de werknemers <strong>van</strong> de onderaannemer<br />
komt dan op de schouders <strong>van</strong><br />
de werkgever te ligg<strong>en</strong> (artikel 8 tot 12 <strong>van</strong><br />
de Wet Welzijn).<br />
We merk<strong>en</strong> op dat <strong>voor</strong> tijdelijke of mobiele<br />
werkplaats<strong>en</strong> (<strong>voor</strong>namelijk in de<br />
bouw <strong>en</strong> civieltechnische werk<strong>en</strong>) er e<strong>en</strong><br />
coördinatie <strong>van</strong> de veiligheid <strong>en</strong> gezondheid<br />
moet word<strong>en</strong> georganiseerd, met e<strong>en</strong><br />
coördinatiestructuur waarin de verteg<strong>en</strong>woordigers<br />
<strong>van</strong> de betrokk<strong>en</strong> <strong>Comité</strong>s PB<br />
verteg<strong>en</strong>woordigd zijn.<br />
4.7 Bescherming <strong>van</strong><br />
uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong><br />
Ook bij uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> staat <strong>het</strong> principe<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> gelijk beschermingsniveau inzake<br />
<strong>het</strong> welzijn <strong>voor</strong>op. De verplichting<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
hier verdeeld onder de werkgever-gebruiker<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> uitz<strong>en</strong>dkantoor. Als risico’s<br />
word<strong>en</strong> vastgesteld, dan staat de gebruiker<br />
onder andere in <strong>voor</strong> de opleiding,<br />
informatie <strong>en</strong> veiligheidsinstructies, de<br />
werkkleding <strong>en</strong> de gepaste persoonlijke<br />
beschermingsmiddel<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. Het uitz<strong>en</strong>dkantoor<br />
is onder andere verantwoordelijk<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> gezondheidstoezicht bij indi<strong>en</strong>stneming<br />
(ook in<strong>en</strong>ting<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> inzake<br />
moederschapsbescherming) <strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
<strong>het</strong> informer<strong>en</strong> <strong>van</strong> de uitz<strong>en</strong>dkracht - <strong>voor</strong><br />
de aan<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk - aan de hand <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> werkpostfiche (KB uitz<strong>en</strong>darbeid: Codex,<br />
Titel VIII, Hoofdstuk IV). De werkgever-gebruiker<br />
levert die werkpostfiche, na<br />
ze <strong>voor</strong> advies te hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan<br />
zijn <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> zijn prev<strong>en</strong>tieadviseurs.<br />
5. Enkele specifieke opdracht<strong>en</strong><br />
5.1 Arbeidsmiddel<strong>en</strong><br />
De onderneming<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> daarom bij de<br />
bestelling <strong>en</strong> de plaatsing <strong>van</strong> nieuwe arbeidsmiddel<strong>en</strong><br />
(machines, apparat<strong>en</strong>, gereedschapp<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> installaties) e<strong>en</strong> speciale<br />
procedure volg<strong>en</strong>. Het <strong>Comité</strong> PB moet<br />
<strong>voor</strong>af de bestelbon te zi<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> zodat<br />
<strong>het</strong> advies kan uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> m.b.t. de veiligheids-<br />
<strong>en</strong> gezondheidsaspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
bestelling. Dit betek<strong>en</strong>t eig<strong>en</strong>lijk dat <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> in belangrijke mate ook de<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseur, die de leiding heeft <strong>van</strong><br />
de interne di<strong>en</strong>st PB (die trouw<strong>en</strong>s de bestelbon<br />
moet viser<strong>en</strong>) <strong>en</strong> andere prev<strong>en</strong>tieadviseurs<br />
<strong>van</strong> de interne <strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st<br />
PB, bij de <strong>voor</strong>bereiding<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> nieuwe<br />
bestelling moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>.<br />
Bij de levering moet de leverancier e<strong>en</strong> attest<br />
kunn<strong>en</strong> bezorg<strong>en</strong> waarin hij verklaart<br />
dat de geleverde waar aan alle gestelde<br />
eis<strong>en</strong> inzake veiligheid <strong>en</strong> gezondheid voldoet.<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseur die de leiding<br />
heeft <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st PB moet e<strong>en</strong><br />
verslag <strong>van</strong> indi<strong>en</strong>ststelling opmak<strong>en</strong>, in<br />
overleg met de andere betrokk<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tieadviseurs.<br />
Dat indi<strong>en</strong>ststellingsverslag<br />
wordt <strong>voor</strong> advies <strong>voor</strong>gelegd aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB.<br />
Over elk arbeidsmiddel moet voldo<strong>en</strong>de<br />
informatie <strong>en</strong>, in <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>d geval, e<strong>en</strong><br />
gebruiksaanwijzing bestaan. Voor elke<br />
installatie, machine of gemechaniseerd<br />
werktuig moet<strong>en</strong> de nodige schriftelijke<br />
instructies bestaan die duidelijke informatie<br />
bevatt<strong>en</strong> over de werking, de gebruikswijze<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> onderhoud. Deze informatie<br />
moet <strong>voor</strong> de werknemers begrijpelijk zijn<br />
(KB betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> arbeidsmiddel<strong>en</strong>:<br />
Codex, Titel VI, Hoofdstuk I).<br />
5.2 Beschermingsmiddel<strong>en</strong><br />
Wanneer <strong>het</strong> onmogelijk is om de bestaande<br />
gevar<strong>en</strong> volledig weg te werk<strong>en</strong> - wat vaak<br />
<strong>het</strong> geval is - zal e<strong>en</strong> beroep moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
gedaan op collectieve of persoonlijke<br />
beschermingsmiddel<strong>en</strong>. Er moet dan e<strong>en</strong><br />
gelijkaardige procedure word<strong>en</strong> gevolgd als<br />
<strong>voor</strong> de arbeidsmiddel<strong>en</strong> (<strong>voor</strong> collectieve<br />
beschermingsmiddel<strong>en</strong>: ARAB artikel 54<br />
quater <strong>en</strong> <strong>voor</strong> persoonlijke beschermingsmiddel<strong>en</strong>:<br />
Codex, Titel VI, Hoofdstuk I).<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk<br />
advies gev<strong>en</strong> omtr<strong>en</strong>t de keuze, de aankoop,<br />
<strong>het</strong> onderhoud <strong>en</strong> <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong><br />
deze beschermingsmiddel<strong>en</strong>. Collectieve<br />
beschermingsmiddel<strong>en</strong> zoals geluidsabsorber<strong>en</strong>de<br />
wand<strong>en</strong>, afzuiging <strong>van</strong> gevaarlijke<br />
gass<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. zijn in principe te<br />
verkiez<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> de persoonlijke beschermingsmiddel<strong>en</strong><br />
zoals maskers, oorpropp<strong>en</strong>,<br />
brill<strong>en</strong> <strong>en</strong>z. die vaak de belasting <strong>voor</strong><br />
de werknemers verhog<strong>en</strong>.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
5.3 EHBO<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet word<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> bij<br />
de toepassing <strong>van</strong> de eerste hulp die wordt<br />
verstrekt aan werknemers die slachtoffer<br />
word<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ongeval of die onwel<br />
word<strong>en</strong> (KB <strong>van</strong> 15 december 2010 over<br />
EHBO). Het geeft <strong>voor</strong>al e<strong>en</strong> advies over de<br />
organisatie <strong>van</strong> de eerste hulp, <strong>het</strong> materiaal<br />
dat hier<strong>voor</strong> nodig is <strong>en</strong> de inrichting<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> lokaal waar de eerste hulp wordt<br />
toegedi<strong>en</strong>d.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet ook advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
over de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> waarop <strong>het</strong> e<strong>en</strong> beroep<br />
doet in toepassing <strong>van</strong> de arbeidsongevall<strong>en</strong>wetgeving.<br />
En <strong>het</strong> moet de klacht<strong>en</strong><br />
onderzoek<strong>en</strong> die door de werknemers word<strong>en</strong><br />
geuit over de werking <strong>van</strong> deze di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> er advies over uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (art. 3,<br />
4° <strong>en</strong> 7).<br />
5.4 Arbeidsomgeving<br />
Het <strong>Comité</strong> PB heeft tot taak <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong><br />
uit te werk<strong>en</strong> om de arbeidsplaats <strong>en</strong> de<br />
omgeving er<strong>van</strong> te verfraai<strong>en</strong> (art. 8). Het<br />
<strong>Comité</strong> PB waakt over de conformiteit <strong>en</strong><br />
kwaliteit <strong>van</strong> de sanitaire installaties. Het<br />
gaat dan om de uitrusting <strong>en</strong> <strong>het</strong> gebruik<br />
Daarnaast heeft <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> aantal<br />
tak<strong>en</strong> gekreg<strong>en</strong> in verband met de sanitaire<br />
installaties. Deze tak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong>namelijk<br />
betrekking op de inrichting <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
gebruik <strong>van</strong> de kleedkamers, de wasplaats<strong>en</strong>,<br />
de refters <strong>en</strong> de verpozingslokal<strong>en</strong>.<br />
In bepaalde door <strong>het</strong> ARAB <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>e gevall<strong>en</strong><br />
moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB adviez<strong>en</strong> gev<strong>en</strong><br />
over de verlichting, de verwarming, de verluchting,<br />
<strong>en</strong>z. (ARAB, art. 55 <strong>en</strong> volg<strong>en</strong>de).<br />
5.5 Nieuwe technologieën<br />
Het <strong>Comité</strong> PB geeft <strong>voor</strong>af advies over de<br />
planning <strong>en</strong> de invoering <strong>van</strong> nieuwe technologieën,<br />
wat betreft de gevolg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
veiligheid <strong>en</strong> de gezondheid <strong>van</strong> de werknemers,<br />
verbond<strong>en</strong> aan de keuz<strong>en</strong> inzake<br />
uitrusting, de arbeidsomstandighed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
de invloed <strong>van</strong> omgevingsfactor<strong>en</strong> op <strong>het</strong><br />
werk (art. 3, 2°).<br />
5.6 Prev<strong>en</strong>tiebeleid over alcohol<br />
<strong>en</strong> drugs<br />
Cao nr. 100 <strong>van</strong> de NAR legt de minimale<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> vast waaraan e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tief<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
beleid inzake alcohol <strong>en</strong> drugs in de onderneming<br />
moet voldo<strong>en</strong>. Het <strong>Comité</strong> PB moet<br />
over de beleids- <strong>en</strong> int<strong>en</strong>tieverklaring over<br />
dat prev<strong>en</strong>tief alcohol- <strong>en</strong> drugbeleid <strong>en</strong><br />
de maatregel<strong>en</strong> die in dit verband word<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zijn advies gev<strong>en</strong>. De werkgever<br />
moet dus ook eerst langs <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
passer<strong>en</strong> <strong>voor</strong>aleer alcohol- <strong>en</strong> drugtests<br />
in te voer<strong>en</strong>.<br />
6. <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> milieu<br />
De milieubevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
vind je terug in verschill<strong>en</strong>de wetgeving<strong>en</strong>.<br />
De federale bevoegdhed<strong>en</strong> (geldig in heel<br />
België) staan in de Codex over <strong>het</strong> welzijn<br />
op <strong>het</strong> werk. Deze algem<strong>en</strong>e bepaling<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> langs Vlaamse zijde (<strong>voor</strong> alle onderneming<strong>en</strong><br />
die in <strong>het</strong> Vlaamse Gewest<br />
e<strong>en</strong> exploitatiezetel hebb<strong>en</strong>) aangevuld <strong>en</strong><br />
gepreciseerd in de Vlaamse milieureglem<strong>en</strong>tering,<br />
Vlarem. In wat volgt wordt e<strong>en</strong><br />
onderscheid gemaakt tuss<strong>en</strong> wat federaal<br />
geregeld is <strong>en</strong> de Vlaamse precisering<strong>en</strong>.<br />
In teg<strong>en</strong>stelling tot <strong>het</strong> Vlaamse Gewest<br />
vertrouw<strong>en</strong> <strong>het</strong> Waalse <strong>en</strong> <strong>het</strong> Brusselse<br />
Hoofdstedelijke Gewest <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB ge<strong>en</strong><br />
extra bevoegdhed<strong>en</strong> toe inzake milieu.<br />
6.1 Federale regeling<br />
De werkgever moet aan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB alle informatie verstrekk<strong>en</strong> die<br />
nodig is om met volkom<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis <strong>van</strong> zak<strong>en</strong><br />
adviez<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong> uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. De<br />
werkgever moet e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>tatie sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ter beschikking houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB. Deze docum<strong>en</strong>tatie wordt door<br />
de prev<strong>en</strong>tieadviseur <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB bijgehoud<strong>en</strong> <strong>en</strong> bevat op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong><br />
milieu o.a. de reglem<strong>en</strong>tering <strong>van</strong> toepassing<br />
in de onderneming, alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
die in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> milieu in de onderneming<br />
werd<strong>en</strong> opgemaakt, de lijst <strong>van</strong> de in<br />
de onderneming gebruikte gevaarlijke product<strong>en</strong>,<br />
de lijst <strong>van</strong> de aanwezige emissiepunt<strong>en</strong><br />
met betrekking tot lucht- <strong>en</strong> waterverontreiniging<br />
(Codex, Titel II, Hoofdstuk<br />
I, Bijlage 1).<br />
De comitéled<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> op de hoogte word<strong>en</strong><br />
gebracht <strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis kunn<strong>en</strong> nem<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> alle al dan niet door de arbeids- of<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
milieureglem<strong>en</strong>tering opgelegde inlichting<strong>en</strong>,<br />
verslag<strong>en</strong>, adviez<strong>en</strong> <strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />
die verband houd<strong>en</strong> met <strong>het</strong> intern<br />
of extern milieu. Dit geldt <strong>voor</strong>al <strong>voor</strong> de<br />
inlichting<strong>en</strong>, adviez<strong>en</strong> <strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die<br />
de onderneming aan de overheid moet<br />
verschaff<strong>en</strong> of ter inzage moet houd<strong>en</strong>.<br />
Wanneer e<strong>en</strong> derde onderneming in de<br />
buurt e<strong>en</strong> vergunningsaanvraag op<strong>en</strong>baar<br />
moet mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> jouw werkgever heeft <strong>het</strong><br />
recht de bijhor<strong>en</strong>de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in te zi<strong>en</strong>,<br />
dan moet hij hier<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB op de<br />
hoogte br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet ook word<strong>en</strong> ingelicht<br />
over wijziging<strong>en</strong> in de fabricatieprocédés,<br />
wijziging<strong>en</strong> in de werkmethodes of wijziging<strong>en</strong><br />
aan de installaties als die de bestaande<br />
risico’s <strong>voor</strong> <strong>het</strong> intern of extern<br />
milieu kunn<strong>en</strong> verzwar<strong>en</strong> of er nieuwe kunn<strong>en</strong><br />
vorm<strong>en</strong>. Hetzelfde geldt als <strong>het</strong> gaat<br />
om de aanw<strong>en</strong>ding of de fabricage <strong>van</strong><br />
nieuwe product<strong>en</strong>.<br />
De werkgever doet jaarlijks op e<strong>en</strong> vergadering<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> omstandige toelichting<br />
bij <strong>het</strong> door de onderneming gevoerde<br />
milieubeleid. Hij geeft ook e<strong>en</strong> toelichting<br />
bij de vrag<strong>en</strong> <strong>van</strong> led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
over externe milieuaangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>.<br />
Hoewel deze federale regeling vrij algeme<strong>en</strong><br />
is, verplicht ze de werkgever toch<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB te betrekk<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> milieubeleid<br />
<strong>van</strong> de onderneming. Het <strong>Comité</strong> PB<br />
heeft e<strong>en</strong> aantal verregaande bevoegdhed<strong>en</strong>:<br />
• inzagerecht in alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die te<br />
mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met <strong>het</strong> intern of extern<br />
milieu: bijv. de milieuvergunning, verslag<strong>en</strong>,<br />
…;<br />
• <strong>het</strong> recht om de werkgever te adviser<strong>en</strong><br />
over <strong>het</strong> milieubeleid <strong>en</strong> alle initiatiev<strong>en</strong><br />
die word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> milieu.<br />
De bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB inzake<br />
milieu staan opgesomd in de Codex<br />
over <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk (Titel II,<br />
Hoofdstuk 4, artikels 14-16).<br />
6.2 Vlaamse regeling<br />
De Vlaamse regelgeving gaat nog e<strong>en</strong><br />
stap verder: beschrijft welke docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
29
ezorgd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan de comitéled<strong>en</strong>,<br />
k<strong>en</strong>t <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> expliciete<br />
adviesbevoegdheid toe, met akkoord <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB moet e<strong>en</strong> milieucoördinator<br />
word<strong>en</strong> aangesteld, <strong>en</strong>z.<br />
Hierna volgt e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting <strong>van</strong> deze<br />
wetgeving. In dit overzicht merk je dat de<br />
federale wetgeving zo goed als volledig<br />
werd overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Volg<strong>en</strong>de informatie moet<strong>en</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB krijg<strong>en</strong>:<br />
• e<strong>en</strong> exemplaar <strong>van</strong> de milieuvergunningsaanvraag;<br />
• de beslissing tot al dan niet toek<strong>en</strong>ning<br />
<strong>van</strong> de vergunning (= de vergunning<br />
zelf);<br />
• vóór 15 maart <strong>het</strong> integraal milieujaarverslag<br />
aan de werk<strong>en</strong>de <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de<br />
led<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>zij <strong>het</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t dit anders bepaalt;<br />
• vóór 1 april <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de milieucoördinator;<br />
• e<strong>en</strong> afschrift <strong>van</strong> de adviez<strong>en</strong> <strong>van</strong> de milieucoördinator;<br />
• <strong>het</strong> k<strong>en</strong>nisgevingsdossier <strong>van</strong> e<strong>en</strong> milieueffectrapport<br />
(MER).<br />
Volg<strong>en</strong>de informatie moet ter beschikking<br />
gesteld word<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB:<br />
• alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in verband met milieu,<br />
die <strong>het</strong> bedrijf ter beschikking moet<br />
houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> de overheid, moet<strong>en</strong> ook ter<br />
beschikking word<strong>en</strong> gesteld <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB;<br />
• alle inlichting<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>, adviez<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> op <strong>het</strong> gebied <strong>van</strong> <strong>het</strong> milieu<br />
<strong>en</strong>/of de externe veiligheid;<br />
• vóór 1 april, de bijlag<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> milieujaarverslag;<br />
• de <strong>en</strong>ergiestudies <strong>en</strong> –plann<strong>en</strong> die de<br />
onderneming moet opmak<strong>en</strong>.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> automatisch<br />
de volg<strong>en</strong>de informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
(niet noodzakelijk op papier):<br />
• jaarlijks e<strong>en</strong> omstandige toelichting <strong>van</strong><br />
de werkgever over <strong>het</strong> gevoerde milieubeleid;<br />
• de werkgever moet alle toelichting<strong>en</strong><br />
met betrekking tot <strong>het</strong> milieu of externe<br />
veiligheid bezorg<strong>en</strong> waar e<strong>en</strong> lid <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
30<br />
<strong>Comité</strong> PB om vraagt;<br />
• alle informatie om met de nodige k<strong>en</strong>nis<br />
<strong>van</strong> zak<strong>en</strong> adviez<strong>en</strong> uit te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>;<br />
• de milieuvergunningsaanvrag<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
klasse 1-onderneming<strong>en</strong> in de buurt<br />
(100 meter);<br />
• de wijziging<strong>en</strong> aangebracht in <strong>het</strong> fabricatieprocédé,<br />
techniek<strong>en</strong> of installaties<br />
<strong>voor</strong> zover ze e<strong>en</strong> bedreiging vorm<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> milieu of de externe veiligheid;<br />
• de vrijwillige deelname aan <strong>het</strong> milieubeheer-<br />
<strong>en</strong> milieuauditsysteem;<br />
• <strong>het</strong> personeel, de lokal<strong>en</strong>, <strong>het</strong> materiaal<br />
<strong>en</strong> de middel<strong>en</strong> die de werkgever ter beschikking<br />
stelt <strong>van</strong> de milieucoördinator<br />
(indi<strong>en</strong> dit e<strong>en</strong> lid is <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel).<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet zijn advies gev<strong>en</strong><br />
over:<br />
• <strong>het</strong> door de onderneming gevoerde milieubeleid;<br />
• <strong>het</strong> integraal milieujaarverslag <strong>en</strong> jaarverslag<br />
<strong>van</strong> de milieucoördinator;<br />
• alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, toelichting<strong>en</strong> <strong>en</strong> informatie<br />
die door de werkgever of de milieucoördinator<br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB moet<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> verstrekt.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet zijn akkoord gev<strong>en</strong><br />
over:<br />
• de aanwijzing, ver<strong>van</strong>ging <strong>en</strong> verwijdering<br />
<strong>van</strong> de milieucoördinator-werknemer<br />
of de aanstelling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> tijdelijke<br />
plaatsver<strong>van</strong>ger.<br />
7. Economische <strong>en</strong> sociale<br />
bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
Comite PB in onderneming<strong>en</strong><br />
zonder OR<br />
Voorafgaande bemerking: de tabel op blz.<br />
81-82 geeft e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> de bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de ondernemingsraad, <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB <strong>en</strong> de vakbondsafvaardiging over<br />
de economische, financiële <strong>en</strong> sociale materies.<br />
De verdeling <strong>van</strong> de bevoegdhed<strong>en</strong><br />
varieert naargelang al dan niet e<strong>en</strong> OR of<br />
<strong>Comité</strong> PB is opgericht, <strong>en</strong> als er ge<strong>en</strong> OR<br />
is naargelang de VA al dan niet bevoegd is<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> geheel <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel.<br />
In de onderneming<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
hebb<strong>en</strong>, maar ge<strong>en</strong> ondernemingsraad die<br />
meestal 50 tot 99 werknemers verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong><br />
oef<strong>en</strong>t <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bepaalde<br />
bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR over inzake<br />
informatie <strong>en</strong> raadpleging.<br />
7.1. Bevoegdhed<strong>en</strong> inzake<br />
economische <strong>en</strong> financiële<br />
informatie<br />
A. Basisinformatie<br />
Binn<strong>en</strong> de twee maand<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>d op de<br />
sociale verkiezing<strong>en</strong> ont<strong>van</strong>gt elk lid <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> basisinformatie inzake<br />
economische <strong>en</strong> financiële aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>.<br />
Deze informatie gaat over:<br />
• <strong>het</strong> statuut <strong>van</strong> de onderneming of <strong>van</strong><br />
de juridische, economische of financiele<br />
<strong>en</strong>titeit waar<strong>van</strong> ze deel uitmaakt (de<br />
groep): haar juridische vorm, haar leiding<br />
(de bestuurders), de financieringsmiddel<strong>en</strong><br />
op halflange <strong>en</strong> lange termijn, <strong>en</strong>z.;<br />
• de concurr<strong>en</strong>tiepositie <strong>van</strong> de onderneming<br />
op de markt: de voonaamste<br />
nationale <strong>en</strong> internationale concurr<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
waarmee de onderneming rek<strong>en</strong>ing<br />
moet houd<strong>en</strong>, de concurr<strong>en</strong>tiemogelijkhed<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> –moeilijkhed<strong>en</strong>, de afzetmarkt<br />
<strong>en</strong> –gebied<strong>en</strong>, de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die <strong>het</strong> mogelijk<br />
mak<strong>en</strong> zich e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> beeld te<br />
vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> de wijze waarop product<strong>en</strong><br />
of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming gecommercialiseerd<br />
<strong>en</strong> op de markt word<strong>en</strong><br />
gebracht, de omzet <strong>en</strong> de evolutie er<strong>van</strong><br />
de laatste 5 jaar, e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong><br />
de kostprijz<strong>en</strong> <strong>en</strong> de verkoopprijz<strong>en</strong> per<br />
producte<strong>en</strong>heid of per di<strong>en</strong>st, de marktpositie<br />
<strong>van</strong> de onderneming <strong>en</strong> de evolutie<br />
er<strong>van</strong> op de binn<strong>en</strong>landse markt, op<br />
de Europese markt <strong>en</strong> in niet-Europese<br />
land<strong>en</strong>;<br />
• de productie <strong>en</strong> de productiviteit: de<br />
evolutie <strong>van</strong> de productie uitgedrukt<br />
in volume, getal of gewicht ev<strong>en</strong>als in<br />
waarde <strong>en</strong> in toegevoegde waarde, <strong>het</strong><br />
gebruik <strong>van</strong> de economische productiecapaciteit,<br />
<strong>en</strong>z.;<br />
• <strong>het</strong> programma <strong>en</strong> de algem<strong>en</strong>e toekomstverwachting<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de onderneming<br />
(de industriële, financiële, commerciële,<br />
sociale <strong>en</strong> researchaspect<strong>en</strong>).<br />
(Wet welzijn, art. 65 bis tot 65 sexies)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
B. Jaarlijkse informatie<br />
De belangrijkste docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>van</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing<br />
<strong>en</strong> balans moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> meegedeeld<br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Artikel 17 <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> KB <strong>van</strong> 1973 somt op welke docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
de ondernemingsraad moet krijg<strong>en</strong>.<br />
Volg<strong>en</strong>de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> ook aan<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>: de balans,<br />
de winst- <strong>en</strong> verliesrek<strong>en</strong>ing, de bijlage <strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> jaarverslag (art. 65bis§2 <strong>van</strong> de Wet<br />
welzijn).<br />
De sociale balans maakt deel uit <strong>van</strong> de<br />
jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, zowel bij <strong>het</strong> volledig als<br />
bij <strong>het</strong> verkort schema. De sociale balans<br />
wordt dus ook bezorgd aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
als onderdeel <strong>van</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing.<br />
Deze docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verstrekt<br />
<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de drie<br />
maand<strong>en</strong> die volg<strong>en</strong> op <strong>het</strong> afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> boekjaar, tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> bijzondere vergadering<br />
waarop deze informatie wordt<br />
bestudeerd. De docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> ook<br />
minst<strong>en</strong>s 15 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering<br />
word<strong>en</strong> bezorgd aan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB.<br />
Deze vergadering moet plaatsvind<strong>en</strong> vóór<br />
de algem<strong>en</strong>e vergadering <strong>van</strong> de aandeelhouders<br />
waarin <strong>het</strong> beheer <strong>en</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>. Ter geleg<strong>en</strong>heid<br />
<strong>van</strong> deze algem<strong>en</strong>e vergadering moet<br />
aan de aandeelhouders e<strong>en</strong> verslag word<strong>en</strong><br />
bezorgd <strong>van</strong> de vergadering <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB waarop de jaarrek<strong>en</strong>ing werd<br />
besprok<strong>en</strong>.<br />
In teg<strong>en</strong>stelling tot de ondernemingsraad<br />
moet<strong>en</strong> noch <strong>het</strong> rapport <strong>van</strong> de bedrijfsrevisor,<br />
noch <strong>het</strong> verslag over de aanw<strong>en</strong>ding<br />
<strong>van</strong> bepaalde overheidssubsidies, noch de<br />
geconsolideerde jaarrek<strong>en</strong>ing <strong>voor</strong> onderneming<strong>en</strong><br />
die deel uitmak<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> groep<br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB word<strong>en</strong> overgemaakt.<br />
Deze docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn wel <strong>voor</strong> iedere<strong>en</strong><br />
consulteerbaar op de website <strong>van</strong> de Nationale<br />
Bank, rubriek Balansc<strong>en</strong>trale (www.<br />
nbb.be).<br />
In onderneming<strong>en</strong> zonder ondernemingsraad<br />
heeft de revisor ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele verplichting<br />
t.a.v. <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
C. Informatie aan <strong>het</strong> personeel <strong>en</strong> vertrouwelijkheid<br />
De werknemers hebb<strong>en</strong> in principe de opdracht<br />
om de informatie die ze bekom<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB te verspreid<strong>en</strong> bij <strong>het</strong><br />
personeel. De werkgever kan naar aanleiding<br />
<strong>van</strong> de bespreking in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
echter vrag<strong>en</strong> dat bepaalde informatie als<br />
vertrouwelijk wordt behandeld. Dat kan<br />
logischerwijze bezwaarlijk geld<strong>en</strong> <strong>voor</strong> del<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> de balans die<br />
reeds publiek toegankelijk zijn of moet<strong>en</strong><br />
gemaakt word<strong>en</strong> bij de Nationale Bank.<br />
De werkgever kan hoe dan ook niet op<br />
eig<strong>en</strong> houtje bepal<strong>en</strong> welke informatie<br />
vertrouwelijk is. Hij kan dat <strong>voor</strong>legg<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB dat daar al of niet mee<br />
instemt. Als er hierover binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB on<strong>en</strong>igheid ontstaat, zal e<strong>en</strong> beslissing<br />
over <strong>het</strong> vertrouwelijke karakter <strong>van</strong><br />
de informatie <strong>voor</strong>gelegd word<strong>en</strong> aan de<br />
bevoegde ambt<strong>en</strong>aar, volg<strong>en</strong>s dezelfde<br />
procedure die is <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de ondernemingsraad.<br />
Dit komt zeld<strong>en</strong> <strong>voor</strong>.<br />
(art. 65 nonies <strong>van</strong> de wet Welzijn <strong>en</strong> art.<br />
32 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB <strong>van</strong> 1973 over EFI)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
D. Mogelijkheid om af te wijk<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
verplichting tot<br />
informatieverstrekking<br />
Als de bek<strong>en</strong>dmaking <strong>van</strong> bepaalde informatie<br />
binn<strong>en</strong> bepaalde termijn<strong>en</strong> de<br />
onderneming schade zou kunn<strong>en</strong> toebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>,<br />
kan de werkgever ook toelating vrag<strong>en</strong><br />
om over drie in de wet bepaalde punt<strong>en</strong><br />
ge<strong>en</strong> verplichte mededeling te moet<strong>en</strong><br />
do<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Het gaat om gegev<strong>en</strong>s<br />
over de omzet <strong>en</strong> uitsplitsing<strong>en</strong><br />
per onderdeel, de <strong>voor</strong>g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> inplanting<br />
<strong>van</strong> nieuwe verkooppunt<strong>en</strong> in de onderneming<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de distributiesector <strong>en</strong> de uitsplitsing<br />
per onderdeel <strong>van</strong> de gegev<strong>en</strong>s<br />
betreff<strong>en</strong>de de winst- <strong>en</strong> verliesrek<strong>en</strong>ing,<br />
bijv. op welk product welke winst/verlies<br />
wordt gemaakt.<br />
Ook hier mag de werkgever niet op eig<strong>en</strong><br />
houtje besliss<strong>en</strong> om die informatie niet te<br />
gev<strong>en</strong>. Hij moet daar<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaande<br />
toelating vrag<strong>en</strong> aan de bevoegde ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong><br />
volg<strong>en</strong>s dezelfde procedure als<br />
vermeld onder de regeling <strong>van</strong> vertrouwelijkheid.<br />
Ook hier wordt slechts bijzonder<br />
zeldzaam e<strong>en</strong> toelating verle<strong>en</strong>d.<br />
(art. 65 octies <strong>van</strong> de Wet welzijn <strong>en</strong> art.27,<br />
28 <strong>en</strong> 29 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB <strong>van</strong> 1973 over EFI)<br />
31<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
7.2. Bevoegdhed<strong>en</strong> inzake de<br />
bescherming <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
privélev<strong>en</strong><br />
In onderneming<strong>en</strong> zonder OR, oef<strong>en</strong>t <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB bevoegdhed<strong>en</strong> uit inzake de bescherming<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> privélev<strong>en</strong> die meerdere<br />
cao’s toek<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan de OR.<br />
• Cao nr. 68 over <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> bewakingscamera’s<br />
op <strong>het</strong> werk bepaalt dat<br />
camerabewaking de uitzondering moet<br />
blijv<strong>en</strong>, de inm<strong>en</strong>ging in <strong>het</strong> privélev<strong>en</strong><br />
moet tot <strong>het</strong> strikte minimum beperkt<br />
word<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> mag de waardigheid <strong>van</strong><br />
werknemers niet in <strong>het</strong> gedrang br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
De werkgever moet e<strong>en</strong> overlegprocedure<br />
volg<strong>en</strong> als hij camera’s wil<br />
plaats<strong>en</strong>. Als er ge<strong>en</strong> OR is, dan moet dit<br />
overleg in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB plaatsvind<strong>en</strong>.<br />
• Cao nr. 81 wil de privacy <strong>van</strong> werknemers<br />
bescherm<strong>en</strong> t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> controle<br />
op de elektronische communicatiegegev<strong>en</strong>s<br />
op <strong>het</strong> netwerk (e-mail, internet,<br />
intranet, …). Onder strikte <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
kan de werkgever de communicatiegegev<strong>en</strong>s<br />
op <strong>het</strong> netwerk <strong>van</strong> zijn werknemers<br />
controler<strong>en</strong>. De controle kan <strong>en</strong>kel<br />
betrekking hebb<strong>en</strong> op ongeoorloofde<br />
praktijk<strong>en</strong>. Als de werkgever e<strong>en</strong> systeem<br />
<strong>van</strong> controle op de elektronische<br />
communicatiegegev<strong>en</strong>s op <strong>het</strong> netwerk<br />
wil invoer<strong>en</strong>, moet hij de OR hierover inlicht<strong>en</strong>.<br />
Als er ge<strong>en</strong> OR is, dan moet dit<br />
overleg in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB plaatsvind<strong>en</strong>.<br />
• Cao nr. 89 over diefstalprev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
uitgangscontroles laat onder bepaalde<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> uitgangscontroles toe <strong>en</strong><br />
volg<strong>en</strong>s de beginsel<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> respect<br />
<strong>van</strong> de persoonlijke lev<strong>en</strong>ssfeer <strong>en</strong> de<br />
bescherming <strong>van</strong> de waardigheid <strong>van</strong> de<br />
werknemers. De uitgangscontrole moet<br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> door <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
De werkgever moet de OR, <strong>en</strong> bij<br />
gebrek daaraan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, hierover<br />
<strong>voor</strong>af informatie bezorg<strong>en</strong>.<br />
7.3. Bijkom<strong>en</strong>de bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>Comité</strong> PB in<br />
onderneming<strong>en</strong> zonder OR<br />
<strong>en</strong> zonder VA die gans <strong>het</strong><br />
personeel verteg<strong>en</strong>woordigt<br />
Het gaat hier over onderneming<strong>en</strong> zonder<br />
vakbondsafvaardiging of onderneming<strong>en</strong><br />
32<br />
met vakbondsafvaardiging<strong>en</strong> die slechts<br />
e<strong>en</strong> deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong><br />
(bij<strong>voor</strong>beeld e<strong>en</strong> afzonderlijke<br />
afvaardiging <strong>voor</strong> de arbeiders <strong>en</strong> de bedi<strong>en</strong>d<strong>en</strong>).<br />
In deze onderneming<strong>en</strong> neemt<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB bepaalde bevoegdhed<strong>en</strong> inzake<br />
informatie <strong>en</strong> consultatie over <strong>van</strong> de<br />
OR, <strong>voor</strong>namelijk op sociaal vlak <strong>en</strong> inzake<br />
tewerkstelling. De vakbondsafvaardiging<br />
bewaart ev<strong>en</strong>wel haar onderhandelingsbevoegdheid<br />
over deze materies; die onderhandelingsbevoegdheid<br />
heeft <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB niet.<br />
Het <strong>Comité</strong> PB wordt <strong>voor</strong>afgaand aan de<br />
beslissing<strong>en</strong> geïnformeerd <strong>en</strong> geconsulteerd,<br />
zodat de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
met k<strong>en</strong>nis <strong>van</strong> zak<strong>en</strong> <strong>van</strong> gedacht<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> wissel<strong>en</strong> met de werkgever <strong>en</strong> hun<br />
adviez<strong>en</strong>, suggesties <strong>en</strong> bezwar<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
inbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. De schriftelijke informatie<br />
wordt becomm<strong>en</strong>tarieerd door de werkgever.<br />
De werkgever <strong>voor</strong>ziet ook de dialoog<br />
aan de gang blijft in opvolging <strong>van</strong> de adviez<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> suggesties die word<strong>en</strong> gedaan<br />
<strong>en</strong> de vrag<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> geformuleerd. De<br />
informatie moet ook gekaderd word<strong>en</strong> in<br />
de economische context op nationaal, regionaal,<br />
sectoraal <strong>en</strong> groepsvlak.<br />
A. Maatregel<strong>en</strong> die ingrijp<strong>en</strong>de<br />
wijziging<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> meebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
in de arbeidsorganisatie of in<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
(art. 1 <strong>van</strong> Cao nr. 9 ter dat art. 4 <strong>van</strong><br />
Cao nr. 9 wijzigt)<br />
De werkgever moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>voor</strong>afgaande<br />
informer<strong>en</strong> <strong>en</strong> raadpleg<strong>en</strong> over<br />
alle beslissing<strong>en</strong> die ingrijp<strong>en</strong>de wijziging<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> meebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de arbeidsorganisatie<br />
<strong>en</strong> de arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />
Het gaat bij<strong>voor</strong>beeld om wijziging<strong>en</strong> in<br />
de werkverdeling, verandering<strong>en</strong> in de<br />
organisatie <strong>van</strong> de ganse onderneming<br />
of instelling of <strong>van</strong> e<strong>en</strong> afdeling, ingrijp<strong>en</strong>de<br />
wijziging<strong>en</strong> <strong>van</strong> de materiële <strong>en</strong><br />
m<strong>en</strong>selijke omgeving (bijv. machines die<br />
de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> ingrijp<strong>en</strong>d wijzig<strong>en</strong>),<br />
wijziging<strong>en</strong> in fabricatie- <strong>en</strong> werkmethodes.<br />
Het volstaat dat <strong>voor</strong>g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
beslissing<strong>en</strong> ingrijp<strong>en</strong>de wijziging<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
meebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, opdat <strong>het</strong> comité <strong>voor</strong>afgaandelijk<br />
moet word<strong>en</strong> geïnformeerd<br />
<strong>en</strong> geconsulteerd.<br />
B. Tewerkstelling <strong>en</strong><br />
tewerkstellingsperspectiev<strong>en</strong><br />
• structuur <strong>van</strong> de tewerkstelling (Cao nr.<br />
9, art. 5)<br />
De inlichting<strong>en</strong> over de structuur <strong>van</strong> de<br />
tewerkstelling moet<strong>en</strong> schriftelijk word<strong>en</strong><br />
verstrekt. Ze moet<strong>en</strong> aangev<strong>en</strong> hoeveel<br />
personeel er tewerkgesteld is op <strong>het</strong><br />
einde <strong>van</strong> <strong>het</strong> boekjaar <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>de<br />
opdeling<strong>en</strong> bevatt<strong>en</strong>: naar geslacht,<br />
leeftijd, beroepscategorie, afdeling, <strong>het</strong><br />
onderscheid tuss<strong>en</strong> vaste werknemers,<br />
tijdelijke werknemers, uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> werknemers die ter beschikking gesteld<br />
zijn <strong>van</strong> gebruikers. Op vraag <strong>van</strong> de<br />
werknemers zal ook informatie word<strong>en</strong><br />
meegedeeld over de arbeidstijd (voltijds<br />
<strong>en</strong> deeltijds tewerkgesteld<strong>en</strong>), over nationaliteit<br />
<strong>en</strong> anciënniteit.<br />
• evolutie <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel (Cao nr. 9, art. 5)<br />
De beweging<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel (aantal<br />
ontslag<strong>en</strong>, aanwerving<strong>en</strong>, mutaties)<br />
zull<strong>en</strong> ook <strong>het</strong> <strong>voor</strong>werp uitmak<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
informatie die wordt opgesplitst volg<strong>en</strong>s<br />
geslacht, leeftijd, beroepsklasse, <strong>en</strong>z.<br />
Op vraag <strong>van</strong> de afgevaardigd<strong>en</strong> zal ook<br />
informatie word<strong>en</strong> meegedeeld over de<br />
evolutie <strong>van</strong> afwezigheidsdag<strong>en</strong>, dag<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> gedeeltelijke werkloosheid, overur<strong>en</strong>,<br />
opdeling <strong>van</strong> eerdere gegev<strong>en</strong>s volg<strong>en</strong>s<br />
nationaliteit.<br />
• <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> (Cao nr. 9, art. 4, 5 <strong>en</strong> 6)<br />
Tijd<strong>en</strong>s de jaarlijkse <strong>en</strong> kwartaalinformatie<br />
zal de werkgever informatie verstrekk<strong>en</strong><br />
over algem<strong>en</strong>e toekomst<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de onderneming <strong>en</strong> hun gevolg<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de werkgeleg<strong>en</strong>heid. In dat kader<br />
zull<strong>en</strong> aanwijzing<strong>en</strong> word<strong>en</strong> meegedeeld<br />
rond de werk<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> volg<strong>en</strong>de<br />
boekjaar of <strong>voor</strong> de volg<strong>en</strong>de periode<br />
(cijferschatting<strong>en</strong>, indi<strong>en</strong> mogelijk<br />
opgesplitst volg<strong>en</strong>s beroepscategorie).<br />
Ter geleg<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> de jaarlijkse informatie<br />
zal de werkgever ook aangev<strong>en</strong> welke<br />
maatregel<strong>en</strong> in overweging werd<strong>en</strong> ge-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
nom<strong>en</strong> ter bevordering <strong>van</strong> de werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
<strong>en</strong> welke sociale maatregel<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zijn of zull<strong>en</strong> word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> verandering<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de<br />
onderneming.<br />
Regelmatig <strong>en</strong> minst<strong>en</strong>s één keer per jaar<br />
(bij <strong>het</strong> afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> sociaal boekjaar)<br />
moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
over de algem<strong>en</strong>e <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
onderneming <strong>en</strong> hun gevolg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
werkgeleg<strong>en</strong>heid. Deze informatie gaat<br />
over de marktsituatie, <strong>het</strong> orderboekje,<br />
de programma’s <strong>voor</strong> ontwikkeling, rationalisering,<br />
organisatie <strong>en</strong> reorganisatie.<br />
• collectief ontslag (Cao nr. 24)<br />
Volg<strong>en</strong>de informatie moet in geval <strong>van</strong><br />
collectief ontslag schriftelijk word<strong>en</strong><br />
bezorgd: red<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> ontslag, criteria<br />
<strong>voor</strong> de selectie <strong>van</strong> werknemers, aantal<br />
ontslag<strong>en</strong> werknemers <strong>en</strong> categorieën,<br />
aantal werknemers dat normaal tewerkgesteld<br />
is in deze categorieën, berek<strong>en</strong>ingswijze<br />
<strong>voor</strong> ev<strong>en</strong>tuele vertrekvergoeding<strong>en</strong><br />
bov<strong>en</strong>op de wet of de Cao, periode<br />
waarin <strong>het</strong> ontslag zal plaatshebb<strong>en</strong>. De<br />
raadpleging moet betrekking hebb<strong>en</strong> op<br />
alle aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> probleem <strong>en</strong> op de<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> om <strong>het</strong> collectief ontslag<br />
te vermijd<strong>en</strong> of te beperk<strong>en</strong>.<br />
• <strong>het</strong> bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> de toe te pass<strong>en</strong> criteria<br />
bij collectieve ontslag<strong>en</strong> <strong>en</strong> wederaanwerving<strong>en</strong><br />
om economische of technische<br />
red<strong>en</strong><strong>en</strong> (Cao nr. 9 art. 7 <strong>en</strong> art. 3)<br />
Het <strong>Comité</strong> PB (sam<strong>en</strong> met de vakbondsafvaardiging)<br />
zal de algem<strong>en</strong>e criteria<br />
moet<strong>en</strong> vaststell<strong>en</strong> die toegepast word<strong>en</strong><br />
bij collectieve ontslag<strong>en</strong>. En dit op <strong>voor</strong>stel<br />
<strong>van</strong> de werkgever of <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong>.<br />
Er zal informatie<br />
word<strong>en</strong> verstrekt ter geleg<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> collectieve<br />
ontslag<strong>en</strong> of aanwerving<strong>en</strong> om<br />
on<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>e economische of technische<br />
red<strong>en</strong><strong>en</strong>. Dit geldt uiteraard slechts in <strong>het</strong><br />
geval <strong>van</strong> collectieve afdanking<strong>en</strong> zoals<br />
bepaald in Cao nr. 24. De informatie zal<br />
tijdig moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>, <strong>en</strong> in elk<br />
geval vóór de beslissing<strong>en</strong> word<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong>.<br />
Op dezelfde wijze moet ook word<strong>en</strong><br />
geconsulteerd over de criteria waarmee<br />
beslist wordt welke werknemers weg<strong>en</strong>s<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
economische of technische red<strong>en</strong><strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
overgaan <strong>van</strong> voltijds naar deeltijds<br />
werk of omgekeerd.<br />
C. Structuurwijziging<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
onderneming, fusie, overname,<br />
overgang (Cao nr. 9 art. 11 inzake<br />
fusieovername <strong>en</strong> Cao nr. 32 bis inzake<br />
overgang)<br />
Als de onderneming onderhandeling<strong>en</strong><br />
voert over e<strong>en</strong> fusie, overname, sluiting<br />
of andere belangrijke structuurwijziging<strong>en</strong><br />
moet de directie de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
(<strong>Comité</strong> PB<br />
<strong>en</strong> VA) daar<strong>van</strong> ‘t<strong>en</strong> gepaste tijde’ op<br />
de hoogte br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, in principe vóór de<br />
bek<strong>en</strong>dmaking <strong>van</strong> de beslissing. De informatie<br />
gaat over de economische, financiële<br />
<strong>en</strong> technische factor<strong>en</strong> die aan<br />
de oorsprong ligg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de herstructurering<br />
of structuurverandering <strong>en</strong> over<br />
de gevolg<strong>en</strong> op economisch, sociaal <strong>en</strong><br />
financieel vlak. De cijfergegev<strong>en</strong>s zull<strong>en</strong><br />
schriftelijk word<strong>en</strong> meegedeeld. De<br />
raadpleging over de gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
maatregel<strong>en</strong> op de werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
de arbeidsorganisatie, … moet <strong>voor</strong>afgaandelijk<br />
plaatsvind<strong>en</strong>. De werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
moet<strong>en</strong> de<br />
mogelijkheid hebb<strong>en</strong> om de nodige<br />
contact<strong>en</strong> te legg<strong>en</strong> om te help<strong>en</strong> bij de<br />
wedertewerkstelling, omscholing <strong>en</strong> de<br />
sociale wederaanpassing <strong>van</strong> de afgedankte,<br />
overgeplaatste of gemuteerde<br />
werknemers.<br />
D. Invoering <strong>van</strong> nieuwe technologieën<br />
(Cao nr. 39)<br />
Als de investering belangrijke collectieve<br />
gevolg<strong>en</strong> heeft <strong>voor</strong> de werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
de arbeidsorganisatie of de<br />
arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> br<strong>en</strong>gt de werkgever<br />
de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
schriftelijk op de hoogte <strong>van</strong> de aard<br />
<strong>van</strong> de nieuwe technologieën, de factor<strong>en</strong><br />
die hun invoering rechtvaardig<strong>en</strong>,<br />
de aard <strong>van</strong> hun sociale gevolg<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
termijn<strong>en</strong> vóór de invoering er<strong>van</strong>. De<br />
raadpleging moet betrekking hebb<strong>en</strong><br />
op de sociale gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de invoering<br />
<strong>van</strong> de nieuwe technologieën, de<br />
arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, de beroepscom-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
pet<strong>en</strong>tie, de vorming <strong>en</strong> de bijscholing,<br />
de werkgeleg<strong>en</strong>heids<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong>z.<br />
E. Invoering <strong>van</strong> nachtarbeid <strong>en</strong> nieuwe<br />
arbeidsregeling<strong>en</strong> (art. 38 <strong>van</strong> de<br />
Arbeidswet <strong>van</strong> 1971 <strong>en</strong> Cao nr. 42)<br />
Als de werkgever nieuwe arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
wil invoer<strong>en</strong> die nachtprestaties<br />
inhoud<strong>en</strong> moet de werkgever de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
daar<strong>van</strong> informer<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> h<strong>en</strong> daarover raadpleg<strong>en</strong>.<br />
Ook als de werkgever nieuwe arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
wil invoer<strong>en</strong> die rak<strong>en</strong> aan<br />
de arbeidsduur, de zondagsrust, onderbrok<strong>en</strong><br />
uurroosters of nachtarbeid<br />
moet hij <strong>voor</strong>af de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
inlicht<strong>en</strong> over <strong>het</strong> soort<br />
arbeidsregeling <strong>en</strong> de red<strong>en</strong><strong>en</strong> die de<br />
invoering rechtvaardig<strong>en</strong>. Deze verandering<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>voor</strong>werp uitmak<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> sectorale Cao of – als die<br />
ontbreekt – <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ondernemingsCao<br />
(Cao nr. 42 <strong>en</strong> Cao nr. 46 over nachtprestaties),<br />
ev<strong>en</strong>als <strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
33<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Informatie <strong>en</strong> docum<strong>en</strong>tatie<br />
binn<strong>en</strong> de onderneming<br />
Maandelijkse informatie<br />
De prev<strong>en</strong>tieadviseur, die de leiding heeft<br />
over de interne di<strong>en</strong>st PB of de afdeling <strong>van</strong><br />
de interne di<strong>en</strong>st PB, moet maandelijks in<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB verslag uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> over <strong>het</strong><br />
welzijn op <strong>het</strong> werk in de onderneming. Hij<br />
moet dit verslag mondeling becomm<strong>en</strong>tariër<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> (ev<strong>en</strong>tuele) bijkom<strong>en</strong>de vrag<strong>en</strong><br />
beantwoord<strong>en</strong>.<br />
Dit verslag bevat onder andere e<strong>en</strong> overzicht<br />
<strong>van</strong> de werkzaamhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de interne<br />
di<strong>en</strong>st PB, de contact<strong>en</strong> met de externe<br />
di<strong>en</strong>st PB, de vastgestelde risico’s, e<strong>en</strong><br />
overzicht <strong>van</strong> de arbeidsongevall<strong>en</strong>, de<br />
getroff<strong>en</strong> veiligheidsmaatregel<strong>en</strong>, de toestand<br />
t.a.v. de doeleind<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaarlijks<br />
actieplan, <strong>en</strong>z. (art. 7, §1, 2° <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de<br />
de interne di<strong>en</strong>st PB: Codex, Titel<br />
II, Hoofdstuk I).<br />
34<br />
4. Informatie<br />
<strong>en</strong> hulpmiddel<strong>en</strong><br />
Jaarlijkse informatie<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet elk jaar e<strong>en</strong> evaluatie<br />
mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> welzijn in de onderneming.<br />
Daarom moet zowel de interne als de externe<br />
di<strong>en</strong>st PB e<strong>en</strong> jaarverslag opmak<strong>en</strong>.<br />
Naast bepaalde administratieve gegev<strong>en</strong>s<br />
bevat <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de interne di<strong>en</strong>st<br />
PB belangrijke informatie over ongevall<strong>en</strong><br />
die zijn <strong>voor</strong>gevall<strong>en</strong> op de werkpost<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
op weg <strong>van</strong> <strong>en</strong> naar <strong>het</strong> werk, incid<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> psychosociale aard <strong>en</strong> feit<strong>en</strong> die toe te<br />
schrijv<strong>en</strong> zijn aan person<strong>en</strong> <strong>van</strong> buit<strong>en</strong> de<br />
onderneming (geweld, pesterij<strong>en</strong>, ongew<strong>en</strong>st<br />
seksueel gedrag,…), over prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong><br />
(Bijlage III <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de<br />
de interne di<strong>en</strong>st PB: Codex, Titel II,<br />
Hoofdstuk I).<br />
Ook de prev<strong>en</strong>tieadviseur belast met <strong>het</strong><br />
gezondheidstoezicht (arbeidsg<strong>en</strong>eesheer)<br />
moet e<strong>en</strong> jaarverslag <strong>voor</strong>legg<strong>en</strong> aan <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB. Indi<strong>en</strong> de onderneming aangeslot<strong>en</strong><br />
is bij e<strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st PB, dan<br />
moet <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> verslag krijg<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze di<strong>en</strong>st binn<strong>en</strong><br />
hun eig<strong>en</strong> onderneming. Als de onderneming<br />
daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong> beschikt over e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong><br />
bedrijfsg<strong>en</strong>eeskundige di<strong>en</strong>st, dan moet<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> uitgebreid jaarverslag<br />
krijg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de beschikbare middel<strong>en</strong>, de<br />
medische onderzoek<strong>en</strong>, <strong>het</strong> toezicht op de<br />
arbeidsomstandighed<strong>en</strong>, de uitgevoerde<br />
studies, <strong>en</strong>z. (ARAB art. 108 <strong>en</strong> 121)<br />
Het <strong>Comité</strong> PB moet ook jaarlijks e<strong>en</strong> evaluatie<br />
mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> gevoerde milieubeleid.<br />
Dit kan op basis <strong>van</strong> de jaarlijkse toelichting,<br />
die de werkgever verplicht moet gev<strong>en</strong>.<br />
De <strong>Comité</strong>s PB in <strong>het</strong> Vlaamse Gewest krijg<strong>en</strong><br />
bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> nog twee jaarverslag<strong>en</strong>: <strong>het</strong><br />
integraal milieujaarverslag <strong>en</strong> <strong>het</strong> jaarverslag<br />
<strong>van</strong> de milieucoördinator.<br />
In de onderneming<strong>en</strong> zonder OR krijgt <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB jaarlijks economische <strong>en</strong> financiële<br />
informatie: de balans, de winst- <strong>en</strong><br />
verliesrek<strong>en</strong>ing, de bijlage <strong>en</strong> <strong>het</strong> jaaroverzicht.<br />
De sociale balans maakt deel uit <strong>van</strong><br />
de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
Occasionele informatie<br />
Opdat <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB met volledige k<strong>en</strong>nis<br />
<strong>van</strong> zak<strong>en</strong> adviez<strong>en</strong> zou kunn<strong>en</strong> uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>,<br />
moet de werkgever aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB alle<br />
nodige informatie verstrekk<strong>en</strong>. De werkgever<br />
moet (art.14 <strong>en</strong> 15):<br />
• de comitéled<strong>en</strong> op de hoogte br<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> alle al dan niet door de reglem<strong>en</strong>tering<br />
opgelegde inlichting<strong>en</strong>, verslag<strong>en</strong>,<br />
adviez<strong>en</strong> <strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die verband<br />
houd<strong>en</strong> met <strong>het</strong> welzijn <strong>en</strong> <strong>het</strong> intern of<br />
extern milieu (bij<strong>voor</strong>beeld vergunningsaanvrag<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong>z.);<br />
• informatie gev<strong>en</strong> over de wijziging<strong>en</strong> aan<br />
fabricatieprocédés, werkmethodes of installaties<br />
<strong>en</strong> over <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> nieuwe<br />
product<strong>en</strong>;<br />
• de bestelbonn<strong>en</strong>, leveringsdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> indi<strong>en</strong>ststellingsverslag<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kader<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid ter inzage<br />
houd<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. De werkgever<br />
legt regelmatig e<strong>en</strong> verslag of overzicht<br />
<strong>van</strong> deze docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> ter bespreking<br />
<strong>voor</strong> in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB;<br />
• informatie verstrekk<strong>en</strong> over de aanwezige<br />
risico’s <strong>en</strong> de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong> én<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
over de eerste hulp, de brandbestrijding<br />
<strong>en</strong> de evacuatie <strong>van</strong> werknemers;<br />
• e<strong>en</strong> toelichting gev<strong>en</strong> over alle milieuaangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong><br />
waarnaar e<strong>en</strong> lid <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB heeft gevraagd.<br />
Na elke interv<strong>en</strong>tie in de onderneming geeft<br />
de externe di<strong>en</strong>st PB aan de werkgever e<strong>en</strong><br />
verslag <strong>van</strong> de tuss<strong>en</strong>komst. Hierin staan<br />
onder andere de nam<strong>en</strong> <strong>van</strong> de prev<strong>en</strong>tieadviseurs,<br />
die de interv<strong>en</strong>tie hebb<strong>en</strong> verricht,<br />
e<strong>en</strong> beschrijving <strong>van</strong> de interv<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> de adviez<strong>en</strong> <strong>en</strong> besluit<strong>en</strong>. De werkgever<br />
legt deze interv<strong>en</strong>tieverslag<strong>en</strong> ter informatie<br />
<strong>voor</strong> aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB (art. 29 <strong>en</strong> 30<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> KB betreff<strong>en</strong>de de externe di<strong>en</strong>st<br />
PB: Codex, Titel II, Hoofdstuk II).<br />
In de onderneming<strong>en</strong> zonder OR wordt <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB <strong>voor</strong>af geïnformeerd (<strong>en</strong> geconsulteerd)<br />
door de werkgever over de maatregel<strong>en</strong><br />
die ingrijp<strong>en</strong>de wijziging<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
meebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> in de arbeidsorganisatie of in<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />
In <strong>het</strong> Vlaamse Gewest krijg<strong>en</strong> de <strong>Comité</strong>s<br />
PB occasioneel belangrijke milieuinformatie:<br />
milieuvergunningsaanvrag<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> milieuvergunning<strong>en</strong>, k<strong>en</strong>nisgeving <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> milieueffectrapport, <strong>en</strong>ergiestudies <strong>en</strong><br />
<strong>en</strong>ergieplann<strong>en</strong>.<br />
Basisinformatie<br />
De werkgever moet <strong>voor</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>tatie sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong><br />
over de vraagstukk<strong>en</strong> inzake <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong><br />
de werknemers bij de uitvoering <strong>van</strong> hun<br />
werk <strong>en</strong> <strong>het</strong> intern <strong>en</strong> extern milieu. Deze<br />
docum<strong>en</strong>tatie is zeer ruim <strong>en</strong> bevat o.a. al<br />
de wett<strong>en</strong>, besluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> welzijn <strong>en</strong> <strong>het</strong> milieu die in<br />
de onderneming <strong>van</strong> toepassing zijn (o.a.<br />
e<strong>en</strong> volledig exemplaar <strong>van</strong> <strong>het</strong> ARAB <strong>en</strong> de<br />
Codex), de inv<strong>en</strong>taris <strong>van</strong> de installaties <strong>en</strong><br />
machines die door de externe di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong><br />
technische controles moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gecontroleerd,<br />
de lijst <strong>en</strong> de lokalisatie <strong>van</strong><br />
de in de onderneming gebruikte gevaarlijke<br />
stoff<strong>en</strong> <strong>en</strong> preparat<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z..<br />
De interne di<strong>en</strong>st PB moet deze docum<strong>en</strong>tatie<br />
bijhoud<strong>en</strong> <strong>en</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
hebb<strong>en</strong> steeds <strong>het</strong> recht om deze docum<strong>en</strong>-<br />
Informatie <strong>en</strong> hulpmiddel<strong>en</strong><br />
tatie te raadpleg<strong>en</strong> (Bijlage 1 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB<br />
betreff<strong>en</strong>de de interne di<strong>en</strong>st PB <strong>en</strong> art. 14).<br />
In de onderneming<strong>en</strong> zonder OR ont<strong>van</strong>gt<br />
elk lid <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB binn<strong>en</strong> de twee<br />
maand<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>d op de sociale verkiezing<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> basisinformatie inzake economische<br />
<strong>en</strong> financiële aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong><br />
(statuut <strong>van</strong> de onderneming, concurr<strong>en</strong>tiepositie,<br />
productie <strong>en</strong> productiviteit, programma<br />
<strong>en</strong> toekomstverwachting<strong>en</strong>.<br />
Syndicale <strong>en</strong> andere informatie<br />
Naast de informatie die binn<strong>en</strong> de onderneming<br />
wordt verkreg<strong>en</strong>, zijn er nog externe<br />
informatiebronn<strong>en</strong>.<br />
Syndicale brochures<br />
• Deze speciale Vakbeweging over de ondernemingsraad,<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> Bescherming op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> de<br />
vakbondsafvaardiging geeft toelichting<br />
bij de opdracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
deze drie overlegorgan<strong>en</strong>.<br />
• Vakbeweging - <strong>het</strong> tweewekelijks tijdschrift<br />
<strong>voor</strong> <strong>ACV</strong>-militant<strong>en</strong> - besteedt regelmatig<br />
aandacht aan onderwerp<strong>en</strong> die<br />
verband houd<strong>en</strong> met <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong><br />
werk <strong>en</strong> <strong>het</strong> milieu: nieuwe wetgeving,<br />
werkwijz<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.<br />
• Het <strong>ACV</strong> heeft e<strong>en</strong> hele reeks publicaties<br />
over veiligheid <strong>en</strong> gezondheid<br />
op <strong>het</strong> werk: welzijn op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> de<br />
vakbondsactie, gezondheidstoezicht, arbeidsongevall<strong>en</strong>prev<strong>en</strong>tie,<br />
prev<strong>en</strong>tie <strong>van</strong><br />
psychosociale belasting, gevaarlijke product<strong>en</strong>,<br />
onderaanneming <strong>en</strong> veiligheid,<br />
prev<strong>en</strong>tiebeleid inzake alcohol- <strong>en</strong> drugbeleid,<br />
musculoskeletale aando<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong>z. Deze brochures kan je verkrijg<strong>en</strong> in<br />
elk <strong>ACV</strong>-verbond. Ook over milieuaangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong><br />
publiceerde <strong>het</strong> <strong>ACV</strong> brochures:<br />
milieu-informatie, milieuvergunning<strong>en</strong>,<br />
milieu <strong>en</strong> gezondheid, mobiliteit, …<br />
Meer info vind je op www.acv-online.be.<br />
• De vzw Arbeid <strong>en</strong> Milieu, e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkingsverband<br />
tuss<strong>en</strong> de Vlaamse vakbond<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de milieubeweging, heeft e<strong>en</strong><br />
eig<strong>en</strong> tijdschrift <strong>en</strong> hele reeks publicaties<br />
over duurzaam ondernem<strong>en</strong>, <strong>en</strong>ergie <strong>en</strong><br />
klimaat, … Meer info vind je op www.a-m.be<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
Publicaties <strong>van</strong> de Federale<br />
Overheidsdi<strong>en</strong>st werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
Arbeid <strong>en</strong> Sociaal Overleg<br />
De gewestelijke verbond<strong>en</strong> bezorg<strong>en</strong> elke<br />
verkoz<strong>en</strong>e twee brochures <strong>van</strong> de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
Arbeid <strong>en</strong> Sociaal Overleg: de<br />
Codex over <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> de<br />
Praktische Gids <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. De FOD<br />
stelt de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de <strong>Comité</strong>s PB gratis talrijke<br />
andere brochures ter beschikking. Meer<br />
info vind je op www.werk.belgie.be. Of je<br />
neemt contact op met de Cel Publicaties <strong>van</strong><br />
de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid <strong>en</strong> Sociaal<br />
Overleg, Ernest Blérotstraat 1, 1070 Brussel<br />
(tel. 02/233.42.14 – fax: 02/233.42.36 – email:<br />
publicatie@werk.belgie.be)<br />
Enkele internetsites<br />
• <strong>ACV</strong>: www.acv-online.be<br />
• Federale Overheidsdi<strong>en</strong>st Werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
Arbeid <strong>en</strong> Sociaal Overleg, rubriek<br />
reglem<strong>en</strong>tering, welzijn op <strong>het</strong> werk:<br />
www.werk.belgie.be. Met ook specifieke<br />
sites, zoals de website <strong>van</strong> <strong>het</strong> Belgisch<br />
K<strong>en</strong>nisc<strong>en</strong>trum over welzijn op <strong>het</strong> werk<br />
(www.beswic.be).<br />
• Departem<strong>en</strong>t veiligheid <strong>en</strong> gezondheid<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Europees Vakbondsinstituut <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> Europees Vakverbond (EVV):<br />
www.hesa.etui-rehs.org<br />
• Europees Ag<strong>en</strong>tschap <strong>voor</strong> veiligheid <strong>en</strong><br />
gezondheid op <strong>het</strong> werk:<br />
http://osha.europa.eu/<br />
• European Foundation for the Improvem<strong>en</strong>t<br />
of Living and Working conditions:<br />
www.eurofound.europa.eu<br />
• vzw Arbeid <strong>en</strong> Milieu, e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkingsverband<br />
tuss<strong>en</strong> de Vlaamse vakbond<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de milieubeweging:<br />
http://www.a-m.be/<br />
• Franstalig intersyndicaal netwerk <strong>voor</strong> milieubewustmaking<br />
CSC-FGTB: www.rise.be<br />
• gewestelijke refer<strong>en</strong>tiesites over milieu:<br />
- Wallonië: <strong>en</strong>vironnem<strong>en</strong>t.wallonie.be<br />
- Brussel: www.ibgebim.be<br />
- Vlaander<strong>en</strong>: www.emis.vito.be/<br />
35
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Je b<strong>en</strong>t personeelsafgevaardigde<br />
Je mandaat begint op de eerste vergadering<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. Van dat og<strong>en</strong>blik<br />
af verteg<strong>en</strong>woordig je <strong>het</strong> personeel in <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB.<br />
Die eerste vergadering moet plaatshebb<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong> laatste 45 dag<strong>en</strong> na de sociale verkiezing<strong>en</strong><br />
(tuss<strong>en</strong> 21 juni <strong>en</strong> 4 juli 2012, afhankelijk<br />
<strong>van</strong> de verkiezingsdatum).<br />
36<br />
5. Je b<strong>en</strong>t verkoz<strong>en</strong>.<br />
Wat betek<strong>en</strong>t dat?<br />
Je krijgt informatie<br />
Door <strong>het</strong> <strong>ACV</strong> wordt regelmatig informatie<br />
verstrekt aan de verkoz<strong>en</strong><strong>en</strong> in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB:<br />
• via dit speciaal nummer <strong>van</strong> Vakbeweging<br />
over de opdracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de Ondernemingsraad, <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> de Vakbondsafvaardiging.<br />
• via diverse artikels in Vakbeweging ont<strong>van</strong>g<br />
je op regelmatige basis informatie<br />
over de onderwerp<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong><br />
door <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
• de gewestelijke verbond<strong>en</strong> bezorg<strong>en</strong> je<br />
na de sociale verkiezing<strong>en</strong> e<strong>en</strong> exemplaar<br />
<strong>van</strong> de Praktische Handleiding<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> de sam<strong>en</strong>bundeling<br />
<strong>van</strong> de wetgeving (ARAB <strong>en</strong> Codex),<br />
uitgegev<strong>en</strong> door <strong>het</strong> Commissariaat-<br />
G<strong>en</strong>eraal <strong>voor</strong> de Bevordering <strong>van</strong> de<br />
Arbeid.<br />
Je volgt vorming<br />
Het <strong>ACV</strong> organiseert begeleidingsdag<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> kandidat<strong>en</strong> (vóór de sociale verkiezing<strong>en</strong>)<br />
<strong>en</strong> <strong>voor</strong> afgevaardigd<strong>en</strong> in de OR <strong>en</strong>/<br />
of <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB gedur<strong>en</strong>de hun hele mandaat.<br />
Tijd<strong>en</strong>s deze activiteit<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong><br />
compet<strong>en</strong>te m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> al je vrag<strong>en</strong> over<br />
de doelstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong>,<br />
de rol <strong>van</strong> de militant<strong>en</strong> in onderneming<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> hun taak bij <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, hoe te werk<strong>en</strong><br />
met <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, prev<strong>en</strong>tiebeleid,<br />
person<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> die verantwoordelijk<br />
zijn <strong>voor</strong> de prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming<br />
op <strong>het</strong> werk, milieubeleid, sociaal beleid,<br />
syndicale actie in de onderneming <strong>en</strong> de<br />
sam<strong>en</strong>leving.<br />
Om je mandaat uit te oef<strong>en</strong><strong>en</strong> met k<strong>en</strong>nis<br />
<strong>van</strong> zak<strong>en</strong> neem je actief deel aan deze<br />
activiteit<strong>en</strong> rond syndicale vorming. Voor<br />
meer informatie over de activiteit<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>der,<br />
kan je terecht bij de verantwoordelijke<br />
<strong>van</strong> de vormingsdi<strong>en</strong>st <strong>van</strong> je gewestelijk<br />
<strong>ACV</strong>-verbond.<br />
Je neemt deel<br />
aan de militant<strong>en</strong>kern<br />
De <strong>ACV</strong>-militant<strong>en</strong>kern omvat alle afgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> militant<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming.<br />
De kern coördineert de syndicale actie<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong> binn<strong>en</strong> de onderneming. Of<br />
je nu al dan niet verkoz<strong>en</strong> werd, je neemt<br />
regelmatig deel aan de vergadering<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de militant<strong>en</strong>kern <strong>van</strong> de<br />
onderneming. De kern heeft vele tak<strong>en</strong>:<br />
<strong>het</strong> werk organiser<strong>en</strong> <strong>en</strong> verdel<strong>en</strong>, informatie<br />
verstrekk<strong>en</strong> aan de werknemers,<br />
e<strong>en</strong> standpunt innem<strong>en</strong> bij discussiepunt<strong>en</strong>,<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> uitwerk<strong>en</strong> om de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> werkomstandighed<strong>en</strong> te<br />
verbeter<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.<br />
Je b<strong>en</strong>t beschermd<br />
teg<strong>en</strong> ontslag<br />
Het belangrijkste onderdeel <strong>van</strong> de wettelijke<br />
bescherming is <strong>het</strong> ontslagverbod. Dit<br />
betek<strong>en</strong>t dat de werkgever de personeelsafgevaardigde<br />
niet mag ontslaan gedur<strong>en</strong>de<br />
de periode <strong>van</strong> de bescherming, t<strong>en</strong>zij<br />
om e<strong>en</strong> dring<strong>en</strong>de red<strong>en</strong> of om economische<br />
of technische red<strong>en</strong><strong>en</strong>. De dring<strong>en</strong>de<br />
red<strong>en</strong> moet <strong>voor</strong>af door de arbeidsrechtbank<br />
word<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>d. De economische of<br />
technische red<strong>en</strong><strong>en</strong> moet<strong>en</strong> <strong>voor</strong>af door<br />
<strong>het</strong> paritair comité word<strong>en</strong> beoordeeld.<br />
Daarnaast zijn de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB ook beschermd teg<strong>en</strong><br />
b<strong>en</strong>adeling <strong>en</strong> overplaatsing. Dit betek<strong>en</strong>t<br />
dat de beschermde werknemer niet zomaar<br />
kan word<strong>en</strong> overgeplaatst naar e<strong>en</strong><br />
andere onderneming of e<strong>en</strong> andere afdeling<br />
in de onderneming. Die bescherming<br />
<strong>van</strong> de kandidat<strong>en</strong> bij de sociale verkiezing<strong>en</strong><br />
begint reeds <strong>van</strong>af de 30ste dag<br />
die <strong>voor</strong>afgaat aan de aanplakking <strong>van</strong> de<br />
verkiezingsdatum (<strong>het</strong>zij 120 dag<strong>en</strong> vóór<br />
de verkiezingsdatum). Concreet, afhankelijk<br />
<strong>van</strong> de verkiezingsdatum, begint de<br />
bescherming tuss<strong>en</strong> 8 januari <strong>en</strong> 21 januari<br />
2012. De bescherming loopt tot de installatie<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> nieuwe <strong>Comité</strong> PB die wordt<br />
sam<strong>en</strong>gesteld na de sociale verkiezing<strong>en</strong><br />
2012.<br />
Als de werkgever je, ondanks de bescherming,<br />
toch ontslaat moet je onmiddellijk<br />
contact opnem<strong>en</strong> met je <strong>ACV</strong>-secretaris.<br />
Alle details over deze bescherming <strong>en</strong> de<br />
actiemiddel<strong>en</strong> vind je in de <strong>ACV</strong>-brochure<br />
‘Het statuut <strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong>,<br />
syndicale afgevaardigd<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
kandidat<strong>en</strong> sociale verkiezing<strong>en</strong>’.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Deel 2.<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de Ondernemingsraad<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
37
38<br />
1. Werking <strong>van</strong> de<br />
Ondernemingsraad<br />
wie <strong>voor</strong> de eerste maal kandidaat is bij de sociale verkiezing<strong>en</strong>, <strong>en</strong> straks<br />
misschi<strong>en</strong> ook <strong>voor</strong> de eerste maal verkoz<strong>en</strong> wordt als lid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ondernemingsraad<br />
(Or), heeft zeker heel wat praktische vrag<strong>en</strong>. wat is de opdracht<br />
<strong>van</strong> zo’n Or? wanneer vergadert de Or? waar wordt de vergadering gehoud<strong>en</strong>?<br />
hoe dikwijls wordt er vergaderd? ...<br />
Op al deze vrag<strong>en</strong> krijg je hierna e<strong>en</strong> antwoord, gesteund op de wet op de Or<br />
<strong>van</strong> 20 september 1948 <strong>en</strong> haar uitvoeringsbesluit<strong>en</strong>.<br />
Wat is e<strong>en</strong> ondernemingsraad?<br />
De ondernemingsraad is e<strong>en</strong> overlegorgaan<br />
op ondernemingsvlak. Hij bestaat uit werknemers-<br />
<strong>en</strong> werkgeversafgevaardigd<strong>en</strong>. Het<br />
aantal werkgeversafgevaardigd<strong>en</strong> kan niet<br />
hoger zijn dan <strong>het</strong> aantal werknemersafgevaardigd<strong>en</strong>.<br />
De OR moet word<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> sociaal,<br />
economisch <strong>en</strong> financieel beleid <strong>van</strong><br />
de onderneming. Deze algem<strong>en</strong>e bevoegdheid<br />
omvat vele terrein<strong>en</strong>: <strong>het</strong> personeelsbeleid,<br />
de arbeidsorganisatie, de financiële<br />
toestand <strong>en</strong> de economische situatie <strong>van</strong> de<br />
onderneming, de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, de<br />
nieuwe technologieën,... (Wet OR, art. 15).<br />
E<strong>en</strong> OR moet word<strong>en</strong> opgericht in de onderneming<strong>en</strong><br />
die in 2011 gemiddeld minst<strong>en</strong>s<br />
100 werknemers tewerksteld<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
blijft de OR behoud<strong>en</strong> in onderneming<strong>en</strong><br />
waar bij de vorige verkiezing<strong>en</strong> e<strong>en</strong> OR<br />
moest word<strong>en</strong> opgericht, die onder de drempel<br />
<strong>van</strong> 100 werknemers zijn gezakt, maar<br />
toch nog meer dan 50 werknemers tewerkstell<strong>en</strong>.<br />
Ook in deze onderneming<strong>en</strong> moet<br />
de OR word<strong>en</strong> hernieuwd. Er moet<strong>en</strong> echter<br />
ge<strong>en</strong> aparte verkiezing<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de sam<strong>en</strong>stelling<br />
<strong>van</strong> de OR word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>. De verkoz<strong>en</strong><br />
led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
Bescherming op <strong>het</strong> werk (<strong>Comité</strong> PB) zull<strong>en</strong><br />
ook zetel<strong>en</strong> als personeelsafgevaardigd<strong>en</strong> in<br />
de OR. Voor <strong>het</strong> overige is <strong>het</strong> wel e<strong>en</strong> echte<br />
OR, met aparte vergadering<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> se-<br />
cretaris, e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> werkgeversdelegatie, e<strong>en</strong><br />
eig<strong>en</strong> systeem <strong>van</strong> notul<strong>en</strong>,...<br />
Vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
ondernemingsraad<br />
Wanneer vergader<strong>en</strong>?<br />
Wanneer er ge<strong>en</strong> beroep wordt ingesteld teg<strong>en</strong><br />
de verkiezing<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of de verkiezingsuitslag,<br />
di<strong>en</strong>t de eerste vergadering <strong>van</strong> de OR<br />
plaats te vind<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de 45 dag<strong>en</strong> die volg<strong>en</strong><br />
op de verkiezingsdatum. Als er in jouw<br />
onderneming bij<strong>voor</strong>beeld verkiezing<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> op 10 mei 2012, dan moet<br />
de OR t<strong>en</strong> laatste op 24 juni 2012 <strong>voor</strong> de<br />
eerste maal vergader<strong>en</strong>. Deze eerste vergadering<br />
noem<strong>en</strong> we de installatievergadering<br />
<strong>van</strong> de nieuwe OR.<br />
Verder moet de OR t<strong>en</strong>minste één maal per<br />
maand bije<strong>en</strong>geroep<strong>en</strong> word<strong>en</strong> (Wet OR, art.<br />
22 §1). Het is aan te rad<strong>en</strong> om hier<strong>voor</strong> vaste<br />
afsprak<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong>, bij<strong>voor</strong>beeld: de OR vergadert<br />
elke tweede dinsdag <strong>van</strong> de maand<br />
om 14 uur.<br />
Naast deze maandelijkse vergadering<strong>en</strong> zijn<br />
er nog speciale <strong>en</strong> afzonderlijke vergadering<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de bespreking <strong>van</strong> de<br />
economische <strong>en</strong> financiële informatie (EFI)<br />
die moet word<strong>en</strong> verstrekt aan de OR. Op<br />
die speciale <strong>en</strong> afzonderlijke vergadering<strong>en</strong><br />
mog<strong>en</strong> dus ge<strong>en</strong> andere punt<strong>en</strong> word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong><br />
dan de financiële <strong>en</strong> economische<br />
informatie. Er zijn afzonderlijke vergade-<br />
ring<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de bespreking <strong>van</strong> de<br />
basisinformatie <strong>en</strong> de jaarinformatie. Voor<br />
deze vergadering<strong>en</strong> moet minst<strong>en</strong>s 8 uur tijd<br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>. Deze 8 uur kunn<strong>en</strong>, indi<strong>en</strong><br />
w<strong>en</strong>selijk, over meerdere vergadering<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
verdeeld (KB EFI, 27.11.1973, art. 31).<br />
Buit<strong>en</strong> deze geplande vergadering<strong>en</strong> kan de<br />
OR nog bije<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> wanneer minst<strong>en</strong>s 1/3<br />
<strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong> hierom<br />
verzoekt (Wet OR, art. 22 <strong>en</strong> VerkiezingsKB<br />
<strong>van</strong> 15.05.2003, art. 83). Zo’n speciale vergadering<br />
<strong>van</strong> de OR kan bij<strong>voor</strong>beeld word<strong>en</strong><br />
gevraagd bij:<br />
• <strong>het</strong> verlies <strong>van</strong> e<strong>en</strong> belangrijke bestelling;<br />
• e<strong>en</strong> brand in <strong>het</strong> bedrijf;<br />
• structuurwijziging<strong>en</strong> in <strong>voor</strong>bereiding;<br />
• ...<br />
Waar vergader<strong>en</strong>?<br />
De vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR moet<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s<br />
de wettelijke bepaling<strong>en</strong> in de gebouw<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de onderneming word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> (Wet OR,<br />
art. 22 §1). De lokal<strong>en</strong>, alsook <strong>het</strong> materieel<br />
dat nodig is <strong>voor</strong> de vergadering<strong>en</strong>, word<strong>en</strong><br />
door de werkgever ter beschikking gesteld<br />
(Wet OR, art. 23).<br />
Vergadertijd = arbeidstijd<br />
De vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR word<strong>en</strong> steeds<br />
beschouwd als werkelijke arbeidstijd <strong>en</strong> als<br />
zodanig bezoldigd. Zelfs wanneer de OR vergadert<br />
buit<strong>en</strong> de normale arbeidsur<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
personeelsafgevaardigde, wordt de vergadertijd<br />
als werkelijke arbeidstijd beschouwd.<br />
Niet iedere<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bedrijf werkt immers<br />
noodzakelijkerwijze op <strong>het</strong>zelfde tijdstip.<br />
D<strong>en</strong>k<strong>en</strong> we maar aan de deeltijdse werknemers,<br />
werknemers die in ploeg<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>,...<br />
De vergadertijd wordt als gewone arbeidstijd<br />
beschouwd <strong>en</strong> niet als overur<strong>en</strong>.<br />
De bijkom<strong>en</strong>de verplaatsingskost<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> t<strong>en</strong> laste<br />
<strong>van</strong> de werkgever (Wet OR, art. 23).<br />
Ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong> de vergadering<br />
Wil m<strong>en</strong> de OR goed lat<strong>en</strong> verlop<strong>en</strong>, dan<br />
di<strong>en</strong>t er op <strong>voor</strong>hand e<strong>en</strong> ag<strong>en</strong>da te word<strong>en</strong><br />
vastgelegd (overzicht <strong>van</strong> de te besprek<strong>en</strong><br />
punt<strong>en</strong>). Het sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ag<strong>en</strong>da is<br />
dus belangrijk <strong>en</strong> di<strong>en</strong>t tijdig te gebeur<strong>en</strong>. In<br />
<strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de OR di<strong>en</strong>t<br />
te word<strong>en</strong> bepaald op welke wijze punt<strong>en</strong><br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geag<strong>en</strong>deerd <strong>en</strong> binn<strong>en</strong> welke<br />
termijn de ag<strong>en</strong>da aan de OR-led<strong>en</strong> moet<br />
word<strong>en</strong> bezorgd (zie hierna bij ‘huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t’).<br />
Elk lid <strong>van</strong> de OR, dus zowel de werkgevers-<br />
als werknemersafgevaardigde, heeft <strong>het</strong><br />
recht om bepaalde punt<strong>en</strong> op de ag<strong>en</strong>da te<br />
lat<strong>en</strong> zett<strong>en</strong>.<br />
De secretaris <strong>van</strong> de OR zorgt er<strong>voor</strong> dat de<br />
gevraagde punt<strong>en</strong> op de ag<strong>en</strong>da word<strong>en</strong> geplaatst.<br />
Oproeping<br />
De bije<strong>en</strong>roeping <strong>van</strong> de OR gebeurt door de<br />
<strong>voor</strong>zitter <strong>van</strong> de OR , ook al gaat <strong>het</strong> om e<strong>en</strong><br />
vergadering gevraagd door de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong>.<br />
In de oproeping word<strong>en</strong><br />
de datum, <strong>het</strong> uur <strong>en</strong> de plaats <strong>van</strong> de vergadering<br />
vermeld, alsook de ag<strong>en</strong>da die zal<br />
word<strong>en</strong> behandeld. De oproeping gebeurt<br />
schriftelijk <strong>en</strong> individueel. Het is nuttig om<br />
in <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t te preciser<strong>en</strong><br />
op welke wijze dit gebeurt (bij<strong>voor</strong>beeld per<br />
brief, interne nota, elektronische post,...).<br />
De docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die op de OR word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>,<br />
word<strong>en</strong> in principe <strong>voor</strong>af aan de<br />
OR-led<strong>en</strong> bezorgd. Normalerwijze gebeurt<br />
dit sam<strong>en</strong> met de oproeping, maar ook dit<br />
di<strong>en</strong>t uitdrukkelijk geregeld te word<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t.<br />
Voorzitter<br />
De OR wordt <strong>voor</strong>gezet<strong>en</strong> door <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
of zijn verteg<strong>en</strong>woordiger. Deze<br />
verteg<strong>en</strong>woordiger moet word<strong>en</strong> aangeduid<br />
uit de lijst <strong>van</strong> functies <strong>van</strong> <strong>het</strong> leidinggev<strong>en</strong>d<br />
personeel, vastgelegd in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> de<br />
sociale verkiezing<strong>en</strong>. Deze persoon moet in<br />
staat zijn de werkgever te verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> te verbind<strong>en</strong>. Dit veronderstelt onder<br />
meer dat hij in staat moet zijn om zelf beslissing<strong>en</strong><br />
te nem<strong>en</strong>. Hij spreekt <strong>en</strong> handelt in<br />
naam <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
Met <strong>het</strong> ondernemingshoofd wordt bedoeld: <strong>het</strong><br />
hoofd <strong>van</strong> de technische bedrijfse<strong>en</strong>heid waar<strong>voor</strong><br />
de OR is opgericht (Wet OR, art. 22 §1).<br />
De <strong>voor</strong>zitter roept de OR bije<strong>en</strong>. Hij bepaalt<br />
de datum, <strong>het</strong> uur <strong>en</strong> de plaats <strong>van</strong> de vergadering,<br />
rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong>d met de in <strong>het</strong><br />
huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t gemaakte afsprak<strong>en</strong><br />
(zie ook ‘waar <strong>en</strong> wanneer vergader<strong>en</strong>’<br />
<strong>en</strong> ‘huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t’).<br />
Werking <strong>van</strong> de Ondernemingsraad<br />
Secretariaat<br />
De OR duidt e<strong>en</strong> personeelsafgevaardigde<br />
aan die als secretaris zal optred<strong>en</strong>. De secretaris<br />
moet dus gekoz<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uit de werknemersdelegatie<br />
(Wet OR, art. 22 §1).<br />
De verkiezing gebeurt volg<strong>en</strong>s de modaliteit<strong>en</strong><br />
die in <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t werd<strong>en</strong><br />
vastgelegd. In de praktijk wordt meestal<br />
naar e<strong>en</strong> cons<strong>en</strong>sus gezocht tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de<br />
vakorganisaties. Maar als er ge<strong>en</strong><br />
akkoord kan word<strong>en</strong> bereikt, <strong>en</strong> als er in <strong>het</strong><br />
huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t ge<strong>en</strong> bijzondere<br />
bepaling<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> m.b.t. de aanduiding<br />
of de verkiezing <strong>van</strong> de secretaris,<br />
dan wordt de secretaris aangeduid door de<br />
repres<strong>en</strong>tatieve werknemersorganisatie of<br />
organisatie <strong>van</strong> kaderled<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> de lijst<br />
(jonger<strong>en</strong>, arbeiders, bedi<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>en</strong> kaderled<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>geteld) <strong>het</strong> grootste aantal stemm<strong>en</strong><br />
behaalde.<br />
De secretaris zorgt <strong>voor</strong> de verslag<strong>en</strong> (notul<strong>en</strong>)<br />
<strong>van</strong> de vergadering <strong>en</strong> <strong>voor</strong> de bek<strong>en</strong>dmaking<br />
er<strong>van</strong>. Hij zorgt <strong>voor</strong> de verspreiding<br />
<strong>van</strong> de uitnodiging<strong>en</strong> <strong>en</strong> bewaart ook alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de OR. In uitvoering <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB<br />
EFI, moet de secretaris e<strong>en</strong> kopie krijg<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de schriftelijke mededeling<strong>en</strong> die de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
aan <strong>het</strong> personeel<br />
verspreid<strong>en</strong>. Ook deze docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
door de secretaris word<strong>en</strong> gearchiveerd.<br />
De werkgever moet de nodige middel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> ter beschikking stell<strong>en</strong>, zodat de<br />
secretaris zijn taak goed kan vervull<strong>en</strong>, bij<strong>voor</strong>beeld<br />
e<strong>en</strong> afsluitbare kast als archief,<br />
papier, schrijfgerief, iemand om de verslag<strong>en</strong><br />
te typ<strong>en</strong> <strong>en</strong> te kopiër<strong>en</strong>,...<br />
Notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vergadering<br />
De secretaris maakt de verslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de ORvergadering<strong>en</strong>.<br />
In dit verslag (ook de notul<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>oemd) di<strong>en</strong><strong>en</strong> te word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>:<br />
• de ag<strong>en</strong>dapunt<strong>en</strong> met de bespreking er<strong>van</strong>;<br />
• de gedane <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>;<br />
• de vrag<strong>en</strong> om inlichting<strong>en</strong>;<br />
• e<strong>en</strong> getrouwe korte sam<strong>en</strong>vatting <strong>van</strong> de<br />
bespreking<strong>en</strong>;<br />
• de g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> goed verslag is <strong>en</strong>orm belangrijk. Alle<br />
<strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> de juiste afsprak<strong>en</strong>, adviez<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> klaar <strong>en</strong> duidelijk<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oteerd, zodat er nadi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong><br />
discussie kan ontstaan. Ook de andere personeelsled<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> volg<strong>en</strong> wat er<br />
werd besprok<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoe die bespreking<strong>en</strong><br />
verliep<strong>en</strong>. Laat je nooit verleid<strong>en</strong> tot <strong>het</strong> opstell<strong>en</strong><br />
of goedkeur<strong>en</strong> <strong>van</strong> algem<strong>en</strong>e, nietszegg<strong>en</strong>de<br />
verslag<strong>en</strong>.<br />
De verslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR zull<strong>en</strong> bij geschill<strong>en</strong><br />
als bewijsmateriaal word<strong>en</strong> gehanteerd. Zij<br />
word<strong>en</strong> ook door de arbeidsrechtbank als<br />
geldig bewijs aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
De notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vergadering word<strong>en</strong> bij de<br />
op<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de volg<strong>en</strong>de vergadering <strong>voor</strong>gelez<strong>en</strong>,<br />
ev<strong>en</strong>tueel aangevuld of verbeterd<br />
<strong>en</strong> door de OR-led<strong>en</strong> goedgekeurd. Ieder lid<br />
<strong>van</strong> de OR heeft <strong>het</strong> recht om opmerking<strong>en</strong> te<br />
mak<strong>en</strong> of om op wijziging<strong>en</strong> aan te dring<strong>en</strong>.<br />
In <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de OR<br />
moet word<strong>en</strong> gepreciseerd hoe <strong>het</strong> verslag<br />
wordt opgemaakt, wordt goedgekeurd <strong>en</strong> ter<br />
beschikking wordt gesteld <strong>van</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de OR.<br />
39<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Het is aan te rad<strong>en</strong> om in <strong>het</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t te verduidelijk<strong>en</strong> dat <strong>het</strong> verslag<br />
schriftelijk <strong>en</strong> vóór de volg<strong>en</strong>de OR aan elk<br />
OR-lid wordt bezorgd.<br />
Hoe word<strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>?<br />
De wetgever heeft niet uitdrukkelijk geregeld<br />
op welke manier de OR e<strong>en</strong> beslissing<br />
moet nem<strong>en</strong>. Het is dan ook t<strong>en</strong> zeerste aan<br />
te rad<strong>en</strong> de wijze <strong>van</strong> besliss<strong>en</strong> op te nem<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de OR.<br />
Uit de praktijk blijkt dat algeme<strong>en</strong>heid <strong>van</strong><br />
stemm<strong>en</strong> (of unanimiteit) de algem<strong>en</strong>e regel<br />
is. Maar andere formules zijn ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s<br />
d<strong>en</strong>kbaar, bij<strong>voor</strong>beeld beslissing<strong>en</strong> bij gewone<br />
meerderheid, bij 75% meerderheid, bij<br />
meerderheid <strong>van</strong> elk <strong>van</strong> de partij<strong>en</strong>,... Voor<br />
sommige aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> is er echter wel<br />
e<strong>en</strong> specifieke regeling <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> (zie ‘Bedrijfsrevisor’,<br />
‘Outplacem<strong>en</strong>t’ <strong>en</strong> ‘Pest<strong>en</strong><br />
op <strong>het</strong> werk‘).<br />
Geme<strong>en</strong>schappelijke <strong>en</strong> afdelingsvergadering<strong>en</strong><br />
Wanneer de onderneming uit verschill<strong>en</strong>de<br />
technische bedrijfse<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> bestaat waar<strong>voor</strong><br />
aparte ondernemingsrad<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
40<br />
opgericht, bestaat de mogelijkheid om e<strong>en</strong><br />
interzetelvergadering te houd<strong>en</strong> (e<strong>en</strong> vergadering<br />
<strong>voor</strong> alle ondernemingsrad<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>).<br />
Zo’n interzetelvergadering kan word<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>geroep<strong>en</strong><br />
wanneer <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
of de helft <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> alle rad<strong>en</strong> hierom vrag<strong>en</strong>,<br />
bij<strong>voor</strong>beeld bij de bespreking <strong>van</strong> de economische<br />
<strong>en</strong> financiële informatie te bezorg<strong>en</strong><br />
aan de OR of bij herstructurering<strong>en</strong>.<br />
Daarnaast is <strong>het</strong> ook mogelijk om de OR op te<br />
splits<strong>en</strong> in afdelingsvergadering<strong>en</strong> (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
bij de reorganisatie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bepaalde<br />
afdeling). De werknemers- <strong>en</strong> werkgeversdelegaties<br />
duid<strong>en</strong> dan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> hun afvaardiging<br />
in die afdelingsondernemingsrad<strong>en</strong><br />
aan. De besluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de afdelingsvergadering<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> aan de gezam<strong>en</strong>lijke OR word<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>gelegd (Wet OR, art. 17).<br />
Voorbereiding <strong>van</strong> OR<br />
Wil e<strong>en</strong> OR goed functioner<strong>en</strong>, dan moet<br />
hij ook goed zijn <strong>voor</strong>bereid. Daarom is <strong>het</strong><br />
t<strong>en</strong> zeerste aan te rad<strong>en</strong> om vóór elke OR<br />
e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering te houd<strong>en</strong>.<br />
Deze <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
gehoud<strong>en</strong> met <strong>en</strong>kel de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in de OR. Soms word<strong>en</strong> die ver-<br />
gadering<strong>en</strong> <strong>voor</strong> elke vakbond afzonderlijk<br />
georganiseerd (bij<strong>voor</strong>beeld <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering<strong>en</strong> met alle<strong>en</strong> de <strong>ACV</strong>-afgevaardigd<strong>en</strong><br />
in de OR). Optimaal is echter dat de<br />
OR ook sam<strong>en</strong> met de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> alle vakbond<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid.<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> in de<br />
OR kunn<strong>en</strong> dan hun houding, standpunt<strong>en</strong><br />
of advies bepal<strong>en</strong> zonder aanwezigheid <strong>van</strong><br />
de werkgeversafgevaardigd<strong>en</strong>. Op die <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering<strong>en</strong> kan ook concreet<br />
word<strong>en</strong> afgesprok<strong>en</strong> wie bepaalde punt<strong>en</strong><br />
aanbr<strong>en</strong>gt <strong>en</strong> verduidelijkt, <strong>en</strong> wie <strong>het</strong> standpunt<br />
<strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> in<br />
de OR naar <strong>voor</strong> br<strong>en</strong>gt,...<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
recht om aan die <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong><br />
deel te nem<strong>en</strong>. Het is aan te rad<strong>en</strong> om in<br />
<strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t te <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> hoe<br />
deze <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
plaatsvind<strong>en</strong>, bij<strong>voor</strong>beeld hoe lang ze kunn<strong>en</strong><br />
dur<strong>en</strong>, wanneer ze kunn<strong>en</strong> plaatsvind<strong>en</strong>,<br />
hoe lang op <strong>voor</strong>hand de werkgever moet<br />
word<strong>en</strong> verwittigd,...<br />
In bepaalde sector<strong>en</strong> werd dit recht op <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering<strong>en</strong> met de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in de OR in e<strong>en</strong> collectieve<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst omschrev<strong>en</strong>.<br />
Raadpleeg hier<strong>voor</strong> je vakbondssecretaris.<br />
Ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> lid OR<br />
De OR wordt sam<strong>en</strong>gesteld uit alle effectief<br />
verkoz<strong>en</strong> werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
<strong>en</strong> (ev<strong>en</strong>veel) werkgeversverteg<strong>en</strong>woordigers.<br />
Wanneer e<strong>en</strong> effectief lid <strong>van</strong> de personeelsafvaardiging<br />
om bepaalde red<strong>en</strong><strong>en</strong> (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
ziekte, ongeval, ontslag,...) niet aan de<br />
vergadering<strong>en</strong> kan deelnem<strong>en</strong>, kan dit effectief<br />
lid zich lat<strong>en</strong> ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d<br />
lid.<br />
De plaatsver<strong>van</strong>ger ver<strong>van</strong>gt e<strong>en</strong> effectief lid:<br />
• in geval <strong>het</strong> effectief lid <strong>voor</strong> één of meerdere<br />
vergadering<strong>en</strong> verhinderd is;<br />
• indi<strong>en</strong> <strong>het</strong> mandaat <strong>van</strong> <strong>het</strong> effectief lid<br />
e<strong>en</strong> einde neemt (ontslag g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, overlijd<strong>en</strong>,...).<br />
Wanneer aan de uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> <strong>het</strong> mandaat<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> effectief lid e<strong>en</strong> einde komt, wordt <strong>het</strong><br />
effectief lid ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door <strong>het</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d<br />
lid <strong>van</strong> dezelfde lijst dat bij de verkiezing<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> meeste aantal stemm<strong>en</strong> behaalde.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
De plaatsver<strong>van</strong>ger die effectief lid wordt<br />
of wi<strong>en</strong>s mandaat op één <strong>van</strong> de bij de wet<br />
<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>e red<strong>en</strong><strong>en</strong> t<strong>en</strong> einde loopt, kan op<br />
zijn beurt word<strong>en</strong> ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> niet<br />
verkoz<strong>en</strong> kandidaat (de niet verkoz<strong>en</strong>e wordt<br />
dus plaatsver<strong>van</strong>ger). Hier<strong>voor</strong> kom<strong>en</strong> echter<br />
alle<strong>en</strong> de kandidat<strong>en</strong> in aanmerking die e<strong>en</strong><br />
bescherming <strong>van</strong> 4 jaar hebb<strong>en</strong>. De kandidat<strong>en</strong><br />
die bij de verkiezing<strong>en</strong> in 2008 dus ook<br />
kandidaat war<strong>en</strong> <strong>en</strong> to<strong>en</strong> niet werd<strong>en</strong> verkoz<strong>en</strong><br />
(als effectieve of plaatsver<strong>van</strong>ger), kunn<strong>en</strong><br />
dus niet doorschuiv<strong>en</strong> als plaatsver<strong>van</strong>ger.<br />
Zij zijn immers slechts 2 jaar beschermd.<br />
Als er meerdere niet verkoz<strong>en</strong><strong>en</strong> in aanmerking<br />
kom<strong>en</strong>, gaat <strong>het</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d<br />
mandaat naar deze met de meeste naamstemm<strong>en</strong>.<br />
Als e<strong>en</strong> effectieve moet word<strong>en</strong><br />
ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> er zijn ge<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
meer beschikbaar, dan zal e<strong>en</strong> niet verkoz<strong>en</strong><br />
kandidaat rechtstreeks effectief word<strong>en</strong>. De<br />
bescherming <strong>van</strong> de niet-verkoz<strong>en</strong>e zal wel<br />
slechts dur<strong>en</strong> tot <strong>het</strong> einde <strong>van</strong> zijn mandaat.<br />
Als er meerdere kandidat<strong>en</strong> zijn, vervoleindigt<br />
de niet verkoz<strong>en</strong> kandidaat met<br />
de meeste naamstemm<strong>en</strong> <strong>het</strong> op<strong>en</strong>gevall<strong>en</strong><br />
effectief mandaat.<br />
Informatie aan OR<br />
<strong>en</strong> vertrouwelijkheid<br />
De led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s hun<br />
mandaat heel wat gegev<strong>en</strong>s over <strong>het</strong> reil<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> zeil<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming. Zij moet<strong>en</strong> die<br />
gegev<strong>en</strong>s met de nodige discretie behandel<strong>en</strong>.<br />
Dit betek<strong>en</strong>t dat de informatie wel mag<br />
word<strong>en</strong> meegedeeld aan de werknemers,<br />
maar dat de OR erover moet wak<strong>en</strong> dat de<br />
belang<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming niet word<strong>en</strong><br />
geschaad. Daarnaast kan de werkgever bepaalde<br />
gegev<strong>en</strong>s als vertrouwelijk bestempel<strong>en</strong>.<br />
Gaat de OR hiermee akkoord, dan<br />
mag die informatie niet buit<strong>en</strong> de OR word<strong>en</strong><br />
meegedeeld. In geval <strong>van</strong> e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ingsverschil<br />
hierover binn<strong>en</strong> de OR, hakt de bevoegde<br />
ambt<strong>en</strong>aar de knoop door.<br />
Voorlichting<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel<br />
De werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers zetel<strong>en</strong><br />
in de OR nam<strong>en</strong>s <strong>het</strong> personeel. Zij moet<strong>en</strong><br />
er <strong>voor</strong> zorg<strong>en</strong> dat de werknemers op de<br />
hoogte blijv<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werking <strong>van</strong> de OR. De<br />
informatie die zij op de OR-vergadering<strong>en</strong><br />
Werking <strong>van</strong> de Ondernemingsraad<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>, moet ook aan <strong>het</strong> personeel<br />
meegedeeld word<strong>en</strong>. In <strong>het</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t moet word<strong>en</strong> afgesprok<strong>en</strong> hoe<br />
de <strong>voor</strong>lichting <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel zal gebeur<strong>en</strong>,<br />
bij<strong>voor</strong>beeld door <strong>het</strong> uithang<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
goedgekeurde verslag <strong>van</strong> de OR, door e<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>vatting <strong>van</strong> <strong>het</strong> verslag <strong>van</strong> de OR,<br />
door e<strong>en</strong> tekst in <strong>het</strong> personeelsblad, door<br />
e<strong>en</strong> speciale uitgave rond e<strong>en</strong> specifiek thema<br />
(bij<strong>voor</strong>beeld de economische <strong>en</strong> financiele<br />
informatie).<br />
Betrekk<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
deskundig<strong>en</strong> bij werking <strong>van</strong><br />
OR<br />
Niet alle punt<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> behandeld in<br />
de OR zijn e<strong>en</strong>voudig of duidelijk. Daarom<br />
mog<strong>en</strong> de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
zich op de OR-vergadering<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> bijstaan<br />
door e<strong>en</strong> deskundige (bij<strong>voor</strong>beeld e<strong>en</strong> vakbondsdeskundige<br />
inzake economische <strong>en</strong><br />
financiële informatie). De werkgever heeft de<br />
mogelijkheid om die deskundige te wrak<strong>en</strong>,<br />
indi<strong>en</strong> hij hier<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> ernstige red<strong>en</strong> heeft.<br />
Dit wil zegg<strong>en</strong> dat de werkgever de deelname<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> bepaalde deskundige aan de<br />
OR kan weiger<strong>en</strong>. De werkgever kan echter<br />
slechts tweemaal <strong>van</strong> die mogelijkheid gebruik<br />
mak<strong>en</strong>. Als er dan nog e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ingsverschil<br />
bestaat, zal de Inspectie Toezicht op de<br />
Sociale wett<strong>en</strong> (Cel bedrijfsorganisatie), na<br />
raadpleging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> commissie ad hoc, uitspraak<br />
do<strong>en</strong> over de gegrondheid <strong>van</strong> deze<br />
weigering.<br />
Op de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> (met<br />
alle<strong>en</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> in de<br />
OR) daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong> kan m<strong>en</strong> deskundig<strong>en</strong> uitnodig<strong>en</strong><br />
zonder dat daar<strong>voor</strong> aan de werkgever<br />
toestemming moet word<strong>en</strong> gevraagd.<br />
Het is wel aan te rad<strong>en</strong> de werkgever <strong>voor</strong>af<br />
te verwittig<strong>en</strong>.<br />
Huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t<br />
Bij de <strong>voor</strong>gaande punt<strong>en</strong> is reeds herhaaldelijk<br />
verwez<strong>en</strong> naar <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t.<br />
Het huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t is de spil<br />
<strong>van</strong> de ondernemingsraadwerking. Immers,<br />
om de vergadering<strong>en</strong> vlot <strong>en</strong> ordelijk te lat<strong>en</strong><br />
verlop<strong>en</strong>, di<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>voor</strong>af bepaalde regels<br />
te word<strong>en</strong> vastgelegd. Bij<strong>voor</strong>beeld: hoe <strong>en</strong><br />
wanneer e<strong>en</strong> punt op de ag<strong>en</strong>da plaats<strong>en</strong>,<br />
wie zit de vergadering<strong>en</strong> <strong>voor</strong>, hoe wordt de<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
secretaris aangeduid of verkoz<strong>en</strong>, hoe word<strong>en</strong><br />
de beslissing<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>,...<br />
Al die regels <strong>en</strong> afsprak<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> schriftelijk<br />
word<strong>en</strong> vastgelegd in <strong>het</strong> huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t (Wet OR, art. 22 §2,3,4,5). Het<br />
opstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit reglem<strong>en</strong>t of de herzi<strong>en</strong>ing<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> bestaande reglem<strong>en</strong>t gebeurt<br />
bij <strong>voor</strong>keur op de eerste vergadering <strong>van</strong><br />
de OR na de sociale verkiezing<strong>en</strong> (de zgn.<br />
installatievergadering <strong>van</strong> de OR). In elk geval<br />
di<strong>en</strong>t tijd<strong>en</strong>s die eerste vergadering voldo<strong>en</strong>de<br />
aandacht <strong>en</strong> tijd te word<strong>en</strong> besteed<br />
aan dit huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t. E<strong>en</strong> goed<br />
reglem<strong>en</strong>t <strong>voor</strong>komt immers heel wat discussie<br />
achteraf. Ieder lid <strong>van</strong> de OR moet e<strong>en</strong><br />
afschrift <strong>van</strong> <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Om <strong>het</strong> werk te vergemakkelijk<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de<br />
meeste sector<strong>en</strong> reeds e<strong>en</strong> ‘model huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t’ opgesteld. Deze modell<strong>en</strong><br />
werd<strong>en</strong> vastgelegd in de paritaire comités.<br />
Vraag de tekst er<strong>van</strong> bij jouw c<strong>en</strong>trale.<br />
Taalgebruik<br />
De taalwetgeving is ook <strong>van</strong> toepassing op<br />
de werking <strong>van</strong> de OR <strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB in de<br />
onderneming. Dit betek<strong>en</strong>t dat in Vlaander<strong>en</strong><br />
(met uitzondering <strong>van</strong> de Franstalige faciliteit<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>)<br />
<strong>het</strong> Nederlands moet word<strong>en</strong><br />
gebruikt in alle sociale betrekking<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />
werknemers <strong>en</strong> werkgever. Ook in de Vlaamse<br />
faciliteit<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> is <strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> Nederlands in de sociale relaties tuss<strong>en</strong><br />
werknemers <strong>en</strong> werkgevers verplicht.<br />
In de 19 geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>van</strong> Brussel-Hoofdstad<br />
moet <strong>het</strong> Nederlands gebruikt word<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
de Nederlandstalige personeelsled<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
Frans <strong>voor</strong> de Franstalige personeelsled<strong>en</strong>.<br />
Wanneer de sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel<br />
dit rechtvaardigt, <strong>en</strong> op e<strong>en</strong>parige aanvraag<br />
<strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> in de OR,<br />
moet de werkgever bij bericht<strong>en</strong>, mededeling<strong>en</strong>,<br />
akt<strong>en</strong>, getuigschrift<strong>en</strong>, formulier<strong>en</strong><br />
bestemd <strong>voor</strong> <strong>het</strong> personeel <strong>voor</strong> vertaling<br />
zorg<strong>en</strong> in één of meer tal<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 9, art. 14 / Brussel, Duits taalgebied<br />
<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> met faciliteit<strong>en</strong>: KB<br />
18.07.1966 / Nederlands taalgebied: decreet<br />
<strong>van</strong> 19.07.1973 / Frans taalgebied: <strong>en</strong> decreet<br />
<strong>van</strong> 30.06.1982)<br />
41
42<br />
MODEL HUISHOUDELIJK REGLEMENT VOOR DE OR<br />
Artikel 1. Sam<strong>en</strong>stelling OR<br />
De werkgeversdelegatie bestaat uit:<br />
______________________________________________________<br />
______________________________________________________<br />
De werknemersafvaardiging is als volgt sam<strong>en</strong>gesteld:<br />
a) nam<strong>en</strong>s de arbeiders<br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
b) nam<strong>en</strong>s de bedi<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
c) nam<strong>en</strong>s de jonger<strong>en</strong><br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
d) nam<strong>en</strong>s de kaderled<strong>en</strong><br />
effectiev<strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>gers<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
_________________________ _________________________<br />
Als <strong>voor</strong>zitter fungeert <strong>het</strong> ondernemingshoofd: de heer of mevrouw<br />
________________________________________________<br />
Als plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d <strong>voor</strong>zitter, met beslissingsmacht: de heer of<br />
mevrouw _____________________________________________<br />
Secretaris: de heer of mevrouw __________________________<br />
Kunn<strong>en</strong> met raadgev<strong>en</strong>de stem de vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR bijwon<strong>en</strong>:<br />
• de plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
______________________________________________________<br />
• de bedrijfsrevisor _____________________________________<br />
Artikel 2. Taak <strong>van</strong> de OR<br />
De OR moet word<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> sociaal, economisch <strong>en</strong> financieel<br />
beleid <strong>van</strong> de onderneming.<br />
Artikel 3. Vergadering<strong>en</strong><br />
De OR vergadert t<strong>en</strong>minste éénmaal per maand <strong>en</strong> dit op dag <strong>van</strong><br />
de ___________ week te _________ uur.<br />
De vergadering<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> plaats in de gebouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming,<br />
in vergaderzaal _________________<br />
Ingeval deze vaste datum, omwille <strong>van</strong> ernstige red<strong>en</strong><strong>en</strong>, niet kan<br />
word<strong>en</strong> aangehoud<strong>en</strong>, wordt de bije<strong>en</strong>komst verdaagd naar de<br />
eerstvolg<strong>en</strong>de arbeidsdag.<br />
De OR vergadert ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s op verzoek <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>zitter of <strong>van</strong><br />
minst<strong>en</strong>s één derde <strong>van</strong> de personeelsafvaardiging in de OR.<br />
Deze bijkom<strong>en</strong>de vergadering vindt plaats binn<strong>en</strong> de __________<br />
dag<strong>en</strong> nadat de vraag aan de Voorzitter werd gesteld.<br />
Artikel 4. Oproeping<br />
Elk effectief <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>d lid <strong>van</strong> de OR wordt minst<strong>en</strong>s 8<br />
dag<strong>en</strong> vóór de vergadering schriftelijk uitg<strong>en</strong>odigd. De OR-led<strong>en</strong><br />
die op <strong>het</strong> og<strong>en</strong>blik <strong>van</strong> de overhandiging <strong>van</strong> de uitnodiging niet<br />
in de onderneming aanwezig zijn, ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> hun uitnodiging per<br />
brief thuis.<br />
De oproeping vermeldt de datum, <strong>het</strong> uur, de plaats <strong>en</strong> de ag<strong>en</strong>da<br />
<strong>en</strong> is vergezeld <strong>van</strong> alle nodige docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Artikel 5. Ag<strong>en</strong>da<br />
De ag<strong>en</strong>da wordt opgesteld door de <strong>voor</strong>zitter <strong>van</strong> de OR in overleg<br />
met de secretaris.<br />
De ag<strong>en</strong>da vermeldt elk punt dat door e<strong>en</strong> lid minst<strong>en</strong>s 10 dag<strong>en</strong><br />
vóór de vergadering schriftelijk werd ingedi<strong>en</strong>d bij de secretaris<br />
<strong>van</strong> de OR.<br />
De punt<strong>en</strong> word<strong>en</strong> op de ag<strong>en</strong>da geplaatst in volgorde <strong>van</strong> de datum<br />
<strong>van</strong> indi<strong>en</strong>ing.<br />
Ernstige of dring<strong>en</strong>de kwesties kunn<strong>en</strong> op de vergadering zelf<br />
aanhangig word<strong>en</strong> gemaakt, zonder inachtname <strong>van</strong> <strong>voor</strong>gaande<br />
bepaling<strong>en</strong>. De OR oordeelt wanneer deze kwesties uitvoerig zull<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Artikel 6. Beslissing<strong>en</strong><br />
Behalve wanneer <strong>het</strong> anders bepaald is in de wetgeving (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
aanstelling of ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de bedrijfsrevisor) word<strong>en</strong> de<br />
beslissing<strong>en</strong> in de OR g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> bij gewone meerderheid <strong>van</strong> de<br />
aanwezige led<strong>en</strong>. Er wordt gelet op de pariteit <strong>van</strong> de vergadering.<br />
Werknemers- <strong>en</strong> werkgeversafgevaardigd<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> recht op e<strong>en</strong><br />
gelijk aantal stemm<strong>en</strong>.<br />
Beslissing<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> met 75%-meerderheid di<strong>en</strong><strong>en</strong> door <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
onveranderd te word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
Artikel 7. Toepassing <strong>van</strong> de adviez<strong>en</strong><br />
Het ondernemingshoofd moet binn<strong>en</strong> de op de OR gestelde termijn<br />
gevolg gev<strong>en</strong> aan de met algem<strong>en</strong>e stemm<strong>en</strong> uitgebrachte<br />
adviez<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> tijdslimiet werd bepaald, word<strong>en</strong> deze adviez<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />
de 3 maand<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
Het ondernemingshoofd dat niet overe<strong>en</strong>komstig de adviez<strong>en</strong><br />
handelt of gekoz<strong>en</strong> heeft tuss<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de adviez<strong>en</strong>, deelt de<br />
beweegred<strong>en</strong><strong>en</strong> hier<strong>van</strong> mede aan de OR.<br />
Artikel 8. Het secretariaat<br />
De secretaris wordt aangeduid onder de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers.<br />
De vakorganisatie met <strong>het</strong> hoogste aantal mandat<strong>en</strong><br />
heeft de <strong>voor</strong>keur om e<strong>en</strong> secretaris te b<strong>en</strong>oem<strong>en</strong>.<br />
De secretaris di<strong>en</strong>t:<br />
• te zorg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de tijdige oproeping <strong>voor</strong> de vergadering<strong>en</strong>. Hij<br />
overhandigt de uitnodiging persoonlijk aan de effectieve <strong>en</strong><br />
plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de OR-led<strong>en</strong>. Bij afwezigheid di<strong>en</strong>t hij de uitnodiging<br />
per brief te verstur<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de wettelijke termijn;<br />
• te zorg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de verspreiding <strong>van</strong> de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die op de<br />
OR zull<strong>en</strong> toegelicht <strong>en</strong>/of besprok<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. De docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met de uitnodiging aan alle OR-led<strong>en</strong> bezorgd,<br />
zodat zij de <strong>voor</strong>gestelde ag<strong>en</strong>dapunt<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>;<br />
• de notul<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vergadering op te stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> ze minst<strong>en</strong>s<br />
8 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering te bezorg<strong>en</strong> aan de effectieve <strong>en</strong><br />
plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR.<br />
De notul<strong>en</strong> bevatt<strong>en</strong>:<br />
• de aanwezige led<strong>en</strong> <strong>en</strong> verontschuldigd<strong>en</strong>;<br />
• de ag<strong>en</strong>dapunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> getrouwe weergave <strong>van</strong> de bespreking<strong>en</strong>;<br />
• de g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> beslissing<strong>en</strong>, de datum <strong>van</strong> uitvoering <strong>en</strong> de verantwoordelijke<br />
<strong>voor</strong> de uitvoering/opvolging.<br />
Op de eerstvolg<strong>en</strong>de vergadering <strong>van</strong> de OR zull<strong>en</strong> de notul<strong>en</strong> t<strong>en</strong><br />
bewijze <strong>van</strong> goedkeuring door alle aanwezige led<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ondertek<strong>en</strong>d.<br />
Werking <strong>van</strong> de Ondernemingsraad<br />
Artikel 9. Voorbereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong><br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>het</strong> recht om tijd<strong>en</strong>s<br />
de normale arbeidsur<strong>en</strong> de vergadering <strong>van</strong> de OR <strong>voor</strong> te bereid<strong>en</strong>.<br />
Zij kunn<strong>en</strong> daar<strong>voor</strong> gebruik mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vergaderzaal<br />
___________________ . Zij kunn<strong>en</strong> dit gezam<strong>en</strong>lijk do<strong>en</strong> met<br />
alle afgevaardigd<strong>en</strong> of per vakorganisatie. De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
krijg<strong>en</strong> de nodige tijd om hun standpunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> adviez<strong>en</strong><br />
behoorlijk te formuler<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering buit<strong>en</strong> de normale werkur<strong>en</strong><br />
naar de onderneming di<strong>en</strong><strong>en</strong> te kom<strong>en</strong>, wordt deze vergadertijd<br />
beschouwd als normale arbeidstijd. De bijkom<strong>en</strong>de verplaatsingskost<strong>en</strong><br />
vall<strong>en</strong> t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
Indi<strong>en</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> <strong>het</strong> vrag<strong>en</strong>, di<strong>en</strong>t de bedrijfsrevisor<br />
op de <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> aanwezig te<br />
zijn.<br />
Artikel 10. Deskundig<strong>en</strong><br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zich lat<strong>en</strong> bijstaan door<br />
deskundig<strong>en</strong>:<br />
• tijd<strong>en</strong>s de OR-vergadering<strong>en</strong>, mits <strong>voor</strong>afgaande aanmelding bij<br />
<strong>het</strong> ondernemingshoofd. Deze aanmelding wordt beschouwd<br />
als instemming <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd;<br />
• <strong>voor</strong> de <strong>voor</strong>bereiding <strong>van</strong> de vergadering<strong>en</strong>, mits mededeling<br />
aan <strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
De deskundige kan e<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordiger zijn <strong>van</strong> de vakorganisaties,<br />
e<strong>en</strong> onafhankelijke deskundige, de bedrijfsrevisor of e<strong>en</strong><br />
bevoegde inspecteur.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
43<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
Artikel 11. Vorming <strong>en</strong> opleiding<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> recht op e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de<br />
opleiding. Deze opleiding komt t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
<strong>en</strong> zij wordt tijd<strong>en</strong>s de werktijd gegev<strong>en</strong> of overe<strong>en</strong>komstig<br />
de <strong>van</strong> toepassing zijnde collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst.<br />
De OR doet e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>stel <strong>van</strong> aangepaste vorming <strong>en</strong> opleiding<br />
<strong>voor</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong>. Deze opleiding bedraagt<br />
minst<strong>en</strong>s 10 dag<strong>en</strong> per jaar. Ze vindt plaats tijd<strong>en</strong>s de arbeidsur<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> wordt als normale arbeidstijd vergoed.<br />
De bijkom<strong>en</strong>de kost<strong>en</strong>, zoals verplaatsingskost<strong>en</strong>, maaltijd<strong>en</strong>...<br />
zijn t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd.<br />
Artikel 12. De werktaal <strong>van</strong> de OR is <strong>het</strong> Nederlands<br />
In Vlaander<strong>en</strong> is de werktaal <strong>van</strong> de OR <strong>het</strong> Nederlands. Alle verslag<strong>en</strong>,<br />
docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, onderrichting<strong>en</strong> e.d. die aan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
OR of aan de werknemers word<strong>en</strong> overhandigd, moet<strong>en</strong> in <strong>het</strong> Nederlands<br />
word<strong>en</strong> opgesteld. In Brussel wordt tweetaligheid <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong><br />
(Nederlands-Frans).<br />
Artikel 13. Archief<br />
Alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de de OR word<strong>en</strong> door de secretaris bijgehoud<strong>en</strong><br />
in e<strong>en</strong> daar<strong>voor</strong> speciaal bestemde kast die geplaatst<br />
wordt _________________________________________________<br />
44<br />
Elk lid (zowel effectieve led<strong>en</strong> als plaatsver<strong>van</strong>gers), kan tijd<strong>en</strong>s<br />
de normale arbeidsur<strong>en</strong> dit archief raadpleg<strong>en</strong>.<br />
Interessante docum<strong>en</strong>tatie of naslagwerk<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s in<br />
<strong>het</strong> archief bewaard <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> door de OR-led<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geraadpleegd.<br />
Artikel 14. Informatie aan <strong>het</strong> personeel<br />
De werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> over uithangbord<strong>en</strong><br />
die op volg<strong>en</strong>de opvall<strong>en</strong>de <strong>en</strong> <strong>voor</strong> iedere<strong>en</strong> toegankelijke plaats<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>. De meeste onderneming<strong>en</strong> do<strong>en</strong> dit via e<strong>en</strong><br />
elektronisch platform (Blackboard, Intranet,..) zodat <strong>het</strong> personeel<br />
ook buit<strong>en</strong> de werkplaats geïnformeerd kan blijv<strong>en</strong>.<br />
Artikel 15. Wijziging huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t<br />
Elk lid <strong>van</strong> de OR kan wijziging<strong>en</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> aan dit huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t.<br />
De <strong>voor</strong>gestelde wijziging<strong>en</strong> word<strong>en</strong> 10 dag<strong>en</strong> vóór de vergadering<br />
<strong>van</strong> de OR schriftelijk bij <strong>het</strong> ondernemingshoofd ingedi<strong>en</strong>d. De<br />
secretaris ont<strong>van</strong>gt e<strong>en</strong> kopie <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>. Hij zorgt er<strong>voor</strong><br />
dat ook alle OR-led<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de OR-vergadering e<strong>en</strong> kopie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de <strong>voor</strong>gestelde wijziging<strong>en</strong>.<br />
Wijziging<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> unaniem<br />
word<strong>en</strong> goedgekeurd.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
2. Prioriteit<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
eerste vergadering <strong>van</strong><br />
de OR<br />
Praktisch<br />
In <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de OR<br />
kon word<strong>en</strong> bepaald wanneer de installatievergadering<br />
<strong>van</strong> de nieuwe OR di<strong>en</strong>t<br />
plaats te vind<strong>en</strong>. Wanneer hierover niets<br />
in <strong>het</strong> bestaande huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t<br />
werd <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>, zijn de wettelijke termijn<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> toepassing. Dit betek<strong>en</strong>t dat de eerste<br />
vergadering <strong>van</strong> de OR uiterlijk 45 dag<strong>en</strong> na<br />
de verkiezingsdatum di<strong>en</strong>t plaats te vind<strong>en</strong>.<br />
Dus in de periode tuss<strong>en</strong> 21 juni <strong>en</strong> 4 juli<br />
20012 (als er ge<strong>en</strong> beroep werd aangetek<strong>en</strong>d<br />
teg<strong>en</strong> de verkiezing<strong>en</strong> - zie ook handleiding<br />
wetgeving sociale verkiezing<strong>en</strong><br />
20012).<br />
Op deze eerste vergadering <strong>van</strong> de OR di<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>al e<strong>en</strong> aantal praktische zak<strong>en</strong> te<br />
word<strong>en</strong> geregeld:<br />
• de k<strong>en</strong>nismaking met de werkgeversverteg<strong>en</strong>woordigers,<br />
zodat je weet wie naast<br />
<strong>het</strong> ondernemingshoofd deelneemt aan<br />
de OR <strong>en</strong> <strong>voor</strong>al wie <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
kan ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>;<br />
• de aanduiding <strong>van</strong> de secretaris <strong>van</strong> de<br />
OR <strong>en</strong> de regeling <strong>van</strong> <strong>het</strong> secretariaatswerk.<br />
Wie zorgt <strong>voor</strong> de uitnodiging<strong>en</strong>,<br />
maakt de verslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR, bewaart<br />
<strong>het</strong> archief,...?;<br />
• tev<strong>en</strong>s di<strong>en</strong>t <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t<br />
te word<strong>en</strong> toegelicht <strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t moet<br />
word<strong>en</strong> gewijzigd, wordt daar best op<br />
deze eerste vergadering <strong>van</strong> de OR mee<br />
begonn<strong>en</strong>. In de onderneming<strong>en</strong> waar<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> eerst e<strong>en</strong> OR wordt opgericht,<br />
zal de OR in elk geval e<strong>en</strong> nieuw huishoudelijk<br />
reglem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> opstell<strong>en</strong>.<br />
Prioriteit<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de eerste vergadering <strong>van</strong> de OR<br />
Afsprak<strong>en</strong><br />
Er di<strong>en</strong><strong>en</strong> data te word<strong>en</strong> vastgelegd <strong>voor</strong>:<br />
• de maandelijkse vergadering<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
OR;<br />
• e<strong>en</strong> speciale OR waarop alle<strong>en</strong> de basisinformatie<br />
aan de OR gegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> besprok<strong>en</strong><br />
wordt. Deze vergadering moet<br />
minst<strong>en</strong>s 8 uur dur<strong>en</strong> <strong>en</strong> wordt gehoud<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong> de 4 maand<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>d op de sociale<br />
verkiezing<strong>en</strong>;<br />
• e<strong>en</strong> afzonderlijke OR om de jaarinformatie<br />
over <strong>het</strong> <strong>voor</strong>bije boekjaar te besprek<strong>en</strong>.<br />
Voor de afzonderlijke vergadering<strong>en</strong> waarop<br />
de financiële <strong>en</strong> economische informatie<br />
wordt besprok<strong>en</strong>, moet ook de bedrijfsrevisor<br />
word<strong>en</strong> uitg<strong>en</strong>odigd. De revisor moet<br />
aanwezig zijn op de vergadering <strong>van</strong> de<br />
ondernemingsraad waar de jaarinformatie<br />
<strong>en</strong> de basisinformatie word<strong>en</strong> toegelicht <strong>en</strong><br />
besprok<strong>en</strong>.<br />
Best <strong>voor</strong>zie je zo snel mogelijk e<strong>en</strong> vergadering<br />
met de bedrijfsrevisor, zodat je met<br />
hem kan k<strong>en</strong>nis mak<strong>en</strong>.<br />
Aandachtspunt<strong>en</strong><br />
De OR heeft recht op informatie, toezicht <strong>en</strong><br />
advies <strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> beperkte beslissingsbevoegdheid<br />
inzake de sociale, economische<br />
<strong>en</strong> financiële ondernemingsaspect<strong>en</strong>.<br />
Daarmee zijn de bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> OR<br />
sam<strong>en</strong>gevat. De vraag is echter hoe je daarmee<br />
als OR uit de startblokk<strong>en</strong> komt.<br />
Als er vroeger al e<strong>en</strong> ondernemingsraad<br />
was, kunn<strong>en</strong> de verslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>bije<br />
maand<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geraadpleegd <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
de nieuw verkoz<strong>en</strong><strong>en</strong> prober<strong>en</strong> daarmee de<br />
draad op te nem<strong>en</strong> <strong>van</strong> hun <strong>voor</strong>gangers.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
In ieder geval:<br />
• wordt navraag gedaan over de bedrijfsrevisor.<br />
Wie is de bedrijfsrevisor? Hoe<br />
werd (wordt) hij aangeduid? Welk <strong>en</strong>gagem<strong>en</strong>t<br />
heeft de bedrijfsrevisor aangegaan<br />
teg<strong>en</strong>over de OR? Op welke manier<br />
zal hij de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong> informer<strong>en</strong><br />
over <strong>het</strong> EFI-dossier? Opgelet:<br />
de bedrijfsrevisor moet aanwezig zijn op<br />
de vergadering over de jaarinformatie <strong>en</strong><br />
over de basisinformatie. Over zijn aanwezigheid<br />
op de andere OR-vergadering<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de vergadering<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
best <strong>voor</strong>af afsprak<strong>en</strong> gemaakt.<br />
• wordt <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t toegelicht<br />
<strong>en</strong> wordt nagegaan of hieraan bepaalde<br />
wijziging<strong>en</strong> of aanvulling<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
aangebracht.<br />
In elk geval zal de nieuwe sam<strong>en</strong>stelling<br />
<strong>van</strong> de OR, <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> de vakbondsafvaardiging<br />
in <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Wijziging<strong>en</strong><br />
in de arbeidsorganisatie of arbeidsomstandighed<strong>en</strong><br />
verg<strong>en</strong> vaak e<strong>en</strong> aanpassing<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
aanpassing <strong>van</strong> de arbeidstijd<strong>en</strong>).<br />
Waak erover dat <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
indi<strong>en</strong> nodig wordt aangepast <strong>en</strong> dat<br />
de daartoe <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>e procedures strikt<br />
word<strong>en</strong> nageleefd. (Het <strong>ACV</strong> heeft e<strong>en</strong><br />
handige brochure waarin de wettelijke<br />
bepaling<strong>en</strong> m.b.t. <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong> de procedures <strong>voor</strong> <strong>het</strong> opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
wijzig<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t word<strong>en</strong><br />
toegelicht. Je kan ze gratis bekom<strong>en</strong><br />
via je vakbondssecretaris of via de di<strong>en</strong>st<br />
onderneming <strong>van</strong> je gewestelijk vakverbond!)<br />
• wordt informatie gevraagd over de bestaande<br />
bedrijfs- of sector-cao’s, om inzicht<br />
te verwerv<strong>en</strong> in de concrete maatregel<strong>en</strong><br />
die in de onderneming of sector<br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> inzake tewerkstelling,<br />
vorming <strong>en</strong> opleiding,...<br />
Elke maand extra aandacht bested<strong>en</strong> aan<br />
één of ander deelaspect <strong>van</strong> de OR-bevoegdhed<strong>en</strong><br />
biedt de kans om beter k<strong>en</strong>nis<br />
te mak<strong>en</strong> met de diverse bevoegdhed<strong>en</strong>.<br />
45
46<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
hierna volgt e<strong>en</strong> lijst <strong>van</strong> thema’s waar-<br />
<strong>voor</strong> de Or bevoegd is. we licht<strong>en</strong> elk<br />
<strong>van</strong> die bevoegdhed<strong>en</strong> kort toe <strong>en</strong> ver-<br />
wijz<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s naar de verschill<strong>en</strong>de<br />
wetgeving<strong>en</strong> die <strong>van</strong> belang zijn.<br />
de bevoegdhed<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> in zes grote<br />
rubriek<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>gebracht:<br />
INDEX<br />
Volg<strong>en</strong>s de op de OR behandelde thema’s<br />
zull<strong>en</strong> er, naargelang de gevall<strong>en</strong>, verschill<strong>en</strong>de<br />
soort<strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgeoef<strong>en</strong>d:<br />
inlichting<strong>en</strong> eis<strong>en</strong>, de toepassing<br />
<strong>van</strong> reglem<strong>en</strong>tering<strong>en</strong> controler<strong>en</strong>;<br />
adviez<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> formuler<strong>en</strong> <strong>en</strong> in<br />
bepaalde gevall<strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong> aan de besluitvorming.<br />
1. Georganiseerde<br />
informatieverstrekking<br />
1.1 Basisinformatie<br />
Binn<strong>en</strong> de twee maand<strong>en</strong> na de sociale<br />
verkiezing<strong>en</strong> krijgt elk lid <strong>van</strong> de OR e<strong>en</strong><br />
basisinformatie over de economische <strong>en</strong><br />
Om uw zoekwerk te vergemakkelijk<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> we dit hoofdstuk met e<strong>en</strong> alfabetische index <strong>van</strong> de thema’s waar<strong>voor</strong><br />
de Or bevoegd is.<br />
blz.<br />
aandel<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> personeel 51<br />
aanwerving<strong>en</strong> 54<br />
activa-plan 56<br />
afdanking<strong>en</strong> 55<br />
arbeidsorganisatie 58<br />
arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
met nachtprestaties 58<br />
arbeidsreglem<strong>en</strong>t 61<br />
arbeidstijdstelsels 61<br />
arbeidsverhouding<strong>en</strong> 61<br />
basisinformatie 46<br />
bedrijfsrevisor 52<br />
beroepsopleiding 55<br />
brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> 56<br />
collectief ontslag 55<br />
collectieve aanwerving<strong>en</strong> 55<br />
concurr<strong>en</strong>t<strong>en</strong> 49<br />
deeltijdse arbeid 54<br />
deugdelijk bestuur in beursg<strong>en</strong>oteerde<br />
onderneming<strong>en</strong> 50<br />
diefstalprev<strong>en</strong>tie 62<br />
economische <strong>en</strong> financiële<br />
toestand <strong>van</strong> de onderneming 48<br />
educatief verlof 60<br />
e-mail 62<br />
faillissem<strong>en</strong>t 50<br />
feestdag<strong>en</strong> 61<br />
financiële participatie 59<br />
functieclassificatie 59<br />
fusie 50<br />
gedeeltelijke werkloosheid 54<br />
geldboetes 62<br />
1. georganiseerde informatieverstrekking<br />
2. economische <strong>en</strong> financiële toestand<br />
<strong>van</strong> de onderneming<br />
3. werk <strong>en</strong> opleiding<br />
4. organisatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
5. personeelsbeleid<br />
6. relatie tuss<strong>en</strong> werkgever <strong>en</strong> werknemers<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
blz.<br />
gelijke kans<strong>en</strong> <strong>voor</strong> mann<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong> 61<br />
georganiseerde<br />
informatieverstrekking 46<br />
gerechtelijk akkoord 50<br />
geweld op <strong>het</strong> werk 62<br />
gratis beroepsopleiding <strong>voor</strong><br />
met ontslag bedreigde werknemers 57<br />
industrieel leerling<strong>en</strong>wez<strong>en</strong> 56<br />
interims 55<br />
internet 62<br />
investering<strong>en</strong> 49<br />
invoering nieuwe<br />
arbeidsregeling<strong>en</strong> 58<br />
Jaarinformatie 47<br />
Jaarrek<strong>en</strong>ing 49<br />
kapitaalverhoging 51<br />
kostprijz<strong>en</strong> 49<br />
Loon 62<br />
Loopbaanonderbreking 59<br />
maatschappelijke werk<strong>en</strong> 61<br />
migrant<strong>en</strong> 61<br />
milieu 52<br />
mobiliteit 52<br />
nieuwe technologieën 58<br />
Occasionele informatie 48<br />
Onderneming in moeilijkhed<strong>en</strong> 50<br />
Ongew<strong>en</strong>st seksueel<br />
gedrag op <strong>het</strong> werk 62<br />
On-linecommunicatiegegev<strong>en</strong>s 62<br />
Onthaal 59<br />
Op<strong>en</strong>baar overnamebod 51<br />
blz.<br />
Organogram 50<br />
Ouderschapsverlof 60<br />
Outplacem<strong>en</strong>t 55<br />
Overe<strong>en</strong>komst werk-opleiding 57<br />
Overheidshulp 50<br />
Overname 50<br />
Overur<strong>en</strong> 54<br />
periodieke informatie 48<br />
personeelsbeleid 59<br />
personeelsdi<strong>en</strong>st 61<br />
personeelskost<strong>en</strong> 49<br />
pesterij<strong>en</strong> op <strong>het</strong> werk 62<br />
productie 49<br />
productiviteit 49<br />
resultaatsgebond<strong>en</strong> <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> 52<br />
sluiting 50<br />
sociale balans 53<br />
startban<strong>en</strong> <strong>voor</strong> jonger<strong>en</strong> 56<br />
statuut <strong>van</strong> de onderneming 48<br />
stress 59<br />
telewerk 58<br />
tijdkrediet 59<br />
toekomstverwachting<strong>en</strong> 49<br />
Uitgangscontroles 62<br />
Uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> 55<br />
vakantiedata 61<br />
verkoopprijz<strong>en</strong> 49<br />
werknemersparticipatie 59<br />
wet<strong>en</strong>schappelijk speurwerk 50
financiële situatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrijf over de<br />
laatste vijf jaar. Ze handelt over <strong>het</strong> statuut<br />
<strong>van</strong> de onderneming, de juridische structuur,<br />
de concurr<strong>en</strong>tiepositie, productie <strong>en</strong><br />
productiviteit, <strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
Deze informatie moet schriftelijk aan de<br />
OR-led<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bezorgd. Ze wordt besprok<strong>en</strong><br />
op e<strong>en</strong> speciale OR die minimum<br />
acht uur moet dur<strong>en</strong>. Deze bespreking<br />
vindt t<strong>en</strong> vroegste 15 dag<strong>en</strong> <strong>en</strong> t<strong>en</strong> laatste<br />
2 maand<strong>en</strong> na ont<strong>van</strong>gst <strong>van</strong> de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
plaats.<br />
Elk jaar (in de jaarinformatie) <strong>en</strong> elk trimester<br />
(in de periodieke informatie) wordt de<br />
basisinformatie bijgewerkt <strong>en</strong> aangevuld.<br />
Let op! De bedrijfsrevisor moet deze basisinformatie<br />
certificer<strong>en</strong>, verklar<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ontled<strong>en</strong>. De bedrijfsrevisor moet verplicht<br />
aanwezig zijn op de vergadering waarop<br />
de basisinformatie wordt toegelicht <strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>!<br />
(KB EFI, art. 4 tot 14)<br />
1.2 Jaarinformatie<br />
In de jaarinformatie word<strong>en</strong> de toestand<br />
<strong>en</strong> de evolutie <strong>van</strong> de onderneming in <strong>het</strong><br />
<strong>voor</strong>bije jaar beschrev<strong>en</strong>, de <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> kom<strong>en</strong>de jaar <strong>en</strong> de perspectiev<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de daaropvolg<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong>.<br />
Deze informatie wordt verstrekt <strong>en</strong> besprok<strong>en</strong><br />
vóór de jaarlijkse vergadering <strong>van</strong> de<br />
aandeelhouders. Het gaat opnieuw om e<strong>en</strong><br />
speciale OR die minst<strong>en</strong>s acht uur moet<br />
dur<strong>en</strong>.<br />
Voor vzw’s is dit binn<strong>en</strong> de 3 maand<strong>en</strong> na<br />
<strong>het</strong> afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> boekjaar.<br />
Naast de bijwerking <strong>van</strong> de basisinformatie,<br />
omvat de jaarinformatie de volledige<br />
jaarrek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de onderneming (balans,<br />
resultat<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>ing, , sociale balans <strong>en</strong><br />
toelichting bij de jaarrek<strong>en</strong>ing), <strong>het</strong> jaarverslag<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> verslag over de ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
overheidshulp.<br />
Belangrijk is dat de bedrijfsrevisor deze<br />
informatie moet certificer<strong>en</strong>, verklar<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ontled<strong>en</strong>! De bedrijfsrevisor is trouw<strong>en</strong>s<br />
verplicht om op deze vergadering aanwezig<br />
te zijn.<br />
Tegelijk met de economische <strong>en</strong> financiële<br />
informatie, moet ook de jaarinformatie <strong>van</strong><br />
Cao nr. 9 word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>. Deze informatie<br />
handelt over de structuur <strong>van</strong> de tewerk-<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
stelling, de evolutie <strong>en</strong> de <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong>.<br />
Ieder jaar moet de OR op <strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t <strong>van</strong><br />
de bespreking <strong>van</strong> de economische <strong>en</strong> financiële<br />
informatie ook e<strong>en</strong> rapport ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
over gelijke kans<strong>en</strong> <strong>voor</strong> mann<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong>, los <strong>van</strong> <strong>het</strong> bestaan <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
plan <strong>voor</strong> gelijke kans<strong>en</strong> in de onderneming<br />
of de sector.<br />
(KB EFI, art. 16 tot 23 / cao nr. 9, art. 4 <strong>en</strong> 5 /<br />
KB rond de vere<strong>en</strong>voudigde sociale balans<br />
<strong>en</strong> nieuwe wetgeving rond maatregel<strong>en</strong> ter<br />
ondersteuning <strong>van</strong> de werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>en</strong><br />
opleidingsinspanning<strong>en</strong>; KB gelijke kans<strong>en</strong>)<br />
In <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> de uitvoering <strong>van</strong> <strong>het</strong> interprofessioneel<br />
akkoord 2007-2008 hebb<strong>en</strong><br />
de sociale partners e<strong>en</strong> aanbeveling<br />
uitgewerkt over de dialoog rond innovatie<br />
in de ondernemingsraad.<br />
T<strong>en</strong>einde bij te drag<strong>en</strong> tot de ontwikkeling<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> innovatiecultuur binn<strong>en</strong> de bedrijv<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de werknemers hier maximaal bij te<br />
betrekk<strong>en</strong>, wordt <strong>het</strong> thema innovatie elk<br />
jaar op de ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong> de ondernemingsraad<br />
gezet op <strong>het</strong> og<strong>en</strong>blik dat de jaarlijkse<br />
informatie wordt verstrekt zodat hierover<br />
e<strong>en</strong> dialoog mogelijk is <strong>en</strong> werknemers<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
hun vrag<strong>en</strong>, kritiek<strong>en</strong> <strong>en</strong> suggesties kunn<strong>en</strong><br />
formuler<strong>en</strong>. Dit moet <strong>het</strong> werknemers<br />
mogelijk mak<strong>en</strong> om zich e<strong>en</strong> duidelijk beeld<br />
te vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> innovatiebeleid <strong>van</strong> de<br />
onderneming. De discussie in <strong>het</strong> licht <strong>van</strong><br />
de specifieke k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
<strong>en</strong> <strong>van</strong> de sector waarin ze werkt zal<br />
onder andere betrekking hebb<strong>en</strong> op de<br />
hoofdlijn<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> innovatiebeleid alsook<br />
op de strategie die de kom<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong> zal<br />
word<strong>en</strong> gevolgd, de uitgav<strong>en</strong> <strong>voor</strong> innovatie<br />
<strong>en</strong> O&O, de investering<strong>en</strong>, de invoering <strong>van</strong><br />
nieuwe product<strong>en</strong>, di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> of process<strong>en</strong>,<br />
de invoering <strong>van</strong> nieuwe bedrijfsmodell<strong>en</strong>…<br />
Ook de verwez<strong>en</strong>lijking<strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong><br />
milieu <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiebesparing kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
verduidelijkt. En aspect<strong>en</strong> zoals de sam<strong>en</strong>werking<br />
met instelling<strong>en</strong> of person<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
buit<strong>en</strong> de onderneming, de overheidssteun<br />
<strong>en</strong> premies op <strong>het</strong> gebied <strong>van</strong> innovatie<br />
kunn<strong>en</strong> aan bod kom<strong>en</strong>. De informatie over<br />
de innovatiecultuur moet inzicht gev<strong>en</strong> in<br />
de weerslag <strong>van</strong> de economische gegev<strong>en</strong>s<br />
op <strong>het</strong> beleid <strong>van</strong> de onderneming inzake<br />
organisatie, werkgeleg<strong>en</strong>heid, opleiding <strong>en</strong><br />
personeel. Deze aanbeveling trad in werking<br />
op 1 januari 2010.<br />
47<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
1.3 Periodieke informatie<br />
Minst<strong>en</strong>s elk trimester moet <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
economische <strong>en</strong> financiële<br />
informatie verstrekk<strong>en</strong> aan de OR. Deze<br />
informatie handelt over de evolutie tijd<strong>en</strong>s<br />
de <strong>voor</strong>bije periode <strong>en</strong> de verwachting<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de kom<strong>en</strong>de periode. Het is dus in<br />
feite e<strong>en</strong> bijwerking <strong>van</strong> de basisinformatie<br />
<strong>en</strong> de jaarlijkse informatie aan de OR.<br />
De onderwerp<strong>en</strong> waarover informatie moet<br />
word<strong>en</strong> verschaft, zijn onder andere: de<br />
productie, de kost<strong>en</strong> <strong>en</strong> kostprijz<strong>en</strong>, de bestelling<strong>en</strong>,<br />
de <strong>voor</strong>rad<strong>en</strong>, <strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
Deze informatie moet schriftelijk word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong>. De bedrijfsrevisor moet deze informatie<br />
certificer<strong>en</strong>, verklar<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontled<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> <strong>het</strong> wordt gevraagd, moet de<br />
bedrijfsrevisor aanwezig zijn op de OR over<br />
de periodieke informatie. De aanwezigheid<br />
<strong>van</strong> de revisor kan word<strong>en</strong> gevraagd door<br />
48<br />
de werkgever of door de meerderheid <strong>van</strong><br />
de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong>.<br />
Elk trimester moet er ook informatie word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> over de evolutie <strong>van</strong> de tewerkstelling<br />
in de onderneming <strong>en</strong> over<br />
de maatregel<strong>en</strong> ter bevordering <strong>van</strong> de<br />
tewerkstelling (de zgn. statistische fiche).<br />
Op die manier kan e<strong>en</strong>voudig de band word<strong>en</strong><br />
gelegd tuss<strong>en</strong> de economische, financiële<br />
<strong>en</strong> sociale informatie.<br />
(KB EFI, art. 24 / Cao nr. 9, art. 6 / KB statistische<br />
fiche)<br />
1.4 Occasionele informatie<br />
Indi<strong>en</strong> er zich e<strong>en</strong> belangrijke gebeurt<strong>en</strong>is<br />
<strong>voor</strong>doet, moet de OR onverwijld word<strong>en</strong><br />
bije<strong>en</strong>geroep<strong>en</strong> om informatie te ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
over deze gebeurt<strong>en</strong>is, haar gevolg<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
Concreet kan dit zijn: e<strong>en</strong> brand in e<strong>en</strong> af-<br />
deling, <strong>het</strong> faillissem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> e<strong>en</strong> belangrijke<br />
leverancier of klant, e<strong>en</strong> staking bij e<strong>en</strong><br />
leverancier, <strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
De OR moet ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s onmiddellijk op de<br />
hoogte word<strong>en</strong> gebracht <strong>van</strong> belangrijke<br />
interne beslissing<strong>en</strong>: bij<strong>voor</strong>beeld e<strong>en</strong><br />
geplande kapitaalsverhoging, fusie, overname,<br />
<strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
Zie ook: Collectieve afdanking<strong>en</strong>.<br />
(KB EFI, art. 25 <strong>en</strong> 26 / Cao nr. 9, art. 7)<br />
2. Economische <strong>en</strong><br />
financiële toestand<br />
<strong>van</strong> de onderneming<br />
2.1 Statuut <strong>van</strong> de<br />
onderneming<br />
De OR moet informatie krijg<strong>en</strong> over <strong>het</strong> statuut<br />
<strong>van</strong> de onderneming <strong>en</strong> over de juridi-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
sche, economische <strong>en</strong> financiële <strong>en</strong>titeit (de<br />
groep) waar<strong>van</strong> zij deel uitmaakt.<br />
Volg<strong>en</strong>de informatie moet word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>:<br />
de juridische vorm, de statut<strong>en</strong>, de leiding,<br />
de financieringsmiddel<strong>en</strong>, de betrekking<strong>en</strong><br />
met andere onderneming<strong>en</strong>, fundam<strong>en</strong>tele<br />
overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />
(KB EFI, art. 5)<br />
2.2 Concurr<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
De OR moet informatie krijg<strong>en</strong> over de concurr<strong>en</strong>tiepositie<br />
<strong>van</strong> de onderneming. In<br />
dat kader moet volg<strong>en</strong>de informatie word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong>: welke zijn de concurr<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />
wat zijn de concurr<strong>en</strong>tiemogelijkhed<strong>en</strong> of<br />
moeilijkhed<strong>en</strong>, de afzetgebied<strong>en</strong>, de belangrijke<br />
aankoopcontract<strong>en</strong> <strong>en</strong> verkoopcontract<strong>en</strong>,<br />
de verkooptechniek<strong>en</strong> <strong>en</strong> distributiekanal<strong>en</strong>,<br />
de evolutie <strong>van</strong> de omzet,<br />
de kostprijz<strong>en</strong> <strong>en</strong> verkoopprijz<strong>en</strong> per e<strong>en</strong>heid,<br />
de marktpositie.<br />
(KB EFI, art. 6)<br />
2.3 Kostprijz<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> verkoopprijz<strong>en</strong><br />
De OR moet informatie krijg<strong>en</strong> over de<br />
kostprijz<strong>en</strong>. In de eerste plaats moet<strong>en</strong> de<br />
kostprijs per e<strong>en</strong>heid <strong>en</strong> de evolutie daar<strong>van</strong><br />
word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>. Daarnaast moet<strong>en</strong><br />
ook de sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de kostprijs <strong>en</strong><br />
de evolutie daar<strong>van</strong> word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>.<br />
De OR moet ook word<strong>en</strong> geïnformeerd over<br />
de verkoopprijz<strong>en</strong>.<br />
Deze informatie moet telk<strong>en</strong>s per product<br />
word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> dit niet mogelijk<br />
is, wordt de informatie per groep <strong>van</strong> product<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> of <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> aantal repres<strong>en</strong>tatieve<br />
product<strong>en</strong>.<br />
Tev<strong>en</strong>s moet de berek<strong>en</strong>ingsmethode <strong>van</strong><br />
de kostprijs word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> moet e<strong>en</strong><br />
detail <strong>van</strong> de personeelskost<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
verstrekt. (Zie ook: personeelskost<strong>en</strong>)<br />
(KB EFI, art. 6.8°, 9.2°, 9.3° <strong>en</strong> 10)<br />
2.4 Productie - productiviteit<br />
De OR moet informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> over<br />
de geproduceerde hoeveelhed<strong>en</strong>, over de<br />
waarde <strong>van</strong> de productie <strong>en</strong> over de toegevoegde<br />
waarde. Daarnaast moet ook informatie<br />
word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> over de productiecapaciteit<br />
<strong>van</strong> de onderneming <strong>en</strong> over de<br />
productiviteit. De evolutie <strong>van</strong> de produc-<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
tiviteit moet de toegevoegde waarde per<br />
arbeidsuur of de productie per werknemer<br />
duidelijk mak<strong>en</strong>. Deze cijfers word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de laatste vijf jaar.<br />
(KB EFI, art. 7)<br />
2.5 Jaarrek<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> financiële<br />
structuur<br />
Het ondernemingshoofd moet aan de led<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de OR volg<strong>en</strong>de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> overmak<strong>en</strong>:<br />
• de basisinformatie;<br />
• de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming.<br />
Dit zijn: de balans, de resultat<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>ing,<br />
de toelichting <strong>en</strong> de sociale balans.<br />
• <strong>het</strong> jaarverslag<br />
Het boekhoudplan (lijst <strong>van</strong> al de gebruikte<br />
rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>) moet word<strong>en</strong> uitgelegd <strong>en</strong> de<br />
analyse <strong>van</strong> de financiële structuur moet<br />
betrekking hebb<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> vergelijking <strong>van</strong><br />
de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>van</strong> de laatste vijf jaar...<br />
Elk jaar moet de jaarrek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> <strong>het</strong> afgelop<strong>en</strong><br />
boekjaar word<strong>en</strong> overhandigd,<br />
alvor<strong>en</strong>s de Algem<strong>en</strong>e Vergadering <strong>van</strong><br />
aandeelhouders plaats heeft. Het jaarverslag<br />
<strong>van</strong> de Raad <strong>van</strong> Bestuur moet word<strong>en</strong><br />
bijgevoegd, alsook <strong>het</strong> verslag <strong>van</strong> de bedrijfsrevisor.<br />
Voor vzw’s is dit binn<strong>en</strong> de 3<br />
maand<strong>en</strong> na <strong>het</strong> afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> boekjaar.<br />
In de OR zelf moet de werkgever comm<strong>en</strong>taar<br />
verstrekk<strong>en</strong> bij de evolutie <strong>en</strong> de<br />
wijziging<strong>en</strong> in de jaarrek<strong>en</strong>ing. Hij geeft<br />
toelichting over de solvabiliteit, liquiditeit<br />
<strong>en</strong> r<strong>en</strong>tabiliteit <strong>van</strong> de onderneming. En hij<br />
licht de gegev<strong>en</strong>s over tewerkstelling <strong>en</strong><br />
opleiding <strong>van</strong> de sociale balans toe.<br />
Indi<strong>en</strong> de onderneming behoort tot e<strong>en</strong><br />
groep die geconsolideerde (sam<strong>en</strong>gevoegde)<br />
jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> maakt, moet<strong>en</strong> die geconsolideerde<br />
jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> ook aan de<br />
OR word<strong>en</strong> bezorgd.<br />
(KB EFI, art. 8, 16, 17, 19 tot 21 <strong>en</strong> nieuwe<br />
wetgeving rond de vere<strong>en</strong>voudigde sociale<br />
balans, rond tewerkstellingsmaatregel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> opleiding)<br />
2.6 Personeelskost<strong>en</strong><br />
De OR moet informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> over<br />
de verschill<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong> <strong>van</strong> de personeelskost<strong>en</strong>.<br />
De vergoeding<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
personeel moet<strong>en</strong> gesplitst word<strong>en</strong> gege-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
v<strong>en</strong> <strong>voor</strong> arbeiders, bedi<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>en</strong> leidinggev<strong>en</strong>d<br />
personeel.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet informatie word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
over de kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> de personeelsdi<strong>en</strong>st,<br />
<strong>van</strong> de verzekering teg<strong>en</strong> arbeidsongevall<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
Zie ook: Kostprijz<strong>en</strong> <strong>en</strong> Verkoopprijz<strong>en</strong>,<br />
Sociale balans.<br />
(KB EFI, art. 10)<br />
2.7 Investering<strong>en</strong><br />
De OR moet informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> over de<br />
<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> inzake de verdere uitbouw<br />
<strong>van</strong> de onderneming <strong>en</strong> over de financiering<br />
<strong>van</strong> de geplande investering<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> de investering gebeurt met financiële<br />
hulp <strong>van</strong> de overheid, moet informatie word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> over de aard, de om<strong>van</strong>g, <strong>en</strong> de<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze overheidshulp.<br />
Indi<strong>en</strong> de investering<strong>en</strong> ertoe leid<strong>en</strong> dat er<br />
wijziging<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> in de organisatie <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> werk <strong>en</strong> de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, moet<br />
de OR ingelicht <strong>en</strong> geraadpleegd word<strong>en</strong>,<br />
zodat hij zijn advies daaromtr<strong>en</strong>t kan uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Zie ook: Nieuwe technologieën, Overheidshulp.<br />
(KB EFI, art. 11 <strong>en</strong> 12 <strong>en</strong> Cao nr. 9, art. 10)<br />
2.8 Toekomstverwachting<strong>en</strong><br />
De OR moet word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelicht over de<br />
toekomstverwachting<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming.<br />
Alle aspect<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> daarbij aan<br />
bod kom<strong>en</strong>: <strong>het</strong> industriële, <strong>het</strong> financiële,<br />
<strong>het</strong> commerciële, <strong>het</strong> sociale, <strong>het</strong> speurwerk,<br />
de investering<strong>en</strong>, <strong>het</strong> orderboek.<br />
Voor <strong>het</strong> kom<strong>en</strong>de jaar word<strong>en</strong> de objectiev<strong>en</strong><br />
meegedeeld, <strong>voor</strong> de daaropvolg<strong>en</strong>de<br />
jar<strong>en</strong> de perspectiev<strong>en</strong>.<br />
Ook de tewerkstellings<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verstrekt. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
becijferde raming<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
over de uitbreiding of inkrimping <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
personeelsbestand.<br />
Elk trimester (of vlugger) moet<strong>en</strong> deze verwachting<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> bijgewerkt <strong>en</strong> moet<br />
e<strong>en</strong> vergelijking word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> met de<br />
werkelijk behaalde cijfers.<br />
Zie ook: Collectief ontslag, Sociale balans.<br />
(KB EFI, art. 11, 15 <strong>en</strong> 24 <strong>en</strong> Cao nr. 9, art.<br />
4, 5 <strong>en</strong> 6)<br />
49
2.9 Wet<strong>en</strong>schappelijk speurwerk<br />
De OR moet word<strong>en</strong> geïnformeerd over <strong>het</strong><br />
speurwerk dat door de onderneming wordt<br />
verricht. Concreet moet informatie word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> over o.a. <strong>het</strong> bedrag dat daarin<br />
wordt geïnvesteerd, de person<strong>en</strong> die ermee<br />
bezig zijn, de doelstelling<strong>en</strong>.<br />
(KB EFI, art. 12)<br />
2.10 Overheidshulp<br />
De OR moet informatie krijg<strong>en</strong> over alle<br />
mogelijke vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> overheidshulp<br />
waar<strong>van</strong> de onderneming gebruik maakt.<br />
Dat kunn<strong>en</strong> l<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> zijn, r<strong>en</strong>tetoelag<strong>en</strong>,<br />
premies, subsidies, maar ook belasting<strong>voor</strong>del<strong>en</strong><br />
of vermindering<strong>en</strong> op de sociale<br />
zekerheidsbijdrag<strong>en</strong> of op de lon<strong>en</strong>.<br />
Telk<strong>en</strong>s moet uitleg word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> over<br />
de aard, de om<strong>van</strong>g, de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
de bestemming <strong>van</strong> deze overheidshulp. Er<br />
moet e<strong>en</strong> verslag word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> met de<br />
cijfers over <strong>het</strong> <strong>voor</strong>bije jaar <strong>en</strong> met <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> kom<strong>en</strong>de jaar.<br />
De werkgever licht mondeling toe wat <strong>het</strong><br />
effect is <strong>van</strong> deze maatregel<strong>en</strong> op de kost<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> op de tewerkstelling.<br />
Zie ook: Investering<strong>en</strong>, Sociale balans.<br />
(KB EFI, art. 13, 17 <strong>en</strong> 20)<br />
2.11 Organogram<br />
De OR moet <strong>van</strong> de werkgever <strong>het</strong> organogram<br />
<strong>van</strong> de onderneming krijg<strong>en</strong>. Dat is<br />
e<strong>en</strong> beschrijving <strong>van</strong> de interne organisatie,<br />
<strong>van</strong> de hiërarchische structuur <strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de verdeling <strong>van</strong> de bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> verantwoordelijkhed<strong>en</strong>.<br />
Aan de OR moet ook e<strong>en</strong> overzicht word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> <strong>van</strong> de economische, financiële of<br />
juridische groep waartoe de onderneming<br />
behoort, alsook <strong>van</strong> de positie <strong>van</strong> de onderneming<br />
binn<strong>en</strong> deze <strong>en</strong>titeit. Deze tabel<br />
geeft weer welke onderneming<strong>en</strong> tot<br />
de groep behor<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoe die onderneming<strong>en</strong><br />
zich onderling verhoud<strong>en</strong>.<br />
(KB EFI, art. 14)<br />
2.12 Deugdelijk bestuur in<br />
beursg<strong>en</strong>oteerde<br />
onderneming<strong>en</strong><br />
In <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> beursg<strong>en</strong>oteerde onderneming<strong>en</strong><br />
moet ook e<strong>en</strong> verklaring <strong>van</strong><br />
50<br />
Deugdelijk Bestuur word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Deugdelijk bestuur betek<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> interne<br />
regelgeving die onderneming<strong>en</strong> ertoe verplicht<br />
e<strong>en</strong> beleid te voer<strong>en</strong> dat de belang<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> alle belanghebb<strong>en</strong>d<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t <strong>en</strong> niet<br />
<strong>en</strong>kel die <strong>van</strong> de ondernemingstop. Codes<br />
<strong>van</strong> Deugdelijk Bestuur werd<strong>en</strong> wereldwijd<br />
e<strong>en</strong> tr<strong>en</strong>d bij onderneming<strong>en</strong> na de uitbraak<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Enron-schandaal, waarin <strong>het</strong> Amerikaanse<br />
<strong>en</strong>ergiebedrijf miljard<strong>en</strong> bleek te<br />
hebb<strong>en</strong> verduisterd. Naar Belgisch recht<br />
moet deze code steeds uitgelegd <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tueel<br />
ook beargum<strong>en</strong>teerd word<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> onderneming<strong>en</strong><br />
hier<strong>van</strong> afwijk<strong>en</strong>. Daarnaast<br />
word<strong>en</strong> deze onderneming<strong>en</strong> verplicht om<br />
naast e<strong>en</strong> auditcomité ook e<strong>en</strong> remuneratiecomité<br />
op te richt<strong>en</strong>. Dit comité bestaat<br />
uit e<strong>en</strong> meerderheid <strong>van</strong> onafhankelijke<br />
bestuurders die advies verl<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
remuneratiebeleid <strong>van</strong> de onderneming.<br />
Remuneratie is <strong>het</strong> uitker<strong>en</strong> <strong>van</strong> geldelijke<br />
beloning<strong>en</strong> (zowel individueel als collectief)<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> hal<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>voor</strong>af bepaalde<br />
doelstelling<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> <strong>voor</strong>beeld hier<strong>van</strong> zou<br />
kunn<strong>en</strong> zijn dat e<strong>en</strong> verkoper bov<strong>en</strong>op zijn<br />
salaris e<strong>en</strong> bonus krijgt telk<strong>en</strong>s hij e<strong>en</strong> nieuwe<br />
klant kan contracter<strong>en</strong>. T<strong>en</strong>slotte moet<br />
er ook e<strong>en</strong> remuneratieverslag verschijn<strong>en</strong><br />
als bijlage in <strong>het</strong> jaarverslag. Tijd<strong>en</strong>s de<br />
Algem<strong>en</strong>e Vergadering moet dit verslag<br />
bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> word<strong>en</strong> goedgekeurd door de<br />
led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de Algem<strong>en</strong>e Vergadering.<br />
(Wet <strong>van</strong> 6.04.2010, art.3: Wet tot versterking<br />
<strong>van</strong> deugdelijk bestuur bij g<strong>en</strong>oteerde<br />
v<strong>en</strong>nootschapp<strong>en</strong>)<br />
2.13 Fusie - Overname -<br />
Sluiting<br />
Indi<strong>en</strong> de onderneming onderhandeling<strong>en</strong><br />
voert over e<strong>en</strong> fusie, overname, sluiting<br />
of andere belangrijke structuurwijziging<strong>en</strong>,<br />
dan moet de OR daaromtr<strong>en</strong>t zo snel<br />
mogelijk – in principe vóór de uitvoering<br />
<strong>van</strong> de beslissing – word<strong>en</strong> ingelicht. De<br />
OR moet <strong>voor</strong>af daadwerkelijk word<strong>en</strong> geraadpleegd,<br />
onder meer over de weerslag<br />
op de tewerkstellings<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong>, de<br />
organisatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk, de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
De OR moet word<strong>en</strong> geïnformeerd over<br />
de economische, financiële <strong>en</strong> technische<br />
factor<strong>en</strong> die aan de oorsprong ligg<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
die structuurwijziging <strong>en</strong> over de gevolg<strong>en</strong><br />
hier<strong>van</strong> op economisch, sociaal <strong>en</strong> financieel<br />
vlak.<br />
In verband met de sociale maatregel<strong>en</strong> die<br />
word<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong> naar aanleiding <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
herstructurering of sluiting <strong>van</strong> de onderneming,<br />
will<strong>en</strong> wij erop wijz<strong>en</strong> dat de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
alle faciliteit<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> om de nodige contact<strong>en</strong> te<br />
legg<strong>en</strong> t<strong>en</strong>einde de wedertewerkstelling,<br />
beroepsomscholing <strong>en</strong> sociale wederaanpassing<br />
<strong>van</strong> de afgedankte, overgeplaatste<br />
of gemuteerde werknemers in de hand te<br />
werk<strong>en</strong>.<br />
Wanneer de informatie cijfergegev<strong>en</strong>s bevat,<br />
zal e<strong>en</strong> schriftelijke sam<strong>en</strong>vatting aan<br />
elk lid <strong>van</strong> de OR word<strong>en</strong> overhandigd.<br />
Deze informatie di<strong>en</strong>t bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> mondeling<br />
te word<strong>en</strong> toegelicht door <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
of di<strong>en</strong>s afgevaardigde.<br />
Hierbij wordt ook aandacht besteed aan<br />
de vergelijking met <strong>het</strong> <strong>voor</strong>gaande boekjaar<br />
<strong>en</strong> de wijziging<strong>en</strong> die zich t<strong>en</strong> opzichte<br />
daar<strong>van</strong> <strong>voor</strong>ded<strong>en</strong><br />
Zie ook: Onderneming in moeilijkhed<strong>en</strong>,<br />
Collectief ontslag, Op<strong>en</strong>baar overnamebod.<br />
(Cao nr. 9, art. 11 / KB EFI, art. 25 <strong>en</strong> 26)<br />
2.14 Onderneming in<br />
moeilijkhed<strong>en</strong> -<br />
Faillissem<strong>en</strong>t<br />
De werkgever moet de OR informer<strong>en</strong> over<br />
<strong>het</strong> feit dat hij opgehoud<strong>en</strong> heeft zijn betaling<strong>en</strong><br />
aan zijn schuld<strong>en</strong>aars te voldo<strong>en</strong>.<br />
Hij moet ook binn<strong>en</strong> de maand aangifte<br />
do<strong>en</strong> bij de griffie <strong>van</strong> de rechtbank <strong>van</strong><br />
koophandel. De rechter duidt dan e<strong>en</strong> commissaris<br />
inzake opschorting aan. Deze kan<br />
dan sam<strong>en</strong> met de werkgever e<strong>en</strong> herstelplan<br />
of herstructureringsplan uitwerk<strong>en</strong>.<br />
De commissaris inzake opschorting moet<br />
de OR informer<strong>en</strong> over dit herstelplan<br />
of herstructureringsplan. Als er gedacht<br />
wordt aan e<strong>en</strong> structuurwijziging <strong>van</strong> de<br />
onderneming, zal de commissaris inzake<br />
opschorting de OR hierover raadpleg<strong>en</strong>.<br />
Zie ook: Fusie, Overname, Sluiting<br />
Als <strong>het</strong> niet meer mogelijk is de onderneming<br />
te redd<strong>en</strong>, kan de rechtbank <strong>van</strong><br />
koophandel ev<strong>en</strong>tueel de faillietverklaring<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
uitsprek<strong>en</strong>. De OR moet over deze beslissing<br />
word<strong>en</strong> geïnformeerd. De rechtbank<br />
<strong>van</strong> koophandel stelt ev<strong>en</strong>tueel e<strong>en</strong> curator<br />
aan die in de plaats <strong>van</strong> de werkgever<br />
<strong>het</strong> actief zo goed mogelijk te gelde maakt<br />
<strong>en</strong> probeert de schuld<strong>en</strong> aan te zuiver<strong>en</strong>.<br />
Deze curator kan ev<strong>en</strong>tueel besliss<strong>en</strong> om<br />
de activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming verder<br />
te zett<strong>en</strong>. De curator moet hierover de<br />
vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> consulter<strong>en</strong> De<br />
rechtbank <strong>van</strong> koophandel kan slechts besliss<strong>en</strong><br />
over <strong>het</strong> al of niet <strong>voor</strong>tzett<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de ondernemingsactiviteit<strong>en</strong> nadat zij de<br />
OR hierover heeft gehoord. Maar dankzij<br />
de Wet Continuïteit Onderneming<strong>en</strong> uit<br />
2009 hebb<strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong> in moeilijkhed<strong>en</strong><br />
drie alternatieve mogelijkhed<strong>en</strong> gekreg<strong>en</strong><br />
om e<strong>en</strong> nak<strong>en</strong>d faillissem<strong>en</strong>t af te w<strong>en</strong>d<strong>en</strong>.<br />
Door e<strong>en</strong> beroep te do<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> ‘minnelijke<br />
schikking’ kan e<strong>en</strong> schuld<strong>en</strong>aar zijn<br />
betalings<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> onderhandel<strong>en</strong> met<br />
t<strong>en</strong>minste 2 <strong>van</strong> zijn schuldeisers. Omdat<br />
<strong>het</strong> water soms diep kan zijn tuss<strong>en</strong> beide<br />
partij<strong>en</strong> <strong>voor</strong>ziet de nieuwe wet de hulp<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> ‘ondernemingsbemiddelaar’ die<br />
als tuss<strong>en</strong>persoon optreedt <strong>en</strong> de wederzijdse<br />
contact<strong>en</strong> versoepelt.<br />
E<strong>en</strong> tweede optie is de goedkeuring <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> ‘collectief akkoord’ over e<strong>en</strong> reorganisatieplan<br />
<strong>voor</strong> de onderneming. Deze<br />
procedure wordt vaak door de Rechtbank<br />
<strong>van</strong> Koophandel opgestart indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> minnelijke<br />
schikking niet mogelijk bleek. Concreet<br />
betek<strong>en</strong>t dit dat e<strong>en</strong> meerderheid<br />
<strong>van</strong> de schuldeisers moet instemm<strong>en</strong> met<br />
de <strong>voor</strong>gestelde betalings<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de bedrijfsleider.<br />
T<strong>en</strong> derde kan e<strong>en</strong> onderneming ook word<strong>en</strong><br />
overgedrag<strong>en</strong> onder gerechtelijk gezag.<br />
Overdracht onder gerechtelijk gezag<br />
gebeurt onder leiding <strong>van</strong> e<strong>en</strong> gerechtsmandataris<br />
die de onderneming volledig<br />
of gedeeltelijk vereff<strong>en</strong>t t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
schuldeiser(s). Als dit gebeurd is, zal de<br />
schuld<strong>en</strong>aar volledig ‘ontlast’ zijn <strong>en</strong> bijgevolg<br />
niet meer vervolgd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
T<strong>en</strong>slotte zorgt de Wet Continuïteit Onderneming<strong>en</strong><br />
ook nog <strong>voor</strong> bijstand door e<strong>en</strong><br />
gedelegeerd rechter die de gegrondheid<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> gerechtelijk verzoekschrift (<strong>voor</strong><br />
faillissem<strong>en</strong>t) onderzoekt.<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
Onderneming<strong>en</strong> in herstructurering kunn<strong>en</strong><br />
op e<strong>en</strong> aantal vlakk<strong>en</strong> g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
vrijstelling<strong>en</strong> (brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>, beroepsopleiding).<br />
Om <strong>het</strong> statuut te krijg<strong>en</strong> <strong>van</strong> onderneming<br />
in herstructurering moet de onderneming<br />
aan e<strong>en</strong> aantal economische <strong>en</strong><br />
financiële <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
moet de onderneming e<strong>en</strong> herstructureringsplan<br />
opstell<strong>en</strong>. Dit plan moet <strong>voor</strong><br />
advies aan de OR word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd.<br />
Zie ook: Brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>, Stages, Beroepsopleiding.<br />
(Cao nr. 9 / Cao nr. 24 / Wet <strong>van</strong><br />
8.08.1997, art. 9 - Faillissem<strong>en</strong>t / Wet <strong>van</strong><br />
31.01.2009Continuïteit <strong>van</strong> Onderneming<strong>en</strong>)<br />
2.15 Op<strong>en</strong>baar overnamebod<br />
Als e<strong>en</strong> onderneming e<strong>en</strong> andere onderneming<br />
wil overnem<strong>en</strong>, kan dat gebeur<strong>en</strong><br />
door <strong>het</strong> overkop<strong>en</strong> <strong>van</strong> de aandel<strong>en</strong>. De<br />
onderneming die wil overnem<strong>en</strong> doet e<strong>en</strong><br />
‘bod’ op de andere onderneming. M.a.w.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
zij biedt e<strong>en</strong> prijs <strong>voor</strong> de aandel<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de andere onderneming. Als de aandel<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de over te nem<strong>en</strong> v<strong>en</strong>nootschap verspreid<br />
zijn bij <strong>het</strong> grote publiek, dan kan<br />
dit bod alle<strong>en</strong> op<strong>en</strong>baar gebeur<strong>en</strong>, zodat<br />
elke aandeelhouder <strong>van</strong> de bedoelde v<strong>en</strong>nootschap<br />
op de hoogte is dat er iemand<br />
de aandel<strong>en</strong> wil overkop<strong>en</strong>. De OR <strong>van</strong><br />
de onderneming die wordt overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
moet e<strong>en</strong> advies gev<strong>en</strong> over deze op<strong>en</strong>bare<br />
overnameaanbieding.<br />
Zie ook: Fusie, overname, sluiting.<br />
(Wet 2.03.1989 - reglem<strong>en</strong>tering op<strong>en</strong>bare<br />
overnameaanbieding<strong>en</strong> / KB 8.03.1989,<br />
art. 15 - op<strong>en</strong>bare overnameaanbieding<strong>en</strong>)<br />
2.16 Kapitaalverhoging <strong>en</strong><br />
uitgifte aandel<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
personeel<br />
V<strong>en</strong>nootschapp<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> onder bepaalde<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kapitaalverhoging doorvoer<strong>en</strong><br />
door de uitgifte <strong>van</strong> aandel<strong>en</strong> die<br />
51<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
52<br />
Informatie over milieu <strong>en</strong> mobiliteit<br />
Vandaag de dag bestaat er e<strong>en</strong> hele milieuwetgeving die in sommige gevall<strong>en</strong> <strong>voor</strong>tvloeit uit de omzetting <strong>van</strong> Europese richtlijn<strong>en</strong><br />
in regionaal recht. In <strong>het</strong> Vlaamse Gewest moet<strong>en</strong> sommige onderneming<strong>en</strong> e<strong>en</strong> milieujaarverslag opstell<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> kopie<br />
daar<strong>van</strong> moet vóór 15 maart word<strong>en</strong> bezorgd aan de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR. Het verslag bevat gegev<strong>en</strong>s over lozing<strong>en</strong> in <strong>het</strong> water<br />
<strong>en</strong> in de lucht, <strong>het</strong> <strong>en</strong>ergieverbruik, de afvalstoff<strong>en</strong> die geproduceerd word<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z. Vóór 1 april moet ook de milieucoördinator<br />
zijn jaarverslag bezorg<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> <strong>van</strong> zijn tak<strong>en</strong> bestaat erin advies uit te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> over elk investeringsproject dat e<strong>en</strong> impact zou<br />
kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> op <strong>het</strong> milieu. (Vlarem II, art. 4.1.9.1.3., §3). Volg<strong>en</strong>s art. 17 §5 <strong>van</strong> <strong>het</strong> Vlaams decreet rationeel <strong>en</strong>ergiegebruik<br />
moet<strong>en</strong> ook e<strong>en</strong> studie <strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergieplan word<strong>en</strong> uitgewerkt <strong>en</strong> ter beschikking word<strong>en</strong> gesteld <strong>van</strong> de OR <strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
In die docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> vind je onder meer welke besparing<strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> <strong>en</strong>ergie nog kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gerealiseerd <strong>en</strong> welke<br />
maatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong> investering<strong>en</strong> op dit vlak zull<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
Hoewel er in <strong>het</strong> Waalse <strong>en</strong> Brusselse Gewest ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele verplichting <strong>van</strong> die aard bestaat, mag dit de afgevaardigd<strong>en</strong> niet<br />
belett<strong>en</strong> informatie te vrag<strong>en</strong> of <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> op dit vlak te formuler<strong>en</strong>. Sommige onderneming<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> spontaan e<strong>en</strong> verslag op<br />
of mak<strong>en</strong> gebruik <strong>van</strong> milieubalans<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> certificatiesystem<strong>en</strong> (EMAS of ISO). Indirect kunn<strong>en</strong> milieuvraagstukk<strong>en</strong><br />
natuurlijk word<strong>en</strong> behandeld via de economische <strong>en</strong> financiële informatie (investeringsbeleid, milieulast<strong>en</strong>, …) of via sociale<br />
vraagstukk<strong>en</strong> (werkgeleg<strong>en</strong>heid, vorming, werkorganisatie, …).<br />
In de OR moet er ook informatie verstrekt word<strong>en</strong> <strong>en</strong> moet<strong>en</strong> er raadpleging<strong>en</strong> plaatsvind<strong>en</strong> over <strong>het</strong> thema mobiliteit. In <strong>het</strong><br />
kader <strong>van</strong> de federale diagnostiek over <strong>het</strong> woonwerkverkeer moet<strong>en</strong> onderneming<strong>en</strong> met minst<strong>en</strong>s 100 person<strong>en</strong> om de drie<br />
jaar e<strong>en</strong> rapport opstell<strong>en</strong> over <strong>het</strong> woonwerkverkeer <strong>van</strong> hun personeel. Dit rapport moet word<strong>en</strong> bezorgd aan de OR die binn<strong>en</strong><br />
de twee maand<strong>en</strong> na ont<strong>van</strong>gst er<strong>van</strong> advies moet uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Einde 2011 moest<strong>en</strong> de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers opnieuw<br />
hun advies gev<strong>en</strong> over de situatie die in juni 2011 werd meegedeeld. De werkgever moet de diagnostiek t<strong>en</strong> laatste op 29 februari<br />
2012 bezorg<strong>en</strong> aan de FOD Mobiliteit. De OR moet ook word<strong>en</strong> ingelicht over elke belangrijke verandering in de onderneming<br />
die tot wijziging<strong>en</strong> zou kunn<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> met betrekking tot <strong>het</strong> bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde rapport (cfr. art. 15f <strong>van</strong> de Wet <strong>van</strong> 20.09.1948<br />
betreff<strong>en</strong>de de organisatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrijfslev<strong>en</strong>). De afgevaardigd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ook aan de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid geaggregeerde<br />
gegev<strong>en</strong>s vrag<strong>en</strong> <strong>voor</strong> bij<strong>voor</strong>beeld hun sector of hun activiteit<strong>en</strong>radius.<br />
Onderneming<strong>en</strong>/instelling<strong>en</strong> in <strong>het</strong> Brusselse Hoofdstedelijke Gewest waar meer dan 100 person<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> bedrijfsvervoerplan opstell<strong>en</strong>. De wetgeving zegt niets over de informatierecht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR. Nochtans houd<strong>en</strong> de<br />
maatregel<strong>en</strong> waarin dit soort plan <strong>voor</strong>ziet vaak verband met de bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR: werkorganisatie (bijv. telewerk <strong>en</strong><br />
thuiswerk, arbeidstijdstelsels, kinderop<strong>van</strong>g, …), aanpassing<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t, investering<strong>en</strong>, … En is <strong>het</strong> dan ook<br />
evid<strong>en</strong>t dat <strong>het</strong> bedrijfsvervoerplan wordt besprok<strong>en</strong> op de OR.<br />
geheel of gedeeltelijk bestemd zijn <strong>voor</strong><br />
<strong>het</strong> personeel. Over <strong>het</strong> beginsel om over<br />
te gaan tot deze kapitaalverhoging moet<br />
overleg word<strong>en</strong> gepleegd in de c<strong>en</strong>trale<br />
OR. Over de wijze waarop de v<strong>en</strong>nootschap<br />
dit t<strong>en</strong> uitvoer br<strong>en</strong>gt, moet de c<strong>en</strong>trale OR<br />
e<strong>en</strong> advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
(Wetboek <strong>van</strong> V<strong>en</strong>nootschapp<strong>en</strong>, art. 609)<br />
2.17 Bedrijfsrevisor<br />
Eén of meerdere bedrijfsrevisor<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> aangeduid in elke onderneming<br />
die over e<strong>en</strong> OR beschikt, behalve in de<br />
gesubsidieerde onderwijsinstelling<strong>en</strong>.<br />
B<strong>en</strong>oeming <strong>van</strong> bedrijfsrevisor<br />
De revisor wordt b<strong>en</strong>oemd <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> periode<br />
<strong>van</strong> drie jaar volg<strong>en</strong>s de hierna beschrev<strong>en</strong><br />
procedure. De Raad <strong>van</strong> Bestuur<br />
<strong>van</strong> de onderneming stelt één of meerdere<br />
kandidat<strong>en</strong> <strong>voor</strong> aan de OR. De OR neemt<br />
e<strong>en</strong> besluit volg<strong>en</strong>s <strong>het</strong> systeem <strong>van</strong> dubbele<br />
meerderheid. De meerderheid <strong>van</strong><br />
de stemm<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
<strong>en</strong> de meerderheid <strong>van</strong> de<br />
stemm<strong>en</strong> <strong>van</strong> alle led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR zijn nodig<br />
om e<strong>en</strong> kandidaat te aanvaard<strong>en</strong>.<br />
De Algem<strong>en</strong>e Vergadering b<strong>en</strong>oemt vervolg<strong>en</strong>s<br />
de door de OR gekoz<strong>en</strong> revisor(<strong>en</strong>).<br />
De werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers hebb<strong>en</strong><br />
dus wel degelijk e<strong>en</strong> vetorecht bij de<br />
aanwijzing <strong>van</strong> de revisor of bij de verl<strong>en</strong>ging<br />
<strong>van</strong> zijn mandaat.<br />
(Wet OR, art. 15ter)<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong><br />
bedrijfsrevisor<br />
1. De revisor br<strong>en</strong>gt schriftelijk verslag<br />
uit over de jaarrek<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> <strong>het</strong> jaarverslag<br />
<strong>van</strong> de Raad <strong>van</strong> Bestuur.<br />
2. De revisor certificeert de getrouwheid<br />
<strong>en</strong> volledigheid <strong>van</strong> de economische <strong>en</strong><br />
financiële inlichting<strong>en</strong> aan de OR.<br />
3. De revisor verklaart <strong>en</strong> ontleedt de betek<strong>en</strong>is<br />
<strong>van</strong> de financiële <strong>en</strong> economische<br />
inlichting<strong>en</strong>.<br />
4. Als de revisor oordeelt dat hij de eco-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
nomische <strong>en</strong> financiële inlichting<strong>en</strong><br />
niet kan certificer<strong>en</strong> of als hij daarin<br />
leemt<strong>en</strong> vaststelt, moet hij <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
verwittig<strong>en</strong>. Binn<strong>en</strong> de<br />
maand na de k<strong>en</strong>nisgeving door de<br />
revisor moet aan zijn bezwar<strong>en</strong> verholp<strong>en</strong><br />
zijn, zoniet moet de revisor dit aan<br />
de OR meedel<strong>en</strong>.<br />
5. De revisor ont<strong>van</strong>gt e<strong>en</strong> afschrift <strong>van</strong> de<br />
schriftelijk verstrekte financiële <strong>en</strong> economische<br />
informatie, alsook de notul<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de dagorde <strong>van</strong> de OR waarop die<br />
gegev<strong>en</strong>s verstrekt of besprok<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
De revisor mag die vergadering<strong>en</strong><br />
bijwon<strong>en</strong>. Hij moet de vergadering bijwon<strong>en</strong><br />
als de meerderheid <strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> vraagt. De<br />
revisor moet alleszins aanwezig zijn op<br />
de vergadering <strong>van</strong> de jaarinformatie <strong>en</strong><br />
de basisinformatie. Het staat de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
vrij om de bedrijfsrevisor<br />
uit te nodig<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering. De werkgever kan de<br />
revisor niet verbied<strong>en</strong> om naar e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering over EFI te gaan.<br />
Maar de werknemers kunn<strong>en</strong> de revisor<br />
niet verplicht<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>bereid<strong>en</strong>de<br />
vergadering bij te won<strong>en</strong>.<br />
(Wet OR, art. 15bis)<br />
3. Tewerkstellingsbeleid <strong>en</strong><br />
vorming<br />
3.1 Sociale balans<br />
Alle onderneming<strong>en</strong> die verplicht zijn om<br />
hun jaarrek<strong>en</strong>ing te publicer<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong><br />
ook e<strong>en</strong> sociale balans opstell<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> ook e<strong>en</strong> aantal andere onderneming<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de vzw’s die minst<strong>en</strong>s<br />
20 werknemers tewerkstell<strong>en</strong> e<strong>en</strong> sociale<br />
balans opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> neerlegg<strong>en</strong> bij de Nationale<br />
Bank.<br />
De sociale balans maakt integraal deel uit<br />
<strong>van</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de onderneming.<br />
De bedrijfsrevisor is belast met de controle<br />
<strong>en</strong> certificering er<strong>van</strong>. De sociale balans<br />
wordt jaarlijks, sam<strong>en</strong> met economische <strong>en</strong><br />
financiële informatie in de OR besprok<strong>en</strong>.<br />
De sociale balans bevat informatie over:<br />
• <strong>het</strong> aantal person<strong>en</strong> dat in de onderneming<br />
wordt tewerkgesteld (uitgedrukt<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
in voltijds<strong>en</strong>, deeltijds<strong>en</strong> <strong>en</strong> fulltime<br />
equival<strong>en</strong>t<strong>en</strong>), <strong>het</strong> aantal daadwerkelijk<br />
gepresteerde ur<strong>en</strong>, de personeelskost<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> op <strong>het</strong> loon, de<br />
uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> ter beschikking gestelde<br />
werknemers <strong>en</strong> de kost<strong>en</strong> hier<strong>van</strong><br />
<strong>voor</strong> de onderneming;<br />
• de personeelsbeweging<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s<br />
<strong>het</strong> boekjaar (onderverdeeld per type<br />
contract, per geslacht <strong>en</strong> per studie-<br />
niveau).<br />
De oorspronkelijke versie <strong>van</strong> de sociale<br />
balans (KB <strong>van</strong> 4 augustus 1996) bevatte<br />
ook e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> <strong>het</strong> aantal person<strong>en</strong><br />
waarop de maatregel<strong>en</strong> om de werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
te stimuler<strong>en</strong> <strong>van</strong> toepassing zijn,<br />
per type contract, <strong>en</strong> de bedrag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
hieraan verbond<strong>en</strong> financiële <strong>voor</strong>del<strong>en</strong>.<br />
Ze bevatte ook informatie over werknemersvorming<br />
met afzonderlijke vermelding<br />
<strong>voor</strong> mann<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> aantal<br />
gevolgde vormingsur<strong>en</strong> <strong>en</strong> de kostprijs<br />
hier<strong>van</strong> <strong>voor</strong> de onderneming.<br />
Naar aanleiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> G<strong>en</strong>eratiepact <strong>van</strong><br />
oktober 2005 zal er e<strong>en</strong> vere<strong>en</strong>voudigde<br />
sociale balans word<strong>en</strong> ingevoerd. Het gedeelte<br />
over de maatregel<strong>en</strong> om de werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
te stimuler<strong>en</strong> wordt geschrapt.<br />
Deze informatie zal ter beschikking word<strong>en</strong><br />
gesteld <strong>van</strong> de OR via e<strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t<br />
dat wordt opgesteld door de RSZ <strong>en</strong> rechtstreeks<br />
wordt overgemaakt aan de werkgever.<br />
De vormingsinspanning<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
altijd vermeld in de sociale balans.<br />
53<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Jürg<strong>en</strong> Doom<br />
T<strong>en</strong>slotte is er door de invoering <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
Sociaal Strafwetboek e<strong>en</strong> duidelijk strafrechtelijk<br />
kader <strong>voor</strong>hand<strong>en</strong> <strong>voor</strong> inbreuk<strong>en</strong><br />
op de wetgeving rond sociale balans.<br />
Deze overtreding<strong>en</strong> staan <strong>van</strong>af 1 juli<br />
2011 gelijk aan e<strong>en</strong> sanctie <strong>van</strong> niveau 3,<br />
wat neerkomt op e<strong>en</strong> geldboete.(Wet <strong>van</strong><br />
22.12.1995, art. 44 <strong>en</strong> vere<strong>en</strong>voudigde sociale<br />
balans; Wet <strong>van</strong> 6.06.2010 over Sociaal<br />
Strafwetboek)<br />
3.2 Informatie <strong>en</strong> raadpleging<br />
over tewerkstelling<br />
De Informatie over tewerkstelling is onderverdeeld<br />
volg<strong>en</strong>s de volg<strong>en</strong>de categorieën:<br />
informatie over de algem<strong>en</strong>e <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong>,<br />
jaarlijkse, periodieke <strong>en</strong> occasionele<br />
informatie.<br />
De OR heeft niet <strong>en</strong>kel recht op informatie:<br />
op basis <strong>van</strong> de informatie moet er ook<br />
<strong>van</strong> gedacht<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gewisseld<br />
waarbij de afgevaardigd<strong>en</strong> adviez<strong>en</strong>, suggesties<br />
of bezwar<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> formuler<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 9; Wet OR <strong>van</strong> 1948, art. 15; KB EFI<br />
<strong>van</strong> 1973)<br />
3.3 Structuur, evolutie, <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong><br />
Bij de analyse <strong>van</strong> de EFI met betrekking<br />
tot de ondernemingsactiviteit moet de<br />
54<br />
werkgever ook informatie verstrekk<strong>en</strong> over<br />
de algem<strong>en</strong>e <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> over de<br />
gevolg<strong>en</strong> er<strong>van</strong> <strong>voor</strong> de werkgeleg<strong>en</strong>heid.<br />
De informatie over de werkgeleg<strong>en</strong>heidsstructuur<br />
moet ook <strong>het</strong> aantal werknemers<br />
aan <strong>het</strong> einde <strong>van</strong> <strong>het</strong> boekjaar vermeld<strong>en</strong><br />
ev<strong>en</strong>als de volg<strong>en</strong>de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>: geslacht,<br />
leeftijdsgroep, beroepscategorie, afdeling,<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> onderscheid tuss<strong>en</strong> perman<strong>en</strong>te<br />
werknemers <strong>en</strong> uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> of werknemers<br />
die ter beschikking word<strong>en</strong> gesteld<br />
<strong>van</strong> de gebruikers.<br />
Op vraag <strong>van</strong> de werknemers wordt er nadere<br />
informatie verstrekt over de werktijd<br />
(voltijd- <strong>en</strong> deeltijdwerkers), de nationaliteit<br />
<strong>en</strong> de anciënniteit.<br />
Er moet ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s informatie word<strong>en</strong> verstrekt<br />
over de personeelsbeweging<strong>en</strong> (vertrekk<strong>en</strong>,<br />
aanwerving<strong>en</strong>, overplaatsing<strong>en</strong>)<br />
opgesplitst per geslacht, leeftijd, …<br />
Op vraag <strong>van</strong> de afgevaardigd<strong>en</strong> in de OR<br />
moet er ook informatie word<strong>en</strong> verstrekt<br />
over de evolutie <strong>van</strong> de afwezigheidsdag<strong>en</strong>,<br />
de dag<strong>en</strong> <strong>van</strong> gedeeltelijke werkloosheid,<br />
de overur<strong>en</strong>.<br />
De werkgever moet de OR aanwijzing<strong>en</strong><br />
gev<strong>en</strong> over de <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak<br />
<strong>van</strong> werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>voor</strong> <strong>het</strong> volg<strong>en</strong>de<br />
boekjaar (becijferde raming<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> mogelijk<br />
opgesplitst per beroepscategorie).<br />
Elk trimester moet er ook schriftelijk informatie<br />
word<strong>en</strong> verstrekt over de stand <strong>van</strong><br />
zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de evolutie <strong>van</strong> de werkgeleg<strong>en</strong>heid.<br />
(Cao nr. 9, art. 4,5,6).<br />
3.4 Overur<strong>en</strong><br />
De werkgever moet via de sociale balans<br />
jaarlijks informatie gev<strong>en</strong> over de in de onderneming<br />
daadwerkelijk gepresteerde ur<strong>en</strong>.<br />
Op verzoek <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
moet de werkgever de OR elk jaar<br />
informatie gev<strong>en</strong> over <strong>het</strong> aantal overur<strong>en</strong><br />
dat in <strong>het</strong> <strong>voor</strong>bije jaar werd gepresteerd.<br />
(KB sociale balans / Cao nr. 9, art. 5)<br />
3.5 Deeltijdse arbeid<br />
Jaarlijks moet de OR in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> de sociale<br />
balans informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> over <strong>het</strong><br />
aantal person<strong>en</strong> dat deeltijds <strong>en</strong> voltijds in<br />
de onderneming wordt tewerkgesteld <strong>en</strong><br />
over <strong>het</strong> aantal voltijdse equival<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet de OR word<strong>en</strong> geïnformeerd<br />
over <strong>het</strong> aantal personeelsled<strong>en</strong> dat<br />
is overgegaan <strong>van</strong> e<strong>en</strong> voltijdse arbeidsregeling<br />
naar e<strong>en</strong> deeltijdse arbeidsregeling<br />
<strong>en</strong> vice versa. Het gaat om alle werknemers<br />
<strong>van</strong> wie de arbeidsovere<strong>en</strong>komst werd gewijzigd,<br />
wat hun arbeidstijdregeling betreft.<br />
Het gaat niet over de werknemers die<br />
om persoonlijke red<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong> tijdelijke wij-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
ziging <strong>van</strong> hun arbeidstijdregeling k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>.<br />
Cao nr. 35 bepaalt ook dat de deeltijdse<br />
werknemer op zijn verzoek bij <strong>voor</strong>rang<br />
e<strong>en</strong> vacant geword<strong>en</strong> voltijdse betrekking<br />
moet verkrijg<strong>en</strong>. Deze <strong>voor</strong>rangsregel is<br />
ook <strong>van</strong> toepassing bij elke verhoging <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> aantal werkur<strong>en</strong> (zie ook Personeelsbeleid).<br />
(KB sociale balans / Cao nr. 9, art. 5 <strong>en</strong><br />
comm<strong>en</strong>taar; Cao nr. 35 over deeltijdse<br />
arbeid)<br />
3.6 Uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong><br />
Naast <strong>het</strong> aantal person<strong>en</strong>, moet de werkgever<br />
ook de red<strong>en</strong><strong>en</strong> opgev<strong>en</strong> waarom<br />
e<strong>en</strong> beroep wordt gedaan op tijdelijke arbeid<br />
of uitz<strong>en</strong>darbeid, informatie gev<strong>en</strong><br />
over de gemiddelde duur <strong>van</strong> deze tewerkstelling,<br />
over de afdeling<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
waar<strong>voor</strong> op deze tewerkstelling<br />
beroep wordt gedaan <strong>en</strong> de kost<strong>en</strong> hier<strong>van</strong><br />
<strong>voor</strong> de onderneming.<br />
(Cao nr. 9, art. 5 / KB sociale balans)<br />
3.7 Tijdelijke werkloosheid<br />
Elk jaar moet de OR, indi<strong>en</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
dat w<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, informatie<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> over <strong>het</strong> aantal dag<strong>en</strong><br />
tijdelijke werkloosheid in <strong>het</strong> <strong>voor</strong>bije<br />
jaar. Bij technische storing is de werkgever<br />
verplicht de OR binn<strong>en</strong> de vier dag<strong>en</strong> in te<br />
licht<strong>en</strong> over de aard <strong>van</strong> deze stoornis. Bij<br />
gedeeltelijke werkloosheid weg<strong>en</strong>s economische<br />
oorzak<strong>en</strong> moet de OR vóór de aan<strong>van</strong>g<br />
<strong>van</strong> de schorsing word<strong>en</strong> ingelicht<br />
over de red<strong>en</strong><strong>en</strong> waarop de werkgever zich<br />
beroept.<br />
(Cao nr. 9, art. 5)<br />
3.8 Collectieve aanwerving<strong>en</strong><br />
Wanneer <strong>het</strong> ondernemingshoofd zich<br />
g<strong>en</strong>oodzaakt ziet om over te gaan tot collectieve<br />
aanwerving<strong>en</strong> om economische<br />
of technische red<strong>en</strong><strong>en</strong>, moet hij de OR zo<br />
spoedig mogelijk op de hoogte br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, in<br />
elk geval <strong>voor</strong> hij e<strong>en</strong> beslissing neemt. In<br />
dit geval kan de OR bepaalde criteria vastlegg<strong>en</strong>.<br />
Bij gewone aanwerving<strong>en</strong> kan de<br />
OR de vastgelegde criteria onderzoek<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 9, art. 7, 12; Wet OR, art. 15)<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
3.9 Afdanking<strong>en</strong><br />
Inzake afdanking<strong>en</strong> heeft de OR verschill<strong>en</strong>de<br />
bevoegdhed<strong>en</strong>. Let wel: de OR komt<br />
nooit tuss<strong>en</strong> <strong>voor</strong> individuele gevall<strong>en</strong>! Dat<br />
wordt gedaan door de vakbondsafvaardiging.<br />
In de eerste plaats moet de OR informatie<br />
krijg<strong>en</strong> over <strong>het</strong> aantal person<strong>en</strong> dat de<br />
onderneming heeft verlat<strong>en</strong>: vrijwillig, weg<strong>en</strong>s<br />
economische of technische red<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />
p<strong>en</strong>sionering, <strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
Deze informatie moet jaarlijks aan de OR<br />
word<strong>en</strong> bezorgd.<br />
Daarnaast heeft de OR de belangrijke bevoegdheid<br />
om de criteria vast te stell<strong>en</strong> die<br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gevolgd ingeval <strong>van</strong> afdanking<br />
weg<strong>en</strong>s economische of technische<br />
omstandighed<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat de OR<br />
(op <strong>voor</strong>hand) beslist welke ‘volgorde’ zal<br />
word<strong>en</strong> gebruikt bij zulke afdanking<strong>en</strong>.<br />
Voor gewone afdanking<strong>en</strong> (niet om economische<br />
red<strong>en</strong><strong>en</strong>) heeft de OR de bevoegdheid<br />
om de te volg<strong>en</strong> algem<strong>en</strong>e criteria te<br />
onderzoek<strong>en</strong>.<br />
Zie ook: Sociale Balans, Collectief ontslag,<br />
Gratis beroepsopleiding.<br />
(Cao nr. 9, art. 5 <strong>en</strong> 12 / KB Sociale balans /<br />
Wet OR, art. 15,e)<br />
3.10 Collectief ontslag<br />
Als de werkgever collectief ontslag overweegt,<br />
moet hij de OR raadpleg<strong>en</strong>. Deze<br />
raadpleging moet betrekking hebb<strong>en</strong> op de<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> om <strong>het</strong> collectief ontslag te<br />
vermijd<strong>en</strong> of te beperk<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t<br />
er in de OR overleg te word<strong>en</strong> gepleegd<br />
over de mogelijkhed<strong>en</strong> om de gevolg<strong>en</strong><br />
er<strong>van</strong> te verlicht<strong>en</strong>, meer bepaald om bij te<br />
drag<strong>en</strong> tot de herplaatsing of omscholing<br />
<strong>van</strong> de ontslag<strong>en</strong> werknemers.<br />
Concreet moet schriftelijke informatie word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> over:<br />
• de red<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> ontslag;<br />
• de criteria <strong>voor</strong> <strong>het</strong> selecter<strong>en</strong> <strong>van</strong> de in<br />
aanmerking kom<strong>en</strong>de werknemers;<br />
• <strong>het</strong> aantal ontslag<strong>en</strong> werknemers <strong>en</strong> de<br />
categorieën;<br />
• <strong>het</strong> gewoonlijk tewerkgesteld aantal<br />
werknemers <strong>en</strong> de categorieën;<br />
• de wijze <strong>van</strong> berek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> ev<strong>en</strong>tuele<br />
afvloeiingsuitkering<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> op wet of<br />
cao;<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
• de periode tijd<strong>en</strong>s dewelke tot ontslag<br />
zal word<strong>en</strong> overgegaan.<br />
Aan <strong>het</strong> einde <strong>van</strong> de consultatieprocedure<br />
betek<strong>en</strong>t de werkgever aan de directeur<br />
<strong>van</strong> de subregionale tewerkstellingsdi<strong>en</strong>st<br />
dat hij <strong>van</strong> plan is over te gaan tot collectief<br />
ontslag. E<strong>en</strong> kopie <strong>van</strong> de betek<strong>en</strong>ing<br />
moet word<strong>en</strong> bezorgd aan de OR. De werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
kunn<strong>en</strong> desgew<strong>en</strong>st<br />
opmerking<strong>en</strong> meedel<strong>en</strong> aan de<br />
directeur <strong>van</strong> de subregionale tewerkstellingsdi<strong>en</strong>st.<br />
Als de door de wet-R<strong>en</strong>ault opgelegde<br />
consultatieperiode niet door de werkgever<br />
wordt gerespecteerd, wordt in e<strong>en</strong> specifieke<br />
vergoeding <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>.<br />
Zie ook: Afdanking<strong>en</strong>, Outplacem<strong>en</strong>t.<br />
(Cao nr. 24 - collectief ontslag, art. 6; de<br />
zog<strong>en</strong>aamde ‘wet-R<strong>en</strong>ault’ <strong>van</strong> 1998)<br />
3.11 Outplacem<strong>en</strong>t<br />
Werknemers <strong>van</strong> 45 jaar <strong>en</strong> ouder <strong>en</strong> met<br />
minst<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> jaar anciënniteit die word<strong>en</strong><br />
ontslag<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> recht op e<strong>en</strong> outplacem<strong>en</strong>tprocedure.<br />
Dit recht duurt t<strong>en</strong><br />
hoogste 12 maand<strong>en</strong> <strong>en</strong> garandeert 60 uur<br />
begeleiding. De werkgever moet de betrokk<strong>en</strong><br />
werknemer binn<strong>en</strong> de twee wek<strong>en</strong> na<br />
beëindiging <strong>van</strong> de arbeidsovere<strong>en</strong>komst<br />
schriftelijk e<strong>en</strong> acceptabel outplacem<strong>en</strong>taanbod<br />
do<strong>en</strong>. Hij is echter niet verplicht<br />
om dit aanbod te do<strong>en</strong> aan werknemers<br />
met e<strong>en</strong> arbeidsovere<strong>en</strong>komst waarbij de<br />
arbeidsduur minder dan e<strong>en</strong> halftime bedraagt,<br />
behalve als zij dit vrag<strong>en</strong>. Cao nr.<br />
82 definieert de kwaliteitscriteria waaraan<br />
<strong>het</strong> aanbod moet beantwoord<strong>en</strong> <strong>en</strong> de te<br />
volg<strong>en</strong> procedure. De OR moet controler<strong>en</strong><br />
of de cao wordt toegepast.<br />
Zie ook: Collectief ontslag, Afdanking<strong>en</strong><br />
(Cao nr. 51 <strong>van</strong> 10.02.1992 over outplacem<strong>en</strong>t;<br />
Cao nr. 82 <strong>van</strong> 10.07.2002 <strong>en</strong> Cao nr.<br />
82 bis <strong>van</strong> 17.07.2007 over <strong>het</strong> recht op<br />
outplacem<strong>en</strong>t <strong>voor</strong> ontslag<strong>en</strong> werknemers<br />
<strong>van</strong> 45 jaar <strong>en</strong> ouder)<br />
3.12 Beroepsopleiding<br />
<strong>en</strong> -omscholing<br />
De werkgever moet de OR raadpleg<strong>en</strong> over<br />
collectieve maatregel<strong>en</strong> met betrekking<br />
tot beroepsopleiding <strong>en</strong> omscholing, met<br />
55
name bij maatregel<strong>en</strong> die betrekking hebb<strong>en</strong><br />
op de organisatie <strong>en</strong> de uitvoering.<br />
De sociale balans die elk jaar wordt <strong>voor</strong>gesteld<br />
in de OR br<strong>en</strong>gt ook verslag uit<br />
over de vormingsinspanning<strong>en</strong> t<strong>en</strong> laste<br />
<strong>van</strong> de werkgever. Hij bevat volg<strong>en</strong>de informatie:<br />
• <strong>het</strong> aantal werknemers <strong>en</strong> werkneemsters<br />
dat e<strong>en</strong> bepaalde opleiding volgt;<br />
• <strong>het</strong> aantal gevolgde ur<strong>en</strong> (opgesplitst<br />
per geslacht);<br />
• de kostprijs <strong>voor</strong> de onderneming.<br />
De Nationale Arbeidsraad zal jaarlijks nagaan<br />
of <strong>het</strong> globale opleidingsperc<strong>en</strong>tage<br />
<strong>van</strong> 1,9% vastgelegd in <strong>het</strong> Interprofessioneel<br />
Akkoord <strong>en</strong> in <strong>het</strong> G<strong>en</strong>eratiepact<br />
wordt gehaald.<br />
(Cao nr. 9, art. 8; Sociale Balans)<br />
3.13 Maatregel<strong>en</strong> ter<br />
bevordering <strong>van</strong> de<br />
werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
Via elektronische weg bezorgt de RSZ de<br />
werkgevers jaarlijks tuss<strong>en</strong> 1 februari <strong>en</strong><br />
10 maart informatie over de maatregel<strong>en</strong><br />
om de werkgeleg<strong>en</strong>heid te bevorder<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> <strong>het</strong> financiële <strong>voor</strong>deel<br />
<strong>van</strong> deze maatregel<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de werkgever.<br />
De werkgever deelt deze informatie mee<br />
aan de OR t<strong>en</strong> laatste op <strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t dat<br />
de jaarlijkse informatie wordt verstrekt<br />
zoals bedoeld in cao nr. 9 (over de werkgeleg<strong>en</strong>heid).<br />
Deze informatie maakt dus<br />
niet langer deel uit <strong>van</strong> de informatie die<br />
moet word<strong>en</strong> vermeld in de sociale balans.<br />
Tot deze maatregel<strong>en</strong> behor<strong>en</strong> onder andere:<br />
structurele vermindering<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
sociale bijdrag<strong>en</strong>; maatregel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve<br />
<strong>van</strong> jonge werknemers; maatregel<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> oudere werknemers,<br />
langdurig werkloz<strong>en</strong>; vermindering<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de arbeidsduur <strong>en</strong>/of de vierdag<strong>en</strong>week;<br />
startbaanovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>; maatregel<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> herstructurering<strong>en</strong>; ouderschapsverlof;<br />
jobstud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>; gesubsidieerde<br />
contractuel<strong>en</strong>; ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong><br />
deeltijds tijdkrediet; ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de<br />
brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong>, hulp aan de non-profit;<br />
sociale Maribel; …<br />
56<br />
Meer uitleg over de inhoud <strong>van</strong> de verschill<strong>en</strong>de<br />
maatregel<strong>en</strong> is terug te vind<strong>en</strong><br />
in de Wegwijzer sociale wetgeving die <strong>het</strong><br />
<strong>ACV</strong> jaarlijks uitgeeft <strong>en</strong> in de brochure<br />
‘E<strong>en</strong> blik op werk. Analyse <strong>van</strong> de tewerkstelling<br />
in je onderneming’.<br />
Hieronder specificer<strong>en</strong> we toch de rol die<br />
de OR speelt bij bepaalde maatregel<strong>en</strong>.<br />
(Wet <strong>van</strong> 27.12.2006 <strong>en</strong> uitvoeringsbesluit<strong>en</strong>)<br />
3.14 Brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><br />
Het systeem <strong>van</strong> conv<strong>en</strong>tioneel brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>ziet dat e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>de<br />
vergoeding wordt uitgekeerd t<strong>en</strong> gunste<br />
<strong>van</strong> sommige ‘oudere’ werknemers die<br />
word<strong>en</strong> ontslag<strong>en</strong>.. Voortaan kan m<strong>en</strong><br />
met brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> <strong>van</strong>af 60 jaar na 35<br />
di<strong>en</strong>stjar<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>minste in de onderneming<strong>en</strong><br />
waarin de cao dit bepaalt. De nieuwe<br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>hervorming<strong>en</strong> <strong>van</strong> minister Van<br />
Quick<strong>en</strong>borne br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>het</strong> aantal di<strong>en</strong>stjar<strong>en</strong><br />
progressief naar 40 jaar (35 jaar<br />
<strong>van</strong>af 1 januari 2012). Deze eis<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
weliswaar versoepeld <strong>voor</strong> werknemers<br />
met e<strong>en</strong> ‘zwaar beroep’ <strong>en</strong> <strong>voor</strong> werknemers<br />
met e<strong>en</strong> ‘medisch probleem’.<br />
Vóór ontslag(<strong>en</strong>) moet er overleg zijn op<br />
de ondernemingsraad. Dit overleg heeft<br />
als doel te besliss<strong>en</strong> of deze oudere werknemers,<br />
los <strong>van</strong> de geld<strong>en</strong>de afdankingscriteria<br />
in de onderneming, bij <strong>voor</strong>rang<br />
kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ontslag<strong>en</strong>.<br />
Kracht<strong>en</strong>s de cao’s wordt bepaald dat<br />
de OR moet nagaan of de bruggep<strong>en</strong>sioneerde<br />
wel degelijk ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> wordt<br />
door e<strong>en</strong> werkloze. Enkel als de onderneming<br />
financiële moeilijkhed<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> herstructurering<br />
doormaakt, is de werkgever<br />
niet verplicht om bruggep<strong>en</strong>sioneerd<strong>en</strong><br />
te ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Halftijds brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> werd sinds 1 januari<br />
2012 afgeschaft. Het is dus niet<br />
meer mogelijk om e<strong>en</strong> halftijdse baan<br />
te combiner<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> half, aanvull<strong>en</strong>d<br />
inkom<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 17 - Conv<strong>en</strong>tioneel brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>,<br />
art. 10 / Cao nr. 44 - Aanvull<strong>en</strong>de<br />
vergoeding, art. 9 / Cao nr. 55 – halftijds<br />
brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>; Cao nr. 91 <strong>van</strong> 20.12.2007;<br />
Cao nr. 92 <strong>van</strong> 20.12.2007)<br />
3.15 Startbaanovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
De onderneming<strong>en</strong> <strong>van</strong>af 50 werknemers<br />
zijn verplicht 3% jonger<strong>en</strong> in di<strong>en</strong>st te nem<strong>en</strong>.<br />
De aanwerving <strong>van</strong> e<strong>en</strong> mindervalide<br />
werknemer of e<strong>en</strong> werknemer <strong>van</strong> buit<strong>en</strong>landse<br />
oorsprong telt <strong>voor</strong> <strong>het</strong> bepal<strong>en</strong><br />
dit perc<strong>en</strong>tage <strong>voor</strong> twee e<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>. De<br />
startbaanwerknemer heeft recht op <strong>het</strong><br />
loon waarop de andere werknemers recht<br />
hebb<strong>en</strong>. Er bestaan drie vorm<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> gewone<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst; e<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
opleiding gecombineerde overe<strong>en</strong>komst;<br />
e<strong>en</strong> industriële overe<strong>en</strong>komst, e<strong>en</strong> overe<strong>en</strong>komst<br />
<strong>voor</strong> de midd<strong>en</strong>stand of e<strong>en</strong><br />
stageovere<strong>en</strong>komst <strong>voor</strong> midd<strong>en</strong>standsopleiding.<br />
Als de startbaanovere<strong>en</strong>komst<br />
uitsluit<strong>en</strong>d als arbeidsovere<strong>en</strong>komst bestaat,<br />
kan <strong>het</strong> contract bepal<strong>en</strong> dat de<br />
werkgever e<strong>en</strong> bedrag gelijk aan 10% <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> loon besteedt aan opleiding. De werknemer<br />
ont<strong>van</strong>gt dan slechts 90% <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
loon. De OR moet jaarlijks alle inlichting<strong>en</strong><br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> over de besteding <strong>van</strong> deze 10%<br />
aan opleiding.<br />
De led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR kunn<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> problem<strong>en</strong><br />
over de startbaanovere<strong>en</strong>komst<br />
altijd op de ag<strong>en</strong>da <strong>van</strong> de OR plaats<strong>en</strong>.<br />
In sommige gevall<strong>en</strong> krijgt de werkgever<br />
RSZ-korting<strong>en</strong> op startbaanovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />
Dit is ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s informatie die verplicht<br />
aan de OR moet verstrekt word<strong>en</strong>.<br />
(Wet <strong>van</strong> 24.12.1999)<br />
3.16 Activaplan<br />
Het Activaplan wil werkgevers stimuler<strong>en</strong><br />
om langdurig (oudere) werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
aan te werv<strong>en</strong> <strong>voor</strong> minst<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> halftijdse<br />
baan. Dit gebeurt via e<strong>en</strong> korting op<br />
de werkgeversbijdrage <strong>en</strong> via <strong>het</strong> activer<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> uitkering<strong>en</strong>. De om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> deze<br />
RSZ-korting valt onder de informatie die<br />
verplicht aan de OR moet word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>.<br />
(KB 19.12.2001 - Activaplan)<br />
3.17 Industrieel leerling<strong>en</strong>wez<strong>en</strong><br />
Het industrieel leerling<strong>en</strong>wez<strong>en</strong> wordt georganiseerd<br />
<strong>voor</strong> jonger<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> beroep<br />
w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te ler<strong>en</strong> dat gewoonlijk wordt uitgeoef<strong>en</strong>d<br />
door werknemers in loondi<strong>en</strong>st. De<br />
leertijd omvat <strong>en</strong>erzijds e<strong>en</strong> theoretische<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
opleiding die de jongere volgt in e<strong>en</strong> opleidingsc<strong>en</strong>trum<br />
<strong>en</strong> anderzijds e<strong>en</strong> praktische<br />
opleiding in e<strong>en</strong> onderneming onder begeleiding<br />
<strong>van</strong> ervar<strong>en</strong> werknemers. Het industrieel<br />
leerling<strong>en</strong>wez<strong>en</strong> wordt georganiseerd<br />
door de paritaire leercomités, opgericht in<br />
de schoot <strong>van</strong> de paritaire comités.<br />
Op <strong>het</strong> niveau <strong>van</strong> de onderneming wak<strong>en</strong><br />
de ondernemingsrad<strong>en</strong> over de goede<br />
uitvoering <strong>van</strong> deze leerovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> opleidingsprogramma’s <strong>en</strong> over de<br />
strikte toepassing <strong>van</strong> de bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de wett<strong>en</strong> <strong>en</strong> verord<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de<br />
de leerling<strong>en</strong>. Voor de uitvoering <strong>van</strong> deze<br />
opdracht kunn<strong>en</strong> zij best<strong>en</strong>dig e<strong>en</strong> beroep<br />
do<strong>en</strong> op de medewerking <strong>van</strong> de <strong>voor</strong>zitter<br />
of de secretaris <strong>van</strong> <strong>het</strong> bevoegde paritair<br />
leercomité.<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
(Wet op <strong>het</strong> Industrieel leerling<strong>en</strong>wez<strong>en</strong>,<br />
art. 48)<br />
3.18 Overe<strong>en</strong>komst werkopleiding<br />
De overe<strong>en</strong>komst werk-opleiding richt zich<br />
tot jonge werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> 18 <strong>en</strong> 25<br />
jaar. Dit stelsel ver<strong>en</strong>igt werk <strong>en</strong> opleiding.<br />
De overe<strong>en</strong>komst met de werkgever bestaat<br />
uit twee del<strong>en</strong>:<br />
• e<strong>en</strong> deeltijdse arbeidsovere<strong>en</strong>komst;<br />
• e<strong>en</strong> deel dat handelt over de opleiding.<br />
Deze opleiding moet geheel of gedeeltelijk<br />
verband houd<strong>en</strong> met <strong>het</strong> uitgeoef<strong>en</strong>de<br />
beroep.<br />
De OR ziet toe op de correcte uitvoering<br />
<strong>van</strong> de overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> werk-opleiding <strong>en</strong><br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
op de strikte naleving <strong>van</strong> de desbetreff<strong>en</strong>de<br />
wets- <strong>en</strong> reglem<strong>en</strong>tsbepaling<strong>en</strong>.<br />
(Wet <strong>van</strong> 24.12.1999 <strong>en</strong> KB <strong>van</strong> 30 <strong>en</strong><br />
31.03.2000 over de startbaanovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> werk-opleiding)<br />
3.19 Gratis beroepsopleiding<br />
<strong>voor</strong> met ontslag<br />
bedreigde werknemers<br />
E<strong>en</strong> aantal werknemers kunn<strong>en</strong> op<br />
vraag <strong>van</strong> hun werkgever kosteloos e<strong>en</strong><br />
beroepsopleiding volg<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>trum<br />
<strong>voor</strong> beroepsopleiding bij e<strong>en</strong> subregionale<br />
tewerkstellingsdi<strong>en</strong>st. Het gaat<br />
hier om risicowerknemers of werknemers<br />
die met werkloosheid word<strong>en</strong> bedreigd.<br />
Werknemers die met individueel<br />
57<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
ontslag word<strong>en</strong> bedreigd <strong>en</strong> e<strong>en</strong> opzeg<br />
hebb<strong>en</strong> gekreg<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> in aanmerking<br />
<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> dergelijke beroepsopleiding<br />
indi<strong>en</strong> ze <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> lijst die<br />
<strong>voor</strong> advies is <strong>voor</strong>gelegd aan de OR.<br />
(Besluit Vlaamse Regering 21.12.1988,<br />
art. 89)<br />
58<br />
4. Arbeidsorganisatie<br />
arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
De OR heeft de taak om advies uit te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> alle suggesties of bezwar<strong>en</strong> te k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> te<br />
gev<strong>en</strong> over alle collectieve maatregel<strong>en</strong> die<br />
de arbeidsorganisatie, de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de onderneming<br />
zoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wijzig<strong>en</strong>. De maatregel<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> onder meer betrekking op: wijziging<strong>en</strong><br />
in de werkverdeling, inplanting <strong>van</strong> machines<br />
die de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> wijzig<strong>en</strong>,<br />
verandering<strong>en</strong> in fabricatie- <strong>en</strong> werkmethodes,<br />
<strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
(Cao nr. 9, art. 10)<br />
4.1 Nieuwe technologieën<br />
Als de investering in nieuwe technologieën<br />
belangrijke collectieve gevolg<strong>en</strong> heeft <strong>voor</strong><br />
de werkgeleg<strong>en</strong>heid, de arbeidsorganisatie<br />
of de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>, dan heeft de<br />
werkgever de verplichting om schriftelijke<br />
informatie te gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> overleg te pleg<strong>en</strong><br />
met de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR. De OR moet schriftelijk<br />
word<strong>en</strong> geïnformeerd over de aard<br />
<strong>van</strong> de nieuwe technologieën, de factor<strong>en</strong><br />
die de invoering er<strong>van</strong> verantwoord<strong>en</strong>, de<br />
aard <strong>van</strong> de sociale gevolg<strong>en</strong>, <strong>en</strong> de termijn<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> inwerkingstelling. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
moet er in de OR overleg word<strong>en</strong> gepleegd<br />
over de sociale gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de invoering<br />
<strong>van</strong> de nieuwe technologie: de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>,<br />
de vakbekwaamheid, de opleiding<br />
<strong>en</strong> omscholing, de <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong><br />
inzake werkgeleg<strong>en</strong>heid, <strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
De informatie <strong>en</strong> raadpleging moet minst<strong>en</strong>s<br />
3 maand<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> de inplanting<br />
<strong>van</strong> de nieuwe technologie plaatsvind<strong>en</strong>.<br />
Zie ook: Arbeidsomstandighed<strong>en</strong>, Investering<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 39 - Invoering nieuwe technologieën<br />
/ Cao nr. 9, art. 10 / KB EFI,<br />
art. 11)<br />
4.2 Invoering<br />
nieuwe arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
Nachtarbeid<br />
Wanneer de werkgever nieuwe arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
wil invoer<strong>en</strong> (arbeidsduur, zondagsrust,<br />
ploeg<strong>en</strong>arbeid, nachtarbeid),<br />
moet hij <strong>voor</strong>afgaandelijk de OR informer<strong>en</strong><br />
over <strong>het</strong> soort arbeidssysteem <strong>en</strong> de<br />
factor<strong>en</strong> die de invoering er<strong>van</strong> rechtvaardig<strong>en</strong>.<br />
Deze verandering<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> cao <strong>en</strong> verg<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
aanpassing <strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
(Cao nr. 42 over nieuwe arbeidsregeling<strong>en</strong>,<br />
art. 4; cao nr. 46 over nachtarbeid)<br />
Telewerk<br />
De werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers op de<br />
OR word<strong>en</strong> geïnformeerd <strong>en</strong> geraadpleegd<br />
over de invoering <strong>van</strong> telewerk, dat overig<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> aanpassing <strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
vraagt.<br />
Telewerk wordt gedefinieerd als e<strong>en</strong> vorm<br />
<strong>van</strong> organisatie <strong>en</strong>/of uitvoering <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
werk waarin, met gebruikmaking <strong>van</strong> informatietechnologie,<br />
in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst werkzaamhed<strong>en</strong> die<br />
ook op de bedrijfslocatie <strong>van</strong> de werkgever<br />
zoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgevoerd,<br />
op regelmatige basis <strong>en</strong> niet incid<strong>en</strong>teel<br />
buit<strong>en</strong> die bedrijfslocatie word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
E<strong>en</strong> conv<strong>en</strong>tie moet schriftelijk<br />
word<strong>en</strong> opgesteld <strong>voor</strong> elke individuele<br />
telewerker waarin de modaliteit<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
omschrev<strong>en</strong> (frequ<strong>en</strong>tie <strong>van</strong> <strong>het</strong> telewerk,<br />
tijdstipp<strong>en</strong> waarop de telewerker bereikbaar<br />
moet zijn, t<strong>en</strong>last<strong>en</strong>eming <strong>van</strong> kost<strong>en</strong><br />
verbond<strong>en</strong> aan de werkuitrusting, <strong>en</strong>z…).<br />
(Cao nr. 85 <strong>van</strong> 9.11.2005 <strong>en</strong> Cao nr. 39 <strong>van</strong><br />
13.12.1983 over de sociale gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
invoering <strong>van</strong> nieuwe technologieën)<br />
4.3 Stress<br />
In toepassing <strong>van</strong> de wet betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong><br />
welzijn op <strong>het</strong> werk, di<strong>en</strong>t de werkgever<br />
e<strong>en</strong> beleid te voer<strong>en</strong> om stress door <strong>het</strong><br />
werk collectief te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> / of collectief<br />
te verhelp<strong>en</strong>. Het <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> de<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
OR moet<strong>en</strong>, in naleving <strong>van</strong> hun respectievelijke<br />
bevoegdhed<strong>en</strong>, informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaand advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
over de verschill<strong>en</strong>de fas<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> beleid<br />
dat de werkgemer overweegt te voer<strong>en</strong> om<br />
stress aan te pakk<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 72 <strong>van</strong> 30.03.1999; Wet <strong>van</strong> 1996<br />
betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong><br />
haar uitvoeringsbesluit<strong>en</strong>)<br />
5. Personeelsbeleid<br />
5.1 Personeelszak<strong>en</strong><br />
Op verzoek <strong>van</strong> de werknemersafgevaardigd<strong>en</strong><br />
moet de bedrijfsleider de OR inlicht<strong>en</strong><br />
over de geld<strong>en</strong>de regels inzake personeelszak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> elk <strong>voor</strong>nem<strong>en</strong> of maatregel<br />
die ze kan beïnvloed<strong>en</strong>. Die informatie<br />
heeft concreet betrekking op de regels<br />
inzake indi<strong>en</strong>stneming, selectie, mutatie,<br />
promotie; overstap <strong>van</strong> voltijds naar deeltijds<br />
werk; organisatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> onthaal;<br />
informatie- <strong>en</strong> communicatiewijze; maatregel<strong>en</strong><br />
om de m<strong>en</strong>selijke <strong>en</strong> hiërarchische<br />
betrekking<strong>en</strong> te verbeter<strong>en</strong>; opdracht<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> personeel.<br />
(Cao nr. 9, art. 9)<br />
5.2 Onthaal<br />
De werkgever organiseert <strong>het</strong> onthaal <strong>van</strong><br />
de nieuwe werknemers in de onderneming.<br />
De OR moet <strong>voor</strong>af word<strong>en</strong> ingelicht over<br />
de <strong>voor</strong>g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong> de aan<br />
te w<strong>en</strong>d<strong>en</strong> middel<strong>en</strong> inzake dit onthaal. De<br />
OR kan terzake ook adviez<strong>en</strong> uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Wanneer <strong>het</strong> gaat om jonge werknemers<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> de afgevaardigd<strong>en</strong> <strong>van</strong> de jonge<br />
werknemers in de OR actief betrokk<strong>en</strong> te<br />
word<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> overleg over <strong>het</strong> onthaal.<br />
(Cao nr. 9, art. 9 / Cao nr. 22 betreff<strong>en</strong>de<br />
<strong>het</strong> onthaal in de onderneming)<br />
5.3 Functieclassificatie<br />
Wanneer in de onderneming functieclassificaties<br />
word<strong>en</strong> uitgewerkt of herzi<strong>en</strong>,<br />
di<strong>en</strong>t de OR te word<strong>en</strong> ingelicht <strong>en</strong> geraadpleegd.<br />
De OR moet immers toezi<strong>en</strong> op de<br />
toepassing <strong>van</strong> elke algem<strong>en</strong>e bedrijfsgerelateerde<br />
bepaling, zowel <strong>van</strong> sociale<br />
inslag als wat betreft <strong>het</strong> vastlegg<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
criteria op de verschill<strong>en</strong>de niveaus <strong>van</strong> de<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
functieclassificatie. De werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
zull<strong>en</strong> er ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s op toezi<strong>en</strong><br />
dat de stelsels <strong>voor</strong> functie-evaluatie<br />
niet leid<strong>en</strong> tot discriminatie, in de keuze<br />
<strong>van</strong> criteria, noch in de weging, noch in <strong>het</strong><br />
systeem <strong>van</strong> omzetting <strong>van</strong> evaluatiewaard<strong>en</strong><br />
in loonbestanddel<strong>en</strong>.<br />
(Wet <strong>van</strong> 1948, art. 15f; Cao nr. 39 betreff<strong>en</strong>de<br />
de sociale gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> nieuwe<br />
technologieën; Cao nr. 25 bis over de gelijke<br />
beloning <strong>voor</strong> mannelijke <strong>en</strong> vrouwelijke<br />
werknemers)<br />
5.4 Financiële participatie <strong>van</strong><br />
werknemers in <strong>het</strong> kapitaal<br />
of de winst<br />
In bedrijv<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> OR of e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
kunn<strong>en</strong> system<strong>en</strong> <strong>van</strong> winstparticipatie<br />
alle<strong>en</strong> bij middel <strong>van</strong> e<strong>en</strong> cao<br />
word<strong>en</strong> ingevoerd. Hiertoe moet e<strong>en</strong> participatieplan<br />
word<strong>en</strong> opgesteld. In dit plan<br />
staan verplicht de regels <strong>van</strong> de berek<strong>en</strong>ing<br />
<strong>van</strong> de participatie. Het plan moet door de<br />
werkgever <strong>voor</strong> advies aan de OR word<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>gelegd. De OR moet ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s word<strong>en</strong><br />
ingelicht over de relatie tuss<strong>en</strong> <strong>het</strong> participatieplan,<br />
de tewerkstellingsevolutie <strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> tewerkstellingsbeleid <strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrijf.<br />
Bij invoering <strong>van</strong> e<strong>en</strong> participatieplan op<br />
groepsniveau moet iedere participatie-cao<br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan de OR.<br />
Naar aanleiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> interprofessioneel<br />
akkoord 2007-2008 zijn de sociale partners<br />
overe<strong>en</strong>gekom<strong>en</strong> e<strong>en</strong> wettelijk raamwerk<br />
uit te bouw<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de toek<strong>en</strong>ning<br />
<strong>van</strong> niet-recurr<strong>en</strong>te <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> gelinkt aan<br />
de bedrijfsresultat<strong>en</strong> (Cao nr. 90 <strong>en</strong> nr. 90<br />
bis). Dit ‘flexibele’ beloningssysteem kan<br />
<strong>en</strong>kel onder welbepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> ingevoerd. Zo moet<strong>en</strong> de <strong>voor</strong>del<strong>en</strong><br />
gebond<strong>en</strong> zijn aan de collectieve resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de onderneming of <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
welomschrev<strong>en</strong> groep <strong>van</strong> werknemers,<br />
op basis <strong>van</strong> objecieve criteria. Deze <strong>voor</strong>del<strong>en</strong><br />
hang<strong>en</strong> af <strong>van</strong> de verwez<strong>en</strong>lijking<br />
<strong>van</strong> duidelijk aflijnbare, transparante,<br />
definieerbare/meetbare <strong>en</strong> verifieerbare<br />
doelstelling<strong>en</strong>, met uitzondering <strong>van</strong> individuele<br />
doelstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> doelstelling<strong>en</strong><br />
waar<strong>van</strong> de verwez<strong>en</strong>lijking k<strong>en</strong>nelijk<br />
zeker is op <strong>het</strong> og<strong>en</strong>blik <strong>van</strong> de invoering<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> systeem <strong>van</strong> resultaatsgebond<strong>en</strong><br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong> (om te vermijd<strong>en</strong> dat loon vermomd<br />
wordt onder de vorm <strong>van</strong> resultaatgebond<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong>). Het systeem <strong>van</strong> de<br />
niet-recurr<strong>en</strong>te resultaatsgebond<strong>en</strong> <strong>voor</strong>del<strong>en</strong><br />
dat <strong>het</strong> <strong>voor</strong>werp uitmaakt <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
toetredingsakte <strong>en</strong> e<strong>en</strong> toek<strong>en</strong>ningsplan<br />
wordt ingevoerd door e<strong>en</strong> op ondernemingsniveau<br />
geslot<strong>en</strong> collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst,<br />
als er e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
is.<br />
Syndicaal is <strong>het</strong> belangrijk om erover te<br />
wak<strong>en</strong> dat de <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> collectief zijn, dat<br />
ze zich beperk<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> plafond, dat ze de<br />
andere compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>van</strong> de verloning niet<br />
beïnvloed<strong>en</strong>, dat ze effectief niet-recurr<strong>en</strong>t<br />
zijn <strong>en</strong> dat ze ge<strong>en</strong> negatieve invloed hebb<strong>en</strong><br />
op de tewerkstelling.<br />
De te volg<strong>en</strong> procedure <strong>voor</strong> de invoering<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> stelsel is duidelijk omschrev<strong>en</strong><br />
(via e<strong>en</strong> bedrijfscao <strong>en</strong>, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is<br />
<strong>van</strong> vakbondsafvaardiging volg<strong>en</strong>s de geld<strong>en</strong>de<br />
procedure inzake wijziging <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
arbeidsreglem<strong>en</strong>t).<br />
Op basis <strong>van</strong> Cao nr. 90 (later aangepast<br />
door Cao nr. 90 bis) kan in e<strong>en</strong> onderneming<br />
e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>delig systeem word<strong>en</strong> ingevoerd<br />
waarbij alle werknemers beloond<br />
word<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> bereik<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>opgesteld<br />
doel. Op die manier zou bij<strong>voor</strong>beeld<br />
e<strong>en</strong> bedrijf e<strong>en</strong> team <strong>van</strong> systeemoperator<strong>en</strong><br />
collectief kunn<strong>en</strong> belon<strong>en</strong> wanneer zij<br />
door innovatie de productie <strong>en</strong>ergiebespar<strong>en</strong>der<br />
mak<strong>en</strong>.<br />
(Wet <strong>van</strong> 22.05.2001 betreff<strong>en</strong>de werknemersparticipatie<br />
in <strong>het</strong> kapitaal <strong>en</strong> in de<br />
winst <strong>van</strong> v<strong>en</strong>nootschapp<strong>en</strong>; Cao nr. 90<br />
<strong>van</strong> 20 december 2007 <strong>en</strong> 43decies (aangepast<br />
door Cao nr.90 bis <strong>van</strong> 21 december<br />
2010 over de niet-recurr<strong>en</strong>te resultaatsgebond<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong>) .<br />
5.5 Tijdkrediet, loopbaanvermindering,<br />
halftijdse prestatievermindering<br />
Het recht op tijdkrediet (zonder motief)<br />
werd beperkt tot één jaar voltijds. Dit<br />
recht kan word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> als één jaar<br />
voltijds tijdskrediet, ofwel 2 jaar halftijds<br />
tijdskrediet, ofwel 5 jaar 1/5 vermindering<br />
ofwel e<strong>en</strong> combinatie <strong>van</strong> deze system<strong>en</strong><br />
tot <strong>het</strong> equival<strong>en</strong>t <strong>van</strong> maximaal één jaar<br />
voltijds. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet de werknemer<br />
59
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> tijdkrediet zonder motief e<strong>en</strong> beroepsloopbaan<br />
<strong>van</strong> t<strong>en</strong> minste 5 jaar hebb<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste 2 jaar verbond<strong>en</strong> zijn<br />
met e<strong>en</strong> arbeidsovere<strong>en</strong>komst bij de huidige<br />
werkgever.<br />
Dit recht op tijdkrediet kan word<strong>en</strong> uitgebreid<br />
indi<strong>en</strong> de werknemer hier<strong>voor</strong> e<strong>en</strong><br />
motief kan inroep<strong>en</strong>. Voor <strong>het</strong> motief ‘zorg<br />
<strong>en</strong> opleiding’ krijgt de werknemer e<strong>en</strong> bijkom<strong>en</strong>d<br />
recht <strong>van</strong> 3 jaar, <strong>voor</strong> <strong>het</strong> motief<br />
‘ziek kind’ 4 jaar. Ev<strong>en</strong>tuele periodes opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
onder <strong>het</strong> motief ‘zorg <strong>en</strong> opleiding’<br />
word<strong>en</strong> aangerek<strong>en</strong>d op de 4 jaar <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
motief ‘ziek kind’ <strong>en</strong> vice versa, zodat <strong>het</strong><br />
maximale recht op tijdkrediet alleszins 5<br />
jaar bedraagt, met name één jaar voltijds<br />
zonder motief <strong>en</strong> 4 jaar in <strong>het</strong> motief ‘ziek<br />
kind’.<br />
5.6 Oudere werknemers<br />
De minimale instapleeftijd <strong>voor</strong> de landingsban<strong>en</strong><br />
werd opgetrokk<strong>en</strong> <strong>van</strong> 50 naar<br />
55 jaar. Hier<strong>voor</strong> werd<strong>en</strong> op ons aandring<strong>en</strong><br />
wel overgangsmaatregel<strong>en</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>:<br />
60<br />
<strong>voor</strong> werknemers die in 2011 reeds e<strong>en</strong><br />
landingsbaan g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> wordt de eerste<br />
verl<strong>en</strong>gingsaanvraag door de RVA nog volg<strong>en</strong>s<br />
de oude regels behandeld. De leeftijdsgr<strong>en</strong>s<br />
wordt niet opgetrokk<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
werknemers in e<strong>en</strong> zwaar knelpuntberoep.<br />
Werknemers moet<strong>en</strong> <strong>voor</strong>taan de impact<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele landingsbaan op hun<br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> afweg<strong>en</strong>: <strong>van</strong>af 60 jaar blijft de<br />
landingsbaan (wellicht) volledig gelijkgesteld<br />
<strong>voor</strong> de p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>berek<strong>en</strong>ing, maar<br />
dit geldt niet <strong>voor</strong> landingsban<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> 55 <strong>en</strong> 60 jaar. Voor deze laatste<br />
geldt e<strong>en</strong> gelijkstelling <strong>van</strong> één jaar,<br />
die <strong>en</strong>kel <strong>voor</strong> de 1/5 vermindering wordt<br />
uitgesmeerd over vijf jaar, <strong>en</strong> die ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s<br />
wordt opgesoupeerd door <strong>het</strong> niet-gemotiveerde<br />
tijdkrediet. E<strong>en</strong> werknemer die eerder<br />
<strong>het</strong> niet-gemotiveerde tijdkrediet heeft<br />
aangesprok<strong>en</strong>, zal met andere woord<strong>en</strong><br />
ge<strong>en</strong> volledige gelijkstelling meer krijg<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> zijn p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> hij e<strong>en</strong> landingsbaan<br />
opneemt <strong>van</strong>af 55 jaar.<br />
(Cao nr. 77quater <strong>van</strong> 30.03.2007 – tijdkrediet,<br />
loonbaanvermindering <strong>en</strong> vermindering<br />
<strong>van</strong> de arbeidsprestaties)<br />
5.7 Ouderschapsverlof<br />
Alle werknemers hebb<strong>en</strong> recht op ouderschapsverlof<br />
naar aanleiding <strong>van</strong> de geboorte<br />
of de adoptie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> kind. De OR<br />
legt de organisatieregels in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> ouderschapsverlof <strong>en</strong> de ver<strong>van</strong>ging<br />
<strong>van</strong> de betrokk<strong>en</strong> werknemer vast.<br />
(Cao nr. 9; Cao nr. 64 inzake ouderschapsverlof)<br />
5.8 Betaald educatief verlof<br />
De opname <strong>van</strong> betaald educatief verlof<br />
wordt op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> de onderneming<br />
gepland door de OR. De werknemer die<br />
gebruik maakt <strong>van</strong> educatief verlof heeft<br />
immers <strong>het</strong> recht, met behoud <strong>van</strong> zijn normaal<br />
loon, e<strong>en</strong> aantal ur<strong>en</strong> afwezig te zijn<br />
om e<strong>en</strong> opleiding te volg<strong>en</strong>. Met deze planning<br />
word<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de individuele<br />
verlofaanvrag<strong>en</strong> gecoördineerd, rek<strong>en</strong>ing<br />
houd<strong>en</strong>d met de arbeidsorganisatie bin-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
n<strong>en</strong> de onderneming; de belang<strong>en</strong> <strong>van</strong> betrokk<strong>en</strong><br />
werknemers.<br />
(Wet Betaald Educatief Verlof, art. 108 tot<br />
144)<br />
5.9 Gelijke kans<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
mann<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong><br />
Elk jaar wordt e<strong>en</strong> gelijkekans<strong>en</strong>rapport<br />
M/V <strong>voor</strong>gesteld in de OR. Er kan in overleg<br />
met de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
ook e<strong>en</strong> gelijkekans<strong>en</strong>plan word<strong>en</strong><br />
opgesteld. Dit plan di<strong>en</strong>t regelmatig in de<br />
OR te word<strong>en</strong> geëvalueerd <strong>en</strong> bijgestuurd.<br />
(KB <strong>van</strong> 14.07.1987, art. 5)<br />
5.10 Ge<strong>en</strong> discriminatie<br />
<strong>van</strong> migrant<strong>en</strong><br />
De OR moet jaarlijks word<strong>en</strong> geïnformeerd<br />
over <strong>het</strong> personeelsbestand. Het betreft<br />
zowel informatie over de toestand op <strong>het</strong><br />
einde <strong>van</strong> <strong>het</strong> jaar, als over de evolutie in<br />
de loop <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>voor</strong>bije jaar. Op verzoek<br />
<strong>van</strong> de werknemers moet die informatie<br />
ook uitgesplitst word<strong>en</strong> naar nationaliteit.<br />
Gebruik deze informatie om e<strong>en</strong> niet-discriminatiebeleid<br />
in uw onderneming op te<br />
zett<strong>en</strong>.<br />
De OR is bevoegd om <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
te wijzig<strong>en</strong>. Inzake migrant<strong>en</strong> stell<strong>en</strong><br />
de vakbond<strong>en</strong> <strong>voor</strong> om e<strong>en</strong> clausule teg<strong>en</strong><br />
racisme toe te voeg<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
(Cao nr. 9, art. 5; Wet op de arbeidsreglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>;<br />
KB sociale balans).<br />
5.11 Personeelsdi<strong>en</strong>st<br />
De OR moet op haar verzoek word<strong>en</strong> ingelicht<br />
over de opdracht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de sociale<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> personeelsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> over de<br />
regels die de betrekking<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
met <strong>het</strong> personeel beheers<strong>en</strong>. Het is<br />
de taak <strong>van</strong> <strong>het</strong> ondernemingshoofd <strong>het</strong><br />
geheel <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel in te licht<strong>en</strong> over<br />
de bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> deze di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. De<br />
OR zal erover wak<strong>en</strong> dat deze <strong>voor</strong>lichting<br />
op de meest pass<strong>en</strong>de wijze gebeurt.<br />
Jaarlijks moet informatie word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
over de kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> de personeelsdi<strong>en</strong>st.<br />
Zie ook: Personeelskost<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 9, art. 9)<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR<br />
5.12 Maatschappelijke<br />
werk<strong>en</strong><br />
Maatschappelijke werk<strong>en</strong> zijn <strong>voor</strong>del<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> best<strong>en</strong>dige aard die in de onderneming<br />
zijn toegek<strong>en</strong>d <strong>en</strong> die tot doel hebb<strong>en</strong><br />
bij te drag<strong>en</strong> tot <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de<br />
werknemers <strong>en</strong>/of <strong>van</strong> hun gezinsled<strong>en</strong>.<br />
Voorbeeld<strong>en</strong> zijn: hulpkass<strong>en</strong> <strong>en</strong> -fonds<strong>en</strong>,<br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>fonds<strong>en</strong>, economat<strong>en</strong>, kantines,<br />
refters, de ontspannings- <strong>en</strong> culturele<br />
activiteit<strong>en</strong>. Groepsverzekering<strong>en</strong> vall<strong>en</strong><br />
er niet onder. Het beheer <strong>van</strong> deze maatschappelijke<br />
werk<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong> uitgeoef<strong>en</strong>d<br />
door de OR.<br />
(Cao nr. 9, art. 13)<br />
6. Arbeidsverhouding<strong>en</strong><br />
werkgever - werknemers<br />
6.1 Arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
Het arbeidsreglem<strong>en</strong>t vormt e<strong>en</strong> aanvulling<br />
op de individuele arbeidsovere<strong>en</strong>komst<br />
<strong>en</strong> legt de algem<strong>en</strong>e arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
vast, biedt informatie over de<br />
werkorganisatie <strong>en</strong> de werking <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
bedrijf (arbeidsduur <strong>en</strong> regeling; jaarkal<strong>en</strong>der;<br />
loonsgebond<strong>en</strong> items; opzegtermijn<strong>en</strong>;<br />
dring<strong>en</strong>de red<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>voor</strong> ontslag;<br />
regels inzake controle <strong>en</strong> toezicht op de<br />
werknemers <strong>en</strong> de bescherming <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
de persoonlijke lev<strong>en</strong>ssfeer; bescherming<br />
teg<strong>en</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>st<br />
seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk; boetes, …)<br />
De OR heeft tot taak <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
<strong>van</strong> de onderneming op te mak<strong>en</strong> of te wijzig<strong>en</strong>.<br />
De OR-led<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>het</strong> recht om<br />
wijziging<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> bestaand reglem<strong>en</strong>t<br />
<strong>voor</strong> te stell<strong>en</strong> op de OR. Deze <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> door de werkgever aan elk lid <strong>van</strong><br />
de OR meegedeeld. Ze word<strong>en</strong> tegelijk ter<br />
k<strong>en</strong>nis <strong>van</strong> de werknemers gebracht door<br />
aanplakking in de onderneming. Binn<strong>en</strong> de<br />
dertig dag<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> de <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> op de<br />
OR word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>.<br />
Het arbeidsreglem<strong>en</strong>t kan dus nooit word<strong>en</strong><br />
gewijzigd zonder <strong>het</strong> akkoord <strong>van</strong> de<br />
OR. E<strong>en</strong> uitzondering hierop is ev<strong>en</strong>wel <strong>het</strong><br />
geval waarbij overur<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gevraagd.<br />
Ev<strong>en</strong>min moet de OR akkoord zijn ingeval<br />
de werkgever verandert <strong>van</strong> verlofkas,<br />
maatschappij <strong>voor</strong> verzekering arbeidson-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
gevall<strong>en</strong>, invoer<strong>en</strong> <strong>van</strong> maatregel<strong>en</strong> teg<strong>en</strong><br />
pest<strong>en</strong> op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong>zo<strong>voor</strong>t.<br />
(Wet OR, art. 15,d / Wet op de Instelling<br />
<strong>van</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>)<br />
6.2 Arbeidstijdstelsels<br />
De bevoegdheid <strong>van</strong> de OR met betrekking<br />
tot de arbeidstijdstelsels hangt rechtstreeks<br />
sam<strong>en</strong> met <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
In <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> namelijk<br />
alle uurroosters word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
tijd<strong>en</strong>s dewelke werknemers prestaties<br />
moet<strong>en</strong> lever<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat de aan<strong>van</strong>g<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> einde <strong>van</strong> de gewone arbeidsdag,<br />
de dag<strong>en</strong> <strong>van</strong> regelmatige onderbreking<br />
<strong>van</strong> de arbeid, tijdstip <strong>en</strong> duur <strong>van</strong> de<br />
rusttijd<strong>en</strong> in <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> vermeld.<br />
Als in ploeg<strong>en</strong> wordt gewerkt, dan moet<strong>en</strong><br />
die gegev<strong>en</strong>s <strong>voor</strong> elke ploeg afzonderlijk<br />
word<strong>en</strong> vermeld (Wet 4 juni 1965). Ook de<br />
uurroosters <strong>van</strong> de deeltijdse werknemers<br />
moet<strong>en</strong> in <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t word<strong>en</strong><br />
vermeld (Wet 23 juni 1981).<br />
Al deze arbeidstijdstelsels kunn<strong>en</strong> slechts<br />
word<strong>en</strong> gewijzigd, nadat hierover in de OR<br />
e<strong>en</strong> akkoord werd bereikt. E<strong>en</strong> wijziging <strong>van</strong><br />
de arbeidstijdstelsels veronderstelt immers<br />
ook e<strong>en</strong> wijziging <strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
(Wet op <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t)<br />
6.3 Vakantiedata<br />
De OR heeft tot taak de data <strong>van</strong> de jaarlijkse<br />
verlofdag<strong>en</strong> te bepal<strong>en</strong> <strong>en</strong>, indi<strong>en</strong><br />
nodig, e<strong>en</strong> beurtwisseling <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel<br />
in te voer<strong>en</strong>.<br />
De OR kan dus, indi<strong>en</strong> de paritaire comités<br />
ge<strong>en</strong> beslissing hebb<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong> vóór 31<br />
december <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaande jaar, zelf<br />
de datum <strong>van</strong> de jaarlijkse vakantie vastlegg<strong>en</strong><br />
indi<strong>en</strong> er e<strong>en</strong> collectieve sluiting is<br />
in de onderneming.<br />
De OR heeft hierin dus e<strong>en</strong> besliss<strong>en</strong>de<br />
bevoegdheid. Wel moet rek<strong>en</strong>ing word<strong>en</strong><br />
gehoud<strong>en</strong> met de regels die in de wet op<br />
de jaarlijkse vakantie word<strong>en</strong> vermeld.<br />
(Wet Jaarlijkse vakantie der loonarbeiders;<br />
Wet OR, art. 15,g)<br />
6.4 Feestdag<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> feestdag die sam<strong>en</strong>valt met e<strong>en</strong> zondag<br />
of e<strong>en</strong> andere inactiviteitsdag moet<br />
61
door e<strong>en</strong> gewone activiteitsdag word<strong>en</strong><br />
ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>. Wanneer <strong>het</strong> paritair comité<br />
ge<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> verbind<strong>en</strong>d verklaarde<br />
overe<strong>en</strong>komst heeft vóór 1 oktober <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>voor</strong>afgaande jaar, kan de OR deze ver<strong>van</strong>gingsdag<strong>en</strong><br />
vastlegg<strong>en</strong>.<br />
Deze beslissing moet word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
vóór 15 december <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaande<br />
jaar <strong>en</strong> als bijlage aan <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
word<strong>en</strong> aangeplakt.<br />
(Wet op de feestdag<strong>en</strong>)<br />
6.5 Betaling <strong>van</strong> <strong>het</strong> loon<br />
De beslissing om <strong>het</strong> loon <strong>van</strong> de werknemers<br />
via overschrijving op e<strong>en</strong> post- of<br />
bankrek<strong>en</strong>ing te betal<strong>en</strong>, of uit de hand<br />
moet word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door de OR.<br />
In ieder geval moet de gekoz<strong>en</strong> uitbetalingswijze<br />
in <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t word<strong>en</strong><br />
opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
(Wet op de uitbetalingswijze <strong>van</strong> <strong>het</strong> loon)<br />
6.6 Camerabewaking op <strong>het</strong><br />
werk<br />
Camerabewaking op <strong>het</strong> werk is slechts<br />
onder strikte <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> toegelat<strong>en</strong>, in<br />
e<strong>en</strong> beperkt aantal gevall<strong>en</strong>, bij<strong>voor</strong>beeld<br />
om de veiligheid <strong>en</strong> gezondheid <strong>van</strong> de<br />
62<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
werknemers te waarborg<strong>en</strong>, de bescherming<br />
<strong>van</strong> goeder<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
of, als <strong>en</strong>kel machines word<strong>en</strong> bewaakt,<br />
de controle <strong>van</strong> <strong>het</strong> productieproces.<br />
Als de werkgever camerabewaking op <strong>het</strong><br />
werk wil invoer<strong>en</strong>, moet de OR daar in elk<br />
geval over word<strong>en</strong> geïnformeerd. Over de<br />
plaatsing <strong>van</strong> de camera’s di<strong>en</strong>t op de OR<br />
te word<strong>en</strong> overlegd. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t <strong>het</strong><br />
arbeidsreglem<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> aangepast<br />
wanneer de camerabewaking betrekking<br />
heeft op de arbeidsorganisatie of de controle<br />
op <strong>het</strong> werk om <strong>het</strong> loon te bepal<strong>en</strong>.<br />
De OR moet geregeld de toegepaste bewakingssystem<strong>en</strong><br />
evaluer<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan verbetering<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>stell<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 68 <strong>van</strong> 16.06.1998)<br />
6.7 Controle op de elektronischecommunicatiegegev<strong>en</strong>s<br />
op <strong>het</strong> netwerk<br />
Onder strikte <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> kan de werkgever<br />
de communicatiegegev<strong>en</strong>s op <strong>het</strong><br />
netwerk (e-mail, internet e.d.) <strong>van</strong> werknemers<br />
controler<strong>en</strong>. De controle kan <strong>en</strong>kel<br />
betrekking hebb<strong>en</strong> op ongeoorloofde<br />
praktijk<strong>en</strong>. Bedoeling moet zijn de economische,<br />
commerciële <strong>en</strong> financiële belang<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de onderneming te bescherm<strong>en</strong>;<br />
de veiligheid <strong>van</strong> <strong>het</strong> IT-netwerk te waarborg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de regels over e-mail<strong>en</strong> <strong>en</strong> surf<strong>en</strong><br />
te lat<strong>en</strong> nalev<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> de werkgever e<strong>en</strong> systeem <strong>van</strong> controle<br />
op elektronische communicatiegegev<strong>en</strong>s<br />
op <strong>het</strong> netwerk wil invoer<strong>en</strong>, moet hij<br />
de OR hierover inlicht<strong>en</strong>. Het arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> aangepast. Hier<strong>voor</strong><br />
is <strong>het</strong> akkoord <strong>van</strong> de OR nodig.<br />
(Cao nr. 81 <strong>van</strong> 26.04.2002)<br />
6.8 Diefstalprev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
uitgangscontroles<br />
Uitgangscontroles op werknemers hebb<strong>en</strong><br />
tot doel diefstal te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> of vast te<br />
stell<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> verlat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
of op de werkplaats. Ze kunn<strong>en</strong> slechts in<br />
de onderneming word<strong>en</strong> ingevoerd onder<br />
bepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s de beginsel<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> respect <strong>voor</strong> de persoonlijke<br />
lev<strong>en</strong>ssfeer <strong>en</strong> de bescherming <strong>van</strong> de<br />
waardigheid <strong>van</strong> de werknemers. Ze moet<strong>en</strong><br />
adequaat, rele<strong>van</strong>t <strong>en</strong> niet overdrev<strong>en</strong><br />
zijn. Voor de invoering <strong>van</strong> e<strong>en</strong> systeem<br />
<strong>van</strong> uitgangscontroles di<strong>en</strong>t de werkgever<br />
de OR in te licht<strong>en</strong> over de betrokk<strong>en</strong><br />
perimeter, de diefstalrisico’s, de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong>,<br />
de controlemethodes.<br />
Het is belangrijk te verduidelijk<strong>en</strong> welk<br />
doel wordt beoogd <strong>en</strong> welke de gevolg<strong>en</strong><br />
zijn <strong>voor</strong> de werknemers wanneer diefstal<br />
wordt vastgesteld. De werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
zull<strong>en</strong> erop toezi<strong>en</strong> de controlemethodes<br />
geregeld te evaluer<strong>en</strong> in de<br />
OR.<br />
(Cao nr. 89 <strong>van</strong> 30.01.2007)<br />
6.9 Geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ongew<strong>en</strong>st seksueel<br />
gedrag op <strong>het</strong> werk<br />
Zowel werkgevers als werknemers moet<strong>en</strong><br />
zich onthoud<strong>en</strong> <strong>van</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ongew<strong>en</strong>st seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk.<br />
Ze moet<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> de nodige prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong><br />
treff<strong>en</strong> om pesterij<strong>en</strong> te<br />
<strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> of, in <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>d geval, op te<br />
loss<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> in 2007 ingevoerde wijziging<br />
versterkt <strong>het</strong> prev<strong>en</strong>tieve karakter <strong>van</strong> de<br />
Wet Welzijn op <strong>het</strong> werk hierover <strong>en</strong> geeft<br />
<strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> nieuwe plaats.<br />
Voortaan di<strong>en</strong>t <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t minst<strong>en</strong>s<br />
de procedures te omschrijv<strong>en</strong> die<br />
<strong>van</strong> toepassing zijn wanneer feit<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
geweld, pesterij<strong>en</strong> of ongew<strong>en</strong>st seksueel<br />
gedrag op <strong>het</strong> werk word<strong>en</strong> gemeld, alsook<br />
de naam <strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> de person<strong>en</strong><br />
aan wie melding kan word<strong>en</strong> gedaan (vertrouw<strong>en</strong>spersoon<br />
<strong>en</strong>/of gespecialiseerde<br />
prev<strong>en</strong>tieadviseur).<br />
(Wet betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> welzijn op <strong>het</strong> werk<br />
gewijzigd door de Wet <strong>van</strong> 2007 over de<br />
bescherming teg<strong>en</strong> geweld, pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ongew<strong>en</strong>st seksueel gedrag op <strong>het</strong> werk)<br />
6.10 Sancties<br />
In <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
vermeld: de straff<strong>en</strong>, <strong>het</strong> bedrag <strong>en</strong> de bestemming<br />
<strong>van</strong> de geldboetes <strong>en</strong> de tekortkoming<strong>en</strong><br />
die zij bestraff<strong>en</strong>. De opbr<strong>en</strong>gst<br />
<strong>van</strong> de ev<strong>en</strong>tuele geldboetes moet word<strong>en</strong><br />
aangew<strong>en</strong>d t<strong>en</strong> <strong>voor</strong>dele <strong>van</strong> de werknemers.<br />
Het is aan de OR deze bestemming<br />
vast te legg<strong>en</strong>.<br />
(Wet op <strong>het</strong> Arbeidsreglem<strong>en</strong>t, art. 19)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Informatie, deskundig<strong>en</strong> <strong>en</strong> inspecties<br />
4. Informatie, deskundig<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> inspecties<br />
Wett<strong>en</strong>, KB’s <strong>en</strong> cao’s <strong>van</strong><br />
toepassing op de OR<br />
Heel wat wettelijke bepaling<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> de<br />
werking <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR. Het<br />
overzicht er<strong>van</strong> vindt u hierna. De meeste<br />
<strong>van</strong> deze wett<strong>en</strong> <strong>en</strong> KB’s <strong>en</strong> cao’s vind je in<br />
de ‘Praktische Gids <strong>voor</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
OR’s Deel II, uitgegev<strong>en</strong> door <strong>het</strong> Commissariaat<br />
G<strong>en</strong>eraal <strong>voor</strong> de Bevordering <strong>van</strong><br />
de Arbeid (omgedoopt tot de Cel Publicaties<br />
<strong>van</strong> de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid<br />
<strong>en</strong> Sociaal Overleg).<br />
• Wet <strong>van</strong> 20.09.1948 over de organisatie<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrijfslev<strong>en</strong><br />
• Wet <strong>van</strong> 16.04.1963 over de plaatsing<br />
<strong>van</strong> mindervalid<strong>en</strong><br />
• Wet <strong>van</strong> 08.04.1965 over de instelling<br />
<strong>van</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
• Wet <strong>van</strong> 12.04.1965 over de bescherming<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> loon<br />
• Wet <strong>van</strong> 28.06.1966 over de sluiting <strong>van</strong><br />
onderneming<strong>en</strong><br />
• Wet <strong>van</strong> 4.01.1974 over betaalde feestdag<strong>en</strong><br />
• Wet <strong>van</strong> 2.03.1989 over de reglem<strong>en</strong>tering<br />
op<strong>en</strong>bare overnameaanbieding<strong>en</strong><br />
• Wet <strong>van</strong> 22.05.1991 over de werknemersparticipatie<br />
in <strong>het</strong> kapitaal <strong>en</strong> de winst<br />
<strong>van</strong> v<strong>en</strong>nootschapp<strong>en</strong><br />
• Wet <strong>van</strong> 18.09.1992 over ongew<strong>en</strong>st seksueel<br />
gedrag op <strong>het</strong> werk<br />
• Wet <strong>van</strong> 4.08.1996 over <strong>het</strong> welzijn op<br />
<strong>het</strong> werk<br />
• Wet <strong>van</strong> 17.02.1997 over de arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
met nachtprestaties<br />
• Wet <strong>van</strong> 8.07.1997 over <strong>het</strong> faillissem<strong>en</strong>t<br />
• Wet <strong>van</strong> 17.07.1997 over <strong>het</strong> gerechtelijk<br />
akkoord<br />
• Wet <strong>van</strong> 16.01.1998 over <strong>het</strong> collectief<br />
ontslag<br />
• Wet <strong>van</strong> 13.02.1998 over <strong>het</strong> collectief<br />
ontslag, de zog<strong>en</strong>aamde Wet R<strong>en</strong>ault<br />
• Wet <strong>van</strong> 11.06.2002 over pest<strong>en</strong> op <strong>het</strong><br />
werk<br />
• KB <strong>van</strong> 30.03.1967 over de jaarlijkse vakantie<br />
• KB <strong>van</strong> 20.09.1967 over de sluiting <strong>van</strong><br />
onderneming<strong>en</strong><br />
• KB <strong>van</strong> 20.09.1972 <strong>en</strong> KB <strong>van</strong> 26.04.1973<br />
over de reglem<strong>en</strong>tering <strong>van</strong> de inlichting<strong>en</strong><br />
aan de ondernemingsrad<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de<br />
de economische expansie<br />
• KB <strong>van</strong> 27.11.1973 over de reglem<strong>en</strong>tering<br />
<strong>van</strong> de economische <strong>en</strong> financiële<br />
informatie te verstrekk<strong>en</strong> aan de ondernemingsrad<strong>en</strong><br />
• KB <strong>van</strong> 7.04.1995 over de <strong>voor</strong>lichting<br />
<strong>van</strong> de ondernemingsrad<strong>en</strong> inzake tewerkstelling<br />
(statistische fiche)<br />
• KB <strong>van</strong> 4.08.1996 over de sociale balans<br />
(vere<strong>en</strong>voudigde versie + nieuw KB inzake<br />
de tewerkstellingsbevorder<strong>en</strong>de<br />
maatregel<strong>en</strong>; KB <strong>en</strong> NAR-instrum<strong>en</strong>t<br />
over de inspanning<strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong><br />
opleiding)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
• KB <strong>van</strong> 10.08.1998 over de instelling <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> recht op beroepsloopbaanonderbreking<br />
• KB <strong>van</strong> 15.05.2003 over de ondernemingsrad<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de comités <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> bescherming op <strong>het</strong> werk<br />
• Cao nr. 9 <strong>van</strong> 9.03.1972 over personeels-<br />
<strong>en</strong> tewerkstellingsbeleid<br />
• Cao nr. 17 <strong>en</strong> 55 over <strong>het</strong> brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><br />
• Cao nr. 22 <strong>van</strong> 26.06.1975 over <strong>het</strong> onthaal<br />
<strong>en</strong> de aanpassing <strong>van</strong> de werknemers<br />
in de onderneming<br />
• Cao nr. 24 <strong>van</strong> 02.10.1975, KB <strong>van</strong><br />
21.01.1976 over collectief ontslag<br />
• Cao nr. 27 over de verplichting <strong>voor</strong> de<br />
werkgever vertraging<strong>en</strong> in de betaling<strong>en</strong><br />
te meld<strong>en</strong><br />
• Cao nr. 39 <strong>van</strong> 13.12.1983, KB <strong>van</strong><br />
25.01.1984 over de <strong>voor</strong>lichting <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
overleg inzake de sociale gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de invoering <strong>van</strong> nieuwe technologieën<br />
• Cao nr. 35 <strong>van</strong> 27.02.1981 over deeltijds<br />
werk<br />
• Cao nr. 51 <strong>van</strong> 10.02.1992 over outplacem<strong>en</strong>t<br />
• Cao nr. 64 <strong>van</strong> 29.04.1997 over <strong>het</strong> recht<br />
op ouderschapsverlof<br />
• Cao nr. 68 <strong>van</strong> 16.06.1998 over de came-<br />
63<br />
© Jürg<strong>en</strong> Doom
abewaking op <strong>het</strong> werk<br />
• Cao nr. 72 <strong>van</strong> 30.03.1999 over stress<br />
• Cao nr. 77bis <strong>van</strong> 19.12.2001 over de<br />
loopbaanvermindering <strong>en</strong> de vermindering<br />
<strong>van</strong> de arbeidsprestaties tot e<strong>en</strong><br />
halftijdse betrekking<br />
• Cao nr. 77quater <strong>van</strong> 30.03.2007 over<br />
tijdkrediet, loopbaanvermindering <strong>en</strong><br />
vermindering arbeidsprestaties tot e<strong>en</strong><br />
halftijdse betrekking<br />
• Cao nr. 81 <strong>van</strong> 26.04.2002 over de bescherming<br />
<strong>van</strong> de persoonlijke lev<strong>en</strong>ssfeer<br />
<strong>van</strong> de werknemers<br />
• Cao nr. 82 <strong>van</strong> 10.07.2002 <strong>en</strong> 82bis <strong>van</strong><br />
17.07.2007 over <strong>het</strong> recht op outplacem<strong>en</strong>t<br />
<strong>voor</strong> ontslag<strong>en</strong> werknemers <strong>van</strong> 45<br />
jaar <strong>en</strong> ouder<br />
• Cao nr. 89 <strong>van</strong> 30.01.2007 over diefstalprev<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> uitgangscontrole <strong>van</strong> werknemers<br />
bij <strong>het</strong> verlat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
of de werkplaats<br />
• Cao nr. 90 <strong>en</strong> 43decies <strong>van</strong> 20.12.2007<br />
over de niet-recurr<strong>en</strong>te resultaatsgebond<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong>, aangevuld door Cao<br />
nr. 90 bis <strong>van</strong> 21 december 2010<br />
• Cao nr. 91 <strong>van</strong> 20.12.2007 over toek<strong>en</strong>ning<br />
aanvull<strong>en</strong>de vergoeding <strong>voor</strong> sommige<br />
oudere mindervalide werknemers<br />
<strong>en</strong> werknemers met ernstige lichamelijke<br />
problem<strong>en</strong>, indi<strong>en</strong> zij word<strong>en</strong> ontslag<strong>en</strong><br />
(‘medisch brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>’)<br />
• Cao nr. 92 <strong>van</strong> 20.12.2007 over toek<strong>en</strong>ning<br />
aanvull<strong>en</strong>de vergoeding <strong>voor</strong> sommige<br />
oudere werknemers die word<strong>en</strong><br />
ontslag<strong>en</strong><br />
64<br />
Informatie<br />
Om je taak als werknemersafgevaardigde<br />
in de OR goed te kunn<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>, moet<br />
je kunn<strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> over de nodige docum<strong>en</strong>tatie.<br />
Je kan putt<strong>en</strong> uit volg<strong>en</strong>de<br />
docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> je kan terecht bij volg<strong>en</strong>de<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>:<br />
• <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de OR;<br />
• de verslag<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR;<br />
• alle docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> inlichting<strong>en</strong> uitgaande<br />
<strong>van</strong> de OR;<br />
• de personeelsinlichting<strong>en</strong> <strong>en</strong> de economische<br />
<strong>en</strong> financiële informatie;<br />
• <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t;<br />
• <strong>het</strong> <strong>ACV</strong>-militant<strong>en</strong>blad Vakbeweging;<br />
• Visie;<br />
• de vele gespecialiseerde <strong>ACV</strong>-brochures<br />
(zie hierna);<br />
• de publicaties <strong>van</strong> je gewestelijk verbond<br />
<strong>en</strong> <strong>van</strong> de beroepsc<strong>en</strong>trales;<br />
• de praktische handleiding <strong>voor</strong> de OR<br />
uitgegev<strong>en</strong> door de Cel Publicaties <strong>van</strong><br />
de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid <strong>en</strong> Sociaal<br />
Overleg<br />
Voor informatie <strong>en</strong> docum<strong>en</strong>tatie kan je<br />
ook steeds terecht bij de di<strong>en</strong>st onderneming<br />
<strong>van</strong> je gewestelijk verbond.<br />
Deskundig<strong>en</strong><br />
In de meeste verbond<strong>en</strong> <strong>en</strong> c<strong>en</strong>trales word<strong>en</strong><br />
personeelsled<strong>en</strong> opgeleid als deskundig<strong>en</strong><br />
in e<strong>en</strong> welbepaalde materie. Zij<br />
nem<strong>en</strong> deel aan de opleiding <strong>van</strong> de ORafgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> begeleid<strong>en</strong> h<strong>en</strong> in specifieke<br />
dossiers (bij<strong>voor</strong>beeld de analyse<br />
<strong>van</strong> de economische <strong>en</strong> financiële informatie)<br />
<strong>en</strong> bij welbepaalde problem<strong>en</strong>.<br />
Inspectie<br />
Indi<strong>en</strong> de wetgeving op de OR niet correct<br />
wordt toegepast, of bij problem<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong><br />
de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR e<strong>en</strong> beroep do<strong>en</strong> op de<br />
inspecties.<br />
Cel bedrijfsorganisatie<br />
Cel <strong>van</strong> de Federale Overheidsdi<strong>en</strong>st Werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
Arbeid <strong>en</strong> Sociaal Overleg<br />
Algem<strong>en</strong>e Directie Toezicht op de Sociale<br />
Wett<strong>en</strong><br />
Ernest Blérotstraat 1 - 1070 Brussel<br />
Tel. : (02)233.41.11<br />
Fax N: (02)233.48.29<br />
Fax F: (02)233.48.27<br />
E-mail: tsw@werk.belgie.be<br />
De cel controleert <strong>voor</strong>al de toepassing<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> KB EFI. Ze beschikt over inspecteurs<br />
die om de 2 jaar alle onderneming<strong>en</strong><br />
controler<strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> de economische<br />
<strong>en</strong> financiële informatie. Bij klacht<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong>wege de werknemers tred<strong>en</strong> zij bij<br />
<strong>voor</strong>rang op.<br />
Inspectie <strong>van</strong> de sociale wett<strong>en</strong><br />
De hoofdopdracht <strong>van</strong> de Inspectie <strong>van</strong> de<br />
sociale wett<strong>en</strong> zijn <strong>het</strong> informer<strong>en</strong>, adviser<strong>en</strong>,<br />
verzo<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> controler<strong>en</strong> wat betreft<br />
<strong>het</strong> reglem<strong>en</strong>taire arbeidsrecht <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
conv<strong>en</strong>tionele arbeidsrecht, ev<strong>en</strong>als <strong>het</strong><br />
informer<strong>en</strong> <strong>en</strong> adviser<strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> burgerlijk arbeidsrecht <strong>en</strong> <strong>het</strong> niet verbind<strong>en</strong>d<br />
verklaarde conv<strong>en</strong>tioneel arbeidsrecht.<br />
Inzake <strong>het</strong> burgerlijk arbeidsrecht<br />
heeft de Inspectie <strong>van</strong> de sociale wett<strong>en</strong><br />
uitsluit<strong>en</strong>d e<strong>en</strong> adviesbevoegdheid. Wanneer<br />
<strong>het</strong> geschil niet geregeld is na tuss<strong>en</strong>komst<br />
<strong>van</strong> de inspectie, kan de partij<br />
die zich b<strong>en</strong>adeeld voelt de zaak <strong>voor</strong> de<br />
bevoegde arbeidsrechtbank br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
De Inspectie <strong>van</strong> de sociale wett<strong>en</strong> omvat<br />
e<strong>en</strong> hoofdbestuur <strong>en</strong> 24 externe directies<br />
(13 in <strong>het</strong> Vlaamse Gewest, 10 in <strong>het</strong> Waalse<br />
Gewest <strong>en</strong> 1 in <strong>het</strong> Brusselse Hoofdstedelijke<br />
Gewest). Deze externe directies<br />
oef<strong>en</strong><strong>en</strong> hun bevoegdheid uit binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
welomschrev<strong>en</strong> territoriaal ambtsgebied.<br />
De adress<strong>en</strong> <strong>en</strong> telefoonnummers vind je<br />
op de laatste pagina <strong>van</strong> de ‘Praktische<br />
gids <strong>voor</strong> led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR; Deel II‘ of op<br />
de website: www.werk.belgie.be<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Brochures<br />
• ‘Praktische Handleiding <strong>voor</strong> de led<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de OR’ (Deel I <strong>en</strong> II):<br />
uitgegev<strong>en</strong> door de Cel Publicaties <strong>van</strong><br />
de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid <strong>en</strong> Sociaal<br />
Overleg<br />
Deel I: Handleiding<br />
Deel II: Sam<strong>en</strong>ord<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de wetgeving<br />
• De Cel Publicaties <strong>van</strong> de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
Arbeid <strong>en</strong> Sociaal Overleg stelt<br />
nog andere brochures gratis ter beschik-<br />
Informatie, deskundig<strong>en</strong> <strong>en</strong> inspecties<br />
king <strong>van</strong> de OR-led<strong>en</strong>. Je kan de catalogus<br />
<strong>van</strong> beschikbare brochures opvrag<strong>en</strong><br />
bij:<br />
Federale Overheidsdi<strong>en</strong>st Werkgeleg<strong>en</strong>heid,<br />
Arbeid <strong>en</strong> Sociaal Overleg<br />
Algem<strong>en</strong>e Directie <strong>van</strong> de Communicatie<br />
- Cel Publicaties<br />
Ernest Blérotstraat 1 - 1070 Brussel<br />
Tel. (02)233.42.11<br />
E-mail : publicaties@werk.belgie.be<br />
• Ook de di<strong>en</strong>st onderneming <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong><br />
geeft geregeld brochures uit die di<strong>en</strong>stig<br />
kunn<strong>en</strong> zijn bij je werk als werknemers-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
afgevaardigde, zoals:<br />
- Het statuut <strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong>,<br />
syndicale afgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> sociale verkiezing<strong>en</strong>.<br />
Bescherming <strong>en</strong> faciliteit<strong>en</strong><br />
- Het arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
- E<strong>en</strong> blik op werk. Analyse <strong>van</strong> de tewerkstelling<br />
in je onderneming<br />
- Uitz<strong>en</strong>darbeid<br />
- Secretaris <strong>van</strong> de OR<br />
Je kan deze brochures opvrag<strong>en</strong> bij de verbondelijke<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> onderneming <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>ACV</strong>.<br />
65<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
66<br />
5. Je b<strong>en</strong>t verkoz<strong>en</strong>.<br />
Wat betek<strong>en</strong>t dat?<br />
Je b<strong>en</strong>t personeels<br />
afgevaardigde<br />
Je mandaat begint op de eerste vergadering<br />
<strong>van</strong> de OR. Van dat og<strong>en</strong>blik af verteg<strong>en</strong>woordig<br />
je <strong>het</strong> personeel in de OR. Die<br />
eerste vergadering moet plaatshebb<strong>en</strong> t<strong>en</strong><br />
laatste 45 dag<strong>en</strong> na de sociale verkiezing<strong>en</strong><br />
(tuss<strong>en</strong> 21 juni <strong>en</strong> 4 juli 2012, afhankelijk<br />
<strong>van</strong> de verkiezingsdatum).<br />
Je krijgt informatie<br />
Het <strong>ACV</strong> verstrekt regelmatig informatie<br />
aan de verkoz<strong>en</strong><strong>en</strong> in de OR:<br />
• dit speciaal nummer <strong>van</strong> Vakbeweging<br />
over de werking <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de OR, <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> Bescherming<br />
op <strong>het</strong> werk <strong>en</strong> de Vakbondsafvaardiging.<br />
• <strong>het</strong> tweemaandelijkse <strong>ACV</strong>-militant<strong>en</strong>blad<br />
Vakbeweging waarin geregeld informatie<br />
staat over onderwerp<strong>en</strong> die word<strong>en</strong><br />
besprok<strong>en</strong> op de OR.<br />
• de gewestelijke verbond<strong>en</strong> bezorg<strong>en</strong> je<br />
na de sociale verkiezing<strong>en</strong> e<strong>en</strong> exemplaar<br />
<strong>van</strong> de Praktische Handleiding <strong>voor</strong><br />
de OR, uitgegev<strong>en</strong> door de Cel Publicaties<br />
<strong>van</strong> de FOD Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid<br />
<strong>en</strong> Sociaal Overleg. Je kan daar ook de<br />
andere brochures aanvrag<strong>en</strong> die door<br />
<strong>het</strong> <strong>ACV</strong> <strong>en</strong> door de Cel Publicaties <strong>van</strong> de<br />
FOD WASO word<strong>en</strong> uitgegev<strong>en</strong>.<br />
Je mag vakbondsopleiding<strong>en</strong><br />
volg<strong>en</strong><br />
Vóór de sociale verkiezing<strong>en</strong> organiseert<br />
<strong>het</strong> <strong>ACV</strong> begeleidingsdag<strong>en</strong> <strong>en</strong> opleiding<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> kandidat<strong>en</strong> sociale verkiezing<strong>en</strong>.<br />
Afgevaardigd<strong>en</strong>-verkoz<strong>en</strong><strong>en</strong> in de OR <strong>en</strong>/of<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB kunn<strong>en</strong> gedur<strong>en</strong>de hun hele<br />
mandaat opleiding<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s deze<br />
dag<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> aan bod: de doelstelling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>ACV</strong>, de taak <strong>van</strong> de<br />
bedrijfsmilitant <strong>en</strong> zijn opdracht in de OR,<br />
hoe werk<strong>en</strong> met de OR, de economische <strong>en</strong><br />
financiële informatie op de OR, <strong>het</strong> sociaal<br />
beleid, de vakbondsactie in <strong>het</strong> bedrijf <strong>en</strong> in<br />
de maatschappij.<br />
We rad<strong>en</strong> je t<strong>en</strong> stelligste aan deel te nem<strong>en</strong>.<br />
Wil je meer informatie over de timing<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> programma, neem dan contact op<br />
met de gewestelijke verantwoordelijke <strong>van</strong><br />
de di<strong>en</strong>st vorming <strong>van</strong> jouw verbond.<br />
Je neemt deel aan<br />
de militant<strong>en</strong>kern<br />
Als kandidaat <strong>en</strong> verkoz<strong>en</strong>e neem je geregeld<br />
deel aan de vergadering<strong>en</strong> <strong>en</strong> de activiteit<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de <strong>ACV</strong>-kern, die afgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> militant<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrijf sam<strong>en</strong>br<strong>en</strong>gt.<br />
Tijd<strong>en</strong>s deze kernvergadering<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
afsprak<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gemaakt inzake de taakverdeling,<br />
de bepaling <strong>van</strong> gezam<strong>en</strong>lijke<br />
standpunt<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.<br />
Je b<strong>en</strong>t beschermd teg<strong>en</strong><br />
ontslag<br />
Als afgevaardigde heb je als hoofdopdracht<br />
de belang<strong>en</strong> <strong>en</strong> de recht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemers<br />
te verdedig<strong>en</strong>. Om dit goed te kunn<strong>en</strong><br />
do<strong>en</strong> moet je ook beschermd zijn. Daarom<br />
is <strong>het</strong> belangrijkste onderdeel <strong>van</strong> de wettelijke<br />
bescherming <strong>het</strong> ontslagverbod. Dit<br />
betek<strong>en</strong>t dat de werkgever e<strong>en</strong> personeelsafgevaardigde<br />
niet mag ontslaan gedur<strong>en</strong>de<br />
de periode <strong>van</strong> de bescherming, t<strong>en</strong>zij<br />
om e<strong>en</strong> dring<strong>en</strong>de red<strong>en</strong> of om economische<br />
of technische red<strong>en</strong><strong>en</strong>. De dring<strong>en</strong>de<br />
red<strong>en</strong> moet <strong>voor</strong>af door de arbeidsrechtbank<br />
word<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>d. De economische of<br />
technische red<strong>en</strong><strong>en</strong> moet<strong>en</strong> <strong>voor</strong>af door <strong>het</strong><br />
paritair comité word<strong>en</strong> beoordeeld.<br />
Daarnaast zijn de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in de OR ook beschermd teg<strong>en</strong> b<strong>en</strong>a-<br />
deling <strong>en</strong> overplaatsing. Dit betek<strong>en</strong>t dat<br />
de beschermde werknemer niet zomaar<br />
kan word<strong>en</strong> overgeplaatst naar e<strong>en</strong> andere<br />
onderneming of e<strong>en</strong> andere afdeling in de<br />
onderneming.<br />
Die bescherming <strong>van</strong> de kandidat<strong>en</strong> bij de<br />
sociale verkiezing<strong>en</strong> begint reeds <strong>van</strong>af de<br />
30ste dag die <strong>voor</strong>afgaat aan de aanplakking<br />
<strong>van</strong> de verkiezingsdatum (namelijk<br />
in de periode tuss<strong>en</strong> 7 januari <strong>en</strong> 20 januari<br />
2008, afhankelijk <strong>van</strong> de verkiezingsdatum).<br />
De bescherming loopt tot na de volg<strong>en</strong>de<br />
sociale verkiezing<strong>en</strong> bij de installatie<br />
<strong>van</strong> de nieuwe OR (2012).<br />
Als de beschermde personeelsafgevaardigde<br />
ontslag<strong>en</strong> wordt in strijd met <strong>het</strong><br />
ontslagverbod, is de werkgever e<strong>en</strong> beschermingsvergoeding<br />
verschuldigd: 2 à 4<br />
jaar loon, afhankelijk <strong>van</strong> de anciënniteit.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan de beschermde personeelsafgevaardigde<br />
of zijn vakorganisatie reïntegratie<br />
in de onderneming vrag<strong>en</strong>. Als deze<br />
reïntegratie wordt geweigerd, dan is de<br />
werkgever e<strong>en</strong> bijkom<strong>en</strong>de vergoeding verschuldigd:<br />
<strong>het</strong> loon <strong>van</strong> de periode dat <strong>het</strong><br />
mandaat <strong>van</strong> de personeelsafgevaardigde<br />
nog loopt.<br />
Als de werkgever je, ondanks de bescherming<br />
toch ontslaat, overplaatst of b<strong>en</strong>adeelt,<br />
moet je onmiddellijk contact opnem<strong>en</strong><br />
met je <strong>ACV</strong>-vrijgestelde.<br />
Meer informatie over de bescherming <strong>van</strong><br />
de kandidat<strong>en</strong> sociale verkiezing<strong>en</strong>, personeelsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
vind je in de brochure ‘Het statuut<br />
<strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong>, syndicale<br />
afgevaardigd<strong>en</strong> <strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> sociale<br />
verkiezing<strong>en</strong>. Bescherming <strong>en</strong> statuut’. Je<br />
kan deze brochure gratis opvrag<strong>en</strong> bij de<br />
verbondelijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> onderneming <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>ACV</strong>.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Deel 3.<br />
<strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de Vakbondsafvaardiging<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
67<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
68<br />
1. Regeling instelling<br />
<strong>van</strong> de VA<br />
Ge<strong>en</strong> wettelijke regeling:<br />
Cao nr. 5<br />
In teg<strong>en</strong>stelling tot de ondernemingsraad<br />
(OR) <strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> Bescherming<br />
op <strong>het</strong> werk (<strong>Comité</strong> PB) wordt<br />
de instelling <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging<br />
(VA) niet bij wet maar langs conv<strong>en</strong>tionele<br />
weg geregeld, met name door de collectieve<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst nr. 5 <strong>van</strong> 24<br />
mei 1971 <strong>van</strong> de Nationale Arbeidsraad<br />
die <strong>het</strong> ‘statuut <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging<strong>en</strong>’<br />
regelt. Deze basiscao werd later<br />
aangevuld door overe<strong>en</strong>komst nr. 5bis <strong>van</strong><br />
30 juni 1971 over de vormingsmogelijkhed<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> <strong>en</strong> door<br />
overe<strong>en</strong>komst nr. 5ter die bepaalt wat er<br />
met de vakbondsafvaardiging gebeurt<br />
in geval <strong>van</strong> overgang <strong>van</strong> onderneming.<br />
Deze overe<strong>en</strong>komst ver<strong>van</strong>gt <strong>het</strong> akkoord,<br />
geslot<strong>en</strong> in 1947 naar aanleiding <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
Nationale Arbeidsconfer<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> erk<strong>en</strong>t<br />
de aanwezigheid <strong>en</strong> de macht <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel binn<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> bedrijf.<br />
Cao nr. 5 is e<strong>en</strong> kaderakkoord dat <strong>en</strong>kel de<br />
algem<strong>en</strong>e principes inzake de vakbondsaf-<br />
vaardiging definieert. Het laat de regeling<br />
<strong>van</strong> de bijzondere toepassingsmodaliteit<strong>en</strong><br />
over aan de paritaire comités <strong>van</strong> de<br />
verschill<strong>en</strong>de sector<strong>en</strong>. Wil je <strong>het</strong> precieze<br />
statuut <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging in je<br />
bedrijf k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>, dan moet je k<strong>en</strong>nis nem<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de sectorale overe<strong>en</strong>komst, die werd<br />
afgeslot<strong>en</strong> in <strong>het</strong> paritair comité waaronder<br />
je bedrijf ressorteert.<br />
Cao nr. 5 werd niet bij koninklijk besluit<br />
algeme<strong>en</strong> bind<strong>en</strong>d verklaard. Ze verbindt<br />
<strong>en</strong>kel de werkgevers die aangeslot<strong>en</strong> zijn<br />
bij e<strong>en</strong> ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong>de werkgeversorganisatie,<br />
met name <strong>het</strong> VBO, de erk<strong>en</strong>de<br />
nationale midd<strong>en</strong>standsorganisaties, de<br />
Boer<strong>en</strong>bond, de Fédération nationale des<br />
Unions professionnelles agricoles, de Alliance<br />
agricole belge. De niet-ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong>de<br />
werkgeversorganisaties <strong>en</strong> werkgevers<br />
die niet zijn aangeslot<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong><br />
ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong>de organisatie zijn niet door<br />
deze bepaling<strong>en</strong> gebond<strong>en</strong>. Cao nr. 5 werd<br />
wel geregistreerd bij de Di<strong>en</strong>st <strong>voor</strong> Collectieve<br />
Arbeidsbetrekking<strong>en</strong> <strong>van</strong> de Federale<br />
Overheidsdi<strong>en</strong>st Werkgeleg<strong>en</strong>heid, Arbeid<br />
<strong>en</strong> Sociaal Overleg.<br />
De rol <strong>en</strong> de bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
overlegorgan<strong>en</strong> word<strong>en</strong> dus niet geregeld<br />
door e<strong>en</strong> wet maar door e<strong>en</strong><br />
collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst.<br />
Die legt algem<strong>en</strong>e kaderbepaling<strong>en</strong><br />
vast <strong>en</strong> laat <strong>het</strong> aan de sector<strong>en</strong> of<br />
onderneming<strong>en</strong> over om specifieke<br />
bepaling<strong>en</strong> uit te werk<strong>en</strong>. Daarom<br />
ook bestaan er grote verschill<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
statuut <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging<br />
tuss<strong>en</strong> de sector<strong>en</strong>. In dit nummer <strong>van</strong><br />
Vakbeweging gev<strong>en</strong> we duiding bij<br />
de inhoud <strong>van</strong> Cao nr. 5, <strong>het</strong> kaderakkoord<br />
dat de algem<strong>en</strong>e principes vastlegt.<br />
Dit is dus onvolledig.<br />
Cao nr. 5 <strong>en</strong> sectorale<br />
overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
Zoals we in de vorige paragraf<strong>en</strong> al uitlegd<strong>en</strong>,<br />
is Cao nr. 5 <strong>en</strong>kel e<strong>en</strong> kaderakkoord<br />
dat de algem<strong>en</strong>e principes vastlegt; <strong>het</strong><br />
precieze statuut <strong>en</strong> de bijzondere bepaling<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> vastgelegd in e<strong>en</strong> collectieve<br />
overe<strong>en</strong>komst op sectoraal vlak. De bepaling<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> cao geslot<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> paritair<br />
comité <strong>van</strong> de sector zijn niet verplicht<br />
<strong>voor</strong> de ‘niet-georganiseerde’ werkgevers<br />
als deze cao niet bind<strong>en</strong>d werd verklaard<br />
bij koninklijk besluit. In teg<strong>en</strong>stelling tot<br />
Cao nr. 5 werd<strong>en</strong> de meeste sectorale overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
echter wel bind<strong>en</strong>d verklaard.<br />
Zelfs wanneer de individuele werkgever<br />
ge<strong>en</strong> lid is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> werkgeversorganisatie<br />
(of lid is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> werkgeversorganisatie<br />
die de overe<strong>en</strong>komst niet heeft ondertek<strong>en</strong>d)<br />
moet hij de sectorale overe<strong>en</strong>komst<br />
bind<strong>en</strong>d verklaard bij KB, toepass<strong>en</strong>.<br />
Het is trouw<strong>en</strong>s altijd mogelijk om e<strong>en</strong><br />
bedrijfscao af te sluit<strong>en</strong> wanneer er ge<strong>en</strong><br />
sectorale cao is of om de modaliteit<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de sectorale cao te preciser<strong>en</strong>.<br />
De in de Nationale Arbeidsraad geslot<strong>en</strong><br />
kaderovere<strong>en</strong>komst legt minimumbepaling<strong>en</strong><br />
vast. De sector<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de werknemers gunstigere bepaling<strong>en</strong><br />
vastlegg<strong>en</strong>. De inhoud <strong>van</strong> e<strong>en</strong> sectorale<br />
overe<strong>en</strong>komst of bedrijfsovere<strong>en</strong>komst<br />
kan nooit teg<strong>en</strong>gesteld of zwakker<br />
zijn dan de bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de<br />
Nationale Arbeidsraad geslot<strong>en</strong> nationale<br />
overe<strong>en</strong>komst.<br />
De sectorale overe<strong>en</strong>komst kan de verteg<strong>en</strong>woordiging<br />
door e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
uitbreid<strong>en</strong> tot alle personeelsled<strong>en</strong>.<br />
De collectieve sectorale overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
bepal<strong>en</strong> onder meer: <strong>het</strong> aantal vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
(afhankelijk <strong>van</strong> de grootte<br />
<strong>van</strong> de onderneming), de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de instelling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging,<br />
de duur <strong>van</strong> <strong>het</strong> mandaat (meestal<br />
4 jaar) <strong>en</strong> de verdeling <strong>van</strong> de mandat<strong>en</strong><br />
over de verschill<strong>en</strong>de vakbond<strong>en</strong>.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Voorwaard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> oprichting <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de VA<br />
2. Voorwaard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> oprichting <strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de VA<br />
De vraag om e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
op te richt<strong>en</strong>, moet uitgaan <strong>van</strong> één of<br />
meer repres<strong>en</strong>tatieve werknemersorganisaties<br />
<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> ondernemingshoofd word<strong>en</strong><br />
gesteld. Het zijn dus steeds de werknemers<br />
die <strong>het</strong> initiatief moet<strong>en</strong> nem<strong>en</strong>, in<br />
teg<strong>en</strong>stelling tot de oprichting <strong>van</strong> de OR<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, waar<strong>van</strong> de instelling<br />
berust op e<strong>en</strong> wettelijke bepaling waaraan<br />
de werkgever niet kan ontkom<strong>en</strong> wanneer<br />
<strong>het</strong> bedrijf aan alle <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> voldoet.<br />
Cao nr. 5 is niet echt precies wanneer <strong>het</strong><br />
gaat om de oprichtings<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging. Artikel 8 bepaalt<br />
<strong>en</strong>kel dat “de overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>de<br />
punt<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> vastlegg<strong>en</strong>: <strong>het</strong><br />
minimumaantal tewerkgestelde personeelsled<strong>en</strong><br />
dat vereist is om e<strong>en</strong> VA op te<br />
richt<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> minimumaantal aanvrag<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong>wege de werknemers die de oprichting<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging in de onderneming<br />
verantwoordt.”<br />
Het zijn dus de sector<strong>en</strong> die de oprichtings<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
vastlegg<strong>en</strong>. Dit leidt tot e<strong>en</strong> veelheid<br />
aan bepaling<strong>en</strong> In bepaalde sector<strong>en</strong> legt<br />
de cao ge<strong>en</strong> minima op met betrekking tot<br />
<strong>het</strong> aantal werknemers dat in de onderneming<br />
moet word<strong>en</strong> tewerkgesteld om e<strong>en</strong><br />
VA op te richt<strong>en</strong>. Bijgevolg kan e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
word<strong>en</strong> opgericht <strong>van</strong><br />
zodra e<strong>en</strong> onderneming één werknemer<br />
tewerkstelt. Andere sector<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> dan<br />
weer e<strong>en</strong> heel hoog minimum vastgelegd<br />
(tot 100 werknemers). Raadpleeg dus de<br />
secretaris <strong>van</strong> je beroepsc<strong>en</strong>trale <strong>en</strong> vraag<br />
de sectorale bepaling<strong>en</strong> op.<br />
E<strong>en</strong> tweede <strong>voor</strong>waarde die soms wordt<br />
opgelegd <strong>voor</strong> de oprichting <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
is “<strong>het</strong> minimumaantal<br />
aanvrag<strong>en</strong> <strong>van</strong>wege de werknemers om<br />
e<strong>en</strong> VA op te richt<strong>en</strong>.”<br />
In bepaalde sector<strong>en</strong> kan e<strong>en</strong> bepaalde<br />
syndicalisatiegraad word<strong>en</strong> vereist <strong>voor</strong> de<br />
instelling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging.<br />
Deze <strong>voor</strong>waarde wordt niet overal toegepast.<br />
Ook hierover bestaan grote verschill<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> sector tot sector.<br />
Wat de sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging<br />
betreft, bestaat ev<strong>en</strong>min<br />
e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>vormige regeling. Het aantal afgevaardigd<strong>en</strong><br />
hangt af <strong>van</strong> de personeelsbezetting<br />
<strong>en</strong> de arbeidstijdregeling, zoals<br />
bij<strong>voor</strong>beeld ploeg<strong>en</strong>arbeid. In de sectorale<br />
overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> wordt afgesprok<strong>en</strong><br />
in welke mate de vakbondsafvaardiging<br />
e<strong>en</strong> gepaste verteg<strong>en</strong>woordiging <strong>van</strong> de<br />
verschill<strong>en</strong>de personeelscategorieën kan<br />
waarborg<strong>en</strong>. In de sectorale overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
wordt ook nagegaan hoe in onderneming<strong>en</strong><br />
met meerdere zetels de coördinatie<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de vakbondsafvaardiging<strong>en</strong><br />
kan word<strong>en</strong> verzekerd.<br />
Cao nr. 5 bepaalt dat de sector<strong>en</strong> de wijze<br />
kunn<strong>en</strong> kiez<strong>en</strong> waarop de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> b<strong>en</strong>oemd: “aanduiding<br />
door de vakbondsorganisaties of<br />
verkiezing.”<br />
In de praktijk hebb<strong>en</strong> de meeste collectieve<br />
overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
rechtstreekse aanduiding <strong>van</strong> de afgevaardigd<strong>en</strong><br />
door de vakorganisaties. In sommige<br />
sector<strong>en</strong> is er e<strong>en</strong> regeling uitgewerkt,<br />
waarbij de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
verkoz<strong>en</strong> door de personeelsled<strong>en</strong> op<br />
<strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de sociale verkiezing<strong>en</strong>.<br />
69<br />
© Jürg<strong>en</strong> Doom
70<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de VA<br />
Cao nr. 5 blijft vrij vaag over de bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de VA. Om e<strong>en</strong> beter zicht te<br />
krijg<strong>en</strong> op de bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA,<br />
moet je k<strong>en</strong>nis nem<strong>en</strong> <strong>van</strong> de sectorale<br />
overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tueel <strong>van</strong> de ondernemingsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />
Cao nr. 5 somt wel de algem<strong>en</strong>e bevoegdhed<strong>en</strong><br />
op <strong>van</strong> de VA:<br />
• de arbeidsverhouding<strong>en</strong>;<br />
• onderhandeling<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> over collectieve<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> of overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
op ondernemingsvlak. Daarbij<br />
mag ge<strong>en</strong> afbreuk word<strong>en</strong> gedaan aan<br />
de collectieve overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> of de<br />
akkoord<strong>en</strong> die op interprofessioneel of<br />
sectoraal vlak zijn afgeslot<strong>en</strong>. Voor <strong>het</strong><br />
juridisch geldig afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> collectief<br />
akkoord is echter de handtek<strong>en</strong>ing<br />
nodig <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vakbondssecretaris als<br />
verteg<strong>en</strong>woordiger <strong>van</strong> de vakbondsorganisatie;<br />
• de toepassing in de onderneming <strong>van</strong> de<br />
sociale wetgeving, <strong>van</strong> de collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>,<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong> <strong>van</strong> de individuele arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>;<br />
• de naleving <strong>van</strong> de algem<strong>en</strong>e beginsel<strong>en</strong><br />
(de uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> <strong>het</strong> werkgeversgezag,<br />
de waardigheid <strong>van</strong> de werknemers,<br />
de vrijheid <strong>van</strong> ver<strong>en</strong>iging, rechtvaardige<br />
<strong>en</strong> goede sociale verhouding<strong>en</strong>);<br />
• <strong>het</strong> recht om door <strong>het</strong> ondernemingshoofd<br />
of zijn verteg<strong>en</strong>woordiger te word<strong>en</strong><br />
gehoord naar aanleiding <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
geschil of e<strong>en</strong> dreig<strong>en</strong>d conflict;<br />
• <strong>het</strong> recht om te word<strong>en</strong> ingelicht over de<br />
verandering<strong>en</strong> die de arbeids- <strong>en</strong> belonings<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de beroepsclassificaties<br />
kunn<strong>en</strong> wijzig<strong>en</strong>.<br />
(Cao nr. 5, art. 11 tot 14 <strong>en</strong> art. 2 tot 5)<br />
Verder:<br />
• heeft de VA <strong>het</strong> recht om de bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de ondernemingsraad <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> <strong>voor</strong> Prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> Bescherming<br />
op <strong>het</strong> werk uit te oef<strong>en</strong><strong>en</strong> wanneer <strong>het</strong><br />
bedrijf niet over die organ<strong>en</strong> beschikt.<br />
• moet de VA zorg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong> onthaal <strong>van</strong><br />
nieuwe werknemers in <strong>het</strong> bedrijf.<br />
1. Algem<strong>en</strong>e bevoegdhed<strong>en</strong><br />
1.1 Arbeidsverhouding<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> bedrijf<br />
Omdat <strong>het</strong> begrip arbeidsverhouding<strong>en</strong><br />
vrij ruim is, stell<strong>en</strong> wij <strong>van</strong>uit vakbondsoogpunt<br />
dat de vakbondsafvaardiging zo<br />
ruim mogelijke bevoegdhed<strong>en</strong> moet hebb<strong>en</strong><br />
op dit vlak. Veel zal uiteraard afhang<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de syndicale slagkracht <strong>en</strong> sterkte in<br />
<strong>het</strong> bedrijf.<br />
Volg<strong>en</strong>de materies kunn<strong>en</strong> tot de arbeidsverhouding<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> gerek<strong>en</strong>d (de opsomming<br />
is onvolledig):<br />
• <strong>het</strong> aangaan, schors<strong>en</strong> <strong>en</strong> beëindig<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> arbeidsovere<strong>en</strong>komst;<br />
• de loonvorming: basisloon, eindejaarspremie,<br />
anciënniteitspremie, premie<br />
<strong>voor</strong> zwaar werk, gevar<strong>en</strong>premie, premie<br />
<strong>voor</strong> ploeg<strong>en</strong>arbeid, productiviteitspremie,<br />
terugbetaling <strong>van</strong> reiskost<strong>en</strong>, betaling<br />
<strong>van</strong> overur<strong>en</strong> <strong>en</strong>z.;<br />
• <strong>het</strong> opmak<strong>en</strong> <strong>en</strong> wijzig<strong>en</strong> <strong>van</strong> de beroepsclassificaties<br />
(functieclassificaties);<br />
• de evaluatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> personeel;<br />
• de beroepsopleiding <strong>en</strong> her-/omscholing,<br />
met inbegrip <strong>van</strong> de premies <strong>en</strong> de<br />
De meeste <strong>van</strong> deze bevoegdhed<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> ook onder de opdracht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>Comité</strong> PB. Het is dan ook belangrijk dat de verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> beide overlegorgan<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de vakbondsafvaardiging nauw sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong>. In principe krijgt die sam<strong>en</strong>werking<br />
vorm binn<strong>en</strong> de militant<strong>en</strong>kern, ook ondernemingskern g<strong>en</strong>oemd.<br />
ev<strong>en</strong>tueel eraan gekoppelde inhaalrust;<br />
• de arbeidsduur, de arbeidsduurvermindering<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> tijdkrediet;<br />
• <strong>het</strong> betaald verlof;<br />
• de feestdag<strong>en</strong>, in <strong>het</strong> bijzonder de nietwettelijke<br />
feestdag<strong>en</strong>;<br />
• <strong>het</strong> onthaal <strong>van</strong> nieuwe werknemers (zie<br />
verder);<br />
• <strong>het</strong> statuut <strong>van</strong> de deeltijds tewerkgestelde<br />
werknemers;<br />
• de toek<strong>en</strong>ning <strong>van</strong> vakbondspremies;<br />
• de economische problem<strong>en</strong>, die bij<strong>voor</strong>beeld<br />
verband houd<strong>en</strong> met de productiviteit;<br />
• de problem<strong>en</strong> inzake herstructurering<strong>en</strong>,<br />
verandering<strong>en</strong> in de onmiddellijke<br />
omgeving <strong>van</strong> de onderneming,…;<br />
1.2 Onderhandeling<strong>en</strong><br />
De vakbondsafvaardiging heeft <strong>het</strong> recht<br />
om te onderhandel<strong>en</strong> over collectieve<br />
overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>, waar <strong>het</strong> bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde<br />
materies betreft. Om met k<strong>en</strong>nis <strong>van</strong><br />
zak<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong> onderhandel<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong><br />
de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA <strong>voor</strong>af volledige <strong>en</strong> correctie<br />
informatie inwinn<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> goede sam<strong>en</strong>werking<br />
met de verkoz<strong>en</strong><strong>en</strong> in de OR<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB is dus belangrijk.<br />
Kracht<strong>en</strong>s artikel 6 <strong>van</strong> Cao nr. 5 verteg<strong>en</strong>woordigt<br />
de VA <strong>het</strong> personeel <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
bedrijf <strong>en</strong> word<strong>en</strong> de repres<strong>en</strong>tatieve vakbond<strong>en</strong><br />
(<strong>ACV</strong>, ABVV, ACLVB) als de verteg<strong>en</strong>woordigers<br />
<strong>van</strong> de syndicale macht<br />
beschouwd.<br />
Op <strong>het</strong> louter juridische vlak betek<strong>en</strong>t dit<br />
dus dat de VA collectieve overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
mag sluit<strong>en</strong>, die echter <strong>en</strong>kel bind<strong>en</strong>d zijn<br />
als ze door e<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordiger <strong>van</strong><br />
de vakbond, in de praktijk door e<strong>en</strong> vakbondsvrijgestelde,<br />
zijn ondertek<strong>en</strong>d.<br />
1.3 Toepassing <strong>van</strong> de<br />
reglem<strong>en</strong>tering<br />
Op dit terrein (de toepassing <strong>van</strong> de sociale<br />
wetgeving <strong>en</strong> de collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>)<br />
heeft de VA dezelfde bevoegdhed<strong>en</strong><br />
als de OR. Van overlapping is<br />
nochtans ge<strong>en</strong> sprake.<br />
De OR is e<strong>en</strong> overlegorgaan, dat bestaat uit<br />
verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> de werkgever <strong>en</strong><br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> de werknemers<br />
die werd<strong>en</strong> verkoz<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de sociale<br />
verkiezing<strong>en</strong>. In die hoedanigheid moet de<br />
OR word<strong>en</strong> ingelicht, br<strong>en</strong>gt de OR advies<br />
uit, is de OR belast met <strong>het</strong> toezicht <strong>en</strong> besluit<br />
ev<strong>en</strong>tueel tot concrete maatregel<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> alle werknemers <strong>van</strong> de<br />
onderneming.<br />
De VA daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong>, die in principe <strong>en</strong>kel<br />
de bij e<strong>en</strong> vakbond aangeslot<strong>en</strong> werknemers<br />
verteg<strong>en</strong>woordigt (ook al geldt <strong>het</strong><br />
verworv<strong>en</strong>e <strong>voor</strong> alle werknemers), is e<strong>en</strong><br />
coördiner<strong>en</strong>d, onderhandel<strong>en</strong>d <strong>en</strong> eis<strong>en</strong>d<br />
orgaan. De VA zal <strong>voor</strong>al optred<strong>en</strong> bij problem<strong>en</strong><br />
in de onderneming, bij<strong>voor</strong>beeld<br />
wanneer de ondernemingsraad tot ge<strong>en</strong><br />
akkoord komt of wanneer de werkgever de<br />
bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR negeert. Hetzelfde<br />
geldt <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB. De VA zal ook<br />
optred<strong>en</strong> om <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> te do<strong>en</strong> inzake de<br />
verbetering <strong>van</strong> de arbeidsomstandighed<strong>en</strong>,<br />
<strong>het</strong> milieu, de sociale betrekking<strong>en</strong>,…<br />
1.4 Naleving <strong>van</strong> algem<strong>en</strong>e<br />
beginsel<strong>en</strong><br />
De VA is belast met <strong>het</strong> toezicht op de naleving<br />
<strong>van</strong> de ‘algem<strong>en</strong>e beginsel<strong>en</strong>’, opgesomd<br />
in punt II, art. 2 tot 5 <strong>van</strong> de overe<strong>en</strong>komst.<br />
De algem<strong>en</strong>e beginsel<strong>en</strong> zijn:<br />
• <strong>het</strong> binn<strong>en</strong> de onderneming uitgeoef<strong>en</strong>de<br />
gezag: de werknemers erk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> de<br />
noodzakelijkheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> wettig gezag<br />
<strong>van</strong> de ondernemingshoofd<strong>en</strong> <strong>en</strong> zij mak<strong>en</strong><br />
er e<strong>en</strong> erepunt <strong>van</strong> hun werk plichtsgetrouw<br />
uit te voer<strong>en</strong> (art. 2, eerste lid);<br />
• de waardigheid <strong>van</strong> de werknemers: de<br />
werkgevers eerbiedig<strong>en</strong> de waardigheid<br />
<strong>van</strong> de werknemers <strong>en</strong> zij mak<strong>en</strong> er e<strong>en</strong><br />
erepunt <strong>van</strong> h<strong>en</strong> met rechtvaardigheid te<br />
behandel<strong>en</strong>. (art. 2, tweede lid);<br />
• de vrijheid <strong>van</strong> ver<strong>en</strong>iging: de werkgevers<br />
verbind<strong>en</strong> zich ertoe de vrijheid <strong>van</strong><br />
ver<strong>en</strong>iging <strong>en</strong> de vrije ontplooiing <strong>van</strong><br />
de vakbond in de onderneming rechtstreeks<br />
noch onrechtstreeks te belemmer<strong>en</strong><br />
(ibidem);<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> verbind<strong>en</strong> de ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong>de<br />
werkgeversorganisaties zich ertoe om<br />
hun led<strong>en</strong> aan te bevel<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA<br />
druk uit te oef<strong>en</strong><strong>en</strong> op <strong>het</strong> personeel om<br />
h<strong>en</strong> te belett<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> vakbond aan te<br />
sluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan de niet-georganiseerde<br />
werknemers ge<strong>en</strong> andere <strong>voor</strong>recht<strong>en</strong><br />
toe te k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> dan aan de georganiseerde<br />
werknemers.<br />
Van hun kant verbind<strong>en</strong> de ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong>de<br />
vakorganisaties zich ertoe om in<br />
naleving <strong>van</strong> de vrijheid <strong>van</strong> ver<strong>en</strong>iging<br />
hun organisaties waaruit ze zijn sam<strong>en</strong>gesteld<br />
aan te bevel<strong>en</strong> in de onderneming<strong>en</strong><br />
de praktijk<strong>en</strong> <strong>van</strong> paritaire verhouding<strong>en</strong><br />
die met de geest <strong>van</strong> cao nr.<br />
5 strok<strong>en</strong>, na te lev<strong>en</strong> (art. 3);<br />
• rechtvaardigheid <strong>en</strong> goede sociale verhouding<strong>en</strong>:<br />
de ondertek<strong>en</strong><strong>en</strong>de werkgevers-<br />
<strong>en</strong> werknemersorganisaties verbind<strong>en</strong><br />
zich ertoe om hun aangeslot<strong>en</strong><br />
organisaties aan te bevel<strong>en</strong> respectievelijk<br />
de ondernemingshoofd<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> te verzoek<strong>en</strong><br />
in alle omstandighed<strong>en</strong> blijk te gev<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> zin <strong>voor</strong> rechtvaardigheid, billijkheid<br />
<strong>en</strong> verzo<strong>en</strong>ing die bepal<strong>en</strong>d zijn <strong>voor</strong> de<br />
goede sociale verhouding<strong>en</strong> in de onderneming<br />
<strong>en</strong> toe te zi<strong>en</strong> op de naleving<br />
<strong>van</strong> de sociale wetgeving, de collectieve<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong>z. (art. 4).<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
Hoewel deze tekst<strong>en</strong> al meer dan 40 jaar<br />
meegaan, zijn ze meer dan ooit actueel.<br />
Vandaag de dag immers will<strong>en</strong> sommige<br />
werkgevers nog steeds niet hor<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
vakbond in hun onderneming of prober<strong>en</strong><br />
de vakbond te omzeil<strong>en</strong> door buit<strong>en</strong> de<br />
vakbond<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> pseudodemocratie op<br />
te zett<strong>en</strong> (via de zog<strong>en</strong>aamde ‘huisbond<strong>en</strong>’).<br />
1.5 Recht om gehoord <strong>en</strong><br />
ingelicht te word<strong>en</strong><br />
Artikel 12 <strong>van</strong> Cao nr. 5 bepaalt dat “de<br />
vakbondsafvaardiging <strong>het</strong> recht heeft om<br />
door <strong>het</strong> ondernemingshoofd of door zijn<br />
verteg<strong>en</strong>woordiger te word<strong>en</strong> gehoord<br />
naar aanleiding <strong>van</strong> elk geschil of elke betwisting<br />
<strong>van</strong> collectieve aard die zich in de<br />
onderneming <strong>voor</strong>doet of zich dreigt <strong>voor</strong><br />
te do<strong>en</strong>”.<br />
Als <strong>het</strong> om e<strong>en</strong> individueel geschil of e<strong>en</strong><br />
individuele betwisting gaat, di<strong>en</strong>t de betrokk<strong>en</strong><br />
werknemer eerst individueel<br />
klacht in langs de ‘gewone hiërarchische<br />
weg’. Hij wordt daar <strong>voor</strong> zijn verzoek in<br />
bijgestaan door zijn vakbondsafgevaardigde.<br />
Kan <strong>het</strong> geschil niet langs deze weg<br />
word<strong>en</strong> opgelost, dan heeft de vakbondsafvaardiging<br />
<strong>het</strong> recht om gehoord te word<strong>en</strong><br />
(art. 13).<br />
71<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
Om dit soort collectieve of individuele geschill<strong>en</strong><br />
te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong> de werkgevers<br />
de vakbondsafvaardiging <strong>voor</strong>af op de<br />
hoogte br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>van</strong> volg<strong>en</strong>de verandering<strong>en</strong>:<br />
• verandering<strong>en</strong> die de contractuele of gebruikelijke<br />
arbeids- <strong>en</strong> belonings<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> wijzig<strong>en</strong>, met uitzondering<br />
<strong>van</strong> inlichting<strong>en</strong> <strong>van</strong> individuele<br />
aard;<br />
• wijziging<strong>en</strong> die <strong>voor</strong>tvloei<strong>en</strong> uit de wet,<br />
de collectieve overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> of de<br />
bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong> algem<strong>en</strong>e aard die in de<br />
individuele arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> zijn<br />
opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, in <strong>het</strong> bijzonder de bepaling<strong>en</strong><br />
die e<strong>en</strong> weerslag hebb<strong>en</strong> op de loonschal<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de beroepsclassificatieregels<br />
(art. 14).<br />
1.6 Communicatie<br />
met personeel<br />
Artikel 23 <strong>van</strong> Cao nr. 5 stelt uitdrukkelijk<br />
dat de vakbondsafvaardiging mondeling<br />
of schriftelijk alle mededeling<strong>en</strong> mag do<strong>en</strong><br />
die nuttig zijn <strong>voor</strong> <strong>het</strong> personeel, zonder<br />
dat de organisatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk erdoor<br />
mag word<strong>en</strong> verstoord. De mededeling<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> <strong>van</strong> professionele of syndicale<br />
aard zijn.<br />
Dat de mededeling de werkorganisatie niet<br />
mag verstor<strong>en</strong>, kan e<strong>en</strong> probleem vorm<strong>en</strong>.<br />
Het is daarom goed om wet<strong>en</strong> dat artikel<br />
23 bepaalt dat de vakbondsafvaardiging<br />
met de instemming <strong>van</strong> de werkgever op<br />
72<br />
Toepassing <strong>van</strong> deze bepaling<strong>en</strong> geeft<br />
de VA dus <strong>het</strong> recht om gehoord te<br />
word<strong>en</strong> in geval <strong>van</strong> collectieve geschill<strong>en</strong><br />
én <strong>van</strong> individuele klacht<strong>en</strong>.<br />
Het onderscheid tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> individueel<br />
geschil <strong>en</strong> e<strong>en</strong> collectief probleem<br />
is niet altijd <strong>voor</strong> de hand ligg<strong>en</strong>d. E<strong>en</strong><br />
individueel geschil kan zich naar e<strong>en</strong><br />
collectief conflict uitbreid<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
collectief conflict kan verschill<strong>en</strong>de<br />
gevolg<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de individuele<br />
werknemers. Individuele <strong>en</strong> collectieve<br />
belang<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemers zijn<br />
dus vaak niet los te koppel<strong>en</strong>.<br />
de werkplek <strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de werkur<strong>en</strong> informatievergadering<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> personeel<br />
mag belegg<strong>en</strong>. De werkgever mag niet willekeurig<br />
- dus zonder e<strong>en</strong> valabele motivatie<br />
- zijn toestemming weiger<strong>en</strong>.<br />
De werkplek is niet noodzakelijk de plaats<br />
waar de onderneming is gevestigd. Er<br />
moet<strong>en</strong> op sectoraal vlak regels word<strong>en</strong><br />
vastgelegd <strong>voor</strong> <strong>het</strong> personeel dat niet is<br />
tewerkgesteld op de plaats waar de onderneming<br />
is gevestigd (bij<strong>voor</strong>beeld uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong>,<br />
werknemers <strong>van</strong> schoonmaak-<br />
<strong>en</strong> bewakingsfirma’s, bouwvakkers,...).<br />
De paritaire comités mog<strong>en</strong> de toepassingsmodaliteit<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> deze bepaling<strong>en</strong><br />
preciser<strong>en</strong>. Ze houd<strong>en</strong> daarbij rek<strong>en</strong>ing<br />
met de specifieke situatie binn<strong>en</strong> hun sector<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> onderneming<strong>en</strong> <strong>en</strong> met <strong>het</strong> grondrecht<br />
<strong>van</strong> de werknemers op informatie <strong>en</strong><br />
consultatie.<br />
1.7 Onthaal <strong>van</strong> nieuwe<br />
werknemers<br />
De vakbondsafvaardiging <strong>en</strong> de ondernemingsraad<br />
zi<strong>en</strong> toe op <strong>het</strong> onthaal <strong>van</strong><br />
de nieuwe werknemers dat de werkgever<br />
organiseert (Cao nr. 22 <strong>van</strong> 9 september<br />
1975).<br />
Cao nr. 22 bepaalt dat de werknemers tijd<strong>en</strong>s<br />
de onthaalperiode <strong>van</strong> de directie alle<br />
nuttige inlichting<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> bijzonder die inlichting<strong>en</strong>, die hun<br />
inschakeling, aanpassing <strong>en</strong> ontplooiing<br />
kunn<strong>en</strong> bevorder<strong>en</strong>.<br />
Het betreft inlichting<strong>en</strong> over de werk<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>,<br />
de activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> de structuur<br />
<strong>van</strong> de onderneming, de rol <strong>van</strong> de werknemer<br />
binn<strong>en</strong> de onderneming <strong>en</strong> de op<br />
<strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> de onderneming <strong>en</strong> de sector<br />
georganiseerde collectieve verhouding<strong>en</strong>.<br />
De paritaire comités moet<strong>en</strong> de inhoud bepal<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> die inlichting<strong>en</strong>, rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong>d<br />
met de grootte <strong>van</strong> de onderneming.<br />
Er zijn dus grote verschill<strong>en</strong> naargelang de<br />
sector. Informeer je bij de secretaris <strong>van</strong> je<br />
beroepsc<strong>en</strong>trale over de regels die geld<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> je sector.<br />
Als de onderneming waar je werkt, niet<br />
gebond<strong>en</strong> is door e<strong>en</strong> collectieve sectorale<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst <strong>en</strong> als er in je onder-<br />
neming minst<strong>en</strong>s 20 werknemers zijn, dan<br />
moet<strong>en</strong> de nieuwe werknemers minst<strong>en</strong>s<br />
de volg<strong>en</strong>de inlichting<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong>:<br />
• de regels met betrekking tot <strong>het</strong> loon, de<br />
premies, de werktijd, de <strong>voor</strong>del<strong>en</strong>, <strong>en</strong>z.;<br />
• de beroepsrisico’s waarmee de werknemers<br />
te mak<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong>;<br />
• de maatregel<strong>en</strong> m.b.t. de gezondheid,<br />
de veiligheid <strong>en</strong> de hygiëne op <strong>het</strong> werk<br />
(prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming) <strong>en</strong> m.b.t. de<br />
<strong>voor</strong>koming <strong>van</strong> arbeidsongevall<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
beroepsziekt<strong>en</strong>;<br />
• de sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> bescherming, alsook de<br />
regels betreff<strong>en</strong>de de contact<strong>en</strong> <strong>van</strong> die<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> met <strong>het</strong> personeel;<br />
• de rol <strong>van</strong> de werknemer in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong><br />
de activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming, zijn<br />
bek<strong>en</strong>dheid met zijn werkplek <strong>en</strong> met de<br />
werkomgeving;<br />
• de aanwezigheid <strong>van</strong> de OR, <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB <strong>en</strong> de VA <strong>en</strong> de naam <strong>en</strong> plaats <strong>van</strong> de<br />
werkplek <strong>van</strong> de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
in die organ<strong>en</strong>.<br />
Op <strong>het</strong> og<strong>en</strong>blik <strong>van</strong> indi<strong>en</strong>stneming ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
de nieuwe werknemers <strong>van</strong> de<br />
werkgever ook e<strong>en</strong> afschrift <strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t.<br />
De werkgever moet deze inlichting<strong>en</strong> verstrekk<strong>en</strong><br />
in de onthaalperiode, die e<strong>en</strong><br />
aan<strong>van</strong>g neemt op <strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de indi<strong>en</strong>stneming<br />
<strong>en</strong> één maand loopt.<br />
Sommige inlichting<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> verplicht<br />
word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> op de eerste dag: <strong>het</strong><br />
programma <strong>van</strong> de eerste werkdag, e<strong>en</strong><br />
beschrijving <strong>van</strong> <strong>het</strong> werk <strong>van</strong> de eerste<br />
dag<strong>en</strong> <strong>en</strong> de moeilijkhed<strong>en</strong> die zich daarbij<br />
kunn<strong>en</strong> <strong>voor</strong>do<strong>en</strong>, de maatregel<strong>en</strong> inzake<br />
veiligheid <strong>en</strong> gezondheid <strong>voor</strong> de eerste<br />
dag<strong>en</strong>, <strong>en</strong> in geval <strong>het</strong> <strong>van</strong> toepassing is, de<br />
specifieke maatregel<strong>en</strong> <strong>voor</strong> gehandicapt<strong>en</strong>,<br />
buit<strong>en</strong>landse werknemers, jonger<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> werknemers die blootgesteld zijn aan<br />
beroepsrisico’s.<br />
Daar waar <strong>het</strong> praktisch mogelijk is, wordt<br />
ook gedur<strong>en</strong>de de eerste maand e<strong>en</strong> geleid<br />
bezoek <strong>van</strong> de onderneming georganiseerd.<br />
De vakbondsafvaardiging wordt<br />
daar<strong>van</strong> op de hoogte gesteld <strong>en</strong> kan daarbij<br />
aanwezig zijn.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Cao nr. 22 stelt dat die inlichting<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tueel<br />
mondeling kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>.<br />
Beter is echter om binn<strong>en</strong> de onderneming<br />
af te sprek<strong>en</strong> (bij<strong>voor</strong>beeld in de OR, met<br />
de VA) dat alle informatie schriftelijk wordt<br />
gegev<strong>en</strong> aan de nieuwe personeelsled<strong>en</strong>.<br />
Zo kan de VA makkelijker toezicht uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
1.8 Syndicaal onthaal<br />
<strong>van</strong> nieuwe werknemers<br />
Het onthaal <strong>van</strong> nieuwe werknemers door<br />
de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> mag niet word<strong>en</strong><br />
verward met <strong>het</strong> onthaal dat wordt georganiseerd<br />
door de werkgever kracht<strong>en</strong>s<br />
cao nr. 22. De vakbondsafvaardiging is ook<br />
belast met <strong>het</strong> onthaal <strong>van</strong> nieuw in di<strong>en</strong>st<br />
g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> personeel.<br />
Het komt er <strong>voor</strong>al op aan om aan de nieuwkomers<br />
uit te legg<strong>en</strong> wat de rol is <strong>van</strong> de<br />
vakbond <strong>en</strong> de overlegorgan<strong>en</strong> in de onderneming;<br />
duidelijk aan te gev<strong>en</strong> waar <strong>en</strong><br />
wanneer de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> gecontacteerd; <strong>en</strong> <strong>voor</strong>beeld<strong>en</strong><br />
te gev<strong>en</strong> <strong>van</strong> wat de vakbondsafvaardiging<br />
concreet kan do<strong>en</strong>. De idee die e<strong>en</strong> nieuwe<br />
werknemer zich <strong>van</strong> de vakbond vormt,<br />
hangt in grote mate af <strong>van</strong> de wijze waarop<br />
hij/zij wordt onthaald, de kwaliteit <strong>van</strong> de<br />
informatie die aan hem of haar wordt verstrekt<br />
<strong>en</strong> de luisterbereidheid <strong>van</strong> de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> niet te verwaarloz<strong>en</strong><br />
opdracht dus.<br />
De eerste werkdag moet ook <strong>het</strong> volg<strong>en</strong>de<br />
gebeur<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> bezoek aan de<br />
werkplek, de onmiddellijke omgeving<br />
<strong>en</strong> de functionele binding<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>stelling<br />
aan <strong>en</strong> ontmoeting met de<br />
rechtstreekse overst<strong>en</strong>, de collega’s<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> afgevaardigde <strong>van</strong> elke binn<strong>en</strong><br />
de onderneming verteg<strong>en</strong>woordigde<br />
vakbond. Als de nieuwkomer e<strong>en</strong> jonge<br />
werknemer is, dan moet<strong>en</strong> de afgevaardigd<strong>en</strong><br />
die de jonge werknemers<br />
verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> onthaal<br />
word<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>.<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA<br />
1.9 Recht om staking<br />
af te kondig<strong>en</strong><br />
Voor de precieze maatregel<strong>en</strong> die je moet<br />
nem<strong>en</strong> bij de afkondiging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> staking,<br />
moet je de sectorale collectieve arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
raadpleg<strong>en</strong>. Die preciser<strong>en</strong><br />
immers wat je moet do<strong>en</strong>, zoals<br />
bij<strong>voor</strong>beeld de aanzeggingstermijn die je<br />
moet respecter<strong>en</strong>. Die aanzeggingstermijn<br />
is er om <strong>voor</strong>barige stakingsaanzegging<strong>en</strong><br />
te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> de verzo<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> conflict<strong>en</strong><br />
te stimuler<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong>komst<br />
<strong>van</strong> de werknemers- <strong>en</strong> de werkgeversorganisaties,<br />
<strong>en</strong> zo nodig door e<strong>en</strong> beroep te<br />
do<strong>en</strong> op <strong>het</strong> bevoegde paritair comité <strong>van</strong><br />
de sector. Voor meer informatie w<strong>en</strong>d je je<br />
best tot de secretaris <strong>van</strong> je beroepsc<strong>en</strong>trale,<br />
die je zal informer<strong>en</strong> over de regels<br />
die <strong>van</strong> toepassing zijn in je sector.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
2. Bevoegdhed<strong>en</strong> met<br />
betrekking tot uitz<strong>en</strong>darbeid<br />
Tijdelijk werk, uitz<strong>en</strong>darbeid <strong>en</strong> terbeschikkingstelling<br />
<strong>van</strong> personeel zijn<br />
slechts onder welbepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
toegelat<strong>en</strong>. Wat uitz<strong>en</strong>darbeid betreft is<br />
de tuss<strong>en</strong>komst <strong>van</strong> de VA vereist in geval<br />
<strong>van</strong>:<br />
• tijdelijke ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> de werknemer<br />
wi<strong>en</strong>s arbeidsovere<strong>en</strong>komst weg<strong>en</strong>s<br />
zwaarwichtige red<strong>en</strong> of opzegging<br />
wordt beëindigd. Ver<strong>van</strong>ging is mogelijk<br />
<strong>voor</strong> maximum zes maand<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> éénmalige<br />
verl<strong>en</strong>ging met zes maand<strong>en</strong> is<br />
mogelijk. Het <strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord<br />
<strong>van</strong> de VA is vereist <strong>voor</strong> de indi<strong>en</strong>stneming<br />
<strong>van</strong> uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
verl<strong>en</strong>ging <strong>van</strong> de overe<strong>en</strong>komst. Uiterlijk<br />
drie werkdag<strong>en</strong> na ont<strong>van</strong>gst <strong>van</strong><br />
73<br />
© Rob Stev<strong>en</strong>s
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
<strong>het</strong> akkoord moet de werkgever de bevoegde<br />
inspectiedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> op de hoogte<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
• ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vaste werknemer<br />
wi<strong>en</strong>s overe<strong>en</strong>komst om e<strong>en</strong> andere<br />
red<strong>en</strong> is beëindigd. De maximale duur<br />
<strong>van</strong> de ver<strong>van</strong>ging is zes maand<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
verl<strong>en</strong>ging is mogelijk met maximum<br />
zes maand<strong>en</strong>. De ver<strong>van</strong>ging is niet als<br />
dusdanig aan bijzondere <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
of modaliteit<strong>en</strong> onderworp<strong>en</strong>. Maar de<br />
verl<strong>en</strong>ging <strong>van</strong> de ver<strong>van</strong>ging is wel onderworp<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord<br />
<strong>van</strong> de VA <strong>en</strong> de Inspectie moet<br />
hier<strong>van</strong> op de hoogte word<strong>en</strong> gebracht.<br />
• ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> personeelslid dat<br />
tijdelijk afwezig is. De ver<strong>van</strong>ging is<br />
toegelat<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de volledige duur <strong>van</strong><br />
de opschorting <strong>van</strong> <strong>het</strong> contract <strong>van</strong> de<br />
perman<strong>en</strong>te werknemer. In dat geval is<br />
<strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord <strong>van</strong> de VA<br />
niet noodzakelijk. De VA moet er wel<br />
over wak<strong>en</strong> dat in de onderneming niet<br />
meer uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> aan de slag zijn<br />
dan er afwezige vaste werknemers zijn.<br />
In dat geval is <strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord<br />
<strong>van</strong> de VA <strong>voor</strong> <strong>het</strong> <strong>en</strong>gager<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> wel noodzakelijk. Let<br />
wel: de wetgeving schrijft niet langer<br />
<strong>voor</strong> dat moet word<strong>en</strong> gepreciseerd welke<br />
werknemer ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> is door welke<br />
uitz<strong>en</strong>dkracht. Hou er ook rek<strong>en</strong>ing mee<br />
dat de uitz<strong>en</strong>dkracht<strong>en</strong> in overtal die<br />
ge<strong>en</strong> vaste werknemers ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> altijd<br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> meegeteld <strong>voor</strong> de<br />
berek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> de gemiddelde tewerk-<br />
74<br />
stelling <strong>en</strong> dus ook <strong>voor</strong> de berek<strong>en</strong>ing<br />
of de drempel <strong>van</strong> 50 of 100 werknemers<br />
bereikt is <strong>voor</strong> de organisatie <strong>van</strong> de sociale<br />
verkiezing<strong>en</strong>.<br />
• tijdelijke to<strong>en</strong>ame <strong>van</strong> <strong>het</strong> werkvolume.<br />
Het <strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord <strong>van</strong> de VA<br />
is noodzakelijk. Het akkoord heeft betrekking<br />
op zowel <strong>het</strong> aantal betrokk<strong>en</strong><br />
werknemers als op de periode waarin<br />
uitz<strong>en</strong>darbeid wordt gepresteerd. Het<br />
verzoek <strong>van</strong> de directie kan op meer dan<br />
één kal<strong>en</strong>dermaand slaan; <strong>het</strong> is telk<strong>en</strong>s<br />
hernieuwbaar. Als er e<strong>en</strong> akkoord is, dan<br />
moet de gebruiker (de werkgever) de<br />
Inspectie <strong>van</strong> sociale wett<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de<br />
drie werkdag<strong>en</strong> inlicht<strong>en</strong>.<br />
• tijdelijke arbeid of uitz<strong>en</strong>darbeid <strong>voor</strong><br />
als uitzonderlijk erk<strong>en</strong>de werkzaamhed<strong>en</strong>:<br />
<strong>het</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk akkoord <strong>van</strong><br />
de VA is vereist.<br />
Meer informatie over uitz<strong>en</strong>darbeid vind<br />
je in de <strong>ACV</strong>-brochure <strong>voor</strong> afgevaardigd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> op de website www.acv-interim.be<br />
3. Bevoegdheid met betrekking<br />
tot niet-recurr<strong>en</strong>te<br />
resultaatsgebond<strong>en</strong> <strong>voor</strong>del<strong>en</strong><br />
In opvolging <strong>van</strong> <strong>het</strong> interprofessioneel<br />
akkoord 2007-2008 werd de Wet <strong>van</strong> 22<br />
mei 2001 betreff<strong>en</strong>de de werknemersparticipatie<br />
in <strong>het</strong> kapitaal <strong>en</strong> in de winst<br />
<strong>van</strong> de v<strong>en</strong>nootschapp<strong>en</strong> geëvalueerd.<br />
Cao nr. 90 stelde e<strong>en</strong> nieuw systeem in<br />
met betrekking tot niet-recurr<strong>en</strong>te resultaatsgebond<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong>. Dit ‘flexibele’<br />
beloningssysteem kan <strong>en</strong>kel onder welbepaalde<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ingevoerd. Zo<br />
moet<strong>en</strong> de <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> gebond<strong>en</strong> zijn aan<br />
de collectieve resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming<br />
of <strong>van</strong> e<strong>en</strong> welomschrev<strong>en</strong> groep<br />
<strong>van</strong> werknemers, op basis <strong>van</strong> objecieve<br />
criteria. Deze <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> hang<strong>en</strong> af <strong>van</strong> de<br />
verwez<strong>en</strong>lijking <strong>van</strong> duidelijk aflijnbare,<br />
transparante, definieerbare/meetbare <strong>en</strong><br />
verifieerbare doelstelling<strong>en</strong>, met uitzondering<br />
<strong>van</strong> individuele doelstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
doelstelling<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> de verwez<strong>en</strong>lijking<br />
k<strong>en</strong>nelijk zeker is op <strong>het</strong> og<strong>en</strong>blik <strong>van</strong> de<br />
invoering <strong>van</strong> e<strong>en</strong> systeem <strong>van</strong> resultaatsgebond<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong> (om te vermijd<strong>en</strong> dat<br />
loon vermomd wordt onder de vorm <strong>van</strong><br />
resultaatgebond<strong>en</strong> <strong>voor</strong>del<strong>en</strong>). Het systeem<br />
<strong>van</strong> de niet-recurr<strong>en</strong>te resultaatsgebond<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong> dat <strong>het</strong> <strong>voor</strong>werp<br />
uitmaakt <strong>van</strong> e<strong>en</strong> toetredingsakte <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
toek<strong>en</strong>ningsplan wordt ingevoerd door<br />
e<strong>en</strong> op ondernemingsniveau geslot<strong>en</strong> collectieve<br />
arbeidsovere<strong>en</strong>komst, als er e<strong>en</strong><br />
vakbondsafvaardiging is.<br />
Syndicaal is <strong>het</strong> belangrijk om erover te<br />
wak<strong>en</strong> dat de <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> collectief zijn, dat<br />
ze zich beperk<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> plafond, dat ze de<br />
andere compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>van</strong> de verloning niet<br />
beïnvloed<strong>en</strong>, dat ze effectief niet-recurr<strong>en</strong>t<br />
zijn <strong>en</strong> dat ze ge<strong>en</strong> negatieve invloed hebb<strong>en</strong><br />
op de tewerkstelling (Wet <strong>van</strong> 21 december<br />
2007, Cao nr. 90 <strong>van</strong> 20 december<br />
2007, aangepast door Cao nr. 90bis <strong>van</strong> 21<br />
december 2010).<br />
4. Bevoegdhed<strong>en</strong> bij gebrek<br />
aan e<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB <strong>en</strong> e<strong>en</strong> OR<br />
4.1 Bij gebrek aan<br />
e<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB<br />
De Wet <strong>van</strong> 4 augustus 1996 betreff<strong>en</strong>de<br />
<strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de werknemers tijd<strong>en</strong>s de<br />
uitvoering <strong>van</strong> hun werk <strong>en</strong> <strong>het</strong> Koninklijk<br />
Besluit <strong>van</strong> 27 maart 1997 over <strong>het</strong> beleid<br />
inzake <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de werknemers bepal<strong>en</strong><br />
dat de VA de tak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB uitvoert wanneer in de onderneming<br />
ge<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB werd ingesteld (art. 52 <strong>van</strong><br />
de Wet <strong>en</strong> art. 2 <strong>van</strong> <strong>het</strong> KB).<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Dit betek<strong>en</strong>t dat de VA moet word<strong>en</strong> geinformeerd<br />
<strong>en</strong> dat met haar moet word<strong>en</strong><br />
overlegd over alle punt<strong>en</strong> die tot de bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB behor<strong>en</strong>,<br />
t<strong>en</strong>einde <strong>het</strong> welzijn <strong>van</strong> de werknemers te<br />
bevorder<strong>en</strong>. Het gaat daarbij onder meer<br />
om volg<strong>en</strong>de punt<strong>en</strong>:<br />
• advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> do<strong>en</strong><br />
over <strong>het</strong> welzijnsbeleid, over <strong>het</strong> globaal<br />
prev<strong>en</strong>tieplan <strong>en</strong> <strong>het</strong> jaaractieplan;<br />
• risico’s opspor<strong>en</strong> <strong>en</strong> evaluer<strong>en</strong>;<br />
• e<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tiebeleid uitstippel<strong>en</strong>;<br />
• werknemers onthal<strong>en</strong>, informatie <strong>en</strong><br />
vorming gev<strong>en</strong> over de prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> de<br />
bescherming op <strong>het</strong> werk;<br />
• de tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> opdracht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de interne<br />
<strong>en</strong> externe di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>voor</strong> prev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong><br />
bescherming op <strong>het</strong> werk opvolg<strong>en</strong>;<br />
• toezi<strong>en</strong> op de goede organisatie <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
medisch toezicht op de werknemers;<br />
• in geval <strong>van</strong> problem<strong>en</strong> e<strong>en</strong> beroep do<strong>en</strong><br />
op de arbeidsinspectiedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>;<br />
• adviez<strong>en</strong> uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> formuler<strong>en</strong><br />
over de uitrusting <strong>van</strong> de werkplaats<strong>en</strong><br />
(sanitaire installaties, kleedkamers,<br />
refters, verlichting, verwarming<br />
<strong>en</strong>z.);<br />
• wak<strong>en</strong> over de kwaliteit <strong>van</strong> <strong>het</strong> milieu<br />
binn<strong>en</strong> <strong>en</strong> buit<strong>en</strong> de onderneming;<br />
• werk<strong>en</strong> rond de prev<strong>en</strong>tie <strong>van</strong> psychosociale<br />
belasting op <strong>het</strong> werk (stress, geweld,<br />
pesterij<strong>en</strong> <strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>st seksueel<br />
gedrag op <strong>het</strong> werk);<br />
• advies uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> over de te nem<strong>en</strong> prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong><br />
inzake veiligheid <strong>en</strong><br />
gezondheid bij de invoering <strong>van</strong> nieuwe<br />
uitrusting<strong>en</strong> of technologieën <strong>en</strong>z.<br />
informatie ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong>af advies<br />
gev<strong>en</strong> over de prev<strong>en</strong>tiemaatregel<strong>en</strong><br />
die de werkgever wil doorvoer<strong>en</strong> in de<br />
onderneming op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> alcohol <strong>en</strong><br />
drugs.<br />
Voor meer informatie over de verschill<strong>en</strong>de<br />
bevoegdhed<strong>en</strong> verwijz<strong>en</strong> we naar Deel<br />
1 over <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB in deze speciale uitgave.<br />
4.2 Bij gebrek aan e<strong>en</strong> OR<br />
Bij gebrek aan e<strong>en</strong> OR kan de VA bepaalde<br />
tak<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR uitvoer<strong>en</strong>, hoofdzakelijk<br />
op sociaal vlak <strong>en</strong> op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> de te-<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA<br />
werkstelling. De <strong>voor</strong>naamste bevoegdhed<strong>en</strong><br />
zijn:<br />
• de algem<strong>en</strong>e <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
onderneming <strong>en</strong> de tewerkstelling<br />
in de onderneming (art. 24, Cao nr. 5)<br />
Deze informatie bevat volg<strong>en</strong>de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
- informatie over de algem<strong>en</strong>e <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de onderneming <strong>en</strong> de<br />
gevolg<strong>en</strong> er<strong>van</strong> <strong>voor</strong> de tewerkstelling.<br />
Deze informatie heeft betrekking<br />
op de marktsituatie, <strong>het</strong> orderboek, de<br />
programma’s <strong>voor</strong> ontwikkeling, rationalisatie,<br />
organisatie <strong>en</strong> herstructurering.<br />
Als er ge<strong>en</strong> ondernemingsraad<br />
is, wordt de VA ook <strong>voor</strong>af door <strong>het</strong><br />
ondernemingshoofd ingelicht <strong>en</strong> geraadpleegd<br />
over de beslissing<strong>en</strong> die<br />
ingrijp<strong>en</strong>de verandering<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
arbeidsorganisatie of de arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> meebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
(art. 1 <strong>van</strong> Cao nr. 9ter).<br />
- jaarlijkse, trimestriële <strong>en</strong> occasionele<br />
informatie over de tewerkstelling in de<br />
onderneming <strong>en</strong> meer bepaald over de<br />
structuur, <strong>het</strong> verloop, de tewerkstellings<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong>,<br />
de sociale maatregel<strong>en</strong><br />
die beslist of gepland zijn inzake<br />
tewerkstelling <strong>en</strong> te verwacht<strong>en</strong> gevolg<strong>en</strong><br />
(art. 5, 6 <strong>en</strong> 7 <strong>van</strong> Cao nr. 9).<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
• tuss<strong>en</strong>tijdse informatie over de gevolg<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de tewerkstelling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> structurele<br />
verandering zoals e<strong>en</strong> fusie, e<strong>en</strong><br />
groepering, e<strong>en</strong> overname, e<strong>en</strong> sluiting,<br />
... De VA zal <strong>voor</strong>afgaandelijk aan de<br />
bek<strong>en</strong>dmaking <strong>van</strong> de beslissing word<strong>en</strong><br />
geraadpleegd, onder meer over de<br />
gevolg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de tewerkstellings<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong>,<br />
de arbeidsorganisatie <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
tewerkstellingsbeleid in <strong>het</strong> algeme<strong>en</strong><br />
(art. 11 <strong>van</strong> Cao nr. 11). Dit houdt in dat<br />
ter geleg<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> die raadpleging met<br />
de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers e<strong>en</strong><br />
dialoog tot stand moet kom<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>de<br />
<strong>het</strong> waarborg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de continuïteit<br />
<strong>van</strong> de recht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de bij de <strong>voor</strong>melde<br />
structuurwijziging<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> werknemers,<br />
met betrekking tot de aanvull<strong>en</strong>de<br />
stelsels <strong>van</strong> sociale <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. (Cao<br />
nr.102 betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> behoud <strong>van</strong> de<br />
recht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de werknemers bij wijziging<br />
<strong>van</strong> werkgever t<strong>en</strong> gevolge <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
gerechtelijke reorganisatie door overdracht<br />
onder gerechtelijk gezag)<br />
• collectief ontslag <strong>en</strong> sluiting <strong>van</strong> de<br />
onderneming<br />
In geval <strong>van</strong> sluiting <strong>van</strong> de onderneming<br />
<strong>en</strong>/of collectief ontslag bepal<strong>en</strong> Cao nr.<br />
9, 10 <strong>en</strong> 24 <strong>en</strong> <strong>het</strong> KB <strong>van</strong> 20 september<br />
Ook op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> milieu heeft de vakbondsafvaardiging belangrijke bevoegdhed<strong>en</strong><br />
bij gebrek aan <strong>Comité</strong> PB. Volg<strong>en</strong>de informatie moet de vakbondsafvaardiging<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>:<br />
• jaarlijks e<strong>en</strong> omstandige toelichting <strong>van</strong> de werkgever over <strong>het</strong> gevoerde milieubeleid;<br />
• vóór 15 maart <strong>het</strong> integraal milieujaarverslag aan de effectieve <strong>en</strong> plaatsver<strong>van</strong>g<strong>en</strong>de<br />
led<strong>en</strong> t<strong>en</strong>zij <strong>het</strong> huishoudelijk reglem<strong>en</strong>t dit anders bepaalt;<br />
• vóór 1 april <strong>het</strong> jaarverslag <strong>van</strong> de milieucoördinator;<br />
• de milieuvergunning, de milieuvergunningsaanvraag <strong>en</strong> de bijhor<strong>en</strong>de docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
zoals <strong>het</strong> milieu-effect<strong>en</strong>rapport (MER);<br />
• de <strong>en</strong>ergiestudies <strong>en</strong> –plann<strong>en</strong> die de onderneming moet opmak<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kader<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Vlaams decreet rationeel <strong>en</strong>ergiegebruik;<br />
• ….<br />
De vakbondsafvaardiging geeft haar advies over <strong>het</strong> gevoerde milieubeleid <strong>en</strong> alle<br />
hierbov<strong>en</strong> vermelde docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Bij gebrek aan <strong>Comité</strong> PB moet de vakbondsafvaardiging<br />
ook akkoord gaan met de aanstelling <strong>van</strong> e<strong>en</strong> milieucoördinator-werknemer<br />
(bij e<strong>en</strong> externe milieucoördinator kan slechts e<strong>en</strong> advies word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>).<br />
75
76<br />
1967, de Wet <strong>van</strong> 16 januari 1998 <strong>en</strong> <strong>het</strong> KB<br />
<strong>van</strong> 30 maart 1998 dat e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaande<br />
raadpleging moet word<strong>en</strong> georganiseerd<br />
met de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers,<br />
of bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is, met de werknemers<br />
zelf. Volg<strong>en</strong>s Cao nr. 24 moet de werkgever<br />
<strong>voor</strong>afgaand de werknemers raadpleg<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong> de OR of bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is, via<br />
de VA. De Wet <strong>van</strong> 1998, ‘Wet R<strong>en</strong>ault’ g<strong>en</strong>oemd,<br />
versterkt de beschikking <strong>van</strong> Cao<br />
nr. 24. Ze beschrijft nauwgezet de stapp<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> overleg, <strong>voor</strong>ziet in e<strong>en</strong> procedure<br />
<strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> bij niet-naleving<br />
<strong>van</strong> deze procedure. De procedure niet<br />
nalev<strong>en</strong> kan gevolg<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>het</strong><br />
behoud <strong>van</strong> de arbeidsovere<strong>en</strong>komst. Bij<br />
gebrek aan e<strong>en</strong> OR moet de werkgever<br />
aan de VA e<strong>en</strong> verslag overmak<strong>en</strong> waarin<br />
zijn int<strong>en</strong>tie tot ontslag staat vermeld.<br />
Hij moet bewijz<strong>en</strong> dat hij e<strong>en</strong> vergadering<br />
had met de VA. Hij moet de led<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de VA de mogelijkheid gev<strong>en</strong> om<br />
vrag<strong>en</strong> te stell<strong>en</strong>, argum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> naar <strong>voor</strong><br />
te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> of teg<strong>en</strong><strong>voor</strong>stell<strong>en</strong> te do<strong>en</strong>,<br />
deze onderzoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong>.<br />
Naar aanleiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> G<strong>en</strong>eratiepact<br />
werd<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de reglem<strong>en</strong>tering<strong>en</strong><br />
doorgevoerd om de sociale gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
collectief ontslag op te <strong>van</strong>g<strong>en</strong>. Het KB<br />
<strong>van</strong> 9 maart 2006 betreff<strong>en</strong>de <strong>het</strong> activer<strong>en</strong>d<br />
beleid bij herstructurering<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
economische herstelwet <strong>van</strong> maart 2009<br />
bepal<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> tewerkstellingscel moet<br />
word<strong>en</strong> opgericht die op<strong>en</strong>staat <strong>voor</strong><br />
alle ontslag<strong>en</strong> werknemers gedur<strong>en</strong>de<br />
de periode <strong>van</strong> herstructurering. In Wallonië<br />
word<strong>en</strong> de Omschakelingscell<strong>en</strong>,<br />
die sinds 1977 bestaan, e<strong>en</strong> initiatief<br />
<strong>van</strong> de vakbond<strong>en</strong> in sam<strong>en</strong>werking met<br />
Forem, <strong>voor</strong>taan gelijkgeschakeld met<br />
tewerkstellingscell<strong>en</strong>. De aanwezigheid<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> sociale begeleider (over <strong>het</strong><br />
algeme<strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>malige vakbondsafgevaardigde)<br />
is e<strong>en</strong> <strong>van</strong> de bijzondere<br />
k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> de Omschakelingscel in<br />
Wallonië.<br />
• outplacem<strong>en</strong>t<br />
De werkgever die outplacem<strong>en</strong>t w<strong>en</strong>st<br />
toe te pass<strong>en</strong> in zijn onderneming moet<br />
de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
daar<strong>van</strong> op de hoogte br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> h<strong>en</strong><br />
hierover raadpleg<strong>en</strong>. De informatie <strong>en</strong><br />
raadpleging vind<strong>en</strong> plaats in de OR, of<br />
bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is, met de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
VA. De raadpleging heeft betrekking op<br />
de keuze <strong>van</strong> outplacem<strong>en</strong>tag<strong>en</strong>tschap<br />
wanneer de opdracht e<strong>en</strong> bepaald aantal<br />
werknemers betreft: minst<strong>en</strong>s 10 in onderneming<strong>en</strong><br />
met gemiddeld tuss<strong>en</strong> 20<br />
<strong>en</strong> 100 werknemers; minst<strong>en</strong>s 10% <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> personeel in onderneming<strong>en</strong> met gemiddeld<br />
tuss<strong>en</strong> 100 <strong>en</strong> 300 werknemers;<br />
minst<strong>en</strong>s 30 in onderneming<strong>en</strong> waar gemiddeld<br />
minst<strong>en</strong>s 300 werknemers zijn<br />
tewerkgesteld (Cao nr. 51 <strong>van</strong> 10 februari<br />
1992). Op de vraag <strong>van</strong> de werknemer<br />
aan wie outplacem<strong>en</strong>t is <strong>voor</strong>gesteld, kan<br />
e<strong>en</strong> onderhoud met de werkgever plaatsvind<strong>en</strong>.<br />
Tijd<strong>en</strong>s dat onderhoud kan de<br />
werknemer zich lat<strong>en</strong> bijstaan door zijn<br />
vakbondsafgevaardigde. Cao nr. 82 <strong>van</strong><br />
10.07.2002, aangevuld met Cao nr. 82bis<br />
<strong>van</strong> 17 juli 2007, <strong>voor</strong>ziet in outplacem<strong>en</strong>tbegeleiding<br />
<strong>voor</strong> ontslag<strong>en</strong> werknemers<br />
<strong>van</strong> minst<strong>en</strong>s 45 jaar op <strong>voor</strong>waarde<br />
dat ze aan bepaalde eis<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>: minst<strong>en</strong>s<br />
één jaar anciënniteit hebb<strong>en</strong>; ontslag<br />
om andere red<strong>en</strong> dan zware fout of<br />
omwille <strong>van</strong> <strong>het</strong> nak<strong>en</strong>de brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>;<br />
minder dan 60 jaar zijn.<br />
• verslag over de gelijke kans<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
mann<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong><br />
Het KB <strong>van</strong> 14 juli 1987 <strong>voor</strong>ziet dat jaarlijks<br />
e<strong>en</strong> verslag moet word<strong>en</strong> opgesteld<br />
over de gelijke kans<strong>en</strong> <strong>van</strong> mann<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
vrouw<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> bedrijf. Ongeacht<br />
of er al dan niet e<strong>en</strong> gelijke kans<strong>en</strong>plan<br />
bestaat binn<strong>en</strong> de onderneming of de<br />
sector. Bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> OR moet dit<br />
verslag word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd aan de VA,<br />
sam<strong>en</strong> met de jaarinformatie over de algem<strong>en</strong>e<br />
<strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> bedrijf <strong>en</strong><br />
de tewerkstellingssituatie in <strong>het</strong> bedrijf.<br />
• sociale balans<br />
De sociale balans werd vere<strong>en</strong>voudigd in<br />
2008. De sociale balans geeft nog steeds<br />
e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> <strong>het</strong> aantal tewerkgestelde<br />
person<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>van</strong> de personeelsbeweging<strong>en</strong><br />
tijd<strong>en</strong>s <strong>het</strong> boekjaar, <strong>en</strong> de<br />
informatie over vorming die werd georganiseerd<br />
tijd<strong>en</strong>s <strong>het</strong> boekjaar. De stand<br />
<strong>van</strong> zak<strong>en</strong> in verband met de tewerkstellingsbevorder<strong>en</strong>de<br />
maatregel<strong>en</strong> staat<br />
nu ev<strong>en</strong>wel in e<strong>en</strong> ander docum<strong>en</strong>t (zie<br />
hieronder). Bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> OR<br />
moet de sociale balans aan de VA word<strong>en</strong><br />
overgemaakt. (basis-KB <strong>van</strong> 4 augustus<br />
1996; Wet <strong>van</strong> 27 december 2006 tot<br />
uitbreiding <strong>van</strong> <strong>het</strong> toepassingsveld;<br />
Wet <strong>van</strong> 23 december 2005 <strong>en</strong> KB <strong>van</strong> 10<br />
februari 2008 ter vere<strong>en</strong>voudiging) . In<br />
onderneming<strong>en</strong> zonder OR die tuss<strong>en</strong> 50<br />
<strong>en</strong> 99 werknemers tewerkstell<strong>en</strong> wordt<br />
de sociale balans ook, als integraal deel<br />
<strong>van</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, meegedeeld aan<br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
• tewerkstellingsbevorder<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong><br />
De RSZ bezorgt de werkgevers jaarlijks,<br />
tuss<strong>en</strong> 1 februari <strong>en</strong> 10 maart, de<br />
informatie over de tewerkstellingsbevorder<strong>en</strong>de<br />
maatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> overzicht<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> financiële <strong>voor</strong>deel hier<strong>van</strong><br />
<strong>voor</strong> de werkgever. Als er ge<strong>en</strong> OR<br />
is, deelt de werkgever deze informatie<br />
mee aan de VA t<strong>en</strong> laatste op <strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t<br />
dat de jaarlijkse inlichting<strong>en</strong> over<br />
de tewerkstelling bedoeld in Cao nr. 9<br />
word<strong>en</strong> meegedeeld. Deze informatie<br />
maakt dus niet langer deel uit <strong>van</strong> de<br />
informatie die moet word<strong>en</strong> vermeld in<br />
de sociale balans. Deze maatregel<strong>en</strong><br />
betreff<strong>en</strong> met name: structurele verlaging<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de socialezekerheidsbijdrag<strong>en</strong>;<br />
maatregel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> jonge<br />
werknemers; maatregel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> oudere werknemers; maatregel<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> langdurig werkloz<strong>en</strong>;<br />
arbeidsduurvermindering<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of de<br />
vierdag<strong>en</strong>week; de startbaanovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>;<br />
maatregel<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong><br />
herstructurering<strong>en</strong>; ouderschapsverlof;<br />
stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>arbeid; gesubsidieerde<br />
contractuel<strong>en</strong>; ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> halftijds<br />
tijdskrediet; ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong>;<br />
steun <strong>voor</strong> de non-profitsector;<br />
sociale Maribel, <strong>en</strong>z.<br />
De verschill<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
grondig toegelicht in de Wegwijzer Sociale<br />
Wetgeving, e<strong>en</strong> pocket die <strong>het</strong> <strong>ACV</strong><br />
jaarlijks uitgeeft <strong>en</strong> in de <strong>ACV</strong>-brochure<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
‘E<strong>en</strong> blik op werk: analyse <strong>van</strong> de tewerkstelling<br />
in je onderneming’, met<br />
begeleid<strong>en</strong>de website www.e<strong>en</strong>blikopwerk.be.<br />
• activering <strong>van</strong> werkloosheidsuitkering<strong>en</strong><br />
Meer <strong>en</strong> meer wordt de werkloosheidsuitkering<br />
(of e<strong>en</strong> gedeelte er<strong>van</strong>) aangew<strong>en</strong>d<br />
als loonsubsidie om de wederinschakeling<br />
<strong>van</strong> langdurig werkloz<strong>en</strong> te<br />
vergemakkelijk<strong>en</strong>. Het plan Activa is daar<br />
e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>beeld <strong>van</strong>. Bij die formule word<strong>en</strong><br />
werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> geëngageerd met<br />
e<strong>en</strong> normaal arbeidscontract <strong>en</strong> wordt<br />
hun werkloosheidsuitkering geactiveerd<br />
<strong>en</strong> werkuitkering g<strong>en</strong>oemd. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> ze onder bepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> mobiliteitstoeslag <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kinderop<strong>van</strong>gtoeslag<br />
g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong>. De vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in de OR of, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is,<br />
de VA adviser<strong>en</strong> over <strong>en</strong> controler<strong>en</strong> of de<br />
aanwervingsprocedures word<strong>en</strong> gerespecteerd.<br />
• opleidingsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
In de drie gewest<strong>en</strong> <strong>van</strong> ons land zijn<br />
verschill<strong>en</strong>de mogelijkhed<strong>en</strong> uitgewerkt<br />
om beroepsopleiding <strong>en</strong> inschakeling<br />
in <strong>het</strong> bedrijf te kunn<strong>en</strong> combiner<strong>en</strong>.<br />
Om jonger<strong>en</strong> onder de 26 jaar gemakkelijker<br />
te kunn<strong>en</strong> inschakel<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
arbeidscircuit, kan er e<strong>en</strong> conv<strong>en</strong>tie alterner<strong>en</strong>d<br />
ler<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
kader <strong>van</strong> de startbaanovere<strong>en</strong>komst.<br />
Deze tewerkstelling telt mee <strong>voor</strong> de<br />
verplichting om jonger<strong>en</strong> aan te werv<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> op<strong>en</strong>t recht op bijdragevermindering<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> <strong>het</strong> ‘Jonger<strong>en</strong>ban<strong>en</strong>plan’.<br />
De conv<strong>en</strong>tie alterner<strong>en</strong>d<br />
ler<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de jongere <strong>en</strong> de<br />
werkgever bevat twee luik<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> luik<br />
‘werk’ verricht in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
gewone arbeidsovere<strong>en</strong>komst <strong>van</strong> onbepaalde<br />
duur <strong>en</strong> op deeltijdse basis,<br />
minst<strong>en</strong>s halftijds, <strong>en</strong> e<strong>en</strong> luik ‘opleiding’.<br />
Het kan gaan om allerlei soort<strong>en</strong><br />
opleiding<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> georganiseerd,<br />
gesubsidieerd of erk<strong>en</strong>d door de bevoegde<br />
regionale of communautaire<br />
overheid of om sectorale opleiding<strong>en</strong><br />
georganiseerd door <strong>het</strong> paritair comité.<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA<br />
Werkgevers die jonger<strong>en</strong> op grond <strong>van</strong><br />
zo’n overe<strong>en</strong>komst in di<strong>en</strong>st nem<strong>en</strong>,<br />
hebb<strong>en</strong> recht op vrijstelling <strong>van</strong> sociale<br />
zekerheid. De OR, of bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is, de<br />
VA, houd<strong>en</strong> toezicht op de correcte uitvoering<br />
<strong>van</strong> de conv<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> de naleving<br />
<strong>van</strong> de wettelijke bepaling<strong>en</strong>.<br />
• toezicht op sociale herinschakeling<br />
<strong>van</strong> mindervalid<strong>en</strong><br />
De Wet <strong>van</strong> 16.04.1963 bepaalt dat e<strong>en</strong><br />
aantal werkplaats<strong>en</strong> onder bepaalde<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>behoud<strong>en</strong><br />
aan mindervalid<strong>en</strong>. Bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is<br />
<strong>van</strong> de OR moet de VA wak<strong>en</strong> over<br />
de toepassing <strong>van</strong> deze maatregel.<br />
• controle <strong>van</strong> de brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>aanvrag<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de ev<strong>en</strong>tuele ver<strong>van</strong>ging<br />
<strong>van</strong> bruggep<strong>en</strong>sioneerd<strong>en</strong><br />
Brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> systeem waardoor<br />
werknemers <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bepaalde leeftijd<br />
die ontslag<strong>en</strong> word<strong>en</strong> recht hebb<strong>en</strong> op<br />
werkloosheidsuitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>de<br />
uitkering t<strong>en</strong> laste <strong>van</strong> hun exwerkgever.<br />
De werkgever die e<strong>en</strong> werknemer<br />
met brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> stuurt, is in de<br />
meeste gevall<strong>en</strong> verplicht de werknemer<br />
te ver<strong>van</strong>g<strong>en</strong> (Cao nr. 17 <strong>van</strong> 1974).<br />
De werkgever <strong>van</strong> e<strong>en</strong> onderneming die<br />
erk<strong>en</strong>d wordt als onderneming in moeilijkhed<strong>en</strong><br />
of in herstructurering kan echter<br />
word<strong>en</strong> vrijgesteld <strong>van</strong> deze ver<strong>van</strong>gingplicht.<br />
Cao nr. 17 heeft betrekking<br />
op werknemers die ontslag<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong>af 60 jaar. De cao werd aangevuld<br />
door meerdere sectorale <strong>en</strong> ondernemingscao’s.<br />
De toegangs<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> tot <strong>het</strong> brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>,<br />
de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> waaronder<br />
de aanvull<strong>en</strong>de uitkering wordt toegek<strong>en</strong>d<br />
<strong>en</strong> de specifieke regelgeving<br />
met betrekking tot werkloosheidsuitkering<strong>en</strong><br />
- oorspronkelijk vastgelegd in<br />
<strong>het</strong> KB <strong>van</strong> 7 december 1992 – werd<strong>en</strong><br />
substantieel herzi<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kader <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> G<strong>en</strong>eratiepact (KB <strong>van</strong> 3 mei 2007).<br />
De regelgeving die uit deze herzi<strong>en</strong>ing<br />
<strong>voor</strong>tvloeit (wijziging <strong>van</strong> de algem<strong>en</strong>e<br />
toegangs<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>van</strong> de bijzondere<br />
<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> in onderneming<strong>en</strong> in<br />
moeilijkhed<strong>en</strong>) is <strong>van</strong> toepassing gewor-<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
d<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong> die inging<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong>af 1 januari 2008.<br />
Het KB <strong>van</strong> 1992 k<strong>en</strong>t algem<strong>en</strong>e toezichtsbevoegdheid<br />
op <strong>het</strong> vlak <strong>van</strong> brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><br />
toe aan de OR of, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is,<br />
aan de VA.<br />
Om door de minister <strong>van</strong> werk erk<strong>en</strong>d te<br />
word<strong>en</strong> als onderneming in moeilijkhed<strong>en</strong><br />
of als onderneming in herstructurering,<br />
moet de werkgever e<strong>en</strong> herstructureringsplan<br />
uitwerk<strong>en</strong> dat <strong>voor</strong> advies<br />
aan de OR of, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is, aan de VA<br />
moet word<strong>en</strong> <strong>voor</strong>gelegd.<br />
In opvolging <strong>van</strong> <strong>het</strong> sociaaleconomische<br />
luik <strong>van</strong> <strong>het</strong> regeerakkoord <strong>van</strong> december<br />
2011 zull<strong>en</strong> er heel wat wijziging<strong>en</strong> kom<strong>en</strong><br />
in de toegangs<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> tot <strong>het</strong><br />
brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>, net als in de <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> bruggep<strong>en</strong>sioneerd<strong>en</strong> om beschikbaar<br />
te blijv<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de arbeidsmarkt.<br />
Cao nr. 55 <strong>van</strong> 13 juli 1993 ter instelling<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> halftijds brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> vertrouwde<br />
de VA de mogelijkheid toe om - wanneer<br />
ge<strong>en</strong> beslissing werd g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong> <strong>het</strong> paritair comité - e<strong>en</strong> cao te<br />
sluit<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de werkgever <strong>en</strong> alle vakbond<strong>en</strong><br />
verteg<strong>en</strong>woordigd binn<strong>en</strong> de VA.<br />
Het systeem <strong>van</strong> halftijds brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><br />
verdwijnt. Vanaf 1 januari 2012 kan niemand<br />
meer in <strong>het</strong> systeem instapp<strong>en</strong>.<br />
Bijkom<strong>en</strong>de informatie over <strong>het</strong> brugp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><br />
vind je in de Wegwijzer Sociale<br />
Wetgeving, e<strong>en</strong> pocket die <strong>het</strong> <strong>ACV</strong> jaarlijks<br />
uitgeeft.<br />
• nieuwe technologieën<br />
Cao nr. 39 <strong>van</strong> 13.12.1983 bepaalt dat in<br />
de onderneming<strong>en</strong> met minder dan 50<br />
werknemers, de werkgever de OR of, bij<br />
ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is, de VA moet verwittig<strong>en</strong><br />
over de aard <strong>van</strong> de nieuwe technologie,<br />
over de factor<strong>en</strong> die deze invoering rechtvaardig<strong>en</strong>,<br />
over de aard <strong>van</strong> de sociale<br />
gevolg<strong>en</strong> die ze teweegbr<strong>en</strong>gt <strong>en</strong> de invoeringstermijn<strong>en</strong>.<br />
Met de VA heeft overleg plaats over:<br />
- de <strong>voor</strong>uitzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> de structuur <strong>van</strong><br />
de tewerkstelling <strong>en</strong> de geplande soci-<br />
77
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
78<br />
ale maatregel<strong>en</strong> inzake tewerkstelling;<br />
- de werkorganisatie <strong>en</strong> de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong>;<br />
- de veiligheid <strong>en</strong> de gezondheid <strong>van</strong> de<br />
werknemers;<br />
- de kwalificatie <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele maatregel<strong>en</strong><br />
inzake opleiding <strong>en</strong> omscholing <strong>van</strong><br />
de werknemers.<br />
• nachtarbeid<br />
Cao nr. 46 <strong>en</strong> de Wett<strong>en</strong> <strong>van</strong> 29 december<br />
<strong>en</strong> 17 februari 1997 <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> bijzonder<br />
kader <strong>voor</strong> nachtarbeid. Nachtarbeid<br />
kan slechts word<strong>en</strong> ingesteld door<br />
e<strong>en</strong> collectieve overe<strong>en</strong>komst getek<strong>en</strong>d<br />
door alle vakbond<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordigd<br />
binn<strong>en</strong> de VA, behalve wanneer <strong>het</strong> gaat<br />
om e<strong>en</strong> nieuw bedrijf of e<strong>en</strong> nieuwe afdeling<br />
met nieuwe werknemers. Er is<br />
verplicht overleg met de OR of, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is,<br />
met de VA <strong>voor</strong>aleer de dagarbeiders<br />
over kunn<strong>en</strong> gaan tot nachtarbeid<br />
<strong>en</strong> <strong>voor</strong>aleer de onderneming e<strong>en</strong><br />
arbeidsstelsel met nachtarbeid invoert.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet de werkgever de werknemersverteg<strong>en</strong>woordigers<br />
<strong>voor</strong>af raadpleg<strong>en</strong><br />
(OR, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> OR<br />
de VA, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> VA <strong>het</strong><br />
personeel) over de nodige aanpassing<strong>en</strong><br />
aan de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> (met name<br />
inzake veiligheid, kinderop<strong>van</strong>g, aantal<br />
betrokk<strong>en</strong> werknemers).<br />
• nieuwe arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
Bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> OR moet de<br />
werkgever die nieuwe arbeidsregeling<strong>en</strong><br />
wil invoer<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaandelijk schriftelijk<br />
de VA op de hoogte stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> type<br />
arbeidsregeling dat hij wil invoer<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de omstandighed<strong>en</strong> die de invoering<br />
er<strong>van</strong> rechtvaardig<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong> onderneming<br />
waar e<strong>en</strong> VA bestaat, gebeurt de<br />
invoering <strong>van</strong> e<strong>en</strong> nieuwe arbeidsregeling<br />
bij cao, die getek<strong>en</strong>d wordt door alle<br />
organisaties die verteg<strong>en</strong>woordigd zijn in<br />
de VA. De VA moet zeker onderhandel<strong>en</strong><br />
over volg<strong>en</strong>de punt<strong>en</strong>: de reglem<strong>en</strong>tering<br />
betreff<strong>en</strong>de de werkorganisatie (de<br />
wekelijkse arbeidsduur, de werktijd, de<br />
pauzes, de rusttijd<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> twee werkdag<strong>en</strong>),<br />
de arbeidsomstandighed<strong>en</strong>, de<br />
weerslag <strong>van</strong> de nieuwe arbeidsregeling<br />
op de tewerkstelling, de sam<strong>en</strong>stelling<br />
<strong>van</strong> de VA, in die zin dat de werknemers<br />
met de nieuwe arbeidsregeling ook verteg<strong>en</strong>woordigd<br />
zijn in de VA.<br />
• instelling <strong>en</strong> wijziging <strong>van</strong> <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t<br />
De wet op <strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t <strong>van</strong> 8<br />
april 1965 <strong>voor</strong>ziet dat de ondernemingsraad<br />
<strong>het</strong> arbeidsreglem<strong>en</strong>t instelt <strong>en</strong> wijzigt.<br />
Bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ondernemingsraad<br />
moet ieder project of iedere<br />
wijziging door middel <strong>van</strong> aanplakking<br />
aan de werknemers word<strong>en</strong> meegedeeld.<br />
In dit geval wordt <strong>het</strong> personeel verteg<strong>en</strong>woordigd<br />
door de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging.<br />
• bescherming <strong>van</strong> de privélev<strong>en</strong>ssfeer<br />
Cao nr. 68 <strong>van</strong> 16 juli 1998 reglem<strong>en</strong>teert<br />
<strong>het</strong> gebruik <strong>van</strong> controlecamera’s op de<br />
werkplaats. De controle per camera moet<br />
uitzonderlijk blijv<strong>en</strong>, moet de inm<strong>en</strong>ging<br />
in <strong>het</strong> privélev<strong>en</strong> zo veel mogelijk beperk<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> mag de waardigheid <strong>van</strong> de werknemer<br />
niet aantast<strong>en</strong>. De cao geeft e<strong>en</strong><br />
opsomming <strong>van</strong> de gevall<strong>en</strong>, de doelstelling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de te volg<strong>en</strong> overlegprocedure<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> ev<strong>en</strong>tueel installer<strong>en</strong> <strong>van</strong> ca-<br />
mera’s. Er moet overleg zijn in de OR, of<br />
bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, of bij<br />
ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is met de VA, of bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is<br />
met de werknemers.<br />
Cao nr. 81 <strong>van</strong> 26 april 2002 betreft de<br />
bescherming <strong>van</strong> de privélev<strong>en</strong>ssfeer <strong>van</strong><br />
werknemers. Het gaat dan <strong>voor</strong>al om de<br />
controle <strong>van</strong> elektronische onlinecommunicatiegegev<strong>en</strong>s<br />
(e-mail, internet,<br />
intranet,...). In <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> zijn recht<br />
op toezicht kan de werkgever de elektronische<br />
onlinecommunicatiegegev<strong>en</strong>s<br />
binn<strong>en</strong> de onderneming controler<strong>en</strong>. De<br />
controle is wel aan e<strong>en</strong> aantal beginsel<strong>en</strong><br />
onderworp<strong>en</strong>: <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong> <strong>van</strong> ongeoorloofde<br />
<strong>en</strong> schadelijke feit<strong>en</strong>; bescherming<br />
<strong>van</strong> de economische, handels- <strong>en</strong> financiele<br />
belang<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderneming; veiligheid<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> netwerk; nalev<strong>en</strong> <strong>van</strong> de in<br />
de onderneming geld<strong>en</strong>de regels inzake<br />
onlinetechnologie. De controle moet berust<strong>en</strong><br />
op transparantie. Daartoe moet<br />
binn<strong>en</strong> de OR, <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB, of bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is<br />
<strong>van</strong> die overlegorgan<strong>en</strong> met de<br />
VA, overleg word<strong>en</strong> gepleegd. De werknemer<br />
moet ook persoonlijk op de hoogte<br />
word<strong>en</strong> gesteld.<br />
Cao nr. 89 <strong>van</strong> 30 januari 2007 heeft betrekking<br />
op diefstalprev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> controle<br />
aan de uitgang. De controles mog<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel<br />
onder bepaalde <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
ingevoerd, waarbij de principes <strong>van</strong> de<br />
bescherming <strong>van</strong> de privélev<strong>en</strong>ssfeer<br />
word<strong>en</strong> nageleefd <strong>en</strong> de waardigheid<br />
<strong>van</strong> de werknemers wordt beschermd.<br />
Het arbeidsreglem<strong>en</strong>t moet in de controles<br />
<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moet, alvor<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> dergelijk controlesysteem aan de<br />
uitgang wordt geplaatst, de OR word<strong>en</strong><br />
ingelicht. Als er ge<strong>en</strong> OR is, wordt<br />
de informatie meegedeeld aan <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is hier<strong>van</strong> aan de<br />
vakbondsafvaardiging, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is<br />
hier<strong>van</strong> aan de werknemers. Als er e<strong>en</strong><br />
OR of e<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB is, moet blijk<strong>en</strong> uit<br />
<strong>het</strong> verslag <strong>van</strong> de vergadering dat de<br />
informatie werd verstrekt <strong>en</strong> dat daarop<br />
e<strong>en</strong> gedachtewisseling plaatsvond. Als<br />
dit niet <strong>het</strong> geval is, kunn<strong>en</strong> er ge<strong>en</strong> controles<br />
via steekproev<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
• vastlegg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de data <strong>van</strong> de jaarlijkse<br />
vakanties<br />
De paritaire comités besliss<strong>en</strong> over de<br />
data <strong>van</strong> de jaarlijkse vakanties. De bevoegde<br />
inspectiedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />
op de hoogte word<strong>en</strong> gesteld <strong>van</strong><br />
deze beslissing vóór 31 december <strong>van</strong><br />
ieder jaar. Indi<strong>en</strong> <strong>het</strong> bevoegde paritair<br />
comité ge<strong>en</strong> beslissing heeft g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>,<br />
dan wordt deze taak door de ondernemingsraad<br />
uitgevoerd. Indi<strong>en</strong> de OR ge<strong>en</strong><br />
akkoord sluit vóór de <strong>voor</strong>opgestelde datum<br />
of bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> OR dan<br />
moet tuss<strong>en</strong> de werkgever <strong>en</strong> de VA e<strong>en</strong><br />
akkoord word<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong>.<br />
• <strong>het</strong> vastlegg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de ver<strong>van</strong>gingsdag<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> de feestdag<strong>en</strong><br />
Bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bij KB bind<strong>en</strong>d<br />
verklaarde beslissing <strong>van</strong> e<strong>en</strong> paritair<br />
orgaan - <strong>en</strong> bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ondernemingsraad<br />
- kan de VA sam<strong>en</strong> met<br />
de werkgever de ver<strong>van</strong>gingsdag <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
betaalde feestdag die op e<strong>en</strong> zondag of<br />
andere inactiviteitsdag valt vastlegg<strong>en</strong>.<br />
• betaald educatief verlof<br />
De Herstelwet <strong>van</strong> 22 januari 1985 houd<strong>en</strong>de<br />
sociale bepaling<strong>en</strong> stelt dat er binn<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> bedrijf e<strong>en</strong> planning moet word<strong>en</strong><br />
opgemaakt door de ondernemingsraad<br />
of, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> OR, door e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schappelijk akkoord tuss<strong>en</strong> werkgever<br />
<strong>en</strong> VA.<br />
• verplichting <strong>voor</strong> de werkgever om<br />
bepaalde betalingsachterstall<strong>en</strong><br />
mee te del<strong>en</strong><br />
In de onderneming met gemiddeld minst<strong>en</strong>s<br />
50 werknemers verplicht Cao nr. 27<br />
de werkgever ertoe de OR of, bij ontst<strong>en</strong>t<strong>en</strong>is<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> OR, de VA op de hoogte te<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>van</strong> elke betaalachterstand die<br />
drie maand<strong>en</strong> overstijgt <strong>van</strong>af de eindtermijn<br />
aan de RSZ, aan de BTW, aan de<br />
directe belasting<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan andere hypothecaire<br />
schuldeisers.<br />
Voor meer informatie over deze verschill<strong>en</strong>de<br />
bevoegdhed<strong>en</strong> verwijz<strong>en</strong> we naar <strong>het</strong><br />
deel over de Ondernemingsraad in deze<br />
speciale uitgave.<br />
Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA<br />
4.3 Economische <strong>en</strong> financiële<br />
informatie in<br />
onderneming<strong>en</strong> met minder<br />
dan 50 werknemers<br />
In onderneming<strong>en</strong> met minder dan 50 werknemers<br />
waar e<strong>en</strong> vakbondsafvaardiging<br />
kan word<strong>en</strong> ingesteld op basis <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
sectoraal akkoord bezorgt <strong>het</strong> hoofd <strong>van</strong><br />
de onderneming of zijn afgevaardigde de<br />
vakbondsafvaardiging volg<strong>en</strong>de informatie,<br />
afkomstig <strong>van</strong> de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> ingedi<strong>en</strong>d<br />
bij de Nationale Bank <strong>van</strong> België:<br />
• de omzet ;<br />
• de bezoldiging<strong>en</strong>, sociale last<strong>en</strong> <strong>en</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong>;<br />
• <strong>het</strong> gemiddelde personeelsbestand berek<strong>en</strong>d<br />
in voltijds equival<strong>en</strong>t<strong>en</strong>;<br />
• de staat <strong>van</strong> de immateriële vaste activa:<br />
aanschaffing<strong>en</strong>, met inbegrip <strong>van</strong> de geproduceerde<br />
vaste activa;<br />
• de staat <strong>van</strong> de materiële vaste activa:<br />
aanschaffing<strong>en</strong>, met inbegrip <strong>van</strong> de geproduceerde<br />
vaste activa;<br />
• de staat <strong>van</strong> de financiële vaste activa :<br />
aanschaffing<strong>en</strong>;<br />
• de winst (of <strong>het</strong> verlies) <strong>van</strong> <strong>het</strong> boekjaar<br />
vóór belasting;<br />
• de winst (of <strong>het</strong> verlies) <strong>van</strong> <strong>het</strong> boekjaar.<br />
Deze informatie moet schriftelijk word<strong>en</strong><br />
overgemaakt in de zes maand<strong>en</strong> die volg<strong>en</strong><br />
op <strong>het</strong> afsluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> boekjaar <strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaand<br />
aan de uitwisseling <strong>van</strong> standpunt<strong>en</strong><br />
daarover. Ze moet word<strong>en</strong> aangevuld met<br />
e<strong>en</strong> mondeling comm<strong>en</strong>taar door <strong>het</strong> hoofd<br />
<strong>van</strong> de onderneming of zijn afgevaardigde.<br />
Die moet de informatie vergelijk<strong>en</strong> met die<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> vorige jaar <strong>en</strong> de wijziging<strong>en</strong> toelicht<strong>en</strong>.<br />
Het hoofd <strong>van</strong> de onderneming <strong>en</strong><br />
de vakbondsafvaardiging moet<strong>en</strong> bij geme<strong>en</strong>schappelijk<br />
akkoord <strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t vastlegg<strong>en</strong><br />
waarop deze informatie zal word<strong>en</strong><br />
besprok<strong>en</strong>.<br />
Er bestaan twee rek<strong>en</strong>ingmodell<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s<br />
de grootte <strong>van</strong> de onderneming: <strong>het</strong> volledige<br />
model <strong>voor</strong> grote onderneming<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
beursg<strong>en</strong>oteerde onderneming<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
verkorte model <strong>voor</strong> kleine niet-beursg<strong>en</strong>oteerde<br />
onderneming<strong>en</strong>. In <strong>het</strong> volledige model<br />
kom<strong>en</strong> de hieronder opgesomde rubriek<strong>en</strong><br />
overe<strong>en</strong> met volg<strong>en</strong>de codes: 70, 62,<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
9087, 8021, 8161, 8361, 9903 <strong>en</strong> 9904. In<br />
<strong>het</strong> verkorte model kom<strong>en</strong> de opgesomde<br />
rubriek<strong>en</strong> overe<strong>en</strong> met de volg<strong>en</strong>de codes:<br />
70, 62, 9087, 8029, 8169, 8365, 9903 <strong>en</strong><br />
9904. Deze codes zijn aangegev<strong>en</strong> naast de<br />
verschill<strong>en</strong>de rubriek<strong>en</strong> <strong>van</strong> de balans, <strong>van</strong><br />
de resultat<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>ing of <strong>van</strong> de bijlage (Cao<br />
nr. 9ter, art.19bis <strong>van</strong> 27 februari 2008).<br />
Het zou e<strong>en</strong>voudiger zijn als de werkgever<br />
mete<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kopie bezorgt <strong>van</strong> de gehele<br />
jaarrek<strong>en</strong>ing in plaats <strong>van</strong> <strong>en</strong>kel <strong>voor</strong>noemde<br />
post<strong>en</strong>. De jaarrek<strong>en</strong>ing is immers<br />
publiek toegankelijk op de website <strong>van</strong> de<br />
Nationale Bank (www.nbb.be). Ondanks<br />
herhaaldelijke vrag<strong>en</strong> naar administratieve<br />
vere<strong>en</strong>voudiging weigerd<strong>en</strong> de werkgevers<br />
de officiële jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> te bezorg<strong>en</strong> die<br />
werd<strong>en</strong> ingedi<strong>en</strong>d bij de Nationale Bank. Ze<br />
opteerd<strong>en</strong> er<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> nieuw docum<strong>en</strong>t op<br />
te stell<strong>en</strong> met beperkte informatie. Op internet<br />
(www.nbb.be) vind je wat je werkgever<br />
je ev<strong>en</strong>tueel niet wil gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> toelicht<strong>en</strong>.<br />
Sociale dialoog in kmo’s<br />
Naar aanleiding <strong>van</strong> de Europese<br />
richtlijn <strong>van</strong> 2002 tot vaststelling <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong> kader betreff<strong>en</strong>de de<br />
informatie <strong>en</strong> de raadpleging <strong>van</strong> de<br />
werknemers werd de Belgische wetgeving<br />
aangepast om de sociale dialoog<br />
in kmo’s te versterk<strong>en</strong>. In onderneming<strong>en</strong><br />
met 50 à 99 werknemers<br />
zonder OR werd<strong>en</strong> de bevoegdhed<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de <strong>Comité</strong>s PB uitgebreid met<br />
economische, financiële <strong>en</strong> sociale<br />
aangeleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> (zie Deel 1). Ook<br />
de bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de vakbondsafvaardiging<strong>en</strong><br />
werd<strong>en</strong> uitgebreid, door<br />
Cao nr. 9 ter <strong>van</strong> 27 februari 2008.<br />
Als er ge<strong>en</strong> OR is, moet <strong>voor</strong>taan ook<br />
de VA <strong>voor</strong>af word<strong>en</strong> ingelicht <strong>en</strong> geraadpleegd<br />
over de beslissing<strong>en</strong> die<br />
ingrijp<strong>en</strong>de verandering<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
arbeidsorganisatie of de arbeidsovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> meebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. In<br />
onderneming<strong>en</strong> met minder dan 50<br />
werknemers zal de VA ook bepaalde<br />
gedeeltelijke informatie uit de jaarrek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> (zie hierbov<strong>en</strong>).<br />
79
© Rob Stev<strong>en</strong>s<br />
80<br />
4. Statuut <strong>van</strong> de VA <strong>en</strong> <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
waaronder mandaat wordt uitgeoef<strong>en</strong>d<br />
De bescherming<br />
Het mandaat <strong>van</strong> vakbondsafgevaardigde<br />
mag schade berokk<strong>en</strong><strong>en</strong> noch <strong>voor</strong>del<strong>en</strong><br />
verl<strong>en</strong><strong>en</strong> aan wie <strong>het</strong> uitvoert. Afgevaardigd<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> dezelfde promoties <strong>en</strong> bevordering<br />
g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> als de categorie werknemers<br />
waartoe ze behor<strong>en</strong>. De led<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
de VA mog<strong>en</strong> niet word<strong>en</strong> ontslag<strong>en</strong> om<br />
red<strong>en</strong><strong>en</strong> die eig<strong>en</strong> zijn aan de uitoef<strong>en</strong>ing<br />
<strong>van</strong> hun mandaat.<br />
De basisbepaling<strong>en</strong> inzake bescherming<br />
<strong>van</strong> de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> zijn in<br />
cao nr. 5 opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Deze bescherming<br />
is duidelijk zwakker dan de bescherming<br />
die werd toegek<strong>en</strong>d aan de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
in de OR of <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB.<br />
Behalve wanneer e<strong>en</strong> gunstiger stelsel op<br />
sectoraal vlak werd ingesteld. De beschermingsvergoeding<br />
is gelijk aan <strong>het</strong> brutoloon<br />
<strong>van</strong> één jaar.<br />
Toch valt slechts e<strong>en</strong> kleine minderheid<br />
<strong>van</strong> de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> onder<br />
deze conv<strong>en</strong>tionele bepaling<strong>en</strong> inzake bescherming.<br />
De meest<strong>en</strong> g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> ook <strong>van</strong><br />
de wettelijke bepaling<strong>en</strong> inzake bescherming<br />
<strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong> in<br />
de ondernemingsrad<strong>en</strong> <strong>en</strong> in de <strong>Comité</strong>s<br />
PB.<br />
In de bedrijv<strong>en</strong> waar ge<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB aanwezig<br />
is - om welke red<strong>en</strong> dan ook (Wet<br />
<strong>van</strong> 4.08.1996) - voert de VA zijn tak<strong>en</strong><br />
uit. In dit geval g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
VA, ongeacht de op h<strong>en</strong> <strong>van</strong> toepassing<br />
zijnde bepaling<strong>en</strong> <strong>van</strong> de collectieve overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>,<br />
dezelfde bescherming als<br />
de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong> in <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB, zoals bepaald door de Wet <strong>van</strong><br />
19 maart 1991. Deze bescherming gaat<br />
in <strong>van</strong>af <strong>het</strong> og<strong>en</strong>blik dat zij hun taak uitvoer<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> eindigt op <strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t <strong>van</strong> de<br />
installatie <strong>van</strong> <strong>het</strong> nieuwe <strong>Comité</strong> PB, bij de<br />
eerstvolg<strong>en</strong>de sociale verkiezing<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong><br />
er dan nog steeds ge<strong>en</strong> <strong>Comité</strong> PB werd ingesteld,<br />
blijft de VA de tak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong><br />
PB uitvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong> blijv<strong>en</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
VA g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> <strong>van</strong> de bescherming. Deze beschermingsmaatregel<strong>en</strong><br />
zijn ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s <strong>van</strong><br />
toepassing wanneer de VA de tak<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB niet daadwerkelijk uitvoert.<br />
Voor meer informatie hieromtr<strong>en</strong>t, verwijz<strong>en</strong><br />
wij naar de <strong>ACV</strong>-brochure: ‘Het statuut<br />
<strong>van</strong> de personeelsafgevaardigd<strong>en</strong>, syndicale<br />
afgevaardigd<strong>en</strong> <strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
de sociale verkiezing<strong>en</strong>’.<br />
Faciliteit<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong><br />
De led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA beschikk<strong>en</strong> over faciliteit<strong>en</strong><br />
om hun mandaat naar behor<strong>en</strong> te<br />
kunn<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>. De belangrijkste zijn de<br />
volg<strong>en</strong>de:<br />
• ze beschikk<strong>en</strong> over de nodige tijd <strong>en</strong><br />
faciliteit<strong>en</strong> om de vakbondsopdracht<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> activiteit<strong>en</strong> collectief of individueel<br />
uit te oef<strong>en</strong><strong>en</strong>. De tijd die wordt besteed<br />
aan <strong>het</strong> uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> vakbondsmandaat<br />
tijd<strong>en</strong>s de werkur<strong>en</strong> wordt als<br />
arbeidstijd bezoldigd (Cao nr. 5 - art. 21).<br />
• de onderneming moet e<strong>en</strong> lokaal ter beschikking<br />
stell<strong>en</strong> <strong>van</strong> de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA<br />
zodat ze hun tak<strong>en</strong> naar behor<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
uitvoer<strong>en</strong> (Cao nr. 5 - art. 21).<br />
• de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
mondeling of schriftelijk overgaan tot<br />
alle mededeling<strong>en</strong> die ze nuttig acht<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> personeel zonder dat dit de organisatie<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> werk mag verstor<strong>en</strong>.<br />
Ze mog<strong>en</strong> op de arbeidsplaats <strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s<br />
de werkur<strong>en</strong> <strong>voor</strong>lichtingsvergadering<strong>en</strong><br />
houd<strong>en</strong>, met instemming <strong>van</strong> de<br />
werkgever (deze laatste kan niet willekeurig<br />
zijn instemming weiger<strong>en</strong>) (Cao<br />
nr. 5 - art. 23).<br />
• de vakbondsafgevaardigd<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong>, na<br />
de werkgever op de hoogte te hebb<strong>en</strong><br />
gebracht, e<strong>en</strong> beroep do<strong>en</strong> op de vrijgesteld<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> hun vakbondsorganisaties<br />
(Cao nr. 5 - art. 25).<br />
• ze beschikk<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s over de nodig<br />
tijd <strong>en</strong> de faciliteit<strong>en</strong> om zonder loonverlies,<br />
deel te nem<strong>en</strong> aan cursuss<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> seminaries georganiseerd door de<br />
vakbondsorganisaties om hun economische,<br />
sociale <strong>en</strong> technische k<strong>en</strong>nis bij te<br />
schav<strong>en</strong> (Cao nr. 5 <strong>en</strong> 5bis - art. 21).<br />
Sectorale overe<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> verduidelijk<strong>en</strong><br />
ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s de faciliteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> de kredietur<strong>en</strong><br />
die word<strong>en</strong> toegek<strong>en</strong>d aan de VA <strong>voor</strong> de<br />
uitvoering <strong>van</strong> haar mandaat.<br />
We hebb<strong>en</strong> hiermee alle conv<strong>en</strong>tionele <strong>en</strong><br />
wettelijke bepaling<strong>en</strong> die <strong>van</strong> pas kom<strong>en</strong><br />
bij de uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> je mandaat als vakbondsafgevaardigde<br />
op e<strong>en</strong> rijtje gezet. De<br />
invloed <strong>en</strong> <strong>het</strong> gewicht dat de vakbondsafvaardiging<br />
heeft in jouw bedrijf, hangt uiteraard<br />
<strong>voor</strong>al af <strong>van</strong> de macht die je met je<br />
militant<strong>en</strong>kern kan ontplooi<strong>en</strong>.<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Bevoegdhed<strong>en</strong> inzake informatie <strong>en</strong> raadpleging <strong>van</strong> werknemers<br />
over economische, financiële <strong>en</strong> sociale materies naargelang de<br />
overlegorgan<strong>en</strong> die aanwezig zijn in de onderneming of instelling<br />
Bevoegdheid Onderneming<strong>en</strong> met<br />
Ondernemingsraad<br />
INFORMATIE Bevoegdheid OR Bevoegdheid <strong>Comité</strong><br />
PB<br />
Basisinformatie EFI Ja<br />
(volledige informatie)<br />
Kopie balans <strong>en</strong> resultat<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>ing<br />
Onderneming<strong>en</strong> zonder OR <strong>en</strong> zonder<br />
VA bevoegd <strong>voor</strong> gehele personeel<br />
Beperkte basisinformatie<br />
Bevoegdheid VA Bevoegdheid<br />
<strong>Comité</strong> PB<br />
Ne<strong>en</strong> Beperkte basisinformatie<br />
Onderneming<strong>en</strong> zonder OR <strong>en</strong> met<br />
VA bevoegd <strong>voor</strong> gehele personeel<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
Onderneming<strong>en</strong><br />
< 50 werknemers<br />
met VA<br />
Bevoegdheid VA Bevoegdheid VA<br />
Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong><br />
Ja + bijlage Ja + bijlage Ne<strong>en</strong> Ja + bijlage Ne<strong>en</strong> Bepaalde elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
(+ internet) +<br />
bepaalde elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de bijlage<br />
Verslag revisor Ja Ne<strong>en</strong> (internet) Ne<strong>en</strong> (internet) Ne<strong>en</strong> (internet) Ne<strong>en</strong> (internet) Ne<strong>en</strong> (internet)<br />
Attest revisor: getrouwe<br />
<strong>en</strong> volledige EFI<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong><br />
Sociale balans Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja (bij gebrek aan<br />
VA: mogelijke<br />
consultatie door<br />
werknemers)<br />
Jaarinformatie over<br />
structuur <strong>van</strong> tewerkstelling,<br />
evolutie,<br />
toekomstperspectiev<strong>en</strong><br />
(art. 4, 5, 6 Cao nr. 9)<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Groeps-OR over EFI in<br />
onderneming<strong>en</strong> met<br />
meerdere vestiging<strong>en</strong><br />
(art. 15, Cao nr. 9)<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong><br />
Voorafgaande geschrev<strong>en</strong><br />
informatie bij<br />
de invoering <strong>van</strong> nieuwe<br />
arbeidsregimes<br />
(Cao nr. 42)<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Informatieraadpleging<br />
bij de invoering <strong>van</strong><br />
nachtarbeid<br />
(art. 38 Arbeidswet)<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Informatie over camerabewaking<br />
op <strong>het</strong> werk<br />
(Cao nr. 68)<br />
Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja<br />
Informatie over de<br />
controle op de elektronischecommunicatiegegev<strong>en</strong>s<br />
op <strong>het</strong><br />
netwerk<br />
(Cao nr.81)<br />
Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja<br />
Informatie over<br />
uitgangscontroles<br />
(Cao nr.89)<br />
Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja<br />
RAADPLEGING Bevoegdheid OR Bevoegdheid Co- Bevoegdheid VA Bevoegdheid Bevoegdheid VA Bevoegdheid VA<br />
mité PB<br />
<strong>Comité</strong> PB<br />
Over maatregel<strong>en</strong> die Ja Enkel maatregel<strong>en</strong> Enkel maatregel<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Enkel maatregel<strong>en</strong> Enkel maatregel<strong>en</strong><br />
de arbeidsorganisatie<br />
die belangrijke die belangrijke<br />
die belangrijke die belangrijke<br />
of de arbeids<strong>voor</strong>-<br />
wijziging<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wijziging<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
wijziging<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wijziging<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
waard<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
inhoud<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de inhoud<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
inhoud<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de inhoud<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
wijzig<strong>en</strong><br />
arbeidsorganisatie arbeidsorganisatie<br />
arbeidsorganisatie arbeidsorganisatie<br />
(art. 15 <strong>van</strong> de OR-Wet)<br />
of de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
of de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
of de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
of de arbeids<strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
81
82<br />
Bevoegdheid Onderneming<strong>en</strong><br />
met<br />
Ondernemingsraad<br />
RAADPLEGING<br />
Informatie-raadpleging<br />
over de invoering <strong>van</strong><br />
nieuwe technologieën<br />
(Cao nr. 39)<br />
Informatie-raadpleging<br />
over de invoering <strong>van</strong><br />
nachtarbeid<br />
(art. 38 Arbeidswet <strong>en</strong><br />
cao nr. 42 over nieuwe<br />
arbeidsregimes)<br />
Bevoegdheid OR Bevoegdheid <strong>Comité</strong><br />
PB<br />
Over de maatregel<strong>en</strong><br />
betreff<strong>en</strong>de de beroepsopleiding<br />
<strong>en</strong> -omscholing<br />
(art. 8, Cao nr. 9)<br />
Onderneming<strong>en</strong> zonder OR <strong>en</strong> zonder<br />
VA bevoegd <strong>voor</strong> gehele personeel<br />
Bevoegdheid VA Bevoegdheid <strong>Comité</strong><br />
PB<br />
Onderneming<strong>en</strong> zonder OR <strong>en</strong> met VA<br />
bevoegd <strong>voor</strong> gehele personeel<br />
Onderneming<strong>en</strong><br />
< 50 werknemers<br />
met VA<br />
Bevoegdheid VA Bevoegdheid VA<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
ja Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong>, behalve<br />
aangaande de<br />
arbeidsrelaties <strong>en</strong><br />
als <strong>het</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> is<br />
in de regionale <strong>en</strong><br />
sectorale regeling<strong>en</strong><br />
Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong>, behalve<br />
aangaande de<br />
arbeidsrelaties <strong>en</strong><br />
als <strong>het</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> is<br />
in de regionale <strong>en</strong><br />
sectorale regeling<strong>en</strong><br />
Ne<strong>en</strong>, behalve<br />
aangaande de<br />
arbeidsrelaties <strong>en</strong><br />
als <strong>het</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> is<br />
in de regionale <strong>en</strong><br />
sectorale regeling<strong>en</strong><br />
Voorafgaand aan collectieve<br />
aanwerving<strong>en</strong><br />
of afdanking<strong>en</strong> (art. 7<br />
Cao nr. 9)<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Voorafgaande informatie-raadpleging<br />
in geval<br />
<strong>van</strong> collectieve ontslag<strong>en</strong><br />
(Cao nr. 24)<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Voorafgaand aan fusie,<br />
overname, sluiting,<br />
herstructurering<br />
(art. 11 Cao nr. 9)<br />
Ja Ja Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Voorafgaand aan re- Ja Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong>, behalve <strong>voor</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong>, behalve <strong>voor</strong> Ne<strong>en</strong>, behalve <strong>voor</strong><br />
geling<strong>en</strong> inzake perso-<br />
arbeidsrelaties <strong>en</strong><br />
arbeidsrelaties <strong>en</strong> arbeidsrelaties <strong>en</strong><br />
neelsbeleid<br />
conflict<strong>en</strong><br />
conflict<strong>en</strong> conflict<strong>en</strong><br />
(art. 9, Cao nr. 9)<br />
(cao nr. 5)<br />
(cao nr. 5) (cao nr. 5)<br />
Planning betaald educatief<br />
verlof<br />
(art. 108-144 Wet BEV)<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Beroep do<strong>en</strong> op outplacem<strong>en</strong>t<br />
(cao nr. 51 <strong>en</strong> 82bis)<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
BESLISSING Bevoegdheid OR Bevoegdheid Bevoegdheid VA Bevoegdheid Bevoegdheid VA Bevoegdheid VA<br />
<strong>Comité</strong> PB<br />
<strong>Comité</strong> PB<br />
Planning jaarlijkse<br />
vakanties<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Criteria aanwerving<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ontslag<strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
economische of technische<br />
red<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
(art. 12 <strong>van</strong> Cao nr. 9)<br />
Ja Ja (cao nr. 24) Ja (cao nr. 24) Ne<strong>en</strong> Ja (cao nr. 24) Ja (cao nr. 24)<br />
Beheer sociale werk<strong>en</strong><br />
(art. 13 Cao nr. 9)<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong><br />
Toestemming <strong>voor</strong><br />
uitz<strong>en</strong>darbeid in geval<br />
<strong>van</strong> vermeerdering werk<br />
of uitzonderlijk werk<br />
Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong><br />
vakantiedag<strong>en</strong><br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Keuze<br />
outplacem<strong>en</strong>tbureau<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong><br />
Planning prioriteit<strong>en</strong>regels<br />
<strong>voor</strong> tijdkrediet<br />
Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ne<strong>en</strong> Ja Ja<br />
Uitwerking ar- Ja Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> (maar de mo- Ne<strong>en</strong> Ne<strong>en</strong> (maar de mo- Ne<strong>en</strong> (maar de mobeidsreglem<strong>en</strong>tgelijkheid<br />
bestaat<br />
gelijkheid bestaat gelijkheid bestaat<br />
om opmerking<strong>en</strong><br />
om opmerking<strong>en</strong> om opmerking<strong>en</strong><br />
te mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> con-<br />
te mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> con- te mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> consultatie<br />
te vrag<strong>en</strong>)<br />
sultatie te vrag<strong>en</strong>) sultatie te vrag<strong>en</strong>)<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |
Inhoud<br />
DEEL 1. OPDRACHTEN EN BEVOEGDHEDEN VAN HET COMITé VOOR<br />
PREVENTIE EN BESCHERMING OP HET WERK<br />
1. Werking <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB 4<br />
2. Werkschema. Activiteit<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>der<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB 14<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Comité</strong> PB 18<br />
4. Informatie <strong>en</strong> hulpmiddel<strong>en</strong> 34<br />
5. Je b<strong>en</strong>t verkoz<strong>en</strong>. Wat betek<strong>en</strong>t dat? 36<br />
DEEL 2. OPDRACHTEN EN BEVOEGDHEDEN VAN DE ONDERNEMINGSRAAD<br />
1. Werking <strong>van</strong> de Ondernemingsraad 38<br />
2. Prioriteit<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de eerste vergadering <strong>van</strong> de OR 45<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de OR 46<br />
4. Informatie, deskundig<strong>en</strong> <strong>en</strong> inspecties 63<br />
5. Je b<strong>en</strong>t verkoz<strong>en</strong>. Wat betek<strong>en</strong>t dat? 66<br />
DEEL 3. OPDRACHTEN EN BEVOEGDHEDEN VAN DE VAKBONDSAfVAARDIGING<br />
1. Regeling instelling <strong>van</strong> de VA 68<br />
ste<strong>en</strong>weg 579, 1030 Brussel – www.acv-online.be - september 2011<br />
2. Voorwaard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> oprichting <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> de VA 69<br />
3. Bevoegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> de VA 70<br />
4. Statuut <strong>van</strong> de VA <strong>en</strong> <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> waaronder mandaat<br />
wordt uitgeoef<strong>en</strong>d 80<br />
| <strong>Opdracht<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> bevOegdhed<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> cOmité pb, de Ondernemingsraad <strong>en</strong> de vakbOndsafvaardiging | vakbeweging 751 | 25 JanUari 2012 |<br />
83
V.U. Dominique Leyon, Haachtseste<strong>en</strong>weg 579, 1030 Brussel – www.acv-online.be - september 2011<br />
Je wil je collega’s e<strong>en</strong><br />
stem gev<strong>en</strong>?<br />
wordacvkandidaat.be<br />
SOCIALE VERKIEZINGEN<br />
7 - 20 MEI 2012