Publiek bezit tegen wil en dank? - Slachtofferhulp Nederland
Publiek bezit tegen wil en dank? - Slachtofferhulp Nederland
Publiek bezit tegen wil en dank? - Slachtofferhulp Nederland
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
daarnaar te handel<strong>en</strong>. In zijn shocktoestand zijn gevolg<strong>en</strong> <strong>en</strong> consequ<strong>en</strong>ties van<br />
beslissing<strong>en</strong>, uitsprak<strong>en</strong> of handeling<strong>en</strong> voor het slachtoffer niet te overzi<strong>en</strong>, zeker niet op de<br />
langere termijn. Heel kort door de bocht zoud<strong>en</strong> we kunn<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> dat slachtoffers,<br />
afhankelijk van de impact die de schokk<strong>en</strong>de gebeurt<strong>en</strong>is op h<strong>en</strong> heeft gehad, niet helemaal<br />
toerek<strong>en</strong>ingsvatbaar zijn. Dat maakt slachtoffers kwetsbaar t<strong>en</strong> opzichte van person<strong>en</strong> of<br />
instanties die e<strong>en</strong> bepaalde claim op h<strong>en</strong> do<strong>en</strong>.<br />
4.1.3 Behoeft<strong>en</strong> van het slachtoffer<br />
Om rek<strong>en</strong>ing te houd<strong>en</strong> met de belang<strong>en</strong> van slachtoffers <strong>en</strong> om het herstelproces te<br />
ondersteun<strong>en</strong>, of in ieder geval niet te belemmer<strong>en</strong>, is het belangrijk om inzicht te hebb<strong>en</strong> in<br />
de belangrijkste behoefte van slachtoffers. T<strong>en</strong> Boom, Kuipers <strong>en</strong> Mo<strong>en</strong>e 79 pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> in<br />
hun studie naar behoeft<strong>en</strong> van slachtoffers van delict<strong>en</strong> het volg<strong>en</strong>de overzicht van<br />
m<strong>en</strong>selijke basisbehoeft<strong>en</strong>:<br />
1. fysiologische behoeft<strong>en</strong><br />
2. veiligheidsbehoeft<strong>en</strong><br />
3. liefde/geborg<strong>en</strong>heid/positieve relaties met ander<strong>en</strong><br />
4. zelfverwez<strong>en</strong>lijking: onafhankelijkheid/autonomie<br />
5. achting: positieve id<strong>en</strong>titeit<br />
6. begrip van de realiteit/w<strong>en</strong>s te wet<strong>en</strong>, te begrijp<strong>en</strong><br />
7. effectiviteit <strong>en</strong> controle<br />
8. rechtvaardigheid,<br />
Kijk<strong>en</strong> we terug naar de gevolg<strong>en</strong> die slachtoffers ondervind<strong>en</strong> van schokk<strong>en</strong>de<br />
gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> (zie 4.1.2), dan zi<strong>en</strong> we dat deze e<strong>en</strong> impact hebb<strong>en</strong> op alle niveaus van de<br />
basisbehoeft<strong>en</strong>:<br />
Ad 1. Specifieke fysiologische behoeft<strong>en</strong> van slachtoffers omvatt<strong>en</strong> het normaliser<strong>en</strong> van<br />
lichamelijk reacties, het herstel van lichamelijke integriteit <strong>en</strong> de behandeling c.q. g<strong>en</strong>ezing<br />
van letsel.<br />
Ad 2. De veiligheidsbehoefte heeft in eerste instantie betrekking op het wegkom<strong>en</strong> uit e<strong>en</strong><br />
ev<strong>en</strong>tuele gevaarsituatie, dus het zekerstell<strong>en</strong> van de fysieke veiligheid. In tweede instantie<br />
gaat het ook om het herstel van het ontologische gevoel van veiligheid (onkwetsbaarheid,<br />
voorspelbaarheid <strong>en</strong> structuur)<br />
Ad 3. De behoefte laat zich vertal<strong>en</strong> als de behoefte aan troost, emotionele ondersteuning <strong>en</strong><br />
erk<strong>en</strong>ning. Ook het basale vertrouw<strong>en</strong> in ander<strong>en</strong> moet hersteld word<strong>en</strong>.<br />
Ad 4. Slachtoffers hebb<strong>en</strong> – in het kader van de verwerking – vaak behoefte om zin te gev<strong>en</strong><br />
aan de schokk<strong>en</strong>de gebeurt<strong>en</strong>is die ze is overkom<strong>en</strong>. Naast alle negatieve gevolg<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
zij soms (gedeeltelijk) ook e<strong>en</strong> positieve draai aan het gebeurde gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> zi<strong>en</strong><br />
voor persoonlijke groei of e<strong>en</strong> maatschappelijk belang. Bijvoorbeeld in het mobiliser<strong>en</strong> van de<br />
sam<strong>en</strong>leving <strong>teg<strong>en</strong></strong> zinloos geweld spel<strong>en</strong> nabestaand<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belangrijke rol.<br />
Ad 5. Hoewel slachtoffers erk<strong>en</strong>ning <strong>wil</strong>l<strong>en</strong> voor hetge<strong>en</strong> h<strong>en</strong> is overkom<strong>en</strong>, verhoudt de<br />
slachtofferrol zich slecht met e<strong>en</strong> duurzame positieve id<strong>en</strong>titeit. Slachtofferschap roept sterke<br />
associaties op met passiviteit, zieligheid, machteloosheid <strong>en</strong> dat zijn doorgaans ge<strong>en</strong><br />
ingrediënt<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> positieve id<strong>en</strong>titeit.<br />
Ad 6. Begrip van de realiteit is tijdelijk opgeschort, zoveel wordt duidelijk wanneer slachtoffers<br />
vertell<strong>en</strong> dat ze het gevoel hadd<strong>en</strong> zich in e<strong>en</strong> film of in e<strong>en</strong> droom te bevind<strong>en</strong>. Ontk<strong>en</strong>ning<br />
van het gebeurde kan op de korte termijn gunstig zijn of zelfs noodzakelijk voor het herstel,<br />
maar uiteindelijk zal het slachtoffer in het reine moet<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> met de nieuwe realiteit die als<br />
gevolg van het gebeurde is ontstaan. Dan doet zich de waaromvraag voor: waarom is mij dit<br />
overkom<strong>en</strong>? Waarom deed die ander mij dit aan? De eerder g<strong>en</strong>oemde coping strategieën<br />
zijn e<strong>en</strong> hulpmiddel om weer (be)grip (van) op de realiteit te krijg<strong>en</strong> .<br />
Ad 7. Het verlies van controle <strong>en</strong> basale zekerhed<strong>en</strong> k<strong>en</strong>merkt de slachtofferervaring. Het<br />
terugwinn<strong>en</strong> van controle is dan ook e<strong>en</strong> voorwaarde voor herstel. E<strong>en</strong>maal in de positie van<br />
slachtoffer nem<strong>en</strong> ander<strong>en</strong> voortdur<strong>en</strong>d beslissing<strong>en</strong> over zak<strong>en</strong> waarin het slachtoffer de<br />
voornaamste belanghebb<strong>en</strong>de is, maar waarover hij weinig of ge<strong>en</strong> zegg<strong>en</strong>schap kan<br />
uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
79 (2008: 12)<br />
42