download - PvdA
download - PvdA
download - PvdA
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
opinie<br />
D<br />
atdeuitslagvandeKamerverkiezingenvan9juniongewisis,iseenopendeur.Doordatsteedsmeerkiezersophetallerlaatstemomenthunstembepalen,geveneerderepeilingenhooguiteenzeervoorlopigeindicatievanhetkiezersgedraginhetstemhokje.Eenallerlaatstetelevisiedebatofeenonverwachtegebeurteniskunnennogvanonverwachteinvloedzijnopdeverkiezingsuitslag.Degroteonvoorspelbaarheidvanhetkiezersgedraggaatgepaardmetsterkewisselingenindekiezersvoorkeur.Waardeverkiezingenindetijdvandeverzuiling,zo’nvijftigjaargeleden,welzijnomschrevenals<br />
‘rituelevolkstellingen’omdatdeuitslaginhogematevaststond,behoort<br />
NederlandtegenwoordigtotdetopvandeEuropeselandenalshetominstabieleelectoratengaat.SommigenzienhierineensymptoomvandezwarecrisiswaarinhetNederlandspolitiekestelselzouverkeren,maardiegrilligeuitslagenkunnentotopzekerehoogteookalswinstgezienwordenvoordedemocratie.Indetijdvandeverzuilingbepaaldenhetgeloofendesocialeklasseinhogematedepartijvoorkeurvandestemmer.Dieachtergrondkenmerkenzijnmetdeontzuilingvanafdejarenzestigvandevorigeeeuwminderbelangrijkgeworden.Doordeontzuilingnamhetaantalpartijwisselaarstoe,bestaandepartijenkondennietmeerrekenenopeengrotevasteachterban.Endatisopzichnietslechtvoordedemocratie.Nieuwepartijenkregenkansen.Delaatstejarenzijndewisselingennogheftigerdanindedecenniadaarvoor.Depolitiekeonvredenamtoe.Deindividualiseringendegemiddeldhogeropgeleidebevolkinghaddenaleerdergeleidtotminderontzagvoorhetgezag.Deneo-liberalegolfhadindejarentachtigennegentighetgeloofineffectiefoverheidsoptredenondermijnd.Nukwamdaarhetgevoelvanonzekerheidineenglobaliserendewereldbij.Nineeleven(2001)fungeerdealskatalysator.PimFortuynkreeghierdoordewindinderugenwistalspolitiekeondernemerdieonvredetemobiliseren.Hetgoedehiervanwasdatthema’sdietotdusverindeogenvandekiezerteweinigaandachtkregen,prominentopdepolitiekeagendakwamentestaan.BovendienwistFortuynafgehaakteontevredenkiezerstebewegentoch<br />
Illustratie MokerOntwerp<br />
Hetspel<br />
vandekiezer<br />
Aan de vooravond van de verkiezingen<br />
inventariseert Ruud Koole het kiezersgedrag.<br />
Wat is het effect van het groeiend aantal kiezers<br />
dat een wisselend stemgedrag vertoont?<br />
hunstemuittebrengen,hetgeengoedwasvoordeopkomst.Hetnadeelwasdatechteoplossingenvoordegesignaleerdeproblemennietwerdenaangereiktendesuggestiewerdgewektdatdezemeteenpaareenvoudigemaatregelen,desnoodsinstrijdmetrechtsstatelijkebeginselen,kondenwordenaangepakt.NaFortuyndruktenpoliticialsVerdonkenWildersde‘gevestigde’partijeninhetdefensief.Somsdedenzijmeemethetgoedkooppopulismevandeuitdagers,danweerpleittenzijvoorstaatsrechtelijkehervormingenomhet‘vermolmde’politiekestelseltevernieuwenofsteldenzijdatalleenkrachtig‘leiderschap’dezaaknogkonredden.<br />
Overtuigendwasdatnietaltijd.<br />
Zolijktdedynamiekinhetpolitiekelandschaponbeheersbaar.Tochmoetdeinstabiliteitookweernietwordenoverdreven.Demeeste‘zwevendekiezers’ruilenhuneerderepartijnietinvoorzomaareenandere.Veelwisselingenvindenplaatsbinnenofwelhetlinkseofwelhetrechtseblok.Bovendienmoetnietwordenvergetendatnogsteedszo’n75tot80procentvandekiezershunstemuitbrengtopdievermaledijde‘gevestigdepartijen’,alisbinnendielaatstegroepwelwatveranderd..Echtgrotepartijen,metvijftigzetelsofmeer,zijnernietmeer,waardoorvooreenmeerderheidskabinetstraksmisschienwelvierpartijennodigzijn.Gelijkdookdelaatstemaandenhetwoord‘versplintering’op,diezoumoetenwordentegengegaan.Maareenkabinetmetmeerdandriepartijenwasindenaoorlogseperiodetoteindjarenzeventigeerderregeldanuitzonderingenooktoenwerdergeregeerd.Hetbetrekkelijkgeringekiezersverkeertussenhetlinkseenhetrechtseblokbetekentookdateen‘linksemeerderheid’waarschijnlijkonbereikbaarblijft.Eenzoprogressiefmogelijkkabinetisdanvoorde<strong>PvdA</strong>hetmeesthaalbere.Eneenzoprogressiefmogelijkkabinetkomteralleenwanneereenlinksepartijaanhetformatieprocesdeleidingkangeven.Alsdatde<strong>PvdA</strong>isdankanzijlatenziendatzijechteenanderverhaalheeftdandepartijenterrechterzijde:eengedeeldNederlandinplaatsvaneeneenverdeeldNederland.Hoeongewisook:erstaatveelophetspelop9juni!<br />
<br />
Ruud Koole, hoogleraar Politicologie Universiteit Leiden en oud-voorzitter <strong>PvdA</strong><br />
Werf nú een lid<br />
en ontvang een gratis boek!<br />
In ons Nederland telt iedereen mee, wordt niemand aan<br />
zijn lot overgelaten en krijgt iedereen een eerlijke kans.<br />
Daar staat tegenover dat we verwachten dat iedereen die<br />
mee kan doen, ook mee doet. omdat we iedereen nodig<br />
hebben. Help daarom iemand lid te maken van de Partij<br />
van de Arbeid en ontvang als dank een gratis boek!<br />
Reageer snel want oP = oP!<br />
Het nieuwe lid kan aangemeld worden op www.pvda.nl/<br />
nieuwlid of via onderstaande antwoordkaart:<br />
Partij van de Arbeid,<br />
Antwoordnummer 3989,<br />
1000 PA Amsterdam.<br />
Je kunt kiezen uit de volgende boeken:<br />
• Job Cohen: Binden t.w.v. ¤ 10,–<br />
• Politicus uit hartstocht – Biografie van Pieter Jelles<br />
Troelstra t.w.v. ¤ 39,95<br />
• Van Rotterdam naar het Witte Huis. In het hart<br />
van Obama’s campagne t.w.v. ¤ 19,95<br />
• Joop den Uyl – Dromer en Doordouwer t.w.v. ¤ 35,–<br />
JA, ik breng een nieuw lid aan en ontvang graag het boek:<br />
24RooDmei2010 oktober2008RooD25<br />
mei2010RooD25<br />
ANTWooRDKAART<br />
gegevens nieuw lid:<br />
Naam<br />
Adres<br />
Postcode<br />
Woonplaats<br />
Geboortedatum<br />
Telefoon<br />
E-mail<br />
Rekeningnummer<br />
gegevens lid:<br />
Naam<br />
Postcode<br />
Ikmachtigde<strong>PvdA</strong>totwederopzegginghetvolgendecontributiebedragpermaandafteschrijven(minimaal¤<br />
2,–):<br />
Plaats<br />
Datum<br />
Handtekening<br />
Woonplaats<br />
Relatienummer<br />
1022<br />
!