Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Stedenbouw & Landschap<br />
Hoger, groter, sneller<br />
China bevindt zich in een transitieperiode: van<br />
de communistische dictatuur van de Volksrepubliek<br />
ontwikkelt het land zich langzaam<br />
richting een ‘socialistische maatschappij met<br />
kapitalistische trekjes’. Het land is in een paar<br />
jaar tijd een economische wereldmacht geworden.<br />
Ook op het gebied van stedenbouw en<br />
architectuur heeft China steeds meer te bieden.<br />
In hoog tempo verwestert het straatbeeld van<br />
de grote steden: de mensen kleden zich naar<br />
westers voorbeeld, terwijl het decor steeds<br />
vaker bestaat uit door westerse architecten<br />
ontworpen gebouwen. Zelfs IKEA is in Shanghai<br />
gearriveerd.<br />
In het hart van Shanghai, pal naast het People’s<br />
Park, staat de Urban Planning Exhibition<br />
Hall. Het gebouw is met z’n vijf verdiepingen<br />
eigenlijk een onbeduidend gebouw in deze door<br />
hoogbouw gedomineerde stad. Het valt hooguit<br />
een beetje op omdat boven op het dak een viertal<br />
grote stalen constructies staan, die bloeiende<br />
magnolia’s voorstellen – de stadsbloem. Het<br />
spektakel bevindt zich echter aan de binnenkant<br />
van de Exhibition Hall, waar de bezoeker een<br />
gigantisch grote 1 op 500 maquette treft, die<br />
elke voorstelling te boven gaat. De vele tientallen<br />
vierkante meters grote maquette toont<br />
de duizenden hoogbouwtorens die schijnbaar<br />
willekeurig over de stad zijn verspreid, op zo’n<br />
indrukwekkende wijze dat het haast op de<br />
lachspieren werkt. De weergave van deze bizarre<br />
werkelijkheid gaat de Hollandse planningsratio<br />
ver te boven.<br />
China is hot. De aandacht in de media lijkt wat<br />
overdreven, maar feitelijk krijgt het land – gemeten<br />
naar de snelheid waarmee het zich ontwikkelt<br />
en de uitdagingen waar het voor staat<br />
– nog altijd veel te weinig aandacht in ons land.<br />
Terwijl de gemiddelde Nederlander de Verenigde<br />
Staten nog steeds als voorland beschouwt,<br />
ontwikkelt China zich meer en meer als belangrijkste<br />
economische macht. Daarbij richt het<br />
land zich uitdrukkelijk op het Verenigd Europa<br />
en veel minder op de VS. Europa is ondertussen<br />
dan ook een belangrijker handelspartner voor<br />
China dan Amerika.<br />
De snelheid van de ontwikkelingen laat zich<br />
moeilijk duiden, maar kan het beste geïllustreerd<br />
worden aan de hand van Shanghai, ooit<br />
bekend als het Parijs van het Oosten, nu het<br />
economische hart van China. Deze havenstad is<br />
de snelst groeiende stad, in de snelst groeiende<br />
regio van het snelst groeiende land ter wereld.<br />
Na een soort winterslaap tijdens het communistisch<br />
regime is de stad eind jaren tachtig<br />
langzaam weer ontwaakt. Vanaf begin jaren<br />
negentig, en eigenlijk pas de laatste vijf à tien<br />
jaar, ontwikkelt de stad zich razendsnel. In 1843<br />
telde Shanghai circa tweehondervijftigduizend<br />
inwoners, in 1930 zo’n drie miljoen. Momenteel<br />
wonen er in Shanghai ruim twintig miljoen<br />
mensen, net als in Beijing. Shanghai heeft sinds<br />
het twee jaar geleden Rotterdam van de troon<br />
stootte niet alleen de grootste haven van de<br />
wereld; van de tien grootste havens in de wereld<br />
liggen er maar liefst vijf in China.<br />
Het huidige central business district van Shanghai,<br />
Pudong, was tot 1992 landelijk gebied. En<br />
het vlak bij Shanghai gelegen Anting was zeven<br />
jaar gelden nog een rijstdorp. Nu is Anting een<br />
new town, een satellietstad van Shanghai. Vijf<br />
jaar geleden streken Volkswagen en kort erna<br />
General Motors er neer, waarop zich in de korste<br />
tijd het Detroit van Azië ontwikkelde. Ondertussen<br />
worden er al twee jaar Formule 1 GrandPrix<br />
wedstrijden verreden op een racecircuit dat<br />
in slechts negen maanden is aangelegd. Naast<br />
autostad wordt Anting ook als nieuw woongebied<br />
ontwikkeld. Na voltooiing zal deze new<br />
town plaats bieden aan vijftigduizend inwoners.<br />
Gekozen is voor een ontwerp naar Duits model,<br />
van de hand van het Duitse bureau Albert Speer<br />
en Partners (de zoon van Hitlers bouwmeester)<br />
in samenwerking met een Duitse landschapsarchitect.<br />
Geïnspireerd op het Duitse Weimar<br />
en met een knipoog naar het kenmerkende<br />
kleurgebruik zoals door architect Bruno Taut<br />
bijvoorbeeld toegepast in de bekende Berlijnse<br />
Siedlung Uncle Tom’s Hütte, heeft het bureau<br />
van Speer deze Chinese nieuwbouwwijk van een<br />
Duitse sfeer voorzien.<br />
40 architectuur & cultuur<br />
<strong>Inbo</strong> in China 41