Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Maatschappij & economie<br />
Chinese droom of nachtmerrie?<br />
Om de ervaringen van de <strong>Inbo</strong>-reis een plek te<br />
geven en te vertalen naar ons vak, schetst dit<br />
hoofdstuk een kort beeld van de maatschappelijke<br />
en economische context. De focus ligt<br />
daarbij op wat er nu, in 2006 in de Volksrepubliek<br />
China gebeurt. Onze persoonlijke impressies<br />
zijn een momentopname van een razendsnel<br />
veranderende natie.<br />
Net zoals de economie kent ook het aantal<br />
krantenberichten over China een forse groei.<br />
Elke dag is er wel iets over China te lezen. Naast<br />
de wat grotere artikelen over bijvoorbeeld de<br />
ontwikkeling van een Chinese ‘Silicon Valley’ of<br />
het nieuwe vijfjarenplan, zijn er ook veel kleine<br />
berichtjes, de ‘fait divers’. Juist deze laatste<br />
zijn interessant, omdat ze een blik geven in de<br />
Chinese maatschappij van dit moment.<br />
Kenmerken Chinese economie<br />
Vierde economie ter wereld<br />
China is de vierde economie ter wereld; 2005 is<br />
het derde jaar op rij dat de economische groei<br />
zo’n 10% bedraagt. China moet alleen nog Japan,<br />
Duitsland en de Verenigde Staten voor zich<br />
dulden. In een in 2003 verschenen rapport van<br />
investeringsbank Goldman Sachs staat beschreven<br />
dat China naar verwachting in 2050 de koppositie<br />
overneemt van de Verenigde Staten.<br />
Stedelijke planning op zijn kop<br />
Conventionele stedelijke planning is er op<br />
gericht om stedelijke groei te reguleren, in<br />
goede banen te leiden. In China is dit andersom,<br />
grootschalige bouwprojecten en investeringen<br />
in infrastructuur worden als middelen gezien<br />
om economische groei te stimuleren. Marktonderzoek<br />
naar de behoefte aan kantoorruimte,<br />
bedrijventerrein of woningen bestaat niet. Men<br />
begint gewoon te bouwen in het volste vertrouwen<br />
dat men de markt kan maken. Steden<br />
in China worden gezien als machines voor de<br />
welvaart en stedelijke planning is daarbij de<br />
olie. De stedelijke planner is de bondgenoot van<br />
de ontwikkelaar; de jachtopziener is stroper<br />
geworden. Deze ontwikkeling geldt niet alleen<br />
voor stedelijke planning in China. Hij deed zich<br />
eerder voor in de periode 1975-1990 in Baltimore,<br />
Hong Kong en Londen.<br />
Grote investeringen in diepzeehaven Shanghai<br />
Een goed voorbeeld van de wil tot investeren en<br />
de daadkracht van de Chinezen is de aanleg van<br />
de diepzeehaven op Yangshan eiland. Er komt<br />
een brug van 30 km lengte om het vasteland te<br />
verbinden met de terminal bij Shanghai. Hiermee<br />
wil Shanghai zijn overslag uitbouwen en de<br />
wereldleiders Hongkong en Singapore inhalen,<br />
zodat Shanghai de Aziatische draaischijf in het<br />
vrachtverkeer wordt.<br />
Versterking Chinese bedrijven met name door<br />
fusies en overnames<br />
Chinese bedrijven versterken zich door zoeken<br />
van fusiepartners en overnamekandidaten.<br />
Criteria bij de keuze van bedrijven zijn:<br />
- hoogwaardige technologie;<br />
- gevestigde merknamen;<br />
- verkoopkennis;<br />
- internationale distributienetwerken.<br />
Het is een effectieve strategie die de kennis en<br />
daarmee de innovatiekracht van Chinese bedrij-<br />
ven snel vergroot. Zo is een Chinees bedrijf dat<br />
marktleider is op het gebied van zeecontainers<br />
gefuseerd met een Nederlands familiebedrijf<br />
dat wereldwijd een belangrijke speler is op het<br />
gebied van tankwagens, opleggers en containers.<br />
Het Nederlandse bedrijf profiteert van<br />
kostenbesparingen, het Chinese van kennisoverdracht.<br />
Er zijn veel ambitieuze bedrijven. Zo<br />
heeft computerbedrijf Lenovo de computertak<br />
van IBM opgekocht en hebben autobedrijven<br />
uit de regio Shanghai de krenten uit de pap<br />
gehaald bij het Britse Rover.<br />
Chinezen verbeteren bestaande technologieën<br />
De Chinezen zijn in staat zich bestaande technologieën<br />
snel eigen te maken en te verbeteren.<br />
China heeft inmiddels ‘De Dolfijn’gebouwd, een<br />
verbeterde versie van de TransRapid die gebruik<br />
maakt van technologie uit de jaren tachtig en<br />
negentig. De TransRapid, vooral bekend onder<br />
de naam ‘Maglev’ verbindt met hoge snelheid<br />
Shanghai en de internationale luchthaven.<br />
Het Chinese luchtvaartconcern CAC test ‘De<br />
Dolfijn’ medio 2006, tot schrik van Siemens en<br />
ThyssenKrupp, de bouwers van de Maglev. Het<br />
voorgaande maakt duidelijk dat het beeld van<br />
Chinese bedrijven die vooral goed zijn in massaproductie<br />
en het namaken van merkartikelen<br />
te eenzijdig is.<br />
Protectionistische reflexen Europa<br />
Europa heeft protectionistische reflexen als het<br />
om de Chinese export gaat. Zo wil de Europese<br />
26 architectuur & cultuur<br />
<strong>Inbo</strong> in China<br />
27