Extra Muros Activiteiten in het onderwijs: Risico-inventarisatie en ...
Extra Muros Activiteiten in het onderwijs: Risico-inventarisatie en ...
Extra Muros Activiteiten in het onderwijs: Risico-inventarisatie en ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
KU Leuv<strong>en</strong> - Luc<strong>in</strong>a Prev<strong>en</strong>tieadviseur Niveau 1 2005 - 2006<br />
1 Probleemstell<strong>in</strong>g <strong>en</strong> scope<br />
1.1 Probleemstell<strong>in</strong>g<br />
Veiligheid op schol<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> moeilijk begrip.<br />
In pr<strong>in</strong>cipe is e<strong>en</strong> school e<strong>en</strong> bedrijf net zoals e<strong>en</strong> ander, maar dat wordt spijtig g<strong>en</strong>oeg te we<strong>in</strong>ig <strong>en</strong><br />
te laat <strong>in</strong>gezi<strong>en</strong>. Hierdoor hebb<strong>en</strong> schol<strong>en</strong> actueel, t<strong>en</strong> opzichte van andere bedrijv<strong>en</strong>, nog e<strong>en</strong> ruime<br />
achterstand op <strong>het</strong> vlak van algem<strong>en</strong>e veiligheidsaspect<strong>en</strong>.<br />
In eerste <strong>in</strong>stantie wordt vaak gewez<strong>en</strong> naar <strong>het</strong> ‘veilige’ klimaat dat <strong>in</strong> schol<strong>en</strong> heerst (vooral ASO,<br />
zachte TSO). In nijverheidsschol<strong>en</strong> gaat aandacht voor veiligheid vooral naar die situaties waarbij<br />
leerl<strong>in</strong>g<strong>en</strong>/leerkracht<strong>en</strong> aan ‘gevaarlijke’ mach<strong>in</strong>es of met ‘gevaarlijke’ product<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>.<br />
De gedachte dat e<strong>en</strong> veilige <strong>in</strong>frastructuur ook e<strong>en</strong> veilige leer- <strong>en</strong> leefsituatie oplevert, wordt vaak<br />
al te snel gemaakt. Natuurlijk is e<strong>en</strong> veilige <strong>in</strong>frastructuur de basis voor veiligheid, maar veiligheid is<br />
meer dan alle<strong>en</strong> maar e<strong>en</strong> <strong>in</strong>frastructureel probleem.<br />
Schol<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ook vergelek<strong>en</strong> met ‘huis-<strong>en</strong>-tu<strong>in</strong>-situaties’, maar dan <strong>in</strong> e<strong>en</strong> grotere groep. Die<br />
veronderstell<strong>in</strong>g is maar gedeeltelijk juist. Het is wel zo dat de hoofddoelstell<strong>in</strong>g <strong>in</strong> schol<strong>en</strong> <strong>het</strong> gev<strong>en</strong><br />
van <strong>onderwijs</strong> is. En dat die opdracht zich grot<strong>en</strong>deels b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> de klasmur<strong>en</strong> afspeelt. We will<strong>en</strong><br />
hierbij toch e<strong>en</strong> reeks extra gevar<strong>en</strong>zones sc<strong>het</strong>s<strong>en</strong>.<br />
o Heel wat schoolactiviteit<strong>en</strong> gebeur<strong>en</strong> niet volg<strong>en</strong>s <strong>het</strong> klassieke lespatroon, waarbij de leerl<strong>in</strong>g<br />
zitt<strong>en</strong>d aan e<strong>en</strong> tafel de leerstof van de leraar opneemt. Het is net <strong>in</strong> deze niet klassieke<br />
leeropstell<strong>in</strong>g dat de meeste ongevall<strong>en</strong> gebeur<strong>en</strong>. D<strong>en</strong>k<strong>en</strong> we hierbij aan turn- <strong>en</strong> zwemless<strong>en</strong>,<br />
sportactiviteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> speeltijd<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de less<strong>en</strong>, buit<strong>en</strong>schoolse activiteit<strong>en</strong> zoals<br />
bedrijfsbezoek<strong>en</strong>, zee- <strong>en</strong> bosklass<strong>en</strong>, sportdag<strong>en</strong>,…<br />
o K<strong>in</strong>der<strong>en</strong> gedrag<strong>en</strong> zich als grotere groep steeds anders dan thuis. Dat sociaal gedrag lokt<br />
soms gevaarlijke situaties uit. D<strong>en</strong>k<strong>en</strong> we bijvoorbeeld aan e<strong>en</strong> k<strong>in</strong>d dat gepest wordt, achterna<br />
gezet<strong>en</strong> door ‘sterkere’ k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> <strong>en</strong> hierdoor <strong>in</strong> e<strong>en</strong> panieksituatie kan vall<strong>en</strong>.<br />
o Kle<strong>in</strong>e k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> ‘zi<strong>en</strong>’ de gevar<strong>en</strong> dan weer helemaal niet. Zij zull<strong>en</strong> speelmateriaal niet b<strong>en</strong>ader<strong>en</strong><br />
zoals wij dat als volwass<strong>en</strong> geconcipieerd hebb<strong>en</strong>. Je moet de situatie dus altijd<br />
vanuit hun standpunt bekijk<strong>en</strong> (hun grootte, ervar<strong>in</strong>g, l<strong>en</strong>igheid, gebruik,…).<br />
o Grotere k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> ‘zoek<strong>en</strong>’ gevar<strong>en</strong> op. Ze d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> <strong>in</strong> hun jeugdige overmoed onsterfelijk te<br />
zijn <strong>en</strong> spel<strong>en</strong> op de gr<strong>en</strong>s van <strong>het</strong> onveilige. D<strong>en</strong>k aan jonger<strong>en</strong> die met hun opgedrev<strong>en</strong><br />
scooters zonder helm verkeersregels aan hun laars lapp<strong>en</strong>. Of <strong>het</strong> experim<strong>en</strong>teer gedrag<br />
van jonger<strong>en</strong> met drugs.<br />
o De grootte van de groep <strong>in</strong> verhoud<strong>in</strong>g met de begeleiders is vaak scheefgetrokk<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong><br />
klas situatie is <strong>het</strong> voor e<strong>en</strong> leerkracht al moeilijk om e<strong>en</strong> groep van 24 k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> degelijk <strong>en</strong><br />
persoonlijk te begeleid<strong>en</strong>. Op <strong>het</strong> mom<strong>en</strong>t dat je met k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> de klas verlaat, is <strong>het</strong> heel<br />
moeilijk om de groep <strong>in</strong> de hand te houd<strong>en</strong>. Heel veel klasuitstapp<strong>en</strong> gebeur<strong>en</strong> onder leid<strong>in</strong>g<br />
van één leerkracht. Als er dan e<strong>en</strong> probleem opduikt, moet je jouw aandacht verdel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> keuzes mak<strong>en</strong> voor de situatie zoals ze zicht voordoet. En ‘kiez<strong>en</strong> is verliez<strong>en</strong>’…<br />
rapportf<strong>in</strong>aal 22_03_06 3 of 20