DE KRONING VAN JAMES II - Nederlandse Bachvereniging
DE KRONING VAN JAMES II - Nederlandse Bachvereniging
DE KRONING VAN JAMES II - Nederlandse Bachvereniging
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>DE</strong> <strong>KRONING</strong> <strong>VAN</strong> <strong>JAMES</strong> <strong>II</strong><br />
JANUARI 2009<br />
vrijdag 23 Amsterdam, Muziekgebouw aan ’t IJ, 20.30 uur<br />
zaterdag 24 Groningen, De Oosterpoort, 20.15 uur<br />
woensdag 28 Maastricht, OLV Basiliek, 20.30 uur<br />
donderdag 29 Naarden, Grote Kerk, 20.15 uur<br />
vrijdag 30 Utrecht, Vredenburg Leidsche Rijn, 20.15 uur
UITVOEREN<strong>DE</strong>N<br />
De <strong>Nederlandse</strong> <strong>Bachvereniging</strong><br />
Richard Egarr, dirigent<br />
Philip Freriks, verteller<br />
sopraan Lauren Armishaw, Ulrike Barth, Kristina Bitenc, Dorothea Jakob,<br />
Hilde Van Ruymbeke, Klaartje van Veldhoven, Orlanda Velez Isidro<br />
alt Barnabás Hegyi, Gemma Jansen, Saskia Kruysse, Daniel Lager,<br />
Elena Pozhidaeva, Michaela Riener<br />
tenor Robert Buckland, Diederik Rooker, Markus Schuck, Kevin Skelton,<br />
Ronald Threels, Joost van Velzen<br />
bas Matthew Baker, Donald Bentvelsen, Frank Hermans,<br />
Achim Hoffmann, Lionel Meunier, Ludovic Provost<br />
viool 1 Sayuri Yamagata, Paulien Kostense, Antoinette Lohmann,<br />
Annelies van der Vegt, Hanneke Wierenga<br />
viool 2 Anneke van Haaften, Pieter Affourtit, Peter Van Boxelaere,<br />
Marinette Troost<br />
altviool Staas Swierstra, Jan Willem Vis, Wanda Visser<br />
cello Lucia Swarts, Richte van der Meer, Ruth Verona<br />
contrabas Robert Franenberg<br />
hobo Frank de Bruine, Peter Frankenberg<br />
fagot Benny Aghassi, Tomasz Wesolowski<br />
trompet Robert Vanryne, Fruzsina Hara, Andreas Bengtsson<br />
pauken Peppie Wiersma<br />
theorbe Linda Sayce<br />
klavecimbel Richard Egarr<br />
orgel Siebe Henstra
PROGRAMMA<br />
<strong>DE</strong> <strong>KRONING</strong> <strong>VAN</strong> <strong>JAMES</strong> <strong>II</strong>, 1685<br />
John Blow (1649-1708)<br />
Let thy hand be strengthened<br />
voor koor en basso continuo<br />
Thomas Tallis (ca.1505-1585)<br />
Come, Holy Ghost, our souls inspire<br />
voor koor en orgel<br />
John Blow<br />
Behold, o God our defender<br />
voor koor en basso continuo<br />
God spake sometime in visions<br />
voor koor, strijkers en basso continuo<br />
Let my prayer come up<br />
voor koor en basso continuo<br />
Henry Purcell (1659-1695)<br />
My heart is inditing<br />
voor koor, strijkers en basso continuo<br />
De gelezen teksten zijn afkomstig uit:<br />
De Kooninge van Jacobus de <strong>II</strong>. Koning van Engelandt, &c. Behelsende alle de<br />
ceremonie gepleegt by de Bisschoppen, soo in de Processie, Heiliging, Salving,<br />
Gebeden, en Eden die sijn Majesteyt heeft afgeleyt; en de huldiging, Manschap van alle<br />
de Kroons Dienaren an 't voltrecken der selver. Soo als die geschiedt zijn TOT<br />
WESTMUNSTER, op den 3 May, zijnde den dagh van St.Joris.<br />
pauze<br />
<strong>DE</strong> <strong>KRONING</strong> <strong>VAN</strong> GEORGE <strong>II</strong>, 1727<br />
Georg Frideric Handel (1685-1759)<br />
Coronation Anthems<br />
voor koor en orkest<br />
Zadok the Priest, HWV 258<br />
Let thy hand be strengthened, HWV 259<br />
The King shall rejoice, HWV 260<br />
My heart is inditing, HWV 261
TOELICHTING<br />
Het jaar 1685 is een belangrijk jaar in de muziekgeschiedenis. In dat jaar werden<br />
de drie grootste componisten van hun tijd geboren, Georg Friedrich Händel (op<br />
23 februari), Johann Sebastian Bach (op 21 maart) en Domenico Scarlatti (op 26<br />
oktober). De eerstgeborene van deze drie, Händel, zou een groot deel van zijn<br />
leven in Engeland doorbrengen. Daar zou hij ontdekken dat 1685 ook voor de<br />
Engelse geschiedenis belangrijk was: op 3 mei 1685 werd in de Westminster<br />
Abbey van Londen James <strong>II</strong> (in het Nederlands Jacobus <strong>II</strong>) tot koning van<br />
Engeland gekroond.<br />
De tweede helft van de zeventiende eeuw was een roerige tijd voor<br />
bestuurlijk Engeland. Na de executie van Charles I (1600-1649, koning sinds 1625)<br />
was er gedurende tien jaar geen koning voor het land; wel waren er twee<br />
zogenaamde ‘Lord protectors’ die tussen 1653 en 1659 de touwtjes in handen<br />
hadden. In de rest van de eeuw kwamen er nog drie koningen langs, onder wie de<br />
genoemde James <strong>II</strong> (1633-1701). Helaas zou zijn koningschap één van de kortste<br />
in de Britse geschiedenis worden, hij hield het nog geen vier jaar uit. Zijn openlijk<br />
katholicisme (hij had zich op latere leeftijd bekeerd) werd niet gewaardeerd en<br />
mede hierom werd hij tijdens de zogenaamde ‘Glorious Revolution’ van 1688<br />
afgezet. Dit gebeurde met behulp van een leger onder leiding van onze<br />
landgenoot Willem <strong>II</strong>I van Oranje, die James ook zou opvolgen.<br />
Hoe kort het koningschap van James <strong>II</strong> ook zou zijn, het feest rond zijn<br />
kroning was één van de uitgebreidste en extravagantste in de Britse geschiedenis.<br />
We zijn zeer goed ingelicht over deze kroning dankzij het uitgebreide verslag van<br />
Francis Sandford. Dit verslag was zo omvangrijk, dat de uitgave ervan geen<br />
sinecure was: het boek verscheen net voordat James <strong>II</strong> afgezet werd... Sandfords<br />
verslag vertelt ons over de lange processies, het indrukwekkende vuurwerk, de<br />
gigantische feestmaaltijden en ook over de muziek die tijdens de feestelijkheden<br />
klonk. Maar Sandford was niet de enige ‘verslaggever’ die bij de kroning aanwezig<br />
was: uit vele landen waren mensen afgevaardigd om verslag te doen van deze<br />
gebeurtenis. Ook ons land was vertegenwoordigd, en dat leidde tot een kleine<br />
publicatie met de titel De Krooninge van Jacobus de <strong>II</strong>. Koning van Engelandt.<br />
Tijdens het eerste deel van het concert hoort u passages uit deze tekst, zodat u,<br />
net als de mensen uit die tijd, een indruk krijgt van de feestelijkheden rond de<br />
kroning.<br />
John Blow (1649-1708) was een van de componisten wiens muziek bij deze<br />
kroning klonk. Blow werd als hofmusicus voor James <strong>II</strong> aangesteld en hij schreef<br />
de twee anthems God spake sometime in visions en Behold, o God our defender<br />
speciaal voor de kroning. God spake sometime in visions is één van Blows grootste<br />
anthems en is gebaseerd op enkele verzen uit psalm 89 (v. 20-30). In deze verzen<br />
spreekt God Koning David aan, en zinnen als ‘Ik heb hulp geboden aan een held.<br />
In David vond ik een dienaar, ik zalfde hem met heilige olie’ zullen de zeer<br />
ambitieuze én religieuze James ongetwijfeld geraakt hebben. Behold, o God our<br />
defender is veel korter en ook wat eenvoudiger. Het bestaat tekstueel uit een<br />
compilatie van psalmteksten en zinnen uit het eerste boek van Samuel. Hierin<br />
wordt gesproken over de gewenste kracht en rechtvaardigheid van de nieuwe<br />
koning. De andere twee anthems, Let thy hand be strengthened en Let my prayer<br />
come up, zijn net als Behold, o God our defender kort en sluiten er inhoudelijk<br />
naadloos op aan.<br />
Ook Henry Purcell (1659-1695) componeerde speciaal muziek voor de kroning<br />
van James <strong>II</strong>. Zijn My heart is inditing is bijna even lang als de anthems van Blow<br />
tezamen. Dit is mede te danken aan de prachtige en zeer uitgebreide<br />
instrumentale ouverture van ruim drie minuten, die bovendien halverwege het
stuk in zijn geheel wordt herhaald. De ouverture wordt gevolgd door een lang<br />
vocaal deel voor achtstemmig koor en acht solisten. Na de herhaling van de<br />
ouverture en nog een vocaal deel komt de anthem tutti maar redelijk ingetogen tot<br />
een einde (‘Praise the Lord...’). Net als bij de anthems van Blow wordt er in<br />
Purcells My heart weer naar hartelust geknipt en geplakt met bijbeltekst. Dit<br />
resulteert bij Purcell in een vlechtwerk van zinsneden uit psalm 45, waar zelfs de<br />
volgorde van de psalm niet steeds gerespecteerd wordt. Het is duidelijk dat de<br />
psalmtekst puur gebruikt wordt als bron van toepasselijke zinnen voor de kroning.<br />
We noemden hem boven al: precies in het jaar van de kroning van James <strong>II</strong> werd<br />
Georg Friedrich Händel in Halle geboren. Al vroeg in zijn leven reisde Händel<br />
door Europa en op zijn negentiende ging hij naar Hamburg, om in de jaren<br />
daarna naar Italië af te reizen. Dankzij een samenloop van omstandigheden raakte<br />
hij echter al snel in Engeland verzeild. In 1710 werd Händel in Hannover<br />
kapelmeester van Georg I. Ludwig (1660-1727). Een bezoek aan Londen in 1710<br />
had ongetwijfeld grotere consequenties dan ook Händel vermoedde, want in 1712<br />
zou hij er definitief gaan wonen. In 1714 volgde zijn voormalige werkgever: de<br />
genoemde Georg werd namelijk King George I van Groot-Brittanië.<br />
Het was sinds James <strong>II</strong> namelijk nog steeds onrustig gebleven in bestuurlijk<br />
Engeland: na drie jaar Willem van Oranje volgde twaalf jaar Queen Anne, en die<br />
werd in 1714 opgevolgd door George I. Toen deze in juni 1727 overleed, kwam er<br />
eindelijk een koning die weer eens langere tijd aan de macht bleef: George <strong>II</strong> zou<br />
liefst 33 jaar regeren. Voor de kroning van deze George <strong>II</strong> moest Händel, wiens<br />
naam tegen die tijd al verengelst was tot George Frideric Handel, vier nieuwe<br />
anthems componeren.<br />
Deze vier anthems werden een enorm succes. Sinds hun première zijn ze<br />
verheven tot het standaardrepertoire bij kroningen in Engeland, met name de<br />
opener Zadok the Priest. Bij beluistering is direct duidelijk waarom: het is niet<br />
alleen uitermate feestelijke muziek, maar we horen Handel ook op het hoogtepunt<br />
van zijn krachten. Handel was zelf blijkbaar ook tevreden, want hij heeft de muziek<br />
van de anthems later opnieuw gebruikt in de oratoria Esther en Deborah. In 1743<br />
verschenen de anthems bovendien in een nieuwe, zelfstandige editie.<br />
Het driedelige Zadok the Priest zet direct groots in. Na een korte ouverture,<br />
waarin Handel de spanning op onnavolgbare wijze weet op te bouwen, barst het<br />
spektakel los. De tekst is gebaseerd op een magnificat-antifoon voor in de<br />
zevende week na Pinksteren, dat op zijn beurt is gebaseerd op een bijbelse<br />
passage uit het eerste boek Koningen. In de tekst wordt gesproken over de zalving<br />
van de koning, en Zadok the Priest is vermoedelijk ook bedoeld voor de zalving van<br />
George <strong>II</strong>. Het tevens driedelige Let thy hand is een stuk bedaarder van aard, en is<br />
ook de enige van de Coronation Anthems zonder koper en slagwerk. Net als Zadok<br />
the Priest hoort het bij de voorbereidende rites voor de kroning en in de tekst (naar<br />
psalm 89: 14-15) wordt ook over voorbereiding gesproken.<br />
Met de derde en vierde anthem komen we terecht bij de muziek die heeft<br />
geklonken tijdens de uiteindelijke kroning van koning en koningin. Na de eerste<br />
twee voorbereidende anthems zijn deze een stuk langer en bestaan ook uit meer<br />
delen. Het grootse The King shall rejoice, gebaseerd op psalm 21: 1, 5, 3, bestaat<br />
uit vijf delen en eindigt stijlvol met twee fugatische delen. Het vierdelige My heart<br />
is inditing, bedoeld voor de koningin, klinkt even statig als The King shall rejoice,<br />
maar is opvallend milder en vrij lyrisch van karakter. De tekst is wederom een<br />
compilatie, dit keer van enkele verzen uit psalm 45 aangevuld met een<br />
toepasselijke zin uit Jesaja (49:23), waarin de nieuwe koning en koningin als vader<br />
en moeder van het land worden gezien.<br />
Thomas Op de Coul, december 2008
TEKSTEN<br />
John Blow Let thy hand be strengthened<br />
Let thy hand be strengthen’d Krachtig is uw hand,<br />
and thy right hand be exalted, geheven uw rechterarm,<br />
Let justice and judgement uw troon rust op<br />
be the preparation of thy seat: recht en gerechtigheid:<br />
let mercy and truth go before thy face. liefde en waarheid gaan voor u uit.<br />
Allelujah. Halleluja.<br />
Thomas Tallis Come, Holy Ghost, our souls inspire<br />
Come, Holy Ghost, our souls inspire, Kom, heilige geest, en beziel ons,<br />
and lighten with celestial fire; verlicht ons met hemels vuur;<br />
Thou the anointing Spirit art, U bent de zalvende geest,<br />
Who dost thy sevenfold gifts impart. die uw gaven in zevenvoud schenkt.<br />
Praise to thy eternal merit, Geprezen zij uw eeuwige goedheid,<br />
Father, Son, and Holy Spirit. vader, zoon, en heilige geest.<br />
Amen. Amen.<br />
Thy blessèd unction from above Uw heilige zalving uit de hemel<br />
is comfort, life and fire of love; biedt troost, leven en het vuur der liefde;<br />
Enable with perpetual light Verjaag het donker met eeuwig licht<br />
the dullness of our blinded sight. en verlos ons van onze blindheid.<br />
Praise… Geprezen…<br />
Anoint and cheer our soilèd face Zalf en verblijd ons droeve gelaat<br />
with the abundance of thy grace: met de overvloed van uw genade:<br />
Keep far our foes, give peace at home; Verjaag onze vijand, schenk vrede thuis;<br />
Where thou art guide no ill can come. Waar u gidst, is er geen kwaad.<br />
Praise… Geprezen…<br />
Teach us to know the Father, Son, Leer ons dat de vader, de zoon,<br />
and thee, of both, to be but one; en u tezamen één zijn;<br />
That through the ages all along Laat dit door de eeuwen heen<br />
this may be our endless song: ons eeuwigdurende lied zijn:<br />
Praise… Geprezen…
John Blow Behold, o God our defender<br />
Behold , o God our defender: God, ons schild, zie naar ons om,<br />
and look upon the face of thine Anointed. sla goedgunstig het oog op uw gezalfde.<br />
The Lord God is a light and defence: Want God, de Heer, is een zon en een schild:<br />
the Lord will give grace and glory, genade en glorie schenkt de Heer,<br />
and no good thing will he withhold zijn weldaden weigert hij niet<br />
from them that live a godly life. aan wie onbevangen op weg gaan.<br />
O Lord God of hosts: Heer van de hemelse machten:<br />
blessed is the man that putteth his trust in<br />
thee.<br />
gelukkig de mens die op u vertrouwt.<br />
John Blow God spake sometime in visions<br />
God spake sometime in visions<br />
Ooit heeft God in een visioen gesproken tot<br />
and said,<br />
uw getrouwen en gezegd:<br />
I have laid help upon one that is mighty, “Ik heb hulp geboden aan een held,<br />
I have found David, found David my servant, In David vond ik een dienaar,<br />
with my holy oil have I anointed him, ik zalfde hem met heilige olie.<br />
My hand shall hold him fast, Mijn hand geeft hem steun,<br />
and my arm shall strengthen him. mijn arm maakt hem sterk,<br />
The enemy shall not be able to do him geen vijand zal hem<br />
violence,<br />
overvleugelen,<br />
the son of wickedness shall not hurt him. geen boosdoener hem bedwingen,<br />
I will smite down his foes before his face zijn belagers zal ik voor zijn ogen verslaan,<br />
and plague them that hate him. zijn haters vermorzelen.<br />
But my faithfulness and my mercy<br />
Mijn trouw en mijn liefde<br />
shall be with him,<br />
vergezellen hem,<br />
And in my name shall his horn be exalted. door mijn naam zal hij in aanzien stijgen.<br />
I will set his dominion also in the sea, Zijn linkerhand leg ik op de zee,<br />
and his right hand in the floods. zijn rechterhand op de rivier.<br />
He shall cry unto me, Thou art my father, Hij zal tot mij roepen: ‘U bent mijn vader,<br />
my God and my strong salvation. mijn God, de rots die mij redt!’<br />
And I will make him my first born, Ik maak hem tot mijn eerstgeborene,<br />
higher than the kings of the earth, tot de hoogste van de koningen der aarde.<br />
My mercy will I keep for him for ever more, Mijn liefde zal hem altijd beschermen,<br />
and my cov’nant shall stand fast with him. hecht is mijn verbond met hem.<br />
His seed also will I make to endure for ever, Zijn dynastie houd ik voor altijd in stand,<br />
and his throne as the days of heav’n. zijn troon zolang de hemel duurt.”<br />
Amen, allelujah. Amen, hallelujah.<br />
John Blow Let my prayer come up<br />
Let my prayer come up Laat mijn gebed voor u zijn<br />
into thy presence as incense: als reukwerk,<br />
let the lifting up of my hands mijn geheven handen<br />
be as an evening sacrifice. als een avondoffer.
Henry Purcell My heart is inditing<br />
My heart is inditing of a good matter; In mijn hart wellen de juiste woorden op<br />
I speak of the things which Ik dicht over de koning<br />
I have made unto the king. en spreek tot zijn eer.<br />
At his right hand shall stand Rechts van u<br />
the queen all glorious within: staat de koningin,<br />
her clothing is of wrought gold. getooid met goud uit Ofir.<br />
She shall be brought unto the king Een kleurige stoet brengt haar<br />
in raiment of needlework: naar de koning,<br />
the virgins that follow her shall bear her in haar gevolg de meisjes, haar<br />
company.<br />
vriendinnen.<br />
With joy and gladness<br />
Zij worden naar hem toe gebracht;<br />
shall they be brought;<br />
begeleid door gejuich en vreugdezang<br />
and shall enter into the king's palace. gaan zij het paleis van de koning binnen.<br />
Hearken, O daughter, consider, Luister, dochter, zie en hoor,<br />
incline thine ear: forget also thine own vergeet uw volk<br />
people and thy father's house. en het huis van uw vader.<br />
Instead of thy fathers thou shalt have children: Uw zonen volgen uw voorouders op,<br />
whom thou may'st make princes in all lands. u laat hen heersen over heel het land.<br />
Praise the Lord, O Jerusalem: Prijs, Jeruzalem, prijs de Heer,<br />
praise thy God, O Sion. loof, Sion, loof je God.<br />
For kings shall be thy nursing fathers: Koningen zullen je verzorgen,<br />
and their queens thy nursing mothers. vorstinnen zullen je zogen.<br />
Hallelujah. Amen. Halleluja. Amen.<br />
George Frideric Handel Zadok the Priest<br />
Zadok the priest and Nathan the prophet Zadok de priester en Nathan de profeet<br />
anointed Solomon King. zalfden Salomo tot koning.<br />
and all the people rejoiced and said: En alle mensen juichten en riepen:<br />
God save the King! God beware de koning!<br />
Long live the King! Lang leve de koning!<br />
May the King live forever, Moge de koning eeuwig leven,<br />
Amen, alleluia. Amen, halleluja.<br />
George Frideric Handel Let thy hand be strengthened<br />
Let thy hand be strengthen’d krachtig is uw hand,<br />
and thy right hand be exalted, geheven uw rechterarm,<br />
Let justice and judgement uw troon rust op<br />
be the preparation of thy seat: recht en gerechtigheid,<br />
let mercy and truth go before thy face. liefde en waarheid gaan voor u uit.<br />
Allelujah Halleluja
George Frideric Handel The King shall rejoice<br />
The King shall rejoice in thy strength, O Lord, Heer, uw kracht verblijdt de koning,<br />
Exceeding glad shall he be of thy salvation. Luid juicht hij om uw overwinning.<br />
Glory and worship hast thou laid upon him. U tooide hem met glans en glorie.<br />
Thou hast prevented him U naderde hem<br />
with the blessings of goodness, met rijke zegen,<br />
and hast set a crown of pure gold<br />
en plaatste op zijn hoofd een gouden<br />
upon his head.<br />
kroon.<br />
Alleluia. Halleluja.<br />
George Frideric Handel My heart is inditing<br />
My heart is inditing of a good matter; In mijn hart wellen de juiste woorden op<br />
I speak of the things which Ik dicht over de koning<br />
I have made unto the king. en spreek tot zijn eer.<br />
Kings' daughters were among Koningsdochters bevonden zich<br />
thy honorable women. onder de vrouwen in uw stoet.<br />
Upon thy right hand did stand Aan uw rechterhand stond<br />
the queen in vesture of gold. de koningin, getooid in goud van Ofir.<br />
And the king shall have pleasure Moge uw schoonheid<br />
in thy beauty. de koning behagen.<br />
Kings shall be thy nursing fathers, Koningen zullen je verzorgen,<br />
and queens thy nursing mothers. en vorstinnen zullen je zogen.
BIOGRAFIEËN<br />
Richard Egarr is een van de meest<br />
veelzijdige musici van zijn generatie. Hij<br />
bespeelt alle soorten toetsinstrumenten<br />
en hij treedt veelvuldig op in<br />
kamermuziekbezettingen en is<br />
veelgevraagd als dirigent en solist.<br />
Richard Egarrs muzikale vorming vond<br />
plaats als koorknaap in York Minster<br />
aan de Chetham’s School of Music in<br />
Manchester en als orgelstudent aan<br />
Clare College, Cambridge. Zijn<br />
klavecimbelstudie bij Gustav Leonhardt<br />
in Amsterdam is van grote invloed<br />
geweest op zijn ‘oude-muziekcarrière’<br />
en leidde onder meer tot een eerste prijs<br />
op het Internationale C.Ph.E.-Bach-<br />
Fortepiano-Klavichord-Cembalo-Concours in Hamburg.<br />
Als dirigent kent Richard Egarr een grote veelzijdigheid. Hij dirigeerde opera’s en<br />
oratoria van de Matthäuspassion tot John Taverners Ikon of Light. Bij zowel oudemuziekensembles<br />
als symfonieorkesten is hij gastdirigent, waaronder het<br />
Chamber Orchestra of Europe, Radio Kamerorkest, Weens Kamerorkest, The<br />
Academy of Ancient Music en The Orchestra of the Age of Enlightenment. Dit<br />
seizoen omvat gastoptredens bij het Residentie Orkest (Matthäuspassion), het<br />
Brabants Orkest, het Vlaams Radio Koor en Orkest, het Schots Kamerorkest en<br />
Portland Baroque. Richard Egarr is sinds 2006 ‘Music Director’ van de Academy of<br />
Ancient Music, als opvolger van Christopher Hogwood.<br />
In recitals is Richard Egarr regelmatig te gast op de belangrijkste oudemuziekfestivals<br />
en podia in Europa en Japan. Dit seizoen omvat tournees met<br />
violist Andrew Manze, met sonates van Schubert en Hubert Parry, in de VS en<br />
Azië. Zijn succesvolle solodebuut in de VS, in 2006, kreeg afgelopen herfst een<br />
vervolg met Bachs Wohltemperierte Clavier.<br />
Egarrs omvangrijke discografie telt werk van Frescobaldi, Purcell, Gibbons,<br />
Couperin, Bach en het complete werk voor klavecimbel en orgel van Froberger. Bij<br />
het label Harmonia Mundi USA verschenen verschillende CD’s met<br />
klavecimbelmuziek van Bach en een opname van Mozarts Fantasias & Rondos. Met<br />
Andrew Manze nam hij vele met internationale prijzen bekroonde CD’s op: o.a.<br />
vioolsonates van Rebel, Bach, Pandolfi, Handel, Corelli, Biber, Mozart en<br />
Schubert. Er verschijnt een serie Handelopnamen met de Academy of Ancient<br />
Music, met o.a. de Concerti Grossi (op.3), de orgelconcerten<br />
(op. 4 en 7) en kamermuziek (op. 1).
Philip Freriks is geboren in Utrecht. Hij begon zijn<br />
journalistieke loopbaan op zijn zestiende als<br />
roeimedewerker van het Nieuw Utrecht Dagblad.<br />
Daarna werkte hij buiten schooltijd voor Het Vrije<br />
Volk. Vanaf 1966 woonde hij in Parijs, waar hij<br />
studeerde aan het Institut de Science Politique.<br />
Freriks was in de zeventiger jaren correspondent van<br />
Het Parool en de Franse kwaliteitskrant<br />
Le Monde. In die tijd was hij werkzaam bij Vara’s<br />
Achter het Nieuws en het spraakmakende politieke<br />
programma Haagsche Kringen. Na terugkeer in Parijs<br />
werd Freriks correspondent van Het Parool, de NOS<br />
en de Volkskrant. Hij presenteerde<br />
televisieprogramma’s als Lopend Vuur, Passages en<br />
vanaf 1990 Het Groot Dictee der <strong>Nederlandse</strong> Taal.<br />
Sinds 1996 is Freriks redacteur-presentator van het<br />
Achtuurjournaal van de NOS.<br />
Freriks schreef de succesvolle gids Neem nou Parijs<br />
en is auteur van de intrigerende zoektocht naar het<br />
Parijse monument dat Jan Dibbets ontwierp voor de Franse astronoom en<br />
politicus François Arago, De Meridiaan van Parijs. De afgelopen jaren verschenen<br />
Ik herinner me, Gare du Nord, Verhalen over Frankrijk en Jantje. Hij publiceerde<br />
tevens een kunstboek voor kinderen: De Schilders van Parijs. In februari 2009<br />
verschijnt Les Chats de Lili, een serie geschilderde en geschreven kattenportretten<br />
in samenwerking met zijn vrouw.<br />
Naast zijn journalistieke werk heeft Freriks de laatste jaren tot twee maal toe een<br />
succesvolle theatertournee door Nederland gemaakt. Hij schreef en trad op met<br />
het tekstmuziekprogramma Ik herinner me en vervolgens met Gare du Nord. Hij<br />
was meerdere malen verteller in kameropera’s van het gezelschap Piccoli Olandesi<br />
onder leiding van Marc Pantus. In het najaar van 2008 speelde hij de rol van<br />
rechter in De Grote Verkiezingsshow, de zaak tegen de familie Alleman van het<br />
Zuidelijk Toneel. Sinds 2005 is Philip Freriks ambassadeur van de CPNBcampagne<br />
Nederland Leest.
NIEUWSTE CD<br />
‘Onverzadigbaar, gelukkig en dronken<br />
makend.’<br />
Financieel Dagblad<br />
Prachtige liefdesmuziek van Böhm,<br />
Schütz,<br />
J.C. Bach en J.S. Bach. Een aanrader.<br />
Tot 1 februari laag geprijsd!<br />
Nu te koop in de vriendenstand<br />
voor slechts € 14,95<br />
of via www.bachvereniging.nl voor<br />
€ 17,45 (inclusief verzendkosten).<br />
LIVE IN MEI<br />
Heeft u de CD al in huis en wilt u dat deze muziek u live wordt toegezongen?<br />
Of wilt u deze rijke muziek sowieso eens horen tijdens een concert?<br />
In mei wordt hetzelfde repertoire, uitgebreid met een cantate van Dietrich<br />
Buxtehude,<br />
vijf keer uitgevoerd in Nederland.<br />
Voor meer informatie en voor het bestellen van kaarten: kijk op<br />
www.bachvereniging.nl of bel met onze publieksservice 030 – 2 513 413.
MATTHÄUSPASSION NAAR<strong>DE</strong>N<br />
Ervaar de unieke sfeer en de geweldige akoestiek van de Grote Kerk in Naarden<br />
Er zijn nog kaarten!<br />
• Palmzondag 5 april 2009: derde rang (luisterplaatsen)<br />
• Woensdag 8 april 2009: derde rang (luisterplaatsen)<br />
• Witte Donderdag 9 april 2009: derde rang (luisterplaatsen)<br />
• Goede Vrijdag 10 april 2009: uitverkocht<br />
• Paaszaterdag 11 april 2009: uitverkocht<br />
U kunt kaarten bestellen via onze publieksservice 030 - 2513 413 of via<br />
www.bachvereniging.nl.<br />
MATTHÄUSPASSION AAR<strong>DE</strong>NBURG<br />
GECOMBINEERD MET WEEKENDJE BRUGGE<br />
Op zaterdag 4 april 2009 voert De <strong>Nederlandse</strong> <strong>Bachvereniging</strong> in de historische<br />
St. Baafskerk de Matthäuspassion uit. Wij bieden u rondom het concert een<br />
aantrekkelijk tweedaags arrangement aan. De uitvalbasis is Brugge. Deze<br />
prachtige Belgische stad is slechts een half uur rijden van Aardenburg. Na<br />
ontvangst en een lunch in Brugge zorgen wij voor vervoer van en naar<br />
Aardenburg, waar u in de middag kunt luisteren naar de Matthäuspassion.<br />
Aansluitend wordt u teruggebracht naar het centrum van Brugge voor een diner.<br />
De avond is vrij te besteden. Nadat u de volgende dag heeft kunnen genieten van<br />
een uitgebreid ontbijtbuffet in het hotel, vertrekken we voor een stadswandeling<br />
door Brugge onder leiding van een gids. De wandeling eindigt bij het pas<br />
geopende Frietmuseum, het enige ter wereld!<br />
Wilt u het arrangement bestellen of wilt u meer weten over het programma? Bel<br />
dan met onze publieksservice 030 – 2 513 413 of kijk op www.bachvereniging.nl.
COLOFON<br />
De <strong>Nederlandse</strong> <strong>Bachvereniging</strong><br />
dagelijks bestuur<br />
Aart van Bochove voorzitter<br />
drs. Kees Beuving secretaris<br />
drs. Henk van Wijk penningmeester<br />
Peter Bree<br />
mr. Marry de Gaay Fortman<br />
algemeen bestuur<br />
Reurt Gisolf<br />
drs. Harry Hendriks<br />
Atzo Nicolaï<br />
drs. Kees Storm<br />
bestuur Stichting Vrienden van De <strong>Nederlandse</strong> <strong>Bachvereniging</strong><br />
mr. Laetitia Griffith voorzitter<br />
Marian van der Meer vice-voorzitter<br />
drs. ing. Simon Schaap RA penningmeester<br />
mr. Erik Habers secretaris<br />
Siebe Henstra<br />
Pim Mol Bachfonds<br />
Pol Schevernels<br />
mr. Ben Schmitz<br />
leiding<br />
Jos van Veldhoven artistiek leider<br />
Mark Vondenhoff zakelijk leider<br />
bureau<br />
afdeling productie<br />
Erik van Lith coördinator, Hilde Van Ruymbeke koormedewerker,<br />
Jacques de Rijck medewerker podium en vervoer, Gerrit Maas medewerker podium,<br />
Jan Hemmer bibliothecaris<br />
afdeling marketing & communicatie<br />
Harold Kerkhof coördinator, Hans Schimmel manager marketing,<br />
Sytske Slager medewerker marketing & communicatie,<br />
Marit Boersma hoofd publieksservice, Rebecca Schoon medewerker publieksservice<br />
afdeling financiën & subsidiewerving<br />
Liesbeth van der Luit coördinator, Martin Scholten financieel medewerker<br />
Sara Pleyte directiesecretaresse<br />
Wilma van Egmond bestuurssecretaresse<br />
Pedro Stubert, Wim Helder medewerkers vriendenstand<br />
Rom Molemaker, Christien van Oostveen vrijwilligers<br />
programmaboekje<br />
Sytske Slager samenstelling en redactie<br />
Marco Borggreve fotografie<br />
Vertaal- en Redactiebureau Pelgrom en Nieuwe Bijbelvertaling vertalingen<br />
Thomas Op de Coul toelichting<br />
Octavo/ Bridwell Library Southern Methodist University afbeeldingen
subsidiënten en fondsen<br />
Ministerie van OCW<br />
SNS Reaal Cultuurfonds<br />
Gemeente Alkmaar<br />
Gemeente Kampen<br />
Gemeente Maastricht<br />
Gemeente Naarden<br />
Provincie Utrecht<br />
Gemeente Utrecht<br />
Gemeente Zutphen<br />
sponsors<br />
ABN AMRO Bank nv F. van Lanschot Bankiers<br />
Stichting Pensioenfonds ABP nv <strong>Nederlandse</strong> Spoorwegen<br />
Achmea Holding <strong>Nederlandse</strong> Vereniging van Banken<br />
Aegon nv Nuon<br />
Aon Groep Nederland nv Obvion<br />
Atradius nv Rabobank Maastricht e.o.<br />
Ballast Nedam nv Rabobank Tilburg<br />
Boer & Croon Strategy and RAI Holding bv<br />
Management Group Randstad Holding nv<br />
Bouwfonds MAB Development bv Royal Haskoning<br />
De Brauw Blackstone Westbroek nv RWE Energy Nederland nv<br />
Chairy Control bv Schiphol Group<br />
Classic FM Sdu nv<br />
CNR Music bv Sena<br />
Connexxion Holding nv Siemens Nederland nv<br />
Corus Groep Spigthoff Advocaten en Belastingadviseurs<br />
DAF Trucks nv Schiphol Group<br />
Delta Lloyd nv TBI Holdings bv<br />
Deutsche Bank ag Theodoor Gilissen Bankiers nv<br />
DSM nv Stichting Topas<br />
ERA Bouw bv Towers Perrin HR Services<br />
Ernst & Young Transfer Solutions<br />
Essent nv TKH Group nv<br />
Fortis Vastgoed Ontwikkeling nv Verbond van Verzekeraars<br />
Generali Verzekeringsgroep nv Royal Wessanen nv<br />
Havenbedrijf Rotterdam nv Westplan Investors nv<br />
Heijmans nv<br />
ING Groep<br />
ING Commercial Finance bv<br />
Bank Insinger de Beaufort nv<br />
Interpolis<br />
het Kadaster<br />
Koninklijke Joh. Enschedé<br />
KLM<br />
KPMG<br />
In het bijzonder bedanken we Stichting Elisabeth Strouven,Stichting Edmond Hustinx,<br />
Stichting Pensioenfonds ABP, DSM NV, Rabobank Maastricht e.o. en Obvion voor het<br />
mede mogelijk maken van het concert in Maastricht.