Statuten en reglementen* - PvdA
Statuten en reglementen* - PvdA
Statuten en reglementen* - PvdA
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
De bepaling<strong>en</strong> in dit artikel zijn grot<strong>en</strong>deels e<strong>en</strong> combinatie van bepaling<strong>en</strong> in de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> de bestaande<br />
routines in de partij. Twee verandering<strong>en</strong> word<strong>en</strong> mogelijk gemaakt t<strong>en</strong> opzichte van de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
- het aanpass<strong>en</strong> van de ontwerpkandidat<strong>en</strong>lijst door bestuur of onafhankelijke kandidaatstellingscommissie als door het<br />
terugtrekk<strong>en</strong> van kandidat<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> door de vergadering aangebrachte wijziging het bestuur of de onafhankelijke kandidaatstellingscommissie<br />
concludeert dat de ontwerpkandidat<strong>en</strong>lijst niet meer voldoet aan de profielschets voor de fractie;<br />
- de mogelijkheid voor de vergadering om e<strong>en</strong> nog niet definitief geplaatste kandidaat met e<strong>en</strong> gekwalificeerde meerderheid<br />
buit<strong>en</strong> de besluitvorming te plaats<strong>en</strong>.<br />
Artikel 1.13. Het opzegg<strong>en</strong> van vertrouw<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> persoon in de functie die hij bekleedt<br />
In dit artikel wordt geregeld dat de bevoegde vergadering het vertrouw<strong>en</strong> kan opzegg<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> functionaris die<br />
verantwoording schuldig is aan die vergadering. Op die wijze kan e<strong>en</strong> bestuurslid word<strong>en</strong> afgezet of kan e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>teraadslid word<strong>en</strong> "teruggeroep<strong>en</strong>". In de tekst van dit artikel is expliciet sprake van het opzegg<strong>en</strong> van<br />
vertrouw<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> lid t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van de functie die hij bekleedt. Het gaat dus altijd om de vervulling van e<strong>en</strong><br />
functie <strong>en</strong> betreft niet e<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong> in algem<strong>en</strong>e zin of in de persoon als zodanig. Als dat laatste aan de orde<br />
is <strong>en</strong> de daarbij voorgeschrev<strong>en</strong> relevante invalshoek<strong>en</strong> zijn aan de orde, di<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> vergadering e<strong>en</strong> verzoek tot<br />
royem<strong>en</strong>t te overweg<strong>en</strong>.<br />
Bij het "terugroep<strong>en</strong>" van e<strong>en</strong> lid in e<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong>de functie wordt verder verwez<strong>en</strong> naar artikel 1.22.<br />
lid 12.<br />
In de praktijk wordt e<strong>en</strong> beslissing om het vertrouw<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> persoon op te zegg<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> positie e<strong>en</strong> "motie<br />
van wantrouw<strong>en</strong>" g<strong>en</strong>oemd. In het op<strong>en</strong>baar bestuur wordt ook nog onderscheid gemaakt tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> dergelijke<br />
motie van wantrouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> de beslissing iemand te ontslaan. Binn<strong>en</strong> de partij is het echter niet goed mogelijk<br />
dat e<strong>en</strong> bevoegde vergadering het vertrouw<strong>en</strong> opzegt <strong>en</strong> dat iemand dan toch in zijn positie blijft als niet ook<br />
e<strong>en</strong> beslissing wordt g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> hem te ontslaan uit die functie. Daarom is in dit artikel e<strong>en</strong> beslissing tot het<br />
opzegg<strong>en</strong> van vertrouw<strong>en</strong> gelijk gesteld met het ontslaan uit die functie.<br />
E<strong>en</strong> uitspraak over het opzegg<strong>en</strong> van het vertrouw<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t zowel de naam als de functie van de betrokk<strong>en</strong>e te<br />
bevatt<strong>en</strong>.<br />
In de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> is er niet e<strong>en</strong> expliciet artikel over het opzegg<strong>en</strong> van vertrouw<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> persoon in e<strong>en</strong> functie.<br />
Het vloeit echter voort uit verscheid<strong>en</strong>e bepaling<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> bevoegde vergadering bestuursled<strong>en</strong> kan ontslaan of het vertrouw<strong>en</strong><br />
kan opzegg<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> volksverteg<strong>en</strong>woordiger van de partij ("terugroeping").<br />
Artikel 1.14. Besluitvorming over moties die uitmond<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> gevoel<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> verzoek<br />
Moties waarom het hier gaat, drukk<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gevoel<strong>en</strong> uit of mond<strong>en</strong> uit in e<strong>en</strong> verzoek. Als e<strong>en</strong> motie uitmondt<br />
in e<strong>en</strong> opdracht, gaat het feitelijk om e<strong>en</strong> beslissing over e<strong>en</strong> zaak, gegot<strong>en</strong> in de vorm van e<strong>en</strong> motie: dergelijke<br />
moties vall<strong>en</strong> onder de bepaling<strong>en</strong> van de artikel<strong>en</strong> 1.6. <strong>en</strong> 1.7. <strong>en</strong> zijn wel degelijk vatbaar voor am<strong>en</strong>dering.<br />
Het k<strong>en</strong>merk van de moties waar het hier om gaat is, dat de vergadering over het betreff<strong>en</strong>de onderwerp ge<strong>en</strong><br />
beslissing kan of wil nem<strong>en</strong>. Twee voorbeeld<strong>en</strong> van het dictum van de moties waar het hier wel om gaat:<br />
- "spreekt uit dat het onw<strong>en</strong>selijk is als de fractie hier medewerking aan verle<strong>en</strong>t";<br />
- "nodigt het bestuur uit overleg te voer<strong>en</strong> te op<strong>en</strong><strong>en</strong> met het bestuur van de coalitiepartners om te verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> ...".<br />
E<strong>en</strong> onoplosbare kwestie is wat er moet gebeur<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> motie uitmondt in e<strong>en</strong> verzoek <strong>en</strong> deg<strong>en</strong>e aan wie het<br />
verzoek wordt gericht doet vooraf aan stemming over de motie e<strong>en</strong> toezegging die overe<strong>en</strong>stemt met het verzoek.<br />
Feitelijk is e<strong>en</strong> motie daarmee overbodig geword<strong>en</strong>. Het alsnog in stemming br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> aannem<strong>en</strong> van<br />
e<strong>en</strong> dergelijke motie kan tot uitdrukking br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> dat de vergadering ge<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong> heeft in deg<strong>en</strong>e die de<br />
toezegging heeft gedaan. Toch kunn<strong>en</strong> indi<strong>en</strong>ers of e<strong>en</strong> vergadering er behoefte aan hebb<strong>en</strong> dat de motie toch<br />
in stemming wordt gebracht <strong>en</strong> zelfs komt het voor dat deg<strong>en</strong>e tot wie de motie is gericht juist verzoekt om deze<br />
in stemming te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan te nem<strong>en</strong> (bijvoorbeeld om sterker te staan in onderhandeling<strong>en</strong>).<br />
E<strong>en</strong> andere kwestie is of e<strong>en</strong> motie geam<strong>en</strong>deerd kan word<strong>en</strong>. In de tekst van dit artikel is ervoor gekoz<strong>en</strong> om<br />
dat niet mogelijk te mak<strong>en</strong>. Als andere deelnemers aan de vergadering m<strong>en</strong><strong>en</strong> dat de motie niet goed g<strong>en</strong>oeg<br />
verwoordt wat uitgesprok<strong>en</strong> zou moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan gevoel<strong>en</strong>s of wat verzocht moet word<strong>en</strong>, dan is het beter<br />
e<strong>en</strong> voorstel met e<strong>en</strong> andere tekst voor te legg<strong>en</strong> of teg<strong>en</strong> de motie te stemm<strong>en</strong>. Dat neemt natuurlijk niet weg<br />
dat de indi<strong>en</strong>ers van e<strong>en</strong> motie (binn<strong>en</strong> de verantwoordelijkheid van de eerste ondertek<strong>en</strong>aar) het recht hebb<strong>en</strong><br />
de tekst van de eig<strong>en</strong> motie, gehoord de beraadslaging, aan te pass<strong>en</strong>.<br />
De bepaling<strong>en</strong> in dit artikel zijn e<strong>en</strong> combinatie van bepaling<strong>en</strong> in de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> de bestaande routines in<br />
de partij. Nieuw is dat e<strong>en</strong> motie die e<strong>en</strong> gevoel<strong>en</strong> uitdrukt of uitmondt in e<strong>en</strong> verzoek wel door de indi<strong>en</strong>ers gewijzigd,<br />
maar niet door ander<strong>en</strong> geam<strong>en</strong>deerd kan word<strong>en</strong>.<br />
50 Congresvoorstell<strong>en</strong><br />
Hoofdstuk 1.2. De led<strong>en</strong>raadpleging<br />
Artikel 1.15 tot <strong>en</strong> met 1.18. Bepaling<strong>en</strong> inzake de led<strong>en</strong>raadpleging<br />
De led<strong>en</strong>raadpleging over de keuze van e<strong>en</strong> persoon in e<strong>en</strong> functie mondt, als de led<strong>en</strong>raadpleging geldig is, uit<br />
in e<strong>en</strong> gekwalificeerde voordracht aan de vergadering die de functie daadwerkelijk invult. Het reglem<strong>en</strong>t schrijft<br />
e<strong>en</strong> dergelijke led<strong>en</strong>raadpleging voor over de keuze van de lijsttrekker bij de verkiezing<strong>en</strong> voor de Tweede<br />
Kamer, de Eerste Kamer <strong>en</strong> het Europees Parlem<strong>en</strong>t <strong>en</strong> die van de partijvoorzitter. Daarnaast kan e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging<br />
word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> over andere functies, waarbij het altijd moet gaan om e<strong>en</strong> lijsttrekker of e<strong>en</strong> voorzitter,<br />
mits vooraf aan de kandidaatstellingsprocedure door de bevoegde vergadering is beslot<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging<br />
te houd<strong>en</strong>. Over de vervulling van andere dan de g<strong>en</strong>oemde functies kan dus ge<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging<br />
word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> (zoals p<strong>en</strong>ningmeester of wethouder).<br />
Om als kandidaat toegelat<strong>en</strong> te word<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging, di<strong>en</strong>t iemand voldo<strong>en</strong>de relevante handtek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
te overlegg<strong>en</strong>, maar e<strong>en</strong> bestuur of e<strong>en</strong> onafhankelijke kandidaatstellingscommissie kan ook de<br />
geschiktheid beoordel<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> het licht van de profielschets voor de te vervull<strong>en</strong> functie. Aan e<strong>en</strong> lijsttrekker of<br />
partijvoorzitter word<strong>en</strong> zwaardere eis<strong>en</strong> gesteld dan aan andere functies, zodat het niet alle<strong>en</strong> aan de kandidaat<br />
zelf is om te beoordel<strong>en</strong> of hij geschikt g<strong>en</strong>oeg is voor de rol van lijsttrekker of partijvoorzitter.<br />
Indi<strong>en</strong> de geschiktheid van e<strong>en</strong> kandidaat wordt beoordeeld, mag ge<strong>en</strong> acht word<strong>en</strong> geslag<strong>en</strong> op di<strong>en</strong>s opvatting<strong>en</strong>.<br />
Deze bepaling is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, omdat het aan de led<strong>en</strong> is om te bepal<strong>en</strong> hoe zij de opvatting<strong>en</strong> van de kandidat<strong>en</strong><br />
weg<strong>en</strong> bij hun oordeel in e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging. Voorkom<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong> dat kandidat<strong>en</strong> die geschikt<br />
zijn al in e<strong>en</strong> voortraject deelname wordt onthoud<strong>en</strong>, omdat e<strong>en</strong> bestuur of onafhankelijke commissie het politiek<br />
of inhoudelijk niet met h<strong>en</strong> e<strong>en</strong>s is.<br />
Deze aanloop naar deelname aan e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging is erg gevoelig <strong>en</strong> het gaat ook om gevoelige posities. Uit e<strong>en</strong><br />
oogpunt van zorgvuldigheid naar kandidat<strong>en</strong> is daarom de mogelijkheid geop<strong>en</strong>d om beroep aan te tek<strong>en</strong><strong>en</strong>, indi<strong>en</strong><br />
zij m<strong>en</strong><strong>en</strong> dat zij t<strong>en</strong> onrechte word<strong>en</strong> uitgeslot<strong>en</strong> van deelname (als kandidaat) aan e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging.<br />
Over zak<strong>en</strong> kan e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> (behoud<strong>en</strong>s uitzondering<strong>en</strong> die opgesomd zijn). De uitkomst<br />
van e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging over e<strong>en</strong> zaak is e<strong>en</strong> beslissing. E<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging is dus niet bedoeld om<br />
e<strong>en</strong> "peiling" te houd<strong>en</strong> onder de led<strong>en</strong>. (artikel 1.18. lid 4)<br />
E<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging kan over e<strong>en</strong> aantal opgesomde zak<strong>en</strong> niet word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>, los nog van kwesties die in<br />
statut<strong>en</strong> of reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zodanig geregeld zijn dat ge<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging daarover mogelijk is. Belangrijk is dat<br />
er e<strong>en</strong> heldere vraagstelling is <strong>en</strong> dat de keuze wordt gegev<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> twee antwoord<strong>en</strong> die beide realistisch zijn.<br />
Dat kan uiteraard ook zijn om voor of teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bepaald voorstel te zijn, als maar goed duidelijk is wat het verwerp<strong>en</strong><br />
van het voorstel dan vervolg<strong>en</strong>s betek<strong>en</strong>t.<br />
De artikel<strong>en</strong> over de led<strong>en</strong>raadpleging bevatt<strong>en</strong> overig<strong>en</strong>s bepaling<strong>en</strong> over de ondersteuning van kandidat<strong>en</strong>, de<br />
minimale deelname om e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging geldig te mak<strong>en</strong>, de wijze waarop de uitslag wordt bepaald e.d.<br />
In principe is het ook mogelijk e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging te houd<strong>en</strong> waarbij drie of meer uitkomst<strong>en</strong> mogelijk zijn<br />
<strong>en</strong> waarbij de led<strong>en</strong> e<strong>en</strong> voorkeursvolgorde van die alternatiev<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong>. Bij het organiser<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />
dergelijke led<strong>en</strong>raadpleging is het belangrijk dat de verschill<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> die alternatiev<strong>en</strong> heel duidelijk zijn voor<br />
iedere<strong>en</strong>, omdat anders onnodige verwarring optreedt.<br />
Indi<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging over e<strong>en</strong> functie drie of meer kandidat<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> zijn, wordt gestemd door<br />
de deelnem<strong>en</strong>de led<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> voorkeursvolgorde weer te gev<strong>en</strong>. De uitslag van e<strong>en</strong> dergelijke stemming wordt<br />
bepaald via het systeem van "alternative vote". Op deze manier is het mogelijk e<strong>en</strong> stemming in één keer te houd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> toch uit te kom<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> kandidaat die minst<strong>en</strong>s de helft van de uitgebrachte geldige stemm<strong>en</strong> op zich<br />
ver<strong>en</strong>igt. Het werkt als volgt.<br />
Elke stemgerechtigde plaatst de beschikbare kandidat<strong>en</strong> in de volgorde van zijn voorkeur. Op de eerste plaats zet<br />
hij dus de kandidaat die hij het liefste in de functie ziet, op de tweede plaats deg<strong>en</strong>e die hij vervolg<strong>en</strong>s het liefste<br />
heeft als de kandidaat van zijn eerste voorkeur afvalt, <strong>en</strong>zovoort. Bij het bepal<strong>en</strong> van de uitslag wordt eerst<br />
gekek<strong>en</strong> naar de eerste voorkeur bij alle geldig uitgebrachte stemm<strong>en</strong>. Als ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele kandidaat meer dan de<br />
helft van de geldig uitgebrachte stemm<strong>en</strong> heeft behaald, valt de kandidaat met de minste stemm<strong>en</strong> af. Van de<br />
stemmers waarvan de eerste voorkeur wegvalt, wordt vervolg<strong>en</strong>s gekek<strong>en</strong> wat hun tweede voorkeur is. Die stemm<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> opgeteld bij de betreff<strong>en</strong>de kandidat<strong>en</strong> in de eerste ronde. Als opnieuw ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele kandidaat e<strong>en</strong><br />
meerderheid heeft behaald, dan valt opnieuw de kandidaat af die de minste stemm<strong>en</strong> op zich heeft ver<strong>en</strong>igd. Bij<br />
de stemmers op die vervall<strong>en</strong> kandidaat wordt gekek<strong>en</strong> naar welke kandidaat hun volg<strong>en</strong>de voorkeur uitgaat <strong>en</strong><br />
die stemm<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bij de betreff<strong>en</strong>de kandidat<strong>en</strong> opgeteld. Dit gaat zo door tot dat e<strong>en</strong> kandidaat e<strong>en</strong> meerderheid<br />
van stemm<strong>en</strong> op zich heeft verzameld.<br />
Als de stemm<strong>en</strong> erg verdeeld zijn, kan het voorkom<strong>en</strong> dat pas e<strong>en</strong> winnaar bek<strong>en</strong>d is als er nog maar twee kandidat<strong>en</strong><br />
zijn overgeblev<strong>en</strong>.<br />
Congres 21 <strong>en</strong> 22 januari 2012 51