Statuten en reglementen* - PvdA
Statuten en reglementen* - PvdA
Statuten en reglementen* - PvdA
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Bepaling<strong>en</strong> over de besluitvorming in de partij<br />
In de voorgestelde reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn veel uitgebreidere bepaling<strong>en</strong> dan in de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
over de besluitvorming in de partij. Er zijn ook <strong>en</strong>kele verandering<strong>en</strong>:<br />
• Het was e<strong>en</strong> brede w<strong>en</strong>s dat verankerd wordt dat bij het stemm<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> voorstel waarbij diverse am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
aan de orde zijn de stemming gebeurt in volgorde van verstrekk<strong>en</strong>dheid.<br />
• Am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die alle<strong>en</strong> tot doel hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> voorstel of e<strong>en</strong> gedeelte daarvan te schrapp<strong>en</strong>, krijg<strong>en</strong> voortaan<br />
e<strong>en</strong> andere behandeling. Ze word<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> aankondiging om over e<strong>en</strong> voorstel of e<strong>en</strong> gedeelte<br />
ervan apart te stemm<strong>en</strong>. Daartoe moet wel eerst bek<strong>en</strong>d zijn hoe het uiteindelijke voorstel of de resulter<strong>en</strong>de<br />
tekst luidt. Dat betek<strong>en</strong>t dat dergelijke schrapvoorstell<strong>en</strong> niet meegaan in de reeks am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, maar<br />
pas bij afsluit<strong>en</strong>de stemming<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> deel of het geheel van e<strong>en</strong> voorstel word<strong>en</strong> afgehandeld.<br />
• Moties die e<strong>en</strong> gevoel<strong>en</strong> uitdrukk<strong>en</strong> zijn niet door ander<strong>en</strong> am<strong>en</strong>deerbaar, al staat het indi<strong>en</strong>ers vrij om hun<br />
motie nog aan te pass<strong>en</strong> voordat er over gestemd wordt. Natuurlijk kunn<strong>en</strong> ander<strong>en</strong>, bijvoorbeeld deg<strong>en</strong>e<br />
aan wie de boodschap is gericht, aangev<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> motie voor h<strong>en</strong> aantrekkelijker (of uitvoerbaar) wordt als<br />
er wijziging<strong>en</strong> in word<strong>en</strong> aangebracht, maar het is aan de indi<strong>en</strong>ers om dergelijke verzoek<strong>en</strong> al dan niet te<br />
honorer<strong>en</strong>.<br />
• Als in de aanloop naar de besluitvorming (dat kan vooraf zijn aan de vergadering, maar ook tijd<strong>en</strong>s de vergadering)<br />
over e<strong>en</strong> voorstel door de indi<strong>en</strong>er van e<strong>en</strong> voorstel am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van ander<strong>en</strong> word<strong>en</strong> overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
(geheel of t<strong>en</strong> dele), dan zijn die wijziging<strong>en</strong> vanaf dat mom<strong>en</strong>t onderdeel van het voorstel. Vooral<br />
tijd<strong>en</strong>s congress<strong>en</strong> heerst veel verwarring over de status van het "oorspronkelijk voorstel" in relatie tot al dan<br />
niet overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> preadviez<strong>en</strong> waarin aanpassing<strong>en</strong> zijn verwerkt ("wie is er voor het<br />
preadvies?"). Uiteraard moet<strong>en</strong> de aangebrachte wijziging<strong>en</strong> helder blijv<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de behandeling <strong>en</strong> er zijn<br />
bepaling<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> dat deg<strong>en</strong><strong>en</strong> die e<strong>en</strong> am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t hebb<strong>en</strong> ingedi<strong>en</strong>d op het oorspronkelijk voorstel<br />
de geleg<strong>en</strong>heid moet<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> na te gaan of ze dat am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t nog will<strong>en</strong> handhav<strong>en</strong> of iets wijzig<strong>en</strong><br />
(intrekk<strong>en</strong> mag ook natuurlijk).<br />
• Om ge<strong>en</strong> verwarring te hebb<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> vergadering, is de eerste ondertek<strong>en</strong>aar van e<strong>en</strong> voorstel, e<strong>en</strong><br />
motie of e<strong>en</strong> am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t deg<strong>en</strong>e die bepaalt of het in stemming komt, aangepast wordt, wordt teruggetrokk<strong>en</strong><br />
of anderszins. Soms word<strong>en</strong> voorstell<strong>en</strong> gedaan door indi<strong>en</strong>ers die er gezam<strong>en</strong>lijk over beraadslaagd<br />
hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> dan zull<strong>en</strong> ze ook afsprak<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> wie de eerste ondertek<strong>en</strong>aar is <strong>en</strong> hoe die<br />
ev<strong>en</strong>tueel tactisch moet manoeuvrer<strong>en</strong> of tijdig ev<strong>en</strong> overleg moet pleg<strong>en</strong>. Vooral bij congress<strong>en</strong>, door de<br />
wijze van voorbereid<strong>en</strong>, funger<strong>en</strong> veel ondertek<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> voorstel, motie of am<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t als ondersteuners<br />
<strong>en</strong> feitelijk niet als mede-indi<strong>en</strong>er.<br />
Bepaling<strong>en</strong> over de led<strong>en</strong>raadpleging<br />
Het instrum<strong>en</strong>t led<strong>en</strong>raadpleging wordt nog nader geëvalueerd door de Commissie Evaluatie Led<strong>en</strong>democratie,<br />
maar op <strong>en</strong>kele punt<strong>en</strong> was e<strong>en</strong> wijziging nu al hard nodig.<br />
Om deel te kunn<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> led<strong>en</strong>raadpleging heeft e<strong>en</strong> kandidaat ondersteun<strong>en</strong>de handtek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
nodig. In de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> was niet duidelijk dat die handtek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> van led<strong>en</strong> die<br />
gerechtigd zijn aan de led<strong>en</strong>raadpleging zelf mee te do<strong>en</strong>: dat is nu wel vastgelegd.<br />
Dan was er bij elke led<strong>en</strong>raadpleging de vaste drempel om minst<strong>en</strong>s 50 geldige handtek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> ter ondersteuning<br />
te overlegg<strong>en</strong>. Dit aantal is bij landelijke led<strong>en</strong>raadpleging<strong>en</strong> verhoogd tot 100, maar bij led<strong>en</strong>raadpleging<strong>en</strong><br />
in afdeling<strong>en</strong> die kleiner zijn dan 500 led<strong>en</strong> gesteld op 10% van het led<strong>en</strong>tal.<br />
Als het gaat om de led<strong>en</strong>raadpleging voor lijsttrekker of voorzitter (andere mog<strong>en</strong> niet), dan geld<strong>en</strong> er zwaardere<br />
eis<strong>en</strong> aan deg<strong>en</strong><strong>en</strong> die kandidaat will<strong>en</strong> zijn dan als het gaat om e<strong>en</strong> plaats in het bestuur of op e<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong>lijst.<br />
Teg<strong>en</strong> de achtergrond van de vastgestelde profielschets kunn<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> die onvoldo<strong>en</strong>de voldo<strong>en</strong> aan<br />
de eis<strong>en</strong> uit de profielschets geweigerd word<strong>en</strong>. Kandidat<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> zo´n beslissing in beroep gaan.<br />
Bepaling<strong>en</strong> over de kandidaatstelling<br />
De kandidaatstelling voor verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong>de functies is e<strong>en</strong> gevoelige zaak in de partij. Er spel<strong>en</strong> persoonlijke<br />
belang<strong>en</strong> naast partijbelang<strong>en</strong>. Bij het former<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> fractie gaat het altijd om het zoek<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> goed<br />
ev<strong>en</strong>wicht in de nieuw te vorm<strong>en</strong> fractie, naast de beoordeling van de individuele kwaliteit<strong>en</strong> van elke kandidaat.<br />
De nieuwe reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> zes aparte del<strong>en</strong> voor het voorbereid<strong>en</strong> van <strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong> aan verkiezing<strong>en</strong>,<br />
148 Congresvoorstell<strong>en</strong><br />
voor elk soort verkiezing één. De gang van zak<strong>en</strong> bij de verschill<strong>en</strong>de procedures is zo goed mogelijk met elkaar<br />
in overe<strong>en</strong>stemming gebracht. De systematiek in deze zes del<strong>en</strong> komt overe<strong>en</strong>.<br />
T<strong>en</strong> opzichte van de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn er de volg<strong>en</strong>de verandering<strong>en</strong>:<br />
• In principe is het bestuur van de geleding die e<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong>lijst vaststelt verantwoordelijk om de ontwerpkandidat<strong>en</strong>lijst<br />
voor te bereid<strong>en</strong>, op te stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> te verdedig<strong>en</strong>. Zo´n bestuur kan zich lat<strong>en</strong> bijstaan door<br />
ander<strong>en</strong>, maar dat is voor de bevoegde vergadering niet van belang: die heeft alle<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> met het<br />
bestuur. Als de bevoegde vergadering (ev<strong>en</strong>tueel op voorstel van het bestuur) dat w<strong>en</strong>st, of als het aantal<br />
beschikbare bestuursled<strong>en</strong> om de kandidaatstelling voor te bereid<strong>en</strong> minder dan drie bedraagt, dan word<strong>en</strong><br />
de tak<strong>en</strong> bij de kandidaatstelling overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> onafhankelijke kandidaatstellingscommissie. In dat<br />
geval stelt de bevoegde vergadering die onafhankelijke kandidaatstellingscommissie ook zelf sam<strong>en</strong> <strong>en</strong> heeft<br />
het bestuur alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> faciliter<strong>en</strong>de rol.<br />
• Er kunn<strong>en</strong> zich kandidat<strong>en</strong> meld<strong>en</strong> van wie het bestuur of de onafhankelijke kandidaatstellingscommissie<br />
als oordeel heeft dat deze absoluut niet in de procedure mog<strong>en</strong> word<strong>en</strong> meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Dergelijke kandidat<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> bij de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bezwaar mak<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> bezwar<strong>en</strong>commissie. De beroepsgang blijft<br />
bestaan, maar wordt in de nieuwe reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> neergelegd bij de beroepscommissie. De bezwar<strong>en</strong>commissie<br />
wordt geschrapt.<br />
• Er is in de afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> kritiek geweest op het partijbestuur dat kandidat<strong>en</strong> die ge<strong>en</strong> lid war<strong>en</strong> van de partij<br />
of althans niet op tijd lid war<strong>en</strong> geword<strong>en</strong> disp<strong>en</strong>satie verle<strong>en</strong>de om toch op e<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong>lijst te kunn<strong>en</strong><br />
staan. Deze mogelijkheid van disp<strong>en</strong>satie was niet opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, vandaar de<br />
kritiek. Omdat er behoefte bestaat aan het instrum<strong>en</strong>t van disp<strong>en</strong>satie, is dat in de nieuwe reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
• Bij het vaststell<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong>lijst komt het nogal e<strong>en</strong>s voor dat de bevoegde vergadering betek<strong>en</strong>isvolle<br />
wijziging<strong>en</strong> aanbr<strong>en</strong>gt in de lijst of grote moeite heeft met e<strong>en</strong> kandidaat. Met de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
in de hand treedt dan e<strong>en</strong> ongemakkelijke situatie op, omdat bijvoorbeeld e<strong>en</strong> kandidaat keer op keer wordt<br />
weggestemd <strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> plaats zakt. De vergadering wil die kandidaat niet <strong>en</strong> het bestuur of de onafhankelijke<br />
commissie staat machteloos, want m<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t elke keer de kansloze kandidaat te verdedig<strong>en</strong>. Om dergelijke<br />
situaties het hoofd te bied<strong>en</strong>, zijn in het voorstel twee instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> aangereikt. In de eerste plaats<br />
kan de bevoegde vergadering e<strong>en</strong> kandidaat met e<strong>en</strong> tweederde meerderheid de kandidatuur ontnem<strong>en</strong> (<strong>en</strong><br />
dat moet gebeur<strong>en</strong> voordat die kandidaat e<strong>en</strong> definitieve plaats op de kandidat<strong>en</strong>lijst is toebedeeld). In de<br />
tweede plaats kan het bestuur of de onafhankelijke kandidaatstellingscommissie, mits er al wel e<strong>en</strong> wijziging<br />
is opgetred<strong>en</strong> bij het vaststell<strong>en</strong> van de kandidat<strong>en</strong>lijst t<strong>en</strong> opzichte van de ontwerpkandidat<strong>en</strong>lijst, de<br />
ontwerpkandidat<strong>en</strong>lijst aanpass<strong>en</strong>. Uiteraard mag die aanpassing niet gaan over plaats<strong>en</strong> die al door de<br />
bevoegde vergadering zijn ingevuld.<br />
• Het kan voorkom<strong>en</strong> dat tuss<strong>en</strong> het publicer<strong>en</strong> van de ontwerpkandidat<strong>en</strong>lijst <strong>en</strong> de behandeling daarvan<br />
door de bevoegde vergadering e<strong>en</strong> beeldbepal<strong>en</strong>de kandidaat moet word<strong>en</strong> geschrapt, bijvoorbeeld door<br />
terugtrekk<strong>en</strong> of overlijd<strong>en</strong>. In het voorstel bestaat dan de mogelijkheid dat e<strong>en</strong> kandidaat die niet in beeld<br />
was bij de opstelling van de ontwerpkandidat<strong>en</strong>lijst deze op<strong>en</strong>gevall<strong>en</strong> positie inneemt. In dat geval moet de<br />
bevoegde vergadering er wel eerst mee akkoord gaan dat deze nieuwe kandidaat "in blessuretijd" wordt toegevoegd.<br />
Bepaling<strong>en</strong> over deelname aan e<strong>en</strong> college of de regering<br />
In de huidige reglem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> war<strong>en</strong> de bepaling<strong>en</strong> niet altijd ev<strong>en</strong> helder <strong>en</strong> consist<strong>en</strong>t als het gaat om instemming<br />
door de partij met deelname aan e<strong>en</strong> college of de regering.<br />
In het voorstel is één lijn getrokk<strong>en</strong>. De bevoegde vergadering di<strong>en</strong>t in te stemm<strong>en</strong> met het door de partij toetred<strong>en</strong><br />
tot e<strong>en</strong> college of de regering. Dat gebeurt op basis van het onderhandelingsresultaat: het coalitieakkoord<br />
of het regeerakkoord. Dat akkoord wordt bereikt door de fractie. Het is niet de bedoeling dat de partij op <strong>en</strong>ige<br />
wijze mee onderhandelt bij het toetred<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> dagelijks bestuur: dat is volstrekt de verantwoordelijkheid van<br />
de fractie.<br />
De noodzaak van instemming komt voort uit de betek<strong>en</strong>is die wij hecht<strong>en</strong> aan het verkiezingsprogramma. Na<br />
de onderhandeling<strong>en</strong> ligt er immers e<strong>en</strong> coalitieakkoord of regeerakkoord <strong>en</strong> wat daarin staat gaat voor op wat<br />
er in het eig<strong>en</strong> verkiezingsprogramma is geregeld. Door in te stemm<strong>en</strong> met deelname aan college of regering<br />
wordt bekrachtigd dat het coalitieakkoord of het regeerakkoord voorgaat, <strong>en</strong> dat overig<strong>en</strong>s natuurlijk het verkiezingsprogramma<br />
van kracht blijft voor zak<strong>en</strong> die niet in het akkoord geregeld zijn.<br />
Congres 21 <strong>en</strong> 22 januari 2012 149