Orde van dienst voor Witte Donderdag en Goede Vrijdag
Orde van dienst voor Witte Donderdag en Goede Vrijdag
Orde van dienst voor Witte Donderdag en Goede Vrijdag
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Orde</strong> <strong>van</strong> <strong>di<strong>en</strong>st</strong> <strong>voor</strong><br />
<strong>Witte</strong><br />
<strong>Donderdag</strong><br />
<strong>en</strong><br />
24 <strong>en</strong> 25 maart 2013<br />
Gereformeerde Kerk<br />
Zwartebroek<br />
Voorganger: <strong>Witte</strong> <strong>Donderdag</strong>: Ds. E.H. Egberts<br />
<strong>Goede</strong> <strong>Vrijdag</strong>: Ds. E.P. <strong>van</strong> der Ve<strong>en</strong><br />
Organist: Frits Top<br />
<strong>Goede</strong><br />
<strong>Vrijdag</strong>
<strong>Witte</strong> <strong>Donderdag</strong><br />
Toelichting op de bloemschikking<br />
Thema: ” Di<strong>en</strong>stbaar <strong>en</strong> zorgzaam”<br />
De kleur is wit.<br />
Symboliek:<br />
De uittocht uit Egypte staat c<strong>en</strong>traal in het Oude Testam<strong>en</strong>t.<br />
De matses (het ongezuurde brood) verwijz<strong>en</strong> naar de haast,<br />
waarmee het volk Israël moest vertrekk<strong>en</strong>.<br />
Het bittere kruid herinnert aan de onderdrukking in Egypte.<br />
In het Nieuwe Testam<strong>en</strong>t wast Jezus de voet<strong>en</strong> <strong>van</strong> Zijn leerling<strong>en</strong>.<br />
Vandaar in de schikking de schaal met water, de handdoek <strong>en</strong> als<br />
tek<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>di<strong>en</strong>st</strong>baarheid de witte viooltjes.<br />
1
Orgelspel<br />
Welkom<br />
We zing<strong>en</strong> (staande): Gezang 173 : 1 <strong>en</strong> 2<br />
Alles wat over ons geschrev<strong>en</strong> is<br />
gaat Gij volbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> deze laatste dag<strong>en</strong>,<br />
alle gebod<strong>en</strong> word<strong>en</strong> thans voldrag<strong>en</strong>,<br />
alle beproeving <strong>van</strong> de wildernis.<br />
Gods schepping die <strong>voor</strong> ons geslot<strong>en</strong> bleef<br />
ontsluit Gij weer, Gij op<strong>en</strong>t onze hart<strong>en</strong>,<br />
die Zoon <strong>van</strong> David zijt <strong>en</strong> Man <strong>van</strong> Smarte,<br />
Koning der Jod<strong>en</strong> die de dood verdreef.<br />
Mom<strong>en</strong>t <strong>van</strong> gebedsstilte<br />
Bemoediging <strong>en</strong> groet<br />
Wij mog<strong>en</strong> er<strong>voor</strong> bewaard blijv<strong>en</strong> te roem<strong>en</strong> anders dan in het kruis<br />
<strong>van</strong> onze Heer Jezus Christus, in wie ons heil is, ons lev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
verrijz<strong>en</strong>is, door wie wij verlost <strong>en</strong> bevrijd zijn.<br />
God zij ons g<strong>en</strong>adig <strong>en</strong> zeg<strong>en</strong>e ons, Hij doe<br />
zijn aanschijn bij ons licht<strong>en</strong>; opdat m<strong>en</strong><br />
op aarde uw weg k<strong>en</strong>ne, onder alle volk<strong>en</strong> uw heil.<br />
We antwoord<strong>en</strong> met het (staande) zing<strong>en</strong> <strong>van</strong>:<br />
Gezang 173 : 4 <strong>en</strong> 5<br />
Gij onderhoudt de vlam <strong>van</strong> ons bestaan,<br />
aan U, o Heer, ontle<strong>en</strong>t het brood zijn lev<strong>en</strong>,<br />
ons is e<strong>en</strong> lofzang in de mond gegev<strong>en</strong>,<br />
sinds Gij de weg <strong>van</strong> 't offer zijt gegaan.<br />
Dit is uw opgang naar Jeruzalem<br />
waar Gij uw vrede stelt <strong>voor</strong> onze og<strong>en</strong>,<br />
vrede aan all<strong>en</strong> die uw naam verhog<strong>en</strong>:<br />
hed<strong>en</strong> hosanna, morg<strong>en</strong> kruisigt Hem!<br />
(de geme<strong>en</strong>te gaat zitt<strong>en</strong>)<br />
2
Declamatie: De voetwassing<br />
U hebt Uw hand<strong>en</strong> vuil gemaakt<br />
Aan onze voet<strong>en</strong>.<br />
Wij overweg<strong>en</strong> nog<br />
Of wij wel sam<strong>en</strong><br />
Aan e<strong>en</strong> tafel zull<strong>en</strong> gaan.<br />
Br<strong>en</strong>g ons te binn<strong>en</strong><br />
Het gebrok<strong>en</strong> brood,<br />
Het geheim <strong>van</strong> het graan,<br />
Het geeft zich aan de aarde,<br />
Sterft,<br />
Breekt uit in het lev<strong>en</strong>.<br />
En laat ons niet ontgaan<br />
De klare wijn<br />
Van Uw woord<strong>en</strong>,<br />
Maak ons tot rank<strong>en</strong><br />
Aan U,<br />
Wijnstok <strong>van</strong> liefde.<br />
Wij zijn maar vluchtige m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>,<br />
Laat ons weer won<strong>en</strong><br />
Onder e<strong>en</strong> dak,<br />
Br<strong>en</strong>g ons weer thuis<br />
Bij U aan tafel.<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 1<br />
Jezus, om uw lijd<strong>en</strong> groot,<br />
om uw lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> uw dood<br />
die volbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> 't recht <strong>van</strong> God,<br />
Kyrie eleison.<br />
Di<strong>en</strong>st <strong>van</strong> het Woord<br />
Gebed. <strong>Witte</strong> <strong>Donderdag</strong>:<br />
Hemelse Vader, wij vrag<strong>en</strong>,<br />
Om de leiding <strong>van</strong> Uw Geest.<br />
Leid ons uit de doolhof<br />
Van onze gevoel<strong>en</strong>s<br />
Naar de hof <strong>van</strong> Gethsemane,<br />
3
Naar de bidd<strong>en</strong>de Jezus.<br />
Leid ons uit de dwaaltuin <strong>van</strong> onze gedacht<strong>en</strong><br />
Naar de tuin <strong>van</strong> de olijv<strong>en</strong>,<br />
Naar de lijd<strong>en</strong>de Jezus.<br />
Help ons in dit uur<br />
Met Christus te wak<strong>en</strong>,<br />
Help ons te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong><br />
Aan de beker <strong>van</strong> Zijn lijd<strong>en</strong>,<br />
Aan Zijn droefheid <strong>en</strong> angst,<br />
Aan Zijn bittere dood.<br />
Help ons lieve Vader,<br />
In navolging <strong>van</strong> Uw heilig Kind,<br />
Te bidd<strong>en</strong>: niet mijn wil,<br />
Maar Uw wil geschiedde.<br />
Help ons in stil vertrouw<strong>en</strong><br />
Onze weg te gaan,<br />
Gehoorzaam aan Uw stem,<br />
Gesterkt door Uw liefde.<br />
Leid ons, God onze Vader,<br />
Door alle duisternis<br />
Naar het geheim <strong>van</strong> Pas<strong>en</strong>,<br />
Naar de verrijz<strong>en</strong>is.<br />
Am<strong>en</strong>.<br />
Schriftlezing: Johannes 13 : 1-20<br />
1 Het was kort <strong>voor</strong> het pesachfeest. Jezus wist dat zijn tijd gekom<strong>en</strong><br />
was <strong>en</strong> dat hij uit de wereld terug zou ker<strong>en</strong> naar de Vader. Hij had<br />
de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die hem in de wereld toebehoord<strong>en</strong> lief, <strong>en</strong> zijn liefde<br />
<strong>voor</strong> h<strong>en</strong> zou tot het uiterste gaan. 2 Jezus <strong>en</strong> zijn leerling<strong>en</strong> hield<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> maaltijd. De duivel had intuss<strong>en</strong> Judas, de zoon <strong>van</strong> Simon<br />
Iskariot, ertoe aangezet Jezus te verrad<strong>en</strong>. 3 Jezus, die wist dat de<br />
Vader hem alle macht had gegev<strong>en</strong>, dat hij <strong>van</strong> God was gekom<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
weer naar God terug zou gaan, 4 stond tijd<strong>en</strong>s de maaltijd op. Hij<br />
legde zijn bov<strong>en</strong>kleed af, sloeg e<strong>en</strong> linn<strong>en</strong> doek om 5 <strong>en</strong> goot water<br />
in e<strong>en</strong> waskom. Hij begon de voet<strong>en</strong> <strong>van</strong> zijn leerling<strong>en</strong> te wass<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
droogde ze af met de doek die hij omgeslag<strong>en</strong> had. 6 To<strong>en</strong> hij bij<br />
4
Simon Petrus kwam, zei deze: ‘U wilt toch niet mijn voet<strong>en</strong> wass<strong>en</strong>,<br />
Heer?’ 7 Jezus antwoordde: ‘Wat ik doe, begrijp je nu nog niet, maar<br />
later zul je het wel begrijp<strong>en</strong>.’ 8 ‘O nee,’ zei Petrus, ‘míjn voet<strong>en</strong> zult<br />
u niet wass<strong>en</strong>, nooit!’ Maar to<strong>en</strong> Jezus zei: ‘Als ik ze niet mag<br />
wass<strong>en</strong>, kun je niet bij mij hor<strong>en</strong>,’ 9 antwoordde hij: ‘Heer, dan niet<br />
alle<strong>en</strong> mijn voet<strong>en</strong>, maar ook mijn hand<strong>en</strong> <strong>en</strong> mijn hoofd!’ 10 Hierop<br />
zei Jezus: ‘Wie gebaad heeft hoeft alle<strong>en</strong> nog zijn voet<strong>en</strong> te wass<strong>en</strong>,<br />
hij is al helemaal rein. Jullie zijn dus rein – maar niet allemaal.’ 11 Hij<br />
wist namelijk wie hem zou verrad<strong>en</strong>, daarom zei hij dat ze niet<br />
allemaal rein war<strong>en</strong>.<br />
12 To<strong>en</strong> hij hun voet<strong>en</strong> gewass<strong>en</strong> had, deed hij zijn bov<strong>en</strong>kleed aan<br />
<strong>en</strong> ging weer naar zijn plaats. ‘Begrijp<strong>en</strong> jullie wat ik gedaan heb?’<br />
vroeg hij. 13 ‘Jullie zegg<strong>en</strong> altijd “meester” <strong>en</strong> “Heer” teg<strong>en</strong> mij, <strong>en</strong><br />
terecht, want dat b<strong>en</strong> ik ook. 14 Als ik, jullie Heer <strong>en</strong> jullie meester,<br />
je voet<strong>en</strong> gewass<strong>en</strong> heb, moet je ook elkaars voet<strong>en</strong> wass<strong>en</strong>. 15 Ik<br />
heb e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>beeld gegev<strong>en</strong>; wat ik <strong>voor</strong> jullie heb gedaan, moet<strong>en</strong><br />
jullie ook do<strong>en</strong>. 16 Waarachtig, ik verzeker jullie: e<strong>en</strong> slaaf is niet<br />
meer dan zijn meester, <strong>en</strong> e<strong>en</strong> afgezant niet meer dan wie hem<br />
z<strong>en</strong>dt. 17 Je zult gelukkig zijn als je dit niet alle<strong>en</strong> begrijpt, maar er<br />
ook naar handelt. 18 Ik doel niet op jullie allemaal: ik weet wie ik<br />
heb uitgekoz<strong>en</strong>. Wat in de Schrift staat zal in vervulling gaan: “Hij die<br />
at <strong>van</strong> mijn brood heeft zich teg<strong>en</strong> mij gekeerd.” 19 Ik zeg het jullie<br />
nu al, <strong>voor</strong> het gaat gebeur<strong>en</strong>; wanneer het dan gebeurt, zull<strong>en</strong> jullie<br />
gelov<strong>en</strong> dat ik het b<strong>en</strong>. 20 Ik verzeker jullie: wie iemand ont<strong>van</strong>gt<br />
die door mij gezond<strong>en</strong> is ont<strong>van</strong>gt mij, <strong>en</strong> wie mij ont<strong>van</strong>gt, ont<strong>van</strong>gt<br />
hem die mij gezond<strong>en</strong> heeft.’<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 2<br />
Heer, om uw zachtmoedigheid,<br />
vorst die op e<strong>en</strong> ezel rijdt<br />
<strong>en</strong> om Sions onwil schreit,<br />
Kyrie eleison.<br />
Lezing: Johannes 13 : 21-30<br />
21 Nadat hij dit gezegd had werd Jezus diepbedroefd, <strong>en</strong> hij<br />
verklaarde: ‘Waarachtig, ik verzeker jullie: e<strong>en</strong> <strong>van</strong> jullie zal mij<br />
verrad<strong>en</strong>.’ 22 De leerling<strong>en</strong> kek<strong>en</strong> elkaar aan <strong>en</strong> vroeg<strong>en</strong> zich af wie<br />
hij bedoelde. 23 E<strong>en</strong> <strong>van</strong> h<strong>en</strong>, de leerling <strong>van</strong> wie Jezus veel hield,<br />
lag naast hem aan tafel aan, 24 <strong>en</strong> Simon Petrus beduidde hem dat<br />
hij moest vrag<strong>en</strong> wie Jezus bedoelde. 25 Hij boog zich dicht naar<br />
Jezus toe <strong>en</strong> vroeg: ‘Wie, Heer?’ 26 ‘Deg<strong>en</strong>e aan wie ik het stuk<br />
5
ood geef dat ik nu in de schaal doop,’ zei Jezus. Hij doopte e<strong>en</strong><br />
stuk brood in de schaal <strong>en</strong> gaf het aan Judas, de zoon <strong>van</strong> Simon<br />
Iskariot. 27 Op dat mom<strong>en</strong>t nam de duivel bezit <strong>van</strong> Judas. Jezus<br />
zei: ‘Doe maar mete<strong>en</strong> wat je <strong>van</strong> plan b<strong>en</strong>t.’ 28 Niemand aan tafel<br />
begreep waarom hij dit zei; 29 omdat Judas de kas beheerde,<br />
dacht<strong>en</strong> sommig<strong>en</strong> dat Jezus bedoelde dat hij inkop<strong>en</strong> <strong>voor</strong> het feest<br />
moest do<strong>en</strong>, of dat hij iets aan de arm<strong>en</strong> moest gev<strong>en</strong>. 30 Judas nam<br />
het brood aan <strong>en</strong> ging mete<strong>en</strong> weg. Het was nacht.<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 9<br />
Om uw kruis, Heer, bidd<strong>en</strong> wij,<br />
om de speerstoot in uw zij,<br />
ga aan onze schuld <strong>voor</strong>bij,<br />
Kyrie eleison.<br />
Lezing: Johannes 13 : 31-35<br />
31 To<strong>en</strong> hij weg was zei Jezus: ‘Nu is de grootheid <strong>van</strong> de<br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong>zoon zichtbaar geword<strong>en</strong>, <strong>en</strong> door hem de grootheid <strong>van</strong> God.<br />
32 Als Gods grootheid door hem zichtbaar geword<strong>en</strong> is, zal God hem<br />
ook in die grootheid lat<strong>en</strong> del<strong>en</strong>, nu onmiddellijk. 33 Kinder<strong>en</strong>, ik blijf<br />
nog maar e<strong>en</strong> korte tijd bij jullie. Jullie zull<strong>en</strong> me zoek<strong>en</strong>, maar wat<br />
ik teg<strong>en</strong> de Jod<strong>en</strong> gezegd heb, zeg ik nu ook teg<strong>en</strong> jullie: “Waar ik<br />
he<strong>en</strong> ga, daar kunn<strong>en</strong> jullie niet kom<strong>en</strong>.” 34 Ik geef jullie e<strong>en</strong> nieuw<br />
gebod: heb elkaar lief. Zoals ik jullie heb liefgehad, zo moet<strong>en</strong> jullie<br />
elkaar liefhebb<strong>en</strong>. 35 Aan jullie liefde <strong>voor</strong> elkaar zal iedere<strong>en</strong> zi<strong>en</strong><br />
dat jullie mijn leerling<strong>en</strong> zijn.’<br />
Overd<strong>en</strong>king<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 10<br />
Heer, om uw vijf wond<strong>en</strong> rood,<br />
om uw onverdi<strong>en</strong>de dood,<br />
smek<strong>en</strong> wij in onze nood,<br />
Kyrie eleison.<br />
De maaltijd des Her<strong>en</strong><br />
Gebed:<br />
Heer Jezus Christus,<br />
Gij hebt aan Uw laatste avondmaal<br />
Door Uw heilig tek<strong>en</strong> bevol<strong>en</strong><br />
Uw lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> sterv<strong>en</strong> te ged<strong>en</strong>k<strong>en</strong>.<br />
Geef ons, zo bidd<strong>en</strong> wij,<br />
6
Dit geheim <strong>van</strong> Uw lichaam <strong>en</strong> bloed zo te vier<strong>en</strong>,<br />
Dat wij de vrucht <strong>van</strong> Uw verlossing<br />
Dagelijks mog<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong>.<br />
Gij die leeft met de Vader <strong>en</strong> de Heilige Geest,<br />
Enig God,<br />
Vandaag <strong>en</strong> alle dag<strong>en</strong>.<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 3<br />
Om de zalving door e<strong>en</strong> vrouw,<br />
vreugde-olie, geur <strong>van</strong> rouw,<br />
tek<strong>en</strong> <strong>van</strong> wat kom<strong>en</strong> zou,<br />
Kyrie eleison.<br />
Nodiging <strong>en</strong> onderwijzing<br />
Broeders <strong>en</strong> zusters,<br />
In het heilig Avondmaal ged<strong>en</strong>k<strong>en</strong> wij hoe onze Heer <strong>en</strong> Heiland<br />
Jezus Christus in de wereld is gekom<strong>en</strong> om ons te verloss<strong>en</strong>. Wij<br />
vier<strong>en</strong> <strong>en</strong> ged<strong>en</strong>k<strong>en</strong> hoe Hij geleefd heeft t<strong>en</strong> bate <strong>van</strong> ander<strong>en</strong>,<br />
zonder <strong>voor</strong>behoud, t<strong>en</strong> einde toe. Onschuldig is Hij ter dood<br />
veroordeeld, tot de dood op het kruis.<br />
Voor ons is Hij gestorv<strong>en</strong> <strong>en</strong> begrav<strong>en</strong>. Op de derde dag is Hij<br />
opgewekt uit de dod<strong>en</strong> <strong>en</strong> nieuw lev<strong>en</strong> heeft Hij gebracht: verzo<strong>en</strong>ing<br />
<strong>voor</strong> all<strong>en</strong> die gebukt gaan onder het juk <strong>van</strong> zonde <strong>en</strong> dood.<br />
Vele mal<strong>en</strong> heeft onze Heer geget<strong>en</strong> <strong>en</strong> gedronk<strong>en</strong> met toll<strong>en</strong>aars <strong>en</strong><br />
zondaars, met al wie zijn lev<strong>en</strong> wilde del<strong>en</strong>, met zijn vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>, zoals<br />
in de laatste nacht, to<strong>en</strong> Hij e<strong>en</strong> tek<strong>en</strong> heeft gesteld <strong>van</strong> zijn<br />
eindeloze liefde <strong>en</strong> trouw <strong>en</strong> zichzelf gegev<strong>en</strong> heeft als brood <strong>voor</strong> de<br />
wereld.<br />
Aan h<strong>en</strong> die Hem zo lief war<strong>en</strong>, <strong>en</strong> ook aan ons, heeft Hij de opdracht<br />
gegev<strong>en</strong> om te do<strong>en</strong> wat Hij gedaan heeft: brood <strong>en</strong> wijn - tot zijn<br />
gedacht<strong>en</strong>is.<br />
En zo nodigt Hij ons hier <strong>en</strong> nu aan zijn maaltijd, e<strong>en</strong> vreugdemaal<br />
<strong>voor</strong> heel het volk <strong>van</strong> God. Ja, <strong>van</strong> oost <strong>en</strong> west, <strong>van</strong> noord <strong>en</strong> zuid<br />
zull<strong>en</strong> de volk<strong>en</strong> der aarde kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> aanzitt<strong>en</strong> in het koninkrijk <strong>van</strong><br />
God.<br />
Laat ons dan del<strong>en</strong> in het feest dat de Heer <strong>voor</strong> ons bereid heeft.<br />
Komt <strong>en</strong> nadert tot deze tafel, de tafel des Her<strong>en</strong>, waar het brood zal<br />
verzadig<strong>en</strong> <strong>en</strong> de wijn ons hart verheugt.<br />
7
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 4<br />
Om het brood, Heer, dat Gij breekt,<br />
om de beker die Gij reikt,<br />
om de woord<strong>en</strong> die Gij spreekt,<br />
Kyrie eleison.<br />
Inzettingswoord<strong>en</strong><br />
Hoort dan de woord<strong>en</strong> <strong>van</strong> de inzetting <strong>van</strong> het heilig Avondmaal <strong>van</strong><br />
onze Heer Jezus Christus.<br />
In de nacht waarin de Heer Jezus werd overgeleverd, nam Hij e<strong>en</strong><br />
brood, sprak de dankzegging uit, brak het <strong>en</strong> zei:<br />
Dit is mijn lichaam <strong>voor</strong> u.<br />
Doet dit tot mijn gedacht<strong>en</strong>is.<br />
Ev<strong>en</strong>zo de beker, nadat de maaltijd afgelop<strong>en</strong> was, <strong>en</strong> Hij zei:<br />
Deze beker is het nieuwe verbond in mijn bloed.<br />
Doet dit, zo dikwijls gij die drinkt,<br />
tot mijn gedacht<strong>en</strong>is.<br />
Want zo dikwijls gij dit brood eet <strong>en</strong> de beker drinkt, verkondigt gij<br />
de dood des Her<strong>en</strong>, totdat Hij komt.<br />
Zoals de Heer Jezus in de nacht dat Hij werd overgeleverd, brood <strong>en</strong><br />
wijn nam, zo nem<strong>en</strong> wij hier dit brood <strong>en</strong> deze beker om de maaltijd<br />
<strong>van</strong> de Heer te vier<strong>en</strong>. En zoals Hij God dankte <strong>en</strong> zeg<strong>en</strong>de, laat ons<br />
zo nader<strong>en</strong> tot God met onze gebed<strong>en</strong> <strong>en</strong> onze lofprijzing.<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 5<br />
Here, om uw bloedig zweet,<br />
als Ge alle<strong>en</strong> de wijnpers treedt,<br />
om de kelk vol bitter leed,<br />
Kyrie eleison.<br />
Gebed<strong>en</strong><br />
Barmhartige God <strong>en</strong> Vader, wij bidd<strong>en</strong> U:<br />
Z<strong>en</strong>d over ons uw heilige Geest, opdat wij in brood <strong>en</strong> wijn deel<br />
krijg<strong>en</strong> aan onze Heer Jezus Christus. Ver<strong>en</strong>ig ons door uw Geest met<br />
Hem die zichzelf <strong>voor</strong> ons gegev<strong>en</strong> heeft <strong>en</strong> verbind ons met elkaar<br />
als lev<strong>en</strong>de led<strong>en</strong> <strong>van</strong> zijn lichaam tot lof <strong>en</strong> eer <strong>van</strong> uw Naam.<br />
Am<strong>en</strong>.<br />
Zalig zij, die g<strong>en</strong>odigd zijn tot het bruiloftsmaal <strong>van</strong> het Lam.<br />
Het brood dat wij brek<strong>en</strong>, is de geme<strong>en</strong>schap met het lichaam <strong>van</strong><br />
Christus.<br />
8
Neemt, eet, ged<strong>en</strong>kt <strong>en</strong> gelooft, dat het lichaam <strong>van</strong> onze Heer Jezus<br />
Christus gegev<strong>en</strong> is tot volkom<strong>en</strong> verzo<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> al onze zond<strong>en</strong>.<br />
De drinkbeker der dankzegging, waarover wij de dankzegging<br />
uitsprek<strong>en</strong>, is de geme<strong>en</strong>schap met het bloed <strong>van</strong> Christus.<br />
Neemt, drinkt all<strong>en</strong> daaruit, ged<strong>en</strong>kt <strong>en</strong> gelooft, dat het kostbaar<br />
bloed <strong>van</strong> onze Heer Jezus Christus vergot<strong>en</strong> is tot e<strong>en</strong> volkom<strong>en</strong><br />
verzo<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> al onze zond<strong>en</strong>.<br />
Dankzegging<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 178 : 8<br />
Om de doorn<strong>en</strong> <strong>van</strong> uw kroon,<br />
om de geesling <strong>en</strong> de hoon,<br />
roep<strong>en</strong> wij, o M<strong>en</strong>s<strong>en</strong>zoon,<br />
Kyrie eleison.<br />
Luthers avondgebed<br />
HEER, blijf bij ons, want het is avond <strong>en</strong> de nacht zal kom<strong>en</strong>.<br />
Blijf bij ons <strong>en</strong> bij uw ganse kerk aan de avond <strong>van</strong> de dag,<br />
aan de avond <strong>van</strong> het lev<strong>en</strong>, aan de avond <strong>van</strong> de wereld.<br />
Blijf bij ons met uw g<strong>en</strong>ade <strong>en</strong> goedheid,<br />
met uw troost <strong>en</strong> zeg<strong>en</strong>,<br />
met uw woord <strong>en</strong> sacram<strong>en</strong>t.<br />
Blijf bij ons wanneer over ons komt<br />
de nacht <strong>van</strong> beproeving <strong>en</strong> <strong>van</strong> angst,<br />
de nacht <strong>van</strong> twijfel <strong>en</strong> aanvechting,<br />
de nacht <strong>van</strong> de str<strong>en</strong>ge, bittere dood.<br />
Blijf bij ons in lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> in sterv<strong>en</strong>,<br />
in tijd <strong>en</strong> eeuwigheid.<br />
Am<strong>en</strong>.<br />
Orgelspel<br />
In stilte verlat<strong>en</strong> wij de kerk<br />
9
<strong>Goede</strong> <strong>Vrijdag</strong><br />
Toelichting op de bloemschikking<br />
Thema: “Oneindige liefde”<br />
De kleur<strong>en</strong> zijn zwart <strong>en</strong> rood.<br />
Symboliek:<br />
Aan de <strong>voor</strong>avond <strong>van</strong> hun vertrek uit Egypte krijgt het volk Israël opdracht<br />
hun deurpost<strong>en</strong> met bloed te bestrijk<strong>en</strong>,<br />
zodat de <strong>en</strong>gel des doods hun huis <strong>voor</strong>bij zal gaan.<br />
Bij de weg ligt e<strong>en</strong> zwarte doek als tek<strong>en</strong> <strong>van</strong> de dood <strong>van</strong> Jezus op <strong>Goede</strong><br />
<strong>Vrijdag</strong>.<br />
Rood is de kleur <strong>van</strong> het bloed, dat geofferd is <strong>voor</strong> het Lev<strong>en</strong>, dat zich<br />
verbindt met de Eeuwige: de rode anemon<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de st<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> de weg.<br />
10
In stilte wacht<strong>en</strong> we op wat kom<strong>en</strong> gaat<br />
Welkom<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 188 : 1 <strong>en</strong> 2<br />
O Lam <strong>van</strong> God, onschuldig<br />
geslacht aan 't kruis der schande,<br />
te all<strong>en</strong> tijd geduldig<br />
bereid t<strong>en</strong> offerande,<br />
Gij hebt de schuld gedrag<strong>en</strong>,<br />
nu is de dood verslag<strong>en</strong>.<br />
Erbarm U onzer, o Jezus!<br />
O Lam <strong>van</strong> God, onschuldig<br />
gefolterd <strong>en</strong> geslag<strong>en</strong>,<br />
leer ons, als Gij geduldig,<br />
ons kruis U na te drag<strong>en</strong>;<br />
doe ons U meer beminn<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> help ons overwinn<strong>en</strong>.<br />
Geef ons uw vrede, o Jezus!<br />
Gebed (pag. 119, Di<strong>en</strong>stboek <strong>voor</strong> de kerk<strong>en</strong>)<br />
Schriftlezing:<br />
Ezechiël 34 : 23, 30 – 31<br />
23 Ik zal e<strong>en</strong> andere herder over ze aanstell<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> die ze wél zal<br />
weid<strong>en</strong>: David, mijn di<strong>en</strong>aar. Hij zal ze weid<strong>en</strong>, hij zal hun herder<br />
zijn.<br />
30 Ze zull<strong>en</strong> beseff<strong>en</strong> dat ik, de HEER, hun God, bij h<strong>en</strong> b<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat<br />
zij, het volk <strong>van</strong> Israël, mijn volk zijn – spreekt God, de HEER. 31<br />
Jullie zijn mijn schap<strong>en</strong>, de schap<strong>en</strong> die ik weid; jullie zijn m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
ik b<strong>en</strong> jullie God – zo spreekt God, de HEER.”’<br />
Johannes 1 : 29 (vertaling 1951)<br />
29 De volg<strong>en</strong>de dag zag hij Jezus tot zich kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeide: Zie, het<br />
lam Gods, dat de zonde der wereld wegneemt.<br />
Johannes 3 : 14 – 16 (vertaling 1951)<br />
14 En gelijk Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft, zó moet<br />
ook de Zoon des m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> verhoogd word<strong>en</strong>, 15 opdat e<strong>en</strong> ieder, die<br />
gelooft, in Hem eeuwig lev<strong>en</strong> hebbe. 16 Want alzo lief heeft God de<br />
wereld gehad, dat Hij zijn <strong>en</strong>iggebor<strong>en</strong> Zoon gegev<strong>en</strong> heeft, opdat<br />
e<strong>en</strong> ieder, die in Hem gelooft, niet verlor<strong>en</strong> ga, maar eeuwig lev<strong>en</strong><br />
hebbe.
We zing<strong>en</strong>: Gezang 189 : 1 <strong>en</strong> 2<br />
Mijn Verlosser hangt aan 't kruis,<br />
hangt t<strong>en</strong> spot <strong>van</strong> snode smaders.<br />
Zoon des Vaders,<br />
waar is toch uw almacht thans,<br />
waar uw goddelijke glans?<br />
Mijn Verlosser hangt aan 't kruis,<br />
<strong>en</strong> Hij hangt er mijn<strong>en</strong>tweg<strong>en</strong>,<br />
mij t<strong>en</strong> zeg<strong>en</strong>.<br />
Van de vloek maakt Hij mij vrij,<br />
<strong>en</strong> zijn sterv<strong>en</strong> zaligt mij.<br />
Schriftlezing: Johannes 19 : 17 - 30<br />
17 <strong>en</strong> Hij, zelf zijn kruis drag<strong>en</strong>de, ging naar de zog<strong>en</strong>aamde<br />
Schedelplaats, in het Hebreeuws g<strong>en</strong>aamd Golgota, 18 waar zij Hem<br />
kruisigd<strong>en</strong> <strong>en</strong> met Hem twee ander<strong>en</strong>, aan weerszijd<strong>en</strong> één, <strong>en</strong> Jezus<br />
in het midd<strong>en</strong>. 19 En Pilatus liet ook e<strong>en</strong> opschrift schrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> op het<br />
kruis plaats<strong>en</strong>; er was geschrev<strong>en</strong>: Jezus, de Nazoreeër, de Koning<br />
der Jod<strong>en</strong>. 20 Dit opschrift dan laz<strong>en</strong> vele der Jod<strong>en</strong>, want de plaats,<br />
waar Jezus gekruisigd werd, was dicht bij de stad, <strong>en</strong> het was<br />
geschrev<strong>en</strong> in het Hebreeuws, in het Latijn <strong>en</strong> in het Grieks. 21 De<br />
overpriesters der Jod<strong>en</strong> dan zeid<strong>en</strong> tot Pilatus: Schrijf niet: De<br />
Koning der Jod<strong>en</strong>, maar dat Hij gezegd heeft: Ik b<strong>en</strong> de Koning der<br />
Jod<strong>en</strong>. 22 Pilatus antwoordde: Wat ik geschrev<strong>en</strong> heb, dat heb ik<br />
geschrev<strong>en</strong>.<br />
23 To<strong>en</strong> dan de soldat<strong>en</strong> Jezus gekruisigd hadd<strong>en</strong>, nam<strong>en</strong> zij zijn<br />
kleder<strong>en</strong> <strong>en</strong> maakt<strong>en</strong> daar<strong>van</strong> vier del<strong>en</strong>, <strong>voor</strong> iedere soldaat één<br />
deel, <strong>en</strong> zijn onderkleed. Dit kleed nu was zonder naad, aan één stuk<br />
gewev<strong>en</strong>. 24 Zij zeid<strong>en</strong> dan tot elkander: Lat<strong>en</strong> wij dit niet scheur<strong>en</strong>,<br />
maar erom lot<strong>en</strong>, <strong>voor</strong> wie het zijn zal; zodat het schriftwoord<br />
vervuld werd: Zij hebb<strong>en</strong> mijn kleder<strong>en</strong> onder elkander verdeeld <strong>en</strong><br />
over mijn kleding hebb<strong>en</strong> zij het lot geworp<strong>en</strong>.<br />
Dit hebb<strong>en</strong> dan de soldat<strong>en</strong> gedaan.<br />
25 En bij het kruis <strong>van</strong> Jezus stond<strong>en</strong> zijn moeder <strong>en</strong> de zuster zijner<br />
moeder, Maria <strong>van</strong> Klopas <strong>en</strong> Maria <strong>van</strong> Magdala. 26 To<strong>en</strong> dan Jezus<br />
zijn moeder zag <strong>en</strong> de discipel, die Hij liefhad, bij haar staande, zeide<br />
Hij tot zijn moeder: Vrouw, zie, uw zoon. 27 Daarna zeide Hij tot de<br />
discipel: Zie, uw moeder. En <strong>van</strong> dat uur af nam de discipel haar bij<br />
zich in huis.<br />
28 Hierna zeide Jezus, daar Hij wist, dat alles reeds volbracht was,<br />
opdat de Schrift vervuld zou word<strong>en</strong>: Mij dorst! 29 Er stond e<strong>en</strong> kruik<br />
12
vol zure wijn; zij stak<strong>en</strong> dan e<strong>en</strong> spons, gedr<strong>en</strong>kt met zure wijn, op<br />
e<strong>en</strong> hysopst<strong>en</strong>gel <strong>en</strong> bracht<strong>en</strong> die aan zijn mond. 30 To<strong>en</strong> Jezus dan<br />
de zure wijn g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> had, zeide Hij: Het is volbracht! En Hij boog<br />
het hoofd <strong>en</strong> gaf de geest.<br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 181 : 1, 4, 5, 6<br />
Noem de overtreding mij, die Gij begaan hebt,<br />
het kwaad, gekruiste Heer, dat Gij gedaan hebt,<br />
waaraan uw volk U schuldig heeft bevond<strong>en</strong>,<br />
noem mij uw zond<strong>en</strong>.<br />
Hoe vreemd, dat <strong>voor</strong> de schap<strong>en</strong> zijner weide<br />
de herder zelf ter slachtbank zich liet leid<strong>en</strong>,<br />
de heer zich <strong>voor</strong> de schuld<strong>en</strong> zijner knecht<strong>en</strong><br />
aan 't kruis liet hecht<strong>en</strong>.<br />
O wonderbare liefde, die ons d<strong>en</strong>k<strong>en</strong><br />
te bov<strong>en</strong> gaat, wat kan mijn liefd' U sch<strong>en</strong>k<strong>en</strong>,<br />
wat ooit bereik<strong>en</strong> de arbeid mijner dag<strong>en</strong>,<br />
dat U behage?<br />
O liefde, <strong>voor</strong> dit offer <strong>van</strong> uw lev<strong>en</strong>,<br />
wat kan ik, dan mijzelf t<strong>en</strong> offer gev<strong>en</strong>,<br />
opdat ik nooit, hetzij ik leev' of sterve,<br />
uw liefde derve!<br />
Overd<strong>en</strong>king: “de Herder wordt Lam”<br />
We zing<strong>en</strong>: Lied 133 uit ‘Jij mijn adem’ <strong>van</strong> Sytze de Vries<br />
(melodie Gezang 174)<br />
U gaf zichzelf verlor<strong>en</strong><br />
als zaad dat sterv<strong>en</strong> moet,<br />
begrav<strong>en</strong> in de vor<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> onze tran<strong>en</strong>vloed.<br />
Gekiemd in het verborg<strong>en</strong><br />
bloeit U, de dood ontvlucht,<br />
<strong>voor</strong>goed in onze liefde<br />
<strong>en</strong> draagt er goede vrucht.<br />
Als Paaslam aangewez<strong>en</strong>,<br />
als offerdier geslacht,<br />
ontsluit uw bloed de deur<strong>en</strong>:<br />
wij trekk<strong>en</strong> uit de nacht!<br />
13
Wij zijn g<strong>en</strong>ood ter bruiloft<br />
met wijn, als bloed zo rood.<br />
Uw liefde fonkelt vurig<br />
<strong>en</strong> dit geheim is groot!<br />
Waarachtig woord <strong>van</strong> lev<strong>en</strong><br />
dat op Gods lipp<strong>en</strong> lag,<br />
ook nu ons toegesprok<strong>en</strong><br />
als op de eerste dag,<br />
o Licht, uit God gebor<strong>en</strong>,<br />
dat nog ons teg<strong>en</strong>straalt<br />
<strong>en</strong> sterker dan tevor<strong>en</strong><br />
ons op zijn dag onthaalt.<br />
Gebed – <strong>voor</strong>bed<strong>en</strong><br />
We zing<strong>en</strong>: Gezang 195 : 1, 3, 5<br />
Nu valt de nacht.<br />
Het is volbracht:<br />
de Heer heeft heel zijn lev<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> het m<strong>en</strong>selijk geslacht<br />
in Gods hand gegev<strong>en</strong>.<br />
Hoe slaapt Gij nu,<br />
die m<strong>en</strong> zo ruw<br />
aan 't kruishout heeft gehang<strong>en</strong>.<br />
Starre rots<strong>en</strong> houd<strong>en</strong> U,<br />
rots des heils, ge<strong>van</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Hoe wonderlijk,<br />
uitzonderlijk<br />
e<strong>en</strong> sabbath is gekom<strong>en</strong>:<br />
e<strong>en</strong>s <strong>voor</strong> al heeft Hij het juk<br />
<strong>van</strong> ons afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
De lamp<strong>en</strong> gaan uit<br />
De organist speelt de melodie <strong>van</strong> :<br />
Op die heuvel daarginds (Joh. de H. 836)<br />
In stilte wordt de Paaskaars gedoofd<br />
Wij verlat<strong>en</strong> de kerk<br />
14