Periodiek 50 - Stichting Vredescentrum Eindhoven
Periodiek 50 - Stichting Vredescentrum Eindhoven
Periodiek 50 - Stichting Vredescentrum Eindhoven
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
8<br />
NUCLEAIRE WAPENS<br />
NOODZAAK OF SCHRIKBEELD ?<br />
Inleiding van de discussievoorzitter<br />
In dit lunchdebat zijn we bijeen om te discussiëren<br />
over het IKV/Pax Christi kernwapenrapport dat half<br />
februari 2009 is uitgekomen. Waarom dit rapport juist<br />
nu, in 2009, en waarom dit kernwapendebat hier,<br />
vandaag? Is het meer dan nostalgie, herinneringen<br />
aan hoe het 25 jaar geleden toeging en wat er toen<br />
op spel stond? Een verlate poging om Nederland<br />
alsnog kernwapenvrij te krijgen?<br />
En, hebben we onze handen niet al vol aan<br />
de kredietcrisis en de daaruit voortvloeiende<br />
economische crisis, de milieu- en<br />
energieproblematiek? Is het kernwapenprobleem<br />
wel urgent genoeg om aan de orde te stellen?<br />
Maar misschien dat de –opnieuw maar halfgelukte-<br />
kernproef van Noord-Korea van 25 mei jongstleden<br />
ons er aan herinnert dat er op zijn minst onopgeloste<br />
problemen zijn.<br />
De omvang van de bewapening<br />
Als startpunt van deze voorbeschouwing wil ik eraan<br />
herinneren–een beetje demagogisch misschien,<br />
en eigenlijk houd ik daar niet zo van- dat we in<br />
deze wereld nog altijd in het bezit zijn van zo’n<br />
25.000 kernwapens die goed zijn –bij eventueel<br />
gebruik- voor zo’n 400.000 tot <strong>50</strong>0.000 verwoeste<br />
Hiroshima’s. Waar vind je ze, denk je dan, zoveel<br />
Hiroshima’s? Maar dat is dus de hoofdlijn van<br />
de veiligheid –security- op wereldniveau. Elkaar<br />
op afstand houden door dreiging met totale<br />
vernietiging, afschrikking -deterence- geheten.<br />
Als blijvend toekomstperspectief moreel volstrekt<br />
onaanvaardbaar, vindt IKV/Pax, naar mijn mening<br />
terecht. Het enge is dat het kernwapenprobleem<br />
er nu één is van de tweede orde –hoewel ze dat<br />
in Israël tav Iran niet zo vinden- maar eventueel,<br />
ineens, kan uitgroeien tot het wereldprobleem,<br />
waarbij de economische crisis en de andere crises<br />
in het niet vallen. Kortom, het gevaar dat een te<br />
geringe inspanning nu om het probleem op te<br />
lossen ons ooit opbreekt.<br />
Waarom nu het IKV/Pax rapport?<br />
Terug naar de vraag waarom nu. Het rapport van<br />
IKV/Pax komt niet uit de lucht vallen. Na jaren van<br />
kommer en kwel op nucleair ontwapeningsgebied,<br />
zeker tijdens de acht jaar Bush, maar eigenlijk al<br />
langer, zijn er nieuwe kansen en mogelijkheden:<br />
1. In januari 2007 (met een herhaling een jaar<br />
later) komen de vier Amerikaanse oud-politici en<br />
zwaargewichten Kissinger, Shultz, Perry en Nunn met<br />
LUNCHDEBAT OP 2 JUNI 2009 OP DE `TU/E<br />
een artikel in de Wall Street Journal waarin ze zich<br />
verrassend uitspreken voor een kernwapenvrije<br />
wereld met voor de VS een leidende rol daarin.<br />
Zij leggen veel nadruk op de veranderingen sinds<br />
de Koude Oorlog, met name op het gevaar van<br />
kernwapens in handen van terroristen.<br />
2. President Barack Obama spreekt zich in zijn<br />
verkiezingsprogramma al uit voor de aanpak van<br />
het kernwapenprobleem en geeft hierdoor steun<br />
aan de artikelen van de Vier. Op 5 april 2009<br />
herhaalt hij in zijn beroemde rede in Praag dat<br />
hij gaat voor een kernwapenvrije wereld, en is<br />
daarmee de belangrijkste bondgenoot die men zich<br />
kan wensen.<br />
3. Maar ook minister Maxime Verhagen zet in een<br />
rede van 27 maart 2008 voor de NAVO de deur op<br />
een kier voor nucleaire ontwapening.<br />
4. Te midden van deze hoopvolle tekenen komt<br />
IKV/Pax met haar rapport en een appel van elf<br />
punten en een programma van zeven punten,<br />
overgenomen van het Middle Powers Initiative. Het<br />
legt de lat meteen zeer hoog door te mikken op een<br />
kernwapenvrije wereld in 2020.<br />
5. Maar nauwelijks is dit alles gebeurd, of Noord-<br />
Korea komt met zijn kernproef en zet de relatie met<br />
de overige vijf landen uit het zeslanden overleg<br />
op scherp. En dan hebben we altijd nog de<br />
moeilijkheden met Iran.<br />
De moeilijke weg<br />
De weg naar ontwapening zal moeilijk en<br />
misschien, vrijwel zeker, lang zijn: In een artikel in<br />
het Reformatorisch Dagblad naar aanleiding van<br />
de Praagse rede heb ik er een aantal opgesomd:<br />
1. Kan Obama zijn eigen administratie overtuigen<br />
van de noodzaak van 90% ontwapening, waar<br />
Clinton faalde en Bush junior weigerde? 2. Kan<br />
hij Rusland overhalen hetzelfde te doen en zo<br />
de eerste noodzakelijke stap, het elimineren van<br />
de onacceptabele overbewapening van beide<br />
landen, voltooien? 3. En zien zij en de overige<br />
kernwapenstaten glashelder het onlosmakelijk<br />
verband tussen ontwapening en non-proliferatie?<br />
4. En hoe worden het Verenigd Koninkrijk, China<br />
en Frankrijk, en India en Pakistan, en Israël, en<br />
Noord-Korea en Iran overtuigd? Vooral bij Pakistan<br />
ligt het grote belang om het gevaar van nucleair<br />
terrorisme tegen te gaan. 5. En is Nederland bereid<br />
in de voorhoede te lopen en aan te dringen op<br />
verwijdering van de kernwapens in Volkel?<br />
Bij al onze argumenten dient één zaak centraal<br />
te staan: Wordt uiteindelijk, in de komende tien<br />
VredesTerts<strong>Periodiek</strong> <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 18, nr. <strong>50</strong>, september 2009