HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
heer Adriaan Pauw en opgeheven in 1972) 12 was min of meer gelegen tussen de<br />
huidige Kanaalweg, Havenstraat, Binnenweg, Bronsteeweg, Beelslaan, Hildebrand-<br />
laan, Oosterhoutlaan en het Spaarne. Oorspronkelijk lag de Schouwbroeker-<br />
polder geheel binnen het territorium van de heerlijkheid <strong>Heemstede</strong>. Als gevolg<br />
van stedelijke annexatiepolitiek ligt een deel van deze voormalige polder tegen<br />
woordig echter op Haarlems grondgebied. De molenmeesters van de Schouw-<br />
broekerpolder - in de bronnen ook wel Nieuwe Schouwbroekerpolder genoemd<br />
- stonden net als de molenmeesters van deVeenpolder onder toezicht van het<br />
Hoogheemraadschap Rijnland. De benoeming van de molenmeesters van de<br />
Schouwbroekerpolder geschiedde door de ambachtsheer van <strong>Heemstede</strong> 13 .<br />
Gerrit Corneliszn.van Bourgondiën werd enkele keren aangesteld als armmees<br />
ter van <strong>Heemstede</strong> 14 . Er zijn geen aanwijzingen dat hij ooit actief is geweest als<br />
molenmeester. In het dagelijkse leven verdiende Gerrit zijn brood als kleerbleker.<br />
Vermoedelijk is hij kort na zijn eerste huwelijk via zijn vrouw in bezit gekomen<br />
van de kleerblekerij aan de Heerenzandvaart. De oudste vermelding dateert uit<br />
1681. In dat jaar spande Maria vanWoestenhove een proces aan tegen Gerrit<br />
Corneliszn.van Bourgondiën en eiste zij betaling van 250 gulden om daarmee een<br />
losrentebrief af te lossen. Als onderpand diende de 'bleyckerije mette huyssinge...<br />
gelegen op de Heeresandtvaert', waarmee de in dit artikel behandelde kleer<br />
blekerij wordt bedoeld 15 . Gerrit trad tijdens het bovengenoemde proces op uit<br />
naam van zijn vrouw Maria Jansdr., die erfgename was van MarijtjeThijle. Blijkbaar<br />
had Maria Jansdr. de losrentebrief in kwestie (net als de kleerblekerij?) via erfenis<br />
toebedeelt gekregen.<br />
Uit het eerste huwelijk van Gerrit Corneliszn.van Bourgondiën zijn drie kinde<br />
ren bekend: Grietje, Marijtje en Guurtje. Na het overlijden van Maria Jansdr.<br />
hertrouwde Gerrit op 19 april 1693 voor het gerecht (de schout en schepenen)<br />
van <strong>Heemstede</strong> met Jannetje Dirksdr. Langeveld. Zijn tweede echtgenote over<br />
leed al snel, waarna Gerrit Corneliszn. van Bourgondiën op 30 oktober 1695<br />
voor het gerecht van <strong>Heemstede</strong> voor een derde maal in het huwelijk trad met<br />
de in Deventer geboren Annetje Houthuis 16 . Het tweede huwelijk bleef kinder<br />
loos, maar uit het derde huwelijk werd een dochter geboren: Cornelia.<br />
De kleerblekerij<br />
Na het overlijden van Gerrit Corneliszn.van Bourgondiën op 22 maart 1701<br />
besloot diens weduwe Annetje Houthuis de kleerblekerij samen met zijn andere<br />
bezittingen te verkopen. Alle verkoopvoorwaarden zijn indertijd op papier gezet.<br />
Daaruit kan worden opgemaakt dat het een 'schoone waterrijcke kleer- en slijtingh-<br />
bleeckerije' betrof/staende ende<br />
gelegen...aen de Heerelaen' binnen<br />
de heerlijkheid <strong>Heemstede</strong> 17 . De<br />
kleerblekerij bestond uit een huis,<br />
schuur, spoel, twee bleekvelden<br />
met een kraak, een grote moes<br />
tuin en een boomgaard. De spoel<br />
was de plek waar de was werd<br />
gespoeld. Samen met het logen<br />
- om vet en vuil te verwijderen -<br />
Schets van de 'vermoedelijke<br />
locatie van de kleerblekerij<br />
van Gerrit Corneliszn.<br />
van Bourgondiën<br />
(de zandvaarten zijn<br />
donker gekleurd).<br />
<strong>HeerlijkHeden</strong> I 77