HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
gebleekt. Slijting was een zeer grof<br />
linnen weefsel. In tegenstelling<br />
tot lijnwaad- of garenblekerijen,<br />
konden kleerblekerijen zonder al<br />
te grote financiële inspanningen<br />
worden opgericht. Daarom stonden<br />
kleerblekers veelal in minder hoog<br />
aanzien dan hun collega's die linnen<br />
en garen bleekten'.<br />
De omgeving rond de huidige<br />
Blekersvaartweg ontwikkelde zich<br />
tot het centrum van de Heem-<br />
steedse kleerblekerij. Aanvankelijk<br />
was dit gebied nog woeste duin-<br />
grond, maar heerAdriaan Pauw<br />
besloot de hier gelegen duinen af te<br />
zanden. Daartoe liet hij rond 1631<br />
een zandvaart graven 2 . Deze zand-<br />
vaart kreeg de naam 'Heerenzand-<br />
vaart' (vernoemd naar ambachts<br />
heer Adriaan Pauw). Het duinzand<br />
AAHLEM<br />
IN HET<br />
POLDERLAND,<br />
werd met paard en wagen naar de zandschuiten gebracht.<br />
Langs de Heerenzandvaart werd namelijk een 'vrije wech ende ganckpadt voorden<br />
sanders' aangelegd dat altijd zes Rijnlandse voeten breed diende te zijn 3 . Dit pad is<br />
in 1645/1646 vervangen door een laan die de Heerenlaan werd genoemd (thans<br />
de Kerklaan) 4 . Op de afgezande gronden langs de Heerenzandvaart vestigden zich<br />
diverse kleerblekerijen. In plaats van zand werd nu de was door beurtschippers<br />
via de zandvaart vervoerd.<br />
In 1660 is haaks op de Heerenzandvaart een nieuwe vaart gegraven. Hierlangs<br />
loopt tegenwoordig de Blekersvaartweg.Vanwege de vele (kleer)blekerijen in<br />
deze omgeving werd/wordt dit deel van de Heerenzandvaart ook wel Blekers-<br />
vaart genoemd 5 . Diverse aan de Blekersvaartweg gevestigde kleerblekerijen<br />
wisten het tot in de twintigste eeuw vol te houden. Bekende namen zijn onder<br />
meer Beelen.Van der Horst,Van Houten, Peeperkorn en Rhee.<br />
In 1689 werd de Heerenzandvaart wederom uitgebreid met een zijtak, die even<br />
wijdig liep aan de huidige Raadhuisstraat. Dit deel van de Heerenzandvaart - met<br />
het bekende Vaartkantje - is in 1967 gedempt.<br />
In dit blad zijn de kleerblekerijen aan de Blekersvaartweg al verschillende malen<br />
besproken. Daarom zal ik mij in dit artikel richten op een kleerblekerij die aan de<br />
in 1689 gegraven zijtak van de Heerenzandvaart gelegen was.<br />
De betreffende blekerij behoorde aan het eind van de zeventiende eeuw toe aan<br />
Gerrit Corneliszn. van Bourgondiën.<br />
Gerrit Corneliszn. van Bourgondiën<br />
Voordat de kleerblekerij zelf aan bod komt, zal ik eerst kort een beeld schetsen<br />
van de sociale achtergrond van Gerrit Corneliszn. van Bourgondiën. Gerrit was<br />
een kleinzoon van Wouter Dirkszn. van Bourgondiën, die in de jaren twintig van<br />
De polders rond Haarlem<br />
(met de Veenpolder en<br />
Scbonweroekerpolder)<br />
<strong>HeerlijkHeden</strong> I 75