HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
HeerlijkHeden - Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
"Hetfeestje in den Hout"<br />
door Cornells Troost.<br />
Tekening met krijt en<br />
O.l.inkt, in bezit van Kon.<br />
Oudheidk. Genootschap,<br />
Amsterdam<br />
70 I <strong>HeerlijkHeden</strong><br />
Herberg met naam 't Bokje (Bokki)<br />
De herberg"Rustenburg"<br />
dateert van 1633, kreeg<br />
tussen ongeveer 1735 en<br />
1746 de naam "t Bokje" - met<br />
uithangbord van een bok -, daar<br />
voor (sinds 171 I) en vervolgens<br />
zeker tot 1785 ook "Ooievaar"<br />
geheten en vanaf 1786 tot de<br />
sluiting in 1814 "Plaats Royaal".<br />
In de jaren dertig en veertig<br />
van de 18e eeuw toen de<br />
Amsterdamse houtzaagmole<br />
naar ChristiaanVikke eigenaar<br />
was, die de herberg in 1737<br />
verpachtte aan Cornells van<br />
Vleuten, genoot het Bokje een<br />
bedenkelijke reputatie. De<br />
'plaizierplaets' was geliefd bij<br />
bezoekers uit Amsterdam, maar<br />
een bron van voortdurende zorg voor de overheid, die somtijds voor korte tijd<br />
sluiting van herberg annex "hoerhuys" gelastte. Blijkens bewaard gebleven vergun<br />
ningen door de ambachtsheer van <strong>Heemstede</strong> voor vergunningen om sterke<br />
drank te tappen met de kleine maat in "een te exerceeren tapneering" en "te<br />
houden hoerhuys" is deze na het plotse overlijden van voornoemde Van Vleuten<br />
voortgezet door zijn weduwe Elisabeth Schuiling.<br />
Het staat vast dat in de periode van ongeveer 1730-1750 vrijwel alle herbergiers<br />
in de Hout maar ook elders magere jaren beleefden. Er heerste armoede, die<br />
ten slotte in de Hollandse steden - begonnen in Friesland en in 1748 in Haarlem<br />
en Amsterdam - tot onlusten leidden, zich uitend in plunderingen tegen de rijke<br />
ingezetenen als pachters der belastingen (het zogeheten "pachtersoproer").<br />
In 1739 had een kluchtige vertoning plaats, met andere woorden een practical<br />
joke, die dankzij enkele tekeningen en schilderijen van Cornelis Troost bekend<br />
heid kreeg onder de naam "De ambassadeur der Labberlotten".Tengevolge van<br />
een ets van graveur Abraham Delfos ook bekend geworden als "De Misleyden".<br />
De Leidse kunsthandelaar Delfos was tevens een verdienstelijk graveur die uit<br />
commercieel oogpunt meer kopieerde dan oorspronkelijk werk vervaardigde.<br />
Het tafereel rondom de Heemsteedse herberg't Bokje vond zelfs navolging in<br />
Duitsland. J.W. von Goethe kwam de voorstelling tegen op een uithangbord in<br />
Helmstedt (Brunswijk) en vond de anekdote onderhoudend genoeg om in een<br />
reisverslag te vermelden (2).<br />
Hoe een en ander zich precies heeft voltrokken is moeilijk na te gaan, maar op<br />
basis van afbeeldingen en de literatuur kan het volgende worden medegedeeld.<br />
Om publiek te trekken liet een even schaamteloze als neringzieke bordeelhoud<br />
ster vanuit het bovenraam, waar een duur kleed is opgehangen, haar met een<br />
gezicht beschilderde"posteriora" ofwel achterwerk zien (I) Het opgerolde hemd