NTOG 2010 10
NTOG 2010 10
NTOG 2010 10
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
398<br />
Beschikbaarheid epidurale<br />
analgesie tijdens de<br />
bevalling in Nederland<br />
anno <strong>20<strong>10</strong></strong><br />
M.M.L.H. Wassen, C. Buijs en J.G. Nijhuis<br />
Het percentage epidurale analgesie (EA) tijdens de<br />
baring in Nederland neemt de laatste jaren fors toe.<br />
In 2008 werd de CBO-richtlijn Medicamenteuze pijnbehandeling<br />
tijdens de bevalling gepubliceerd. 1 Een<br />
van de aanbevelingen in deze richtlijn is dat iedere<br />
barende vrouw het recht heeft om op haar verzoek<br />
een adequate vorm van medicamenteuze pijnbehandeling<br />
aangeboden te krijgen binnen ten minste 60<br />
minuten vanaf het verzoek tot pijnstilling. 1 Door middel<br />
van een telefonische enquête werd de werkelijke<br />
beschikbaarheid van epidurale analgesie (EA) anno<br />
<strong>20<strong>10</strong></strong> op de verloskamer in Nederland onderzocht.<br />
Achtergrond<br />
Uit oogpunt van de balans tussen effectiviteit van<br />
de pijnbehandeling en de veiligheid voor moeder<br />
en kind, wordt EA aanbevolen als medicamenteuze<br />
pijnbehandeling van eerste keuze tijdens de baring. 1<br />
Deze CBO-richtlijn komt in feite overeen met eerdere<br />
concepten, maar wordt nu breed gedragen door de<br />
verschillende beroepsgroepen. De richtlijn wijst op<br />
het belang van een permanente beschikbaarheid van<br />
pijnstilling.<br />
Publicatie van de genoemde CBO-richtlijn resulteerde<br />
in uitgebreide aandacht in de media zoals krant<br />
en televisie en leidde bovendien tot een betere bekendheid<br />
van deze methode van pijnbestrijding bij<br />
de zwangere vrouw en haar partner, en dus tot een<br />
toenemende vraag op de verloskamers. Er lijkt hiermee<br />
een belangrijke omwenteling in de Nederlandse<br />
bevalcultuur te zijn ontstaan. Bekende Nederlanders<br />
prijzen in de media zelfs de ruggenprik tijdens de be-<br />
valling aan. Daarnaast wordt de 24-uursbeschikbaarheid<br />
van EA in een ziekenhuis gebruikt als indicator<br />
voor de kwaliteit van de verleende verloskundige<br />
zorg. 1 Volgens de Perinatale Registratie Nederland<br />
(PRN) werd in 2003 bij 5,4% van alle vrouwen die<br />
bevielen tijdens de ontsluitingsfase EA gegeven en in<br />
2008 was dit percentage gestegen tot 11,4% (tabel 1),<br />
dus een ruime verdubbeling. 2 De VOKS (Verloskundige<br />
Onderlinge KwaliteitsSpiegeling) 2-i rapporteert<br />
een toename van het landelijke percentage EA in de<br />
tweede lijn tijdens de ontsluitingsfase van 9,2% in<br />
2003 naar 22,0% in 2009.<br />
De behoefte aan adequate pijnstilling van zwangeren<br />
neemt toe. De roep om de beschikbaarheid van<br />
epidurale analgesie tijdens de bevalling wordt steeds<br />
luider. Onderzoek heeft uitgewezen dat een actieve<br />
inbreng van de barende vrouw bij de besluitvorming<br />
omtrent pijnstilling tot een grotere tevredenheid over<br />
de bevalling leidt. 5 Daarnaast zijn er aanwijzingen dat<br />
er een grotere tevredenheid over de afname van pijn<br />
tijdens de baring is, indien primair de mogelijkheid<br />
van EA wordt geboden, in tegenstelling tot vrouwen<br />
die allereerst een andere methode van pijnbehandeling<br />
kregen. 6 Naar aanleiding van deze verandering de<br />
laatste jaren op het gebied van pijnbestrijding waren<br />
wij opnieuw geïnteresseerd in de beschikbaarheid<br />
van EA in alle Nederlandse klinieken voor tweede- en<br />
derdelijns verloskundige zorg. De uitkomsten werden<br />
vergeleken met een soortgelijk onderzoek in 2005,<br />
destijds gepubliceerd in Medisch Contact. 7<br />
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009<br />
Nederland 2 5,4% 6,2% 7,0% 8,2% 9,6% 11,4% *<br />
Nederland 3 9,2 <strong>10</strong>,0 12,0 13,0 16,0 18,0 22,0<br />
Belgie 4 64,4% 61,6% 64,7% 66,5% 66,6% 67,4% 66,5<br />
Tabel 1. Totaal percentage epidurale analgesie tijdens ontsluitingsfase.<br />
* Cijfer epidurale analgesie tijdens ontsluitingsfase van 2009 is nog niet bekend bij PRN