2005-4 - Vrienden van Blijdorp
2005-4 - Vrienden van Blijdorp
2005-4 - Vrienden van Blijdorp
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
vogels. Veel hangt hierbij af <strong>van</strong> de medewerking<br />
<strong>van</strong> boeren en waterbeheer.<br />
‘Er tureluurs <strong>van</strong> worden...’<br />
De tureluur is zo’n andere typische weidevogel<br />
met als meest opvallende kenmerk<br />
zijn rode poten. Waarschijnlijk is de naam<br />
‘tureluur’ samengesteld uit de klank die de<br />
vogels maken ‘tu-ru-ru’, en het oud Franse<br />
woord ‘turlure’ wat refrein of herhaald,<br />
eentonig betekent. Vandaar ook de uitdrukking<br />
‘ergens tureluurs <strong>van</strong> worden’. Ook de<br />
tureluur heeft in vele Nederlandse streken<br />
een eigen naam. Zo werd de tureluur vaak<br />
gezien als een voorbode <strong>van</strong> regen, wat<br />
hem de naam ‘regentuter’ gaf. Vooral<br />
opvallend zijn, zoals genoemd, zijn rode<br />
poten, wat namen als ‘roodbeentje’ en<br />
‘roodpootruiter’ opleverde.<br />
Bij de tureluurs zijn de mannetjes en de<br />
vrouwtjes identiek. Ze hebben beiden een<br />
zomer- en winterkleed, waarbij de laatste<br />
lichter <strong>van</strong> kleur is en beide seksen zijn<br />
circa 28 centimeter groot. Het grootste<br />
deel <strong>van</strong> het jaar zijn het sociale vogels,<br />
die ook het gezelschap <strong>van</strong> andere vogels<br />
waarderen en samen foerageren op de<br />
Wadden en langs riviermondingen. In de<br />
broedtijd zoeken ze de weilanden op.<br />
Op zoek naar een partner jaagt het mannetje<br />
op de grond met uitgespreide staart en<br />
vooruitgestoken kop achter het wijfje aan.<br />
Als het klikt bouwen ze hun nest tussen<br />
het hoge gras en verbergen het door er<br />
grassprietjes overheen te trekken.<br />
De nesten, eenvoudige kuiltjes in de grond,<br />
worden door beide vogels gemaakt. Hierna<br />
kiest het vrouwtje er één uit om haar vier<br />
eitjes in te leggen. Als er circa 23 dagen<br />
door beide vogels gebroed is, komen de<br />
eitjes uit. Ook tureluurs zijn nestvlieders.<br />
Indien het een paartje in een bepaald jaar<br />
goed is gelukt de jongen groot te brengen,<br />
komen ze het volgende jaar vaak op dezelfde<br />
plek terug.<br />
Net als bij grutto’s zijn de jongen erg<br />
gevoelig voor koude. In koele jaren kost<br />
dat dan ook heel wat kuikens het leven.<br />
Op een leeftijd <strong>van</strong> één tot twee jaar<br />
beginnen de jonge vogels zelf met broeden.<br />
Tureluurs kunnen overigens behoorlijk oud<br />
worden. De oudste, geringde vogel is 17<br />
jaar.<br />
Deze weidevogels zijn, meer dan de grutto’s,<br />
echte carnivoren. Ze eten insecten en<br />
ook wel wat vis. Ze zoeken hun kostje<br />
zowel overdag als ’s nachts bij elkaar in<br />
vaak grote groepen <strong>van</strong> wel 1000 vogels.<br />
’s Winters trekken ze naar het zuiden <strong>van</strong><br />
het Middellandse zeegebied en de kust<br />
<strong>van</strong> Afrika. En als het goed is komen ze<br />
het volgende voorjaar weer terug.<br />
Ging het <strong>van</strong>af de jaren ’70 hard achteruit<br />
met de aantallen tureluurs, de laatste jaren<br />
staat de teller wereldwijd stabiel op zo’n<br />
145 000 – 185 000 paren. Er is dus zeker<br />
hoop voor de tureluur!<br />
v r i e n d e n<br />
Najaarsreis GaiaPark<br />
Kerkrade Zoo<br />
Van Gorilla tot Valk<br />
Zaterdagochtend 17 september: een drukte <strong>van</strong> belang op het<br />
Kruisplein. Maar liefs 98 mensen hadden zich aangemeld voor<br />
deze excursie. Niet zo gek natuurlijk. Op het programma stond<br />
een bezoek aan Nederlands nieuwste dierentuin en wie is daar<br />
nu eerder geweest!<br />
Na een voorspoedige reis kwamen we met goed dierentuinweer in Kerkrade aan.<br />
Wij kregen een warme ont<strong>van</strong>gst door de parkmanager Wim Verberkmoes met koffie en,<br />
heel toepasselijk, Limburgse vlaai. Na een woord <strong>van</strong> welkom vertelde Wim in het kort<br />
de geschiedenis <strong>van</strong> het nog zo jonge park. Daarna was het ieder voor zich het park in.<br />
Hoewel het park nog geen half jaar open is maakt het al een heel volwassen indruk met<br />
uitstekende dierverblijven. Het is duidelijk te zien dat er heel wat ervaring en knowhow<br />
<strong>van</strong> Apenheul en Safari Beekse Bergen in zit. Toevallig ook niet de minste tuinen als je<br />
het hebt over goede en ruime verblijven. Probeer maar eens een tuin te vinden met een<br />
veelvratenverblijf zoals in Gaia! Het gorillaverblijf is nog zo’n voorbeeld. Zowel in het<br />
binnenverblijf als ook op het eiland is duidelijk het Apenheulverblijf herkenbaar. Zeker het<br />
binnenverblijf is een juweel, met een perfecte balans tussen bezoekers en gorilla’s. Ook hier<br />
weer een combinatie met een andere apensoort. Geen huzaarapen zoals in Apenheul, maar<br />
kuifmangabeys. Minder is het verblijf met de (<strong>Blijdorp</strong>)wolven. Alsof de lokale bouwmarkt<br />
de schuttingen in de uitverkoop had. Maar dat is dan ook het enige minpuntje.<br />
Mede door het onverwachte mooie weer, de fraaie parkaanleg en de prima horeca hebben<br />
we kunnen genieten <strong>van</strong> een prachtige dag. Enkele deelnemers met een helderziende blik<br />
lieten zich de warme maaltijd op het terras <strong>van</strong> ‘De Veelvraat’ goed smaken.<br />
Helaas wilde op de terugweg het wegrestaurant Van der Valk Gilze niet meewerken om de<br />
dag succesvol te beëindigen. Omdat we met 100 mensen waren en een zelfbedieningsrestaurant<br />
wel heel lange wachttijden zou opleveren werd uitgeweken naar een restaurant met<br />
zo’n toekan op het dak. Aangemeld en bevestigd, het mocht niet baten. Met zo velen waren<br />
we niet welkom. Blijkbaar was Van der Valk toch niet zo’n goed idee.<br />
Tekst: Peter Biesta Foto’s: Fred <strong>van</strong> Tiel<br />
N.B. Van der Valk Gilze heeft achteraf nog gereageerd. De gang <strong>van</strong> zaken werd wel zeer<br />
betreurd, doch was verder weinig hoopvol.<br />
11