Aankondigingen - Vereniging tegen de Kwakzalverij
Aankondigingen - Vereniging tegen de Kwakzalverij
Aankondigingen - Vereniging tegen de Kwakzalverij
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
No. 1. Januari 1912. Oplaag 7IOO Exemplaren, Twee-en-<strong>de</strong>rtigste Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MB. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. P. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER. Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam y J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur, 1<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI-!<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
S 73, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van<br />
het Bestuur.<br />
Hoofdartikel: Weer eens Zam-Buk.<br />
Berichten: Lezing over kwakzalverij. — Eilers-boekverkooper.<br />
—Akker gerid<strong>de</strong>rd. - Weerzinwekken<strong>de</strong> reclame. -<br />
Een valsche dokter. — De Emmanuel-beweging. — <strong>Kwakzalverij</strong><br />
in een mo<strong>de</strong>blad.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van verschillen<strong>de</strong>n aard: Indische<br />
geneesmid<strong>de</strong>len. — Het systeem van Mr. Elmer Shiiley. -<br />
Verregaan<strong>de</strong> bn taliteit van Akker. — Consequentie.<br />
R echtszaken: Verloskundige hulp zon<strong>de</strong>r bevoegdheid.<br />
Ingezon<strong>de</strong>n: Kwakzalversadvertenties in een Kerstmisnommer.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n <strong>de</strong> heeren ;<br />
J. BEKER, apotheker te Rotterdam ;<br />
J. WIRTJES, tandarts ,, Zaandam.<br />
Zam-Buk.<br />
Wat, zullen onze lezers vragen, komt het<br />
Maandblad weer op dit goedje terug ? Helaas<br />
ja, niet voor ons genoegen, maar 't is noodig.<br />
Nadat se<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> compagne in 1808 en 1809 <strong>de</strong><br />
Zam-Buk Co. — Hoofd<strong>de</strong>póthou<strong>de</strong>r <strong>de</strong> beken<strong>de</strong><br />
HENRI SANDERS — weinig meer van zich <strong>de</strong>ed<br />
hooren (vermoe<strong>de</strong>lijk droeg onze bestrijding<br />
daaraan wei schuld), verschijnt er thans weer<br />
een reclame, net alsof er niets gebeurd is.<br />
In Het Volk van 22 December 1911, in welk<br />
n°. wij lezen dat het blad „<strong>de</strong> arbei<strong>de</strong>rs naar<br />
waarheid inlicht omtrent <strong>de</strong> gebeurtenissen van<br />
<strong>de</strong>n dag op alle gebied <strong>de</strong>s levens", treffen wij<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> rubriek : Ingezon<strong>de</strong>n Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen à<br />
40 cent per regel een advertentie aan, beginnen<strong>de</strong> :<br />
„Prachtige Genezing door Zam-Buk. Een kleine<br />
jongen van zijn pijn verlost. Dauwworm genezen."<br />
Dan volgt <strong>de</strong> gebruikelijke dankbe<br />
tuiging met portret, en ten slotte <strong>de</strong> raadgeving :<br />
„Knip dit uit ! Stuur <strong>de</strong>ze coupon met 6 et.<br />
postzegels voor <strong>de</strong> frankeering van het pakje<br />
naar <strong>de</strong> Zam-Buk Co., Heerengracht 22, Amsterdam,<br />
en ge zult een keurig gratis monsterdoosje<br />
Zam-Buk toegezon<strong>de</strong>n krijgen.<br />
„Het Volk", 22/12, '11."<br />
Zij, die zich misschien het optre<strong>de</strong>n van <strong>de</strong><br />
Zam-Buk Co. in 1908 herinneren, zullen bemerken,<br />
dat thans weer op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze als<br />
<strong>de</strong>stijds gewerkt wordt, zoodat wij vermoe<strong>de</strong>lijk<br />
weer een nieuwe campagne te wachten hebben.<br />
Wij moeten dus weer op <strong>de</strong> bres staan, ofschoon<br />
wij wel gel00ven, dat <strong>de</strong> strijd thans niet hevig<br />
behoeft te zijn, omdat Zam-Buk bij het groote<br />
publiek al aardig in discrediet is geraakt.<br />
Van October 1908 tot April 1909 verscheen<br />
er geen nommer van ons blad, dat niet een of<br />
an<strong>de</strong>re waarschuwing <strong>tegen</strong> het won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l<br />
bevatte, terwijl <strong>de</strong> toenmalige Af<strong>de</strong>eling Amsterdam<br />
van onze Vereeniging een waarschuwing<br />
plaatste op een schutting in <strong>de</strong> Kalverstraat te<br />
Amsterdam. Van <strong>de</strong>ze laatste en ook van <strong>de</strong><br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen in ons blad werd in verschillen<strong>de</strong><br />
bla<strong>de</strong>n (in hoofdzaak in <strong>de</strong> z.g. kleine pers),<br />
melding gemaakt waardoor ongetwijfeld het<br />
publiek bewerkt werd.<br />
Het gaat niet aan, al die waarschuwingen te<br />
herhalen op enkele echter moeten wij, in 't belang<br />
<strong>de</strong>r zaak, terug komen.<br />
Zam-Buk is een mengsel van 75 procent vaste<br />
paraffine met laurierolie en EucaVyptusolie, een<br />
lang niet onscha<strong>de</strong>lijk zalf je, zooals <strong>de</strong> lezers uit<br />
het volgen<strong>de</strong>, opgenomen in het Maandblad van<br />
Nov. 1908, kunnen zien.<br />
Z a m-B uk en <strong>de</strong> gevolgen van<br />
zijn aanwending.<br />
Alweer wat nieuws. Zam-Buk vult thans voor<br />
een niet onbelangrijk ge<strong>de</strong>elte <strong>de</strong> advertentiekolommen<br />
<strong>de</strong>r dagbla<strong>de</strong>n. Zam-Buk, je prachtzalf,<br />
is een balsem om smartelijke ziekten Van<br />
het vleesch te verdrijven, als ook om won<strong>de</strong>n<br />
en an<strong>de</strong>re kwetsuren te genezen. Een balsem<br />
zoo zuiver en vere<strong>de</strong>lend, dat het gevaar voor<br />
I verstopping <strong>de</strong>r poriën geheel is buiten gesloten.<br />
Gommen, sappen en balsems van <strong>de</strong> zeldzaamste<br />
j planten en krui<strong>de</strong>n wer<strong>de</strong>n door langdurige experimenten<br />
beproefd. De genezen<strong>de</strong>- en zuiveren<strong>de</strong><br />
bestand<strong>de</strong>elen wor<strong>de</strong>n geabsorbeerd door <strong>de</strong><br />
: poriën <strong>de</strong>r huid en door <strong>de</strong> weefsels" heengevoerd,<br />
ais zij in het in omloop zijn<strong>de</strong> bloed komen.<br />
Dit alles mel<strong>de</strong>n ons <strong>de</strong> advertenties die voor<br />
<strong>de</strong> heele en halve ingewij<strong>de</strong>n dui<strong>de</strong>lijk het cachet<br />
! van marktgescheeuw en onzinkramerij dragen.<br />
Het be<strong>de</strong>nkelij kste is <strong>de</strong> aanbeveling om het<br />
aan te wen<strong>de</strong>n bij won<strong>de</strong>n, vleeschwon<strong>de</strong>n,<br />
zweren<strong>de</strong> borsten, en eczemen, daar moet ook<br />
<strong>de</strong> verstandige leek dunkt mij het hoofd over<br />
I schud<strong>de</strong>n.<br />
Door cursussen in eerste hulp bij ongelukken<br />
door populaire geschriften, tracht men steeds<br />
het publiek dui<strong>de</strong>lijk te maken, dat men aan<br />
won<strong>de</strong>n niet knoeien moet. Rein hou<strong>de</strong>n is eerste<br />
vereischte. De leer van <strong>de</strong> a- en antiseptiek heeft<br />
ons bekend gemaakt met <strong>de</strong> eenige wijze waarop<br />
I men won<strong>de</strong>n voorloopig moet behan<strong>de</strong>len. Geen<br />
pleister, geen pap, geen zalven, maar, nadat <strong>de</strong><br />
wond goed gereinigd is, een droog zuiver gaasje<br />
en daarna als het eene verwonding van eenige<br />
beteekenis geldt <strong>de</strong>n dokter raadplegen ; dat<br />
is het eenige mid<strong>de</strong>l, om bij verwondingen ernstige<br />
complicaties fte voorkomen. En nu komt<br />
zoo'n fabrikant mem vele hoogdraven<strong>de</strong> en nietszeggen<strong>de</strong><br />
woor<strong>de</strong>n ons vertellen dat hij het beter<br />
weet. Velen dachten waarschijnlijk reeds met<br />
ons dat geeft ongelukken, want daar loopt Jan<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd,<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.25<br />
Publiek in en zoo is het dan ook reeds gegaan.<br />
Een onzer le<strong>de</strong>n meldt ons, dat hij twee dagen<br />
na elkan<strong>de</strong>r een patiënt in behan<strong>de</strong>ling heeft<br />
gekregen die lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> was aan <strong>de</strong> gevolgen van<br />
het gebruik van Zam-Buk.<br />
De eerste had een heftig uitslag gekregen<br />
aan hoofd en hals door <strong>de</strong> aanwending van nog<br />
maar zeer weinig van <strong>de</strong>ze heerlijke Zam-Buk ;<br />
dat klinkt an<strong>de</strong>rs dan een zuivere en vere<strong>de</strong>len<strong>de</strong><br />
werking en <strong>de</strong> hulp die beloofd wordt<br />
<strong>tegen</strong> huidaandoeningen, puisten en zweren.<br />
De twee<strong>de</strong> patiënt heeft een versehe verwonding<br />
die hij op <strong>de</strong> tabriek had opgedaan<br />
niet behan<strong>de</strong>ld volgens <strong>de</strong> lessen <strong>de</strong>r eerste hulp,<br />
maar met Zam-Buk. Het gevolg is dat hij nu<br />
een ontstoken wond heeft, dat hij roo<strong>de</strong> pijnlijke<br />
strepen aan <strong>de</strong>n arm vertoont, met an<strong>de</strong>re<br />
woor<strong>de</strong>n dat hij lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> is aan bloedvergiftiging.<br />
Nu kunt ge zien hoe zegenrijk en prachtig <strong>de</strong>ze<br />
zuivere balsem werkt en met hoeveel vertrouwen<br />
men <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van <strong>de</strong>n fabrikant mag<br />
aannemen.<br />
Dit is dunkt mij een dui<strong>de</strong>lijke waarschuwing.<br />
Zal het helpen ? of zal het pub hek zich nog altijd<br />
maar weer opnieuw laten nemen, door gewetenlooze<br />
bedriegers, die geholpen door hunne I<br />
gretig opgenomen advertenties en ingezon<strong>de</strong>n<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen, het publiek voorliegen met het<br />
uitsluiten<strong>de</strong> doel zich zelve tè verrijken ?<br />
E. J. A.<br />
In hetzelf<strong>de</strong> no. van het Maandblad verschenen<br />
nog <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen :<br />
„Amsterdam <strong>de</strong>n 6 October 1908.<br />
Geachte Redactie.<br />
Dezer dagen wer<strong>de</strong>n te A'dam doosjes zalf<br />
met circulaires huis aan huis gezon<strong>de</strong>n, waarin<br />
<strong>de</strong> won<strong>de</strong>rbare geneeskracht werd omschreven,<br />
die „Zam-Buk" op <strong>de</strong> menschelijke huid uitoefen<strong>de</strong>.<br />
Ook werd een dusdanig pakket aan mijn huis<br />
Prinsengracht 748 afgegeven.<br />
Al lezen<strong>de</strong> waarvoor <strong>de</strong>ze zalf goed was en daar<br />
ik se<strong>de</strong>rt eenige tijd wat pijn in mijn linkerschou<strong>de</strong>r<br />
gevoel<strong>de</strong>, smeer<strong>de</strong> ik bedoel<strong>de</strong> schou<strong>de</strong>r<br />
met <strong>de</strong>ze zalf in. Aangezien vermeld stond,<br />
<strong>de</strong>ze zalf bij een gezon<strong>de</strong> huid geen na<strong>de</strong>el verrichtte,<br />
wreef ik <strong>de</strong>n omtrek over borst en hals<br />
nog al wat ruim groot.<br />
Verbeeld U, dat ik <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n morgen<br />
| wakker wor<strong>de</strong>n<strong>de</strong> met een vreeselijke huidjeukte<br />
geplaagd werd, terwijl <strong>de</strong> plaats waar <strong>de</strong><br />
zalf gesmeerd was, overal met kleine roo<strong>de</strong> pukkels<br />
geheel ontstoken was ; in <strong>de</strong>n loop van dien<br />
dag en <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n had ik een hevige koorts.<br />
Mijn arbeid als Winkelier heb ik die twee<br />
dagen Zaterdag en Zondag slepen<strong>de</strong> verricht.<br />
Maandag, nadat ik mij op <strong>de</strong> hoogte had gesteld,<br />
begaf ik mij met een mijner kennissen,
naar <strong>de</strong> ver<strong>tegen</strong>woordiger <strong>de</strong>r „Zam-Buk",<br />
Rokin No. 8 hoek Kromme elleboogsteeg. Ik stapte<br />
een Apothekerswinkel binnen en vroeg beleefd<br />
of ik <strong>de</strong> eer had <strong>de</strong>n ver<strong>tegen</strong>woordiger <strong>de</strong>r „Zam-<br />
Buk" zalf Mij. te spreken, toen ik geen antwoord<br />
daarop kreeg, <strong>de</strong>el<strong>de</strong> ik me<strong>de</strong> dat zooals in <strong>de</strong><br />
prospectus stond aangegeven <strong>de</strong> „Zam-Buk"<br />
dienstig was voor gewrichtspijn en dat ik daarvoor<br />
er mijn schou<strong>de</strong>r me<strong>de</strong> ingewreven had en<br />
ziet u eens, met welk een uitslag en toon<strong>de</strong> Z.E.<br />
mijn ge<strong>de</strong>eltelijk ontblooten hals, er bijvoegend<br />
dat ook mijn borst en schou<strong>de</strong>r vreeselijk ontstoken<br />
waren, waarbij ik een hevige koorts had<br />
gehad.<br />
Dan had je het niet moeten gebruiken,' werd<br />
mij snauwend toegevoegd.<br />
Zoo Mijnheer antwoord<strong>de</strong> ik, er staat toch dat<br />
<strong>de</strong> „Zam-Buk" er voor gebruikt kan wor<strong>de</strong>n,<br />
wil men genezen.<br />
Daar heb ik niets meê te maken, dan schrijf<br />
je maar naar Engeland, was het antwoord. Ik<br />
trachtte Z.E. dui<strong>de</strong>lijk te maken dat dit mijn<br />
werk niet was, dat ik mij toch te beklagen had<br />
aan het adres waar <strong>de</strong> ver<strong>tegen</strong>woordiger zetel<strong>de</strong>.<br />
Een juffrouw die mij <strong>de</strong> zaak na<strong>de</strong>r wil<strong>de</strong> verklaren,<br />
vertel<strong>de</strong> dat mijn huid zeker niet <strong>tegen</strong><br />
zalf bestand was, daar dit meer voorkwam,<br />
waarop ik antwoord<strong>de</strong> dat men zulks in <strong>de</strong> prospectus<br />
had moeten vermel<strong>de</strong>n, maar daarin<br />
wordt met een zekerheid van genezing voor<br />
alle hui<strong>de</strong>n gesproken ; waarop met ruw gezag<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> juffrouw ver<strong>de</strong>r uitleg verbo<strong>de</strong>n werd.<br />
Ik vertel<strong>de</strong> Z.E. dan ook, dat het een hoogst<br />
onhebbelijke manier vanjhan<strong>de</strong>len was, waar het<br />
spreken meer geleek op blaffen van jij en jou,<br />
dan eenige wijze van toelichting. Zeer ontstemd<br />
vertrok ik met mijn vuurro<strong>de</strong>n hals, borst en<br />
schou<strong>de</strong>r, terwijl ik <strong>de</strong> koorts door kinine-pillen<br />
ben meester gewor<strong>de</strong>n.<br />
Het is daarom dat ik mij wend tot <strong>de</strong> Redactie<br />
van het M.bl. <strong>tegen</strong> <strong>Kwakzalverij</strong> om publiciteit<br />
vóór dat meer menschen met zwakke hui<strong>de</strong>n(?)<br />
het slachtoffer zullen wor<strong>de</strong>n ; of moeten <strong>de</strong>ze<br />
eerst in Engeland on<strong>de</strong>rzocht wor<strong>de</strong>n, want<br />
hier is volgens <strong>de</strong> ver<strong>tegen</strong>woordiging, niemand.<br />
Met <strong>de</strong> meeste Hoogachting<br />
U. W.E<strong>de</strong>l d.w.<br />
G. N. H. VAN RIESEN,<br />
hoek Reguliers en Prinsengracht 748."<br />
In „Moleschott" von<strong>de</strong>n wij over <strong>de</strong> gevaarlijkheid<br />
van <strong>de</strong> aanwending van laurier olie (bij<br />
het volk o.a. bekend als „olie van Baaij"), een<br />
<strong>de</strong>r bestand<strong>de</strong>elen van Zambuk, het volgen<strong>de</strong> :<br />
„Prof. STOKVIS heeft eens in zijne praktijk,<br />
eene reeds bejaar<strong>de</strong> ongehuw<strong>de</strong> juffrouw behan<strong>de</strong>ld,<br />
die op raad van een harer vriendinnen<br />
zich <strong>de</strong> geheele huid van het hoofd intensief<br />
met laurierolie had ingesmeerd en wel als mid<strong>de</strong>ltje<br />
<strong>tegen</strong> het uitvallen van het hoofdhaar !<br />
Het bleek een prachtig mid<strong>de</strong>l te zijn ! Reeds<br />
na een paar dagen viel er geen haartje meer<br />
uit ! De juffrouw overleed n.1, spoedig na het<br />
insmeeren aan een heftige aandoening van <strong>de</strong><br />
huid van hoofd, gelaat en hals ! Kalm aan dus<br />
met die zalf van Baaij !"<br />
En in ons Maandblad van Juli 1906, bij <strong>de</strong> waarschuwing<br />
<strong>tegen</strong> Epo's Cinquoline, schreven wij :<br />
„Een medicus, die lang in <strong>de</strong> noor<strong>de</strong>lijke<br />
streken heeft gepractiseerd, <strong>de</strong>el<strong>de</strong> ons me<strong>de</strong>, dat<br />
laurierbessenolie daar nog gretig wordt gebruikt.<br />
Dikwijls wor<strong>de</strong>n door die olie belangrijke huiduitslagen<br />
veroorzaakt en in zijn praktijk had hij<br />
leelijke gevoigen van dat smeren gezien.<br />
Lachend noem<strong>de</strong> hij het een kwakzalversmid<strong>de</strong>l,<br />
waarbij <strong>de</strong> kwakzalver geneesheer en<br />
apotheker ook nog wat laat verdienen en hij<br />
had <strong>de</strong> menschen nog al eens gewaarschuwd<br />
zon<strong>de</strong>r dat het veel hielp.<br />
Wel had echter een zijner patiënten, een<br />
juffrouw, zich voorgenomen het nooit meer te<br />
gebruiken, nadat zij dientengevolge een ernstige<br />
huiduitslag had doorgemaakt, 14 dagen lang<br />
hulp in hare huishouding moest bekostigen en<br />
nog een apothekersrekening van f 18 bovendien<br />
had te betalen."<br />
Op <strong>de</strong>ze onze waarschuwingen zijn nog meer<strong>de</strong>re<br />
van an<strong>de</strong>re zij<strong>de</strong> gevolgd: gezondheidscommissies<br />
hebben haar stem laten hooren en<br />
ongelukkige slachtoffers hebben zich in het<br />
publiek beklaagd.<br />
Vermoe<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong>nkt <strong>de</strong> Zam-Buk Co. dat, na<br />
ruim 3 jaar, dit alles door <strong>de</strong> groote menigte<br />
vergeten is en dat zij 't wel weer eens kan<br />
probeeren. Dit zal haar niet dik zitten, tenminste<br />
wij, voor ons, zullen het geheugen van het<br />
publiek een beetje opfrisschen.<br />
Mogen wij hierbij rekenen op <strong>de</strong> hulp van <strong>de</strong><br />
Redacties van <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n ? Zam-Buk<br />
is, zooals uit alles blijkt, een gevaarlijk mid<strong>de</strong>l,<br />
waar<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> pers, als zij haar roeping begrijpt,<br />
moet waarschuwen. Al mogen ook Directies en<br />
Uitgevers bezwaar maken — <strong>de</strong> advertentie<br />
wordt duur betaald — een zelfstandige Redactie<br />
zal toch weten wat haar te doen staat.<br />
BERICHTEN.<br />
Lezing over kwakzalver ij. Daartoe<br />
uitgenoodigd door <strong>de</strong> af<strong>de</strong>eling H.-I.-Ambacht-<br />
Oostendam van <strong>de</strong> Zuid-Hollandsche Vereeniging<br />
„Het Groene Kruis" werd 16 December in, <strong>de</strong> bizon<strong>de</strong>re<br />
school aan <strong>de</strong> Kerkstraat te Hendrik-Ido-<br />
Ambacht eene bespreking gehou<strong>de</strong>n voor <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n<br />
met hunne dames, door dr. ABRAHAMS uit Amsterdam,<br />
<strong>tegen</strong>.<strong>de</strong> kwakzalverij.<br />
Nadat <strong>de</strong> heer dr. D. J. KAMBERG, voorzitter <strong>de</strong>r<br />
af<strong>de</strong>eling, <strong>de</strong>n spreker het woord had gegeven, begon<br />
dr. ABRAHAMS in voor ie<strong>de</strong>r dui<strong>de</strong>lijke taal *<strong>de</strong> geneeskundigen<br />
uit <strong>de</strong> vroegste tij<strong>de</strong>n af te schil<strong>de</strong>ren,<br />
orn daarna <strong>de</strong> kwakzalverij als „goe<strong>de</strong>n raad" en<br />
als „beetnemerij" uiteen te zetten.<br />
Spreker stond vervolgens geruimen tijd stil bij<br />
<strong>de</strong> meest voorkomen<strong>de</strong> kwakzalversmid<strong>de</strong>len en <strong>de</strong><br />
kwakzalvers zelven en toon<strong>de</strong> met verschillen<strong>de</strong><br />
historische voorbeel<strong>de</strong>n aan, <strong>de</strong> zeer na<strong>de</strong>elige gevolgen<br />
van het gebruik van <strong>de</strong>ze mid<strong>de</strong>len en het<br />
geloofslaan aan <strong>de</strong> raadgevingen van <strong>de</strong>ze menschen.<br />
Na een korte pauze werd <strong>de</strong> avond besloten met<br />
het op doek brengen van verschillen<strong>de</strong> lichtbeel<strong>de</strong>n,<br />
betrekking hebben<strong>de</strong> op <strong>de</strong> kwakzalvers van vroeger<br />
en thans en <strong>de</strong> door hen uitgeoefen<strong>de</strong> praktijken.<br />
De heer dr. KAMBERG dankte ten slotte <strong>de</strong>n spreker<br />
voor zijn dui<strong>de</strong>lijke voordracht en sprak <strong>de</strong> hoop<br />
uit, dat <strong>de</strong> lessen-, <strong>de</strong>zen avond gegeven, ter harte<br />
genomen zou<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n.<br />
De opkomst van <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n met hunne dames was<br />
vrij goed. (Dordrechtsr.he Ort.)<br />
Een weerzinwekken<strong>de</strong> reclame. Uit<br />
De Zeeuw, Christelijk Historiseh Nieuwsblad voor<br />
Zeeland, van 37 Dec. :<br />
„VREDE OP AARDE.<br />
Nooit kan men beter tevre<strong>de</strong>n zijn, dan wanneer<br />
men een volmaakte gezondheid geniet, maar hoevelen<br />
klagen <strong>tegen</strong>woordig over gevatte kou<strong>de</strong>, hoesten,<br />
pijn in <strong>de</strong> borst, hoofdpijn, slechte spijsvertering,<br />
maagpijn, verstopping, gebrek aan eetlust, lusteloosheid<br />
en an<strong>de</strong>re ongesteldhe<strong>de</strong>n.<br />
Door 't gebruik van een pakje krui<strong>de</strong>n, waarop<br />
staat JACOB A MARIA WORTELBOER van Ou<strong>de</strong> Pekela,<br />
kan men na 3 dagen van bovenstaan<strong>de</strong> lastige kwalen<br />
bevrijd wor<strong>de</strong>n en keert <strong>de</strong> tevre<strong>de</strong>nheid terug*<br />
Een pakje kost slechts 30 cent (met gebruiksaanwijzing),<br />
Verkrijgbaar bij alle drogisten en <strong>de</strong><br />
meeste winkeliers."<br />
Die Wortelboerkrui<strong>de</strong>n hebben wij reeds meermalen<br />
als echte kwakzalverij gesignaleerd.<br />
„Een Dokter". Dezer dagen vervoeg<strong>de</strong> zich<br />
bij Mevr. K. in <strong>de</strong> Gerard Doustraat te Amsterdam<br />
een heer die zich docter <strong>de</strong> L. noem<strong>de</strong>. Hij zei<strong>de</strong> gezon<strong>de</strong>n<br />
te zijn, door mevrouw's schoondochter, welke<br />
hem had opgedragen een on<strong>de</strong>rzoek in te stellen<br />
naar een kwaal waaraan mevrouw lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> was.<br />
Wijl haar schoondochter werkelijk door een dr.<br />
<strong>de</strong> L. behan<strong>de</strong>ld werd, geloof<strong>de</strong> <strong>de</strong> dame <strong>de</strong>n bezoeker<br />
en on<strong>de</strong>rwierp zij zich aan een „geneeskundig"<br />
on<strong>de</strong>rzoek.<br />
De pseudo-dokter had een fleschje met zeker<br />
scha<strong>de</strong>loos vocht bij zich. 't Is wel zeer duur, doch<br />
een uitstekend mid<strong>de</strong>l dat beslist genezing brengt,<br />
zei<strong>de</strong> hij. De prijs was / 1.25 en <strong>de</strong>ze werd betaald.<br />
Thans is <strong>de</strong> dame tot <strong>de</strong> ervaring gekomen, dat<br />
zij met een sluwen oplichter te doen heeft gehad.<br />
Haar schoondochter had dr. <strong>de</strong> L. niet verzocht<br />
naar haar toe te gaan en <strong>de</strong>ze was ook niet gegaan.<br />
Men zij dus gewaarschuwd voor <strong>de</strong>zen oplichter.<br />
M {N.v.d.D.)<br />
De Emmanuel-beweging. De Christian<br />
Science heeft een concurrente gekregen in <strong>de</strong> Emmanuel-beweging,<br />
welke evenals haar voorgangster<br />
uit Amerika naar Engeland is overgewaaid. De Emmanuel-beweging<br />
is een verbeter<strong>de</strong> uitgave van <strong>de</strong><br />
Christian Science : in zoover zij niet langer <strong>de</strong> medische<br />
wetenschap van nul en geener waar<strong>de</strong> verklaart,<br />
maar zich in<strong>tegen</strong><strong>de</strong>el van <strong>de</strong> me<strong>de</strong>werking<br />
<strong>de</strong>r dokters verzekert. Aan <strong>de</strong>ze laatsten wordt<br />
E i 1 e r s-b oekverkooper. De Enkkuizer I <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling <strong>de</strong>r patiënten overgelaten, waar het<br />
Courant bevat <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> oproeping : „Sanatorium i lichamelijke afwijkingen betreft, en <strong>de</strong> bedienaar<br />
voor Tuberculoselij<strong>de</strong>rs „Eben-Haëzer". Gel<strong>de</strong>rland van <strong>de</strong>n godsdienst wordt te hulp geroepen louter<br />
bij Nijmegen.<br />
om-door inwerking op het zieleleven <strong>de</strong> genezing te<br />
Alle mogelijke moeite is door mij van Januari 1907 bevor<strong>de</strong>ren. Naar wij lezen, houdt ds. A. J. WALDRON<br />
af, gedaan, om ten bate j van Tuberculoselij<strong>de</strong>rs, te Brixton reeds eiken Vrijdagavond bizon<strong>de</strong>re<br />
mijne mid<strong>de</strong>len <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> aan te bie<strong>de</strong>n. godsdienstoefeningen met het doel om door samen<br />
Duizen<strong>de</strong>n in <strong>de</strong>n lan<strong>de</strong> hebben zich daarvoor i werking tusschen dokter en predikant ziekten te<br />
geïnteresseerd.<br />
bestrij<strong>de</strong>n. Er is trouwens al vroeger, ook door Angli-<br />
Onze onvergetelijke JAN DE PLOEGER heeft me<strong>de</strong> | kaansche geestelijken, voor die samenwerking ge<br />
alles gedaan om voor waarheid en recht en voor <strong>de</strong> pleit.<br />
rij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> menschheid op te komen, maar niets helaas<br />
{N. Roti. CL)<br />
heeft mogen baten.<br />
Thans zal ik een Sanatorium bouwen, niet van I K-w akzalverij in een mo<strong>de</strong>blad. Een<br />
bijeen gebe<strong>de</strong>ld geld, maar van geld waarvoor eer-1 Fransch mo<strong>de</strong>blad, dat <strong>de</strong> lezeressen tracht te ge<br />
lijk gewerkt is en wordt, dus van eerlijk bijeen gerieven door een rubriek van vragen en antwoor<strong>de</strong>n,<br />
bracht geld.<br />
bevat <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling : „Aan <strong>de</strong> lezeres,<br />
Toen JAN DE PLOEGER zich er voor span<strong>de</strong> kwamen die een mid<strong>de</strong>l vraagt voor haar tuberculeus doch<br />
hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n Dames en Heeren hem te hulp, nu doe tertje. Ik heb personen gezien -met <strong>de</strong>n hevigsten<br />
ik een beroep op die duizend en meer en vraag : graad van tuberculose, en die geheel wer<strong>de</strong>n ge<br />
maak mij <strong>de</strong>n zwaren arbeid licht, door uwe me<strong>de</strong>nezen door hen eenvoudig drie of vier maal een paswerking.geboren<br />
hondje te laten opeten en het ezelinnemelk<br />
Er wor<strong>de</strong>n door mij om te beginnen 4000 boekjes te laten drinken. Men kan verhelen, dat het een<br />
uitgegeven, ten bate van <strong>de</strong> kas, elk boekje kost hond is, om geen <strong>tegen</strong>zin te wekken."<br />
75 ct., ie<strong>de</strong>r belangstellen<strong>de</strong> in <strong>de</strong>n strijd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong><br />
{Nieuwe Ct.)<br />
gevrees<strong>de</strong> ziekte een boekje, en aan vrien<strong>de</strong>n en be — -<br />
ken<strong>de</strong>n een boekje verkocht, en het Sanatorium<br />
is weer een <strong>de</strong>el op weg in zijne wording.<br />
Heeren die over 't geheele land zaken doen, geef<br />
mij een advertentie, ook dat sterkt <strong>de</strong> kas.<br />
Van mijn kant heb ik in woord en daad reeds<br />
hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong> malen getoond, <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> menschheid,<br />
<strong>de</strong> tuberculoselij<strong>de</strong>rs te willen helpen, nu hoop ik<br />
we<strong>de</strong>rkeerig op me<strong>de</strong>werking van allen die het oprecht<br />
meenen om een ein<strong>de</strong> te maken aan <strong>de</strong>n treurigen<br />
strijd <strong>tegen</strong> een oppermachtig vijand : <strong>de</strong><br />
tering, dat is mijn strijd en mijn streven.<br />
De uitgever van <strong>de</strong> Enkhuizer Courant zal zeker<br />
wel zoo vrien<strong>de</strong>lijk willen zijn advertentiën en bestellingen<br />
op boekjes aan te nemen.<br />
Vele han<strong>de</strong>n maken licht werk.<br />
EILERS.<br />
Dir. Int. Chem. Laboratorium.<br />
Oegstgeest."<br />
Men moet maar durven ! RED. MBL.<br />
Hoe is 't mogelijk? De minister <strong>de</strong> 1'Instruction<br />
Publique et <strong>de</strong>s Beaux Arts, heeft <strong>de</strong>n<br />
heer I. L. AKKER te Rotterdam benoemd tot officier<br />
<strong>de</strong> l'Instruction Publique.<br />
Wat daarvan te <strong>de</strong>nken ?<br />
1 — ^ - ^ — M — ^ ^ — — ^ ^ — — ^<br />
MEDEDEELINGEN<br />
•AN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
Indische 0 eneesmid<strong>de</strong>len.<br />
Kort gele<strong>de</strong>n wer<strong>de</strong>n ons, door een geneeskundige,<br />
inlichtingen gevraagd omtrent een viertal<br />
circulaires, verspreid door De eerste Ne<strong>de</strong>rlandsche<br />
han<strong>de</strong>l in Indische Geneesmid<strong>de</strong>len van<br />
J. SINGER (The Singer Import Comp.) Groningen<br />
Holland. De heer SINGER noemt zich daarin ook:<br />
„eenigst Importeur" en zijn huis : „Grootste huis<br />
van alle soorten Indische Geneesmid<strong>de</strong>len". *)<br />
De vier circulaires dien<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong><br />
wijze tot aanbeveling van <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len<br />
:<br />
„Galsteenen-Leverziekte. Temoe Lawah. Temoe<br />
Lawah is een beslist afdoend mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> galsteen<br />
en alle soorten leverziekte die er me<strong>de</strong> inverband<br />
staan."<br />
*) Op <strong>de</strong> enveloppe, waarin <strong>de</strong> circulaires besloten waren,<br />
zagen wij4 dat <strong>de</strong> heer SINGER zieh '• betitel<strong>de</strong> : Apotheker<br />
ais.
„Laboe Merrak Pitten. Lintwormen. Laboe<br />
-Merrah Pitten is het zeker werkendst mid<strong>de</strong>l<br />
voor het doo<strong>de</strong>n en het totaal doen afgaan van<br />
alle soorten lintwormen van het menschelijk<br />
lichaam, het faalt nooit. En ver<strong>de</strong>r : „Totale afgang<br />
gegaran<strong>de</strong>erd".<br />
„Daan Remoedjoeng. Nierziekte ds - iersteenen.<br />
Daan Remoedjoeng, dit mid<strong>de</strong>l is van groot belang<br />
bij alle ongesteldhe<strong>de</strong>n en ziekten <strong>de</strong>r nieren."<br />
„Boea Tampai-Jang. Chronische hoest. Dit mid<strong>de</strong>l<br />
heeft bewezen zeer gunstig te werken bij gevallen<br />
van chronische hoest, catarrhale longstoringen,<br />
prikkelingen in <strong>de</strong> keel en heeschheid."<br />
het gedroog<strong>de</strong> praeparaat het versehe vervangen<br />
kan.<br />
Paon Remoedjoeng bestaat uit het gedroog<strong>de</strong><br />
kruid van een lipbloemig gewas, Orthosiphon<br />
Stamineus. Een aftreksel, op bijzon<strong>de</strong>re wijze<br />
daaruit bereid, dient in Indië werkelijk als geneesmid<strong>de</strong>l.<br />
Het is nu niet juist een onbeken<strong>de</strong><br />
zaak, daar dit geneesmid<strong>de</strong>l voorkomt in het<br />
wil volgen, die mij genas zeven jaar gele<strong>de</strong>n en<br />
se<strong>de</strong>rt dien hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n an<strong>de</strong>ren genezen heeft.<br />
In mijn behan<strong>de</strong>ling — bekend als het „Shirley<br />
Systeem" — wordt verlichting reeds opgemerkt<br />
vanaf <strong>de</strong> allereerste aanwending. De neus voelt<br />
ruimer, slijm valt niet langer in <strong>de</strong> keel, <strong>de</strong> pij<br />
nen in het voorhoofd verdwijnen als bij tooverslag,<br />
en dat vermoeid gevoel <strong>de</strong>s morgens bij<br />
<strong>tegen</strong>woordig gel<strong>de</strong>n<strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche Artsenij-1 het opstaan, verlaat u geheel. U zal het leven<br />
boek en dus door <strong>de</strong>n wetgever bedoeld is als te we<strong>de</strong>r waard vin<strong>de</strong>n geleefd te wor<strong>de</strong>n.<br />
zijn in han<strong>de</strong>n van arts en apotheker. Toch is Mijn Systeem is ongelijk eenig an<strong>de</strong>r. Het<br />
er wellicht geen twee<strong>de</strong> Indisch geneesmid<strong>de</strong>l, werkt direct en grondig. Het reinigt hoofd, neus,<br />
waarme<strong>de</strong> in Ne<strong>de</strong>rland zóó door leeken wordt keel en longen, zoodat u we<strong>de</strong>r vrij kan a<strong>de</strong>men<br />
gespeeld, als dit kruid. Waar het gewoonlijk en rustig slapen, zon<strong>de</strong>r dat vreeselijk „verstopt"<br />
Wij hebben slechts een klein ge<strong>de</strong>elte van <strong>de</strong> j <strong>tegen</strong> nierlij<strong>de</strong>n wordt aanbevolen, komt het ons I gevoel dat allen Catarrhlij<strong>de</strong>rs maar al te zeer<br />
circulaire weergegeven ; <strong>de</strong> rest bestond uit niet onbe<strong>de</strong>nkelijk voor, dat daardoor nierpa- bekend is.<br />
markschreeuwerige aanprijzingen van <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>- j tienten <strong>de</strong> inroeping van <strong>de</strong>skundigen hulp zou Bovendien, het geneest <strong>de</strong> zieke slijmvliezen,<br />
len en het slot luid<strong>de</strong>, zooals gebruikelijk is: <strong>de</strong>n kunnen uitstellen en daardoor zichzelf scha<strong>de</strong> ! stopt <strong>de</strong> afscheiding, en, geheel ongelijk inwen<br />
Men eische het han<strong>de</strong>lsmerk en <strong>de</strong>n naam. toebrengen. Wil men oud-beken<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>- j<br />
dige medicijnen, vernietigt het lichaam niet of<br />
De wijze van aanbeveling, wij bekennen het<br />
len <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>rgelijke ernstige ziekten uit Indië<br />
vernielt <strong>de</strong> maag.<br />
volmondig, <strong>de</strong>ed ons vermoe<strong>de</strong>n dat dit heele<br />
invoeren, dan is daar<strong>tegen</strong> geen enkel bezwaar,<br />
Onverschillig hoevele behan<strong>de</strong>lingen u heeft<br />
zaakje niet vrij van kwakzalverij was, doch on<br />
als men <strong>de</strong>ze slechts in han<strong>de</strong>n stelt van <strong>de</strong>n<br />
toegepast, beschouw uw geval niet als hopeloos<br />
bekendheid met <strong>de</strong> in <strong>de</strong> circulaires genoem<strong>de</strong><br />
bevoeg<strong>de</strong>n arts.<br />
totdat u het won<strong>de</strong>rbare „Shirley Systeem" ge-<br />
mid<strong>de</strong>len beletten ons een bepaald oor<strong>de</strong>el te Voorts wordt nog gesproken van boea tampaipropeerd heeft. Ik ben overtuigd dat mijn Sy<br />
vellen. Wij hebben toen <strong>de</strong> hulp ingeroepen van jang met kostelijke geneeskrachtige eigenschapsteem geheel hetzelf<strong>de</strong> voor an<strong>de</strong>ren zal doen<br />
<strong>de</strong>n heer Dr. J. DEKKER, Directeur van het J pen. Dit kostbare geneesmid<strong>de</strong>l is ons nog niet wat het in mijn eigen geval bereikte.<br />
Koloniaal Museum te Haarlem, die, tij<strong>de</strong>ns zijn bekend, het is echter niet onmogelijk, dat hier Mijn Brochure bevat een volledige beschrijving<br />
verblijf in Indië en ook thans door <strong>de</strong>n aard een drukfout <strong>de</strong>n naam een eenigszins an<strong>de</strong>r <strong>de</strong>zer nieuwe behan<strong>de</strong>lingsmetho<strong>de</strong> en een exem<br />
van zijn betrekking veel studie van Indische ge inter lijk heeft verleend, zooals dit bij <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re plaar zal gratis aan ie<strong>de</strong>ren lezer van dit blad<br />
neesmid<strong>de</strong>len heeft gemaakt. Dr. DEKKER was drie mid<strong>de</strong>len eveneens het geval is. Misschien | gezon<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n die aan eenigen vorm van Ca<br />
zoo welwillend ons het volgen<strong>de</strong> te schrijven : wil <strong>de</strong> importeur <strong>de</strong>ze vruchten wel ter i<strong>de</strong>ntitarrh of Oorziekte lijdt.<br />
,,Voor mij ligt een bun<strong>de</strong>ltje reclamebilletten ficatie aan <strong>de</strong> Redactie toezen<strong>de</strong>n.<br />
Het is ongetwijfeld het beste boekje van dien<br />
van het „Grootste huis van alle soorten Indische i Het is uit het bovenstaan<strong>de</strong> weer dui<strong>de</strong>lijk, aard ooit gepubliceerd on bevat zeer veel be<br />
Geneesmid<strong>de</strong>len", waarover ik gaarne het hier dat dit niet <strong>de</strong> weg is, waarop men hier <strong>de</strong> Inlangrijke informatie. Het is bovendien bevattelijk<br />
navolgen<strong>de</strong> wil me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen. Als rechtgeaard Nedische geneesmid<strong>de</strong>len moet invoeren. Stellig geïllustreerd en zal van <strong>de</strong> grootst mogelijke baat<br />
<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>r moet het elk landgenoot verheugen, schuilen er on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> in Indiç gebruikelijke artse blijken te zijn.<br />
als Indische producten hun weg naar het va<strong>de</strong>rnijen nog eenige <strong>de</strong>gelijke geneesmid<strong>de</strong>len, wel Wanneer u een exemplaar <strong>de</strong>r brochure wenscht<br />
land vin<strong>de</strong>n, en gezien van dit standpunt, zou licht ook in Europa in gedroog<strong>de</strong>n staat wel te te ontvangen alvorens <strong>de</strong> <strong>tegen</strong>woordige oplaag<br />
er ook geen enkele re<strong>de</strong>n zijn, om <strong>de</strong> werkzaam gebruiken, maar er is niemand, die dit vermag uitgeput is, dient u het nu aan te vragen. Schrijf<br />
heid van het bovenbedoeld „Grootste huis" te te beoor<strong>de</strong>elen dan <strong>de</strong> medicus.<br />
eenvoudig uw naam en adres op een 5 cents<br />
-critiseeren, ware het niet, dat <strong>de</strong> daardoor uit- |<br />
J. D. briefkaart en zend aan Elmer Shirley (Kamer 4),<br />
gegeven reclamebiljetten doen <strong>de</strong>nken aan adver- !<br />
6 Great James Street, Lon<strong>de</strong>n, W.O., Engeland,<br />
"tenties van Pinkpillen, Foster's geneesmid<strong>de</strong>len (?) j Het bovenstaan<strong>de</strong> was reeds gezet, toen wij in<br />
waarna het u gratis en franco zal gestuurd wor<br />
enz. Het zou jammer zijn, indien door <strong>de</strong>ze het Nieuws van <strong>de</strong>n Dag van 26 Dec. j.1. eenl<br />
<strong>de</strong>n. Nota : Porto voor brieven is 12£ cent."<br />
han<strong>de</strong>lwijze <strong>de</strong>n goe<strong>de</strong>n naam van enkele dier advertentie aantroffen ter aanbeveling van <strong>de</strong><br />
Wij • hebben <strong>de</strong>ze advertentie, die bovendien<br />
geneesmid<strong>de</strong>len zou wor<strong>de</strong>n geschaad, nog afge genoem<strong>de</strong> Indische mid<strong>de</strong>len. Daaruit bleek,<br />
nog prijkte met het portret van Mr. ELMER<br />
zien van het na<strong>de</strong>el, dat <strong>de</strong>n koopers berokkend dat zij verktijgbaar zijn: te Amsterdam bij <strong>de</strong>|<br />
SHIRLEY<br />
kan wor<strong>de</strong>n. Deze toch zou<strong>de</strong>n, afgaan<strong>de</strong> op <strong>de</strong><br />
en die, in <strong>de</strong>n laatsten tijd, in onze<br />
Heeren A. VAN TUYLL, M. CLÉBAN & Co. en<br />
voorspiegelingen in <strong>de</strong> genoem<strong>de</strong> biljetten, wel<br />
bla<strong>de</strong>n herhaal<strong>de</strong>lijk werd aangetroffen in haar<br />
Maison DE SPÉCIALITÉS ; te 's-Gravenhage bij <strong>de</strong><br />
licht verzuimen tijdig <strong>de</strong>skundige hulp in te roe<br />
geheel overgenomen. Gaat het. onze lezers als<br />
Heeren GEBRS. BLOKPOEL, Noor<strong>de</strong>in<strong>de</strong> 137, Firma<br />
pen. De hieruit voortvloeien<strong>de</strong> na<strong>de</strong>elen zijn te<br />
ons, dan zal <strong>de</strong> lezing alléén van <strong>de</strong>ze annonce<br />
v. D. GAAG & ZN., Groenmarkt 27, Mej. M. KRUIdikwijls<br />
in dit Maandblad uiteengezet, om <strong>de</strong>ze<br />
wel voldoen<strong>de</strong> zijn om hen niet in twijfel te<br />
SING A, Zoutmanstraat 21, en A. J. H. SADÉE,<br />
thans we<strong>de</strong>r uitvoerig te bespreken. Beter is het<br />
laten omtrent <strong>de</strong>n werkelijken aard van het<br />
Sundastraat 1 ; te Rotterdam bij <strong>de</strong> firma J. H.<br />
eenige korte aanteekeningen over <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong><br />
„systeem". Niet onhandig is het opnoemen van<br />
I. SNABILIÉ en S. J. G. WULFF.<br />
geneesmid<strong>de</strong>len te laten volgen, daar <strong>de</strong>ze, een<br />
<strong>de</strong> vragen, die men zich zelven moet steilem<br />
Voor hen, die eenigszins op <strong>de</strong> hoogte zijn van<br />
maal door <strong>de</strong>n medicus beproefd, kunnen lei<strong>de</strong>n<br />
Wie heeft niet eens last van een verstopte neus,<br />
kwakzalvers winkels geven sommige <strong>de</strong>zer namen<br />
tot vermeer<strong>de</strong>ring van onze artsenij schat. Wij<br />
een drooge keel, hoofdpijn of zoo iets ? Welnu,<br />
te <strong>de</strong>nken.<br />
moeten hier echter onmid<strong>de</strong>llijk aan toevoegen,<br />
<strong>de</strong> man kent zijn volkje, <strong>de</strong> lichtgeloovigen<br />
dat zelfs <strong>de</strong> medicus hierme<strong>de</strong> kritisch te werk<br />
daaron<strong>de</strong>r moeten bang wor<strong>de</strong>n gemaakt, zij<br />
Het systeem van Mr. Elmer Shirley.<br />
.moet gaan.<br />
wor<strong>de</strong>n het slach-offer niet van <strong>de</strong> „doo<strong>de</strong>lijke<br />
„IS U EEN SLACHTOFFER DER DOODE- catarrh" maar van <strong>de</strong>n won<strong>de</strong>rdoener. ,-,Mijn<br />
Temoe lawak is <strong>de</strong> wortelstok van een soort LIJKE CATARRH (Chronische Verkoudheid). systeem is ongelijk eenig an<strong>de</strong>r", dat lokt, men<br />
Curcuma (dus een gemberachtig gewas), dat in Doofheid, Oorsuizen, Hooikoorts, Bronchitis, en kan het altijd eens probeeren en <strong>de</strong> brochure<br />
Indië veelvuldig wordt aangetroffen en somtijds Asthma inbegrepen. Indien u twijfelt, stel uzelf aanvragen. En zij, die <strong>de</strong> zaken niet zoo door<br />
"plaatselijk op kleine schaal wordt aangeplant. <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> vragen :<br />
zien als wij, die door <strong>de</strong> ervaring geleerd heb<br />
JDeze wortelstok wordt in Indië werkelijk als 1. Is <strong>de</strong> neus verstopt ? 2. Vat ik spoedig ben, zij bevin<strong>de</strong>n zich door die aanvraag reeds<br />
geneesmid<strong>de</strong>l toegepast, maar meeren<strong>de</strong>els.... in kou<strong>de</strong> ? 3. Voel ik moe<strong>de</strong> bij het opstaan ? op een hellend vlak, waarop zij meer of min<strong>de</strong>r<br />
verschen toestand. In hoeverre <strong>de</strong> gedroog<strong>de</strong> 4. Moet ik dikwijls keel schrapen ? 5. Valt slijm snel naar <strong>de</strong>n kwakzalver afglij<strong>de</strong>n. Eenmaal in<br />
temoe lawak <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> eigenschappen bezit, die in <strong>de</strong> keel % 6. Heb ik een drooge keel ? 7. Vor zijn han<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n zij niet spoedig losgelaten ;.<br />
men in Indië aan <strong>de</strong>n verschen wortelstok toemen korsten in <strong>de</strong> neus ? 8. Is mijn stem wij kennen dat. 't Is <strong>de</strong> gewone metho<strong>de</strong>, telkens<br />
schrijft is een vraag waarop uitsluitend <strong>de</strong> arts heesch ? 9. Hebben weersveran<strong>de</strong>ringen invloed weer en weer in ons blad beschreven.<br />
het antwoord vermag te geven.<br />
op mij ? 10. Is er een vol gevoel in het hoofd ? Tenein<strong>de</strong> onze lezers nog beter in te lichten<br />
Laboe meroh pitten wor<strong>de</strong>n aanbevolen als het 11. Is er pijn tusschen of boven <strong>de</strong> oogen ? hebben wij een brochure aangevraagd. Het was<br />
zekerst werkend mid<strong>de</strong>l tot verdrijving van lint 12. Ben ik korta<strong>de</strong>mig ? 13. Is er een kwalijke het gewone liedje.<br />
wormen ; „heb faalt nooit" wordt in het biljet neusafscheiding ? 14. Lijd ik aan oorsuizingen ? Vooraan het portret van <strong>de</strong>n geleer<strong>de</strong>n uit<br />
'triomfantelijk beweerd. Deze pitten nu zijn <strong>de</strong> 15. Lijd ik aan hoofdpijnen ? 16. Is mijn gehoor vin<strong>de</strong>r, dan hoopen praatjes over allerlei ziekten,<br />
iza<strong>de</strong>n van een komkommerachtig gewas, Cucur aangedaan ? 17. Is mijn reuk zwak ? 18. Heb ik vergezeld van enkele afbeeldingen, blijkbaar uit<br />
bita Pepo genoemd. Van verschillen<strong>de</strong> komkom niesbuien ? 19. Vol gevoel in dé keel ? 20. Geef een leerboek over anatomie overgenomen en,<br />
achtige gewassen wordt beweerd, dat zij worm- ik veel slijm op ? 11. Ben ik aamborstig ? 22. zooals <strong>de</strong> gewoonte is, <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling dat <strong>de</strong><br />
afdragen<strong>de</strong> eigenschappen bezitten. In verschil Lijd ik aan slechte spijsvertering ? 23. Zijn mijn schrijver zelf door zijn systeem genezen is. Erger<br />
len<strong>de</strong> Bulletins van het Koloniaal Museum te zenuwen zwak ? 24. Is mijn gelaatskleur ziekelijk? nog dan in zijn advertentie maakt <strong>de</strong>ze het in<br />
Haarlem is <strong>de</strong>ze zaak aangevoerd. Uit het laatst- Als u drie <strong>de</strong>zer vragen met „ja" beantwoor<strong>de</strong>n zijn boekje waar hij schrijft :<br />
verschenen Bulletin 48 moge aangehaald wor<strong>de</strong>n, kan, dan is u in <strong>de</strong> klauwen van Catarrh, een<br />
dat „proefnemingen, zoowel met uit Indië ver<br />
„Hieron<strong>de</strong>r volgen symptomen die in verschei<br />
ziekte, die niet slechts <strong>de</strong> levenskracht on<strong>de</strong>rkregen<br />
zaad als met Hollandsen zaad zon<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong>n vormen van Catarrh aanwezig zijn. Loop<br />
mijnt, ambitie en geestkracht doodt, doch maar<br />
goed gevolg waren'. Een enkele maal schijnt<br />
<strong>de</strong>ze lijst voorzizhtig door* en vraag uzelf of u aan<br />
al te dikwijls eindigt in Maagcatarrh en <strong>de</strong> ge<br />
het mid<strong>de</strong>l dus toch te falen en dit is verklaar<br />
eenig <strong>de</strong>zer lydt. Zoo ja, sehr y f my zon<strong>de</strong>r uitstel.<br />
vrees<strong>de</strong> Tering. Bovendien, het geduren<strong>de</strong> <strong>de</strong>n<br />
baar, indien hierbij aanget°ekend wordt wat een<br />
Volkomen gezondheil is onmogelyk totdat <strong>de</strong> oorzaak<br />
slaap steeds plaats hebbend inslikken van het<br />
bekend werk over geneesmid<strong>de</strong>lleer daaromtrent<br />
<strong>de</strong>zer symptomen vernietigd is. (*)<br />
vermeldt, n.1. : „man nimmt möglichtst frische<br />
onwelriekend slijm vergiftigt langzaam doch<br />
Hooikoorts. „Het zuur." Losse hoest. Duizelig<br />
samen". Ook hier dus weer hetzelf<strong>de</strong> als bij<br />
zeker maag, lever, nieren en an<strong>de</strong>re organen.<br />
heid. Slapeloosheid. Verloren reuk. Neusbloedintemoe<br />
lawak, men dient nog uit te maken of<br />
Niet één uur langer echter behoeft u te lij<strong>de</strong>n<br />
indien u slechts <strong>de</strong> eenvoudigste thuisbehancleling (*) Wij cursiveereru RED.
gen. Hardhoorigheid. VerloreD smaak. Hartklop <strong>de</strong>n patiënt zelf te hebben gezien, is het systeem <strong>de</strong>lijk bedrog, dat in talrijke kwakzalvers-aanbepingen.<br />
Opgezetfe maag. Pynin.<strong>de</strong> ooren. Kort al veroor<strong>de</strong>eld.<br />
velingen lag opgesloten, werd herhaal<strong>de</strong>lijk bea<strong>de</strong>migheid.<br />
Neerslachtigheid. Walgelyke a<strong>de</strong>m. Wij brengen hier in herinnering wat wij al weerd dat die invloed niet, of in zeer geringe-<br />
Veelvuldig niezen. Volte in <strong>de</strong>n neus. „Loopen<strong>de</strong> meermalen schreven over genezing per brief in mate bestond.<br />
ooren." Veelvuldig spuwen. Vérstopping in neus. I 't algemeen :<br />
Vatbaar voor kou<strong>de</strong>n. Boeren en Oprisping. Bij <strong>de</strong>ze han<strong>de</strong>lwijze heeft <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>r; die ge<br />
Snorken in <strong>de</strong>n slaap. Oorsuizen. Aamborstigheid. woonlijk niet op <strong>de</strong> hoogte is van <strong>de</strong>n wezen RECHTSZAKEN.<br />
Wateren<strong>de</strong> neus. Voorhoofdspynen. Tee<strong>de</strong>rheid lijken aard van zijn lij<strong>de</strong>n, slechts een zekere<br />
<strong>de</strong>r maag. Misselyk in <strong>de</strong>n morgen. Afscheiding hoeveelheid vragen omtrent zijn persoon en zijn Verloskundige hulp zon<strong>de</strong>r bevoegdheid.<br />
uit <strong>de</strong>n neus. Voortdurend neussnuiten. Nare ziekte te beantwoor<strong>de</strong>n en ontvangt daarvoor, Voor 't kantongerecht (waar, staat niet ver<br />
smaak in <strong>de</strong>n mond. Diepe en prikkelen<strong>de</strong> hoest. mits hij bij zijne antwoor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> noodige conmeld) heeft terecht gestaan G. H. huisvrouw<br />
Jeukte en brand in <strong>de</strong>n neus. Wateren<strong>de</strong> of onttanten voegt, altijd het bericht terug dat hij van J. S. wonen<strong>de</strong> te Ruischerbrug, beklaagd,,<br />
stoken oogen. Volte of drukking in het hoofd. genezen kan wor<strong>de</strong>n, indien hij maar <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len dat, zij zon<strong>de</strong>r toegelaten te zijn tot <strong>de</strong> uitoefe<br />
Korstjes en roofjes in <strong>de</strong>n neus. Pyn boven en van <strong>de</strong>zen of genen kwakzalver getrouw gebruikt. ning <strong>de</strong>r geneeskunst en niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> er<br />
tusschen <strong>de</strong> oogen. Rochelen ter reiniging <strong>de</strong>r Deze verzekering wordt gegeven, zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n tijd en gelegenheid bestond om geneeskundigen<br />
keel. Het zakken van sly m in <strong>de</strong> keel. Witte patiënt gezien en on<strong>de</strong>rzocht te hebben en, dat raad en bijstand van een bevoeg<strong>de</strong>n genees<br />
gele of groene neusafscheiding. Verstopping en het <strong>de</strong>n kwakzalvers totaal onverschillig is wat kundige of vroedvrouw in te roepen, in <strong>de</strong>-<br />
onregelmatige stoelgang. Afscheiding van stukken <strong>de</strong> patiënt antwoordt of wat hem scheelt, blijkt gemeente Noorddijk als bedrijf verloskundigen,<br />
en dra<strong>de</strong>n slym uit <strong>de</strong>n neus."<br />
hieruit, dat aan ie<strong>de</strong>r lij<strong>de</strong>r bijna altijd het raad en bijstand heeft verleend aan verschillen<strong>de</strong><br />
zelf<strong>de</strong> bericht, meestal gedrukt, en <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> personen.<br />
Onnoodig te zeggen, dat in <strong>de</strong> brochure alle mid<strong>de</strong>len wor<strong>de</strong>n toegezon<strong>de</strong>n. Daarbij laten zij De beklaag<strong>de</strong>, die zeer hardhoorend bleek te<br />
an<strong>de</strong>re geneesmetho<strong>de</strong>s en geneesmid<strong>de</strong>len wor<strong>de</strong>n niets onbeproefd om <strong>de</strong>n patiënt zoo lang zijn, beken<strong>de</strong> volledig <strong>de</strong> haar ten laste geleg<strong>de</strong>-<br />
afgekeurd en dat het boekje vergezeld gaat van mogelijk aan het lijntje te hou<strong>de</strong>n, om zooveel feiten, welke eveneens door <strong>de</strong> verklaringen <strong>de</strong>r<br />
een geheele verzameling attesten en dankbetui mogelijk geld te verdienen.<br />
getuigen vastston<strong>de</strong>n, maar beweer<strong>de</strong> niet tegingen.<br />
Tevens is daarbij gevoegd een gedrukte<br />
brief van <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n inhoud :<br />
Genezen per brief is eene onmogelijkheid ; wie weten, dat zulks verbo<strong>de</strong>n was, verklaren<strong>de</strong> in<br />
het belooft is een bedrieger en wie daarvan hulp <strong>de</strong> meening te verkeeren, dat het geoorloofd was-<br />
verwacht, een dwaas. , als zij maar geen geld vroeg, hetgeen zij nimmer<br />
Ig S.<br />
bad gedaan. Wel had zij aangenomen wat men<br />
In bezit van uw aanvrage heb ik het genoegen Verregaan<strong>de</strong> brutaliteit van Akker. haar gaf.<br />
u hierbij een exemplaar mijner brochure te<br />
zen<strong>de</strong>n, die u zeker zal interesseeren. Het blad Het niets-beteekenen<strong>de</strong> mengsel van stroop en<br />
De eisch van het Openbaar Ministerie 2 maal<br />
voor blad doorlezen<strong>de</strong> zal u zien dat het mogehjk een beetje saliyl, dat door AKKER on<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
f 15 of 2 maal 5 dagen maakte blijkbaar indruk<br />
is zelfs <strong>de</strong> langdurigste gevallen van Catarrh, bedriegelijke j benaming : Abdysiroop, Klooster<br />
op beklaag<strong>de</strong> en zij beloof<strong>de</strong> het nimmer weer<br />
te zullen doen. (Nieuwsbl. v. h. Noor<strong>de</strong>n).<br />
Doofheid, Oorsuizen en Asthma te genezen. Sancta Paulo verkocht wordt, geneest, zooals in<br />
Ik kan u niet te sterk op het groot gevaar i <strong>de</strong> groote reclames wordt gezegd, alles en nog<br />
wijzen aan <strong>de</strong> verwaarloozing van Catarrh en ! wat. In een van <strong>de</strong> advertenties, die wij <strong>de</strong>zer INGEZONDEN.<br />
catarrhale Doofheid verbon<strong>de</strong>n. Deze, <strong>de</strong> kwaad dagen on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> oogen kregen, verklaart AKKER :<br />
aardigste aller ziekten, eens veroorloofd het ,,De Abdysiroop geneest influenza ; geneest on Een <strong>de</strong>zer dagen kregen wij inzage van een.<br />
lichaam aan te grijpen, versprei<strong>de</strong>n zich totdat voorwaar<strong>de</strong>lijk asthma, pleuris en alle borst- en exemplaar van „Pears Annual X mas 1911".<br />
wat eenmaal, misschien, een lichte kou<strong>de</strong> in longaandoeningen. Voorkomt <strong>de</strong> tering."<br />
Bij het opslaan van dit werk viel onze eerste-<br />
het hoofd was, in algeheele uitputting eindigt. | On<strong>de</strong>r al <strong>de</strong> leugens, die AKKER in zijn bijna blik reeds op een reuzenadvertentie von Beecham<br />
Chronische verstoring <strong>de</strong>r spijsvertering.geheugen- i dagelijks verschijnen<strong>de</strong> kwakzalvers-annonces ver Pills. Een ver<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek bracht aan het licht,,<br />
zwakte, onmacht tot werken, Asthma en Tering, kondigd, zijn <strong>de</strong> door ons aangehaal<strong>de</strong> wel <strong>de</strong> dat meer<strong>de</strong>re kwakzalvers hun waren aanprezen,<br />
<strong>de</strong>ze alle zijn het gevolg van verwaarloozing. gevaarlijkste. Ie<strong>de</strong>r, lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan een van <strong>de</strong> op en wij hebben nagegaan, welk ge<strong>de</strong>elte van hèt<br />
Met mijn boekje zend ik u een zeer merkgenoem<strong>de</strong> ernstige ziekten, die <strong>de</strong>ze schan<strong>de</strong>lijke totaal advertentie-oppervlak van dit kerstnummer<br />
waardig blad vrijwillige attesten, waaron<strong>de</strong>r u onwaarhe<strong>de</strong>n leest, daaraan geloof hecht en door kwakzalvers-annonces ontsierd wordt. Zie<br />
waarschijnlijk vele gevallen zal vin<strong>de</strong>n van gelijk I daarnaar han<strong>de</strong>lt, stelt zijn leven en gezondheid hier het resultaat van onze opmetingen. Elke<br />
karakter als het uwe, waarin een geheele en in <strong>de</strong> waagschaal. Hij zal <strong>de</strong>n juisten tijd voor pagina is bedrukt over een lengte van 34, bij<br />
bestendige genezing is tot stand gebracht. Een doelmatige hulp laten voorbijgaan en daardoor een breedte van 24 c.M. ; daar er twintig blad<br />
blik zal u overtuigen, dat mijn metho<strong>de</strong> <strong>de</strong> het slachtoffer wor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> gewetenlooze verzij<strong>de</strong>n voor reclame beschikbaar zijn gesteld, is-<br />
meest chronische gevallen geneest, zelfs wanneer klaringen van een kwakzalver, die met voorbehet totaal oppervlak <strong>de</strong>r advertenties 34 x 24 x.<br />
alle an<strong>de</strong>re mid<strong>de</strong>len gefaald hebben.<br />
dachten ra<strong>de</strong> leugens verspreidt, met het doel 20 = 16320 c.M-\<br />
om koopers voor zijn prul-product te lokken.<br />
Overtuigd u te kunnen helpen, heb ik een<br />
Daarvan wordt ingenomen door :<br />
Wij zijn scherp ditmaal, wij weten het, maar<br />
speciaal Symptomenformulier bijgevoegd, daö ik <strong>tegen</strong>over zoo'n aartsleugenaar, die zooveel onheil<br />
Eno's fruit Salt 34 x 24 = 816 c.M*<br />
u verzoek in te vullen en per ingesloten enveloppe<br />
sticht uit winstbejag, kost het moeite bedaard I Beechams's Pills 34 x 24 = 816 „<br />
terug te zen<strong>de</strong>n. Ik zal uw geval dan voorzichtig<br />
te blijven.<br />
Schweppes : the table waters<br />
overwegen en u mijn persoonlijke meening<br />
schrijven. Dit zal ik geheel gratis doen. Mijn<br />
Zal er in Ne<strong>de</strong>rland dan nooit een wet tot of the kings o.a. quinine tonic 10 x 8 = 80 „.<br />
advies kosteloos zijn<strong>de</strong> is zeker van nut te stand komen, die het goedgeloovig publiek .<strong>tegen</strong> Neaves food, ressembles mozullen<br />
zijn. Om die re<strong>de</strong>n verzoek ik u het i <strong>de</strong> schurkenstreken van kwakzalvers beschermt ? Ither's milk in composition.. 17 x 12 = 204 ,,.<br />
Benger's food i<strong>de</strong>m, i<strong>de</strong>m.. 17 x 12 = 204 „<br />
Symp tomen f ormulier zoo spoedig mogelijk terug<br />
te willen zen<strong>de</strong>n.<br />
Consequentie ?<br />
Mellin's food i<strong>de</strong>m; i<strong>de</strong>m.. 17 x 24 = 408 ,,.<br />
In het Algem. Han<strong>de</strong>lsblad van 28 November Himrod cure for Asthma<br />
Ik <strong>de</strong>nk dat dit oprecht systeem u zal aan 1911, Ochtendblad, 2e Blad, lazen wij het vol- catarrh, hay-fever etc..... 8x12= 96 ,,.<br />
trekken en opdat u <strong>de</strong> genezing zoo vroeg , gend ingezon<strong>de</strong>n stuk :<br />
Hall's wine, the marvellous<br />
mogelijk moge aanvangen, vraag ik u het inge „Aan <strong>de</strong> Redactie !<br />
; restorative M 16 x 12 = 192 „<br />
vul<strong>de</strong> formulier zon<strong>de</strong>r uitstel te retourneeren. M. H. Uit het Ochtendblad van jl. Zondag | Veno's lightning couch cure 17 x 12 = 204 „<br />
Hoogachtend, knipte ik een advertentie met het motto „Wilt<br />
Totaal = 3020 c.M'<br />
E. SHIRLEY." gij 50 gul<strong>de</strong>n verdienen?" Zou ik uwe lezers<br />
mogen waarschuwen hier niet op in te gaan ?<br />
24 October kwam <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> advertentie voor in<br />
het „N. v. d. D.' ik stuur<strong>de</strong> het antwoord in,<br />
maar hoor<strong>de</strong> niets meer, schreef <strong>de</strong>n lO<strong>de</strong>n No<br />
2 ,<br />
dat is ongeveer het vijf<strong>de</strong> ge<strong>de</strong>elte van het totaal<br />
oppervlak !<br />
De achterzij<strong>de</strong> van <strong>de</strong>n omslag draagt in<br />
fraaien kleurendruk <strong>de</strong>ze opdracht : To their<br />
Majesties the King and Queen, en daaron<strong>de</strong>r in<br />
| notenschrift, <strong>de</strong>n eersten regel van het „God save<br />
the King" ! V.<br />
Over het bijgevoeg<strong>de</strong> symptonenformuHer, dat<br />
37 Catarrh vragen, 15 Doofheidsvragen en 23 Algemeene<br />
vragen bevat, behoeven wij niet uit te<br />
wij<strong>de</strong>n. Behalve dat het onmogelijk is, uit <strong>de</strong><br />
antwoor<strong>de</strong>n, door <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r, meestal geen <strong>de</strong>skundige,<br />
opgesteld, zich eenig beeld van <strong>de</strong> ziekte<br />
te vormen (on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>n zieke is een eerste<br />
vereischte voor een goed oor<strong>de</strong>el) weten wij maar<br />
al te goed, dat die vragen maar voor <strong>de</strong> leus<br />
zijn en dat op <strong>de</strong> antwoor<strong>de</strong>n geen acht wordt<br />
geslagen.<br />
Slim wordt in al die geschriften nog niet van<br />
prijs gesproken ; tot nu toe geschied alles gratis.<br />
Maar wij, zullen vermoe<strong>de</strong>lijk wel ver<strong>de</strong>r zien.<br />
Op <strong>de</strong>n brief is door ons niet geantwoord en<br />
wij hebben nog niets na<strong>de</strong>rs gehoord, maar <strong>de</strong><br />
man zou zijn ambacht al zeer slecht verstaan,<br />
wanneer hij ons nu los liet. Dat is niet <strong>de</strong> gewoonte<br />
van die heeren en wij rekenen er dus op<br />
in een volgend nommer nog iets van het systeem<br />
zelf te kunnen me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen. Strikt no"ödig is dit<br />
niet, want door <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling per brief, zon<strong>de</strong>r<br />
vember een briefkaart, waarop <strong>de</strong>n 13<strong>de</strong>n tot<br />
antwoord kwam een briefkaart, met bericht, dat<br />
ik diezelf<strong>de</strong> week na<strong>de</strong>r van hem zou hooren. Dit<br />
is niet geschied en ook <strong>de</strong>ze week hoor<strong>de</strong> ik niets.<br />
Uit <strong>de</strong> advertentie zie ik intusschen, dat <strong>de</strong> heer<br />
San<strong>de</strong>rson in die 4 weken verhuisd is van K egent<br />
Street, Lon<strong>de</strong>n, W. C, naar Farringdon Street,<br />
London, E. C. Dit zegt, dunkt, genoeg.<br />
Met <strong>de</strong> meeste hoogachting heb ik <strong>de</strong> eer te<br />
zijn Uw. dw.<br />
G.<br />
Na <strong>de</strong>ze waarschuwing zullen wij bedoel<strong>de</strong> advertentie<br />
niet meer opnemen. Red. Hdbl."<br />
Wij verheugen ons over dit besluit <strong>de</strong>r Redactie<br />
; daar ons daaruit blijkt, dat <strong>de</strong> redactie<br />
wél invloed op <strong>de</strong> advertentiekolommen<br />
kan uitoefenen. Tot nu toe, wanneer wij wezen<br />
op — en door bewijzen aantoon<strong>de</strong>n het schan-<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
Voor het toegezon<strong>de</strong>n Nieuwsblad De Zeeuw betuigen<br />
wij onzen dank.<br />
S. B. te 's O. Hazeline Snow is geen kwakzalvers mid<strong>de</strong>l.<br />
Het wordt bereid door <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> firma BURROUGHS WELL<br />
COME & Co. en door <strong>de</strong>ze niet als geneesmid<strong>de</strong>l, doch als<br />
toilletmid<strong>de</strong>l aanbevolen. Wij weten niet of het <strong>tegen</strong> jeuk<br />
zal helpen. Wij vin<strong>de</strong>n het door u ingenomen standpunt<br />
het juiste.<br />
D. S. te A. Uit het u gezon<strong>de</strong>n Maandblad zal het u<br />
gebleken zijn, dat het beroem<strong>de</strong> haarwater van dien ,,spe-<br />
I cialitoit" niets bijzon<strong>de</strong>rs is.<br />
B. te M. lu dank ontvangen.<br />
W. L. K. te '8-0. Dank voor uwe me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling ; wij<br />
zullen <strong>de</strong> zaak nagaan. Uw verzoek zullen wij aan het<br />
Bestuur ter kennis brengen.P"'
NAAMLIJST<br />
TAH DS LUDEN DER<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> fle KwatzalTerü,<br />
op 1 JANUABI 4912.<br />
Totaal 807 le<strong>de</strong>n.<br />
DAGELIJKS BESTUUR:<br />
Mr. P. W. <strong>de</strong> Koning, Advocaat te<br />
. Amsterdam, Voorzitter.<br />
Mr. A. Lind, Advocaat, Amsterdam,<br />
E. J. Abrahams, Arts, Amsterdam.<br />
Secretaris-Penningmeester.<br />
ALGEMEEN BESTUUR:<br />
Mr. J. L. F- Eöhtlingk, Substituut-<br />
Officier van justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank<br />
te Rotterdam.<br />
Mr. A. A. Cnopius. Substituut-<br />
Officier van Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissement<br />
s-Rechtbank te Utrecht.<br />
J. M. van Elk, te Eef<strong>de</strong>.<br />
Mr. A. van <strong>de</strong>r Eist, Ambtenaar<br />
O. M. bij het Kantongerecht te<br />
Lei<strong>de</strong>n.<br />
Ds. E. C. Fleischer, Doopsgez.<br />
Predikant, te Winterswijk.<br />
C. Nannes Gorter, Journalist, Alkmaar.<br />
P. Keg Cz., oud- Postdirecteur<br />
Mid<strong>de</strong>lburg.<br />
J. van Riel, Dir. Mil. Apotheker,<br />
Directeur van het Rijks Magazijn<br />
van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam.<br />
Dr. G. Romijn, Inspecteur van <strong>de</strong><br />
Volksgezondheid, te 's-Hertogenbosch.<br />
H. van Gel<strong>de</strong>r, Redacteur.<br />
NEDERLAND.<br />
EEREL ED EN:<br />
Dr. G. W. Bruinsina, te Teteringen<br />
{bij Breda).<br />
Dr. Vitus Bruinsma, te Lochern.<br />
G. ß. Schmidt, te Amsterdam.<br />
GEWONE LEDEN:<br />
Aalsmeer.<br />
E. A. J. Bon, arts.<br />
J. M. Neomagus, notaris.<br />
W. Snethlage, arts.<br />
Aalten.<br />
H. J. <strong>de</strong>r Weduwen, arts.<br />
Alblasserdam.<br />
Afd. IJsel, Noord, Alblas, Lek <strong>de</strong>r<br />
Ned. Maatsch. t. Bev. d. Geneesk.<br />
Alkmaar.<br />
Dr. J. Degenaar arts.<br />
Me. J. Hanegraaff, Substituut-<br />
Officier van Justitie.<br />
R. J. van <strong>de</strong>r Hey<strong>de</strong>, arts.<br />
C. L. Molenaar, apotheker.<br />
C. Nannes Gorter, journalist.<br />
B. Schouten, Apotheker.<br />
A. H. Teljeiy apoth.<br />
Mevr. M. E. van Tienhoven-Miiijsken.<br />
.<br />
Dr. J. W. Wicherink, arts.<br />
Almelo.<br />
Dr. O. J. Risselada, Dir. d. H. B. S.<br />
Almen.<br />
Mevr. C. E. v. d. Honert.<br />
Amei<strong>de</strong>.<br />
P. J. van <strong>de</strong>n Berg, arts.<br />
Amersfoort.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
J. C. Rolandus Hagedoorn, arts.<br />
C. M. M. Vermolen, apotheker.<br />
Amsterdam.<br />
E. J. Abrahams, arts.<br />
Dr. P. J. Barnouw.<br />
Dr. E. Basenau.<br />
Dr. P. Berns, arts.<br />
J. Blaauboer Jzn., apotheker.<br />
Dr. Ch. Bles, arts.<br />
Mr. L. J. Blij<strong>de</strong>stein, griffier bij<br />
het kantongerecht IV.<br />
P. H. Bon, apotheker.<br />
Dr. W. G. Bonman, arts.<br />
N. M. Bouvy & Zoon, apothekers.<br />
J. M. G. van <strong>de</strong>n Brink, arts.<br />
Dr. Joh. Ch. E. Bückmann, leeraai*<br />
aan het gymnasium.<br />
J. M. Bührmann, fabrikant.<br />
Prof. Dr. H. Burger.<br />
Dr. P. W. C. M. Busch, arts.<br />
S. J. W. van Buuren.<br />
Dr. J. van Campen, arts.<br />
H. E. D. Claessen, apotheker.<br />
L. C. W. Cocx, apotheker.<br />
Mej. S. Con, apotheker.<br />
B. L. Coopman, arts.<br />
A. Cijfer, arts.<br />
C. L. Deijll, arts.<br />
Dr. G. Domseiffen, arts.<br />
Dr. -1. J P- van <strong>de</strong>r Eij<strong>de</strong>n.<br />
J. C. Eiledt Kok, apotheker,<br />
J. A. Fortuyn.<br />
B. N. Frank, tandarts.<br />
A. Fre<strong>de</strong>rikse, arts.<br />
S. S. Galleé, apotheker.<br />
H. van Gel<strong>de</strong>r, dirig. mil. apoth.<br />
J. B. Gersons, apotheker.<br />
Dr. J. G. Gohl, arts.<br />
Ad. Goldberg.<br />
Prof. W. M. Gunning.<br />
F. <strong>de</strong> Haas, apotheker.<br />
Dr H. D. <strong>de</strong> Haas, arts.<br />
Dr. P. F. van Hamel Soos, scheikundige.<br />
Dr. J. F. H. Hammacher.<br />
A. Harmens Wzn., scheikundige.<br />
Dr. J. <strong>de</strong> Jtiartog, arts.<br />
Mevr, B. Th. Haver.<br />
Dr. HK. TH. Hei-man, arts.<br />
Jos. Hess, Comra. in effecten.<br />
Mevr. Hobbel—Moll Schnitzler,<br />
apotheker.<br />
E. van <strong>de</strong>r Hoop,"arts.<br />
Dr. S. van <strong>de</strong>r Horst.-<br />
A. Huen<strong>de</strong>r, apotheker.<br />
Mej. C. Hogenholtz, apoth. Wilhelmina<br />
Gasthuis.<br />
V. van Itallie, apotheker.<br />
Joh. Jelgerhuis-Swil<strong>de</strong>ns, apoth.<br />
Dr. N. M. Josephus Jitta, wethou<strong>de</strong>r.<br />
M. <strong>de</strong> Jong, apotheker.<br />
J. Jonkman, apotheker.<br />
Herman G. Jurriaans.<br />
Bernard Kanis, administrateur.<br />
W. R. van <strong>de</strong> Kasteele, arts.<br />
B. A. van Ketel, apotheker.<br />
Dr. D. H. Koetser, arts.<br />
Mr. P. W. <strong>de</strong> Koning, advocaat.<br />
P. J. Kruysse, apotheker.<br />
G. G. Latnbers, apotheker.<br />
Mej. Dr. C. C. <strong>de</strong> Lange, arts.<br />
C. J. v. Led<strong>de</strong>n Hulsebosch, apoth.<br />
Mr. E. van Leimep.<br />
Mr. Alfred Levy, advocaat.<br />
Mr. A. Lind, advocaat.<br />
W. v. d. Lin<strong>de</strong>n, apotheker.<br />
J. P. v. d. Marel, milit. apoth.<br />
B. van Marwijk Kooij.<br />
Th. Meinema, arts.<br />
Prof. S. Men<strong>de</strong>s da Costa.<br />
Dr. G. Ter Meulen.<br />
Dr. L. C. v. d. Meulen, arts.<br />
E. Mogendorff, arts.<br />
Dr. P. Muntendam.<br />
Ned. Maats. t. bev. d. Geneesk.<br />
I<strong>de</strong>m (Dep. Amsterdam).<br />
Ned. Maats. t. bev. d. Pharmacie,<br />
Ned. Tandmeesters-Vereeniging.<br />
Q. A. Nering Bögel.<br />
Mr. V. K. L. van Os.<br />
A. Otto, arts.<br />
Pharm. Galenisch Laboratorium.<br />
M. J. van <strong>de</strong>r Plaats, apotheker.<br />
Mr. Th. B. Pleyte, advocaat.<br />
C. M. Pleyte, d'Ailly.'<br />
Jacobus Polak, apotheker en scheik.<br />
Dr. C. N. v. d. Poll, arts.<br />
L. P. G. Postema, arts.<br />
Dr. W. Posthumus Meyes.<br />
Dr. W. C. Posthumus Meyes.<br />
W. F. Privé, mil. apotheker.<br />
J. A. Quanjer, arts.<br />
M. V. Re<strong>de</strong>rt, apotheker.<br />
Dr. A. W. van Renterghem.<br />
J. van Riel, Dir. milit. apotheker.<br />
Di 1 . D. A. van Riemsdijk.<br />
P. L. A. RMdanus, apotheker.<br />
G. H. Roll, geneesheer.<br />
Dr. N. J. Rooswinkel, arts.<br />
A. J. Rijk.<br />
H. van 't Sant, apotheker.<br />
G. Schipper, apotheker.<br />
G. B. Schmidt, apotheker.<br />
Mevr. M. Schmitz—Rochussen.<br />
Mevr. Scholten—Commelin.<br />
H. J. M. Schoo, arts.<br />
Dr. J. Schrijver.<br />
Mr. J. Schuurman.<br />
Dr. S. Simons, arts.<br />
E. Th. Smeets, contr. bij het kad.<br />
Dr. S. H. Solkes.<br />
Dr. A. Spanjaard, arts.<br />
J. Starcke, arts.<br />
Dr. M. L. v. d. Stempel, arts.<br />
Dr. B. H. Stephan, arts.<br />
W. S. Stüven, veearts.<br />
Dr. J. F. Suyver, apotheker.<br />
W. N. Swets, arts.<br />
Dr. P. F. J. Ter Maten.<br />
J. Tb. Tinkelenberg, apotheker.<br />
Prof. Dr. Hector Treub.<br />
Dr. J. W. v. d. Valk Jr., arts.<br />
P. Verhagen, arts.<br />
W. A. Vermaas, arts.<br />
H. C. Visser.<br />
Dr. P. C. Vlaan<strong>de</strong>ren, arts.<br />
G. P. H. Vriens, apotheker.<br />
Dr. P. N. <strong>de</strong> Vries Jr.<br />
H. M. C. Wellinghuyzen, fabrikant.<br />
Mr. R. van <strong>de</strong> Werk.<br />
Hendrik Wertheim, notaris.<br />
Prof. Dr. J. R. A. Wertheim Salomonson.<br />
P. van <strong>de</strong>r Wielen, Hoogleeraar<br />
Artsenij bereidkun<strong>de</strong>.<br />
Ed. Wiener, arts.<br />
P. A. Ce Wil<strong>de</strong>, arts.<br />
Dr. H. Woltring, arts.<br />
Wijnhoffen Van Gulpen, han<strong>de</strong>lsscheikundigen.<br />
J. J. S. R. Zimmerman.<br />
Andijk.<br />
Dr. J. A. L. Heenk, arts.<br />
Apeldoorn.<br />
A.A. Bonnema, apotheker.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
Mevr. A. G. Kerkhoven—Wijthoff.<br />
P. Persijn, apotheker.<br />
L. Pot, arts.<br />
Dr. A. Zaaijer.<br />
Arnhem.<br />
Dr. G. J. M. Couvée, arts.<br />
Mej. M. M. Couvée.<br />
Mr. F. O. v. d. Dussen, rechter i.d.<br />
arr.-rechtbank.<br />
W. F. van Essen, militair apoth.<br />
Th. Hillen, apotheker.<br />
Mej. G. Jongbloed, gemeente-apoth.<br />
Dr. P. W. Meihuizen, arts.<br />
Mr. D. J. Mom Viscb.<br />
J. D Ninck Blok, arts.<br />
Dr. A. E. Post, oud-insp. geneesk.<br />
staatstoezicht.<br />
Dr. W. Renssen, arts.<br />
Mr. J. J. S. baron Sloet.<br />
Dr. J. Tjaarda.<br />
Assen.<br />
Dr. H. Anema, arts.<br />
J. Bolt, arts.<br />
Mr. A. Hilbingh ten Oever.<br />
Avenhorn.<br />
R. Geel, arts.<br />
Afd. Westfries!, v. d. Ned. Mij. tot<br />
bev. <strong>de</strong>r Geneesk.<br />
Axel.<br />
J. C. Bom, arts.<br />
Baarn.<br />
Dr. P. V. Astro, arts.<br />
D. Bierhaal<strong>de</strong>r, apotheker.<br />
Gezondheid sco mmissie.<br />
Rud. Heijbroek, arts.<br />
Mej. M. O Julius, apotheker.<br />
Dr. F. J. A. Mnyeken, arts.<br />
Dr. J. C. Overduin.<br />
Dr. A. J. A. Thomas, arts.<br />
Barendrecht.<br />
Dr. J. van <strong>de</strong>r Meulen, arts.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Beekbergen.<br />
Dr. A. N. Nolst Trénité.<br />
Beek bij Nijmegen.<br />
G. V. H.'Wen<strong>de</strong>laar.<br />
Bennebroek.<br />
A. Kouwenaar, arts.<br />
Bergen-op-Zoom,<br />
Leesgezelschap Bergen-op-Zoom.<br />
L. J. Röhner, milit. apoth.<br />
Berkel (Z.-H.)<br />
Dr. H. J. J M. Moet.<br />
Beverwijk.<br />
A. Donker, apotheker.<br />
Dr. A. Schucking Kool.<br />
Mej. Anna C. A. Sepp, apotheker.<br />
De Bilt.<br />
K. J. Lette, arts.<br />
Dr. H. W. Melchior, arts.<br />
Blaricum.<br />
B. F. Catz.<br />
Mevr. Sie<strong>de</strong>nburg.<br />
BI o e m endaal.<br />
Dr. D. Bakker, arts.<br />
J. H. A. A. Kalff, koopman.<br />
Adr. Stoop.<br />
Dr. W. Rutgers v. d. Loeff, arts.<br />
Blokker.<br />
Dr. W. L. L. Carol.<br />
Afd. Westfriesl. v. d. Ned. Mij. tot<br />
bev. <strong>de</strong>r Geneesk.<br />
Bo<strong>de</strong>graven.<br />
L. C. G. Douwes Dekker, apotheker.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
Dr. M. Marsman.<br />
Bols ward.<br />
S. An<strong>de</strong>la, arts.<br />
H. Beekhuis, arts.<br />
K. van Ringh, apotheker.<br />
Borculo.<br />
Groene Kruis.<br />
Boxmeer<br />
Gezondheidscommissie.<br />
A. Smeets.<br />
Bozum-<br />
J. H. Regenbogen, arts.<br />
Brakel.<br />
J. J. Warnsinck, arts.<br />
Breda.<br />
Dr. G. W. Bruinsma.<br />
J. A. J. Bruinsma.<br />
Geneeskundig Leesgezelschap.<br />
Groene Kruis.<br />
J. E. H. v. Waegeningh, mil. apoth.<br />
Breukelen.<br />
Dr. Joh. Keijzer, arts.<br />
Brielle.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Brummen.<br />
Dr. A. S. <strong>de</strong> Bruyn.<br />
Buiksloot.<br />
S. van Kempen, arts. ,<br />
Burg ((Texel.)<br />
A. Wagemaker, arts.<br />
Bumm (Pr.)<br />
Dr. W. H. Meihuizen, arts.<br />
Bussum.<br />
Dr. J. P. v. d. Berg.<br />
Dr. D. W. <strong>de</strong> Jong, arts.<br />
C. J. Koning, apotheker.<br />
Cas tri cum.<br />
Witte Kruis.<br />
De<strong>de</strong>msvaart.<br />
Th. Buys, arts.<br />
Del<strong>de</strong>n.<br />
Groene Kruis. Délit.<br />
Groene Kruis.<br />
J. A. Straman, apotheker.<br />
Denekamp.<br />
A. J. Hon<strong>de</strong>link, arts.<br />
Deventer.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Dr. P. van Del<strong>de</strong>n Sr.<br />
P. Vol<strong>de</strong>rs, apotheker.<br />
Dieren.<br />
Leesgez. Elk wat wils.<br />
Doesburg.<br />
Dr. J. Brand.<br />
Doetinchem.<br />
W. W. Huber Noodt, arts.<br />
Dongen.<br />
C. J. Maassen, geneesheer.<br />
Doorn.<br />
M. J. van Dam, aits.<br />
Dordrecht.<br />
Mij. ter bev. <strong>de</strong>r Geneeskunst.<br />
Mr. P. Blussé van Oud-Alblas,adv<br />
Depart, Dordrecht <strong>de</strong>r Mij. ter bevord.<br />
<strong>de</strong>r Pharmacie.<br />
P. A. Giltay, apotheker.<br />
Groene Kruis.<br />
S. M. Hugo van Gijn.<br />
Jan Hordijk Jzn., fabrikant.<br />
A. J. Lebrei, fabrikant.<br />
Mr. A. A. Moll, advocaat en proc.<br />
Dr. H. W. van Rhijn, arts.<br />
M. L. C. Staring, oud-maj. d. art.<br />
J. J. Visser, arts.<br />
Dronrijp.<br />
Dr. H. J. Offerhaus Hzn., arts.<br />
•Dr: D. A. van <strong>de</strong>r Wei<strong>de</strong>.<br />
Edam.<br />
Dr. F. Riet, arts.<br />
Witte Kruis.<br />
E<strong>de</strong>.<br />
Dr. C. A. W. Weyer.<br />
Eef<strong>de</strong>.<br />
J. M. van Elk.<br />
Dr. J. v. d. Hoeven, arts.<br />
Eel<strong>de</strong>.<br />
Dr. A. Hesselink.<br />
Eerbeek.<br />
Mej. J. Staring.<br />
Eindhoven.<br />
J. A. H. Rijke, apotheker.<br />
Elslo (Fr.)<br />
Groene Kruis (afd. Makkinga.)<br />
Eist.<br />
Groene Kruis.<br />
Enkhuizen-<br />
Geaondheids-com missie.<br />
Enschedé.<br />
G. Baurichter, apotheker.<br />
Abr, Ebeling.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
H. Sijtsema, apotheker.<br />
Justus Weyl, koopman.<br />
Ezinge.<br />
J. A. Schleurholtz, arts.<br />
Garmerwol<strong>de</strong> (Gr.)<br />
J. H. v. Heijningen Nanninga, arts.<br />
Geskesklooster.<br />
Gezond heidscommissie.<br />
Giessen Kleuwkerk.<br />
W. C. Reusen, arts.<br />
Ginneken en Omstreken.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Goe<strong>de</strong>ree<strong>de</strong>.<br />
Groene Kruis.<br />
G. O. Meulman, arts.<br />
Goes.<br />
J. J. Ochtman.<br />
Gorinchem.<br />
Afd. Mij. ter bev. <strong>de</strong>r Geneeskunst.<br />
H. G. Enklaar, offic. v. gezondh.<br />
Gezondheidscommissie<br />
Gorredijk.<br />
G. Zwart, apotheker.<br />
Gouda.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Dr. A. Montagne.<br />
Gou<strong>de</strong>rak.<br />
Dr. F. Beekenkamp.<br />
Grave.<br />
Het Groene Kruis.<br />
's Graven<strong>de</strong>el.<br />
J. Bossers, geneesheer.<br />
Groningen.<br />
Dr. M. Bolt.<br />
Dr. L. Bouman.<br />
H. Duintjer Tebbens, semi-arts.<br />
T. E. van Dijk, apotheker.<br />
Dr. H G. Hamaker, arts.<br />
Dr. H. Krem er, arts.<br />
Dr. L. H. Leopold, arts.<br />
Mr. L. B. Lohmann, rechter.<br />
Prof. Dr. G. C. Nijhoft<br />
H. J. Sicman.<br />
Grouw-<br />
Dr. A. Prins, arts.<br />
Grijpskerk.<br />
Afd. Het Groene Kruis.<br />
Gulpen.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Den Haag.<br />
A: van An<strong>de</strong>l.<br />
W. M. H. Anten, gep. kap. d. inf.<br />
A. Th. Baert.<br />
Mr. J. H. <strong>de</strong> Bas, advocaat.<br />
J. Blomberg Jr., apotheker.<br />
O P. v. d. Bijllaardt, apotheker.<br />
P. J. van <strong>de</strong>n Burgh, oud-Buig.<br />
Mr. P. A. Callenfels, advocaat.<br />
Dr. G. D. Cohen Tervaert, arts.<br />
Dr. F. G. Cornell's, arts.<br />
Dep. d. Maatsch. t. b. d. Pharm.<br />
Mr. W. Dolk.<br />
J. H. L. Dreckmeyer.<br />
Prof. Mr. H. L. Drucker, Lid 2e<br />
Kamer <strong>de</strong>r Staten-Generaal.<br />
J. Dijk.<br />
W. S. A. van Eek, notaris.<br />
W. van Eedcn, apotheker.<br />
Dr. D. W. Ekker, arts.<br />
Dr. C. J. L. Feith.<br />
Dr. J. R. van Geuns, arts.<br />
Dr. G. A. <strong>de</strong> Geus.<br />
Gezondheids Commissie.<br />
C. J. Gorter.<br />
B. M. Gratama, ing. bij <strong>de</strong> Ned.<br />
Ind. Spoorw.-Mij.<br />
Dr. J. <strong>de</strong> Groot, arts.<br />
H. Rolandus Hagedoorn.<br />
Dr. E. H. Halbertsma, Dir. O. v. G.<br />
Dr. O. E. Hëinsius, arts.<br />
J. J. Hofman, apotheker.<br />
A. J. van Hufîel Jr., apotheker.<br />
Dr. H. M. Hijmans, arts.<br />
C. Hijmans, arts.<br />
W. G. J. Jaarsveld.<br />
Dr. A. J. Jelgersma,.arts.<br />
Di*. M. van <strong>de</strong>r Koogh,<br />
Dr. A. A. Korteweg, arts<br />
Mevr. Wed. D. Laan.<br />
R. H. Laverman, apotheker.<br />
M. L. Q. van ^Led<strong>de</strong>n Hulsebosch<br />
inspect, v. d. Volksgez.<br />
Dr. G. W. S. Lingbeek, arts<br />
Th. Luykx, apoLheker.<br />
C. Mensinkj, tandarts.<br />
Dr. N. C. Mul<strong>de</strong>r, arts.<br />
J. Oostra, arts.<br />
Mr. C. W. J. J. Pape.<br />
Mr. C. P. D. Pape.<br />
A. Pleijsier, arts.<br />
Jhr. Dr. N. F. C. Pompe v. Meer<strong>de</strong>rvoort,<br />
arts.<br />
Dr. G. Prins, arts.<br />
A. A. Regensburg/tandarts.<br />
Dr. N. L. H. Rein<strong>de</strong>rs, arts.<br />
Dr. J. M. W. Scheltema arts.<br />
J. F. Schill.<br />
J. J. Schoevers.<br />
G. N. H. Schultz vanHacgen, gep<br />
ritmeester bij <strong>de</strong> huzaren.<br />
Dr. H. ß. Semmelink, arts.<br />
Jhr. J. W. Six, technoloog.<br />
Dr. W. v. d. Slooten, apotheker.<br />
E. Sijbolts, apotheker.<br />
J. C. van <strong>de</strong>n Tol.<br />
J. A. v. d. Tooren, apotheker.<br />
Dr. A. Tückermann, arts.<br />
W. D. Valkis, apotheker.<br />
F. R. Vechtman, apotheker.<br />
A. Veenhuysen.<br />
Mr. J. D. Verbroek, advocaat/<br />
C. W <strong>de</strong> Vos.<br />
Haarlem.<br />
Mevr. L. L. Bierens <strong>de</strong> Haan, ge-b<br />
Van Leeuwen.<br />
Dr. F. Daniels, arts.<br />
Dr. A. N. Dinger, arts,<br />
R. Duijm, apotheker.<br />
O. S. Frank, arts.<br />
S. W. Hoekstra, makelaar.<br />
P. J. Honoré Metz.<br />
Mr.W. H.Hoyer,subst off. v. Just<br />
Dr. L.' C. Kersbergen, arts.<br />
Dr. H. Kikkert Ozn., arts.<br />
G. Nolst Trenité, leeraar H. B. S.<br />
Dr. A. E. Ten Oever, arts.<br />
J. E. van Schalkwijk, seer, <strong>de</strong>r gem<br />
Spaar nd am.<br />
J. C. Ta<strong>de</strong>ma.<br />
J. Waller Zeper, arts.<br />
Haarlemmer ir e er.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Hallum (Fr.)<br />
A. Cannegieter, arts.<br />
Har<strong>de</strong>garijp.<br />
P. G. Bontekoe, arts.<br />
Stad Har<strong>de</strong>nberg.<br />
Gezondheids- Commissie,<br />
Hattem,<br />
Gezondheids-Commissie<br />
He<strong>de</strong>l.<br />
H. Reid, arts.<br />
,' 'Heemste<strong>de</strong>.<br />
C. J. C. Burkens, arts.
Dr. E. A- H. Droog, arts.<br />
's Heer Arendskerko<br />
H. van Iwaar<strong>de</strong>n, arts.<br />
Heer Hugo Waard.<br />
Witte Kruis.<br />
Heerenveen.<br />
Mr. W. H. <strong>de</strong> Grève.<br />
J. Hepkeroa, uitgever.<br />
Dr. G. van Schouwen, arts,<br />
Heerlen.<br />
Gezon dhei d sco m m i ssie.<br />
Heinenoord.<br />
A. <strong>de</strong> Keus, arts.<br />
Heinekenszand.<br />
Dr. A. J. W. Hoorweg.<br />
Hel<strong>de</strong>r.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
F. M. Kasker, mil. apoth. K .N. M,<br />
Hellendoom.<br />
Ür. B. H. Vos, arts.<br />
Hendrik-Ido- Ambacht.<br />
D. J. Kam berg, arts.<br />
Hengelo (O.)<br />
G. O. D. Dikkers, fabrikant,<br />
R. A. <strong>de</strong> Monchv-<br />
Mevr. D. W. Stork.<br />
's Hertogenbosch.<br />
H. van Baer, apotheker.<br />
Gezondheids-Comraissie.<br />
Dr. G Romijn, inspect, van <strong>de</strong><br />
' Volksgezondheid.<br />
Heteren-<br />
R C. Suijling, med. doet. en arts.<br />
Heus<strong>de</strong>zi.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
Heythuizen.<br />
J. D. Smits, arts.<br />
Hill eg er sb erg.<br />
D. Heineke, arts.<br />
| Hillegoin.<br />
0. J. Kleijn, arts, oud-offic. v. gez.<br />
lste kl. K. N. M.<br />
Hilversum.<br />
G. Groen eveld, apotheker.<br />
A. J. v. Heemskerk Düker, apoth.<br />
R. Le<strong>de</strong>boer, gemeente-ontvanger.<br />
Maatschappij ter bev. <strong>de</strong>r geneeskunst<br />
Gooi en Eemland.<br />
Mej. E. S. Meijer.<br />
A. F. Meijer, arts.<br />
Mevr. C. W. C. v. d. Meulen—<br />
van Manen.<br />
Dr. M. Niemeijer, arts.<br />
Jhr. H. Trip, Jr.<br />
Hoek: (Zeeland.}<br />
Afd. Zeeuwsen Vlaan<strong>de</strong>ren O. D.<br />
<strong>de</strong>r Mpij. t. Bevord. d. Geneesk.<br />
L. A. J. Deyer, arts.<br />
Hoofddorp.<br />
Dr. J. Nanninga, arts.<br />
Hoogeveen.<br />
J. R. Meijeringh, arts.<br />
Hoogezand.<br />
Gezon dheids-Co m missie.<br />
Hoogkerk-<br />
Groene Kruis.<br />
Hoóm.<br />
G. J. <strong>de</strong> Boer, arts.<br />
F. M. <strong>de</strong> Leur, veearts.<br />
Hiiizum (Fr)<br />
Dr. W_ Sinninghe Dam s té, arts.<br />
Hulst.<br />
Gezondheidscommissie<br />
Hampen i<br />
P. Butter, arts.<br />
Het Groene Kruis.<br />
Katwijk aan Zee.<br />
Dr. D. L. van Elk, arts.<br />
H. E. <strong>de</strong> Ruiter Zijlker, arts.<br />
Dr. A. J. v. Walsera.<br />
Katwijk aan <strong>de</strong>n Hijn.<br />
J. Huetingh, arts.<br />
Kethel (Z.-H.)<br />
G. Sauer, arts.<br />
Kin<strong>de</strong>rdijk.<br />
Jan Smit V.<br />
J. M. Prins Visser, ingenieur.<br />
Klun<strong>de</strong>rt.<br />
Dr. B. J. Holster.<br />
Kortgene.<br />
J. W. Brouwer.<br />
Kou<strong>de</strong>kerk (bij Lei<strong>de</strong>n)<br />
W, A. Baar, arts.<br />
Krimpen a. d- IJsel.<br />
W. M. Blom, arts.<br />
Laren (N.-H.)<br />
K. F. A, Lommel, arts.<br />
H. G. Willenborg, arts.<br />
Leek.<br />
Dr. W. R. ManshoIt,«arts.<br />
Leeuwar<strong>de</strong>n. .<br />
J hi*. Mr. A. E. v. Boelens. v. Eysinga.<br />
Mr. A. Menalda Hz.<br />
Mr. J. D. v. d. Plaats.<br />
Dr. J. A. Römer, arts.<br />
A. E. Sissingh, arts.<br />
G. J. <strong>de</strong> Vogel, apotheker.<br />
Afd. v. d. Prov. Fr. "WWkl.-Ver.<br />
Leeuwen.<br />
Dr. A. W. van Haagen.<br />
Lei<strong>de</strong>n<br />
Mr. P. J. H. Aalbeise.<br />
Mr. M. d'Aumerie.<br />
Mr. A van <strong>de</strong>r Eist, ambt. O. M.<br />
Pi. J. Enschedé, jur, stud.<br />
J. G. van Es, arts.<br />
Gezondheids Commissie.<br />
Prof. dr. L. van Itallie.<br />
P. Kingma-Boltjes, arts.<br />
W. C. Klaasen, milit. apotheker.<br />
J. W. Lely.<br />
A. Nortier.<br />
J. H. Rodbard.<br />
H. P. Veldhuisen, arts.<br />
Lei<strong>de</strong>rdorp.<br />
J. J. Persant Snoepp, arts.<br />
Lekkerkerk.<br />
J. van Dijk, arts.<br />
Lent (bij Nijmegen).<br />
F. C. Kuipers, arts.<br />
Leur.<br />
F. B. A. M. Hohmann, arts.<br />
Lexmond.<br />
P. Bon, arts.<br />
De Lier.<br />
P. van <strong>de</strong>r Marel, arts.<br />
Het Groene Kruis.<br />
Lisse.<br />
D. Blok. arts.<br />
Lith.<br />
J. Wiegersma» arts.<br />
Lochern.<br />
J. A. ten Bokkel Huinink, arts.<br />
Dr. Vitus Bruinsma.<br />
Mej. F. J. van Uildriks.<br />
W. Wybrands, arts.<br />
Losser.<br />
J. G. Fre<strong>de</strong>riks, arts.<br />
Lunteren.<br />
Dr. W. C. Kimmijser, arts.<br />
Maasland (N.-H.)-<br />
Dr. H. C. Sonneveld.<br />
Maassluis.<br />
Dr. H. J. M. Boonacker, arts.<br />
Maastricht.<br />
Dr. D. Brocx, arts.<br />
Loge „La Persévérance."<br />
L. J. Nijst, arts.<br />
A. H. Schmedding, arts.<br />
Makltum.<br />
Dr. W. Driendijk, arts.<br />
E. Heekman, apoth.<br />
Marsum (Fr.)<br />
H. Reitsma, arts.<br />
Meerkerk.<br />
B. H. van Nes, arts.<br />
Me<strong>de</strong>mblik.<br />
Witte Kruis.<br />
Meppel.<br />
Dep. Mij. tot Nut van 't Algemeen.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Metslawier.<br />
Dr. R. F. Elema.<br />
Mid<strong>de</strong>lburg.<br />
Gezondheid s-Com missie.<br />
J. C. v. d. Harst J.Jzn., apotheker.<br />
L. K. v. d. Harst J.Jzn., apotheker.<br />
P. Keg, Cz., oud-direct. posterijen.<br />
M. J. Pienbroek, apotheker.<br />
Mid<strong>de</strong>lharnis-<br />
C. J. H. v. d. Broek.<br />
Gezondheids-Com missie.<br />
Miliigen.<br />
Dr. B. ter Cock, arts.<br />
Naaldwijk-<br />
Dr. J. Snellen van VoUenhoven.<br />
Neuzen.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Niekerk.<br />
Groene Kruis.<br />
Hieuw e n dam.<br />
P. J. J. Honig, arts.<br />
Nieuwenhoorn.<br />
Dr. C. van <strong>de</strong>r Sluijs, arts.<br />
Nieuw- en St. Joosland.<br />
Groene Kruis.<br />
Nieuwe Tonge.<br />
C. van Gel<strong>de</strong>r, arts.<br />
Nieuw old e-<br />
Dr. H. H. F. tiekenkamp, arts.<br />
Numansdorp.<br />
C. Flohil, arts.<br />
Nunspeet.<br />
Dr. J. Schut, arts.<br />
Dr. J. Schut, arts.<br />
Nijmegen.<br />
Dr. J. P. S. Berends Sr.<br />
Dr. L. P. J. Berends Jr.<br />
F. W.. J. v. d. Brink, tandarts.<br />
Dr. C. J. van Duijl.<br />
Groene Kruis.<br />
J. C. Hertstein, arts.<br />
Dr. W. J. Kolft'.<br />
Dr. F. Lycklema à Nijeholt.<br />
G. Ph. G. Moeijs, apotheker.<br />
Dr. N. Munk, arts.<br />
G. J. W. Rosenkrans, ctr. v.h. kad<br />
Dr. H. L. Visser, apotheker.<br />
W. F. A. Wijnen, tandarts.<br />
Nijkerk o/d- Veluwe.<br />
P. N. vau Lit, arts.<br />
Oegstgeest.<br />
I). Timmermans, arts.<br />
Ol<strong>de</strong>hove (Gr.)<br />
E. Boerma, arts.<br />
Groene Kruis.<br />
Ol<strong>de</strong>nzaal.<br />
h. A. <strong>de</strong> Vries, arts.<br />
Ommen.<br />
Dr. C. J. Warnsinck, arts.<br />
Oostburg.<br />
Dr. C. Prey Jr., apotheker.<br />
Oosterend.<br />
Groene Kruis.<br />
Oost- en West Souburg.<br />
C. E. Plugge, arts.<br />
Oost-Kapelle (Z.)<br />
W. Bal. arts.<br />
Oostzaan.<br />
Witte Kruis.<br />
Opperdoes-<br />
Witte Kruis. Oss.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Oud-Beijerland.<br />
Groenewoud, arts.<br />
Dr. K. Lod<strong>de</strong>r.<br />
Ouddorp (Flakkee).<br />
K. C. Crucq, arts.<br />
Ou<strong>de</strong>water.<br />
Afd. Groene Kruis.<br />
Overschie.<br />
Dr. C. van Schouwen.<br />
Papendrecht.<br />
Dr. E. Brandts.<br />
St. Philipsland-<br />
A. Leon van El dik, arts.<br />
Polsbroek.<br />
J. Baart <strong>de</strong> la Faille, arts.<br />
Poortugaal.<br />
Dr. K. R. Rootzant, arts.<br />
Princenhage.<br />
Dr. M. Batenburg, arts.<br />
Purmerend.<br />
K. van Giffen, apotheker.<br />
Dr. H. C. Maats, arts.<br />
Dr. J. J. Maats.<br />
Putten.<br />
M. C. G. Mid<strong>de</strong>lburg.<br />
E a a m s donks v e er.<br />
C. Gutteling, arts.<br />
Hau werd.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Reeuwijk (bij Gouda).<br />
J- M. van Staveren, arts.<br />
Renesse.<br />
W. F. <strong>de</strong>l Campo, notaris.<br />
Rhenen.<br />
J. J. Post, apotheker.<br />
Rhijnsburg.<br />
H. G. Jonker, arts.<br />
Rid<strong>de</strong>rkerk. -<br />
C. H. Nijkamp, arts<br />
Rockanje.<br />
Groene Kruis.<br />
D. F. Groenewoud, arts,<br />
Roermond.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
F. A. Haan, apotheker.<br />
Dr. J. L. Herten.<br />
Jhr. Mr. Louis Michielsv.Kessenich.<br />
Th. Paulussen, officier v. gez.<br />
Rozendaal.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
Rotterdam.<br />
J. Beker, apotheker.<br />
Mr. A. C. v. Blommestein, adv. en<br />
proc.<br />
Mr. J. L. P. Böhtlingk, subst.-off.<br />
v. justitie.<br />
Mr. C. H. B. Boot, off. v. justiite.<br />
Mr.W.P. R.Bouraan.subs. off. v.j.<br />
A. S. Briedé.<br />
D. H. Brinkhorst, arts.<br />
C. A. v. Buuren v. Heyst.<br />
Dr. A. W. W. M van Deventer, dir.<br />
off. v. Gez. K. N. M.<br />
Dr. J. M. Dutilh, arts.<br />
Dr. C. Fehmers.<br />
W. H. J. Gantvoort, apotheker.<br />
C. Groenewegen, arts.<br />
Dr. I. J. Hage, arts.<br />
Mr. H. W. M. van Hellen, rechter<br />
in <strong>de</strong> arr. rechtbank.<br />
G. L. v. d. Hoek.<br />
J. N. Huysman, arts. .<br />
Mr. Kneepkens, ambt. O. M. bij<br />
het Kantongerecht.<br />
J. H. M. Luts.<br />
J. L. J. M. Maas, apotheker.<br />
Dr. L. B. <strong>de</strong> Monchv, arts.<br />
Dr. D. Neur<strong>de</strong>nberg, arts.<br />
Dr. R. P. Offriuga, arts.<br />
J. C. Pelle, apotheker.<br />
G. v. d. Pol<br />
R. F. H. <strong>de</strong> Richemont, apotheker.<br />
Dr. F. A. K. Rombach.<br />
Dr. M. B. Romeny.<br />
H. van Roijen, arts.<br />
Mej. G. M.Rueb.<br />
Rij ks-Serumini'icli ting.<br />
Van Schaick & Baljon, kooplie<strong>de</strong>n.<br />
P. Schrameier Verbrugge, notaris.<br />
Mej. M. Snellen.<br />
Maurice Son, tandarts.<br />
Dr. P. Spaapen, arts.<br />
Dr. G. J. Stracke, leeraar Han<strong>de</strong>lsschool.<br />
Mej. Christina Stro nek, apotheker.<br />
C. L. W. Stutterheim, apotheker.<br />
D. Teessen, apotheker.<br />
Mr. L. R. Telting,<br />
Dr. P. A. Vos. apotheker,<br />
V. Winkler Prins, arts.<br />
K. J. Wijlacker, dir. ziekenfonds.<br />
A. .1. Wijnne, gemeente-apotheker.<br />
H. C. Zeelt, apotheker.<br />
D. J. Zwaan.<br />
Ruurlo.<br />
H. W. C. E. Hofste<strong>de</strong>, arts.<br />
De Rijp.<br />
B. J. Hornstra, arts.<br />
RijsBen.<br />
Groene Kruis.<br />
Schagen.<br />
Gezondheids-Com missie.<br />
Scbarmer (gem. Sloohteren.)<br />
H. J. Fockens, arts.<br />
Sas van Gent.<br />
J. F. Timmermans, arts.<br />
Scheveningen.<br />
C. van Altena, arts.<br />
W. A. Asman, arts.<br />
N. Bennema, apotheker.<br />
Dr. A. Brester,<br />
J. E, Brouwer, arts.<br />
J. van Buuren, apotheker.<br />
M. <strong>de</strong>n Heijer, apotheker.<br />
Dr. C. Oorthuys.<br />
Dr. Westerman, arts.<br />
Schiedam.<br />
A. Gouka, apotheker.<br />
Dr. C. J. Vaillant.<br />
Schildwol<strong>de</strong> (Or.)<br />
Dr. M. J. Adriani.<br />
Schoten (N.-H.)<br />
Witte Kruis.<br />
Serooskerke (Walcheren.)<br />
H. G. J. van <strong>de</strong>n Bosch, arts.<br />
Sleen.<br />
Groene Kruis.<br />
F. A. van Riemst, arts.<br />
Sliedrecht.<br />
F. J. v. d. Berg, apotheker.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
Dr.-A. Prins <strong>de</strong> Raat, arts.<br />
Dr. P. Langeveld, arts.<br />
Sneek.<br />
B. J. Boerrigter, apotheker,<br />
IJ.'van <strong>de</strong>r Feer, apotheker.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
Soest.<br />
Het Gemeentebestuur.<br />
H. P. Schoonenbeek, arts.<br />
Spaarndam.<br />
W. Nije, arts.<br />
Spanbroek.<br />
Dr.G.C.van BalenJBlanken Jr., arts.<br />
Steenwijk.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
Stiens.<br />
H. Hooghoudt, arts.<br />
Stolwijk.<br />
S. Bijlsma, geneesheer.<br />
Stompetoren (N.-H.)<br />
Witte Kruis.<br />
Terborg:<br />
N. P. Brunt, arts.<br />
Ternaard.<br />
Dr. P. <strong>de</strong> Jager.<br />
Tienhoven<br />
M. Eeftink Schattenkerk, arts.<br />
Tilburg.<br />
M. J. M. Bijvoet, apotheker.<br />
Th. N. Cloosterhuis, apoth.<br />
Twisk (N.-H.)<br />
Witte Kruis.<br />
Ubbergen.<br />
Gezondheids-Comm ssie.<br />
U<strong>de</strong>n (N.-B.)<br />
Dr. P. F. A. Peters, arts.<br />
Jos. Schoenmakers, fabrikant.<br />
Uithoorn.<br />
Afd. „Witte Kruis".<br />
Utrecht.<br />
Mevr. A. C. Alblas-Sorber, apoth.<br />
Dr. Ch. Ali Cohen.<br />
Mej. O. Bahlmann.<br />
J. Bartolotti Rijn<strong>de</strong>rs, dir. officier<br />
van gezondheid.<br />
H. D. Boer.<br />
Dr. C. W. Broers, arts. off. v. gez.<br />
Dr. Bruining, arts.<br />
Mr.A. A. Cnopius, subs.-off. v.just.<br />
Mr. A. C. Crena <strong>de</strong> Iongh, Lid<br />
Centr Raad v. Beroep.<br />
J. van Dam van Isselt, voorzitter<br />
Centr. Gez. Raad.<br />
Dr. van Del<strong>de</strong>n, arts.<br />
Dr. B, Freriks, arts.<br />
G. van Gangelen, arts.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
J. Grijns, arts.<br />
S. E. Haagsma, werktuigk. ingen.<br />
N. W. van <strong>de</strong>r'Haar, apothekefc.<br />
Dr. J. Hartog, arts.<br />
Dr. L. D. van Hengel, arts.<br />
Dr. C. van Hoogenhuijze, arts.<br />
Dr. J. A. Koch, arts.<br />
Prof. Dr. B. J. Kouwer.<br />
Dr. L. T. van. Lely veld, arts.<br />
Dr - J. Lorié.<br />
J. C. Th. Marins,agentin wetensch.<br />
instrumenten.<br />
L. Moll<br />
Dr. Muller, arts.<br />
P. E. A. M usque tier.<br />
Mej. M. Myers, apotheker.<br />
Pharm ace utisch Laboratorium.<br />
Dr. Y. A. Popta, arts.<br />
Dr. Remijnse, arts.<br />
Dr. F. A. K. Rombach<br />
P. Samson, arts.<br />
E. van Schaik.<br />
Dr. P. Shram, arts.<br />
C. Sleeswijk, apotheker.<br />
J. H. K. Smeets, apotheker.<br />
Prof Dr. C. H. H. Spronck.<br />
W. F. Verhoeff, arts.<br />
Prof. Dr. H. Wefers Bettink.<br />
Dr. L. W. H. C. Werndly, arts.<br />
Valken s waard.<br />
Groene Kruis.<br />
Veen (bij Heus<strong>de</strong>n.)<br />
J. E. Schmitz, arts.<br />
Veendam.<br />
W. Boer, notaris.<br />
Dr. Th. Tjabbes, arts.<br />
Veere.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Velp (bij Arnhem.)<br />
Gezond heidsco m missie.<br />
Mej. A. M. van Meerten.<br />
R. Piekeraa, arts.<br />
Mr. <strong>de</strong> Vos tot Ne<strong>de</strong>rveen Cappel.<br />
Dr. A. v. d. Willigen, arts.<br />
Venhuizen.<br />
M. <strong>de</strong> Heer Klots, arts.<br />
Vian en.<br />
L. A. Baron van Ittersum, notaris.<br />
H. J. Thorbecke, arts.<br />
Vlaai-din g en.<br />
W. C. v. Dusseldorp Jzn., meelfabrikant,<br />
voorz. Gcz.-Commissie.<br />
C. M. Hoogenboom, arts.<br />
A. Knottenbelt, notaris.<br />
Dr. J. Voogd.<br />
Vlissingen.<br />
A. J. van Ockenburg, apotheker.<br />
C. San<strong>de</strong>rse, on<strong>de</strong>rwijzer.<br />
Voorburg (bij 's Hage).<br />
Dr. C. Ten Bosch Az., arts.<br />
Waalwijk<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
"Waar<strong>de</strong>nburg.<br />
G. J. van Wieringen, arts.<br />
Waddinxveen.<br />
H. Blanken, Johzn., arts.<br />
Wagemngen.<br />
C. D. Bergacker, apotheker.<br />
R. van Eek, apotheker.<br />
Wanswerd.<br />
B. Buis, arts.<br />
Warf urn.<br />
Mevr. Wed. P. F. Huizinga.<br />
Wassenaar.<br />
Dr. M. Ruxgcra, arts.<br />
Wed<strong>de</strong>.<br />
Gezondheids-Commissie,<br />
Weesp.<br />
• N. A. Ballintijn, apotheker.<br />
A. A. Knaap, arts.<br />
Westervoort.<br />
J. H. W. Kuneman, arts.<br />
"Weet Graftdijk.<br />
J. <strong>de</strong> Wit, arts.<br />
Westwoud. .<br />
Dr. J. Peters.<br />
B. S. H. Stieler, arts.<br />
Wier<strong>de</strong>n.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Willemstad.<br />
Dep. v. d. Mij. lot Nut van 't Alg.<br />
Winterswijk.<br />
F. C. Fleischer, Doopsgez. pied.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Dr. J. W. R. Koch, arts.<br />
H. J. Manschot, arts.<br />
Wirdum (Fr.)<br />
F. van Setten, arts.<br />
Wissekerke (Z.-H.j<br />
D. J. Hel<strong>de</strong>rman, geneesheer.<br />
Wognum (bij Hoorn.)<br />
L. H. W. Janssens, arts.<br />
Wolvega.<br />
Dep. v. d. Mij. tot Nut v. 't Alg.<br />
Groene Kruis.<br />
Workum.<br />
Mevr.Wed.Dr L. A.M. Sluiterman.<br />
Worm er (N.-H.)<br />
W. <strong>de</strong>Booij. arts.<br />
Wijchen.<br />
P. Ruijsch van Dugteren, arts.<br />
Wij he.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Wijk bij Duurste<strong>de</strong>.<br />
Dep. <strong>de</strong>r Mij. tot Nut van 't Alg.<br />
IJselmon<strong>de</strong>.<br />
H, C van <strong>de</strong>n Bijllaardt, arts.<br />
IJselstein.<br />
J. H. Duijvis, arts.<br />
W. Peel, arts.<br />
Zaandam.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
W. C. Mooij Jr., apotheker.<br />
G. van Santé Bz., apotheker.<br />
J. Wirtjes, tandarts.<br />
Z alt-Bommel.<br />
Gezondheidscommissie.<br />
W. van Tright, apotheker.<br />
Dr. J. <strong>de</strong> Wit, arts.<br />
Zeist.<br />
L. H. van Berk, apotheker.<br />
C. Gul<strong>de</strong>nstee<strong>de</strong>n Egeling, apoth.<br />
Dr. S. Heeg, arts.<br />
N. A Kortlandt, arts.<br />
Dr. L. W. H- Tjeenk Willink, arts.<br />
Zevenhuijzen (Z.-H.J<br />
Dr. H. J. <strong>de</strong> Witt, arts.<br />
Zierikzee.<br />
Gezondheids-Commissie.<br />
Znidhorn.<br />
Gezondheids Commissie.<br />
Zuidland.<br />
Groene Kruis.<br />
Zuid-Scbarwou<strong>de</strong> (N.-H.)<br />
C. Rootlieb Jr., arts.<br />
Zutphen.<br />
C. Storm Buijsing, burgemeestei.<br />
J. A. W. Kolkman, verpleger.<br />
Dr. J. Ou<strong>de</strong>nampsen, apotheker.<br />
G. L. Tjeenk Wlink, oud-apoth.<br />
Zwolle.<br />
Dr. L. E. Goester, insp. Volksgez.<br />
R. Meulenhoff, oud-apotheker.<br />
Antwerpen.<br />
Société <strong>de</strong> Pharmacie.<br />
NED. 1)0ST-INDIE.<br />
Batavia.<br />
J. D. Blankenberg, off. v.gez.lkl.<br />
A. T. E. Morel, apotheker.<br />
Fadang.<br />
J. C. Baggelaar, off. v. gez.<br />
Semarang.<br />
A. H. Geistdörfer.<br />
Soerahaia.<br />
D. J. Reese, apotheker.
No. 2. Februari 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtigste Jaargang,<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER; MR. J. L...F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbanb te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER Journalist te Alkmaar : P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
$73, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van<br />
het Bestuur.<br />
Hoofdar tikel: Prof. Hector Treub.<br />
Berichten: Mag men een kat een kat noemen ? —<br />
Een kwakzalver in Limburg. — Gezondbid<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> betaling.<br />
— Particuliere Ziekeninrichtingen van Natuurgeneeskundigen.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van verschillen<strong>de</strong>n aard:<br />
Granuline. — Een eigenaardige advertentie. — Td veel<br />
waar<strong>de</strong>er ng ?<br />
Ingezon<strong>de</strong>n: Een attest <strong>tegen</strong> Abdij siroop<br />
Uit <strong>de</strong> Pers: Een onvergeeflijke tekortkoming <strong>de</strong>r<br />
dagbladpers. — De Knochendokter te Gronau.<br />
Rechtszaken: De helper van Dr. <strong>de</strong> Groof.— Een<br />
reiziger in naaimachines en in geneeskun<strong>de</strong>. — Weer een<br />
won<strong>de</strong>rdokter.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Herhaal<strong>de</strong> waarschuwingen: Revalent a Arabica.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n :<br />
De Heer H. R. MAKIUS te Utrecht.<br />
De Gezondheidscommissie te „ Bussum.<br />
Het Groene Kruis „ Streefkerk.<br />
Aan <strong>de</strong> Le<strong>de</strong>n en Abonnées.<br />
Met dit nommer AVor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> postwissels tot het<br />
voldoen van contributie en abonnementsgel<strong>de</strong>n verzon<br />
aen.<br />
Evenals an<strong>de</strong>re jaren houdt het bestuur zich<br />
voor vele extra-bijdragen aanbevolen.<br />
De Secretaris-Penningmeester,<br />
E. J. ABRAHAMS. H l<br />
Professor Dr. Hector Treub<br />
Op allerlei wijze en in allerlei bla<strong>de</strong>n is, ter<br />
gelegenheid van zijn 25-jarig jublilé op 26 Januari<br />
j.1. — hul<strong>de</strong> gebracht aan Prof. TRETJB. Wat<br />
<strong>de</strong>ze op wetenschappelijk gebied — en ook daarbuiten<br />
— in het algemeen belang heeft gewrocht<br />
het is <strong>de</strong>n lezers van tijdschriften, maand-, week-<br />
en dagbla<strong>de</strong>n min of meer uitvoerig meege<strong>de</strong>eld<br />
maar geen van al die me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen heeft erop<br />
gewezen hoe verdienstelijk Prof. TREUB zich<br />
in zake <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalverij heeft gemaakt.<br />
Wij zijn daar dankbaar voor, want daardoor<br />
hebben wij in ons Maandblad, dat eenige<br />
dagen na <strong>de</strong>n feestdag verschijnt, nog gelegenheid<br />
ook onze hui<strong>de</strong>betuiging te voegen bij <strong>de</strong><br />
vele, die reeds vóór of op <strong>de</strong>n dag zelve gebracht<br />
zijn.<br />
Slechts zij, die meer met het intieme leven van<br />
<strong>de</strong> Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong> bekend zijn,<br />
kannen zich een juist oor<strong>de</strong>el vormen over <strong>de</strong><br />
mate van belangstelling, die Prof. T. toont in<br />
het werken <strong>de</strong>r Vereeniging en het aan<strong>de</strong>el, dat<br />
hij meermalen had in han<strong>de</strong>lingen, door haar<br />
verricht. Steeds, wanneer het Bestuur <strong>de</strong>r Ver<br />
eeniging of <strong>de</strong> redac'tie van het Maandblad een<br />
beroep <strong>de</strong>ed op zijn me<strong>de</strong>werking (en. vooral<br />
wegens zijn grooten kring van buitenlandsche ken-<br />
I nissen werd zijn me<strong>de</strong>hulp dikwijls in aanspraak<br />
genomen) werd die welwillend verleend, al ging<br />
dit ook somwijlen met opoffering van veel moeite<br />
en tijd gepaard.<br />
Het groote publiek heeft echter van. <strong>de</strong>ze<br />
werkzaamheid niets bespeurd. Dit heeft Prof.<br />
T. als bestrij<strong>de</strong>r <strong>de</strong>r kwakzalverij kunnen leeren<br />
kennen o.a. door <strong>de</strong> tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> Sequah-manie<br />
i van zijn hand verschenen brochure : „Patiënt en<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.25<br />
geen kwakzalverij kwakzalverij, zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> Rechter<br />
lijke Macht aanleiding te geven tot het aanvaar<strong>de</strong>n<br />
van een strafvervolging.<br />
Hoe weinig dit inzicht in het openbaar belang<br />
is, blijkt herhaal<strong>de</strong>lijk. Er gebeuren in onze stad<br />
dingen, waar<strong>tegen</strong> te waarschuwen ronduit met.<br />
naam en plaats, welhaast plicht is, plicht van humaj<br />
niteit, maar die dan maar, tot zoolang loyaler inzicht<br />
blijken zal, moeten voortwoekeren.<br />
Een waarlijk schan<strong>de</strong>lijk feit van kwakzalverij,<br />
gepaard aan afzetterij, vindt hier telkendage ten<br />
na<strong>de</strong>ele van hon<strong>de</strong>rdtallen goedgeloovigen rustig<br />
plaats.<br />
i Geneesheer", een brooJï&re die .on<strong>de</strong>r meer, op<br />
het groote gevaar wees, dat het optre<strong>de</strong>n van<br />
<strong>de</strong> Sequah-company voor ons land oplever<strong>de</strong>.<br />
Maar, zoo mogelijk, nog beter kreeg het publiek<br />
kennis van het standpunt, dat Prof. T.<br />
in zake <strong>de</strong> kwakzalverij innam, door zijn re<strong>de</strong>,<br />
op 10 November 1905 uitgesproken in <strong>de</strong> Aula <strong>de</strong>r<br />
I Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, bij <strong>de</strong><br />
her<strong>de</strong>nking van het 25-jarig bestaan <strong>de</strong>r Ver.<br />
It. d. <strong>Kwakzalverij</strong>. Van <strong>de</strong>ze re<strong>de</strong>, in het „Ge-<br />
| <strong>de</strong>nkboek" opgenomen, werd door bijna <strong>de</strong> geheele<br />
Ne<strong>de</strong>rlandsche pers een résumée gegeven.<br />
Doch, wij gevoelen behoefte het hier nóg eens<br />
te releveeren, niet alleen door woor<strong>de</strong>n ook door {<br />
! da<strong>de</strong>n, heeft <strong>de</strong> geachte jubilaris stelling <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> I<br />
: kwakzalverij genomen. Wij zou<strong>de</strong>n hem zeker<br />
geen dienst bewijzen door <strong>de</strong>ze da<strong>de</strong>n publiek I<br />
te maken maar hij zal ons ten goe<strong>de</strong> hou<strong>de</strong>n !<br />
! wanneer wij hier een episo<strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen, die ><br />
plaats had toen <strong>de</strong> Leidsche Aca<strong>de</strong>mie hem nog :<br />
on<strong>de</strong>r hare Hoogleeraren tel<strong>de</strong>.<br />
Het was in <strong>de</strong> Sequah-perio<strong>de</strong>. Even als op \<br />
an<strong>de</strong>re plaatsen gaf <strong>de</strong> agent <strong>de</strong>r maatschappij<br />
<strong>de</strong> entrées, betaald voor zijne voorstellingen,<br />
aan liefdadige instellingen, zoo te Lei<strong>de</strong>n aan i<br />
<strong>de</strong> daar bestaan<strong>de</strong> Stu<strong>de</strong>ntenvereniging ter on<strong>de</strong>r- ;<br />
steuning van behoeftige kraamvrouwen. Het<br />
bestuur weiger<strong>de</strong> geld aan te nemen, voortge-1<br />
komen uit zoo onzuivere bron. Dit besluit van<br />
het bestuur werd druk besproken en van ver-<br />
| schillen<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>n afgekeurd ; men mocht <strong>de</strong><br />
Vereeniging die scha<strong>de</strong> niet laten lij<strong>de</strong>n: De<br />
Vereeniging heeft of liever <strong>de</strong> behoeftige kraamvrouwen<br />
hebben geen scha<strong>de</strong> gele<strong>de</strong>n. Meer |<br />
willen wij er niet van zeggen.<br />
Wij besluiten onze weinige woor<strong>de</strong>n met een<br />
hartelijken gelukwensen aan <strong>de</strong>n jubilaris ; een j<br />
vrien<strong>de</strong>lijk verzoek om me<strong>de</strong>werking ook voor<br />
jhet vervolg is zeker onnoodig.<br />
J ^3äj<br />
Er is een kwakzalver, een man die brutaal zich<br />
aanmeldt tot <strong>de</strong> genezing -van zekere kwalen, levensbehoud<br />
belooft als bekwame medici zich niet bevoegd<br />
verklaren en die <strong>de</strong> arme slachtoffers op <strong>de</strong><br />
schan<strong>de</strong>lijkste wijze bedriegt.<br />
Om hem teg en oLe strafwet te beschermen, zit<br />
daar een ou<strong>de</strong> dokter bij, een plattelandicus, die<br />
geen praktijk meer heeft, en afwisselend bij meer<strong>de</strong>re<br />
kwakzalvers alzoo als bliksemaflei<strong>de</strong>r fungeert.<br />
Enkele malen heeft <strong>de</strong> justitie <strong>de</strong>n man kunnen<br />
vervolgen, resultaat enkele hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n gul<strong>de</strong>ns grif<br />
betaal<strong>de</strong> boete en voortzetting van <strong>de</strong> zaak op dé<br />
ou<strong>de</strong> manier !<br />
De kwakzalver geeft receptjes af, geteekend door<br />
<strong>de</strong>n medicus, welke receptjes een voor apothekers<br />
onleesbare formule bevat. Slechts één apotheker<br />
kent haar, <strong>de</strong> slachtoffers wor<strong>de</strong>n naar hem gezon<strong>de</strong>n<br />
om het recept te laten klaarmaken. En <strong>de</strong> apotheker,<br />
die met <strong>de</strong>n kwakzalver on<strong>de</strong>r één hoedje<br />
speelt, levert voor ƒ 2 een waar<strong>de</strong> van 5 ets. aan<br />
magnesia ! Eén gul<strong>de</strong>n voor hem, één gul<strong>de</strong>n voor<br />
<strong>de</strong>n kwakzalver, die zich reeds door zijn ,,patiënten"<br />
grof betalen het.<br />
Zooiets is mogelijk, gebeurt alle dagen straffeloos;<br />
sterker, eiken morgen heeft een lid van <strong>de</strong> Rechterlijke<br />
Macht op weg naar 't huis <strong>de</strong>r gerechtigheid<br />
<strong>de</strong> gelegenheid te zien hoe bijster goed <strong>de</strong> zaken van<br />
<strong>de</strong>n kwakzalver gaan.<br />
Een kwakzalver. De marechaussees van<br />
enkele briga<strong>de</strong>s in het zui<strong>de</strong>n van Timburg hebben<br />
procesverbaal opgemaakt <strong>tegen</strong> zekeren R. te Huisberg,<br />
verdacht van diefstal, oplichting en hei onbevoegd<br />
uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskunst.<br />
H., die eerst <strong>de</strong> omgeving van Sittard had bewerkt,<br />
had nadien <strong>de</strong> omstreken van Maastricht tot zijn<br />
operatie-terrein gekozen.<br />
In <strong>de</strong>n regel ging H. aldus te werk • hij informeer<strong>de</strong><br />
hier of daar of er in <strong>de</strong> buurt soms zieken waren ;<br />
dit was nog al eens het geval. H. ging dan naar <strong>de</strong><br />
zieken en gaf hun als geneesmid<strong>de</strong>l een potje zalf<br />
of é*en fleschje medicijnen. H. liet zich zijn visite en<br />
medicamenten goed betalen ; <strong>de</strong> prijzen waren f afhankelijk<br />
van <strong>de</strong> draagkracht van <strong>de</strong>n patiënt *of<br />
van het loven en bie<strong>de</strong>n tusschen partijen.<br />
Een chemisch on<strong>de</strong>rzoek toon<strong>de</strong> aan, dat <strong>de</strong> zalf<br />
BERICHTEN.<br />
boorzalf, <strong>de</strong> medicijnen een soort azijn waren. Voor<br />
<strong>de</strong> meeste zieken had H. <strong>de</strong> diagnose aanstonds<br />
Mag men een kat een kat noemen? gesteld en steeds wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> , .geneesmid<strong>de</strong>len"<br />
Het Rotterdamsch Nieuwsblad schrijft het volgen<strong>de</strong> : voorgeschreven.<br />
Het Nieuwsblad mag immers <strong>de</strong> dingen niet bij Zoo wist H. slachtoffers te maken te Ambij,Meerssen<br />
hun naam noemen, geen vervalsching vervalsching, en Oud-Vroenhoven.
H. was ook 'n slimmerd. Op zekere plaats bezocht<br />
hij een zieke, die on<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling was van een<br />
geneesheer te Maastricht en pillen moest gebruiken.<br />
„Die rommel <strong>de</strong>ugt, niet," zei<strong>de</strong> H. ; hij<br />
nam <strong>de</strong> pillen mee, beloof<strong>de</strong> een an<strong>de</strong>r ïecept te<br />
zullen meebrengen. De door H. afgekeur<strong>de</strong> pillen<br />
verkocht hij weer bij een an<strong>de</strong>re zieke. H. was niet<br />
goedkoop ; op sommige plaatsen vroeg hij 15 gul<strong>de</strong>n<br />
voor het geven van zijn medisch advies.<br />
Overal ging het H. nie* voor <strong>de</strong>n wind. Toen hij<br />
op zekeren dag weer een zieke bezocht, en zijn diensten<br />
aanbood, nam <strong>de</strong> vrouw <strong>de</strong>s huizes, die reeds<br />
van een „kwakzalver" had hooren gewagen, hem<br />
eenvoudig bij <strong>de</strong>n arm en wees hem <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur.<br />
{Het Volk.)<br />
Gezondbid<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> betaling. Het<br />
weekblad „Moleschott" <strong>de</strong>elt me<strong>de</strong>, dat het Landgericht<br />
III te Berlijn een uitspraak heeft gedaan,<br />
die in staat zou zijn aan een groote en gevaarlijke<br />
verkeerdheid een ein<strong>de</strong> te maken, als <strong>de</strong> rechters<br />
overal <strong>de</strong> eenvoudige re<strong>de</strong>neering van het Landgericht<br />
wenschten te volgen. Een man had zijn vrouw<br />
het groote publiek te koop wordt aangebo<strong>de</strong>n.<br />
Die advertentie luidt :<br />
„GRANULINE<br />
geneest bijna steeds <strong>de</strong> LONGTERING<br />
in het eerste stadium, het verbeoert <strong>de</strong>n eetlust,<br />
verdrijft het nachtzweet, verhoogd het lichaamsgewicht.<br />
Prijs per flacon ƒ 1.50.<br />
Waar niet verkrijgbaar in <strong>de</strong> Apotheken schrijve<br />
men aan <strong>de</strong> Granuline Comp., Postbus 35,<br />
Apeldoorn".<br />
Hij heeft ook dat recht iemand te nemen,<br />
tot wien hij» vertrouwen heeft en <strong>de</strong>nkt, dat hij<br />
niet van hem on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> aar<strong>de</strong> gekwakzalverd<br />
wordt en wel geldzak en lichaam niet in eene<br />
levenslange, uitgedroog<strong>de</strong>, ziekelijke toestand gekwakzalverd<br />
wordt, zooals het bij <strong>de</strong> meeste<br />
dokters het geval is. Daarom blijft hier <strong>de</strong> vraag<br />
over : „Wie is kwakzalver ?" diegene dokters,<br />
die zijne patiënten dood kwakzalverd of eene<br />
ou<strong>de</strong> vrouw, die hen binnen kort geneesd en<br />
U. M . u i u«!,«,^*;«» geen uitloogsysteem vervolgd, waar gelanger,<br />
Ziethier nu een typisch kwakzalveracMige | ^y « . fiekel|ke<br />
aanbeveling ; 't aanprijzen van een geneesmid<strong>de</strong>l 8 ^ ^ |ehou<strong>de</strong>n wordt.<br />
zon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>n patient en dat wel TT , ° ,„ . , , TT u<br />
, . , 7: , i i i J.„ • 1 TT«4- U bent zelf een kwakzalver, want U gaat zeit<br />
bg een zoo'n erstige kwaal als longtering| Het mid<strong>de</strong>ien, achter die 'u gekom|n bent><br />
on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>n patient door <strong>de</strong>n g^eesheer ^ ^ ^ z00alg § ^ w e kwak.<br />
het on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>ze naar <strong>de</strong>'doelmatigheid ^ ^ nt breien/ dat men zich<br />
van het mid<strong>de</strong> (zooals in ; begin was beweerd) kan laten &armakan m eene of eene<br />
wordt nu geheel uitgeschakeld, <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>r moet zelf , at,0theek om on <strong>de</strong>ze manier nos ereer<br />
en zijn dochtertje in behan<strong>de</strong>ling gegeven bij <strong>de</strong> maar uitmaken of hij in het eerste stadium van f<br />
„Christian Science", en daarvoor 60 mark betaald<br />
naere ? p TT' P fl T , n ° g • e f f<br />
, v . • , J scheid zicb in dit opzicht j <strong>de</strong> , granuline .. T, ,, van •,,_ te er bij wor<strong>de</strong>n behooren. bedrogen, U bestaan zoodat is die even echte afhankelijk spits-<br />
Zien<strong>de</strong>, dat <strong>de</strong> Beten niet veel baat er bij had<strong>de</strong>n longtering « ^ =«* verkeert ophef en aangekondig<strong>de</strong> dan maar bij kwakzalvers- Poatbua J5U van kwakzalvers manier & en Co, is waar het ü u niet en alle te uwe, ver<strong>de</strong>nken, langgevon<strong>de</strong>n,<br />
eischte hij zijn geld gerechtelijk terug, granuhn mid<strong>de</strong>len : als bestellen Abdij-stroopPinkpillen en slikken. In enz., niets mzoover on<strong>de</strong>r- 1zamerhand ^ ^ ^ <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n apenpels <strong>de</strong> echte teruggaan<strong>de</strong> ^ ^ ^ le<strong>de</strong>n te<br />
De lagere rechter had dien eisch afgewezen, maar <strong>de</strong> adverteer<strong>de</strong>r volstrekt geen rekening *oudt I . bijv ^ Û algemeene <strong>de</strong> Engelschen<br />
het Landgericht was van oor<strong>de</strong>el, „dat het met met <strong>de</strong> persoonlijke gevoeligheid van <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r<br />
gezon<strong>de</strong> maatschappelijke toestan<strong>de</strong>n geheel on- voor dit of dat mid<strong>de</strong>l — wat, in Casu, voor een<br />
vereenigbaar zou zijn, als <strong>de</strong> rechter <strong>de</strong> geldigheid arts-uitvin<strong>de</strong>r als heel vreemd is — en voor<br />
ie<strong>de</strong>r maar, met belofte van genezing, zijn mid<strong>de</strong>l<br />
verkrijgbaar stelt. Het belang van <strong>de</strong>n patiënt<br />
V J t Z- \ ZI ë A Wf f J. seurs, Masseurs, Sugesteurs, zooals zelfs Christus<br />
staat hierbij op <strong>de</strong>n achtergrond: dit kan <strong>de</strong>l behóoren maa ë en Americanischen, die maar alleen on<strong>de</strong>r die<br />
mantel van Engeland en America kwakzalveren,<br />
zou erkennen van een overeenkomst, waarbij <strong>de</strong><br />
als The Vilixir Cie zooals hierbij gaan<strong>de</strong>,<br />
eene partij <strong>tegen</strong> betaling gebruik zal maken van<br />
enz, enz, u reeds beken<strong>de</strong>, doch zulke Magneti-<br />
haar beweer<strong>de</strong> na<strong>de</strong>re betrekking tot God, om daardoor<br />
te bereiken, dat bovenzinnelijke krachten in<br />
r niet on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>ze categorie.<br />
grijpen in het leven van <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re partij." He« Het | « geneesheer onmogelijk^ <strong>tegen</strong> spreh , | meer toeHchtin hebb dan schrijf<br />
gezondbid<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> betaling is „in strijd met het want als medicus weet hij zeker dat dfiwn-k Rotterdam, ddd 7<br />
ze<strong>de</strong>lijk bewustzijn en het belang dat <strong>de</strong> gemeen- wending van zijn lang niet onschuldig mid<strong>de</strong>l,<br />
Hoogachtend<br />
schap heeft bij een regelmatige verzorging <strong>de</strong>r volks- voor eiken teringlij<strong>de</strong>r in het eerste stadium niet |<br />
Dr.<br />
gezondheid.<br />
altijd zon<strong>de</strong>r gevaar is, dat <strong>de</strong> patiënt dit zelf<br />
(Alg. Han<strong>de</strong>lsblad. niet kan beoor<strong>de</strong>elen en dat voortduren<strong>de</strong> controle De naam was onleesbaar ; vermoe<strong>de</strong>lijk is
-althans bla<strong>de</strong>n als het Han<strong>de</strong>lsblad en <strong>de</strong> Telegraaf,<br />
na al wat reeds is geschreven en gezegd over <strong>de</strong><br />
gevaarlijkheid van nieuwtjes, die bij zieken<br />
ij<strong>de</strong>le hoop kunnen verwekken, nu eens uit<br />
menschelijkheid hun reporters-hartstocht had<strong>de</strong>n<br />
bedwongen, nog afgezien daarvan dat een weinig<br />
gezond verstand hen ervan had kunnen weerhou<strong>de</strong>n<br />
aan het nieuwtje waar<strong>de</strong> te hechten.<br />
Maar gezond verstand kan men nu eenmaal<br />
niet van iemand eischen. Men heeft het, of men<br />
heeft het niet.<br />
Wat was <strong>de</strong> zaak ? Een <strong>de</strong>r geneeskundige<br />
weekbla<strong>de</strong>n bevatte <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling van een<br />
arts, dat hij „bij toeval" een mid<strong>de</strong>l had gevon<strong>de</strong>n,<br />
,,dat in vele gevallen van tuberculose<br />
•een gunstige wending gaf, waar <strong>de</strong> gebruikelijke<br />
levenswijze en tot nu toe beken<strong>de</strong> medicamenten<br />
(hem) in <strong>de</strong>n steek lieten". Met dit mid<strong>de</strong>l<br />
had hij tot voor een jaar ongeveer 30 (zegge 30 !)<br />
lij<strong>de</strong>rs behan<strong>de</strong>ld, waarvan er drie zijn gestorven.<br />
„Wegens mijn drukke praktijk (heeft hij) ver<br />
zuimd nauwkeurig aanteekening te hou<strong>de</strong>n van I<br />
het verloop dier gevallen", maar zijn indruk<br />
was een zeer gunstige. En om van dien indruk<br />
zoo-mogelijk een bevestiging te krijgen had hij<br />
aan een collega het mid<strong>de</strong>l in han<strong>de</strong>n gesteld, |<br />
on<strong>de</strong>r me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling van <strong>de</strong>szelfs samenstelling,<br />
doch op voorwaar<strong>de</strong>, dat die collega daaromtrent<br />
het stilzwijgen zou bewaren. Hij meen<strong>de</strong> dit te<br />
mogen doen, omdat hij vrij groote onkosten<br />
moest maken voor proefnemingen en voor het<br />
groote aantal flacons dat (hij) gratis disponibel<br />
stel<strong>de</strong> voor collega."<br />
De collega, die <strong>de</strong>elgenoot is van het geheim,<br />
zegt, dat hij is begonnen met tien, zegge tien,<br />
patiënten met het mid<strong>de</strong>l te behan<strong>de</strong>len, dat<br />
hij in gevor<strong>de</strong>r<strong>de</strong> gevallen geen gunstige werking<br />
heeft gezien, waar wel in „vele" gevallen<br />
{vele van die tien ?) van beginnen<strong>de</strong> tuberculose.<br />
Van die „vele" <strong>de</strong>elt hij er nu vier me<strong>de</strong>, die voor<br />
<strong>de</strong> meest verschillen<strong>de</strong> uitlegging vatbaar zijn.<br />
Voor ons geneeskundigen was, wat wij hier<br />
vernamen, reeds op zich zelf een pijnlijke gebeurtenis.<br />
Dat was in Ne<strong>de</strong>rland nog niet vertoond.<br />
Een arts, die <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche opleiding<br />
heeft genoten en <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche begrippen<br />
van beroepsplicht en beroepseer kent,<br />
verlaagt zich tot het standpunt van zoovele<br />
IFransche dokters, die hun heil en voor<strong>de</strong>el zoeken<br />
in het beroep van „geheimkramer". Om daartoe<br />
te geraken moest hij aannemen, dat een voldoend<br />
aantal geneeskundigen in Ne<strong>de</strong>rland laag<br />
genoeg staat, om uit zijn han<strong>de</strong>n een „geheimmid<strong>de</strong>l"<br />
aan te nemen op <strong>de</strong> bloote verzekering,<br />
dat het bij tuberculose „helpt". Een aantal, voldoen<strong>de</strong><br />
om zijn onkosten (welke ?) goed te maken<br />
en hem misschien nog een zoet winstje op zijn<br />
lian<strong>de</strong>l te doen overhou<strong>de</strong>n.<br />
In Frankrijk, helaas, gaat het zoo. Een groot<br />
-aantal dokters daar schrijft, zon<strong>de</strong>r te be<strong>de</strong>nken,<br />
dat zij daardoor erger zijn dan kwakzalvers,<br />
-allerlei mid<strong>de</strong>len voor, waarvan zij niets weten.<br />
De geneeskundige tijdschriften bestaan daar voor<br />
een belangrijk <strong>de</strong>el van <strong>de</strong> advertenties van<br />
zulke mid<strong>de</strong>len.<br />
Op het eerste het beste Fransche tijdschriftomslag,<br />
dat ik ter hand neem, vind ik bijv.<br />
,,Nancyl Grémy médicament spécifique <strong>de</strong> la<br />
toux, spécialement <strong>de</strong> la toux <strong>de</strong>s tuberculeux"<br />
— „Histogenol Naline, le plus puissant <strong>de</strong>s<br />
:réconstituants'', — Sirop Grosnier, enz. enz. enz.<br />
Maar men mag zich overtuigd hou<strong>de</strong>n dat in<br />
Ne<strong>de</strong>rland zoo goed als alle geneeskundigen daartoe<br />
te hoog staan, en ook genoeg inzicht hebben,<br />
•dat, al werd <strong>de</strong> samenstelling van het mid<strong>de</strong>l<br />
niet geheim gehou<strong>de</strong>n, <strong>de</strong> luttele en zeer twijfelachtige<br />
on<strong>de</strong>rvinding, die tot dusver erme<strong>de</strong><br />
is opgedaan, geenszins voldoen<strong>de</strong> is om tot aanbeveling<br />
te strekken. Zij zullen het mid<strong>de</strong>l<br />
niet aanwen<strong>de</strong>n, en zou het een goed mid<strong>de</strong>l<br />
.zijn, dan zou het aan het winstbejag van <strong>de</strong>n<br />
„uitvin<strong>de</strong>r" te wijten zijn, als het <strong>de</strong>n Ne<strong>de</strong>rlandschen<br />
lij<strong>de</strong>rs niet ten goe<strong>de</strong> kwam. Een<br />
geheimmid<strong>de</strong>l zal door <strong>de</strong> geneeskundigen, die<br />
dien naam verdienen, niet wor<strong>de</strong>n toegepast.<br />
En daarbij had het kunnen blijven. De toeleg<br />
zou terstond mislukt zijn als niet <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n,<br />
tuk op nieuws, van welken aard ook, terstond<br />
met naam en toenaam er van gewag had<strong>de</strong>n<br />
gemaakt. Nu heeft onze „uitvin<strong>de</strong>r" die ou<strong>de</strong>rwet<br />
sch-eerlij ke Hollandsche dokters niet meer<br />
noodig, die achterlijke menschen, die nog meenen,<br />
dat het er iets op aankomt, op welke wijze<br />
men zijn kost verdient. Het publiek zelf zal<br />
nu bij drogist en apotheker <strong>de</strong> „flacons" van<br />
dr. X. kunnen bestellen, en dit ook zeker doen.<br />
Den menschen is dat niet kwalijk te nemen.<br />
Zoekt niet, evenals in <strong>de</strong> dagen van onzen <strong>de</strong><br />
Genestet, ook nog he<strong>de</strong>n „<strong>de</strong> arme kunst vergeefs<br />
naar 't kruid", om <strong>de</strong> tuberculose te genezen<br />
? Wàt er ook wordt aanbevolen, <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>rs<br />
en hun famiüe zullen trachten het machtig te<br />
wor<strong>de</strong>n, al is het voor zuur verdien<strong>de</strong>, kwalijk<br />
te missen spaarpenningen. Maar <strong>de</strong> couranten!<br />
Die kunnen niet loochenen dat zij zijn gewaarschuwd.<br />
Hoe dikwijls is al niet gewezen op <strong>de</strong><br />
onmenschelijkheid, om bij lij<strong>de</strong>rs aan slepen<strong>de</strong><br />
ziekten verwachtingen op te wekken, die noodzakelijk<br />
op teleurstelling moeten uitloopen ! Ie<strong>de</strong>re<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling omtrent <strong>de</strong> ont<strong>de</strong>kking of uitvinding<br />
van geneesmid<strong>de</strong>len, zelfs van <strong>de</strong> ernstigste<br />
on<strong>de</strong>rzoekers afkomstig, behoort uit <strong>de</strong> dag<br />
bla<strong>de</strong>n te wor<strong>de</strong>n geweerd ! Reeds meer dan<br />
genoeg is het voorgekomen dat on<strong>de</strong>rzoekingen,<br />
die nog niet rijp waren voor <strong>de</strong> openbaarheid<br />
en rustig had<strong>de</strong>n moeten wor<strong>de</strong>n voortgezet,<br />
door <strong>de</strong> onbeschei<strong>de</strong>nheid <strong>de</strong>r pers tot algemeene<br />
bekendheid zijn geraakt, en dat <strong>de</strong> aandrang<br />
van het ongeduldig publiek heeft belet dat <strong>de</strong><br />
waarnemingen omtrent <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> <strong>de</strong>r geneeswijzen<br />
zuiver kon<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n verricht, zoodat<br />
<strong>de</strong> ééne teleurstelling <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re heeft gevolgd.<br />
Maar nu wordt het nog erger. De geheimkramerij<br />
door geneeskundigen wordt door <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n<br />
blij<strong>de</strong> ingehaald. Het publiek zal, als in Frankrijk,<br />
zijn dokters trachten over te halen, pillen van<br />
dr. Y. of pastilles van dr. Z. voor te schrijven,<br />
en zwakke zielen, bevreesd dat men die dingen<br />
an<strong>de</strong>rs toch zal aanschaffen zon<strong>de</strong>r hun advies<br />
te vragen, zullen misschien, evenals daarginds,<br />
maar toegeven — terwijl zij daarme<strong>de</strong> niets<br />
an<strong>de</strong>rs zullen bereiken dan <strong>de</strong> menschen te overtuigen<br />
van hun eigen overbodigheid als dokter.<br />
En zwakke en verdorven zielen, verlekkerd door<br />
het gemakkelijk succes van X., Y. en Z., zullen<br />
óók hun geheimmid<strong>de</strong>l be<strong>de</strong>nken, zelfs volkomen<br />
waar<strong>de</strong>looze prullen daarvoor uitgeven<br />
en voor een ze<strong>de</strong>be<strong>de</strong>rf en bedrog, gelijk ons volk<br />
ze gelukkig nog niet kent, staat <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur open.<br />
Kan <strong>de</strong> pers dat willen? Waartoe zoekt zij<br />
dan <strong>de</strong> leiding of me<strong>de</strong>werking van zooveel bekwame<br />
mannen en vrouwen, wier eenig streven<br />
is kennis te versprei<strong>de</strong>n of ernstige overtuigingen<br />
ingang te doen vin<strong>de</strong>n?<br />
Misschien wil men nog inzien, dat dit niet kan<br />
samengaan met het opnemen van berichten, die<br />
domheid en erger dingen bevor<strong>de</strong>ren.<br />
Misschien zal men er dan toe komen, wèl<br />
onverschillig er voor te zijn, of al een an<strong>de</strong>r<br />
blad vóór is met een „nieuwtje", maar niet, of<br />
het nieuwtje heilzaam is of ver<strong>de</strong>rfelijk.<br />
Dr. H. PINKHOF.<br />
(Moleschott).<br />
De Knockendokter te Gronau.<br />
(Westfalen).<br />
Het „Friesch Dagblad" bevat on<strong>de</strong>rstaand<br />
Ingezon<strong>de</strong>n stuk :<br />
Wanneer men enkele maan<strong>de</strong>n terug<strong>de</strong>nkt,<br />
dan kon men zoo nu en dan in <strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n lezen<br />
van won<strong>de</strong>rbare genezingen (?) van kreupelen,<br />
door <strong>de</strong>n Knockendokter in Gronau ; zoo vond<br />
ik cok van tijd tot tijd soms eens een <strong>de</strong>rgelijk<br />
schrijven in 't Fr. Dagblad; dit geeft mij, M. d.<br />
R., dan ook <strong>de</strong> vrijheid voor mijne ervaringen<br />
en <strong>de</strong> gevolgen van <strong>de</strong>s Knockendokters won<strong>de</strong>rbare<br />
genezing ? een beschei<strong>de</strong>n plaatsje in ons<br />
Fr. Dagblad te vragen.<br />
't Was in Sept. 1910 dat mij werd meege<strong>de</strong>eld<br />
van bevrien<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>, dat er in Gronau <strong>de</strong>s Woensdags<br />
zitdag werd gehou<strong>de</strong>n door een veearts, die<br />
kreupelen, n.1. <strong>de</strong>zulken wiens heupen uit <strong>de</strong><br />
pot waren, kon genezen ; en aangezien mijn<br />
jongste dochter (thans 14 jaar) dit gebrek aan<br />
bei<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>n had, begon ik al spoedig in overweging<br />
te komen, daar zoo mogelijk ook van te<br />
profiteeren, om haar genezen te krijgen, doch<br />
aangezien er nog al zware kosten, vooral voor<br />
een werkman, aan verbon<strong>de</strong>n waren, zag ik er<br />
nog al <strong>tegen</strong> op, om, zooals men vertel<strong>de</strong> 2 ml<br />
naar Gr. te reizen ; ik heb dan al het mogelijke<br />
gedaan om zóóver te komen, dat ik <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling<br />
die vóór <strong>de</strong> bepaal<strong>de</strong> genezing vooraf ging,<br />
te weten kwam ; met <strong>de</strong>ze behan<strong>de</strong>ling zijn we<br />
dan met Kerstmis 1910 begonnen, n.1. 2 maal<br />
daags <strong>de</strong> liezen wrijven met olie ; dit moet dan<br />
volgens zeggen 3 maan<strong>de</strong>n lang gebeuren.<br />
Door een samenloop van omstandighe<strong>de</strong>n<br />
ben ik eerst <strong>de</strong>n 8sten Aug. 1911, dus na een<br />
wrijfperio<strong>de</strong> van meer dan 7 maan<strong>de</strong>n met mijn<br />
dochtertje naar Gronau gereisd, om <strong>de</strong>n 9en<br />
Aug. (zitdag van <strong>de</strong>n Knockendokter) geholpen<br />
te wor<strong>de</strong>n ; we waren niet <strong>de</strong> eenigsten; 's avonds<br />
om 8 uur wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong> nummers voor <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n<br />
dag uitge<strong>de</strong>eld en toen bleek dat er<br />
reeds 38 patiënten aanwezig waren ; dus wel<br />
werk, aan <strong>de</strong>n winkel.<br />
Aangezien wij meeTvan <strong>de</strong> eersten waren,<br />
dacht ik nummer 5 of 6 te krijgen, doch nr. 15<br />
werd mij ten onrechte f gegeven ; we had<strong>de</strong>n<br />
gedacht met <strong>de</strong> trein 7.30 Duitsche tijd weer tekunnen<br />
vertrekken, maar dit scheen toen on^<br />
mogelijk, niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> |piè herbergier onsverzeker<strong>de</strong><br />
datdit wel kon ; onze vrees werd aanook<br />
beschaamd, want toen wij <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n<br />
morgen om 4-|- uur opston<strong>de</strong>n, was <strong>de</strong> dokter<br />
reeds op zijn spreekkamer om zijn werk aan te<br />
vangen, en ! No. 15 was om half<br />
zeven al geholpen ? Op 's dokters vraag of we<br />
reeds gewreven had<strong>de</strong>n, antwoord<strong>de</strong> ik : reeds<br />
se<strong>de</strong>rt Kerstmis, waarop hij mij toevoeg<strong>de</strong>, tot<br />
2 maal toe, dat we uitstekend had<strong>de</strong>n gewreven,<br />
dus alles in or<strong>de</strong> ; <strong>de</strong> terechtzetting <strong>de</strong>r heupen<br />
had zon<strong>de</strong>r eenige pijn of stoornis plaats, en wij<br />
kon<strong>de</strong>n vertrekken, verbo<strong>de</strong>n werd aan mijn<br />
dochtertje alleen het dansen en fietsrij<strong>de</strong>n, ze<br />
heeft trouwens van bei<strong>de</strong>n niet geleerd, en<br />
overigens mocht zij zich vrij buigen, doch niet<br />
roekeloos, en nog 6 maan<strong>de</strong>n voortgaan met<br />
wreven, kosten <strong>de</strong>zes / 9.<br />
Aanvankelijk leek mijn dochtertje aardig beter<br />
te loopen ; we zijn dan per trein 7.30 van Gronau<br />
vertrokken tot Fer werd, en van daar te voet,<br />
| uur gaans naar huis ; na <strong>de</strong>ze reis was ze wat<br />
stijf en wat moe, en geen won<strong>de</strong>r, want zeis ook,<br />
geen reizen gewoon.<br />
Tnans zijn we 18 Jan. 1912, dus meer dan<br />
5 m an<strong>de</strong>n na <strong>de</strong> genezing (?) en wat is het resultaat<br />
? Toen mijn dochtertje nog naar school ging,<br />
moest ze ongeveer £ uur loopen, dit <strong>de</strong>ed ze 2<br />
maal daags, heen en en terug, en was nooit moe<br />
en haast geen pijn ; en nu, als ze 's Zondags<br />
éénmaal ter kerk gaat, ongeveer 10 minuten<br />
loopen, dan is ze moe en verlangt te zitten. Ze<br />
kon vóór <strong>de</strong> genezing (?) in bed liggen zooals ze<br />
verkoos, en nu alleen op <strong>de</strong> rechterzij<strong>de</strong> of op <strong>de</strong>n<br />
i rug ; ze is slapper in haar heupen gewor<strong>de</strong>n,<br />
zoodat ze moeilijker loopt dan voorheen, en<br />
als ze moe is doen haar <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> heupen pijn.<br />
Dit is ons resultaat van <strong>de</strong>ze kostbare reis ;<br />
indien iemand aan <strong>de</strong> waarheid van het voorgaan<strong>de</strong><br />
mocht twijfelen, noodig ik uit zich<br />
I persoonlijk ten mijnent te overtuigen en <strong>de</strong><br />
l patiënte te zien.<br />
Dit schrijven plaats ik om <strong>de</strong>genen die nog in<br />
I overweging mochten zijn om naar <strong>de</strong>n Knockendokter<br />
te gaan en tot dusver niet an<strong>de</strong>rs dan<br />
gunstige resultaten hoor<strong>de</strong>n, ook dit resultaat<br />
te doen hooren, om niet zoo lichtvaardig het<br />
I geld in <strong>de</strong>n zak van <strong>de</strong>n Knochendokter te laten<br />
I glij<strong>de</strong>n en hunne patiënten misschien te laten<br />
: verergeren.<br />
U, M. <strong>de</strong> R. dankend voor <strong>de</strong> opname, teeken<br />
! ik mij met hoogachting.<br />
UEd. dw.,<br />
P. DAMSMA.<br />
Genum, 18 Jan. 1912.<br />
RECHTSZAKEN.<br />
De helper >au Dr. <strong>de</strong> G roof.<br />
De Hooge Raad heeft in <strong>de</strong> zitting van 4<br />
December j.1. verworpen het beroep van J. O. V.,<br />
medicus te Rotterdam, door <strong>de</strong> rechtbank aldaar<br />
veroor<strong>de</strong>eld tot zes geldboeten van f 5 of 1 dag<br />
, hechtenis voor elke boete wegens het als geneeskundige<br />
op een zestal recepten niet dui<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong><br />
wijze van gebruik <strong>de</strong>r geneesmid<strong>de</strong>len bepalen.<br />
Hij had aan verschillen<strong>de</strong> personen briefjes af-<br />
I
gegeven waarop <strong>de</strong>zen in een apotheek genees- wist dat dit voor een <strong>de</strong>rgelijke patient heilzaam<br />
mid<strong>de</strong>len verkregen welke reeds te voren waren was, heeft men mij gevraagd of ik dit voor hen<br />
bereid, terwijl op <strong>de</strong> verpakking ervan <strong>de</strong> ge- wil<strong>de</strong> koopen, wat ik met genoegen <strong>de</strong>ed. Her-1<br />
bruiksaanwijzing stond vermeld. haal<strong>de</strong>lijk heb ik daarna <strong>de</strong> vrouw bezocht en<br />
De Hooge Raad achtte <strong>de</strong> cassatiemid<strong>de</strong>len <strong>de</strong> man heeft mij voor mijne bemoeiingen beongegrond<br />
— met name was <strong>de</strong> Hooge Raad taald. En zou ik dat niet mogen doen ? Wanneer<br />
van oor<strong>de</strong>el dat <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong> briefjes terecht als b.v. iemand <strong>tegen</strong> mij zegt, ik heb een maagrecepten<br />
waren aangemerkt en verwierp mitsdien j kwaal, weet gij daar ook een mid<strong>de</strong>l voor ? Dan<br />
het beroep. zeg ik, Maria Wortelboerkrui<strong>de</strong>n zijn daarvoor<br />
Wij verwijzen omtrent <strong>de</strong>ze zaak naar het heel best. Verstrek ik zoo iemand dan een pakje<br />
Maandblad van Juli 19 1, waarin <strong>de</strong> rechtszaak Maria Wortelboerkrui<strong>de</strong>n die mij 25 cent kosten,<br />
van <strong>de</strong>n helper van Dr. <strong>de</strong> Groof behan<strong>de</strong>ld is. | en <strong>de</strong>ze betaalt mij daarvoor f 1.50, dan neem<br />
' ik zulks gaarne aan. De medicijnen welke ik<br />
Een reiziger in naaimachines en in<br />
ffpnppslniii<strong>de</strong>.<br />
voor <strong>de</strong> patiente heb gekocht zijn in ie<strong>de</strong>r<br />
apotheek verkrijgbaar.<br />
Er is zeker geen wet die mij verbiedt, mijn<br />
In December j.1. stond voor het kantongerecht | me<strong>de</strong>mensch een dienst te bewijzen, of een opte<br />
Dohkum terecht JELKE BCONSTRA, vroeger. dracht uit te voeren, zooals in <strong>de</strong>zen het geval<br />
vrachtrij<strong>de</strong>r te Driesum, thans reiziger m naai- ,is? en dat ik daarvoor scha<strong>de</strong>loos wordt gesteld, !<br />
machines voor <strong>de</strong> Singer Maatschappij te Leeuwar- ig billijk. Ik heb <strong>de</strong> vrouw nooit on<strong>de</strong>rzocht.<br />
d en - Dit mag ik immers niet doen. Ik ben geen ge-<br />
Aan hem is bij dagvaarding ten laste gelegd i neeskundige en heb er ook absoluut geen verdat<br />
hij tusschen 1 December 1910 en 1 Mei 1911 in stand van. Ik zou mij dan leelijk bran<strong>de</strong>n".<br />
<strong>de</strong> gemeente Westdongera<strong>de</strong>el, terwijl hij niet was j)e man van <strong>de</strong> patiente als getuige gehoord, |<br />
toegelaten tot <strong>de</strong> uitoefening van <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong>,j antWOord<strong>de</strong> op <strong>de</strong> vraag van <strong>de</strong>n heer Kantonnoch<br />
van <strong>de</strong> artsenijbereidkun<strong>de</strong>, buiten nood- rechterj waar0m hij B. gevraagd had bij zijn<br />
zaak als beroep geneeskundigen raad en bijstand vrouw te komen : Mijn vrouw is reeds geruimen<br />
heeft verleend en geneesmid<strong>de</strong>len tot geneeskundig tijd ziek en aangezien zij bij niemand baat vindt,<br />
doel heeft afgeleverd ; aan iemand verschillen<strong>de</strong> gmg ik ten sj o t t e naar menschen die er wel<br />
vragen omtrent harsn gezondheidstoestand te iets van weten, en die er niets van weten. Een i<br />
doen, haar te on<strong>de</strong>rzoeken en haar m verband zekere Hellinga, reiziger bij <strong>de</strong> firma Tak, vertel<strong>de</strong> !<br />
met <strong>de</strong> op die vragen gegeven antwoor<strong>de</strong>n en mij dat hij gehoord had van verschillen<strong>de</strong> gehet<br />
resultaat van zijn on<strong>de</strong>rzoek te ra<strong>de</strong>n wat nezingen door Boonstra bevor<strong>de</strong>rd. Hij gaf mij ,<br />
zij in het belarg van hare gezondheid had te te"ra<strong>de</strong>n B. ook eens bij mijn vrouw te laten<br />
doen of na te laten en vervolgens aan die patiente komerlj wat & heb gedaan. I<br />
on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>ne malen geneesmid<strong>de</strong>len te ver- lk was meest niet thuis waimeer Boonstra bij<br />
koopen voor <strong>de</strong>n prijs van f 3.30 en ook wel m ij n vrouw kwam. Den eersten keer was ik bij :<br />
v an f 5.—, ter bestrijding van <strong>de</strong> ziekte waaraan het on<strong>de</strong>rzoek aanwezig. Hij heeft mijn vrouw j<br />
zij lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> zou<strong>de</strong> zijn. ^oen verzocht haar kleeren los te maken en heeft<br />
In <strong>de</strong>ze zaak wer<strong>de</strong>n als getuigen gehoord : naar 0ntbloote borst met <strong>de</strong> vingers betast, wat<br />
lo. J. Ruchtie, brigadier <strong>de</strong>r Marechaussee hij- latei% in mijn <strong>tegen</strong>woordigheid, meermalen 1<br />
medicijnen moest zij soms 3 gul<strong>de</strong>n en wel meer te hebben, lk heb daarvan immers geen verbetalen.<br />
In t geheel had zij bijna f 200 aan stand zegt B. en bovendien is 't strafbaar. Hoe<br />
Boonstra betaald. zon ik dat dus kunnen doen?<br />
Door <strong>de</strong>n getuige waren bij die gelegenheid De Ambtenaar van het O. M., die daarop het<br />
fleschjes met medicijnen en een pakje poe<strong>de</strong>r ; woord kreeg, meen<strong>de</strong> dat <strong>de</strong> ten laste geleg<strong>de</strong><br />
in beslag genomen, welke door Boonstra waren feiteil waren bewezen en eischte 2 geldboeten,<br />
geleverd en die ter terechtzitting aanwezig waren. elk van f 100j subsidiair 2 x 50 dagen hech-<br />
Getuige had reeds meer<strong>de</strong>re klachten over B. s tenis<br />
practijken gehoord, o.a. van mej. Bloemhof, j Beklaag<strong>de</strong> geeft te kennen dat hij geen straf<br />
pleegzuster te Leeuwar<strong>de</strong>n. Volgens mej. Bloem- , aanneemt. (Oostergoo.)<br />
hof moet beklaag<strong>de</strong> te Leeuwar<strong>de</strong>n een kind<br />
on<strong>de</strong>r zijne behan<strong>de</strong>ling gehad hebben. Ook daar De Kantonrechter heeft zich bij <strong>de</strong> uitspraak<br />
had hij geadviseerd <strong>de</strong> ramen zooveel mogelijk onbevoegd verklaard van <strong>de</strong> zaak kennis te<br />
gesloten te hou<strong>de</strong>n en beslist geen an<strong>de</strong>re nemen, voor zoover betreft het onbevoegd uitmedicijnen<br />
te gebruiken dan die, welke hij ver- oefenen <strong>de</strong>r artsenijbereidkunst en voor het<br />
strekte. Getuige heeft naar aanleiding van zijn | overige <strong>de</strong> dagvaarding nietig verklaard,<br />
on<strong>de</strong>rzoek Boonstra gehoord, die hem toen te<br />
kennen gaf, dat hij wel eens bij bedoel<strong>de</strong> patiente<br />
was geweest, haar wel medicijnen heeft verstrekt,<br />
terwijl hij haar voor on<strong>de</strong>rzoek wel eens op <strong>de</strong><br />
borst en in <strong>de</strong> zij heeft gedrukt.<br />
Beklaag<strong>de</strong> hierover gehoord, antwoordt verontwaardigd<br />
: „Hoe kan men mij van <strong>de</strong>rgelijke<br />
feiten beschuldigen. Ik weet van <strong>de</strong> genees- en<br />
"Weer een Won<strong>de</strong>rdokter.<br />
Wegens kwakzalverij had zich onlangs ' te<br />
verantwoor<strong>de</strong>n Jan Pieter B., 37 jaar, koopman<br />
te Vlaardingen. De man schijnt in Vlaardingen<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> goê-gemeente als een won<strong>de</strong>rdoener<br />
bekend te staan ; 40 à 50 patiënten op<br />
artsenijkun<strong>de</strong> totaal niets en hoe zou ik dat I één dag, menig jong dokter zou er naar waterweten,<br />
ik heb er nooit voor gestu<strong>de</strong>erd. De zaak tan<strong>de</strong>n.<br />
heeft zich aldus toegedragen : De man van Er wer<strong>de</strong>n drie getuigen gehoord. Anna E.<br />
patiente vroeg mij, toen ik als reiziger in naai- v. d. Sjouw, huisvrouw van G. M. Parre, te<br />
machines ter zijner woonplaats kwam, of ik eens Vlaardingen, was met urine van haar dochtertje,<br />
bij zijn zieke vrouw wil<strong>de</strong> komen. Hij vertel<strong>de</strong> dat ziekelijk was, het vorige jaar naar bekl.<br />
mij waaraan zijn vrouw leed en vroeg of ik voor gegaan. Hij had <strong>de</strong> urine bekeken en haar een<br />
baar kwaal ook raad wist. Ik ben toen meege- fleschje met een bruine vloeistof meegegeven,<br />
gaan en daar ik wel eens gehoord had van ! Bekl. vroeg geen geld, maar get. leg<strong>de</strong> twee<br />
longbalsem en longsiroop en bij on<strong>de</strong>rvinding kwartjes op <strong>de</strong> tafel. Get. was nog meermalen<br />
teruggekomen, omdat het meisje in<strong>de</strong>rdaad T**Tuitgingr<br />
Telkens had zij bij haar vertrek geld<br />
neergelegd. Hoewel <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling, re<strong>de</strong>» tot<br />
tevre<strong>de</strong>nheid gaf, was er een eind aan gekomen,<br />
omdat getuige zelf bedlegerig was gewor<strong>de</strong>n.<br />
Get. Pietje Meyboom, huisvrouw van Hendrik<br />
Boen<strong>de</strong>r, was voor haar 18-jarige dochter Neeltje<br />
bij bekl. geweest, omdat het meisje bij een. an<strong>de</strong>ren<br />
dokter weinig baat had gevon<strong>de</strong>n. Ook<br />
zij had urine meegebracht. Haar had bekl. pillen<br />
meegegeven. Zij had niets betaald, ook niet iets<br />
neergelegd. Later was zij nog eens geweest, zij<br />
kreeg weer pillen. Daarna werd het meisje beter.<br />
Geld had zij nooit gegeven.<br />
Get. Annetje Faassen, huisvrouw van Cornells<br />
Looij, was voor haar zieken man bij bekl. raad gaan<br />
vragen. Nadat hij ook in dit geval <strong>de</strong> urine had<br />
bekeken, gaf hij haar druppeltjes mee. Zij leg<strong>de</strong><br />
40 centen neer. Het mid<strong>de</strong>l scheen goed te helpen<br />
en zij kwam nog eenige malen terug, telkens een<br />
klein bedrag — meer kon zij niet missen —<br />
achterlaten<strong>de</strong>.<br />
De ambtenaar van het O. M. wees erop, dat<br />
bekl. al eens eer<strong>de</strong>r wegens kwakzalverij is veroor<strong>de</strong>eld<br />
tot / 5 boete. Dat was toen voor - <strong>de</strong><br />
eerste maal. Maar <strong>de</strong> vermaning, die hij toen<br />
van <strong>de</strong>n kantonrechter heeft gekregen, schijnt<br />
niet te hebben geholpen. Eiken dag toch staan<br />
drommen menschen voor zijn <strong>de</strong>ur, die bij hem,<br />
genezing komen zoeken.<br />
Bovendien vond spr., dat <strong>de</strong>ze manier van<br />
kwakzalverij — het z.g. waterkijken — het allermeest<br />
gelijkt op oplichterij. Dat iemand zelf<br />
meent <strong>de</strong> gave te bezitten om an<strong>de</strong>ren te genezen,<br />
is nog aan te nemen, maar dat iemand alleen<br />
door <strong>de</strong> urine van een zieke te zien, <strong>de</strong>ze wil genezen,<br />
kan niet an<strong>de</strong>rs dan als een oplichterspraktijk<br />
wor<strong>de</strong>n beschouwd. Spr. eischte daarom<br />
een strenge straf, n.1. ƒ 200 boete subs, een maand,<br />
hechtenis.<br />
Bekl. ontken<strong>de</strong>, strijdig met <strong>de</strong> wet op <strong>de</strong>-<br />
te Leeuwar<strong>de</strong>n, die verklaar<strong>de</strong> dat hem door heeft gedaan. Denzelf<strong>de</strong>n avond ben ik met B. uitoefening <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong> te hebben gehan<strong>de</strong>n<br />
man van een patiente uit Westdongera<strong>de</strong>el naar Leeuwar<strong>de</strong>n gegaan en heb toen I flesch- ! <strong>de</strong>ld. Een diagnose alleen uit het on<strong>de</strong>rzoek <strong>de</strong>r<br />
was me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, dat diens vrouw geneeskundig j e s medicijnen meegekregen, waarvoor ik / 6.50 urine op te maken, achtte ook hij niet mogelijk..<br />
werd behan<strong>de</strong>ld door een met-bevoeg<strong>de</strong>, nl. door; moest betaien. Mijn vrouw moest die in- en uit Dit on<strong>de</strong>rzoek kan alleen een bevestiging geven.<br />
een zekeren Boonstra van Leeuwar<strong>de</strong>n. De wendig gebruiken. Ik heb zeer dikwijls medicij- J van het vermoe<strong>de</strong>n aangaan<strong>de</strong> <strong>de</strong>n aard <strong>de</strong>r<br />
getuige was daarna op on<strong>de</strong>rzoek uitgegaan. Bij nen van liem gekregen. Ik schreef er om of hij i ziekte. Dat <strong>de</strong> menschen an<strong>de</strong>rs meenen en <strong>de</strong><br />
dat on<strong>de</strong>rzoek <strong>de</strong>el<strong>de</strong> <strong>de</strong> patiente aan getuige kwam bij- mij Hij <strong>de</strong>el<strong>de</strong> mij me<strong>de</strong> dat mijn ur ine <strong>de</strong>r zieken meebrengen, kon beklaag<strong>de</strong><br />
me<strong>de</strong>, dat zij geduren<strong>de</strong> bijna een jaar genees- vrouw jjg m0rgens eerst havermoutenpap moest niet helpen. Bekl. was dan ook <strong>de</strong> meening toe-<br />
1<br />
kundig ?.... werd behan<strong>de</strong>ld door Boonstra gebruiken en veel vleesch moest eten, terwijl gedaan, dat hij zich niet begeeft op het terrein.<br />
bovengenoemd, die beweer<strong>de</strong> haar te kunnen M mjy tevens adviseer<strong>de</strong> <strong>de</strong> ramen zooveel mo- •<strong>de</strong>r wettelijk omschreven geneeskun<strong>de</strong>. Hij stelt<br />
genezen. Boonstra kwam geregeld bij haar aan gelijk gesloten te hou<strong>de</strong>n, niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> <strong>de</strong> I geen diagnose, schrijft geen recepten en past geen.<br />
huis, on<strong>de</strong>rzocht haar dan zoowel gekleed, als doctoren <strong>de</strong> ramen open wenschten. In 't geheel i geneeskundige behan<strong>de</strong>ling toe. Dat had hij<br />
op het bloote lichaam, verstrekte haar medi<br />
! in 1909 wel gedaan, hoewel ontwetend, en het<br />
heb ik pi. m. / 200 aan B. betaald.<br />
cijnen ?.... en <strong>de</strong>el<strong>de</strong> haar me<strong>de</strong> dat zij veel I toen gevel<strong>de</strong> vonnis was rechtmatig.. Maar nu.<br />
Op <strong>de</strong>ze verklaring antwoord<strong>de</strong> beklaag<strong>de</strong> onvleesch<br />
moest gebruiken en <strong>de</strong> ramen harer geveer als op <strong>de</strong> verklaring van <strong>de</strong>n eersten ge<br />
<strong>de</strong>ed hij dit niet meer, zoodat thans niet kon<br />
woning steeds gesloten moest hou<strong>de</strong>n. Voor <strong>de</strong> tuige Beklaag<strong>de</strong> ontkent <strong>de</strong> vrouw on<strong>de</strong>rzocht<br />
gesproken wor<strong>de</strong>n van een herhaling. Hij meen<strong>de</strong>r<br />
| daaren<strong>tegen</strong> juist <strong>de</strong> wet te hebben gediend, want<br />
|hij had zieken geholpen of bijgestaan, maar<br />
I misschien was zijn opvatting om <strong>de</strong> wet te dienen<br />
.wel een eigenaardige.<br />
(Schiedamsche Crt.)<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
— Onzen dank aan <strong>de</strong> velen, die ons <strong>de</strong> briefkaart betreffen<strong>de</strong><br />
Coryzol toezon<strong>de</strong>n Het mid<strong>de</strong>l wordt on<strong>de</strong>rzocht;<br />
5. <strong>de</strong> B. te U. Over Granidine, zie dit No.<br />
«ƒ. K. L. D. te 's &. Dank voor het gezon<strong>de</strong>ne.<br />
Dr. v. D te R. 'Over het Nerven salz in het volgend No. ;<br />
het is in on<strong>de</strong>rzsek.<br />
J. v. E. te D. Wij hebben aan het opgegeven adres een-<br />
Maandblad gezon<strong>de</strong>n.<br />
Ds. B. te M. Uw an<strong>de</strong>r opstel zullen wij gaarne ter<br />
inzage ontvangen; <strong>de</strong> plaatsing van het eerste is tot nu toe-vertraagd<br />
wegens gebrek aan ruimte; <strong>de</strong> opname presseert<br />
o. i ook niet<br />
K. te E. Wij zullen <strong>de</strong> Qlycurine,'een mid<strong>de</strong>l dat wij<br />
niet kennen, aankoopen en laten on<strong>de</strong>rzoeken. Dus hierover,<br />
later.<br />
HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
RE%4LEtT* AKABICt. Wie voor een kilogram<br />
fijn linzenmeel, bij <strong>de</strong> meeste grutters voor ongeveer<br />
90 cent virkiijubaar, ƒ 3.90 wil betalen, koope Du<br />
Barry's Revalenta Arabica, dat in<strong>de</strong>rdaad niets an<strong>de</strong>rs<br />
is dan fijn g-buüd linzenmeel.<br />
Wel is waar krijgt hij dan niet <strong>de</strong> gedrukte verklaring,<br />
bij <strong>de</strong> Revalenta gevoegd, dat dit mid<strong>de</strong>l<br />
o.a. <strong>de</strong> oorzaken bestrijdt van k erts, tering, hoofdpijn<br />
enz., maar aan die verklaring zal ie<strong>de</strong>r wel<strong>de</strong>nken<strong>de</strong><br />
geen gewicht hechten. Hij weet te goed<br />
dat^lin zen meel zoo iets niet kan uitwerken. - _^
No. 3. Maart 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtigste Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 9 s-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van<br />
het Bestuur : Jaarverslag en rekening over 1911.<br />
Hoofdartikel: Van Vleck'e opslurpen<strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong><br />
voor aambeien.<br />
Berichten: Naar <strong>de</strong>n duivelbanner. — Bond <strong>tegen</strong><br />
„Christian Science." — Sequah. — Tegen Winter Co.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van verschillen<strong>de</strong>n aard:<br />
CoryzoL — Ih zake Granuline. — Waarschuwing uit <strong>de</strong><br />
Staats-Courant. — Advertenties van <strong>de</strong>skundigen. — Ook<br />
een attest voor Finkpillen.<br />
Uit <strong>de</strong> Pers: Het kwaad <strong>de</strong>r gebedsgenezing.<br />
Boekbeschouwing: J. Stärcke, De gevaren <strong>de</strong>r<br />
zoogenaam<strong>de</strong> natuurgeneeswijze. — H. J. Eilers, Waarom<br />
zoo en niet an<strong>de</strong>rs ?<br />
Rechtszaken: Onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>.<br />
— Een valsche „De Haas."<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n <strong>de</strong> heeren :<br />
J. S. BEEKHUIS, Arts te Schiermonnikoog.<br />
G. J. H. HEMPBNIUS, Apotheker „ Amsterdam.<br />
Jaarverslag over 1911.<br />
Wanneer wij <strong>de</strong> gebeurtenissen van 1911, die<br />
voor onze Vereeniging van belang zijn, weer<br />
voor onzen geest laten voorbij trekken, herinneren<br />
wij ons in <strong>de</strong> eerste plaats het propaganda<br />
nummer, dat in Januari ter gelegenheid van<br />
het 30-jarig bestaan onzer vereeniging werd uitgegeven<br />
en waarin <strong>de</strong> vooraanstaan<strong>de</strong>n in onzen<br />
strijd van hunne belangstelling blijk gaven. De<br />
twee<strong>de</strong> groote gebeurtenis was <strong>de</strong> strijd <strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong>n Gronauschen Knochensetzer. Met photo's<br />
kon<strong>de</strong>n wij in het Mei-nummer <strong>de</strong> onjuistheid<br />
van diens beweren aantoonen, zon<strong>de</strong>r dat wij<br />
nochthans vermochten een <strong>de</strong>el <strong>de</strong>r goedgeloovigen<br />
te overtuigen ; langzamerhand blijkt uit <strong>de</strong><br />
ervaringen <strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong>n <strong>de</strong> juistheid onzer<br />
waarschuwingen.<br />
Aangenaam is het te kunnen vaststellen, dat<br />
<strong>de</strong> organen <strong>de</strong>r overheid, die daartoe zijn aangewezen,<br />
meer dan vroeger <strong>de</strong>n strijd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong><br />
kwakzalverij aanbin<strong>de</strong>n.<br />
Bij <strong>de</strong> justitie zoowel als bij <strong>de</strong> gezondheidscommissies<br />
is in dit opzicht meer<strong>de</strong>re en blij ven<strong>de</strong><br />
werkzaamheid te bespeuren, een gelukkig verschijnsel<br />
in onzen tijd, waar men met leedwezen<br />
meer en meer een hang naar behan<strong>de</strong>ling door<br />
leeken, door mid<strong>de</strong>l van het bovenzinnelijke ziet<br />
ontstaan.<br />
Verschillen<strong>de</strong> nieuwe geheimmid<strong>de</strong>len wer<strong>de</strong>n<br />
door ons on<strong>de</strong>rzocht, dat wil zeggen door diegenen<br />
die ons bij die on<strong>de</strong>rzoekingen steeds trouw en<br />
welwillend terzij<strong>de</strong> staan. Een woord van hul<strong>de</strong><br />
aan <strong>de</strong>ze stille werkers, voor hun altijd zeer<br />
moeilijke taak is hier zeker op zijn plaats.<br />
Ook het maandblad mocht zich weer in <strong>de</strong>n<br />
steun van velen verheugen, vele ston<strong>de</strong>n ons<br />
stukken ter publicatie af, ook <strong>de</strong>zen onze dank.<br />
Op voorstel van het bestuur besloot <strong>de</strong> Algem.<br />
Verga<strong>de</strong>ring voortaan aan elk lid één exemplaar<br />
van het Maandblad, op beter papier gedrukt, te<br />
verstrekken. Wij vertrouwen, dat <strong>de</strong>ze verbetering<br />
op prijs zal wor<strong>de</strong>n gesteld.<br />
Voor <strong>de</strong>partementen van <strong>de</strong> maatschappij tot<br />
Nut van 't Algemeen en verschillen<strong>de</strong> Groene<br />
Kruis-af <strong>de</strong>eling en wer<strong>de</strong>n lezingen gehou<strong>de</strong>n; te<br />
oor<strong>de</strong>elen naar <strong>de</strong> zeer groote opkomst en het<br />
aandachtige publiek, blijkt dit meer en meer<br />
een uitstekend propaganda-mid<strong>de</strong>l, waarbij vooral<br />
onze lantaarnplaatjes goe<strong>de</strong> diensten bewijzen.<br />
Over <strong>de</strong> zon<strong>de</strong>n <strong>de</strong>r pers zullen we maar niet<br />
veel zeggen, dat is nog steeds het ou<strong>de</strong> liedje.<br />
Ons le<strong>de</strong>ntal klom van 737 tot 801 een belooning<br />
voor <strong>de</strong> vele moeite die zich het bestuur<br />
en verschillen<strong>de</strong> le<strong>de</strong>n voor <strong>de</strong> propaganda gaven.<br />
Laat ons <strong>de</strong> hoop uitspreken, dat ook an<strong>de</strong>re<br />
le<strong>de</strong>n eens hun best zullen doen door het wekken<br />
van meer<strong>de</strong>re belangstelling en het werven van<br />
le<strong>de</strong>n onze zaak te steunen — hoe meer geld<br />
wij hebben, <strong>de</strong>s te meer kunnen we on<strong>de</strong>rnemen<br />
en er is nog heel wat te doen.<br />
Moeten wij het verslag samenvatten in enkele<br />
woor<strong>de</strong>n, zij zou<strong>de</strong>n lui<strong>de</strong>n, dankbaar, nog niet<br />
voldaan.<br />
E. J. ABRAHAMS,<br />
Secretaris-Penningmeester.<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van- kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.!<br />
On<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> heeft <strong>de</strong> eer me<strong>de</strong> te <strong>de</strong>elen,<br />
dat hij kort na het verschijnen van dit blad over<br />
contributies en abonnementsgel<strong>de</strong>n zal beschikken.<br />
Dengene die het voornemen hebben nog per<br />
postwissel te betalen, wordt vrien<strong>de</strong>lijk verzocht,<br />
I aan dit voornemen spoedig gevolg te geven,<br />
tenein<strong>de</strong> het maken van dubbele onkosten te<br />
voorkomen.<br />
E. J. ABRAHAMS,<br />
SecretariS'Penningmeester.<br />
On<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> maakt bekend, dat door hem<br />
zijn ontvangen een postwissel uit Lei<strong>de</strong>n en Velp<br />
à ƒ 3.— en een uit Amersfoort en Apeldoorn à<br />
| ƒ 1.25, zon<strong>de</strong>r naamaanduiding. Den afzen<strong>de</strong>rs<br />
wordt verzocht hunne namen op te geven.<br />
E. J. ABRAHAMS, •*<br />
Secretaris-Penningmeester.<br />
Yan Vleck's opslurpen<strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong><br />
voor aambeien.<br />
Van een geacht medicus, hier ter ste<strong>de</strong>, ont-<br />
I vingen wij on<strong>de</strong>rstaand schrijven :<br />
„Eenigen tijd gele<strong>de</strong>n kwam een jonge man<br />
on<strong>de</strong>r mijn behan<strong>de</strong>ling, die me 't volgen<strong>de</strong><br />
verhaal <strong>de</strong>ed : Zijn va<strong>de</strong>r was 4 jaar gele<strong>de</strong>n<br />
overle<strong>de</strong>n aan kanker van <strong>de</strong>n einddarm, nadat<br />
tevergeefs geprobeerd was hem door operatie<br />
genezing te brengen van zijn te laat ont<strong>de</strong>kte<br />
kwaal. En nu had, ruim een jaar na <strong>de</strong>n dood<br />
van <strong>de</strong>n va<strong>de</strong>r, <strong>de</strong> zoon bij zijn ontlasting was<br />
bloed bemerkt en op <strong>de</strong> <strong>de</strong>sbetreffen<strong>de</strong> plaatt<br />
| gemeend een knobbeltje te voelen — ver-<br />
Rekening en verantwoording 1911<br />
INKOMSTEN.<br />
Saldo 1910 / 1099.15<br />
Saldo opgeheven afd. Amsterdam » 161.44 5<br />
Plaatverkoop „ 90.15<br />
801 Contributies „ 2403.—<br />
Restitutie Inningskosten contrib „ 22.10<br />
Extra bijdrage 54 le<strong>de</strong>n . 167.—<br />
281 abonnementen „ 351.25<br />
Restitutie inningskosten abonnementen „ 5.50<br />
Extra bijdrage 12 abonné's „ 12.75<br />
128 Boekhan<strong>de</strong>l abonnementen » 128.—<br />
Bij dragen van :<br />
Ned. Maatsch. tot bevor<strong>de</strong>ring <strong>de</strong>r geneeskunst „ 25.—<br />
I<strong>de</strong>m afd. Gooi en Eemland „ 10.—<br />
Ned. Maatsch. voor Pharmacie „ 25.—<br />
I<strong>de</strong>m Departement Amsterdam » 10.—<br />
Rente over 1910 74.77<br />
Totaal / 4585.1<br />
«Opgemaakt en vastgesteld in <strong>de</strong> bestuursverga<strong>de</strong>ring<br />
van 9 Februari 1911.<br />
P. W. DE KONING.<br />
A. LIND.<br />
E. J. ABRAHAMS.<br />
UITGAVEN.<br />
Secretariaat<br />
Bureaubehoeften, porti en dr i. kw erken<br />
Reis- en verblijfkosten commissiën en bestuursle<strong>de</strong>n<br />
Contributies<br />
Redactie<br />
Verschotten Redactie<br />
Bijdragen Maandblad »<br />
Maandblad<br />
Propaganda, on<strong>de</strong>rzoek en aankoop van geheimmid<strong>de</strong>len<br />
Verzendingskosten plaat<br />
Inningskosten contributies en abonnementen...<br />
Kosten van beheer door <strong>de</strong> Associatie cassa...<br />
Batig saldo *)<br />
*) Waarbij gevoegd moet wor<strong>de</strong>n / 600.—, die<br />
voor het intern, werk zijn gereserveerd.<br />
/ 200.—<br />
78.65«<br />
\ 43.93<br />
| 35.10<br />
• 500.—<br />
37.80<br />
„ 96.25<br />
„ 1859.93«<br />
88.82"'<br />
3.86<br />
„ 43.95<br />
2.60<br />
. 1594.21<br />
Totaal 4585.11«<br />
Nagezien en accoord bevon<strong>de</strong>n door <strong>de</strong> Commissie<br />
A. C. ALBLAS SORBER.<br />
J. STÄRCKE.
schijnselen, die ook zijn va<strong>de</strong>r vertoond had — wor<strong>de</strong>n afgekeurd en alleen die van Vleck hemel doelmatige hulpmid<strong>de</strong>len het slachtoffer van zijn<br />
en dus stond 't voor mijn man vast : hij ook hoog wordt geprezen. Het boekje draagt tot lichtgeloovigheid wor<strong>de</strong>n ?<br />
had kanker ! Sinds 3 jaar liep hij met die motto het schan<strong>de</strong>lijk opschrift : „Veronacht De brief alléén is voldoen<strong>de</strong> om <strong>de</strong> geheele<br />
gedachte rond, die hem al zijn dagen vergal<strong>de</strong> ; zaamt geen aambeien. Zij lei<strong>de</strong>n tot doo<strong>de</strong>lijken exploitatie tot grove kwakzalverij te stempelen;<br />
spreken <strong>de</strong>ed hij er met niemand over, — er kanker". Zeer leerzaam is <strong>de</strong> bijgevoeg<strong>de</strong> brief, wij hopen onze lezers nog meer te overtuigen,<br />
was toch geen kruid voor gewassen en opereeren waaruib men <strong>de</strong> geheele beweging dui<strong>de</strong>lijk kan door 't een en an<strong>de</strong>r me<strong>de</strong> te <strong>de</strong>elen omtrent<br />
laten wou hij zich toch niet ; — zijn va<strong>de</strong>r had leeren kennen : wij laten dien dan ook hier <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len, vervat in het proef doosje, dat gratis<br />
men door opereeren ook niet kunnen red<strong>de</strong>n ! volgen :<br />
wordt toegezon<strong>de</strong>n. Zij zijn drie in getal: Opslur<br />
Ein<strong>de</strong>lijk kwam hij er mee bij <strong>de</strong>n dokter. Na „Uw verzoek hebben wij ontvangen en zen<strong>de</strong>n pend Pasta, Steekpillen en Aambeipillen en voor<br />
on<strong>de</strong>rzoek, dat mij slechts een zeer onschuldige wij U hierbij gaarne onze drievoudige opslurpen<strong>de</strong> ons welwillend on<strong>de</strong>rzocht door <strong>de</strong>n heer M. J.<br />
kleine aambei <strong>de</strong>ed vin<strong>de</strong>n; gelukte 't mij hem Geneesmetho<strong>de</strong> voor alle vormen van Aambeien VAN PIENBROBK, te Mid<strong>de</strong>lburg.<br />
geheel van zijn vrees te bevrij<strong>de</strong>n en gerust te (jeuking, bloeding, uitwassen) als ook voor Zweren,<br />
stellen, en hij ging naar huis, voor 't eerst sinds kloven, fistels, uitzakkingen en an<strong>de</strong>re en<strong>de</strong>ldarm<br />
De Pasta .(Dr. van Vleck''s Absorptive Plasma)<br />
jaren, zon<strong>de</strong>r gedachte aan kanker en dood, naar<br />
kwalen, tegelijk met ons laatste wetenschappelijk is een zalf je dat lanoline en vermoe<strong>de</strong>lijk vaseline<br />
boekwerk *) betreffen<strong>de</strong> dit on<strong>de</strong>rwerp en het loont bevat, vermengd met tannine (looizuur) en dat<br />
hij zelf zei, tot hij na een paar dagen weer bij wel <strong>de</strong> moeite dit nauwkeurig te lezen.<br />
naar lysól riekt.<br />
me verscheen met een Aambeien-advertentie uit U zult in dit won<strong>de</strong>rbaarlijk drievoudig opslur De Steekpillen (Dr. van Vleck's Muco-lood<br />
het N. v. N., die hem zijn pasgewonnen gepend geneesmid<strong>de</strong>l <strong>de</strong> vereenig<strong>de</strong> resultaten van Steekpillen) bestaan uit cacaobster, een beetje was<br />
moedsrust weer had doen verliezen. Immers vele jaren praktijk en on<strong>de</strong>rvinding vin<strong>de</strong>n in zake en tannalbumine.<br />
daar stond 't dui<strong>de</strong>lijk gedrukt in <strong>de</strong> krant (en <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van en<strong>de</strong>ldarmkwalen. Wij hebben De Aambeipillen (Dr. van VlecFs Aambeipillen)<br />
dus was 't waar !) : aambeien — fistels — en dan duizen<strong>de</strong> gevallen genezen, zon<strong>de</strong>r zelfs een oogen-<br />
doo<strong>de</strong>lijke kanker ! — En <strong>de</strong>rhalve — al had hij blik het mes te gebruiken. Laat Uw doctor U niet<br />
waarvan in het boekje gezegd wordt : „<strong>de</strong> aamdan<br />
nog geen kanker,'n kandidaat om 't te krijgen wijs maken dat U een chirurgische operatie moet ,,beipillen hebben het grootste gradueele effect<br />
was hij toch zeker. De eenige uitweg was nu on<strong>de</strong>rgaan. Elk lichaams<strong>de</strong>el heeft zijn werk te doen „van <strong>de</strong> drie ge<strong>de</strong>elten <strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling, maar<br />
nog om het aangebo<strong>de</strong>n mid<strong>de</strong>l te gaan probeeren! en als U geopeieerd zijt, zult U in latere jaren daar „hare uitwerking is ver strekkend" zijn mooi<br />
Ziedaar, geachte redactie, <strong>de</strong> fraaie werking<br />
on<strong>de</strong>r lij<strong>de</strong>n ! Zulke radicale mid<strong>de</strong>len zijn zel<strong>de</strong>n rood gekleur<strong>de</strong> cascara-pillen, een bekend laxeer<br />
noodig. Onze opslurpen<strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> geneest<br />
van zoo'n kwakzalversadvertentie nog eens gemid<strong>de</strong>l.<br />
zon<strong>de</strong>r operatie en zon<strong>de</strong>r pijn.<br />
<strong>de</strong>monstreerd : Eerst <strong>de</strong> menschen maar flink bang<br />
Voor <strong>de</strong>n leek zal <strong>de</strong>ze opgaaf van <strong>de</strong> samen<br />
De behan<strong>de</strong>ling welke wij U hierbij zen<strong>de</strong>n is voor<br />
maken, door ze te wijzen op <strong>de</strong> ernstigste oorstelling<br />
niet sprekend zijn maar — als hij een<br />
het mid<strong>de</strong>lmatige geval beieid, indien Uw geval<br />
zaken, die achter een bepaald verschijnsel kun<br />
<strong>de</strong>skundige vraagt, zal <strong>de</strong>ze hem ongetwijfeld<br />
verergerd of chronisch is en U krijgt niet da<strong>de</strong>lijk<br />
nen steken — en dan ze op het kwakzalvers<br />
dui<strong>de</strong>lijk maken, dat alle mid<strong>de</strong>len van <strong>de</strong> Dr.<br />
van <strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len verlichting, veroor<strong>de</strong>el dan<br />
mid<strong>de</strong>l wijzen als eenig redmid<strong>de</strong>l, met dit <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling niet, doch schiijf ons volledig en Vleck Co. niets bijzon<strong>de</strong>rs bevatten en er sommige<br />
gevolg, dat <strong>de</strong> menschen tijdige hulp verzuimen precies Uw geval en wij hebben niet <strong>de</strong>n minsten on<strong>de</strong>r zijn, die werkelijk door <strong>de</strong> geneesheeren<br />
en red<strong>de</strong>loos verloren gaan — juist doordat ze twijfel dat wij U genezen kunnen, daar onze veel- wel wor<strong>de</strong>n aangewend. Voor <strong>de</strong> opgeschroef<strong>de</strong>,<br />
tot <strong>de</strong> kwakzalverij hun toevlucht nemen. Nog jarige on<strong>de</strong>rvinding op het gebied van en<strong>de</strong>ldarm schan<strong>de</strong>lijke reclame van <strong>de</strong> Vleck Go. bestaat<br />
éénmaal mocht ik mijn. mannetje geruststellen kwalen ons in staat stelt met goed gevolg alle moge dus geen enkele grond. Die mid<strong>de</strong>len zullen<br />
en hem overtuigen, zijn geld in <strong>de</strong> zak te houlijke vormen van <strong>de</strong>ze ziekte te genezen.<br />
niets meer uitwerken dan <strong>de</strong> tot nu toe aange<strong>de</strong>n,<br />
met <strong>de</strong> belofte dat ik hem na<strong>de</strong>r over <strong>de</strong> Ou<strong>de</strong>re ge\allen vereischen een langdurige behanwen<strong>de</strong> en hun dreigen met kanker .is een lage,<br />
metho<strong>de</strong> zou doen laten hooren. Mag ik voor <strong>de</strong>ling en sommige gevallen zijn zoo ingeworteld door niets bewezen bangmakerij.^<br />
<strong>de</strong> vervulling van mijn belofte U vragen om Uw dat zij onmogelijk vlug genezen kunnen wor<strong>de</strong>n.<br />
gewaar<strong>de</strong>er<strong>de</strong> hulp ? —."<br />
Voor die gevallen, die helaas groot in aantal zijn,<br />
Ten slotte nog twee opmerkingen :<br />
hebben wij eene Groote Speciale Behan<strong>de</strong>ling bereid, De lui zen<strong>de</strong>n een gratis monster, zal men<br />
waarbij wij absoluut gratis onze nieuwe En<strong>de</strong>ldarm- zeggen, zij vreezen dus een on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>n<br />
Volgaarne voldoen wij aan dit verzoek. De Irrigator van zuiver tin geven. Dit gemakkelijk patiënt niet. Wacht even. Dat gratis-monster<br />
advertentie, waarvan in bovenstaand schrijven instrument brengt het Plasma ver boven <strong>de</strong>n sluit dat, in vele gevallen, wel eens verlichting van pijn<br />
sprake is, luid<strong>de</strong> aldus :<br />
spier direct tot aan <strong>de</strong>n zetel van <strong>de</strong> kwaal. Voor zal aanbrengen, is slechts voldoen<strong>de</strong> voor zeer<br />
<strong>de</strong>ze Groote Speciale Behan<strong>de</strong>ling onze nieuwe korten tijd. De lij<strong>de</strong>r heeft baat gevon<strong>de</strong>n of<br />
„300 AAMBEIENLTJDERS<br />
En<strong>de</strong>ldarm Irrigator inbegrepen, maken wij U eene meent zulks. Maar na is <strong>de</strong> voorraad op ; hij<br />
IN TIEN MAANDEN GENEZEN.<br />
aanbieding van / 10 en geven U een positieve bin<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
waarborg, dat onze behan<strong>de</strong>ling U zal genezen<br />
wenscht door te gaan met <strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> en<br />
GRATIS AANBIEDING.<br />
of wij zullen Uw'geld terugzen<strong>de</strong>n in verband met valt thans — doch nu <strong>tegen</strong> betaling — in <strong>de</strong><br />
Drie hon<strong>de</strong>rd genezingen in tien maan<strong>de</strong>n. Dat <strong>de</strong> conditiën van onzen waarborg (Zie onzen waar han<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>n leverancier. Dat is <strong>de</strong> gewone<br />
is het resultaat van mijne nieuwe drievoudige borg op <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> pagina van <strong>de</strong>n omslag van ons truc.<br />
geneesmetho<strong>de</strong>, welke gewaarborgd wordt om| boek, hier bijgaand.)<br />
Maar er is meer. In het boekje staat <strong>de</strong> vol<br />
alle vormen van aanbeien te genezen. Ie<strong>de</strong>re I In zake <strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> welke wij U hierbij gen<strong>de</strong> verklaring : ,,De Dr. Van Vleck Compagnie,<br />
lezer van dit blad, die mij da<strong>de</strong>lijk schrijft, zal zen<strong>de</strong>n, zoo zendt U ons wanneer U tevre<strong>de</strong>n zijb „Heerengracht 193, Amsterdam, verklaren hier-<br />
— gratis om te probeeren — mijne volledige<br />
met <strong>de</strong> verlichting daardoor verkregen, / 2.50 binnen „me<strong>de</strong> uitdrukkelijk dat Dr. Van Vleck's „Ab<br />
6 dagen na ontvangst. Indien U echter geen baat<br />
drievoudige opzuigen<strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> voor j<br />
sorption Cure" voor Aambeien, wanneer <strong>de</strong>ze<br />
hebt gevon<strong>de</strong>n en U schrijft ons direct hieromtrent<br />
aambeien, kloven, fistels, gezwellen, uitwendige '<br />
„genomen en gebruikt wor<strong>de</strong>n volgens onze<br />
nadat U het 6 dagen beproefd hebt en tevens Uw<br />
aambeien, chronische hardlijvigheid en alle an<strong>de</strong>re geval beschrijft, dan hebt U geene enkele verplich<br />
„eenvoudige Voorschriften en Aanwijzingen,<br />
en<strong>de</strong>ldarmkwalen ontvangen. Indien U tevre<strong>de</strong>n ting meer <strong>tegen</strong>over ons.<br />
„ie<strong>de</strong>r geval van aambei zal genezen en voor<br />
zij t met het hierme<strong>de</strong> verkregen resultaat, dan zendt I Indien U echter een ernstig geval hebt of dubbel<br />
,,het geval het zulks niet mocht doen,<br />
TJ / 2.50. Indien niet, dan hebt U ons alleen te zeker wenscht te zijn van Uwe genezing, en tevens<br />
Wij aannemen terug te geven<br />
schrijven wat heb resultaat was en het kost-U steeds het mid<strong>de</strong>l in huis wenscht te hebben voor ,,het geheele bedrag wat daarvoor betaald is,<br />
niets. U beslist na <strong>de</strong> proefname. Deze won<strong>de</strong>r voorkomen<strong>de</strong> gevallen voor U of Uwe huisgenooten, „onmid<strong>de</strong>llijk op <strong>de</strong> verklaring, dat er geen baat<br />
baarlijke opzuigen<strong>de</strong> metho<strong>de</strong>, welke ik gratis<br />
zoo willen wij <strong>de</strong>n prijs van / 2.50 voor <strong>de</strong>ze proef „bij bevon<strong>de</strong>n werd."<br />
geneesmetho<strong>de</strong> te samen trekken voor <strong>de</strong> groote<br />
aanbied, geneest zelfs gevallen, die 30 tob 40<br />
Dat kunstje kennen wij al lang ; die terug<br />
behan<strong>de</strong>ling en Uw / 10 geldt dan als betaling voor<br />
jaar oud zijn, zoowel als lichte gevallen. Han<strong>de</strong>ll<br />
gave is al door zoo menig kwakzalver beloofd.<br />
<strong>de</strong>ze kleine metho<strong>de</strong> en ook voor <strong>de</strong> Groote, Speciale<br />
nu en behoed U zelf voor een ongekend lij<strong>de</strong>n, I<br />
Bewijs maar eerst, dat het mid<strong>de</strong>l volgens <strong>de</strong> voor<br />
Behan<strong>de</strong>ling, te samen.<br />
daar aanbeien in fistels overgaan en dan naar I<br />
schriften en aanwijzingen gebruikt is. Begrepen ?<br />
Uitstellen is Ievensgevaalijk — dat weet U — zendt<br />
doo<strong>de</strong>lijken kanker. Mijne drievoudige opzuigen daarom he<strong>de</strong>n nog een Postal or<strong>de</strong>r van / 10 voor<br />
<strong>de</strong> geneesmetko<strong>de</strong> geneest voor altijd, omdat het j onze groote geneesmetho<strong>de</strong> ten ein<strong>de</strong> Uwe blij ven<strong>de</strong><br />
op <strong>de</strong> juiste plaats wordt toegepast en ik wensch genezing dubbel zeker te maken. Onthoudt wel, I BERICHTEN.<br />
U <strong>de</strong>ze metho<strong>de</strong> voor mijne kosten te laten dat wij het risico dragen. Indien wij U niet zou<strong>de</strong>n<br />
probeeren. *)<br />
kunnsn genezen, krijgt U eiken penny terug, dien<br />
U ons betaald hebt. Verknoei Uw geld niet aan Naar <strong>de</strong>n duivelbanner. Dezer dagen<br />
Zend geen geld, alleen Uw naam en adres en zalfjes en patent geneesmid<strong>de</strong>len, welke alleen kreeg te Heerenveen, zoo meldt het Nieuwsblad<br />
schrijf vooral, dui<strong>de</strong>lijk aan Giles v. Vleck, 12B slechts tij<strong>de</strong>lijk verlichting geven voor korten tijd van Ne<strong>de</strong>rL, een vroeger altijd gezond 15-jarig meisje<br />
Heerengracht, Amsterdam. Ik zend U ook mijn en nooit genezen. U hebt ze geprobeerd en kent ze. plotseling zenuwtoevallen, die zich telkens herhaal<br />
fraai geïllustreerd boek tegelijk met <strong>de</strong> behan<strong>de</strong> Door <strong>de</strong> vele uitmunten<strong>de</strong> resultaten welke wij in <strong>de</strong>n en blijkbaar haar gestel on<strong>de</strong>rmijn<strong>de</strong>n.<br />
ling in blanco enveloppe, franco."<br />
duizen<strong>de</strong> gevallen verkregen, weten wij positief, In plaats van een dokter te raadplegen, ging <strong>de</strong><br />
dat wij u genezen kunnen.<br />
va<strong>de</strong>r naar <strong>de</strong>n duivelbanner te Knijpe, want hij<br />
Niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> het adres in Amsterdam was<br />
Vertrouwen<strong>de</strong>, dat U spoedig Uwe gezondheid geloof<strong>de</strong> zeker, dat er een booze geest in 't spel was,<br />
gevestigd, bleek ons heb zaakje geheel op Ame- terug zult krijgen, teekent<br />
m. a. w. dat het meisje behekst was.<br />
rikaansche kwakzalversleest geschoeid te zijn en<br />
De duivelbanner heeft <strong>de</strong>n va<strong>de</strong>r geneesmid<strong>de</strong>len<br />
op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong>, reeds meermalen door ons bespro<br />
Hoogachtend,<br />
meegegeven en zelf heeft hij <strong>de</strong> patiente ook bezocht<br />
ken wijze, door THE DR. VAN VLECK CO. te<br />
The Dr. VAN VLECK CO." en om <strong>de</strong>n boozen geest buitenshuis te hou<strong>de</strong>n<br />
wor<strong>de</strong>n geëxploiteerd.<br />
leg<strong>de</strong> hij een zakje on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n <strong>de</strong>urdrempel. Dat zoil<br />
Op ons sehrijven aan het adres Heerengracht Schan<strong>de</strong>lijk en nog een schan<strong>de</strong>lijk. Zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n boozen geest wel tetughou<strong>de</strong>n.<br />
ontvingen wij een gedrukt antwoord, benevens <strong>de</strong>n patiënt gezien, zon<strong>de</strong>r hem on<strong>de</strong>rzocht te Maar 't meisje heeft <strong>de</strong> toevallen nog.<br />
een boekje behelzen<strong>de</strong> een z.g. wetenschappelijke hebben wordt maar verklaard, wij „weten posi De Leeuw. Cn. schrijf na<strong>de</strong>r :<br />
beschrijving van De rationeele behan<strong>de</strong>ling van tief dat wij u genezen kunnen." Hoe menigeen De va<strong>de</strong>r van het behekste kind is van opinie<br />
en<strong>de</strong>ldarm-kwalen, waarin, zooals te verwachten zal er inloopen en óf door verkeer<strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling veran<strong>de</strong>rd. Hij heeft <strong>de</strong> medicamenten van <strong>de</strong>n<br />
was, alle tot nu toe gevolg<strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong>s óf door het uitstellen van <strong>de</strong> aanwending van duivelbanner weggeworpen en een geneesheer bij<br />
<strong>de</strong> patiente laten komen.<br />
') Wat e<strong>de</strong>l ! Bed.<br />
*) N.B. Een boekje klein formaat van 24 blz. Red. Mbl.
Bond <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> „Christian Science".<br />
Het Bestuur <strong>de</strong>r nieuw opgerichte Christian Science<br />
Opposition League bericht in the Brit. med. Journ. I<br />
van 13 Januari <strong>de</strong> aanleiding tot en het doel van <strong>de</strong><br />
oprichting <strong>de</strong>r vereeniging. De Christian Science<br />
beweert, dat lichamelijke ziekte alleen een dwaling<br />
van <strong>de</strong>n geest is. Haar behan<strong>de</strong>ling bestaat in dilettantisme<br />
op het gebied <strong>de</strong>r suggestie, verkeer<strong>de</strong>lijk<br />
-toegepast, en zij kent geen stoffelijke of lichamelijke<br />
wijze van behan<strong>de</strong>ling. Zij stoort het huiselijk geluk.<br />
Haar beoefenaars zijn onkundige, onbekwame personen,<br />
die in het algemeen ongeschikt zijn <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling<br />
van lichamelijke ziekten te on<strong>de</strong>rnemen. Te<br />
vaak veroorzaakt zij onnoodig lij<strong>de</strong>n, blijven<strong>de</strong> gebreken,<br />
waanzin, zelfs ontijdigen dood, en daarom<br />
vormt zij een ernstig gevaar voor <strong>de</strong> menschheid.<br />
De bond wenscht nu : 1°. <strong>de</strong> „genezers" on<strong>de</strong>r het<br />
bereik van <strong>de</strong>n strafrechter te brengen in geval van<br />
doo<strong>de</strong>lijk gevolg hunner behan<strong>de</strong>ling ; 2°. zich te<br />
-doen vei<strong>tegen</strong>woordigen door een rechtsgeleer<strong>de</strong><br />
bij ie<strong>de</strong>re lijkschouwing van een slachtoffer <strong>de</strong>r Chris<br />
heid genezen ; volgens opschrift op 't fleschje Wij, verheugen ons in <strong>de</strong>rgelijke waarschuwinis<br />
het ook een zeker werkend mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> plot- gen, omdat zij bij ons <strong>de</strong> hoop opwekken, dat<br />
selinge neus- en heelaandoeningen, bereid „volgens te eeniger tijd ook van regeeringswege — even<br />
oorspronkelijk recept van Dr. CH. SCHMIDT te als in 't Buitenland — <strong>de</strong> aandacht van het<br />
Chur, specialiteit in oor-, neus- en keelziekten", publiek zal gevestigd wor<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> talrijke bui-<br />
Wij hebben niet <strong>de</strong> eer dien specialiteit te ken- tenlandsche zwen<strong>de</strong>laars, die <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs<br />
nen, maar wel kunnen wij verklaren dat zijn met hun valsche beloften omtrent won<strong>de</strong>rdadige<br />
mid<strong>de</strong>l nu niet op heel wat oorspronkelijks en | genezing om <strong>de</strong>n tuin lei<strong>de</strong>n,<br />
bijzon<strong>de</strong>rs aanspraak kan maken<br />
Het kleine fleschje, van ongeveer 30 C. c. inhoud,<br />
bevat, volgens-het on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>n heer<br />
M. J. VAN PIENBROEK te Mid<strong>de</strong>lburg, Eucalyptusolie<br />
en Formal<strong>de</strong>hy<strong>de</strong> vermengd met halizeep.<br />
De bei<strong>de</strong> eerstgenoem<strong>de</strong> stoffen komen voor in<br />
Advertentiën van „<strong>de</strong>skundigen".<br />
Het Va<strong>de</strong>rland — voor <strong>de</strong> toezending waarvan<br />
wij onzen dank betuigen — schrijft :<br />
Naar aanleiding van ons bericht over <strong>de</strong><br />
arrestatie eener juffrouw op het Oranjeplein, die<br />
als „<strong>de</strong>skundige" adverteer<strong>de</strong> in een <strong>de</strong>r Haag<br />
talrijke van die mid<strong>de</strong>ltjes, die als specifiek mid<strong>de</strong>l<br />
<strong>tegen</strong> verkoudheid wor<strong>de</strong>n aanbevolen ; zij sehe bla<strong>de</strong>n, en die, toen <strong>de</strong> politie een inval<br />
zullen, speciaal bij een hoofdverkoudheid. dikwijls <strong>de</strong>ed, gearresteerd werd on<strong>de</strong>r ver<strong>de</strong>nking van<br />
tij<strong>de</strong>lijk verlichting aanbrengen, maar van genezen net plegen van abortus, vraagt een lezer ons, of<br />
is geen sprake. Coryzol maakt geen uitzon<strong>de</strong>ring couranten, die <strong>de</strong>rgelijke advertentiën plaatsen,<br />
tian Science; 3°. door lezingen, stukken in <strong>de</strong> dag-1 op dien regel. niet vervolgd kunnen wor<strong>de</strong>n.<br />
bla<strong>de</strong>n en vlugschriften <strong>de</strong> noodlottige leerstellingen Het mid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong>n Zwitsersche ,,specialiteit"(?) In antwoord het volgen<strong>de</strong> :<br />
-<strong>de</strong>r Christian Science te bestrij<strong>de</strong>n.<br />
wordt in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l gebracht door <strong>de</strong> Maat- Voorop sta, dat onze administratie adverten-<br />
Het bestuur doet een beroep op <strong>de</strong> me<strong>de</strong>werking schappij „Wolo" te Zurich, die een Generaal- *»e» van dien aard weigert. Wel-is-waar gebrui-<br />
•<strong>de</strong>r geneeskundigen.<br />
Depôt voor Holland gevestigd heeft bij <strong>de</strong> Export ken <strong>de</strong>rgelijke personen allerlei kunstmid<strong>de</strong>len<br />
{Nieuwe Cl.) Co. „Ne<strong>de</strong>rland" N.Z. Voorburgwal 230 te Am- om hun advertentiën voor hoogst onschuldig te<br />
Sequah. Hoelang hebben we niets gehoord van sterdam, waar tevens verkrijgbaar is een an<strong>de</strong>r | doen doorgaan; maar meestal wordt toch wel<br />
-<strong>de</strong>zen Engelschen won<strong>de</strong>rdokter, wiens bombarie mid<strong>de</strong>l, door <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> Maatschappij geëxploiteerd, doorzien wat er achter zit en dan is onze admien<br />
fratsen zeker ook nog niet zijn vergeten in ons Dit mid<strong>de</strong>l heet Lacpinin, dat bij het badwater nistratie onverbid<strong>de</strong>lijk.<br />
land, dat hij 25 jaar gele<strong>de</strong>n vereer<strong>de</strong>, met zijn hoog gevoegd moet wor<strong>de</strong>n en, volgens <strong>de</strong> circulaire De handigheid, waarmee dat soort adverteer-<br />
bezoek in een vergul<strong>de</strong> koets. Ik dacht heugen, dat van groot nut is voor gezon<strong>de</strong>n en zieken. Het <strong>de</strong>rs hun bedoelmgen verbergen, kan mtusschen<br />
"hij van zijn vermoeiend wrijven en knijpen al uit was<br />
.gaan iusten in eeuwigen slaap, of ergens vergeten<br />
is (zie <strong>de</strong> circulaire) ,>an bizon<strong>de</strong>r gunstigen toch wel ten gevolge hebben dat men er in loopt,<br />
teer<strong>de</strong> op het geld, goedgeloovigen zielen uit <strong>de</strong>n invloed in hare verfrisschen<strong>de</strong>, versterken<strong>de</strong> en ge- Er zijn echter ook bla<strong>de</strong>n, die er met <strong>tegen</strong><br />
zak geklopt. Maar het een nog het an<strong>de</strong>r blijkt het nezen<strong>de</strong> werking bij : Neurasthenie, Neuralgie, i °P zien, <strong>de</strong>rgelijke advertentiën toch te plaatsen,<br />
geval te zijn. „Father Sequah" wan<strong>de</strong>lt nog in dit Rheumatisme, Hartaandoeningen, Geestelijke en al is <strong>de</strong> bedoelmg bekend of althans verdacht.<br />
-dal van rheumatieklij<strong>de</strong>rs rond, met madame „Se- Lichamelijke overspanning en vermoeienis en ook Indien <strong>de</strong> stellers das gezorgd hebben, dat <strong>de</strong><br />
-quah" aan zijne zij<strong>de</strong>. Doch breed hebben zij het voor herstellen<strong>de</strong>n is zij zeer aanbevelenswaard." vorm geen vat geeft aan <strong>de</strong> Strafwet, kan dit<br />
<strong>tegen</strong>woordig niet. Zij bezoeken <strong>tegen</strong>woordig af Het kan mogelijk zijn, maar na onze on<strong>de</strong>r- ! straffeloos geschie<strong>de</strong>n. Te adverteeren dat men<br />
gelegen Engelsche ste<strong>de</strong>n en dorpen, om voor twee<br />
dubbeltjes hun potjes won<strong>de</strong>rzalf aar <strong>de</strong>n man te vinding met Coryzol stellen wij geen onbepaald ,,<strong>de</strong>skundige<br />
brengen. Dat zij van die verdiensten niet rijk wor<strong>de</strong>n, vertrouwen in <strong>de</strong> verklaringen van <strong>de</strong> firma<br />
spreekt van zelf. Maar ach, nu willen zij „Sequah"<br />
nog een schraler stukje brood laten eten ineen Engelsche<br />
gevangenis.<br />
De re<strong>de</strong>n is <strong>de</strong>ze : Een jaar of acht gele<strong>de</strong>n kreeg I<br />
«een Engelsche fabrikant van won<strong>de</strong>rzalf op verzoek |<br />
-een rechterlijk bevel, dat „Sequah" en zijne madame •<br />
verbood, diezelf<strong>de</strong> zalf te verkoopen. Niettemin was<br />
hij dat nu toch weer gaan doen, hetwelk „contempt<br />
-of court", oftewel verachting van <strong>de</strong> justitie en<br />
strafbaai is. Deswege werd „Sequah" voor het gerecht<br />
gedaagd. Hij verscheen daar echter niet en<br />
werd bij verstek veroor<strong>de</strong>eld.<br />
Dus moet „Sequah" zitten. En zoo vergaat <strong>de</strong><br />
roem en grootheid ' Mijn hait schreit voor <strong>de</strong>zen<br />
weldoener <strong>de</strong>r menschheid, die nu, in plaats van<br />
in een vergul<strong>de</strong> koets te lij<strong>de</strong>n, in een kale jas, op<br />
kapotte schoenen en wie weet met welk een leegte<br />
in zijn maag, aoor het land moet dolen met potjes<br />
-zalf van twee onnoozele dubbeltjes.<br />
{De Courant).<br />
Weer een waarschuwing <strong>tegen</strong><br />
Winter Co. Wij ontleenen het volgen<strong>de</strong> aan <strong>de</strong><br />
JZvAphensche Ci. :<br />
Van <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> firma WINTER te Washington<br />
ontving een onzer stadgenooten vandaag weer een<br />
•aUerminzaamst schrijven waarin hem on<strong>de</strong>r aanlokkelijke<br />
voorspiegeling van allerlei gel<strong>de</strong>lijke voor<strong>de</strong><strong>de</strong>n<br />
een betrekking werd aangebo<strong>de</strong>n. Die bestaat<br />
dan in 't verkoopen van een huismid<strong>de</strong>l.<br />
Onze stadgenoot is. wel wijzer. Hij wil geen goed<br />
^eld naar kwaad geld gooien. Dus antwoordt hij<br />
niet, waardoor hij alvast 12^ et. bespaart. Maar<br />
aan menschen, die er in vliegen, kost <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rhan<strong>de</strong>ling<br />
met <strong>de</strong> firma veel meer aan die eerste postzegel.<br />
Wij hebben al meer gewaarschuwd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Washingtonsche<br />
firma, die onverdroten voortgaat met<br />
haar pogingen om ook in ons land slachtoffers te<br />
maken. En nu herhalen wij onzen raad aan elk,<br />
•die zoo'n brief krijgt : Werp hem da<strong>de</strong>lijk in <strong>de</strong> snippermand,<br />
ongelezen '<br />
MEDEDEELINGEN<br />
VAN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
Coryzol.<br />
„Het beste mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> verkoudheid" ; wie<br />
tent het niet uit <strong>de</strong> dagelijks voorkomen<strong>de</strong><br />
•advertenties, versierd met een grappig uitziend,<br />
hevig niezend kereltje ? Hoe is 't mogelijk dat<br />
•«er nog verkou<strong>de</strong>n menschen zijn ? Het getal mid<strong>de</strong>len<br />
<strong>tegen</strong> die kwaal is legio en ie<strong>de</strong>r uitvin<strong>de</strong>r<br />
noemt zijn mid<strong>de</strong>l het beste.<br />
Coryzol doet echter nog meer dan <strong>de</strong> verkoud<br />
: ' is, valt uiteraard niet on<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
Strafwet. Het gevaar, dat <strong>de</strong> politie na<strong>de</strong>r weten<br />
wil, op welk gebied die <strong>de</strong>skundigheid ligt,<br />
zake «ram Lne. ***& <strong>de</strong>rgelijke personen steeds boven het hoofd<br />
„ g 7 XT „ ,, , en m dat geval znn uitvluchten in <strong>de</strong>n regel<br />
Er bestaat m Rotterdam een z.g. Volksapotheek, ^ meer m* lijk<br />
waarvan an<strong>de</strong>ren <strong>de</strong> men, samenstelling meestal nadat van door dit of ons dat oi kwak door Ook een ° attest voor Pinkpillen..<br />
zalversmid<strong>de</strong>l is bekendgemaakt, kan lezen: „het Uit De Telegraaf van 30 Januari 1912. Inge<br />
mid<strong>de</strong>l is door ons on<strong>de</strong>rzocht" of „door onzen zon<strong>de</strong>n me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen :<br />
directeur on<strong>de</strong>rzocht" en waarop dan <strong>de</strong> me<strong>de</strong>-<br />
„Er is niets wat meer opbeurt, dan het lezen<br />
<strong>de</strong>eling volgt, dat het mid<strong>de</strong>l in genoem<strong>de</strong> apotheek<br />
| van goe<strong>de</strong> nieuwstijdingen. Wij geven hier goe<strong>de</strong><br />
is te verkrijgen. Zoo lazen wij <strong>de</strong>zer dagen in<br />
Het Goedkoope Nieuwsblad te Rotterdam ver-leesten<br />
nieuwstijdingen<br />
van<br />
voor <strong>de</strong> zieken. Het lezen <strong>de</strong>r<br />
schijnend, on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> advertentie : wor<strong>de</strong>n, zal een straal van die hoop hieron<strong>de</strong>r en vertrouwen vermeld<br />
„Teringlij<strong>de</strong>rs betaalt niet te veel voor „Gra-1 n ^ <strong>de</strong>n t van hen5 die üj<strong>de</strong>n. Zegt<br />
nuline". Wij hebben dit mid<strong>de</strong>l chemisch on<strong>de</strong>r- L- v zelveilj dat <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> oorzaken <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> uitzocht<br />
en verkrijgbaar gesteld a / 1,20 per^flacon. werkingen zunen teweeg brengen. Wat <strong>de</strong> ziekte<br />
Volksapotheek, 72 Jonierfrstr., Rotterd. veroorzaakt heeft <strong>de</strong>r personen, waarover wij<br />
Spoedig daarop verscheen <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> annonce, n spreken> is hetzelf<strong>de</strong> wat <strong>de</strong> Uwe veroorwaardoor<br />
eenige twijfel omtrent het ware karak- zaakt heeft pe pink pillen hebben <strong>de</strong>ze perter<br />
van <strong>de</strong> granuline o. ï. vrij wel wordt opge- gonen genezeili zjj zuuen U ook genezen.<br />
heven<br />
De heer Sibold Ottema. wonen<strong>de</strong> te W<br />
„Granuline. Door een Apotheker te Rotterdam<br />
wordt on<strong>de</strong>r het merk „Granuline" een geneesmid<strong>de</strong>l<br />
in een gewone Medicijnflacon afgeleverd<br />
voor <strong>de</strong>n prijs van / 1.20. Wij waarschuwen<br />
het publiek, dat <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong> Apotheker het<br />
T orkum<br />
schrijft :<br />
„Ik verklaar met <strong>de</strong>ze, dat ik geduren<strong>de</strong> langen<br />
tijd aan algemeene zwakte, aan bloedarmoe<strong>de</strong><br />
en 'aan gebrek aan eetlust heb gele<strong>de</strong>n. Ik was<br />
• zoo min, dat ik begon te vreezen, niet meer te<br />
merk „Granuline" onrechtmatig gebruikt, en dat kunnen genezen. Toen ik toevallig in een boekje<br />
men alleen dan van <strong>de</strong> goe<strong>de</strong> werking en <strong>de</strong> <strong>de</strong> won(ierbare genezingen door <strong>de</strong> Pink Pillen<br />
onscha<strong>de</strong>lijkheid van het geneesmid<strong>de</strong>l kan ver- lagj besloot ^ ze ook te beproeven. Na het<br />
zekerd zijn, indien „Granuline". van eene hand- eerste doosje gevoel<strong>de</strong> ik een verbetering; ik<br />
teekening voorzien, voorkomt op <strong>de</strong> ongineele ben toen doorgegaan met <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling en in<br />
verpakking. Granuline Comp. Postbus 35, Apel- weinig tijds heb ik een uitmunten<strong>de</strong> gezondheid<br />
doorn. Te Rotterdam in <strong>de</strong> ongineele verpak- weergekregen en is mijn vroolijkheid teruggeking<br />
verkrijgbaar in <strong>de</strong> Centraal Apotheek, komen "<br />
Passage."<br />
Uit <strong>de</strong> opgave van <strong>de</strong>n Burgerlijken Stand te<br />
Workum :<br />
Waarschuwing uit <strong>de</strong> Staats-Courant :<br />
Van 18—25 Januari 1912.<br />
„In <strong>de</strong>n laatsten tijd schijnt in <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rland-<br />
Overle<strong>de</strong>n.... SYBOLT ATTEMA enz.<br />
sche bla<strong>de</strong>n veel te zijn geadverteerd door een<br />
Uit inlichtingen namens ons ter plaatse inge<br />
zich noemen<strong>de</strong>n O. S„ 72. Farringdon Street,<br />
wonnen is gebleken, dat bedoel<strong>de</strong> Attema zich<br />
London, E. C, die aanbiedt aan <strong>de</strong>genen, die noem<strong>de</strong> en "schreef : OTTEMA<br />
met <strong>de</strong> oplossing van een door hem opgegeven Een week na ',ijn dood verklaart <strong>de</strong>ze dus, dat<br />
raadsel een bedrag van 50 cents per postwissel hjj jCen uitmunten<strong>de</strong> gezondheid weergekregen'<br />
of van 75 cents in postzegels inzen<strong>de</strong>n, een mon- | beeft en zjjn }>vroolijkheid teruggekomen" is.<br />
sterpakje van zijn Ceylon-thee te sturen en bo Om jaloersch te wor<strong>de</strong>n<br />
vendien, zoodra 500 juiste oplossingen zijn ingekomen,<br />
/ 50 aan ie<strong>de</strong>r <strong>de</strong>r inzen<strong>de</strong>rs daarvan.<br />
Aangezien personen die op <strong>de</strong>ze advertentie UIT DE PERS.<br />
zijn ingegaan, zich beklagen niets ontvangen te<br />
hebben, wordt het publiek hierbij gewaarschuwd Een kwaad waar<strong>tegen</strong> dient geageerd.<br />
geen aandacht te schenken aan <strong>de</strong>rgelijke adver Dr. H. PinkhofE vermeldt in Moleschott eeu<br />
tenties."<br />
paar frappante staaltjes van het kwaad, dat in.
geneeskundig opzicht door voorstan<strong>de</strong>rs van gebedsgenezing<br />
is bedreven.<br />
„Zoo was ergens een van <strong>de</strong> leerlingen eener<br />
openbare school aan roodvonk bezweken. In haar<br />
buis of omgeving was <strong>de</strong> ziekte niet voorgekomen,<br />
schijnbaar ook niet in haar klasse. Maar<br />
spoedig daarop vertel<strong>de</strong> <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r van een an<strong>de</strong>r<br />
kind uit <strong>de</strong>ze klasse, dat dit een „schijnbaren"<br />
roodvonk-aanvaï had gehad, maar dat <strong>de</strong>ze<br />
door toepassing <strong>de</strong>r Christian-Science was genezen,<br />
zoodat zij het kind na enkele dagen naar<br />
school had gestuurd. Daar had het <strong>de</strong>n dood<br />
van een me<strong>de</strong>scholier veroorzaakt. Een an<strong>de</strong>re<br />
moe<strong>de</strong>r van hetzelf<strong>de</strong> geloof had haar mazelenkind<br />
naar school gestuurd zoodra <strong>de</strong> uitslag weg<br />
was.<br />
In een geval van tuberculose van het buikvlies,<br />
waarin eene operatie noodig was, wisten<br />
Eddy-istische beken<strong>de</strong>n <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r te bewegen<br />
het kind aan <strong>de</strong> gebedsbehan<strong>de</strong>ling toe te vertrouwen.<br />
Dit had een onnoodige verlenging en<br />
vererging van het lij<strong>de</strong>n tengevolge. Ten slotte<br />
werd toch tot operatie overgegaan en kon hetl<br />
kind nog gered wor<strong>de</strong>n.<br />
Een an<strong>de</strong>r geval liep niet zoo goed af. Het<br />
kind werd steeds erger, niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> <strong>de</strong> dame<br />
die het „behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong>", met een vrien<strong>de</strong>lij ken<br />
glimlach dagelijks verzeker<strong>de</strong>, dat <strong>de</strong> pijnen<br />
slechts „dwalingen" waren, die spoedig zou<strong>de</strong>n<br />
verdwijnen. Ein<strong>de</strong>lijk Het men een dokter roepen,<br />
maar er was niets meer aan te doen en<br />
enkele uren later na het vertrek van <strong>de</strong> glimlachen<strong>de</strong><br />
dame was het kind bezweken.<br />
In <strong>de</strong> oogen van <strong>de</strong> meest bloeddorstige kwakzalveristen<br />
in onze volksver<strong>tegen</strong>woordiging is<br />
dit nu toch misschien al genoeg ellen<strong>de</strong>. Of willen<br />
zij nog meer % Er zijn van die menschen,<br />
die „dimciel te contenteeren" zijn, zooals ik eens<br />
iemand hoor<strong>de</strong> zeggen, die zich „netjes" wil<strong>de</strong><br />
uitdrukken."<br />
Het kwaad <strong>de</strong>r gebedsgenezing — een Engelsche<br />
inventie, naar ons land overgewaaid — neemt<br />
in <strong>de</strong>n laatsten tijd meer en meer in omvang<br />
toe en 't wordt tijd, dat maatregelen wor<strong>de</strong>n<br />
beraamd, dat kwaad te stuiten. In Engeland<br />
schroomt men niet, <strong>de</strong> bedrijvers zwaarte straffen.<br />
Hier, tot nog toe, laat men die gezondheidsbid<strong>de</strong>rs<br />
ongemoeid. Dat is verkeerd. On<strong>de</strong>r het<br />
mom van schijnheiligheid gebeurt al zooveel, dat<br />
wei<strong>de</strong>nken<strong>de</strong>n tot een ergernis is, dat 't waarlijk<br />
niet aangaat ook nog toe te laten, dat quasivrome<br />
kwakzalvers, <strong>de</strong> medische wetenschap tot<br />
• een paskwil zou<strong>de</strong>n maken.<br />
Waar <strong>de</strong> regeering, zeer terecht, streng doet<br />
straffen <strong>de</strong> z.g. „<strong>de</strong>skundigen", die zich schuldig<br />
maken aan abortus, mag geen oogenblik geaarzeld,<br />
strafrechtelijk in te grijpen in gevallen als<br />
'boven, waarvan <strong>de</strong> gevolgen allernoodlottigst<br />
zou<strong>de</strong>n kunnen wor<strong>de</strong>n* voor <strong>de</strong> geheele bevolking.<br />
(De Controleur).<br />
BOEKBESCHOUWING.<br />
Be gevaren <strong>de</strong>r zoogenaam<strong>de</strong> natuurgeneeswijze<br />
door J. Stärcke, arts te Amsterdam<br />
met een voorwoord van Prof. Dr. Hector Treub.<br />
De Firma Schelt erna & Holkema, geeft dit<br />
boekje uit, een werkje waarin achtereenvolgens<br />
<strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> corypheën <strong>de</strong>r z.g. natuurgeneeskunst<br />
wor<strong>de</strong>n besproken en hunne onwetendheid,<br />
omtrent <strong>de</strong> meest elementaire begrippen<br />
van geneeskundige zaken, dui<strong>de</strong>lijk wordt aangetoond.<br />
Een goed boekje, aangenaam te lezen en flink<br />
van betoogtrant. Zeker is <strong>de</strong> schrijver er in geslaagd<br />
in vrij kort bestek, het bedrog en <strong>de</strong><br />
leugen <strong>de</strong>r z g. natuurgeneeskundigen bloot te<br />
leggen en aan <strong>de</strong> kaak te stellen.<br />
Ook <strong>de</strong> bestrij<strong>de</strong>rs <strong>de</strong>r koepokinenting gewoonlijk<br />
gerecruteerd uit <strong>de</strong> zelf<strong>de</strong> kringen als<br />
<strong>de</strong> natuurgeneeskunstenaars, krijgen er van langs<br />
en overtuigend wordt hun ongelijk aangetoond.<br />
Wij wenschen het boekje in veler han<strong>de</strong>n, het<br />
zal niet nalaten zijn nut te doen.<br />
E. J. A.<br />
Waarom zoo en niet an<strong>de</strong>rs ? door H. J. EILERS,<br />
Presi<strong>de</strong>nt-Generaal van <strong>de</strong> Internationale Vereeniging<br />
tot bestrijding van Tuberculose „Het<br />
Gou<strong>de</strong>n Kruis", Directeur van het Internat. La „Docter" <strong>de</strong> Haas uit Lei<strong>de</strong>n, van wien zij wonboratorium<br />
te Oegstgeest.<br />
<strong>de</strong>ren van geneeskunst had hooren vertellen.<br />
Het beloof<strong>de</strong> boekje is er. In ons blad van Toen bekl. evenwel hare woning verlaten had,.<br />
Januari j.1. kon<strong>de</strong>n wij me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen, dat EILBRS had zij achterdocht gekregen. Zij schreef onmid<br />
een boekje zou uitgeven ten bate van een door <strong>de</strong>llijk aan „Docter" <strong>de</strong> Haas <strong>de</strong> toedracht <strong>de</strong>r<br />
hem te stichten Sanatorium voor longlij<strong>de</strong>rs „Eben zaak en vroeg, of zij <strong>de</strong> krui<strong>de</strong>n gebruiken mocht,<br />
Haëzer" bij Nijmegen. Thans is het verschenen. waarop zij ten antwoord kreeg, dat Z.WelEd.<br />
Door welwillendheid van <strong>de</strong> Redactie van een Zeergel. niet te Ei<strong>de</strong>n geweest was en daar alzoo»<br />
ons bekend blad ontvingen wij het ter kennis geen krui<strong>de</strong>n verkocht had, zoodat een an<strong>de</strong>r<br />
neming, benevens een circulaire, door E. gericht misbruik van zijn naam moest gemaakt hebben.<br />
tot verschillen<strong>de</strong> redacties.<br />
De Ambtenaar van het Openbaar Ministerie-<br />
Wij hebben het boekje gelezen, ons geërgerd noem<strong>de</strong> individuen als beklaag<strong>de</strong> een pest <strong>de</strong>r<br />
en meermalen ook gelachen. Geërgerd hebben j maatschappij, waar<strong>tegen</strong> men niet te gestreng<br />
wij ons, wegens <strong>de</strong> verregaan<strong>de</strong> brutale bewe kon optre<strong>de</strong>n. In aanmerking nemen<strong>de</strong>, dat beringen,<br />
die ook weer in dit geschrift van <strong>de</strong>n klaag<strong>de</strong> ook het bevoegd gezag een valschert<br />
kwakzalver voorkomen, geërgerd over het daarin naam had willen opgeven, vor<strong>de</strong>r<strong>de</strong> Z.Ed. Achtb.<br />
misbruiken van namen, die an<strong>de</strong>ren heilig zijn, <strong>de</strong> maximum boete ad / 300.— , subs. 30 dagen<br />
geërgerd over <strong>de</strong> waanwijsheid van iemand, die hechtenis.<br />
meent dat hij ie<strong>de</strong>reen, die lezen kan, maar alles De Kantonrechter, uitspraak doen<strong>de</strong>, veroor<br />
op <strong>de</strong> mouw kan spel<strong>de</strong>n ; maar daar<strong>tegen</strong>over <strong>de</strong>el<strong>de</strong> bekl. tot eene boete van / 150.— subsi<br />
hebben wij ook eenige vrolijke oogenblikken diair 60 dagen hechtenis.<br />
doorleefd. Waar EILBRS het gebied <strong>de</strong>r bellettrie<br />
betreedt, het roerend verhaal Door jaloezie geschei<strong>de</strong>n<br />
of <strong>de</strong> leerzame beschrijving : '£ Spreekuur CORRESPONDENTIE.<br />
van <strong>de</strong>n Dokter ten beste geeft, daar hebben wij<br />
om <strong>de</strong>n inhoud menigmaal gelachen ; hoe komt — In <strong>de</strong> post wissels, verzon<strong>de</strong>n met het Februari-no., ter<br />
men erbij zoo iets op te disschen.<br />
voldoening van contributie, is ter drukkerij een vergissingingeslopen.<br />
Er stond 1911 in plaats van 1912. De contri<br />
„Het heeft geen letterkundige waar<strong>de</strong>," • zegt butie enz. geldt intusschan voor 1912.<br />
E. van zijn boekje in <strong>de</strong> circulaire aan <strong>de</strong> J. L. B. te M. Ofschoon niet geheel in verband staan<strong>de</strong>-<br />
redacties — en wij zijn het roerend daarmee eens. met <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rwerpen in ons blad behan<strong>de</strong>ld, willen wij uw<br />
Wij gaan ver<strong>de</strong>r en ontzeggen het werkje alle feuilleton gaarne opnemen, doch dit zal nog wel eenigen tijd.<br />
waar<strong>de</strong> ; wij beschouwen het als gevaarlijk ge aanhou<strong>de</strong>n. De kwakzalvers bezorgen ons telkens zóóveet<br />
schrijf van een kwakzalver, die alle mid<strong>de</strong>len<br />
stof<br />
aangrijpt om tot zijn heilloos doel te geraken.<br />
Daarom zullen wij ook niet ver<strong>de</strong>r op het<br />
boekje ingaan. Eén troost heeft <strong>de</strong> lezing ons<br />
gegeven ; het doel(?) een sanatorium te stichten,<br />
zal er o. i. niet door wor<strong>de</strong>n bereidt. Gelukkig !<br />
RECHTSZAKEN.<br />
Jan Pieter B., 37 jaar, te Vlaardingen, die<br />
zich op 3 Januari voor het kantongerecht te<br />
Schiedam wegens kwakzalverij moest verantwoor<strong>de</strong>n,<br />
is door <strong>de</strong>n kantonrechter veroor<strong>de</strong>eld<br />
tot ƒ 50 boete, subs. 10 dagen hechtenis.<br />
De eisch was / 200, subs, één maand hechtenis.<br />
Ter zake van het onbevoegd uitoefenen <strong>de</strong>r<br />
geneeskunst stond voor het Kantongerecht te<br />
Eist te recht zekere C. J. v. d. P., volgens opgaaf<br />
„koopman", wonen<strong>de</strong> te Amersfoort. (Zie<br />
Mbl. van Dec. 1911, on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> „Berichten".)<br />
Op 13 November j,l. was hij bij zekere vrouw<br />
ten W. te Ei<strong>de</strong>n gekomen, om een boekje terug<br />
te halen, wat daar heette gebracht te zijn. Zien<strong>de</strong>,<br />
dat genoem<strong>de</strong> vrouw een bultje in haar gezicht<br />
had, vroeg hij haar, wat haar scheel<strong>de</strong>, waarop<br />
<strong>de</strong> vrouw hem tot bescheid gaf : „Men zegt, dat<br />
het kanker is." Beklaag<strong>de</strong> had toen die vrouw<br />
een spiegeltje doen nemen en haar heur a<strong>de</strong>m,<br />
nadat zij <strong>de</strong>zen op zijn advies zoo lang mogelijk<br />
had ingehou<strong>de</strong>n, op dit spiegeltje doen uitblazen.<br />
Hierop had hij <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> vrouw gezegd : „Het is<br />
,,pest-kanker", je hebt daar al wel 10 jaar aan<br />
: — die urgent is — dat wij aan bladvullingen bijna nietkunnen<br />
<strong>de</strong>nken.<br />
Inzen<strong>de</strong>r uit "sGravenhage. Ook ons komt <strong>de</strong> wijze, waarop<strong>de</strong><br />
firma KBABPELIBN EN HOLM reclame voor haar Produkten<br />
maakt, zeer be<strong>de</strong>nkelijk voor.<br />
Dr. v. D. te R. Het zout is, volgens het on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>rt><br />
heer N. KEULEMANS te Amsterdam, in<strong>de</strong>rdaad natrium-ammoniumphosphaat.<br />
Dat het gunstig bij zenuwzwakke personenzou<br />
werken is een bewering, alleen afkomstig van lie<strong>de</strong>n diedit<br />
veel voorkomend zout als een „Echte hygienische Nervensalz"<br />
in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l brengen.<br />
Dr. M. te A. De heer KEUXEMANS te Amsterdam vond in<br />
Qozzins mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> Asthma = Stramoniumbla<strong>de</strong>n, salpeter<br />
• en vermoe<strong>de</strong>lijk anvjsolie. Gij ziet het, het ou<strong>de</strong> liedje.<br />
H. K. B. te R. De samenstelling van het ontvettingsmid<strong>de</strong>l<br />
voor Dames, aanbevolen door Mevr. M. Seymour, is><br />
ons niet bekend en wij kon<strong>de</strong>n er nergens iets over vin<strong>de</strong>n.<br />
Naar wij gelooven bestaat er een geneesmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze-<br />
| kwaal (?) alleen in het brein van kwakzalvers. De brochureis<br />
in ons bezit en het mid<strong>de</strong>l in on<strong>de</strong>rzoek.<br />
A.D. te H. Zie het bovenstaan<strong>de</strong> ; zoodra het on<strong>de</strong>rzoek<br />
is afgeloopen, zullen wij u <strong>de</strong> papieren terugzen<strong>de</strong>n.<br />
M. H. J. O. te H. Wij kennen <strong>de</strong> poe<strong>de</strong>rs niet, dochzullen<br />
ze laten on<strong>de</strong>rzoeken.<br />
W. H. J. O. te R. Hartelijk dank voor <strong>de</strong> gezon<strong>de</strong>n bla<strong>de</strong>n;<br />
't is interessant.<br />
S. <strong>de</strong> B. te L. Het serum van Dr. Szen<strong>de</strong>ffy kennen wij<br />
niet.<br />
J. D. te E. Wij betuigen u onzen hartelijken dank voor<br />
uw bewijs van belangstelling; wij hou<strong>de</strong>n ons ver<strong>de</strong>r aanbevolen.<br />
K. te E. Toen wij "om Olycurine aan het opgegeven«<br />
adres kwamen, was het toevallig niet voorhan<strong>de</strong>n, doch het*<br />
zou spoedig weer verkrijgbaar zijn; dus geduld.<br />
Dank voor <strong>de</strong> gezon<strong>de</strong>n Zutphensche Courant.<br />
W. P. v. d. H. te O. Over <strong>de</strong> tepelzalf in het volgen<strong>de</strong> No._<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek is nog niet afgeloopen.<br />
— Wij betuigen onzen dank voor het ons toegezon<strong>de</strong>n<br />
Verslag van <strong>de</strong> Commissie in het belang \an het verleenert*<br />
van Eerste hulp bij bedrijfsongevallen.<br />
! gele<strong>de</strong>n." Bekl. had haar daarop als geneesmid-.<br />
<strong>de</strong>l verkocht drie pakjes krui<strong>de</strong>n, waarvoor hij<br />
<strong>de</strong> vrouw / 4.65 liet betalen, terwijl hij haar een<br />
fleschje „medicijnen", dat an<strong>de</strong>rs / 7.— had<br />
moeten kosten, ca<strong>de</strong>au gaf, „omdat <strong>de</strong> vrouw<br />
zoo arm was".<br />
Beklaag<strong>de</strong> beken<strong>de</strong> een en an<strong>de</strong>r te hebben<br />
gepleegd, echter niet vermoe<strong>de</strong>n<strong>de</strong>, dat dit straf<br />
HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
Haarlemmerolie. Dit is een van <strong>de</strong> weinige oorbaar<br />
was. Hij had „het vak" nog slechts 14 spronkelijk Ne<strong>de</strong>rlandsche geheimmid<strong>de</strong>len en dag-<br />
| dagen bij <strong>de</strong> hand gehad. De krui<strong>de</strong>n — voli-teekent<br />
reeds van het jaar 1698. Het heet voor allerj-lei<br />
zoowel uit- als inwendige kwalen genezing aan<br />
gens bekl. z.g. „Berenburger Krui<strong>de</strong>n" — had ! te brengen. „Dit medicament" — zoo leest men<br />
hij gekocht in een apotheek, waar men hem ge lo. a. in <strong>de</strong> gebruiksaanwijzing — ,,is een won<strong>de</strong>r<br />
zegd had, dat zij absoluut onscha<strong>de</strong>lijk waren. ! voor <strong>de</strong> goedwilligen en <strong>de</strong> gena<strong>de</strong> <strong>de</strong>s Allerhoogsten<br />
Dat hij <strong>de</strong> medicijnen niet mocht verkoopen, heeft zich dr,r,rin won<strong>de</strong>rbaarlijk geopenbaard." In<br />
wist hij ; daarom had hij ze maar ca<strong>de</strong>au ge werkelijkheid is <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong> olie <strong>de</strong> stof, die in <strong>de</strong><br />
geven.<br />
apotheken on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n latijnschen naam balsamum<br />
Ernstig wees <strong>de</strong> Kantonrechter <strong>de</strong>n bekl. op<br />
sulfuris terébinthinatum voorkomt en bestaat uit<br />
! lijnolie e:i terpentijnolie waarin zwavel is opgelosthet<br />
schan<strong>de</strong>lijke zijner praktijken, arme men | De geneeskundigen zijn overtuigd van <strong>de</strong> weinig<br />
schen geld af te troggelen, hun daarvoor waar- goe<strong>de</strong> uitwerking van het praeparaat en schrijven<br />
<strong>de</strong>looze prullen in <strong>de</strong> hand te duwen en hun het hoogst zel<strong>de</strong>n^ en dan altijd in geringe hoeveel<br />
| daarenboven nog genezing te voorspellen. he<strong>de</strong>n voor. Men wachte zich het in eenigszins?-<br />
Beklaag<strong>de</strong>'s slachtoffer, als getuige gehoord, I groote hoeveelheid te nemen ; <strong>de</strong> scha<strong>de</strong>lijke eevolverklaar<strong>de</strong><br />
nog, dat zij in beklaag<strong>de</strong> vertrouwen gen vc,n het gebruik zijn reeds meermalen met vol<br />
stel<strong>de</strong> (sic !), omdat hij zich voor<strong>de</strong>ed als komen zekerheid aangetoond.
No. 4. April 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtigste Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging f<br />
DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Reohtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. P. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER. Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 9 s-Hertogeribosch ; E. J. AÖRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
Spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.25<br />
INHOUD.<br />
Weer wat nieuws van Eilers is <strong>de</strong> <strong>de</strong>zelve zoo erg dat ze schijnen van <strong>de</strong> Borst<br />
volgen<strong>de</strong> advertentie, in -vjerschillen<strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n ge door het kind er afgezogen te zullen wor<strong>de</strong>n,<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van plaatst :<br />
het Bestuur.<br />
geen gevaar voor <strong>de</strong> Moe<strong>de</strong>rs die van het on<strong>de</strong>r<br />
Berichten: Lezing over kwakzalverij. — Weer iets<br />
„Gevraagçl Jonge Dames die me<strong>de</strong> willen wei ken staand mid<strong>de</strong>l naar opgaaf gebruik maken, maar<br />
nieuws van Eilers. — <strong>Kwakzalverij</strong> in Saksen. — Een voor <strong>de</strong> oprichting van het Sanatorium .,Ebenwor<strong>de</strong>n<br />
volkomen door hetzelve genezen.<br />
abbé, die <strong>de</strong> artsen uitdaagt.<br />
Haezer" in Gel<strong>de</strong>rland.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van verschillen<strong>de</strong>n aard: Brieven franco aan :<br />
Men smeert met een <strong>de</strong>r bijleggen<strong>de</strong> veeren<br />
Een ou<strong>de</strong> tepelzalf. — Nog eens Livola <strong>de</strong> Composée. —<br />
Int. Chem. Laboratorium,<br />
om het uur <strong>de</strong> Tepels, en legt er <strong>de</strong> Was-Kransen<br />
Het systeem Elmer Shirley. — Een wereldberoem<strong>de</strong> slaapster.<br />
om, en als het kind aan <strong>de</strong> Borst te zogen gelegd<br />
Dir. ETLERS.,<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van Gezondheidsco mm<br />
i s s i es : De Commissie te Ginniken in <strong>de</strong>n strijd <strong>tegen</strong><br />
Oegstgeest." wordt, moeten <strong>de</strong> Tepels niet afgewasschen<br />
Foster's mid<strong>de</strong>len. — Jaarverslag van <strong>de</strong> Commissie te Zou men die jonge Dames niet moeten aanra<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n ; is voor zuivering zoo wel voor het kind<br />
Boxmeer. — Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
eerst goed te informeeren ?<br />
in <strong>de</strong> mond, als voor <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>rs aan hunne<br />
Ingezon<strong>de</strong>n: Het serum van Dr. Szen<strong>de</strong>ffy.<br />
tepels, en als het kind gezogen heeft, moeten<br />
Uit <strong>de</strong> Pers: Vergiftiging door purgeen.<br />
De kwakzalver ij is in Saksen ver <strong>de</strong> tepels met een schoone veer da<strong>de</strong>lijk vet<br />
Rechtszaken: Onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r geneesbazend gioot. Naar <strong>de</strong> „Apotheker-Zeitung" bericht, gesmeerd en <strong>de</strong> kransen of doppen er we<strong>de</strong>r<br />
kunst. — Jacob <strong>de</strong>n Hollan<strong>de</strong>r.<br />
wer<strong>de</strong>n er in 1910 niet min<strong>de</strong>r dan 2366 kwakzalvers omgelegd wor<strong>de</strong>n ; en zoo het kind Spru in <strong>de</strong><br />
Cor respon<strong>de</strong>ntie.<br />
aangetroffen, welk getal in 1911 volgens officieele mond heeft, tusschen bei<strong>de</strong> er in <strong>de</strong> mond mee<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen: Sloan's lini berichten tot 2490 ges<strong>tegen</strong> is.<br />
gesmeerd, zal het heel spoedig verzuiveren, het<br />
ment. — Roo<strong>de</strong> pillen van Dupuis.<br />
Daar is ons landje heilig bij !<br />
heeft niets scha<strong>de</strong>lijks in zich, voor uit- of in<br />
Feuilleton: <strong>Kwakzalverij</strong> in dienst <strong>de</strong>r drankzucht.<br />
{Haagsehe Crt.) wendig, maar maakt gezond vleesch waar het<br />
voor bestemd is ; met <strong>de</strong> volste overtuiging en<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. Een eigenaardige uitdaging. Een heeft meer in zich door on<strong>de</strong>rzoek. Alle Zwangere<br />
abbé te Rennes is op aanklacht'van <strong>de</strong> Artsen- en Vrouwen kunnen van het kwellend ongemak<br />
Apothekersvereeniginsr aldaar vervolgd wegens kwak<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur. zalverij en veroor<strong>de</strong>eld tot 1000 f res. boete en .1130<br />
bevrijd blijven, (waar veelal het gevolg van<br />
f res. scha<strong>de</strong>vergoeding aan'<strong>de</strong> aanklagers. De boete zweeren<strong>de</strong> Borsten uit ontstaat) zoo ze vooral<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n- zijn toegetre<strong>de</strong>n :<br />
wil<strong>de</strong> hij wel betalen, maar in plaats van <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> van het genoemd mid<strong>de</strong>l zich voorzien, en in<br />
vergoeding zou hij liever wor<strong>de</strong>n gegijzeld. Hij.stelt <strong>de</strong> laatste maand harer zwangere staat tweemaal<br />
De Heer W. HERTEN Jz te Roermond. <strong>de</strong>n artsen nu voor, een jaar lang met hem een wed daags hare Tepels smeren, en er <strong>de</strong> Wasdoppen<br />
De Gezondheids Commissie ,, Appingedam. strijd te hou<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van zieken. Als omleggen ; en als het Kind geboren is, moet<br />
hij dan niet tienmaal zoo veel zieken geneest als zij,<br />
» „ „ Borger.<br />
j het meer<strong>de</strong>r, en het Kind tusschen bei<strong>de</strong> in <strong>de</strong><br />
j is hij bereid, <strong>de</strong> kwakzalverij aan <strong>de</strong>. wilgen te han mond gesmeerd wor<strong>de</strong>n, zoo krijgen bei<strong>de</strong> er<br />
gen. Maar slaagt hij daar wel in, dan moeten <strong>de</strong><br />
artsen in zijn plaats vier maan<strong>de</strong>n <strong>de</strong> doos in.<br />
geen ongemak door, on<strong>de</strong>rzoek ten mijne kosten<br />
! bij vrouwen, die voorheen zooveel smert er door<br />
BERICHTEN.<br />
{Alg. Hbld.)<br />
I gele<strong>de</strong>n hebben, en alzoo bevrijd bleven volgens<br />
opgaaf met overtuigen<strong>de</strong> Bewijzen.<br />
Lezing over Kwakzalver ij. De vorige<br />
MEDEDEELINGEN<br />
Let Wel.<br />
maand hield het „Groene Kruis" te Ruinerwold<br />
<strong>de</strong> jaarlijksche algemeene verga<strong>de</strong>ring, welke goed VAN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
Op <strong>de</strong> buitenzij<strong>de</strong> zoowel als aan het hoofd<br />
bezocht was.<br />
van dit bericht moet zich <strong>de</strong> handteekening van<br />
Na afdoening van <strong>de</strong> huishou<strong>de</strong>lijke werkzaam Een on<strong>de</strong> tepelzalf nog steeds in gebruik. I JOH. H. RANG, Erve J. VAN DEN BERG, bevin<strong>de</strong>n.<br />
he<strong>de</strong>n trad als spreker op <strong>de</strong> heer S. SMEDING SZN.<br />
Deze is bij notarieel contract se<strong>de</strong>rt het over<br />
van Groningen, die een lezing hield over „Kwak Onlangs ontvingen wij van een geneesheer een lij<strong>de</strong>n van Mej. J. 0. KEIJSER, <strong>de</strong> eenige die dit<br />
zalverij". Op on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> wijze maakte <strong>de</strong> ge vraag om inlichtingen naar een oud mid<strong>de</strong>l, „alleen medicament bereidt.<br />
achte spreker dui<strong>de</strong>lijk, hoe kwakzalverij niets an<strong>de</strong>rs geschikt voor zogen<strong>de</strong> vrouwen, die kloven in <strong>de</strong> Bij <strong>de</strong> erve J. VAN DEN BERG, St. Jansstraat 44,<br />
is dan zwen<strong>de</strong>l, een beroep op <strong>de</strong> beurs van het Tepels hunner Borsten hebben", dat hij bij .een |huis, Amsterdam, en bij Mej. KUIJT, Bloed-<br />
domme publiek, dat maar niet begrijpen kan of wiJ, zijner beschaaf<strong>de</strong>vroxxwéiijke patiënte n <strong>tegen</strong>kwam. straat 14 b/d. Nieuwmarkt, Amsterdam, en bij<br />
dat er niet één mid<strong>de</strong>l -bestaat, 't welk voor tal van Ofschoon wij ons flauw herinner<strong>de</strong>n vóór jaren<br />
kwalen genezing kan brengen, zooals <strong>de</strong> blufferige<br />
Mej. DAAMS, O.Z. Voorburgwal Nr. 328 boven<br />
reeds meteen <strong>de</strong>rgelijk mid<strong>de</strong>l bezig te zijn geweest,<br />
advertenties met en zon<strong>de</strong>r portretten het publiek<br />
huis, Amsterdam, <strong>de</strong>ze belasten zich echter niet<br />
von<strong>de</strong>n wij in het Maandblad geen gegevens genoeg<br />
willen doen gelooven. <strong>Kwakzalverij</strong> is alleen goed<br />
met <strong>de</strong> verzending naar buiten, is dit heilzaam<br />
en besloten daarom het mid<strong>de</strong>l aan te schaffen.<br />
voor <strong>de</strong>n kwakzalver, althans voor diens beurs, maar<br />
mid<strong>de</strong>l te verkrijgen.<br />
meer ook niet.<br />
Voor / 1.20 kregen wij een fleschje smeersel,<br />
Hetzelve wordt ver<strong>de</strong>r niet in <strong>de</strong>pot gegeven<br />
drie veertjes, twee ringen van was en — wat het<br />
Na <strong>de</strong> lezing, die met alle aandacht door <strong>de</strong> aan<br />
of in couranten geannonceerd. Het is steeds<br />
wezigen gevolgd werd, gaf <strong>de</strong> heei S. nog een paar<br />
mooiste is — het volgend biljet, dat wij voor<br />
aanbevolen door H.H. Doctoren en Dames Ver<br />
humoristische bijdragen ten beste, die <strong>de</strong> verga<strong>de</strong> <strong>de</strong> curiositeit hier in zijn geheel laten volgen,<br />
ring meermalen eens hartelijk <strong>de</strong><strong>de</strong>n lachen. ook om te doen zien <strong>de</strong> groote overeenkomst<br />
loskundigen. Het recept is van een bekend Pro-<br />
De- voorzitter was-dan ook zeker aller tolk, toen I die er bestaat in <strong>de</strong> wijze van aanbeveling van<br />
I fessor afkomstig.<br />
hij bij <strong>de</strong> sluiting <strong>de</strong>n heer S. hartelijk bedankte èn kwakzalversmid<strong>de</strong>len voorheen en thans.<br />
Het Fleschje met <strong>de</strong> Was-kransen of Doppen<br />
voor zijn on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> re<strong>de</strong> èn voor zijn luimige<br />
is 1 gul<strong>de</strong>n twintig cents ; het enkele Fleschje,<br />
„Dit alom bekend heilzaam mid<strong>de</strong>l, is alleen<br />
voordrachten.<br />
80 centen alleen voor Ne<strong>de</strong>rland, voor buiten<br />
geschikt voor zogen<strong>de</strong> vrouwen, die kloven in<br />
(Prov. Drentsche en Asser Ct.)<br />
land komen kosten van verzending, enz.<br />
<strong>de</strong> Tepels hunner Borsten hebben, al waren N.B. Hetzelve kan zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> Kransen of Dop-
pen niet gebruikt wor<strong>de</strong>n. De Doppen zijn nuttig<br />
voor Zwangere Vrouwen om <strong>de</strong> Tepels meer op<br />
te halen."<br />
Bij <strong>de</strong> lezing van dit fraai biljet krijgt men<br />
lust tot lachen, maar bij eenig na<strong>de</strong>nken maakt<br />
<strong>de</strong> lach plaats voor een gevoel van verontwaardiging,<br />
dat er zóó met <strong>de</strong> gezondheid van moe<strong>de</strong>r<br />
en kind wordt gespot. Het „alom bekend heilzaam<br />
mid<strong>de</strong>l" waarvan ,,het recept van een<br />
Professor afkomstig" is, is, volgens ons on<strong>de</strong>rzoek,<br />
gomslijm, vermengd met een beetje benzoëtinctuur.<br />
Vrij onscha<strong>de</strong>lijk, zal men zeggen en<br />
wij geven dit toe, maar het scha<strong>de</strong>lijke komt<br />
eerst, wanneer men, vertrouwen<strong>de</strong> op <strong>de</strong> verklaringen<br />
in het biljet, het mid<strong>de</strong>l aanwendt en<br />
daardoor <strong>de</strong> hulp van een bevoegd <strong>de</strong>skundige<br />
niet inroept waar dit bepaald noodig is.<br />
Wie weet hoeveel ongeluk, dit niets bet eekenend<br />
smeerseltje al veroorzaakt heeft !<br />
LIYOLA DE COMPOSEE.<br />
In het Maandblad van November j.1. hebben<br />
wij dit mid<strong>de</strong>l, en <strong>de</strong> wijze waarop het aan <strong>de</strong>n<br />
man wordt gebracht, besproken. Wij had<strong>de</strong>n<br />
gehoopt het bij die waarschuwing te kunnen<br />
laten, maar wij hebben ons daarin bedrogen gezien.<br />
Nog steeds wordt het mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> roos<br />
— z.g. afkomstig van een specialiteit — in <strong>de</strong><br />
couranten geadverteerd en nog steeds komen<br />
<strong>de</strong> menschen, met <strong>de</strong> uitgeknipte advertentie<br />
in <strong>de</strong> hand bij <strong>de</strong> apothekers naar het mid<strong>de</strong>l<br />
vragen.<br />
Wij zien ons dan ook genoodzaakt — gelukkig<br />
laat onze plaatsruimte het ditmaal toe — onze<br />
waarschuwing van eenige maan<strong>de</strong>n gele<strong>de</strong>n hier<br />
nogmaals te laten volgen. Zij luidt :<br />
„Om koopers te lokken.<br />
Eenige weken gele<strong>de</strong>n kon men, meestal on<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong> dure „Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen en aanbevelingen", in<br />
verschillen<strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> reclame lezen :<br />
„Hoe men <strong>de</strong> vorming van Roos <strong>tegen</strong> gaat.<br />
Van een Specialiteit.<br />
Het is van ouds bekend, dat <strong>de</strong> vorming van<br />
roos voor bijna alle ziekten van <strong>de</strong>n haarbo<strong>de</strong>m<br />
verantwoor<strong>de</strong>lijk te stellen is, in het bijzon<strong>de</strong>r<br />
ook voor het kaal wor<strong>de</strong>n en het vroegtijdig<br />
grijs wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>r haren. Menigeen zal <strong>de</strong>rhalve<br />
het on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> recept voor <strong>de</strong> bereiding van<br />
een beproefd huismid<strong>de</strong>l welkom zijn, waarvan<br />
een uitsteken<strong>de</strong> specialiteit na nauwkeurig on<strong>de</strong>rzoek<br />
en veelvuldige proeven heeft verklaard,<br />
dat het <strong>de</strong> vorming van roos volkomen <strong>tegen</strong><br />
gaat, reeds bij een één- tot driemalig gebruik.<br />
FEUILLETON<br />
<strong>Kwakzalverij</strong> in dienst <strong>de</strong>r drankzucht.<br />
Op zekeren dag kwam mijn koster tot mij<br />
met <strong>de</strong> vraag, of ik ook iets gehoord had van<br />
een ongeluk, dat aan een vrouw in mijn buurt<br />
was overkomen. „Neen, antwoord<strong>de</strong> ik, daarvan<br />
heb ik niets vernomen ; niemand heeft er mij<br />
iets van verteld. Wat is er dan gebeurd ?"<br />
„Vrouw S., die hier niet ver van daan woont<br />
zei<strong>de</strong> hij, heeft een pot met kokend water over<br />
haar been gekregen en zich heel ernstig gebrand.<br />
Men heeft toen mij er bij geroepen, om er iets<br />
aan te doen, daar <strong>de</strong> menschen weten, dat ik<br />
vroeger nog al aan homoeopathie gedaan heb.<br />
Ik ben er naar toegegaan en heb het been<br />
gezien, dat er erg genoeg uitzag, doch geweigerd<br />
om er iets aan te doen. Ik houd me met <strong>de</strong><br />
geneeskun<strong>de</strong> niet meer op dan ten behoeve van<br />
mij zelf en van mijn gezin. Dat heb ik aan<br />
<strong>de</strong> menschen daar in huis gezegd en <strong>de</strong>n raad<br />
gegeven, om <strong>de</strong> vrouw onmid<strong>de</strong>llij-k naar het<br />
Peter Ludwig Friedrich Hospitaal te laten<br />
brengen." „Wat ze natuurlijk niet gewild heeft,<br />
vul<strong>de</strong> ik <strong>de</strong>n zin aan, want <strong>de</strong> menschen ten<br />
platten lan<strong>de</strong> zijn al te maal voor 't hospitaal<br />
zoo bang als voor <strong>de</strong>n dood ; ze willen 't liefst<br />
ïn huis blijven, om hun bedrijf te kunnen<br />
nagaan." Ja, ging mijn koster voort, „dat is<br />
zoo, doch hier steekt er nog wat an<strong>de</strong>rs achter.<br />
U weet, zij en haar man drinken allebei en zij<br />
nog wel het allerergst. In 't hospitaal echter is<br />
alle gebruik van Schnaps natuurlijk streng ver<br />
Men kan zich het recept door onverschillig welken<br />
apotheker of drogist gemakkeMjk doen klaarmaken<br />
: 85 Gr. Bay-Rum, 30 Gr. Livola <strong>de</strong> Composée,<br />
1 Gr. gekrist. Menthol. Dit wordt flink<br />
geschud, en is dan, nà een half uur gestaan te<br />
hebben, voor het gebruik gereed. Met <strong>de</strong> berei<strong>de</strong><br />
vloeistof, welke men overigens ook door toevoeging<br />
van \ theelepel goe<strong>de</strong> o<strong>de</strong>ur kan parfumeeren,<br />
wrijve men 's morgens en 'savonds met <strong>de</strong> vingertoppen<br />
dun <strong>de</strong> hoofdhuid in."<br />
Waarom wij <strong>de</strong> aandacht op die annonce vestigen<br />
? Niet om het daarin aanbevolen mid<strong>de</strong>l.<br />
Wel is waar zien wij er niet hoog <strong>tegen</strong> op, maar<br />
— wij hebben het al dikwijls gezegd — wij wenschen,<br />
bij het vele dat er telkens voor ons te<br />
doen valt met <strong>de</strong> aanbevolen z.g. geneesmid<strong>de</strong>len,<br />
<strong>de</strong> Aaarmid<strong>de</strong>len niet in onze beschouwing<br />
op te nemen, altijd in zooverre <strong>de</strong>ze geen voor<br />
<strong>de</strong> gezondheid scha<strong>de</strong>lijke bestand<strong>de</strong>elen bevatten.<br />
Wat wij in <strong>de</strong> advertentie hebben op te merken,<br />
ligt in <strong>de</strong> advertentie zelf. Daar schuilt een ad<strong>de</strong>r<br />
on<strong>de</strong>r het gras, daarin zien wij een truc, die in<br />
<strong>de</strong> laatste jaren al meermalen is aangewend.<br />
Wie onzer lezers herinnert zich nog <strong>de</strong>n korten<br />
bloeitijd van Karox Compound en van Samengestel<strong>de</strong><br />
Barkola-tinctuur ? Bei<strong>de</strong> wer<strong>de</strong>n aanber<br />
volen als eenvoudige huismid<strong>de</strong>ltjes ; men moest<br />
zich eenige beken<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len aanschaffen en<br />
die te zamenvoegen met.... ja, één stof, waarvan<br />
<strong>de</strong> naam, een zeer vreem<strong>de</strong>, werd opgegeven,<br />
maar waarvan <strong>de</strong> samenstelling geheim bleef.<br />
Die stof kon men hier en daar koopen.... en<br />
duur betalen.-<br />
Ditzelf<strong>de</strong> kunstje wordt nu met het mid<strong>de</strong>l<br />
<strong>tegen</strong> roos geprobeerd, dat ook een beproefd huismid<strong>de</strong>l<br />
wordt genoemd. Men neemt Bay-rum,<br />
Menthol en .... Livola <strong>de</strong> Composée. Om dit<br />
laatste, een mooie naam, maar die niets zegt, is<br />
het te doen.<br />
Tevoren zijn <strong>de</strong> verkoopers bewerkt door <strong>de</strong><br />
volgen<strong>de</strong> circulaire, die aan apothekers en vermoe<strong>de</strong>lijk<br />
ook aan z.g. drogisten is verzon<strong>de</strong>n :<br />
„TO-KALON MANUFACTURING Co., LTD.<br />
Genera al-Ver<strong>tegen</strong>woordiging :<br />
F ASS E TT & JOHNSON,<br />
LONDON.<br />
Augustus 1911.<br />
WelEd. Heer,<br />
Met groot e voldoening kunnen wij con stateeren,<br />
dat <strong>de</strong> vraag van <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> van het publiek<br />
naar het uitmuntend haarmid<strong>de</strong>l<br />
L i v o 1 a <strong>de</strong> Composée<br />
voorheen bekend als Lavona <strong>de</strong> Composé<br />
bo<strong>de</strong>n en eigenlijk onmogelijk. Maar <strong>de</strong> gelegenheid<br />
om aan haar drankzucht te voldoen, wil<br />
ze zich niet laten ontnemen. Dat zegt ze<br />
natuurlijk niet ; maar men begrijpt wel, dat<br />
! het zoo is. Daarom heeft zij een Kurpfuscherin<br />
uit <strong>de</strong> stad laten komen ; die behan<strong>de</strong>lt haar<br />
nu." „Ik dank U voor uw uitvoerige me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen<br />
en zal er vandaag nog naar toe gaan<br />
en spreken naar bevind van zaken."<br />
Hierme<strong>de</strong> was ons gesprek uit. 's Namiddags<br />
hield ik mij a. belofte ; 't was nog vroeg in 't voor<br />
jaar. De vrouw was al zoo ver opgeknapt, dat ze<br />
weer, zooals daar gebruikelijk is, bij 't open<br />
vuur kon zitten. Natuurlijk kreeg ik een her-<br />
reeds van 4aet begin onzer propaganda af in geheel<br />
Holland belangrijk is geweest. In Groot-<br />
Brittannie, <strong>de</strong> Vereenig<strong>de</strong> Staten en, in <strong>de</strong>n laatsten<br />
tijd, ook in Duitschland en Oostenrijk heeft<br />
het praeparaat veel succes gehad.<br />
Wij veroorloven ons daarom Uwe opmerkzaamheid<br />
te vestigen op dit praeparaat, hetwelk<br />
<strong>tegen</strong>woordig in <strong>de</strong> dagbladpers als ingrediënt,<br />
van on<strong>de</strong>rstaand recept wordt vermeld. Dit<br />
recept is het volgen<strong>de</strong> :<br />
Bay-Rum 85 gr.<br />
Livola <strong>de</strong> Composée 30 „<br />
Menthol crystal! ' 1 „<br />
De prijs v an<br />
Livola <strong>de</strong> Composée<br />
hetwelk in origineele flacons van 30 gr. à / 1.25<br />
p. st. wordt ge<strong>de</strong>tailleerd, is voor H.H. <strong>de</strong>taillisten<br />
/ 11.25 per dozijn.<br />
De verkoop van het praeparaat zelf laat dus<br />
niet alleen eene winst van ca. 50 %, doch geeft<br />
meestal eene totaal winst van ca. 75—100 %,<br />
aangezien het met <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re bestand<strong>de</strong>elen waarme<strong>de</strong><br />
het wordt opgelost — alzoo in zijnen voor<br />
het gebruik geree<strong>de</strong>n vorm — gewoonlijk aan het<br />
publiek tot <strong>de</strong>n prijs van / 1.75 à / 2 p. flesch<br />
wordt afgegeven.<br />
Om aan <strong>de</strong> aanvragen zon<strong>de</strong>r verwijl te kunnen<br />
voldoen, verzoeken wij U zich bij Uwen grossier<br />
van eenen voorraad van<br />
Livola <strong>de</strong> Composée<br />
te • willen voorzien, waarbij wij nog opmerken,<br />
dat wij, wanneer U eene hoeveelheid niet mocht<br />
kunnen plaatsen, gaarne bereid zijn daarvoor<br />
bij retourneering aan Uwen grossier, <strong>de</strong> volle<br />
waar<strong>de</strong> te vergoe<strong>de</strong>n.<br />
Hoogachtend<br />
EASSETT & JOHNSON."<br />
En zóó kon<strong>de</strong>n <strong>de</strong> reclames <strong>de</strong> wereld ingaan<br />
en het publiek tot koopen wor<strong>de</strong>n gelokt.<br />
Of <strong>de</strong> truc resultaat heeft opgeleverd ? In <strong>de</strong><br />
eerste dagen zeker. In tal van apotheken zag<br />
men personen verschijnen met <strong>de</strong> boven aangehaal<strong>de</strong><br />
advertentie, uitgeknipt, in <strong>de</strong> hand, die<br />
zich haastten om van het won<strong>de</strong>raanbod gebruik<br />
te maken.<br />
Of het resultaat zoo zal blijven ? Wij betwijfelen<br />
het en koesteren <strong>de</strong> hoop, dat na <strong>de</strong>ze onze<br />
inlichtingen, <strong>de</strong> oogen van het publiek zullen<br />
opengaan. Wij kunnen niet nalaten om, bij uitzon<strong>de</strong>ring,<br />
ook iets over- het mid<strong>de</strong>l „Livola <strong>de</strong><br />
Composée" te zeggen en dit wel om na<strong>de</strong>r te doen<br />
inzien, dat die dingen, met die mooie namen,<br />
niet altijd wat nieuws en wat bijzon<strong>de</strong>rs<br />
zijn. Wie heeft niet gehoord dat een aftreksel<br />
stoof gedaan; daarna, hare klompen uitgetrokken,<br />
om vervolgens te gaan zitten. In plaats van<br />
haar voet boven op <strong>de</strong> stoof te zetten, stak zij<br />
dien tusschen het bovenblad en <strong>de</strong> test met<br />
! vuur ; want ze was echt dronken.<br />
Zoo was ze ingesukkeld en blijven liggen tot<br />
<strong>de</strong>n morgen, toen ze wakker werd. Ze had er<br />
, niets van gemerkt, dat een paar teenen letterlijk<br />
i verkoold waren. Dit kwam uit, toen <strong>de</strong> genees-<br />
meesteresse kwam en <strong>de</strong> wond on<strong>de</strong>rzocht en<br />
maar da<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong> paar verkool<strong>de</strong> teenen met een<br />
schaar afknipte. Ver<strong>de</strong>r werd het kwa<strong>de</strong> vleesch<br />
' met heischen steen bewerkt. Wat ze er nog<br />
| meer aan gedaan heefq. weet ik niet. De eer<br />
] haling van 't reeds gehoor<strong>de</strong> met nog eenige lijkheid gebiedt om te erkennen, dat zij haar<br />
uitbreiding. Zé had een ijzeren pot met kokend ! werk er goed afbracht. Na ettelijke weken was<br />
varkensvoer van <strong>de</strong>n hengel willen tillen ; toen • <strong>de</strong> patiënte weer zoo ver, dat ze met haar wel<br />
was het uitgesleten hengsel gebroken en <strong>de</strong> is waar verminkten voet tamelijk goed kon<br />
j inhoud ge<strong>de</strong>eltelijk over haar been gestort, dat | voortstrompelen en haar werk in huis hervatten.<br />
I daardoor erg gebrand was en waarin ze nu <strong>de</strong> Thans echter kwamen <strong>de</strong> gel<strong>de</strong>lijke naweeën. De<br />
I roos had. Ik betuig<strong>de</strong> mijn me<strong>de</strong>lij<strong>de</strong>n en vroeg, i koe had moeten verkocht wor<strong>de</strong>n en zon<strong>de</strong>r<br />
of er ook nog een an<strong>de</strong>re bijkomstige oorzaak zoo'n beest kon<strong>de</strong>n ze 't niet stellen. Nu wist<br />
• van het ongeluk was. Ze begreep waarop ik <strong>de</strong> man me wel te vin<strong>de</strong>n. Hij verzocht me om<br />
doel<strong>de</strong> en ontken<strong>de</strong>, dat ze iets te veel zou een request voor hem op te stellen, ten ein<strong>de</strong><br />
hebben genoten. Ik stond op om te vertrekken, eenig geld uit een of an<strong>de</strong>r weldadigbeidsfonds<br />
toen haar buurvrouw, (het huis werd door twee te bekomen, om zich weer een nieuwe koe aan<br />
partijen bewoond) mij even afzon<strong>de</strong>rlijk riep, te schaffen. Eerst wil<strong>de</strong> ik mij daarop in 't ge<br />
tenein<strong>de</strong> <strong>de</strong> ware toedracht <strong>de</strong>r zaak te verheel niet inlaten. Maar ten leste vol<strong>de</strong>ed ik uit<br />
tellen ; want van al het verhaal<strong>de</strong> was geen j me<strong>de</strong>lij<strong>de</strong>n aan 's mans verzoek. Na een dag of<br />
woord waar. De zaak had zich geheel an<strong>de</strong>rs veertien ontving hij bericht, dat er gunstig op<br />
toegedragen, 't Was avond geweest en koud. was beschikt. Hierme<strong>de</strong> is het eerste bedrijf in<br />
Alvorens naar bed te gaan, had <strong>de</strong> patiënte nog dit drama uit, dat nog door twee an<strong>de</strong>re zou<br />
even haar voeten goed willen warmen. Te dien wor<strong>de</strong>n gevolgd.<br />
ein<strong>de</strong> had zij goe<strong>de</strong> turf kool in <strong>de</strong> test van haar De vrouw was door het haar overkomen on-
van kliswortel of een oplossing van salicylzuur<br />
(vooral dit laatste), somwijlen goe<strong>de</strong> diensten<br />
bewijst bij z.g. roos op het hoofd ?<br />
Wij herinneren slechts aan het voorschrift<br />
van PEKELHARING.<br />
Welnu, in <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rl. Maatschappij ter be<br />
vor<strong>de</strong>ring <strong>de</strong>r Pharmacie bestaat een Commissie<br />
tenzij ik uit <strong>de</strong> bizon<strong>de</strong>rhe<strong>de</strong>n in uw Symptomenformulier<br />
gegeven, gezien heb of ik u al dan<br />
niet kan genezen.<br />
Laat mij u van <strong>de</strong> ernstige natuur van alle<br />
catarrhale ziekten doordringen.*) U moge hen nu<br />
onbedui<strong>de</strong>nd achten, doch het lijdt geen twijfel<br />
dat zij uw lichaam vroeg of laat verwoesten en<br />
voor het on<strong>de</strong>rzoek van Spécialités. Twee le<strong>de</strong>n uw leven ondraaglijk maken. Niemand kan meer<br />
kwakzalversmid<strong>de</strong>l. Althans * — dien indruk<br />
maakte en maakt het nog op mij.<br />
Hopen<strong>de</strong> U hierme<strong>de</strong> naar wensoh te hebben<br />
ingelicht,<br />
Hoogachtend,<br />
Uw dw. dr.<br />
Dr. B. H. Vos,<br />
Geneesheer-Directeur.<br />
UIT DE PERS.<br />
Een geval v an v e r g if t i g i n g met<br />
p u r g e e n.<br />
In <strong>de</strong>n laatsten tijd is het aantal aanbevolen<br />
purgeermid<strong>de</strong>len niet meer te tellen : purgeen. I<br />
purgatine, purgatol, purganol, purgyl, purgapheen,<br />
rheopurgine, reguline, aperitol, cascarine, cascara,<br />
fructine, frangol enz., enz.<br />
De aarzeling van <strong>de</strong>n arts om al <strong>de</strong>ze nieuwe<br />
mid<strong>de</strong>len voor te schrijven is zeer begrijpelijk<br />
en zeer gelukkig, want sommige <strong>de</strong>zer<br />
purgeermid<strong>de</strong>len voeren niet af, maar veroorzaken<br />
soms hoogst onaangename bijverschijnselen.<br />
Aan een man van 67 jaar, die se<strong>de</strong>rt eenige<br />
dagen geconstipeerd was, schreef men een purgeentablet<br />
voor. Daar <strong>de</strong>ze tablet geen resultaat<br />
gaf, nam bij er nog drie in, gevolgd door twee<br />
kleine tabletjes tegelijk. Ontlasting kwam niet,<br />
wel hevige buikpijn, braken, syncope, kou<strong>de</strong><br />
armen en beenen, kleine frequente pols.<br />
Na een week keer<strong>de</strong> <strong>de</strong> werking <strong>de</strong>r ingewan<strong>de</strong>n<br />
terug en ontlaste <strong>de</strong> zieke een halven pot vol<br />
met eene quasi-bloe<strong>de</strong>rige massa, waarin zwart<br />
gekleur<strong>de</strong> faeces. De roo<strong>de</strong> kleur bleek afkomstig<br />
van een ontledingsprodukt van <strong>de</strong> kleurstof<br />
van het purgeen, uit <strong>de</strong> groep <strong>de</strong>r oxymethylanthrachinonen.<br />
Men moet dus met <strong>de</strong> purgeermid<strong>de</strong>len, waarin |<br />
phenolphtaleïne aanwezig is, voorzichtig zijn ; ook<br />
het geneeskundig jaarboekje wijst bij : purgati-<br />
num naar eene opgave in <strong>de</strong> literatuur, waar j<br />
scha<strong>de</strong>lijke bijwerkingen waargenomen zijn.<br />
(Med. Weekblad).<br />
Kwakzalvers-produkten, die purgeen bevatten,<br />
hebben wij' al meermalen gesignaleerd. RED.<br />
RECHTSZAKEN.<br />
Ongeoorloof<strong>de</strong> uitoefening van <strong>de</strong> geneeskunst.<br />
De kantonrechter te Schiedam veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong><br />
bij vonnis van 17 Januari <strong>de</strong>n 36-jarigen<br />
koopman J. P. B. te Vlaardingen, tot ƒ 50<br />
boete subs. 10 dagen hechtenis, ter zake dat<br />
hij, hoewel niet toegelaten tot <strong>de</strong> uitoefening<br />
van <strong>de</strong> geneeskunst, waartoe <strong>de</strong> wet een toelating<br />
vor<strong>de</strong>rt, in het jaar 1911 buiten noodzaak hefc<br />
beroep van genees- of heelkundige als bedrijf<br />
heeft uitgeoefend, zulks door in Maart of April,<br />
van genoemd jaar, althans in genoemd jaar<br />
in <strong>de</strong> uitoefening van dat beroep zon<strong>de</strong>r noodzaak<br />
aan A. E. v. D. SJOUW, huisvrouw van G. M.<br />
PAKRE, nadat hij van <strong>de</strong>ze vrouw inlichtingen<br />
had gevraagd én gekregen betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong>n toestand<br />
van haar ongesteld dochtertje Helena P.<br />
en urine van dat meisje had bekeken of on<strong>de</strong>rzocht,<br />
eenig bruin vocht in een fleschje ter hand<br />
te stellen, als geneesmid<strong>de</strong>l voor genoemd meisje<br />
bestemd, met aanwijzing op welke wijze die<br />
drank moest wor<strong>de</strong>n ingenomen of aangewend<br />
en vervolgens nog door in genoemd jaar aldaar<br />
eveneens in <strong>de</strong> uitoefening van dat beroep zon<strong>de</strong>r<br />
noodzaak Ie aan P. MEYBOOM, huisvr. van H.<br />
BOENDER, etc. eenige pillen in een fleschje ter<br />
hand te stellen als geneesmid<strong>de</strong>l voor haar dochtertje<br />
Neeltje, etc, 2e. aan A. FAASSE, huisvr.<br />
v. C. LOOY, etc. eenig bruin vocht in een fleschje<br />
ter hand te stellen als geneesmid<strong>de</strong>l voor haar<br />
echtgenoot, en telkens naar aanleiding of voor<br />
<strong>de</strong> door hem verstrekte geneeskundige adviezen<br />
en geneesmid<strong>de</strong>len van <strong>de</strong> hem geraadpleegd<br />
hebben<strong>de</strong> vrouwen geld te ontvangen ; een en<br />
an<strong>de</strong>r met récidive. Bek!, was van dit vonnis<br />
in hooger beroep gekomen.<br />
Hij beken<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> rechtbank <strong>de</strong> hem bij dagvaarding<br />
ten laste geleg<strong>de</strong> feiten ; van <strong>de</strong> twee<strong>de</strong><br />
juffrouw had hij echter niets ontvangen. De eerste<br />
bezoekster had 50 ets. op tafel gelegd, <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
40 ets. Later had bekl. dit geld tot zich genomen.<br />
Hij was in appèl gekomen, daar hij met een veroor<strong>de</strong>elend<br />
vonnis niet tevre<strong>de</strong>n was en overtuigd<br />
was, niet <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> wet gehan<strong>de</strong>ld te hebben.<br />
Zijn beroep is koopman in parfumerieën, in<br />
welk bedrijf hij zijn bestaan vindt. De getuigen<br />
wisten alleen, dat dit bedrijf op een bord op<br />
bekl.'s <strong>de</strong>ur vermeld staat en bevestig<strong>de</strong>n overigens<br />
bekl.'s opgaven.<br />
Het O- M. eischte vernietiging van het vonnis<br />
van <strong>de</strong>n kantonrechter wegens vormgebrek, —<br />
onvoldoen<strong>de</strong> motiveering -— en bekl.'s veroor<strong>de</strong>eling<br />
tot <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> straf.<br />
Mr. J. H. F. HEIJMAN achtte <strong>de</strong> feiten vaststaan<strong>de</strong>,<br />
maar tevens, dat hier van uitoefening<br />
Dank voor <strong>de</strong> gezon<strong>de</strong>n Gazette <strong>de</strong> Liège. Over dien DR.<br />
MACAURA schreven wij in het Mbld. van Juni 1910 ;<br />
misschien komen wij er nog op terug.<br />
HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
Sloan's liniment. Die arme lij<strong>de</strong>rs aan rheumathiek<br />
hebben wat te verduren. Niet alleen<br />
dat zij pijn lij<strong>de</strong>n, die soms hevig en langdurig<br />
kan zijn, maar ook — dat zij het mikpunt zijn<br />
van allerlei gemeene kwakzalvers, die hun met<br />
hunne mid<strong>de</strong>ltjes paaien en plagen. Ontelbaar<br />
is het getal kwakzalversmid<strong>de</strong>len, die wer<strong>de</strong>n en<br />
nog dagelijks als onfeilbaar wor<strong>de</strong>n aanbevolen<br />
van <strong>de</strong> geneeskunst geen sprake is ; pleiter toetste <strong>tegen</strong> rheumathiek, zoodat het verwon<strong>de</strong>rlijk<br />
<strong>de</strong>ze meening aan <strong>de</strong> feiten en was van oor<strong>de</strong>el, schijnt, dat er nog menschen zijn, die aan <strong>de</strong>ze<br />
dat hetgeen hier heeft plaats gehad, dagelijks ziekte lij<strong>de</strong>n. Het feit echter dat wij nog zoo-<br />
hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong> malen gebeurt bij apothekers, drogisten velen ontmoeten die door <strong>de</strong> kwaal zijn aange<br />
enz. Pleiter beriep zich ten <strong>de</strong>ze op een vonnis tast, bewijst alleen reeds voldoen<strong>de</strong>, dat er aan<br />
van <strong>de</strong> rechtbank te Arnhem van 21 Junli 1898, die onfeilbaarheid nog al wat ontbreekt.<br />
weekblad 7167 en op een arrest van <strong>de</strong>n Hoogen<br />
Raad van 23 Dec. 1901, weekblad 7750. Bekl. Tegenwoordig wordt in vele couranten weer<br />
zelf wil allerminst aangemerkt wor<strong>de</strong>n als een reclame gemaakt voor Sloan's liniment, een<br />
z.g. uroscoop en geeft volmondig boe, dat een Amerikaansch product.<br />
enkel urine-on<strong>de</strong>rzoek niet kan lei<strong>de</strong>n tot een Dit smeersel wordt aanbevolen als een „ver-<br />
volledige diagnose. Bovendien zag hij <strong>de</strong> patiëntrouwbaar mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> Rhumatisme, Ruggepijn,<br />
ten niet eens en <strong>de</strong> menschen brachten uit eigen Vliegen<strong>de</strong> Jicht, Heup jicht, Stijve Gewrichten,.<br />
beweging een fleschje urine me<strong>de</strong>, omdat zij dach Verkoudhe<strong>de</strong>n op Borst of Longen, Keelpijn,<br />
ten, dat dit noodig was.<br />
Schorheid, Kneuzingen, Steken van insekten,<br />
Verstuikingen enz."<br />
Wat beklaag<strong>de</strong> gedaan heeft, <strong>de</strong>ed hij niet als<br />
Zóó staat er op <strong>de</strong> bijgevoeg<strong>de</strong> gebruiksaan<br />
bedrijf. Het aannemen van geld achtte pleiter<br />
wijzing terwijl, volgens het opschrift op het<br />
niet het juiste criterium in <strong>de</strong>ze. Wanneer b.v.<br />
fleschje, het ook nog goe<strong>de</strong> diensten bewijst bij<br />
een gefortuneerd geneesheer zoo nu en dan eens<br />
aamborstigheid, gezwellen, brandwon<strong>de</strong>n en.<br />
iemand behan<strong>de</strong>lt omdat hij <strong>de</strong>ze gevallen b.v.<br />
tandpijn.<br />
interessant vindt, dan kan men zeggen, dat hij<br />
<strong>de</strong> geneeskunst uitoefent, maar nooit dat hij dit De hoofdbestand<strong>de</strong>elen van het won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l<br />
doet als bedrijf. Daartoe zou het zijn dagelijksch zijn cajuputiolie en terpentijnolie, dus zeer beken<strong>de</strong><br />
werk moeten zijn. Beklaag<strong>de</strong> is koopman in par stoffen, die al se<strong>de</strong>rt onheuglijke tij<strong>de</strong>n als smeerfumerieën<br />
; pleiter was in staat daarvan <strong>de</strong> bemid<strong>de</strong>l bij rheumatiek wor<strong>de</strong>n aangewend, di&<br />
wijzen over te leggen.<br />
somwijlen verlichting geven, maar door niemand<br />
als een afdoend mid<strong>de</strong>l wor<strong>de</strong>n beschouwd.<br />
In ie<strong>de</strong>r geval mogen <strong>de</strong> beweegre<strong>de</strong>nen, die<br />
Wij waarschuwen nog <strong>tegen</strong> het volgen<strong>de</strong> :• Op<br />
bekl. hebben geleid tot zijn han<strong>de</strong>lwijze, niet in<br />
het doosje, waarin het monsterfleschje gepakt is,<br />
twijfel getrokken wor<strong>de</strong>n. Pleiter leg<strong>de</strong> een ver •<br />
lezen wij :<br />
klaring over van verschei<strong>de</strong>ne notabelen te<br />
Vlaardingen, uit welke blijkt dat bekl. zeer<br />
„Eenige droppels op een beetje suiker gegoten<br />
gunstig bekend staat en zijn me<strong>de</strong>menschen<br />
zal een pijnlijke hoest stillen." „Tegen kramp-<br />
steeds met raad en daad, ook financieel, bijstaat.<br />
pijnen of koliek, neem 6 of 10 droppels, met<br />
suiker vermengd, in."<br />
Mr. HEIJMAN conclu<strong>de</strong>er<strong>de</strong> tot vrii spraak,<br />
Deze raadgevingen zijn schan<strong>de</strong>lijk. Gevaar<br />
subs, ontslag van rechtsvervolging.<br />
voor <strong>de</strong>n verbruiker is hier niet buitengesloten<br />
(N. Rott. Ct.) en, volgens een me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling in het Maandblad<br />
van December 1911, reeds voorgekomen.<br />
De politie te Gouda heeft proces-verbaal opgemaakt<br />
<strong>tegen</strong> JACOB DEN HOLLANDER, markt-<br />
De Roo<strong>de</strong> pillen van Dupuis. Reuzenreclames<br />
venter, van hier, wegens het op <strong>de</strong> markt aldaar<br />
vestigen opnieuw <strong>de</strong> aandacht op <strong>de</strong>ze kwakzal<br />
onbevoegd uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>.<br />
verij. Reeds in het Maandblad van Juli 1902<br />
Deze koopman in zalf jes en wat daar meer toe hebben wij gewaarschuwd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze pillen, die,<br />
behoort, was bezig een boer, die een eeltknobbel als van bijzon<strong>de</strong>re samenstelling, o. m. wor<strong>de</strong>n<br />
op <strong>de</strong> hand had, daarvan te ontlasten, toen <strong>de</strong> aanbevolen <strong>tegen</strong> :<br />
politie hem juist bezig zag.<br />
„Verstop the id, moeilijke spijsverteering, maag<br />
Waarschijnlijk heeft <strong>de</strong> pseudo-dokter daarbij<br />
kwellingen, gallen, slijmen, maagzuren, mangel-<br />
gebruik gemaakt van een scherp voorwerp.<br />
aan eetlust, verstrammingen, bloedbe<strong>de</strong>rf, huid<br />
Tenminste <strong>de</strong> boer-patient toon<strong>de</strong> op het politieziekte,<br />
puisten, bloedzweren, kwa<strong>de</strong> lichaamssapbureau<br />
een handwond, waarvoor het noodzakepen,<br />
jeuksel, geelzucht, schele hoofdpijn, zenuwlijk<br />
was zich on<strong>de</strong>r geneeskundige behan<strong>de</strong>ling<br />
smarten, zwijmelingen, bedwelmdhe<strong>de</strong>n, aambor<br />
te stellen. {N. Rott. Ct.)<br />
stigheid, geraaktheid, rhumatismus, onzuiverhe<strong>de</strong>n<br />
van het bloed, hartziekten."<br />
Waaruit bestaan dan wel die won<strong>de</strong>rpillen ?<br />
CORRESPONDENTIE. Vermoe<strong>de</strong>lijk uit wat nieuws, want <strong>de</strong> gewon©purgeermid<strong>de</strong>len,<br />
die op <strong>de</strong> maag en darmen<br />
J. L. B. te M. Wij danken u voor uwe opmerking ; werken, wor<strong>de</strong>n afgekeurd. Om hieromtrent zeker<br />
een verband tusschen <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> firma's kon<strong>de</strong>n wij echter heid te verkrijgen, heeft <strong>de</strong> heer A. J. WIJNNE,<br />
niet vaststellen.<br />
thans te Rotterdam,, <strong>de</strong> pillen on<strong>de</strong>rzocht en wek<br />
W. F. d. O. te B. Voor <strong>de</strong> gezon<strong>de</strong>n Zitrikzeescke Ct. met het volgen<strong>de</strong> resultaat : Elke pil woog on<br />
betuigen wij onzen dank ; naar die advertentie wordt<br />
geveer een halve gram ; daarvan kon een licht<br />
on<strong>de</strong>rzoek gedaan.<br />
— Eveneens betuigen wij onzen dank voor het gezon<strong>de</strong>n I rood, later wit omhulsel wor<strong>de</strong>n verwij<strong>de</strong>rd, dat<br />
Nieuws voor IJseelstein enz.<br />
! 300 mgr. woog en bestond uit suiker, talk en»<br />
Dr. A, E. t. O. te H. Minjah tenekawang is een zacht een roo<strong>de</strong> aniline-kleurstof. Voor <strong>de</strong> eigenlijke-<br />
plantenvet uit Borneo, dat spoedig rans wordt. Het zal pil bleef dus 200 mgr. over en daarin werd met<br />
bij kinkhoest even veel of even weinig dienst doen als een zekerheid aangetoond kleine hoeveelhe<strong>de</strong>n aloè<br />
beetje ou<strong>de</strong> reuzel, hier te lan<strong>de</strong> als huismid<strong>de</strong>l aangewend. en jalape-stengélhars, terwijl <strong>de</strong> hoofdmassa een<br />
Toezen<strong>de</strong>r van <strong>de</strong> Prov. Groniger Ct. Voor het mid<strong>de</strong>l plantaardig extract was. 't Is waarlijk om te-<br />
Kawa8an wordt <strong>tegen</strong>woordig een kwakzalverachtige reclame lachen als 't niet zoo treurig ware ! Twee van<br />
gemaakt. Bij gebruik zon<strong>de</strong>r voorkennis van een geneesheer,<br />
die zich op <strong>de</strong> hoogte van <strong>de</strong> kwaal heeft gesteld, <strong>de</strong> meest sterk-werken<strong>de</strong>, eeuwen lang beken<strong>de</strong>-<br />
kan men zich aan het grootste gevaar blootstellen. purgeermid<strong>de</strong>len, die dikwijls door geneesheeren<br />
wor<strong>de</strong>n voorgeschreven, maar die, bij een lang<br />
G. v. O. te Vö. Zijn <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>ne Maandbla<strong>de</strong>n<br />
in uw bezit gekomen ?<br />
durig en voortgezet gebruik, zeer noodlottige gevolgen<br />
na zich kunnen slepen, al zegt ook DUPUIS,<br />
Dr. L. H. N. te B. Dank voor uw schrijven, dat te Jaat<br />
voor dit no. kwam. Voor <strong>de</strong> toezending van ver<strong>de</strong>re stuk dat zij, „samengesteld uit uittreksels van krui<strong>de</strong>n,<br />
ken hou<strong>de</strong>n wij ons aanbevolen.<br />
nooit kwaad doen."
No. 5. Mei 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtig^te Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. P. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist ie Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en hééft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—. •<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S- bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Berichten: Een request in zake Eilers. = De brochure<br />
van Eilers. — Onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>.<br />
— I<strong>de</strong>m tandheelkun<strong>de</strong>. — Een vervolging. — Een<br />
kwakzalver die dokter was. — Een nieuw tijdschrift. —<br />
Fastor Felke. — Bestrijding van geheimmid<strong>de</strong>len-han<strong>de</strong>l in<br />
Zürich.<br />
M e <strong>de</strong> <strong>de</strong> e 1 in ge n van verschillen<strong>de</strong>n aard:<br />
De Sirène à voyelles. — Glycurine. — De krui<strong>de</strong>n van een<br />
somnambule. — Amol. — Een kwakzalversverbod in 1140<br />
in Zuid-Italië.<br />
Ingezon<strong>de</strong>n : Christian Science.<br />
Boekbeschouwing : Geneeskundige Encyolopaedie<br />
in het huisgezin.<br />
Uit <strong>de</strong> Pers . Pinkpillen-Geneesmid<strong>de</strong>len. — Granuline.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen: Sloan's liniment.<br />
BERICHTEN.<br />
In zake Eilers. Het navolgen<strong>de</strong> request<br />
is <strong>de</strong>zer dagen ingekomen bij Zijne Ex. <strong>de</strong>n Minister<br />
van Binnenlandsche Zaken :<br />
Aan<br />
Zijne Excellentie <strong>de</strong>n Minister van Binnenlandsche<br />
Zaken.<br />
Greven met verschuldig<strong>de</strong>n eerbied te kennen <strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong>D :<br />
F. A. HAARHATJS, Hôtel-eigenaar te Cleve, L. F.<br />
KOP, Rijks-Ambtenaar te Amsterdam, G. BRUIJN,<br />
Gemeente-Ambtenaar te Amsterdam, Ds. P. E. v.<br />
SCHALK, Predikant te Anna Jacoba Por<strong>de</strong>r, K. LE<br />
COINTRE, Uitgever te Goes, A. J. W. v. SAMBEEK,<br />
Aannemer te Nijmegen, W. THUSISSEN, Aannemer<br />
te Nijmegen ;<br />
dat, <strong>de</strong> heer H. J. EILERS, directeur en eigenaar<br />
van het Int. Che'm. Laboratorium te Oegstgeest bij<br />
Lei<strong>de</strong>n, thans verblijf hou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> te CJeve in Duitschland,<br />
het voornemenheefton<strong>de</strong>r<strong>de</strong>GemeenteHeumen<br />
bij Nijmegen een Sanatorium voor Tuberculoselij<strong>de</strong>rs<br />
te gaan stichten, genaamd : ,,Eben Haëzer" ;<br />
dat, <strong>de</strong> bedoeling van <strong>de</strong>n genoem<strong>de</strong>n heer H. J.<br />
EILERS daarme<strong>de</strong> is, om, terzij<strong>de</strong> gestaan door een<br />
bevoegd Medicus, het afdoen<strong>de</strong> van <strong>de</strong> door hem<br />
uitgevon<strong>de</strong>n mid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> tuberculose, proefon<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>lijk<br />
en openlijk te bewijzen ;<br />
dat, on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong>n als leeken op medisch<br />
gebied, zich geheel onthou<strong>de</strong>n van eene appreciatie<br />
van <strong>de</strong> door <strong>de</strong>n heer EILERS uitgevon<strong>de</strong>n geneesmid<strong>de</strong>len,<br />
doch dat het him billijk en rechtvaardig<br />
voorkomt, dat hem <strong>de</strong> gelegenheid wor<strong>de</strong> geschonken<br />
<strong>de</strong> <strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijkheid van zijne uitvinding, openlijk<br />
te bewijzen, en hij daarin wor<strong>de</strong> gesteund ;<br />
dat, on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong>n bovendien, <strong>de</strong>n 26sten<br />
December 1911 in het Park-Hôtel Robbers te Cleve,<br />
in verga<strong>de</strong>ring vereenigd. kennis en inzage hebben<br />
genomen van meer dan driehon<strong>de</strong>rd dankbetuigingen<br />
en verklaringen van personen uit alle oor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>s<br />
lands, welke door <strong>de</strong> toepassing van die mid<strong>de</strong>len,<br />
geheel genezen waren;<br />
dat, on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong>n er daarom geen bezwaar<br />
in hebben gezien (doch in<strong>tegen</strong><strong>de</strong>el meencn een goed<br />
werk te doen) zich te constitueeren tot eene Com<br />
missie van beheer en controle over bedoeld Sanatorium<br />
;<br />
dat, zij vertrouwen bij hunnen arbeid van <strong>de</strong> zij<strong>de</strong><br />
van Hare Majesteits ïtegeering eer<strong>de</strong>r me<strong>de</strong>werking<br />
dan <strong>tegen</strong>werking te moge,n on<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>n en hopen,<br />
dat het Uwe Excellentie mogelijk zal zijn, zoo noodig<br />
in overleg met Uwe ambtgenoot, Z.Ex. <strong>de</strong>n Minister<br />
van Justitie, stappen in <strong>de</strong>ze richting te doen.<br />
Gedaan te Cleve Rhnl. (Duitschland) enz. enz.~<br />
<strong>de</strong>n 30sten Maart 1912 (volgen <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rteekeningen.)<br />
De brochure van Eilers. Amersfoortsch<br />
Dagblad schrijft :<br />
„Waarom zoo en niet an<strong>de</strong>rs V' door H. J.<br />
EILERS, presi<strong>de</strong>nt-generaaî van <strong>de</strong> int. vereeniging<br />
tot bestrijding <strong>de</strong>r tuberculose „Het gou<strong>de</strong>n Kruis",<br />
directeur van het internationaal Laboratorium te<br />
Oegstgeest."<br />
De schrijver wil bij Nijmegen een sanatorium<br />
oprichten en verklaart dat <strong>de</strong> opbrengst van zijn<br />
pennevrucht geheel ten bate daarvan zal komen.<br />
Hij hoopt dat zijn geschrift het bewijs zal leveren<br />
,,van <strong>de</strong>n moed, die hem bezielt", en steekt dan aldus<br />
van wal: „Voor ik overga u eenige aangename uurtjes<br />
aan <strong>de</strong> praat te hou<strong>de</strong>n met een paar verhalen<br />
wil ik eerst een nuttig werk doen, en u iets vertellen<br />
over <strong>de</strong> verwoestingen <strong>de</strong>r longen door tuberculose"<br />
enz. enz."<br />
Wij hebben het boekje eens doorgezien, maar het<br />
spijt ons (voor <strong>de</strong>n heer EILERS) te moeten verklaren,<br />
dat we daarbij <strong>de</strong> gedachte aan humbug niet van ons<br />
af kon<strong>de</strong>n zetten. We kunnen het, met <strong>de</strong>n besten<br />
wil, niet beschouwen als een „ernstig werk in het<br />
belang van <strong>de</strong> menschheid". Veeleer achten we het<br />
geschikt voor Kokadorus, om er mee op <strong>de</strong> markt<br />
te gaan staan.<br />
Onbevoegd uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>.<br />
Door <strong>de</strong> politie te Alkmaar .is <strong>tegen</strong> een<br />
gehuw<strong>de</strong> dame, mevrouw O. H., wegens onbevoegd<br />
uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>, proces-verbaal opgemaakt.<br />
{De Tijd.)<br />
Onbevoegd uitoefenen <strong>de</strong>r tandheelkun<strong>de</strong>.<br />
Door <strong>de</strong> politie te Enkhuizen is<br />
proces-verbaal opgemaakt <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n tandtechnicus<br />
H. Wi, wonen<strong>de</strong> te Amsterdam, wegens het onbevoegd<br />
uitoefenen <strong>de</strong>r tandheelkun<strong>de</strong>. (Telegraaf.)<br />
Een vervolging. Naar men aan <strong>de</strong> Zw. Ct.<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elt, zal <strong>de</strong> heer J. H. VAN GRAFHORST, arts<br />
te Apeldoorn, <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n heer G. OOSTERBAAN, inspecteur<br />
van <strong>de</strong> volksgezondheid te Zwolle een actie<br />
instellen naar aanleiding van het artikel van <strong>de</strong>n<br />
heer Oosterbaan in <strong>de</strong> Zw. Ct. getiteld: granuline.<br />
dat wij in een an<strong>de</strong>re rubriek in dit no. hebben<br />
overgenomen.<br />
Een kwakzalver, die dokter, of<br />
een dokter, die kwakzalver was. Een<br />
Haagsche me<strong>de</strong><strong>de</strong>werker van <strong>de</strong> N. R. Ct. schrijft :<br />
Dezer dagen vernam ik, en on<strong>de</strong>r zulke omstandighe<strong>de</strong>n,<br />
dat ik voor <strong>de</strong> waarheid kan instaan,<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.25<br />
hoe een jaren lang bekend en veel geld verdienend<br />
kwakzalver, op wien <strong>de</strong> justitie al lang loer<strong>de</strong> zon<strong>de</strong>r<br />
hem in het net te krijgen, ein<strong>de</strong>lijk een onvoorzichtigheid<br />
beging : hij had een zeker geneesmid<strong>de</strong>lJ op<br />
een papiertje geschreven, dit papiertje had <strong>de</strong> magistraat<br />
te pakken, een recept dus, onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening<br />
van <strong>de</strong> geneeskunst, proces-verbaal. De<br />
kwakzalver verschrok hevig, stond besluiteloos, vroeg<br />
ein<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong>n veldwachter geheimzinnig, op zijn<br />
stu<strong>de</strong>erkamer te komen, smeekte hem niemand te<br />
zullen zeggen, wat hij zien zou en toon<strong>de</strong> hem....<br />
zijn arts-diploma, volkomen echt en in or<strong>de</strong>.<br />
Que voulez vous % Als arts had hij drie jaar lang<br />
op <strong>de</strong>n eersten patiënt gewacht, als kwakzalver ziet<br />
hij <strong>de</strong> menschen van -hein<strong>de</strong> en ver tot zich komen,<br />
hoort hij zich bezingen in hoogdraven<strong>de</strong> verzen en<br />
is hij — het is bijzaak natuurlijk — ook rijk in aardsche<br />
goe<strong>de</strong>ren gewor<strong>de</strong>n.<br />
Zóó moet men doen en hoewel <strong>de</strong>ze doktersgeschie<strong>de</strong>nis<br />
niet in Den Haag speelt, zoo moest men<br />
vooral doen in Den Haag, waar een mid<strong>de</strong>lmatig<br />
kwakzalver driemaal meer toeloop heeft dan <strong>de</strong> beste<br />
dokter, die inplaats van naar <strong>de</strong> sterren, in boeken<br />
heeft gekeken.<br />
Een nieuw tijdschrift. Hygienisck Bevy<br />
is <strong>de</strong> titel van een Maandblad, dat se<strong>de</strong>rt Januari<br />
j.1. in Zwe<strong>de</strong>n is verschenen. Het staat on<strong>de</strong>r redactie<br />
van Prof. Med. Dr. TORSTEN THUNBERG te Lund,<br />
een <strong>de</strong>r personen, die zich bij <strong>de</strong> oprichting van het<br />
Internationaal Comité zur Bekämpfung <strong>de</strong>r Charlatannerie<br />
terstond daarbij aansloten. Het is dus te<br />
begrijpen dat <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalverij -een<br />
groote rubriek in het nieuwe tijdschrift inneemt.<br />
Wij heeten het welkom !<br />
Pastor Felke. Omtrent <strong>de</strong>zen z.g. „Lehmpastor",<br />
die o. m. <strong>de</strong> diagnose uit <strong>de</strong> oogen zijner<br />
patiënten vaststel<strong>de</strong>, berichten verschillen<strong>de</strong> Duitsche<br />
bla<strong>de</strong>n, dat hij zijn ambt heeft neergelegd.<br />
Als re<strong>de</strong>n tot dit besluit meldt o.a. het Kölner Tageblaü<br />
(<strong>de</strong> bewon<strong>de</strong>raars van FELKE spreken het begrijpelijker<br />
wijze <strong>tegen</strong>) dat F. bij <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van<br />
zijn vrouwelijke patiënten zich vrijhe<strong>de</strong>n veroorloofd<br />
heeft, die met het on<strong>de</strong>rzoek niets te maken had<strong>de</strong>n.<br />
Volgens an<strong>de</strong>re lezingen is <strong>de</strong> zaak nog veel erger.<br />
F. zou namelijk met een jonge vrouw van een officier<br />
echtbreuk hebben gepleegd. Toen <strong>de</strong> geruchten over<br />
dit voorval maar niet wil<strong>de</strong>n verstommen trok zich<br />
ten slotte het Consistorie, waaraan F. on<strong>de</strong>rworpen<br />
is, <strong>de</strong> zaak aan en- begon een on<strong>de</strong>rzoek in te stellen.<br />
Het resultaat van dit on<strong>de</strong>rzoek heeft FELKE niet<br />
afgewacht ; hij is vrijwillig uit het geestelijk ambt<br />
getre<strong>de</strong>n.<br />
Bestrijding van <strong>de</strong>n verkoop van<br />
geheimmid<strong>de</strong>-len in Zürich. Wie geheimmid<strong>de</strong>len<br />
of spécialités zon<strong>de</strong>r toestemming van<br />
<strong>de</strong> gezondheidsdirectie in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l brengt of tracht<br />
te brengen is, volgens besluit van <strong>de</strong>n kantonraad,<br />
strafbaar. <strong>Aankondigingen</strong> door mid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong> pers<br />
zijn strafbaar wanneer <strong>de</strong> geheimmid<strong>de</strong>len en spécialités<br />
door <strong>de</strong> gezondheidsdirectie verbo<strong>de</strong>n zijn.<br />
(Apoth. Zeit.)
MEDEDEELINGEN<br />
VAN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
De Sirène à Toy elles.<br />
Naar aanleiding van <strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n, gesproken<br />
door dr. ABRAHAM KUIPER, dat <strong>de</strong> ,,Sirène à<br />
voyelles" hem zoo uitstekend <strong>tegen</strong> zijn doofheid<br />
had geholpen, is ons van verschillen<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>n<br />
om inlichtingen gevraagd. Wij kunnen die geven<br />
aan <strong>de</strong> hand van het verslag eener bespreking<br />
in <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rl. Keel- Neus- en Oorheelkundige<br />
Vereeniging, verschenen in het Ned. Tijdschrift<br />
voor Geneeskun<strong>de</strong> van 20 April 1.1.<br />
Dr. DE ROCHEMONT <strong>de</strong>ed daar me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling<br />
van <strong>de</strong> gevallen door hem behan<strong>de</strong>ld met <strong>de</strong>ze<br />
sirene (toestel van Marage). Hij had er 25 patiënten<br />
mee behan<strong>de</strong>ld en allen waren verbeterd.<br />
Hij voorspel<strong>de</strong> aan <strong>de</strong> metho<strong>de</strong> van stelselmatige<br />
prikkeling <strong>de</strong>r gehoorszenuwen door gelui<strong>de</strong>n een<br />
groote toekomst.<br />
Prof. ZWAARDEMAKER schreef <strong>de</strong> me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>el<strong>de</strong><br />
verbeteringen daaraan toe, dat dooven zich<br />
veelal ait het gesprek, dat zij niet goed kunnen<br />
volgen, terugtrekken. Doordat zij geen aandacht<br />
meer aan geluidindrukken schenken, wordt<br />
•dan hun gehoor, door niet-gebruik nog slechter.<br />
De gehooroefeningen nu zijn oefeningen van <strong>de</strong><br />
aandacht, die zich meer op <strong>de</strong> geluidsindrukken<br />
richt. Hij heeft geen eigen ervaring en hij<br />
vreest dat <strong>de</strong> patiënten, wanneer zij niet meer<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>ze suggestie staan, in <strong>de</strong>n ou<strong>de</strong>n toestand<br />
zullen terugzinken.<br />
Dr. HARTOG en Dr. BINNERTS behan<strong>de</strong>len <strong>de</strong><br />
dooven niet met <strong>de</strong> Sirene, maar met <strong>de</strong>n zgn.<br />
electrofoon van Zünd-Burguet. Van 48 behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong><br />
zieken was bij Dr. HARTOG het succes 18<br />
maal nul ; 9 maal matig ; 21 maal belangrijk.<br />
De meeste sprekers waren zeer sceptisch ten<br />
opzichte van <strong>de</strong> te verkrijgen resultaten, met<br />
name Dr. SIKKEL, Dr. POSTHUMUS MEYJES, Dr.<br />
QTJIX en Prof. BURGER, die geen van allen <strong>de</strong><br />
behan<strong>de</strong>ling aan hun patiënten durven aanra<strong>de</strong>n.<br />
De heeren POSTHUMUS MeYJES en VAN DER<br />
HOEVEN LEONHARD vermel<strong>de</strong>n elk een geval,<br />
dat door <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van Zünd-Burguet verergerd<br />
is. De heeren KAN en HENKES vermel<strong>de</strong>n<br />
gevallen, waarin <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling geen nut<br />
heeft gesticht.<br />
Alles saamgenomen, blijkt <strong>de</strong>ze behan<strong>de</strong>ling<br />
zich nog te bevin<strong>de</strong>n in het stadium van het<br />
experiment.<br />
De behan<strong>de</strong>ling zelf kan zeker niet tot <strong>de</strong> kwakzalversmid<strong>de</strong>len<br />
wor<strong>de</strong>n gerekend, al noem<strong>de</strong> een<br />
<strong>de</strong>r sprekers ook <strong>de</strong> onrijpe me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen in niet<br />
wetenschappelijke bla<strong>de</strong>n kwakzalverachtig.<br />
De zaak behoort dus niet in ons blad thuis<br />
en wij zullen er ver<strong>de</strong>r het zwijgen toe doen.<br />
Glycurine. Antidiabetische thee.<br />
Er bestaat een plantje — een z.g. onkruid —<br />
Polygonum aviculare, Duizendknoop of Varkensgras,<br />
waarvan vele kwakzalvers won<strong>de</strong>ren verteld<br />
hebben, die het in geen enkel opzicht toekomen.<br />
Als Russische borstthee of Homeriana-thee werd<br />
het als een uitstekend mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> tering met<br />
veel ophef aanbevolen en bij ons te lan<strong>de</strong> is het<br />
een kwakzalverster te Bla<strong>de</strong>l, die het gedurig<br />
als een bijzon<strong>de</strong>r werkend mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> suikerziekte<br />
aanprijst.<br />
Herhaal<strong>de</strong> malen — om ons tot <strong>de</strong>ze laatste<br />
aanbeveling te bepalen — hebben wij erop gewezen<br />
dat varkensgras zon<strong>de</strong>r eenige gunstige<br />
uitwerking bij suikerziekte is, al beweert <strong>de</strong> juffrouw,<br />
adres hulppostkantoor te Bladél, ook an<strong>de</strong>rs.<br />
Maar <strong>de</strong> arme suikerzieken kunnen getroost zijn.<br />
Er is een an<strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>l, Glycurine, hier te lan<strong>de</strong><br />
door een zekeren mijnheer G. COBBENHAGEN uit<br />
Brussel ingevoerd, dat redding zal brengen. Men<br />
leze slechts <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong>, door hem verstrekte<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling :<br />
jijb „Na met <strong>de</strong> Glycurine een groot aantal uitsteken<strong>de</strong><br />
genezingen van <strong>de</strong> suikerziekte verkregen<br />
te hebben en aangemoedigd door <strong>de</strong>n<br />
steun van verschillen<strong>de</strong> geneesheer en, heb ik<br />
aan het dringend verzoek van een groot aantal<br />
genezenen toegegeven, om het publiek <strong>de</strong> Glycurine<br />
bekend -te maken. Ik heb ze aangebo<strong>de</strong>n<br />
on<strong>de</strong>r twee verschillen<strong>de</strong> vormen n.1. <strong>de</strong> eene in<br />
Amol.<br />
een doos, welke het mengsel <strong>de</strong>r theeën bevat, „Wat is. Amol, dat <strong>tegen</strong>woordig veel wordt<br />
waarvan het voldoen<strong>de</strong> is een aftreksel te maken geadverteerd en dat zelfs een apotheker te Am<br />
en <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re in een flesch met geconcentreer<strong>de</strong> sterdam voor zijn winkelraam heeft uitgestald?"<br />
elixir. Dit laatste is vooral geschikt voor <strong>de</strong> Aldus wordt ons gevraagd en — op gezag van<br />
talrijke personen, wier bezighe<strong>de</strong>n niet toelaten <strong>de</strong> ,,Gesundheitslehrer" kunnen wij me<strong>de</strong>elen dat<br />
eiken dag versehe thee te zetten.<br />
het bestaat uit een vloeistof, die ongeveer over<br />
De Glycurine is samengesteld uit verschillen<strong>de</strong> eenkomt met Eau <strong>de</strong>s Carmes en zeker niet <strong>de</strong><br />
geneeskrachtige planten (*) en heeft een onbetwist- | werking heeft, die haar in <strong>de</strong> reclames wordt<br />
baar goe<strong>de</strong> uitwerking op alle suikerziekten, I toegeschreven.<br />
het zij van jongen of ou<strong>de</strong>n datum ; zij geneest In verband tot dat Amol staat een" geschie<br />
<strong>de</strong>ze ziekte in zeer korten tijd, zelfs dan wan<strong>de</strong>nis, die in <strong>de</strong> Gesundheitslehrer wordt verteld<br />
neer alle synthetische en minerale geneesmid<strong>de</strong>len | en waarvan het wel nuttig is een en an<strong>de</strong>r me<strong>de</strong><br />
gefaald hebben. Van het begin <strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling te <strong>de</strong>elen :<br />
af voelt <strong>de</strong> zieke zich boter, <strong>de</strong> krachten keeren In <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong>woordig vrouwen<br />
terug, <strong>de</strong> onstilbare dorst van vroeger, waaraan gezocht, die op eenvoudige wijze geld willen<br />
<strong>de</strong> suikerzieke meestal lijdt, wordt spoedig ge- verdienen. Wie daarop schrijft ontvangt van <strong>de</strong><br />
lescht en <strong>de</strong> hoeveelheid suiker, die <strong>de</strong> urine firma VOLRATH WASMUTH te Hamburg, (die zich<br />
[ beva*/ vermin<strong>de</strong>rt verbazend snel.<br />
hofleverancier van Z. H. <strong>de</strong>n Paus en van <strong>de</strong> heilige<br />
In al <strong>de</strong> gevallen, waarin Glycurine gebruikt apostolische paleizen noemt) reclame materiaal<br />
werd, wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong> hoogst gestel<strong>de</strong> verwachtingen over Bad-jo en Amol. Dit materiaal bestaat uit<br />
overtroffen en talrijke zieken, die reeds alle ge- j verschillen<strong>de</strong> brochures, die vooreerst moeten<br />
neesmid<strong>de</strong>len zon<strong>de</strong>r eenig goed gevolg beproef aantoonen dat Lactor en Rad-jo van DR. MED.<br />
<strong>de</strong>n, hebben spoedig een volkomen genezing, HEY ZOO uitstekend helpen bij zwangere en<br />
waarop zij niet meer hoopten, verkregen. zoogen<strong>de</strong> vrouwen.<br />
Gebruiksaanwijzing. Van <strong>de</strong> thee De brochures dragen als naam van <strong>de</strong>n schrij<br />
neemt men een vingergreep (hoeveelheid van ver dien van DR. MED. F. HEY, iemand die in<br />
een eetlepel) voor een kop en laat ze op warm Duitschland niet als arts is toegelaten. Zooals<br />
water in een gesloten pot geduren<strong>de</strong> een half bekend is, is hij het, die <strong>de</strong>n naam onzer Ko<br />
uur trekken. Men drinkt hiervan dagelijks 3 of ningin en van PROE. KOTJWER misbruikt heeft<br />
4 koppen naar gelang van <strong>de</strong>n ou<strong>de</strong>rdom <strong>de</strong>r om reclame voor zijn niets-beteekenend praepa-<br />
ziekte.<br />
raat Bad-jo te maken.<br />
Van het elixer neemt men een eetlepel in een Het mid<strong>de</strong>l wordt door <strong>de</strong> firma WASMUTH te<br />
glas water, hetzij warm of koud, 3 of 4 maal Hamburg in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l gebracht, welke firma<br />
dagelijks.<br />
voor dit doel <strong>de</strong> firmanaam „Dr. med. Heys<br />
Wanneer <strong>de</strong> hoeveelheid suiker groot is, of <strong>de</strong> Rad-Jo Versand" heeft aangenomen, om <strong>de</strong><br />
analyse <strong>de</strong>r urine <strong>de</strong> aanwezigheid van acetone menschen te doen gelooven dat een geneeskundige<br />
of van eiwit aantoont, is het logisch en zelfs aan het hoofd staat.<br />
noodzakelijk dat <strong>de</strong> zieke zich onthoudt van het Door <strong>de</strong> vele aanvallen die HEY te verduren<br />
I gebruik van suiker- en zetmeelhou<strong>de</strong>nd voedsel, had schijnt die naam voor <strong>de</strong> firma WASMUTH<br />
zooals erwten, boonen en alle meelachtige groen min<strong>de</strong>r gewenscht te zijn gewor<strong>de</strong>n, zoodat <strong>de</strong>ze<br />
ten, en in 't algemeen van alle peulvruchten, in het publiek <strong>de</strong> verklaring afleg<strong>de</strong>, dat <strong>de</strong><br />
suikerhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> dranken en bier. Het is <strong>de</strong>n firma W. en DR. H. nooit in<strong>de</strong>ntisch geweest<br />
I zieke veroorloofd zuiver roggebrood te gebruiken, zijn. Toch wordt, zooals boven gezegd, door eerst<br />
aardappelen, groene groenten, chicoreiachtige genoem<strong>de</strong> firma voor het Bad-jo reclame ge<br />
planten, kool, sla enz., zuiver water te drinken, maakt, tegelijk met Amol, een mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong><br />
,lichte koffie, lichte thee, Bor<strong>de</strong>aux-wijn met alles en nog wat, waarvan <strong>de</strong> verdiensten wor<br />
water gemengd. Zoodra als <strong>de</strong> suiker verdwenen <strong>de</strong>n opgehemeld in een aankondiging, geschreven<br />
is, hetgeen na eenige weken, somtijds zelfs na door DR. MED. HEY Hamburg, 't Is om duize<br />
eenige dagen, gebeurt, kan <strong>de</strong> zieke langzamerlig te wor<strong>de</strong>n met al die naamsveran<strong>de</strong>ringen<br />
hand tot het gewone voedsel terugkeeren, doch maar bevreem<strong>de</strong>nd is het niet voor hen, die<br />
steeds on<strong>de</strong>r voortzetting van het gebruik <strong>de</strong>r eenigzins op <strong>de</strong> hoogte zijn van <strong>de</strong> han<strong>de</strong>lingen<br />
,,Glycurine", dat zal vermin<strong>de</strong>rd wor<strong>de</strong>n van 4 van <strong>de</strong> mo<strong>de</strong>rne kwakzalvers. Gaat 't eene mid<br />
maal dagelijks op 3 maal, vervolgens twee maal; <strong>de</strong>l niet, dan wat an<strong>de</strong>rs on<strong>de</strong>r een an<strong>de</strong>ren<br />
alsdan één keer per dag bij voorkeur <strong>de</strong>s morgens, naam bedacht ; 't komt er niet op aan, als het<br />
wanneer men nog nuchter is, om ten slotte er publiek maar koopt. Een leerzaam voorbeeld<br />
geheel me<strong>de</strong> op te hou<strong>de</strong>n."<br />
van een <strong>de</strong>rgelijke han<strong>de</strong>lwijze, betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
Wij hebben voor 75 cent een pakje krui<strong>de</strong>n kwakzalversmid<strong>de</strong>len Benascine, Antipositine en<br />
gekocht en uit ons on<strong>de</strong>rzoek — l?ter bevestigd Vitaline zullen wij in een volgend no. brengen.<br />
door Dr. J. DEKKER te Haarlem — is gebleken,<br />
dat <strong>de</strong> krui<strong>de</strong>n beston<strong>de</strong>n uit Polygonum<br />
aviculare of Varkensgras 't zelf<strong>de</strong> onnutte goedje, Een kwakzalversverbod in 1140 in Zuid-ltalië.<br />
dat uit Bla<strong>de</strong>l wordt verstrekt.<br />
Dr. HENRY GRAACK, een bekend schrijver<br />
Moeten wij er meer van zeggen ?<br />
over gezondheidswetten, verhaalt in <strong>de</strong> Gesundheitslehrer<br />
het volgen<strong>de</strong> :<br />
In het jaar 1140 vaardig<strong>de</strong> Koning ROGER VAN<br />
De krui<strong>de</strong>n Tan een Somnambule. APTJXIE EN SICILIË het volgen<strong>de</strong> 'besluit uit.<br />
Ie<strong>de</strong>r die zich op <strong>de</strong> genezing van zieken wil<br />
In <strong>de</strong>n Haag, Hugo <strong>de</strong> Grootstraat 33, woont<br />
toeleggen moet zich bij onze ambtenaren en<br />
een zich noem<strong>de</strong> somnambule. Mevrouw LINA—<br />
rechters aanmel<strong>de</strong>n om hunne toestemming te<br />
TER DAM. Gevraagd hoe ze haar somnambulisme<br />
verkrijgen. Wie <strong>tegen</strong> dit verbod han<strong>de</strong>lt zal<br />
verkreeg, verklaar<strong>de</strong> ze „in betrekking met God<br />
voor zijn lichtzinnige han<strong>de</strong>ling, na verbeurd<br />
te staan". Tegen f 5,— per visite geeft ze haar<br />
verklaring van al zijn goe<strong>de</strong>ren in <strong>de</strong>n kerker<br />
„patiënten" behalve crocu martis (vermoe<strong>de</strong>lijk<br />
geworpen wor<strong>de</strong>n ; want dit besluit is ontstaan<br />
crocus martis, staalpoe<strong>de</strong>r) een pakje krui<strong>de</strong>n,<br />
om onze on<strong>de</strong>rdanen te beschermen voor <strong>de</strong> reeds<br />
waarvan het aftreksel gebruikt moet wor<strong>de</strong>n.<br />
vooraf te verwachten gevaren, waarin zij door<br />
Deze, dus min of meer god<strong>de</strong>lijke krui<strong>de</strong>n zijn<br />
onweten<strong>de</strong> medicasters zullen wor<strong>de</strong>n gestort.<br />
voor ons on<strong>de</strong>rzocht door Dr. J. DEKKER te<br />
Haarlem, die daarin <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> bestand<strong>de</strong>elen<br />
Het bedoel<strong>de</strong> besluit had dus een goe<strong>de</strong>n<br />
vond :<br />
grond. In <strong>de</strong> 13e eeuw werd het door een kleinzoon<br />
van ROGER, Keizer FRIEDRICH II, vernieuwd<br />
Zoethoutwortel, klaprozen, lijnzaad, venkel,<br />
en op enkele punten verscherpt. De' wetten van<br />
| steranijs, oranjeschillen, kruizemunt, gewone<br />
Keizer FRIEDRICH wer<strong>de</strong>n in 1231 uitgevaardigd ;<br />
kamillen, salieblad, gemberwortel, rhamnusbast,<br />
het besluit van ROGER werd opnieuw opgeno<br />
een stukje glas, een menschenhaar en dan nog<br />
men en in een an<strong>de</strong>r hoofdstuk het volgen<strong>de</strong><br />
een schub-achtige massa, die nog na<strong>de</strong>r wordt<br />
bepaald :<br />
on<strong>de</strong>rzocht. Veel won<strong>de</strong>rbaarlijks is er aan dit<br />
Daar <strong>de</strong> onbekwaamheid van <strong>de</strong> midicasters<br />
zeer gewone krui<strong>de</strong>nmengsel niet te zien en bij<br />
<strong>de</strong> volksgezondheid zon<strong>de</strong>r twijfel groote, ja onzon<strong>de</strong>re<br />
genezing niet van te verwachten.<br />
geneeslijke won<strong>de</strong>n kan toebrengen, zoo bevelen<br />
wij, dat niemand in <strong>de</strong> toekomst zich <strong>de</strong> titel<br />
(*) Wij cursiveeren. RED.<br />
van Arts mag aanmatigen of <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong>
mag uitoefenen, die niet vooraf te Salerno, op hulp bij <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> zocht, ja misschien door zoekers klakkeloos als een ou<strong>de</strong> biek op stal<br />
grond van een openbaar examen voor een col- <strong>de</strong>ze was opgegeven, of waarin C. S. hielp om zet, en dat in een zaak waar het het leven<br />
legie van leeraren van <strong>de</strong> faculteit <strong>de</strong>r medicijnen verlossing te brengen van verkeer<strong>de</strong> of zondige onzer me<strong>de</strong>menschen geldt, dan gelooven wij niet<br />
als geschikt is bevon<strong>de</strong>n, vervolgens in onze gewoonten en neigingen, die het levensgeluk in dat het overdreven conservatisme is, als men <strong>de</strong><br />
<strong>tegen</strong>woordigheid of in die van onzen plaatsver gevaar brengen, zijn zoo talrijk, dat men ze niet | zaak zelve en <strong>de</strong> propaganda daarvoor nog<br />
vanger een getuigschrift ontvangen heeft van <strong>de</strong> meer ontkennen kan<br />
meer, met het uiterste wantrouwen beschouwt.<br />
examinatoren of onze ambtenaren over zijn vol Zou een geneesheer, die, naar zijn beste weten I Al dat mooi's is ons nog lang en lang niet<br />
doen<strong>de</strong> medische kennis en ten slotte van ons ! en met volle toewijding han<strong>de</strong>lend, een patient rijp genoeg om tot <strong>de</strong> groote en onoor<strong>de</strong>elkun<strong>de</strong><br />
bevoegdheid tot uitoefening <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong> verliest, min<strong>de</strong>r strafbaar zijn dan een Scientist, dige massa te wor<strong>de</strong>n gebracht. Voorloopig twij-<br />
heeft verkregen. Diegene die in <strong>de</strong> toekomst <strong>de</strong>n die hoewel eveneens naar zijn beste weten en met felen wij nog of 't ooit rijp zal wor<strong>de</strong>n. En als<br />
moed zou hebben, niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> dit verbod volle toewijding han<strong>de</strong>lend, voor hetzelf<strong>de</strong> feit uit God niets dan goeds voortkomt is ook <strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> practijk uit te oefenen zal gestraft wor<strong>de</strong>n komt te staan ? Christian Scientisten hebben het medische wetenschap uit God voortgekomen, of<br />
met een jaar kerkerstraf en verbeurdverklaring volste recht voor zich zelf die geneeswijze toe te openbaart God zijn goedheid alleen <strong>de</strong>n dweeper<br />
van zijne goe<strong>de</strong>ren.<br />
passen, waarbij zij het meeste baat vin<strong>de</strong>n, en zij en <strong>de</strong>n eerlijken werker niet ?<br />
Naar dit Zuid-Italiaansche voorbeeld, schrijft I zou<strong>de</strong>n al zeer onchristelijk zijn, indien zij niet Wij zullen het hierbij laten. Nu wij <strong>de</strong> geachte<br />
<strong>de</strong> Gesundheitslehrer ver<strong>de</strong>r, zijn in <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>n- I an<strong>de</strong>ren, die hen om hulp vragen, geven wat hen ! Inzendster <strong>de</strong> gelegenheid hebben gegeven hare<br />
eeuwen en ook daarna in bijna alle Europeesche maar mogelijk is. In een vrij land kan men <strong>de</strong> opinie te verkondigen en daar<strong>tegen</strong>over onze<br />
staten bepalingen vastgesteld die <strong>de</strong> toelating | menschen moeilijk verbie<strong>de</strong>n, God zóó goed te meening kon<strong>de</strong>n stellen, gelooven wij dat onze<br />
tot <strong>de</strong> geneeskundige practijk aan ver mhillen<strong>de</strong> • kennen en te dienen, dat ze daardoor verlossing lezers voldoen<strong>de</strong> zijn ingelicht om zelf een oor<br />
voorwaar<strong>de</strong>n verbon<strong>de</strong>n en <strong>de</strong> onbevoeg<strong>de</strong> uit- van alle kwaad vin<strong>de</strong>n.<br />
<strong>de</strong>el te kunnen vormen. Voor mogelijke prooefening<br />
strafbaar stel<strong>de</strong>n, en ook nog he<strong>de</strong>n C. S. behan<strong>de</strong>ling en suggestie berusten op paganda in <strong>tegen</strong>overgestel<strong>de</strong> richting kunnen<br />
zijn bijna in alle beschaaf<strong>de</strong> staten strafbepalingen zoo totaal verschillen<strong>de</strong>n grondslag, dat voor wij ons strijdschrift niet openstellen,<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening van kracht. | iemand, die er eenige studie van gemaakt Redactie.<br />
Alleen in Duifcschland zijn zij in <strong>de</strong> laatste tien- heeft, verwarring onmogelijk is. Terwijl suggestie<br />
tallen jaren opgeheven en het gevolg is dat daar i dualistisch is, en berust op <strong>de</strong> erkenning van goed<br />
<strong>tegen</strong>woordig ie<strong>de</strong>r kleermaker en schoenmaker èn kwaad als factoren van het bestaan, erkent BOEKBESCHOUWING.<br />
zieken mag behan<strong>de</strong>len ook als hij van genees- 'C. S. God, <strong>de</strong>n Almachtigen Goe<strong>de</strong>, van Wien<br />
kun<strong>de</strong> even weinig begrip heeft als <strong>de</strong> medicas- niets uit kan gaan, dat niet in Hemzelf gevon<strong>de</strong>n<br />
Geneeskundige Encyclopaedic voor het huis<br />
ters uit <strong>de</strong>n tijd van koning ROGER, die vóór 8 wordt, als eerste en eenige Oorzaak of Levensgezin,<br />
door Dr. CAKL REISSIG, twee<strong>de</strong> verbeeeuwen<br />
leef<strong>de</strong>. principe.<br />
ter<strong>de</strong> en vermeer<strong>de</strong>r<strong>de</strong> druk, vrij bewerkt door<br />
Dr. A. N. NOLST TBINITÉ. Amsterdam, SCHEL-<br />
j Mij schijnt het dat <strong>de</strong> League tracht te strij<strong>de</strong>n<br />
TEMA. EN HOLKEMA'S BOEKHANDEL.<br />
<strong>tegen</strong> een van <strong>de</strong> belangrijkste, zoo niet <strong>de</strong> aller<br />
INGEZONDEN<br />
belangrijkste beweging in <strong>de</strong>n <strong>tegen</strong>woordigen Het verschijnsel, dat binnen 8 jaar tijd een twee<strong>de</strong><br />
tijd, die in <strong>de</strong> laatste" 45 jaar haar" weg in alle|<br />
Hooggeachte Heer,<br />
Mag ik U beleefd een plaatsje verzoeken in<br />
Uw blad voor het volgen<strong>de</strong> ?<br />
druk van ^ et bovengenoemd werk noodig is, pleit<br />
lan<strong>de</strong>n en wereld<strong>de</strong>elen gevon<strong>de</strong>n heeft<br />
voor het werk zelf. In <strong>de</strong> Maandbla<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> jaren<br />
1904 en 1905 hebben wij verschillen<strong>de</strong> afleveringen<br />
Aan C. S. behan<strong>de</strong>ling moeilijkhe<strong>de</strong>n in <strong>de</strong>n van <strong>de</strong>n eersten druk, die on<strong>de</strong>r leiding van Dr. H-<br />
we.g te leggen, zou gelijk staan met <strong>de</strong> mensch- PINKHOF stond, eenigszins uitvoerig besproken en<br />
Zooeven las ik in Tiet Maandblad <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> heid eene zegenen<strong>de</strong> en red<strong>de</strong>n<strong>de</strong> hulp te wil-1||| ingenomenheid begroet, en wat <strong>de</strong> eerste afle<br />
kwakzalverij van Maart 1912 twee berichten vering van <strong>de</strong>n twee<strong>de</strong>n druk betreft, die thans voor<br />
len onthou<strong>de</strong>n en zou inbreuk maken op het<br />
over Christian Science, waarop ik gaarne even recllt v »n individueele vrijheid van <strong>de</strong>nken. ons ligt, kunnen wij verwijzen naar hetgeen wij<br />
wil terug komen.<br />
Met dank voor <strong>de</strong> plaatsing, hoogachtend toen schreven.<br />
Wij begroeten het werk met sympathie ; wanneer<br />
Christian Science leert in <strong>de</strong> eerste plaats<br />
Uwe dienstwillige<br />
wij meer afleveringen gezien hebben, zullen wij mis<br />
gehoorzaamheid aan God, doch ook gehoorzaam<br />
MARIE HARTMAN. schien nog gelegenheid hebben tot een na<strong>de</strong>re beheid<br />
aan <strong>de</strong> wetten van het land, waarin we<br />
wonen, en gehoorzaamheid aan <strong>de</strong>n gul<strong>de</strong>n leef Wij willen voor ditmaal <strong>de</strong> opname van dit |<br />
regel : „Gelijk gij wilt, dat u <strong>de</strong> menschen doen<br />
zullen, doet gij hun ook <strong>de</strong>sgelijks."<br />
Sp VooAe<strong>de</strong>n bepalen wij ons tot <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> me<strong>de</strong>stuk<br />
niet weigeren<br />
<strong>de</strong>eling.<br />
Hoewel wij <strong>de</strong> meesten <strong>de</strong>r aanhangers van Het werk zal ver<strong>de</strong>eld zijn in twee af <strong>de</strong>elingen :<br />
Mrs. EDDY heeft daarom steeds geleerd, dat, Chr. Science, niet op één lijn willen stellen met I. Een algemeen ge<strong>de</strong>elte, behan<strong>de</strong>lend a. <strong>de</strong>n<br />
in gevallen van besmettelijke ziekte, daarvan kwakzalver-bedriegers, keuren wij toch hun stre- bouw van het menschelijk lichaam, b. ontstaan,<br />
aan <strong>de</strong> betrokken autoriteiten Kennis gege ven af.<br />
diagnose en.behan<strong>de</strong>ling <strong>de</strong>r ziekten, c. <strong>de</strong> verhouding<br />
ven en aan alle wettelijke voorschriften voldaan Leg<strong>de</strong>n zij zich alléén toe op het behan<strong>de</strong>len tusschen dokter en patiënt.<br />
moet wor<strong>de</strong>n. Daar <strong>de</strong>ze kennisgeving immers van die zieken, waarvoor <strong>de</strong> geneeskundigen II. Een speciaal ge<strong>de</strong>elte, bevatten<strong>de</strong> in alpha<br />
van een medicus moet uitgaan, is een geval geen raad meer weten, hunne han<strong>de</strong>lwijze zou betische volgor<strong>de</strong> alles wat voor leeken wetenswaar<br />
als in Uw blad gemeld wordt, zeer onwaar- ons niet tot groote weerspraak aanlokken ; zoo dig is, aangaan<strong>de</strong> het ontstaan, verloop, genezing<br />
en voorkoming <strong>de</strong>r verschillen<strong>de</strong> ziekten, alsme<strong>de</strong><br />
schijnlijk. Ik ben overtuigd dat ie<strong>de</strong>r trouw staat echter <strong>de</strong> zaak geenszins. Zij, die in Chr.<br />
ziekenverpleging, voedingsleer, <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> ge<br />
Scientist zich aan <strong>de</strong>ze voorschriften houdt. Science vertrouwen hebben, raadplegen bij ziekten neeswijzen, z.g. kuren (water, licht, lucht, massage),<br />
Werkelijk, C. S. legt zóó <strong>de</strong>n nadruk op naasten- geen geneesheer doch passen da<strong>de</strong>lijk hun „met eerste hulp bij ongelukken en plotselinge ongesteld-<br />
lief<strong>de</strong>, dat Scientisten niet licht an<strong>de</strong>ren door ho<strong>de</strong>" toe. En wat baat het nu of Mrs. Eddy he<strong>de</strong>n, het verband tusschen beroep en ziekten, en<br />
verzuim of roekeloosheid in gevaar zullen brengen. heeft geleerd dat gehoorzaamheid aan <strong>de</strong> wet. is zoo voort.<br />
In het vermel<strong>de</strong> geval is m. i. veel waarschijn- gebo<strong>de</strong>n en dat men dus in gevallen van be De verschijning zal plaats hebben in 12 afleve<br />
lijker, dat het twee<strong>de</strong> patientje <strong>de</strong> besmetting smettelijke ziekte <strong>de</strong> overheid moet waarschuwen, ringen, bevatten<strong>de</strong> elk 5 vellen druks. De prijs per<br />
ergens an<strong>de</strong>rs opgedaan heeft ; zou het eerste wanneer dui<strong>de</strong>lijk is, dat <strong>de</strong>gene, die bij <strong>de</strong>n<br />
aflevering bedraagt slechts een gul<strong>de</strong>n. Om <strong>de</strong> drie<br />
à vier weken verschijnt een aflevering.<br />
kind slechts één me<strong>de</strong>leerling uit eene geheele zieke wordt geroepen, niet heeft geleerd en niet<br />
klasse besmet hebben ? in staat is <strong>de</strong>ze besmettelijke ziekten te her-<br />
Van geen enkel <strong>de</strong>r gevallen, door <strong>de</strong>n schrijver kennen ?<br />
UIT DE PERS.<br />
genoemd, heb ik ooit gehoord ; mogelijk zal hij Wat zal het geven wanneer men bij een zieke,<br />
zelf, bij na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek, kunnen inzien, dat C. S. voor wien alleen een operatie levensred<strong>de</strong>nd kan<br />
er weinig of geen schuld aan heeft. C. S. leert, zijn, gebe<strong>de</strong>n zegt ? In tallooze gevallen is ge<br />
Pinkpillen-Geneesmid<strong>de</strong>len ?<br />
niet glimlachend goochelen met woor<strong>de</strong>n, maar bleken dat daarme<strong>de</strong> kostelijke menschenlevens Wanneer men <strong>de</strong>zer dagen leest dat <strong>de</strong> belasting<br />
Jezus' uitspraak verstaan : „Voorwaar, voor-1 verloren gingen.<br />
an geneesmid<strong>de</strong>len een heel gat in onze schatkist<br />
waar zeg ik ulie<strong>de</strong>n : die in mij gelooft, <strong>de</strong> werken Men praat steeds van <strong>de</strong> wón<strong>de</strong>r-genezingen moet aanplempen, dan zal menigeen, die juist een<br />
die ik doe, zal hij ook doen, en zal meer doen dan die door Chr. S. zijn gebracht, maar al <strong>de</strong>ze klein fleschje medicijn of een doosje met twaalf<br />
<strong>de</strong>ze" (Joh. 14 : 12a) en God kennen Die al verhalen kan men ook te goe<strong>de</strong>r of te kwa<strong>de</strong>r poe<strong>de</strong>rs à f 0.60 of hooger van zijn apotheker heeft<br />
uwe ongerechtigheid vergeeft, Die al uwe krank- I trouw, van <strong>de</strong>n beroepskwakzalver vernemen en<br />
ontvangen, <strong>de</strong> schrik om 't hart slaan. Moet het nu<br />
nog duur<strong>de</strong>r wor<strong>de</strong>n ? En <strong>de</strong> wetgever heeft al weer<br />
he<strong>de</strong>n geneest, Die uw leven verlost van het voor <strong>de</strong>skundigen is van <strong>de</strong>ze won<strong>de</strong>rbaarlijke een kwa<strong>de</strong> noot op zijn rapport staan.<br />
ver<strong>de</strong>rf" (Ps. 103 : 3, 4a).<br />
gevallen nog niet veel bewezen, om 't eens zacht<br />
Laten we beginnen <strong>de</strong>n lezer gerust te stellen.<br />
Wat betreft <strong>de</strong> oprichting in Engeland van een uit te drukken.<br />
Het zal heusch zoo'n vaart niet lôopen, daar <strong>de</strong> ge<br />
„Christan Science opposition League", zal het Wij voor ons achten <strong>de</strong> C. S. een zeer groot neesmid<strong>de</strong>len slechts belast zijn indien verpakt in<br />
zeker aan velen verwon<strong>de</strong>ring baren, dat <strong>de</strong> <strong>tegen</strong>- kwaad en dat men zich steunt op enkele bijbel het klein. En dat is in het algemeen niet het geval<br />
stan<strong>de</strong>rs van Christian Science tot zoo iets teksten bewijst voor ons niet veel. De inquisitie, met <strong>de</strong> medicijnen die we van <strong>de</strong>n apotheker be<br />
hun toevlucht nemen en meenen daarmee <strong>de</strong> | <strong>de</strong> brandstapel, <strong>de</strong> godsdienstoorlogen, en nog trekken, die toch, onverpakt ingevoerd, vrij van<br />
menschheid <strong>de</strong>n zegen van C. S. te kunnen ont- vele an<strong>de</strong>re fraaie zaken zijn met bijbelteksten belasting zijn.<br />
hou<strong>de</strong>n. De groote groei en bloei van <strong>de</strong> C S.- ver<strong>de</strong>digd, en toch twijfelt nu haast niemand Wat eigenlijk door <strong>de</strong> belasting getroffen zal<br />
beweging is het dui<strong>de</strong>lijkste bewijs van <strong>de</strong> groote meer of zij waren in strijd met <strong>de</strong> Kristelijke wor<strong>de</strong>n zijn <strong>de</strong> kwakzalvers mid<strong>de</strong>len. In <strong>de</strong> memorie<br />
hulp die <strong>de</strong>ze leer brengt. Niemand is gedwongen religie, ja, bijna met alles wat religie heeten van toelichting heet het : In <strong>de</strong> laatste jaren is het<br />
C S. behan<strong>de</strong>ling te vragen en niemand wordt mag. Maar op <strong>de</strong> theologie zullen wij niet ver<strong>de</strong>r gebruik van allerlei zoogenaam<strong>de</strong> medicamenten<br />
gedwongen er mee voort te gaan, indien hij of ingaan. Laat elk gelooven wat hij wil buiten geneesheer en apotheker om in belangrijke<br />
mate toegenomen. Verlokt door marktschreeuwerige<br />
<strong>de</strong>genen, die voor hem te beslissen hebben, eene Doch als een spliksplinternieuwe opvatting advertentiën, (men zoekt ze in onze kolommen ver<br />
an<strong>de</strong>re geneeswijze wenschen. Maar <strong>de</strong> gevallen omtrent een vele eeuwen ou<strong>de</strong> Openbaring, het geefs!), reclamekaarten en <strong>de</strong>rgelijke, wordt het<br />
-waarin C. S. een lij<strong>de</strong>r genas, die eerst vergeefs werk van tal van jaren en tallooze eerlijke on<strong>de</strong>r- publiek ertoe gebracht zeer belangrijke sommen.
te beste<strong>de</strong>n voor tal van kwakzalversmid<strong>de</strong>len die<br />
tot voor een paar jaar grooten<strong>de</strong>els vrij van rechten<br />
wer<strong>de</strong>n toegelaterj.<br />
Voor <strong>de</strong>zen strijd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij, die nog<br />
door wettelijke bepalingen niet beteugeld wordt,<br />
mogen we <strong>de</strong>n minister dankbaar zijn. 't Is een bestrijding<br />
die <strong>de</strong>n heeren in hun gevoeligste punt,<br />
bun zak, treft.<br />
We durven niet hopen dat het gebruik van kwakzalversmid<strong>de</strong>len<br />
er kleiner om zal wor<strong>de</strong>n.-De mensch<br />
wil nu eenmaal bedrogen zijn. Maar het kwaad heeft<br />
tenminste nu ook een goe<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>.<br />
(De Leidsche. Courant.)<br />
Granuline.<br />
Een nieuw mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> longtering?<br />
Daar is, of wordt binnenkort verspreid een boekje,<br />
dat <strong>de</strong>n lof zingt van een zoogenaamd „nieuw mid<strong>de</strong>l<br />
<strong>tegen</strong> longtering." Reeds is door mid<strong>de</strong>l van advertenties<br />
geruimen tijd reclame gemaakt voor dat<br />
mid<strong>de</strong>l, of beter voor <strong>de</strong> beurs van <strong>de</strong>n fabrikant.<br />
Nu zal door <strong>de</strong> brochure wor<strong>de</strong>n getracht het groote<br />
publiek nog beter te bereiken, om daardoor het <strong>de</strong>biet<br />
van het mid<strong>de</strong>l te vergrooten. Vooraf wordt <strong>de</strong> hulp<br />
van <strong>de</strong> pers ingeroepen.<br />
De redactie van dit blad vroeg mijn oor<strong>de</strong>el over<br />
het verzoek, en gaarne wil ik mijnerzijds die brochure<br />
aankondigen, zij het dan ook in een geest, die wel<br />
niet in <strong>de</strong>n smaak zal vallen van <strong>de</strong>n „uitvin<strong>de</strong>r"<br />
van het mid<strong>de</strong>l. Want <strong>de</strong>ze granuline-geschie<strong>de</strong>nis<br />
is een diep treurige, zij is een jammerlijke kwakzalverij,<br />
<strong>de</strong>s te ellendiger, omdat bet een arts is, die langs<br />
<strong>de</strong>zen weg, gelukkig niet een bij artsen gebruikerijken<br />
weg, tracht zijn beurs te spekken, al gaat het dan ook<br />
ten koste van zijn goe<strong>de</strong>n naam.<br />
Wat granuline is? Het is mij niet bekend. Het<br />
is dan ook een „geheimmid<strong>de</strong>l", waarvan <strong>de</strong><br />
samenstelling alleen dien arts bekend is. Of het<br />
mid<strong>de</strong>l geneeskrachtige werking bezit, en een gunstigen<br />
invloed kan hebben bij lij<strong>de</strong>rs aan tuberculose,<br />
is mij niet bekend. Het is wel mogelijk, al is het niet<br />
bewezen. Want, al heeft <strong>de</strong> heer H. SCHUT te Nun :<br />
Hij gaat, hoewel hij moet weten, hoeveel ongeluk- J. L. B. te M. Tegen Sloan's liniment hebben wij pas=<br />
kigen hij nog ongelukkiger zal maken, het mid<strong>de</strong>l in het voorgaand no. gewaarschuwd en doen het thans-<br />
werpen op <strong>de</strong> open markt, het te koop aanbie<strong>de</strong>n<br />
nog eens.<br />
aan <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>rs zei ven ; hij maakt het hen schijnbaar J. H. L. D. t© '«-ff. Gij hebt gelijk. Die laatste aanbe<br />
gemakkelijk, immers, in <strong>de</strong> brochuie, waarschijnveling van Aspvri/me, overigens een goed geneesmid<strong>de</strong>l, staat<br />
lijk ook op <strong>de</strong> flacons, waar in het wordt afgeleverd, op <strong>de</strong> grens van het kwakzalverachtige.<br />
is tevens <strong>de</strong> gebruiksaanwijzing vermeld.<br />
Het mid<strong>de</strong>l Svmi beschouwen wij niet als een geneesmid<strong>de</strong>l<br />
; wij laten het dus buiten bespreking.<br />
O zeker, het mid<strong>de</strong>l zal wor<strong>de</strong>n gekocht, en <strong>de</strong> Die voetpleiater is een van <strong>de</strong> won<strong>de</strong>rproducten van <strong>de</strong>lij<strong>de</strong>rs,<br />
die het koopen, zij zijn maar zeer ten <strong>de</strong>ele Magic foot Draft Co., kantoor Heerengracht 193 te Amster<br />
te beschuldigen van onvoorzichtigheid. Een drendam, die <strong>tegen</strong>woordig zooveel adverteert en g ratis-mo asters<br />
keling houdt zich aan een stroohalm vast ; een lij<strong>de</strong>r van^geneesmid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> rheumatiek aanbiedt. Die pleister<br />
aan een ernstige ziekte, die terecht of ten onrechte is al besproken in <strong>de</strong> Maand bla<strong>de</strong>u van Mei 1910 en Februari<br />
<strong>de</strong> vrees koestert, niet te zullen herstellen, zal alles, 1912. Een an<strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>lvan diezelf<strong>de</strong> firma is in on<strong>de</strong>rzoek;<br />
wat hem als geneesmid<strong>de</strong>l wordt aangebo<strong>de</strong>n, gaarne daarover later.<br />
probeeren, in <strong>de</strong> hoop, daardoor bet gevrees<strong>de</strong> ein<strong>de</strong> L. O. te R. Over Ludwig Bauer's Spezial-Institut fürte<br />
veischuiven, misschien wel genezing te krijgen. Diabetiker hebben wij in <strong>de</strong> Duitsche bla<strong>de</strong>n (die o.a. spre<br />
En, vooral, als hem dat mid<strong>de</strong>l door een arts wordt ken over Diabetes-Bauer) al vrij wat gelezen dat niet ge<br />
aangebo<strong>de</strong>n.<br />
schikt is om vertrouwen in hem en zijn inrichting te<br />
wekken. Wij voor ons hebben reeds van B. gewag gemaakt-<br />
Zoo zullen velen verlokt wor<strong>de</strong>n dooi <strong>de</strong> handige in <strong>de</strong> Maandbla<strong>de</strong>n van Maart en April 1910 naar aanlei<br />
reclame, die met <strong>de</strong> brochure zal wor<strong>de</strong>n gemaakt, ding van een mid<strong>de</strong>l Djoeat, dat hij als een nieuw spe'cifi-<br />
en <strong>de</strong> uitvin<strong>de</strong>r zal zijn doel bereiken, het geld zal cum <strong>tegen</strong> suikerziekte aanbeval en dat later bleek te zijn»<br />
hem toevloeien. Maar, hij vrage dan ook niet, hoe Sizigium jambolanwm, ten onrechte een uitstekend antidiabetesveel<br />
leed hij heeft veroorzaakt, hoeveel menschen, mid<strong>de</strong>l genoemd. Later is <strong>de</strong> man begonnen met zijn Anti-<br />
ongelukkige lij<strong>de</strong>rs, hij geld uit <strong>de</strong>n zakheeft geklopt, diabeticum Liihosanol en nog meer dingen — maar omdat<br />
en, wat van meer beteekenis is, hoeveel lij<strong>de</strong>rs hij<br />
wij daarvan niet voldoen<strong>de</strong> op <strong>de</strong> hoogte zijn -— durven<br />
wij, ofschoon ons geloof daaraan niet groot is, toch niet te<br />
door bij hen een valsche hoop te hebben gewekt, veel daarover schrijven.<br />
scha<strong>de</strong> aan <strong>de</strong> gezondheid heeft berokkend. Mogelijk<br />
bevat net mid<strong>de</strong>l wel stoffen, die een gunstigen<br />
Want Bauer heeft <strong>de</strong> gewoonte ie<strong>de</strong>reen, die <strong>tegen</strong> hem<br />
waarschuwt of <strong>tegen</strong> zijn mid<strong>de</strong>len opkomt terstond een<br />
invloed bij tuberculose uitoefenen, maar dat is ge proces aan te doen. Daarvan weten Da. KANTOR, <strong>de</strong> beheel<br />
iets an<strong>de</strong>rs (en <strong>de</strong> uitvin<strong>de</strong>r, <strong>de</strong> reclameman, die kwame Redacteur van <strong>de</strong> „Gesundheitslehrer", PROF. VON<br />
l voor <strong>de</strong> verspreiding <strong>de</strong>r brochure aansprakelijk is, NOORDEN, <strong>de</strong> specialiteit voor suikerziekte en zelfs <strong>de</strong> Mi-<br />
weet dat, omdat hij arts is) dan een mid<strong>de</strong>l Voor die nisterialdirector DR. FÖRSTER te Berlijn, mee te praten. En<br />
lij<strong>de</strong>rs, die verkeeren in een vergevor<strong>de</strong>rd tijdpexk ofschoon 2?. in al die gevallen aan het kortste eind beeft<br />
van die ziekte, personen, die lij<strong>de</strong>n aan „longteiim?', getrokken, gevoelen wij geen lust — ook al was een goed<br />
voor welke ziekte, volgens <strong>de</strong> brochure, <strong>de</strong> granuline<br />
resultaat te verwachten — door dien man in een procesge"«<br />
ikkeld te wor<strong>de</strong>n.<br />
een geneesmid<strong>de</strong>l zou zijn. Dergelijke zieken, zij<br />
kunnen zoo al niet genezen, dan toch belangrijk<br />
.Inmid<strong>de</strong>ls betreuren wij het zeer, dat een Ne<strong>de</strong>rlandsen.<br />
apotheker als helper van Bauer hier te lan<strong>de</strong> is opge<br />
verbeteren, en weer in staat wor<strong>de</strong>n gesteld hun tre<strong>de</strong>n.<br />
arbeid te verlichten, mits ze een zeei zorgvuldige<br />
behan<strong>de</strong>ling on<strong>de</strong>rgaan. Doch bij hen is herstel uit — Wij betuigen onzen dank voor het gezon<strong>de</strong>n jaarboekje<br />
gesloten, indien zij meenen, door het innemen van <strong>de</strong>r Zuid-Hollandsch© Vereeniging „Het Groene Kruis".<br />
welk geneesmid<strong>de</strong>l ook, zich zelf te kunnen genezen. — Het resultaat van verschillen<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoekingen wordt<br />
Daarin ligt het groote gevaar, ie<strong>de</strong>ren arts bekend, nog door ons ingewacht.<br />
Speet in het Medisch Weekblad zijn waarnemingen door <strong>de</strong> vele slechte gevolgen, die hij in zijn praktijk<br />
gepubliceerd, en al komt hij tot <strong>de</strong> conclusie, dat het te zien krijgt van een misplaatst vertrouwen in <strong>de</strong>r<br />
mid<strong>de</strong>l in bepaal<strong>de</strong> gevallen wel gunstig werkt, die gelijke mid<strong>de</strong>len. Dat weet ie<strong>de</strong>r arts, dat moet ook<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen zijn niet nauwkeurig genoeg beschre weten <strong>de</strong> granuline-man. Maar, die wetenschap beven<br />
om ze juist te kunnen beoor<strong>de</strong>elen,zoo dat daarop lette hem niet, toch <strong>de</strong>n slechten weg van zoovele<br />
geen peil te trekken is. Evenmin wordt die gunstige kwakzalvers op te gaan. En juist, omdat bij arts is<br />
werking bewezen door <strong>de</strong> in <strong>de</strong> brochure verzamel<strong>de</strong> omdat hij het volle gewicht van <strong>de</strong> gevolgen van zijn<br />
beoor<strong>de</strong>elingen van meer<strong>de</strong>re geneeskundigen, allen daad kan beseffen, omdat voor hem zeker niet geldt<br />
alleen met initialen aangeduid. Die opsomming doet | <strong>de</strong> verontschuldiging voor zoovele kwakzalvers van<br />
in alles <strong>de</strong>nken aan <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> reclames, gemaakt<br />
voor Pink Pillen en an<strong>de</strong>re kwakzalversmid<strong>de</strong>len ;<br />
zij bewijst niets.<br />
Maar <strong>de</strong> vraag, of misschien door granuline onze<br />
artsenijschat wordt verrijkt, doet aan <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>eling<br />
van <strong>de</strong> wijze, waarop door <strong>de</strong>n uitvin<strong>de</strong>r wordt gehan<strong>de</strong>ld,<br />
niets af, en <strong>de</strong> beantwoording van <strong>de</strong>ze<br />
vraag, al zou die gunstig moeten lui<strong>de</strong>n, kan aan die<br />
han<strong>de</strong>lwijze <strong>de</strong> kwalificatie van kwakzalverij niet<br />
ontnemen.<br />
Dat het groote publiek onmid<strong>de</strong>llijk met elke<br />
vermeen<strong>de</strong> of werkelijke uitvinding op medisch<br />
gebied bekend wordt gemaakt, is in <strong>de</strong>n <strong>tegen</strong>woordigen<br />
tijd niet meer te vermij<strong>de</strong>n. Toch heeft zulk<br />
een bekendmaking haar schaduwzij<strong>de</strong>. Door <strong>de</strong>rgelijke<br />
publicaties wordt toch hoop opgewekt bij tal<br />
van ongelukkige lij<strong>de</strong>rs, welke boop in het groote<br />
meeren<strong>de</strong>el <strong>de</strong>r gevallen ij<strong>de</strong>l zal blijken te zijn.<br />
Hier gebeurt echter iets ergers. Hier wordt, niet<br />
alleen <strong>de</strong> zoogenaam<strong>de</strong> uitvinding gepubliceerd, maar<br />
het mid<strong>de</strong>l wordt aan het publiek te koop aangebo<strong>de</strong>n.<br />
Ie<strong>de</strong>r arts weet, en ook het meer ontwikkel<strong>de</strong><br />
publiek weet, dat niet eenzelf<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>l goed is voor<br />
alle lij<strong>de</strong>rs aan eenzelf<strong>de</strong> ziekte. Ook, al mocht blijken,<br />
dat granuline gunstig kan werken bii tuberculose, dan .<br />
nog zullen er een groot aantal lij<strong>de</strong>rs aan die ziekte L.f \ * Y' te B ' **£* or u 7 bll J k van HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
Sloan's liniment. Die arme lij<strong>de</strong>rs aan rheumatbiek<br />
hebben wat te verduren. Niet alleen<br />
dat zij pijn lij<strong>de</strong>n, die soms hevig en langdurig<br />
kan zijn, maar ook — dat zij het mikpunt zijn.<br />
van allerlei gemeene kwakzalvers, die hun met<br />
in onwetendheid te zondigen, daarom stemt dit hunne mid<strong>de</strong>ltjes paaien en plagen. Ontelbaar<br />
geschacher met granuline zoo droef, is <strong>de</strong> han<strong>de</strong>l is het getal kwakzalversmid<strong>de</strong>len, die wer<strong>de</strong>n en<br />
wijze van dien arts zoo diep treurig.<br />
nog dagelijks als onfeilbaar wor<strong>de</strong>n aanbevolen,<br />
Er is nog één hoop, dat het na<strong>de</strong>el, dat <strong>de</strong>ze arts <strong>tegen</strong> rheumathiek, zoodat het verwon<strong>de</strong>rlijk<br />
aan <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>rs aan tuberculose wil toebrengen, min<strong>de</strong>i<br />
schijnt, dat er nog menschen zijn, die aan <strong>de</strong>ze<br />
groot zal zijn. Hij treedt nu op als een echte kwakzalver.<br />
Maar, men ziet zoo dikwijls, dat iemand, wil<br />
ziekte lij<strong>de</strong>n. Het feit echter dat wij nog zoo-<br />
hij als kwakzalver slagen, ook werkelijk geheel onvelen ontmoeten die door <strong>de</strong> kwaal zijn aangekundig<br />
moet wezen op medisch gebied, en dat iemand tast, bewijst alleen reeds voldoen<strong>de</strong>, dat er aan.<br />
die niet het voor<strong>de</strong>el van totale onkun<strong>de</strong> heeft, niet die onfeilbaarheid nog al wat ontbreekt.<br />
op zoo goed succes kan bogen, dat zoo iemand het Tegenwoordig wordt in vele couranten weer<br />
<strong>tegen</strong> an<strong>de</strong>re kwakzalvers moet afleggen. Moge dat reclame gemaakt voor Sloan's liniment, een<br />
nu ook het geval zijn, tot heil van tal van ongelukkige Amerikaansch product.<br />
tubei culoselij<strong>de</strong>r s.<br />
Dit smeersel wordt aanbevolen als een „vér-<br />
Ik vergat nog <strong>de</strong>n naam van <strong>de</strong>n uitvin<strong>de</strong>r te<br />
trouwbaar mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> Rhumatisme, Ruggepijn,<br />
noemen, waardoor ik onbillijk zou wor<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong>over<br />
an<strong>de</strong>re artsen ; daarom zij nog vermeld, dat hij heet<br />
Vliegen<strong>de</strong> Jicht, Heupjicht, Stijve Gewrichten,<br />
J. H. Grafhorst, en dàt hij woont te Apeldoorn. Verkoudhe<strong>de</strong>n op Borst of Longen, Keelpijn,<br />
Schorheid, Kneuzingen, Steken van insekten,<br />
G. OOSTERBAAN.<br />
Verstuikingen enz."<br />
(Provinc. Overijsselsche en Zivolsche Ct.)<br />
Zóó staat er op <strong>de</strong> bijgevoeg<strong>de</strong> gebruiksaanwijzing<br />
terwijl, volgens het opschrift op het<br />
CORRESPONDENTIE. fleschje, het ook nog goe<strong>de</strong> diensten bewijst bij<br />
aamborstigheid, gezwellen, brandwon<strong>de</strong>n en<br />
^langstelling. tandpijn.<br />
• • -, ;° • , , e • i •• Die breukengenezer W. S. RICE IS ons maar al te goed be- De hoofdbestand<strong>de</strong>elen van het won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l<br />
Zijn voor wie het. met <strong>de</strong>ugt, of wie het, op zijn kend. Reeds herhaal<strong>de</strong> malen hebben wij <strong>tegen</strong> hem ge- zijn cajuputiolie en terpentijnolie, dus zeer beken<strong>de</strong>zachtst<br />
gesproken, niet helpt. En m elk geval IS waarschuwd en in het Maandblad van Maart j.1. nog een<br />
tuberculose een ziekte van te grooten ernst, zijn <strong>de</strong> bericht opgenomen over <strong>de</strong> na<strong>de</strong>elige gevolgen van zijn<br />
s tof f en, die al se<strong>de</strong>rt onheuglijke tij<strong>de</strong>n als smeer<br />
vormen, waarin zij optreedt en <strong>de</strong> invloed, dien zij metho<strong>de</strong>.<br />
mid<strong>de</strong>l bij rheumatiek wor<strong>de</strong>n aangewend, die-<br />
op het organisme uitoefent, te verschillend bij <strong>de</strong> D. S. v. Z. te ** Q. en C. W. V. te B. Het mid<strong>de</strong>l van somwijlen verlichting geven, maar door niemand<br />
on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>rs, om in han<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r Seymour is in on<strong>de</strong>rzoek. Dergelijke on<strong>de</strong>rzoekingen zijn zeer als een afdoend mid<strong>de</strong>l wor<strong>de</strong>n beschouwd.<br />
zelf <strong>de</strong> keuze te leggen van <strong>de</strong> wijze, waarop hij zal moeilijk en kosten veel tijd.<br />
Wij waarschuwen nog <strong>tegen</strong> het volgen<strong>de</strong> : Op-<br />
wor<strong>de</strong>n behan<strong>de</strong>ld. Gebeurt dat, dan moet dat lei<strong>de</strong>n<br />
tot teleurstelling en tot ontmoediging, factoren, die<br />
L. V. te A. Een gelijksoortige brief heeft <strong>de</strong> firma WIN het doosje, waarin het monsterfleschje gepakt is,<br />
TER Co. al aan hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs gezon<strong>de</strong>n en wij<br />
steeds, en in het bijzon<strong>de</strong>r bij lij<strong>de</strong>rs aan <strong>de</strong>ze ziekte,<br />
lezen wij :<br />
hebben hem vroeger al eenige malen gepubliceerd. De plaats<br />
ongunstig op het herstel werken. Daarom moet vooral voor die brieven is <strong>de</strong> prullemand.<br />
,,Eenige droppels op een beetje suiker gegoten<br />
hier voorzichtig wor<strong>de</strong>n opgetre<strong>de</strong>n. De groote be<br />
zal een pijnlijke hoest stillen." „Tegen kramplangstelling,<br />
waarin zich <strong>de</strong> tuberculose mag ver Dr. C. H. N. teJB. Dank voor <strong>de</strong> toezending. Zeker<br />
zullen die lui u niet loslaten, 't Is wel interessant om het<br />
pijnen of koliek, neem 6 of 10 droppels, met<br />
heugen, heeft zeker haar goe<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>, maar ook on werken van die menschen eens na te gaan, maar bij het vele suiker vermengd, in."<br />
<strong>tegen</strong>zeggelijk na<strong>de</strong>elen. Die belangstelling maakt dat wij te doen hebben moeten wij die schoonheidsmid<strong>de</strong>ltjes Deze raadgevingen zijn schan<strong>de</strong>lijk. Gevaar<br />
<strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van <strong>de</strong>rgelijke lij<strong>de</strong>rs nog moeilijker met rust laten.<br />
voor <strong>de</strong>n verbruike» is hier niet buitengesloten<br />
dan zij reeds was, omdat zoo licht <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>r zijn hoop<br />
op herstel en zijn vertrouwen in wat met hem ge<br />
A. V. te N. Dank voor uw schrijven ; het kan ons later en, volgens een me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling in het Maandblad<br />
te pas komen.<br />
schiedt, verliest. Dat weet ie<strong>de</strong>re arts, en ie<strong>de</strong>r eer<br />
van December 1911, reeds voorgekomen.<br />
lijk arts houdt daarmee bij zijn optre<strong>de</strong>n, in het be J. Th. te V, Ook u onzen dank. Wij zullen dien man<br />
lang van zijn lij<strong>de</strong>rs, rekening.<br />
in 't oog hou<strong>de</strong>n ; voorloopig gelooven wij nog niet, dat hij<br />
in Ne<strong>de</strong>rland veel kwaad zal doen. Inmid<strong>de</strong>ls hou<strong>de</strong>n wij<br />
Niet echter doet <strong>de</strong> uitvin<strong>de</strong>r van het mid<strong>de</strong>l zoo. onfc voor uwe berichten aanbevolen.
No. 6. Juni 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtigate Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogeribosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.26<br />
krijgbaar te Berlijn W. 35, Mag<strong>de</strong>burgerstrasse, la<strong>de</strong> overtrokken. Het is, volgens <strong>de</strong>ze waar<br />
INHOUD.<br />
het adres van MARLIER. Hoe het zij, of Leva-| schuwing, absoluut onwerkzaam. Ook <strong>de</strong> Presi<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van<br />
het Bestuur.<br />
thine niet pakken wil<strong>de</strong>, of dat er een an<strong>de</strong>re <strong>de</strong>nt van Politie te Berlijn heeft in 1908 ernstig<br />
Hoofdartikel: Han<strong>de</strong>lingen van mo<strong>de</strong>rne kwak oorzaak was., in Nov. 1911 verschenen er op <strong>de</strong> <strong>tegen</strong> dit product gewaarschuwd."<br />
zalvers.<br />
kwakzalversmarkt Vitalïto-tafoletten van<strong>de</strong>naaml. Hoe MARLIER aan al die namen van „Doc<br />
Berichten: De titel van Akker. — Tubercol. — Bepalingen<br />
omtrent <strong>de</strong>n verkoop van spécialité's buiten Europa.<br />
vennootschap PROF. DR. VON GANTING als unitoren" (die dienen moeten om het publiek in<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van verschillen<strong>de</strong>n aard: verseel ontvettingsmid<strong>de</strong>l. De brochure, waarin | <strong>de</strong>n waan te brengen, dat het met geneesheeren<br />
Lotion Capillaire en Sachets <strong>de</strong> beauté „Hoora". — Een dit mid<strong>de</strong>l werd aanbevolen .was woor<strong>de</strong>lijk ge te doen.heeft) gekomen is, leert het voorbeeld<br />
gekwel<strong>de</strong> priester.<br />
lijklui<strong>de</strong>nd aan <strong>de</strong> Levathine-brochvLTe, terwijl <strong>de</strong> van Prof. GANTING ; terwijl wij ver<strong>de</strong>r nog kun<br />
Rechtszaken : De mid<strong>de</strong>len van Dr. Hoekstra. —<br />
Meel voor suikerzieken. — J. P. B. voor <strong>de</strong>n Hoogen<br />
tabletten verkrijgbaar wer<strong>de</strong>n gesteld te Berlijn nen me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen dat Dr. SCHROEDER, van <strong>de</strong> Re<br />
Baad. — Onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>. W. 35, Mag<strong>de</strong>burgerstrasse, dus nog hetzelf<strong>de</strong>l nascine reeds lang dood, en Dr. ERHARD, <strong>de</strong> man<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
adres.<br />
van <strong>de</strong> Visnervine, geen geneesheer maar een<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen: Haarlemmerolie. Omtrent <strong>de</strong>n Professor bovengenoemd, schrijft üterator is.<br />
men uit Berlijn :<br />
MARLIER heeft nog meer pijlen op zijn boog.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. De oprichting van <strong>de</strong> naaml. vennootschap De apotheek ,,Zur Mariahilf" te Weenen heeft<br />
PROF. DR. v. GANTING heeft in Octobor 1909 het Generaal-<strong>de</strong>pôt van <strong>de</strong> Vitalito-pastilles van<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur. plaats gevon<strong>de</strong>n. PROF. DR. V. G. is geen me Prof. Dr. v. Ganting. Pachter van die apotheek<br />
dicus, maar professor in kunst- en muziekgeschie (dat schijnt in Oostenrijk mogelijk te zijn) is....<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n : <strong>de</strong>nis in <strong>de</strong> philosophische faculteit <strong>de</strong>r univer „Kommerzienrat" MARLIER.<br />
siteit te Bern. Hij had op een advertentie in Wij willen het hierbij laten. Het me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>el<strong>de</strong><br />
Dr. K. Y. YPEY te Venlo. een te Weenen verschijnen<strong>de</strong> courant geschreven is, naar wij hopen, voldoen<strong>de</strong> om onze lezers<br />
De Gezondheids-Commissie ....... ,, H oogeveen. en gaf <strong>tegen</strong> betaling van 2000 Mark zijn naam een blik achter <strong>de</strong> schermen te doen slaan, hen<br />
aan <strong>de</strong> vennootschap. Reeds 15 minuten nadat te waarschuwen niet te veel geloof te hechten aan<br />
Han<strong>de</strong>lingen van mo<strong>de</strong>rne kwakzalvers. <strong>de</strong> zaak met MARLIER beklonken was werd <strong>de</strong>n <strong>de</strong> blufüerige reclames, ctie <strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n telkens on<br />
In ons voorgaand n°. beloof<strong>de</strong>n wij een voor Professor dui<strong>de</strong>lijk gemaakt, dat hij met <strong>de</strong> firma <strong>de</strong>r hunne oogen brengen en te ovex*tuigen dat<br />
beeld te geven van <strong>de</strong> wijze waarop sommige |nu niets meer te maken had. De fiima had het, in <strong>de</strong>n regel, alléén om hun geld te doen is.<br />
mo<strong>de</strong>rne kwakzalvers hunne waren aan <strong>de</strong>n man I oorspronkelijk ten doel het han<strong>de</strong>ldrijven -in<br />
trachten te brengen ; wij voldoen thans aan <strong>de</strong>ze toiletartikelen, het ontvettingsmid<strong>de</strong>l Vitalito is<br />
belofte, voorgelicht in <strong>de</strong>ze door <strong>de</strong> „Gesund er eerst later, zon<strong>de</strong>r voorkennis van <strong>de</strong>n Prof., BERICHTEN.<br />
heit slehrer".<br />
| bijgenomen. Deze heeft nu een aanklacht bij<br />
Even als bij Amol en Rad—jo betreft het hier <strong>de</strong> justitie ingediend.<br />
Een nieuwe titel voor Akker. „B^j<br />
het aanbevelen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len on<strong>de</strong>r De „Kommerzienrat" MARLIER is een veelzijdig<br />
Kon. besluit van 13 <strong>de</strong>zer is aan I. L. AKKER, te<br />
Rotterdam, lid <strong>de</strong>r aldaar gevestig<strong>de</strong> han<strong>de</strong>lsven<br />
verschillen<strong>de</strong> benamingen en als zijn<strong>de</strong> door ver man ; hij is, volgens ingewonnen vertrouwbare nootschap on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> firma L. I. AKKER, fabrikante<br />
schillen<strong>de</strong> personen uitgevon<strong>de</strong>n, alhoewel in wer inlichtingen, nog bezitter van ' <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> van pharmaceutische en chemische producten, verkelijkheid<br />
een en <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> persoon aan 't lijntje firma's :<br />
lof verleend tot het aannemen van het on<strong>de</strong>rsehei-<br />
trekt.<br />
le. Dr. H artmann's Antineurasthine, een mid- dingsteeken van Officier <strong>de</strong> l'Instruction publique,<br />
Onze getrouwe lezers zullen zich misschien | <strong>de</strong>l, dat hij heeft getracht ook hier te lan<strong>de</strong>, hem namens <strong>de</strong>n presi<strong>de</strong>nt <strong>de</strong>r Fransche re-publiek<br />
door <strong>de</strong>n minister van openbaar on<strong>de</strong>rwijs en schoone<br />
<strong>de</strong>n naam Antipositine herinneren, een mid<strong>de</strong>l door een schan<strong>de</strong>lijke reclame, ingang te doen<br />
kunsten geschonken." Aldus het officieele besluit.<br />
<strong>tegen</strong> vetzucht en waarover wij o. a. in <strong>de</strong> Maand te vin<strong>de</strong>n en waar<strong>tegen</strong> wij in <strong>de</strong> Maandbla<strong>de</strong>n<br />
De man, die, door zijn voortduren<strong>de</strong> leugens, het<br />
bla<strong>de</strong>n van Nov. 1905, Juli en October 1906 i van December 1908 en Januari 1909 hebben publiek tracht te bewegen zijne niets beteekenen<strong>de</strong><br />
en Februari 1907 het noodige hebben gezegd. I gewaarschuwd.<br />
kwakzalversmid<strong>de</strong>len te koopen, wordt van officieele<br />
Ook <strong>de</strong> Gezondheidsraad te Karlsruhe en an<strong>de</strong>re 2e. N. V. Dr. Schroe<strong>de</strong>r's Renascine en zij<strong>de</strong> genoemd : „fabrikant van pharmaceutische en<br />
Duitsche autoriteiten hebben <strong>tegen</strong> dit mid<strong>de</strong>l<br />
3e. N. V. Dr. Arthur Erhard's Visnervine, chemische producten". Was „kwakzalver" niet beter<br />
gewaarschuwd, als zijn<strong>de</strong> een mengsel van wijn-<br />
In het Erlanger Tageblatt van Januari 1912 en juister ?<br />
steenzunr, keukenzout, dubbel koolzure soda en<br />
verscheen, een officieele waarschuwing <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze<br />
misschien Glauberzout, dat als werkeloos <strong>tegen</strong><br />
Tubercol. H. v. T. te Haarlem fabriceer<strong>de</strong><br />
bei<strong>de</strong> laatste mid<strong>de</strong>len, terwijl wij over Visner<br />
<strong>de</strong> opgegeven kwaal, zoo niet scha<strong>de</strong>lijk be<br />
met zijn zoon z.g. tubercol naar recepten, die <strong>de</strong><br />
vine in het Maandblad van Maart 1911 het volschouwd<br />
moet wor<strong>de</strong>n.<br />
zoon had nageschreven van <strong>de</strong>n apotheker, bij wien<br />
gen<strong>de</strong> schreven :<br />
hij in dienst was. Het medicament <strong>tegen</strong> borst- en<br />
Als vervaardiger van Antipositine tra<strong>de</strong>n op „Tegen dit mid<strong>de</strong>l, naar opgaaf een panacée longtuberculose koste ƒ 1.50 per flacon. De politie<br />
een z.g. Dr. WAGNER en <strong>de</strong> „Kommerzienrat" <strong>tegen</strong> zenuwachtigheid, neurasthenie en zenuw heeft proces-verbaal opgemaakt. (Telegraaf.)<br />
MARLIES te Berlijn. Ais gevolg van het resulzwakte, waarvoor in Duitschland een monstertaat<br />
<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoekingen werd <strong>de</strong> Antipositine in achtige reclame wordt gemaakt en waarvoor, Verkoop van Spécialités.<br />
Duitschland op <strong>de</strong> geheimmid<strong>de</strong>lenlijst gebracht volgens ons welwillend gezon<strong>de</strong>n bewijsstukken, Zon<strong>de</strong>r toestemming van het „Departemente<br />
en mocht aldaar <strong>de</strong>rhalve niet in het openbaar ook hier te lan<strong>de</strong> slachtoffers gezocht wor<strong>de</strong>n, Nacional <strong>de</strong> Hygiene" mogen in Argentinië geen<br />
wor<strong>de</strong>n aanbevolen.<br />
is reeds door <strong>de</strong>n Gezondheidsraad te Karsruhe<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n verkocht. Om die toestemming<br />
te verkrijgen moet tot het Departement het verzoek<br />
Er moest dus iets an<strong>de</strong>rs wor<strong>de</strong>n- gevon<strong>de</strong>n in November 1607 gewaarschuwd. Het mid<strong>de</strong>l<br />
wor<strong>de</strong>n gericht om het mid<strong>de</strong>l te on<strong>de</strong>rzoeken, on<strong>de</strong>r<br />
en zoo verscheen een Levathine ter wereld, uit bestaat uit pastilles, in hoofdzaak bevatten<strong>de</strong> inzending van vijf exemplaren van <strong>de</strong> spécialité, met<br />
gevon<strong>de</strong>n door Dr. med. ERHARD, doch ver meel, suiker, vanille en eiwitstoffen en met choco al wat aan drukwerk in <strong>de</strong> verpakking voorkomt,
en een nauwkeurige opgave <strong>de</strong>r bestand<strong>de</strong>el en. Voor<br />
het on<strong>de</strong>rzoek is verschuldigd een bedrag van 3<br />
tot 5 pesos (1 peso == / 1.05) voor ie<strong>de</strong>re spécialité<br />
en 8 pesos voor ie<strong>de</strong>r werkzaam bestand<strong>de</strong>el van het<br />
mid<strong>de</strong>l. Een opgave <strong>de</strong>r samenstelling moet op <strong>de</strong><br />
verpakking zijn aangebracht. Slechts gematig<strong>de</strong><br />
reclame in het prospectus of op cle etiketten wordt<br />
toegestaan. Zoo mag er niet in staan, dat het <strong>de</strong>ze<br />
of gene ziekte „geneest", maar wel dat het dient,<br />
voor <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van <strong>de</strong>ze of gene ziekte, en is<br />
het aantal <strong>de</strong>r ziekten, die daarbij wor<strong>de</strong>n genoemd,<br />
te groot, dan wordt het mid<strong>de</strong>l onverbid<strong>de</strong>lijk afgewezen<br />
(Paris Médical).<br />
In <strong>de</strong> American Médical Association is se<strong>de</strong>rt<br />
eenige jaren een commissie ingesteld, die <strong>de</strong>n naam<br />
draagt van Council on Pharmacy and Chemistry,<br />
en wier taak is, nieuw aangebo<strong>de</strong>n geneesmid<strong>de</strong>len<br />
te on<strong>de</strong>rzoeken en haar goedkeuring of afkeuring van<br />
ie<strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>l te kennen te geven. Eenige van <strong>de</strong><br />
belangrijkste firma's op het gebied van <strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>lenindustrie<br />
hebben aan <strong>de</strong>n Council me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld,<br />
dat zij met zijn arbeid ten zeerste ingenomen<br />
zijn. Firma's die zich daar<strong>tegen</strong> verzetten, en hun<br />
mid<strong>de</strong>len niet aanbie<strong>de</strong>n tot on<strong>de</strong>rzoek, toonen reeds<br />
daardoor, dat zij het vertrouwen <strong>de</strong>r geneeskundigen<br />
niet verdienen. De Council wijst er dan ook op, dat<br />
het onvergeeflijk is, als artsen mid<strong>de</strong>len voorschrijven,<br />
die niet door hen zijn goedgekeurd ; voor die goedkeuring<br />
woidt alleen vereischt eerlijkheid in <strong>de</strong> bereiding<br />
en eerlijkheid in <strong>de</strong> aanprijzing. Ook wor<strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong> belanghebben<strong>de</strong>n altijd uitgenoocügd, hun mid<strong>de</strong>len<br />
aan te bie<strong>de</strong>n tot on<strong>de</strong>rzoek, zoo zij dit mochten<br />
hebben verzuimd. {Het Va<strong>de</strong>rland.)<br />
MEDEDEELINGEN<br />
VAN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
Lotion Capillaire „Hoora".<br />
Sachets <strong>de</strong> beauté „Hoora".<br />
Een onzer ijverige me<strong>de</strong>werkers zond ons <strong>de</strong><br />
analyse van <strong>de</strong> hierboven genoem<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len. \<br />
Ofschoon, haarmid<strong>de</strong>len en toiletartikelen door<br />
ons meestal met stilzwijgen moeten wor<strong>de</strong>n voor<br />
bijgegaan, kon<strong>de</strong>n wij <strong>de</strong> lust niet weerstaan, nu<br />
<strong>de</strong> resultaten van het on<strong>de</strong>rzoek ons zoo wel-1<br />
willend ter plaatsing wer<strong>de</strong>n aangebo<strong>de</strong>n, <strong>de</strong>ze<br />
onzen lezers ter kennisneming aan te bie<strong>de</strong>n.<br />
De artikelen wor<strong>de</strong>n in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l gebracht<br />
door <strong>de</strong> Naumlooze Vennootschap „Hoora", Maatschappij<br />
tot vervaardiging van toilet-mid<strong>de</strong>len,<br />
42 Nicolaes Maesstraat, Amsterdam.<br />
„Lotion Capillaire „Hoora",<br />
per flacon / 5.—.<br />
De Haarhersteller bij uitnemendheid mag <strong>de</strong>ze<br />
Lotion wel genoemd wor<strong>de</strong>n. Zij versterkt <strong>de</strong>n<br />
haarwortel en bevor<strong>de</strong>rt daardoor <strong>de</strong>n haargroei,<br />
houdt het uitvallen van het haar <strong>tegen</strong> en zuivert<br />
<strong>de</strong> hoofdhuid van roos, schilfers, enz. Hare<br />
bizon<strong>de</strong>r verfrisschen<strong>de</strong> uitwerking verkwikt<br />
bovendien uitermate het hoofd.<br />
No. 1 is voor vetachtig haar.<br />
No. 2 is voor dor en droog haar.<br />
No. 3 is voor jonge kin<strong>de</strong>ren."<br />
Aldus wordt <strong>de</strong>ze „Lotion" aangeprezen. No. 1<br />
werd on<strong>de</strong>rzocht en bleek te bevatten : Alcohol,<br />
menthol, salicylzuur. zeep, kliswortel en een<br />
vluchtige olie voor een geurt je. Het mengsel<br />
vertoont <strong>de</strong>rhalve veel overeenkomst met Livola<br />
<strong>de</strong> Composée, waarover wij pas in het Maandbl.<br />
van April j.1. geschreven hebben.<br />
De „Sachets'" wor<strong>de</strong>n aldus aangeprezen:<br />
„Sachets <strong>de</strong> Beauté „Hoora" No. 1,<br />
Sachets <strong>de</strong> Beauté „Hoora" No. 2,<br />
per doos van 30 Sachets / 5.—.<br />
Deze Sachets zijn ontonbeerlijk bij elke wassching,<br />
want zij vormen <strong>de</strong>n grondtoon van <strong>de</strong><br />
geheele verpleging en verfraaiïng <strong>de</strong>r huid.<br />
No. 1 wordt <strong>de</strong>s morgens en No. 2 <strong>de</strong>s avonds<br />
gebruikt. Elke Sachet dient voor eene wassching<br />
en is voldoen<strong>de</strong> om het gelaat <strong>de</strong>n geheelen dag<br />
een frisch en jeugdig aanzien te geven.<br />
De Sachets <strong>de</strong> Beauté „HOORA" reinigen<br />
volmaakt <strong>de</strong> huid, voe<strong>de</strong>n en versterken haar,<br />
maken haar hel<strong>de</strong>r en fraai en bezitten <strong>de</strong> eigenschap<br />
om eene slappe, dorre huid hare jeugdige<br />
veerkracht weer te geven."<br />
De inhoud bestaat uit Boo<strong>de</strong> rozenbla<strong>de</strong>n,<br />
kleine Kamillen, Arnicabloemen. Malvablaadjes,<br />
Iriswortel en tarwe- en loggezemelen. De zemelen 1<br />
maakten het grootste bestand<strong>de</strong>el uit. Sachet I<br />
en II leveren weinig verschil op ; alleen iets meer<br />
kamillen of arnicabloemen.<br />
„Een gekwel<strong>de</strong> priester.<br />
Geduren<strong>de</strong> 12 jaren en 6 maan<strong>de</strong>n leed <strong>de</strong><br />
abt J. DUVAL aan een ongesteldheid, waarvan<br />
alleen zij, die haar kennen, <strong>de</strong> smartelijke gevolgen<br />
kunnen begrijpen. Hij werd door een<br />
bijna volkomen doofheid, gepaard aan een onverdraaglijk<br />
oorsuizen, overvallen ; nadat hij alles<br />
zon<strong>de</strong>r resultaat beproefd had en zijn geduld ten<br />
ein<strong>de</strong> was. gelukte het hem ein<strong>de</strong>lijk zich in 2<br />
maan<strong>de</strong>n door een eenvoudig en weinig kostbaar<br />
mid<strong>de</strong>l geheelenal te genezen. Uit naastenlief<strong>de</strong><br />
heeft hij zich <strong>de</strong> plicht opgelegd allen, die aan 't<br />
volgend adres schrijven, dit mid<strong>de</strong>l gratis mee<br />
te <strong>de</strong>elen. Abbé J. DUVAL, 110 Rue Reaumur,<br />
Paris, Frankrijk."<br />
Bovenstaan<strong>de</strong> advertentie heeft zeker in <strong>de</strong>n<br />
laatsten tijd veler aandacht getroffen ; ook <strong>de</strong><br />
onze en wij bekennen gaarne, dat ons <strong>de</strong> advertentie<br />
niet veel vertrouwen inboezem<strong>de</strong>. Wij<br />
zullen, zoodra wij in het bezit van het mid<strong>de</strong>l<br />
zijn, dit laten on<strong>de</strong>rzoeken. Voorloopig bepalen<br />
wij ons tot het overnemen van het volgend<br />
artikel uit <strong>de</strong> Bolswardsche Courant van 12 Mei :<br />
„De raad van een Priester.<br />
Reeds eenige weken bemerk ik periodiek in<br />
meer<strong>de</strong>re couranten eene advertentie, met het<br />
opschrift : <strong>de</strong> raad van <strong>de</strong>n priester! De inhoud<br />
van gezeg<strong>de</strong> advertentie slaat op een radicaal<br />
geneesmid<strong>de</strong>l van doofheid. De priester in kwestie,<br />
pater J. DUVAL, ZOU door een zeer gemakkelijk<br />
mid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong>ze kwaal zijn genezen en uit dankbaarheid<br />
wil hij nu eiken lij<strong>de</strong>r van oorkwalen,<br />
dat mid<strong>de</strong>l bekend maken.<br />
Zoo oppervlakkig beschouwd een zeer onschuldige,<br />
ja zelfs vertrouwbare annonce. Een geeste<br />
„Waar<strong>de</strong> Heer. Gij hebt mij gevraagd U het<br />
mid<strong>de</strong>l te doen kennen, dat mij zoo goed geholpen<br />
heeft, voor <strong>de</strong> genezing van een zeer<br />
hardnekkige doofheid, vergezeld van oorsuizingen,<br />
die zeer lastig waren.<br />
Ik doe dit met zooveel te meer genoegen, daar<br />
ik een grenzeloose dankbaarheid koester voor<br />
<strong>de</strong>ze bewon<strong>de</strong>renswaardige en voortreffelijke behan<strong>de</strong>ling.<br />
Zou een geestelijke zich voor <strong>de</strong>rgelijke reclame<br />
leenen ? Ik betwijfel het, en zie in <strong>de</strong> geheele<br />
I zaak niets an<strong>de</strong>rs dan een poging, om eenvoudige<br />
lie<strong>de</strong>n, door het motto : „De raad van een priester"<br />
te bewegen hun penningen te verwisselen voor<br />
het fabrikaat systeem — dr. L. H. ETJRTHIER.<br />
Als iemand me vraagt of ik met het schrijven<br />
van dit artikeltje 'n waarschuwing geef, antwoord<br />
ik : dat moet ie<strong>de</strong>r zelf weten.<br />
Later ontving ik nog uit Parijs een in onze<br />
taal geschreven werkje (35e uitgave), dat geheel<br />
over het mid<strong>de</strong>l schrijft in zeer goed Hollandsen,<br />
maar zoo vol is van allerlei geneeskundige termen<br />
en aanhalingen, dat een leek er versteld<br />
van staat.<br />
Intusschen ligt <strong>de</strong>ze brochure aan het Bureau<br />
<strong>de</strong>zer courant voor belangstellen<strong>de</strong>n ter lecture.<br />
Ws.<br />
RECHTSZAKEN.<br />
De mid<strong>de</strong>len van Dr. Hoekstra.<br />
Mevr. MARGARETHA H., echtgenoote van <strong>de</strong>n heer<br />
J. O., te Alkmaar, had zich voor het kantongerecht<br />
aldaar te verantwoor<strong>de</strong>n ter zake dat zij in het tijdvak<br />
van l Mei 1911 tot 20 Maart 1912 te Alkmaar, zon<strong>de</strong>r<br />
bevoegd te zijn tot <strong>de</strong> uitoefening van het beroep van<br />
geneeskundige, waartoe <strong>de</strong> Wet een toelating vor<strong>de</strong>rt,<br />
buiten noodzaak dat beroep heeft uitgeoefend,<br />
immers als bedrijf herhaal<strong>de</strong>lijk aan verschillen<strong>de</strong><br />
personen geneeskundigen raad of bijstand heeft<br />
verleend, zooals in <strong>de</strong> dagvaarding vermel<strong>de</strong> gevallen,<br />
althans aan die personen met geneeskundig<br />
doel raad of bijstand heeft verleend.<br />
Uit het ter terechtzitting voorgelezen procesverbaal,<br />
opgemaakt door <strong>de</strong>n heer D. SEPP, inspeclijke,<br />
door genezing van zieljte dankbaar gestemd, teur van politie, bleek, dat beklaag<strong>de</strong> 20 Maart<br />
wil ook an<strong>de</strong>ren <strong>de</strong>n weg tot herstel wijzen. Mooi,<br />
j.1. verklaar<strong>de</strong>, dat haar grootva<strong>de</strong>r, dr. HOEKSTRA,<br />
practiseerend geneesheer te Schagen was geweest<br />
heel mooi. Maar wat 'n dure dankbaarheid. Dag en twee geneesmid<strong>de</strong>len had gevon<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> klierin,<br />
dag uit, aldoor maar te adverteeren, in groote<br />
I ziekte en bloedziekte.<br />
bla<strong>de</strong>n zelfs, porto's uit te geven voor corres Na zijn dood waren <strong>de</strong> recepten in het bezit van<br />
pon<strong>de</strong>ntie haast te mooi.<br />
beklaag<strong>de</strong> gekomen, die hem jaren lang in <strong>de</strong> apo<br />
Nieuwsgierigheid bewoog me dien heer eens te theek behulpzaam was geweest.<br />
gaan schrijven. In or<strong>de</strong> gekomen. Binnen 'n paar Eerst had haar moe<strong>de</strong>r <strong>de</strong> menschen geholpen,<br />
dagen ontving ik 'n afdrukje van 'n brief. Met totdat zij een bekeuring kreeg, waarover zij is gaan<br />
behulp van een dictionnaire gelukte het me het tobben. Na <strong>de</strong>n dood van haar moe<strong>de</strong>r had beklaag<strong>de</strong><br />
Fransch van <strong>de</strong>n heer DUVAL te verhollandschen,<br />
zelf, sinds 1905, te Heilo en daarna te Alkmaar <strong>de</strong><br />
zoodat ik <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> vertaling bekwam :<br />
j mid<strong>de</strong>len verstrekt, wanneer haar daarom gevraagd<br />
werd.<br />
Op advies van een kennis had zij in November<br />
11908 met <strong>de</strong>n apotheker HENRI SANDERS op het<br />
Rokin te Amsterdam een contract gesloten, die <strong>de</strong><br />
I geneesmid<strong>de</strong>len lever<strong>de</strong>, waarvan zij provisie kreeg.<br />
Daar <strong>de</strong> meeste menschen niet vlug genoeg met <strong>de</strong><br />
pen waren, kwamen'zij haar bemid<strong>de</strong>ling inroepen<br />
I en zij schreef dan naar <strong>de</strong>n heer SANDERS. De menschen<br />
vroegen zelf of ze moesten terugkomen, maar beklaag<strong>de</strong><br />
vroeg hun dit nooit en menigmaal had zij<br />
niet thuis gegeven.<br />
Ik heb door personen, die er getuige van ge Blijkens het rapport van <strong>de</strong>n getuige-<strong>de</strong>skundige,<br />
weest zijn, vernomen, dat er onlangs een mid<strong>de</strong>l I<strong>de</strong> heer H. J. F. WANNA, apotheker, had <strong>de</strong>ze een<br />
ont<strong>de</strong>kt is, „Auralose" geheeten, een soort van I doosje on<strong>de</strong>rzocht, waarin blijkens het etiket zaten<br />
aflei<strong>de</strong>nd, plantaardig weefsel, dat op het tepel- i „Dr. J. HOEKSTRA'S beroem<strong>de</strong> bloedzuiveren<strong>de</strong> gevormig<br />
beenuitsteeksel ^gelegd, verrassen<strong>de</strong> ge I zondheidspillen, hoofd<strong>de</strong>pôt voor Ne<strong>de</strong>rland en<br />
nezingen teweeg brengt.<br />
koloniën, H. SANDERS, apotheker, Rokin Amster<br />
Ik liet een behan<strong>de</strong>ling voor twee maan<strong>de</strong>n dam". De pillen beston<strong>de</strong>n uit senna-bla<strong>de</strong>n, aloë<br />
met „Auralose" komen en begon er da<strong>de</strong>lijk en been<strong>de</strong>renkool.<br />
mee, en na verloop van zeven en <strong>de</strong>rtig dagen Ver<strong>de</strong>r had -hij een fleschje geneesmid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong><br />
klieren van dr. HOEKSTRA on<strong>de</strong>rzocht, een bruine<br />
begon ik een vermin<strong>de</strong>ring van oorsuizingen te<br />
vloeistof, die bestond uit myrrhe, chloorcalcium,<br />
constateeren en 20 à 30 dagen daarna hoor<strong>de</strong> ik ijzercarbonaat en vermoe<strong>de</strong>lijk ook elixer salutis<br />
genoeg om <strong>de</strong> biecht te volgen.<br />
(een bekend samengesteld praeparaat) tot welke<br />
Mijn vreug<strong>de</strong> en mijne dankbaarheid van weer aanwezigKeid enkele gevon<strong>de</strong>n stoffen doen beslui<br />
te kunnen hooren gelijk ie<strong>de</strong>reen, zijn zoo groot, ten.<br />
dat ik <strong>de</strong>ze merkwaardige behan<strong>de</strong>ling met alle Beklaag<strong>de</strong> ontken<strong>de</strong> hetgeen haar bij dagvaarding<br />
kracht zal ruchtbaar maken.<br />
ten laste gelegd was.<br />
Ik meen U van dienst te zijn door U hier in<br />
Zij had wel menschen ontvangen, maar geen raad<br />
en bijstand gegeven. Ze gaf enkel haar bemid<strong>de</strong>ling<br />
gesloten een blaadje van een prospectus en eene voor het verkrijgen van geneesmid<strong>de</strong>len, om <strong>de</strong><br />
nauwkeurige beschrijving over <strong>de</strong> Auralose te menschen te helpen. Nadat ze veroor<strong>de</strong>eld was voor<br />
zen<strong>de</strong>n" enz. enz.<br />
het kantongeiecht te Schagen, had ze gezegd : „ik<br />
Ik aan 't lezen met het inüggend blaadje. Dit doe het niet meer," maar ze was bezweken on<strong>de</strong>r<br />
was een in vier talen gestel<strong>de</strong> aanbeveling van<br />
<strong>de</strong>n aandrang van <strong>de</strong> menschen en had zich in verr<br />
binding gesteld met <strong>de</strong>n apotheker SANDERS, die <strong>de</strong><br />
het mid<strong>de</strong>l „Auralose" met prijsopgave, gebruiks<br />
geneesmid<strong>de</strong>len aflever<strong>de</strong>. Vaak had ze <strong>de</strong> menschen<br />
aanwijzing en een aantal dankbetuigingen van teruggezon<strong>de</strong>n. Ze zou ze thans heelemaal niet meer<br />
menschen uit Italië, Spanje en Zwitserland. ontvangen.<br />
Inhoud en bewerking <strong>de</strong>r brochure zijn al heel Als eerste getuige werd gehoord mej. A. KOEN,<br />
gelijk aan 't geen te lezen staat in <strong>de</strong> boekjes naaister. Ze had van won<strong>de</strong>rlijke genezingen ge<br />
over Pinkpillen, Nierpillen en an<strong>de</strong>re kwalen. hoord en daarom was ze mevrouw gaan opzoeken,<br />
Alleen.... <strong>de</strong> raad van <strong>de</strong>n priester ! — het die haar gezegd had, dat ze binnenkort een beroerte<br />
uithangbord is pakken<strong>de</strong>r, en daardoor verlok<br />
I zou kunnen verwachten, daar haar bloed niet in or<strong>de</strong><br />
was. Ze kreeg uit Amsterdam pillen on<strong>de</strong>r rembours<br />
ken<strong>de</strong>r. En daardoor zal <strong>de</strong> fabrikant van het<br />
| gezon<strong>de</strong>n en behoef<strong>de</strong> aan mevrouw niets te betalen.<br />
won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l „Auralose" betere vangst krijgen Twee keer was ze terug gekomen. Na <strong>de</strong> eerste doos<br />
in zijne fuik.<br />
had ze baat gevon<strong>de</strong>n, na <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> niet meer en
na <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> was ze er mee uitgeschei<strong>de</strong>n. Mevrouw<br />
had te voren nog gezegd, dat zij <strong>de</strong> pillen sterker en<br />
<strong>de</strong> hoeveelhe<strong>de</strong>n grooter zou maken. Tij<strong>de</strong>ns het<br />
bezoek had mevrouw haar altijd opmerkzaam aangekeken.<br />
Beklaag<strong>de</strong> verklaar<strong>de</strong>, dat dit beslist niet waar was.<br />
De kantonrechter vroeg wat getuige er aan hebben<br />
zou, <strong>de</strong> waarheid niet te zeggen.<br />
Beklaag<strong>de</strong> stel<strong>de</strong> hierop <strong>de</strong> we<strong>de</strong>rvraag, wat zij er<br />
-aan zou hebben.<br />
De kantonrechter antwoord<strong>de</strong>, dat beklaag<strong>de</strong> liegen<br />
mocht en <strong>de</strong> waarheid verdraaien, maar dat <strong>de</strong> getuige<br />
dit niet mocht.<br />
Beklaag<strong>de</strong> verklaar<strong>de</strong> hierna, dat getuige zeer<br />
zenuwachtig was. Getuige zelf had gezegd, „het<br />
zit in mijn bloed en <strong>de</strong> doktoren werken steeds op<br />
mijn zenuwen". Toen had beklaag<strong>de</strong> gezegd : „Als<br />
u dat <strong>de</strong>nkt, heb ik van mijn grootva<strong>de</strong>r wel een mid-<br />
•<strong>de</strong>l." De dame heeft het zeker verkeerd begrepen.<br />
De kantonrechter : „Al die menschen, die een<br />
grooten toeloop bij u <strong>de</strong><strong>de</strong>n ontstaan, hebben het<br />
zeker ook verkeerd begrepen. Ze kwamen bij u om<br />
raad en bijstand."<br />
Beklaag<strong>de</strong> : „Neen, zij ba<strong>de</strong>n en smeekten mij<br />
om hen te helpen."<br />
Kantonrechter.: „U hebt ze geholpen, om het voor<strong>de</strong>el."<br />
Beklaag<strong>de</strong> : „Ik zou me beleedigd gevoeld hebben<br />
-als ik geld had aangenomen."<br />
Kantonrechter : „U kreeg provisie. Heeft u meegebracht<br />
het contract tusschen u en <strong>de</strong>n heer SAN<br />
DERS. Neen 1 Dat is een verdacht teeken. Als een zaak<br />
zuiver is, wil men wel een contract overleggen."<br />
Beklaag<strong>de</strong> : „Ik ben er <strong>de</strong>snoods wel toe bereid,<br />
.maar ik weet niet wat <strong>de</strong> heer SANDERS wil."<br />
Getuige SELHORST, een negentien-jarige jongen,<br />
is met zijn moe<strong>de</strong>r bij beklaag<strong>de</strong> geweest. Zij had<br />
liem aangekeken, gezegd „je moet maar goed eten,<br />
liet zijn klieren, je krijgt medicijnen uit Amsterdam."<br />
De medicijnen had<strong>de</strong>n hem geholpen en getuige dacht<br />
•dat het zen<strong>de</strong>n <strong>de</strong>r medicijnen „een goejigheid van<br />
-mevrouw" was.<br />
Ov verzoek van <strong>de</strong>n ver<strong>de</strong>diger, mr. P. A. OFFERS,<br />
verklaar<strong>de</strong> getuige nog, dat op zijn verzoek <strong>de</strong> medicijnen<br />
gezon<strong>de</strong>n wer<strong>de</strong>n.<br />
Mej. SELHORST-KOOT, <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r van <strong>de</strong>n vorigen<br />
.getuige, zei<strong>de</strong>, dat haar zoontje geen baat bij doktoren<br />
had gevon<strong>de</strong>n en dat zij op recommandatie<br />
naar beklaag<strong>de</strong>, die, naar haar indruk was, louter<br />
uit menschlievendheid han<strong>de</strong>l<strong>de</strong>, was gegaan. Eerst<br />
had <strong>de</strong> knaap baat on<strong>de</strong>rvon<strong>de</strong>n, later had ze hem<br />
maar weer levertiaan gegeven.<br />
Mej. KROON-HOEBE had een jongetje, lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
-aan klieren. Zij was naar beklaag<strong>de</strong> gegaan, die zei<strong>de</strong><br />
wel een mid<strong>de</strong>l te weten. Dertien, veertien f lesschen<br />
Ihad het kind gebruikt en het gaat best met <strong>de</strong>n jongen.<br />
_Als getuige wil<strong>de</strong>, kon zij hem wel meenemen, had<br />
beklaag<strong>de</strong> gezegd, doch <strong>de</strong>ze bekeek hem nooit.<br />
De kantonrechter : „Heel aardig geïnstrueerd.<br />
-Misschien draai<strong>de</strong> beklaag<strong>de</strong> zich wel om, om juist<br />
:niet naar het kind te kijken !<br />
Getuige zei<strong>de</strong> ver<strong>de</strong>r, dat mevrouw geschreven had<br />
~voor haar, omdat zij niet zoo goed schreef.<br />
Kantonrechter : "n Goed mensch."<br />
Getuige : „Zeker, ik ben er haar ook dankbaar<br />
"voor."<br />
Kantonrechter : „Ja zeker."<br />
Mej. J. VAN VEEN—SCHRIEKEN te Hoogkarspel<br />
3iad als kind <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len van dr. HOEKSTRA zelf<br />
gebruikt, en was er door genezen. Zij was nu voor<br />
•een ou<strong>de</strong> kwaal behan<strong>de</strong>ld bij <strong>de</strong>n dokter van We&twoud,<br />
dr. STIELER. Maar toen dit niet hielp, is ze naar<br />
beklaag<strong>de</strong> gegaan, door wier bemid<strong>de</strong>ling ze medicijnen<br />
kreeg. Dat was in het begin van dit jaar.<br />
Beklaag<strong>de</strong> had niet gezegd, dat zij moest terugkomen,<br />
maar na een maand ging ze zelf.<br />
De kantonrechter : „U ging zeker van Hoogkarspel<br />
naar Alkmaar een visite brengen, een buurpraatje<br />
maken ?"<br />
Getuige antwoord<strong>de</strong>, dat ze zich wèl bij <strong>de</strong> mid-<br />
-<strong>de</strong>len bevond.<br />
Getuige J. TIMMERMAN, landbouwer te Nieuwe-<br />
Jïiedorp, kon wegens ongesteldheid niet verschijnen.<br />
Getuige SANDERS, <strong>de</strong> apotheker uit Amsterdam,<br />
verklaar<strong>de</strong>, dat het contract, tusschen bekl. en hem<br />
-Zoek is. Hij zei<strong>de</strong>, dat hij <strong>de</strong> medicijnen kant en klaar<br />
in groote massa's van beklaag<strong>de</strong> ontvangt, ze dan<br />
•aflevert aan <strong>de</strong> door haar opgegeven adressen of aan<br />
'<strong>de</strong> personen, die ze zelf komen koopen.<br />
Kantonrechter tot beklaag<strong>de</strong> : „U houdt er dus<br />
ook nog een formeele apotheek op na."<br />
Getuige SANDERS verklaar<strong>de</strong> ver<strong>de</strong>r, dat <strong>de</strong> beistand<strong>de</strong>elen<br />
<strong>de</strong>r medicijnen hem geheel onbekend<br />
waren, zoodat hij niet kon zeggen, of ze scha<strong>de</strong>lijk of<br />
•onscha<strong>de</strong>lijk waren. De enorme verkoop wijst er<br />
-echter wel op, dat velen baat van <strong>de</strong> medicijnen<br />
-on<strong>de</strong>rvon<strong>de</strong>n.<br />
Getuige-<strong>de</strong>skundige dokter R. G. C. SCHRÖDER<br />
•die bezwaar maakte, verklaringen te doen omtrent<br />
•<strong>de</strong> kwalen van enkele van zijn patiënten, die naar hij<br />
lioor<strong>de</strong>, beklaag<strong>de</strong> had<strong>de</strong>n bezocht, <strong>de</strong>el<strong>de</strong> me<strong>de</strong>,<br />
dat <strong>de</strong> pillen geen bestand<strong>de</strong>elen bevatten, welke<br />
aangewezen zijn als mid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> zenuwlij<strong>de</strong>n en<br />
dat <strong>de</strong> klierdrank niet onscha<strong>de</strong>lijk zelfs wel na<strong>de</strong>elig<br />
kan zijn.<br />
Voorts <strong>de</strong>el<strong>de</strong> hij nog me<strong>de</strong>, dat hij getuige SEL<br />
HORST had behan<strong>de</strong>ld, maar niet als lij<strong>de</strong>r aan een<br />
klierziekte.<br />
Getuige WANNA bleef bij zijn rapport.<br />
Hij achtte ver<strong>de</strong>r <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len onschuldig, maar<br />
kon niet uitmaken in hoeverre een groote hoeveelheid<br />
aloë scha<strong>de</strong>lijk is.<br />
Dokter KEUS, arts te Winkel, heeft TIMMERMAN<br />
behan<strong>de</strong>ld, die meer dan eens beklaag<strong>de</strong> raadpleeg<strong>de</strong>.<br />
Beklaag<strong>de</strong> had <strong>de</strong>n patiënt scherp aangekeken en<br />
gezegd: „je hebt vuil bloed."<br />
Eerst kreeg <strong>de</strong> man pillen, later ook vocht —<br />
ie<strong>de</strong>re zending kostte / 3.27. Bekl. had <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n man<br />
gezegd : „Dokter maakt je beslist'niet beter, dat doe<br />
ik." En <strong>de</strong> man verklaar<strong>de</strong> <strong>tegen</strong> zijn zwager, dat<br />
beklaag<strong>de</strong> zich aldus had uitgelaten : „Als je bij <strong>de</strong>n<br />
dokter blijft, ga je gauw dood."<br />
De kantonrechter tot beklaag<strong>de</strong> : „Dit werpt een<br />
eigenaardig licht op uw heele houding."<br />
Bekl. : „Ik zeg <strong>de</strong> waarheid mijnheer."<br />
Kantonrechter : ,.U laat <strong>de</strong> menschen zeggen wat<br />
U wilt. Dat is wel zoo gemakkelijk."<br />
Dokter KEUS vertel<strong>de</strong> ver<strong>de</strong>r, dat TIMMERMANS<br />
door het gebruik <strong>de</strong>r pillen — soms zelfs 30, 32 achter<br />
elkaar — geen ontlasting had gekregen, maar wel<br />
bloed had verloren, hetgeen beslist voor hem na<strong>de</strong>elig<br />
is geweest.<br />
Getuige GRONDSMA, politie-agent, verklaar<strong>de</strong> medicijnen<br />
te Alkmaar in beslag genomen en te Amsterdam<br />
gekocht te hebben.<br />
De ambtenaar van het Openbaar Ministerie, mr.<br />
VAN HEIJNSBERGEN, hierna het woord verkrijgen<strong>de</strong>, I<br />
begon met te zeggen, dat het hem zeer verheug<strong>de</strong>,<br />
dat <strong>tegen</strong> beklaag<strong>de</strong> ein<strong>de</strong>lijk proces-verbaal is opgemaakt,<br />
nadat zij eenige jaren onbevoegd geneeskundige<br />
praklijk heeft uitgeoefend, zon<strong>de</strong>r dat politie<br />
en gezondheidscommissie er iets aan kon<strong>de</strong>n doen.<br />
Een kwakzalver toch acht spr. een zeer ernstig gevaar<br />
voor <strong>de</strong> maatschappij. Een kwakzalver is een<br />
bedrieger, is een oplichter, maar gevaarlijker nog en<br />
slechter. On<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n schijn van menschlievendheid<br />
spiegelt hij voor gezondheid terug te geven, doet<br />
dit niet, maar bena<strong>de</strong>elt ze veeleer. Hij doet dit niet<br />
een enkele keer, maar voortdurend. Hij is een beroepsmisdadiger.<br />
Ook <strong>de</strong>ze beklaag<strong>de</strong> oefent <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong><br />
als bedrijf uit, zon<strong>de</strong>r bevoegd te zijn. Zij<br />
doet dat op bedriegelijke wijze met twee ou<strong>de</strong> recepten,<br />
welke zij door allerlei menschen laat gebruiken.<br />
Zelfs een allerongelukkigste man, die aan een<br />
sleepen<strong>de</strong> ziekte lijdt en nu weldra ten grave zal<br />
dalen, gaf ze een laxeermid<strong>de</strong>l !<br />
Zoo'n beklaag<strong>de</strong> behoor<strong>de</strong> niet hier voor het I<br />
kantongerecht, maar daar, voor <strong>de</strong> rechtbank,<br />
terecht te staan, geen boete moest voor haar ge-1<br />
eischt wor<strong>de</strong>n, maar <strong>de</strong> gevangenis moest ze ingaan.<br />
Wat beteekent het, <strong>de</strong> menschen scherp aan te zien,<br />
ze suggereeren en <strong>tegen</strong> zenuwlij<strong>de</strong>rs te zeggen :<br />
U wacht een beroerte ? Absoluut misdadig zijn <strong>de</strong>rgelijke<br />
diagnoses.<br />
Spreker achtte het wettig en overtuigend bewijs<br />
geleverd. De raad bestaat in het zeggen : je moet dit<br />
gebruiken, zooveel maal per dag, <strong>de</strong> bijstand in het<br />
verstrekken <strong>de</strong>r geneesmid<strong>de</strong>len, welke zij zelve<br />
bepaalt. Getuige Timmerman is afwezig — maar<br />
<strong>de</strong>ze afwezige getuige kon wel eens <strong>de</strong> meest verzwaren<strong>de</strong><br />
getuige à charge zijn !<br />
Evenwel — dit <strong>de</strong>el van het ten laste geleg<strong>de</strong> dient<br />
te vervallen.<br />
Wat getuige SANDERS betreft, <strong>de</strong> wetgever die een<br />
apotheker verbood een verbintenis aan te gaan met<br />
een geneesheer, heeft veron<strong>de</strong>rsteld, dat een apotheker<br />
het bene<strong>de</strong>n zijn waardigheid zou achten,<br />
zich in te laten met een kwakzalver. Deze apotheker<br />
leen<strong>de</strong> er zich toe met beklaag<strong>de</strong> een contract aan te<br />
gaan. Hij schäme zich er voor ! Spreker <strong>de</strong>ed het<br />
genoegen, dat thans openbaar wordt, op welke wijze<br />
<strong>de</strong>ze getuige aan <strong>de</strong>n kost komt.<br />
Mocht beklaag<strong>de</strong> met haar quasi-praktijk doorgaan,<br />
dan behoeft ze niet te <strong>de</strong>nken, dat spreker hàar één<br />
dag met rust zal laten.<br />
De ambtenaar wil<strong>de</strong> tenslotte beklaag<strong>de</strong> een zeef<br />
hooge boete opleggen, weshalve hij haar veroor<strong>de</strong>eling<br />
vroeg tot 4 geldboeten elk van / 200, bij niet voldoening<br />
te vervangen door 40 dagen hechtenis voor<br />
elke boete, en vernietiging van <strong>de</strong> in beslaggenomen<br />
geneesmid<strong>de</strong>len.<br />
Ein<strong>de</strong>lijk bracht hij in herinnering, dat beklaag<strong>de</strong><br />
bij vonnis van <strong>de</strong>n kantonrechter te Schagen van<br />
8 December 1898 was veroor<strong>de</strong>eld tot een boete van<br />
/ 100, welke straf blijkbaar niet voldoen<strong>de</strong> is geweest<br />
om haar af te schrikken.<br />
Beklaag<strong>de</strong> verklaar<strong>de</strong> hierna zich niet bewust te<br />
zijn geneeskundige praktijk te hebben uitgeoefend.<br />
Toen ze <strong>de</strong> eerste boete had gekregen, had ze gezegd<br />
: ik doe het nooit weer. Maar*<strong>de</strong> menschen kwamen<br />
haar vragen.... (Bekl. barstte in snikken uit.)<br />
De ver<strong>de</strong>diger, mr. P. A. OFFERS, begon zijn plei<br />
dooi met <strong>de</strong> verklaring af te leggen, dat hij <strong>de</strong> ver<strong>de</strong>diging<br />
niet op zich zou hebben genomen, indien hij<br />
niet in zijn ziel overtuigd was, dat <strong>de</strong>ze beklaag<strong>de</strong><br />
niet schuldig is aan hetgeen haar ten laste wordt<br />
gelegd. Hij heeft er dan ook niet aan gedacht, beklaag<strong>de</strong><br />
rechtstreeks of zij<strong>de</strong>lings te instrueeren.<br />
Toen zij opgeroepen werd om voor <strong>de</strong>n commissaris<br />
van politie te verschijnen en zij pleiter om advies<br />
vroeg, heeft hij <strong>tegen</strong> haar gezegd : Ga heen en verklaar<br />
daar <strong>de</strong> waarheid. Hij heeft haar niet geïnstrueerd,<br />
in welk opzicht ook, om bepaal<strong>de</strong> verklaringen<br />
af te leggen. Pleiter is overtuigd, dat wat zij heeft<br />
beweerd, <strong>de</strong> waarheid is.<br />
In twee gevallen wordt haar ten laste gelegd, dat<br />
zij menschen heeft ontvangen, maar dat is nog niet<br />
strafbaar. Deze gevallen kunnen dus wor<strong>de</strong>n uitgeschakeld.<br />
De toezending van <strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len heeft plaats<br />
gehad op verzoek <strong>de</strong>r menschen, die ze geheel uit<br />
eigen beweging wil<strong>de</strong>n gebruiken en beklaag<strong>de</strong> enkel<br />
verzochten ze op te sturen. Op <strong>de</strong>ze twee punten kan<br />
naar pleiters meening geen veroor<strong>de</strong>eling volgen.<br />
De algemeene telastelegging moge ver<strong>de</strong>r kloppen<br />
met <strong>de</strong> omschrijving <strong>de</strong>r wet, maar feiten zijn er niet<br />
omschreven en daar komt het op aan.<br />
In twee an<strong>de</strong>re gevallen staan <strong>tegen</strong>over elkaar <strong>de</strong><br />
verklaringen van beklaag<strong>de</strong> en getuigen. Waarom<br />
moet aan <strong>de</strong> laatste wel, aan <strong>de</strong> eerste geen geloof<br />
wor<strong>de</strong>n gehecht % Uit niets is gebleken, dat beklaag<strong>de</strong><br />
op gespannen voet met <strong>de</strong> waarheid staat.<br />
Pleiter wil<strong>de</strong> niet verklaren, dat <strong>de</strong> getuigen onbetrouwbaar<br />
zijn, dat ze opzettelijk liegen, maar ze<br />
weten niet precies wat gebeurd is, ze kunnen dat niet<br />
on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n zooals ontwikkel<strong>de</strong> menschen dit<br />
zou<strong>de</strong>n doen.<br />
De verklaring van beklaag<strong>de</strong> klinkt daaren<strong>tegen</strong><br />
zeer aannemelijk. Zij is in aanraking met <strong>de</strong> strafwet<br />
gekomen, zij heeft het heilig voornemen opgevat<br />
te zorgen, dat dit niet weer zou voorkomen.<br />
Wat <strong>de</strong>ed ze slechtst Zij zei<strong>de</strong> : „als gij last van klieren<br />
hebt, dan kunt ge die mid<strong>de</strong>len gebruiken en<br />
daar en daar krijgen." Dat is een volkomen re<strong>de</strong>lijke<br />
houding-.<br />
Mocht <strong>de</strong>ze zaak in appèl wor<strong>de</strong>n behan<strong>de</strong>ld, dan<br />
kan pleiter meer<strong>de</strong>re getuigen à décharge opbrengen,<br />
die allemaal dit zullen zeggen.<br />
Beklaag<strong>de</strong> heeft twee recepten van haar grootva<strong>de</strong>r<br />
gekregen en een contract aangegaan met <strong>de</strong>n<br />
apotheker SANDERS. Alle menschen komen om <strong>de</strong><br />
mid<strong>de</strong>len van dr. HOEKSTRA, niet om raad en bijstand<br />
— dat is <strong>de</strong> zaak.<br />
Pleiter protesteer<strong>de</strong> ten sterkste <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> voorstelling<br />
van <strong>de</strong>n ambtenaar van het O. M. alsof er<br />
van eenige bekentenis van <strong>de</strong> beklaag<strong>de</strong> sprake is.<br />
Zij ontken<strong>de</strong> juist het ten laste geleg<strong>de</strong>, door te zeggen,<br />
hoe ze han<strong>de</strong>l<strong>de</strong>.<br />
Wat het aankijken betreft, ie<strong>de</strong>r verstandig mensch<br />
begrijpt dat dit maar larie is en dit toont dui<strong>de</strong>lijk<br />
aan, dat <strong>de</strong> getuigen kwamen om <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len van<br />
dr. HOEKSTRA, <strong>de</strong>nkend dat zij bij beklaag<strong>de</strong> betere<br />
zou<strong>de</strong>n krijgen dan bij <strong>de</strong>n heer SANDERS. Hoe zou<br />
beklaag<strong>de</strong> er toe kunnen komen iets voor te schrijven<br />
voor zenuwen ?<br />
Pleiter meen<strong>de</strong> dat er geen termen bestaan voor een<br />
veroor<strong>de</strong>eling, allerminst voor zulke hooge boeten,<br />
als <strong>de</strong> ambtenaar van het O. M. heeft geëischt.<br />
Het eenige feit ten haren na<strong>de</strong>ele is het ontvangen<br />
<strong>de</strong>r bezoekers, doch dit geeft slechts <strong>de</strong>n schijn <strong>tegen</strong><br />
haar.<br />
In twee<strong>de</strong>n termijn bleef <strong>de</strong> ambtenaar van het<br />
O. M. zijn requisitoir handhaven, betoogen<strong>de</strong> dat op<br />
het raadplegen het voorschrijven van geneesmid<strong>de</strong>len<br />
is gevolgd, dat het bewijs uit <strong>de</strong> samenstelling is te<br />
leveren, (zij erkent <strong>de</strong> menschen te hebben ontvangen,<br />
<strong>de</strong> getuigen erkennen geneesmid<strong>de</strong>len te hebben gekregen)<br />
dat beklaag<strong>de</strong>n in het algemeen geneigd zijn<br />
onwaarheid te spreken, terwijl getuigen on<strong>de</strong>r ee<strong>de</strong><br />
bevestigen wat ze vrijwillig voor <strong>de</strong> politie hebben<br />
verklaard. Beklaag<strong>de</strong> heeft niet lij<strong>de</strong>lijk gehan<strong>de</strong>ld,<br />
zij heeft zelfs diagnoses gesteld en is veel schuldiger,<br />
dan <strong>de</strong> ver<strong>de</strong>diger het voorstelt. Ook zijn <strong>de</strong> feiten wel<br />
<strong>de</strong>gelijk in <strong>de</strong> dagvaarding omschreven, is niet vol<br />
staan met <strong>de</strong> omschrijving van het wetsartikel.<br />
De ver<strong>de</strong>diger bleef eveneens bij hetgeen hij in<br />
eersten termijn had gepleit en wees er op, dat <strong>de</strong> ten<br />
laste geleg<strong>de</strong> feiten niet zijn omschreven in twee <strong>de</strong>r<br />
gevallen en ook niet in <strong>de</strong> algemeene ten laste legging.<br />
Beklaag<strong>de</strong> kwam er tenslotte <strong>tegen</strong> op, dat er gesproken<br />
was van kwakzalverij. Haar grootva<strong>de</strong>r was<br />
een beroemd dokter, die 60 jaar gepractiseerd had<br />
en juist van bloed- en klierziekte veel studie had<br />
gemaakt. Bij zijn dood heeft hij <strong>de</strong> samenstelling<br />
<strong>de</strong>r geneesmid<strong>de</strong>len me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, om <strong>de</strong> menschheid<br />
te helpen.<br />
Nadat <strong>de</strong> ambtenaar had verklaard, dat hij niet <strong>de</strong>n<br />
grootva<strong>de</strong>r maar <strong>de</strong> beklaag<strong>de</strong> een kwakzalver had<br />
genoemd, werd het on<strong>de</strong>rzoek gesloten verklaard.<br />
Bij <strong>de</strong> uitspraak werd bekl. veroor<strong>de</strong>eld tot betaling<br />
van 4 geldboeten elk van / 80, subs. 4 maal 20 dagen<br />
hechtenis. (Alhnaarsche Courant.)
Meel voor suikerzieken.<br />
Voor <strong>de</strong> arrondissements -rechtbank te Utrecht<br />
stond <strong>de</strong> vorige maand <strong>de</strong> 32-jarige J. G. M. korenmolenaar<br />
te ÏJsselstein, terecht ter zake van overtreding<br />
van art. 3296 Wetboek van Strafrecht.<br />
Vanwege het O. M. waren in <strong>de</strong>ze zaak acht getuigen<br />
en <strong>de</strong>skundigen gedagvaard, vanwege <strong>de</strong>n<br />
ver<strong>de</strong>diger mr. HOLSTEIJN 5 getuigen à <strong>de</strong>charge.<br />
Beklaag<strong>de</strong> is leverancier van een meelsoort dat hij<br />
in pakken verkoopt waarop staat: meel geschikt voor<br />
suikerzieken. Hij heeft vroeger gewoond te Zaandam<br />
en is sinds 1 Mei 1911 verhuisd naar Ysselstein.<br />
Toen hij uit Zaandam vertrok heeft hij aan<br />
winkelier Pos opgedragen <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> klanten te blijven<br />
bedienen. Hij zelf bleef zorgen voor <strong>de</strong> fabricage<br />
van 't meel. Het meel dat beklaag<strong>de</strong> lever<strong>de</strong> bestond<br />
uitsluitend uit gemalen roo<strong>de</strong> tarwe. Hij zond het<br />
<strong>de</strong> wereld in voorzien van een attest en aanbeveling<br />
van het scheikundig bureau <strong>de</strong>r heeren VALKENAAR<br />
en dr. DTJNNEWOLD te Amsterdam. In <strong>de</strong>n zomer<br />
van 1909 had beid. een gesprek met <strong>de</strong>n heer VOER<br />
MAN, directeur van 't Rijksbureau tot on<strong>de</strong>rzoek van<br />
han<strong>de</strong>lswaren, die hem <strong>de</strong>n raad gaf het product uit<br />
<strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l te nemen daar het voor suikerzieken,<br />
absoluut ongeschikt was. *) Ka dit gesprek kwam<br />
ook <strong>de</strong> heer VALKENAAR bij beklaag<strong>de</strong>, die hem het<br />
attest terug vroeg. Beklaag<strong>de</strong> verklaart dat dit ge-<br />
Beklaag<strong>de</strong> : Neen, dat verzoek was uitsluitend<br />
gevolg van geschrijf in <strong>de</strong> couranten. VALKENAAR<br />
heeft in 't geheel niet gesproken van on<strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijkheid.<br />
Ver<strong>de</strong>diger : Hebt u wel eens roo<strong>de</strong> tarwe voor<br />
lij<strong>de</strong>rs aan suikerziekten aanbevolen ?<br />
Getuige : Daar weet ik me niets meer van te herinneren.<br />
Ver<strong>de</strong>diger. Ook niet op 20 Maart van dit jaar,<br />
dus een maand gele<strong>de</strong>n.<br />
Getuige : Ik weet er niets meer van.<br />
Dr. DTJNNEWOLD als getuige gedagvaard is niet<br />
verschenen.<br />
Eenige getuigen à <strong>de</strong>charge wor<strong>de</strong>n hierop gehoord.<br />
Deze hebben allen eenige jaren gele<strong>de</strong>n het advies ingewonnen<br />
van <strong>de</strong> heeren VALKENAAR en DTJNNEWOLD,<br />
die schreven het mid<strong>de</strong>l gevon<strong>de</strong>n te hebben tot<br />
radicale genezing van suikerziekten. Hun werd toen<br />
eenvoudig aangera<strong>de</strong>n gemalen roo<strong>de</strong> taiwe te gebruiken.<br />
Zij moesten dit koopen bij <strong>de</strong>n bakker<br />
SNOEK te Zaandam. Zij kon<strong>de</strong>n 't een tijdje later<br />
ook halen bij beklaag<strong>de</strong>, maar dit werd hun na<strong>de</strong>rhand<br />
weer afgera<strong>de</strong>n.<br />
De laatste getuige is <strong>de</strong> rijks veldwachter VELT-<br />
HUIZEN, die op 20 Maart 1.1. <strong>de</strong>n heei VALKENAAR<br />
een persoon te bekijken en een recept af te geven.<br />
(Zie het Mbl. van April j.1.)<br />
Aangevoerd was, dat hier geen raad en bijstand<br />
in <strong>de</strong>n zin <strong>de</strong>r wet van 1865 was verschaft, omdat<br />
hier geen behan<strong>de</strong>ling van persoon op persoon aanwezig<br />
was, maar alleen een recept was afgegeven.<br />
Advocaat-generaal achtte dit mid<strong>de</strong>l ongegrond.<br />
Hetgeen <strong>de</strong> requirant <strong>de</strong>ed, moet ongetwijfeld wor<strong>de</strong>n<br />
aangemerkt als geneeskundige raad of bijstand<br />
als bedrijf. Het waarnemen van <strong>de</strong>n persoon werd<br />
hier vervangen door het bekijken <strong>de</strong>r urine. Hij<br />
conclu<strong>de</strong>er<strong>de</strong> tot verwerping.<br />
Uitspraak 24 Juni. (N. Rott. Ct.)<br />
Voor <strong>de</strong>n kantonrechter te Tiel heeft terechtgestaan<br />
D. H., van Arnhem, beklaagd van het onbevoegd<br />
uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>. Zij had <strong>tegen</strong><br />
verschillen<strong>de</strong> kwalen geneesmid<strong>de</strong>len verkocht.<br />
Eisch : 3 maal / 10 boete of 3 maa^ 2 dagen.<br />
Op <strong>de</strong> terechtzitting stel<strong>de</strong> zij zich <strong>de</strong>rmate aan„<br />
dat zij uit <strong>de</strong> zaal moest verwij<strong>de</strong>rd wor<strong>de</strong>n.<br />
(N. Rott. Ct.)<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
heeft gesproken over suikerziekte. De heer VALKE<br />
NAAR ried hem aan roo<strong>de</strong> tarwe te gebruiken.<br />
jeschrijf over het<br />
Getuige VALKENAAR ontkent dit. Hij heeft alleen<br />
schied<strong>de</strong> naar aanleiding van geschrijt over ucu<br />
-, , . § ?x L *TTâTirTw»âii ïi AAf+ gezegd gebruik brum brood. De veldwachter blij it<br />
product m <strong>de</strong> couranten. De heer VALKENAAR neeit »Y. e. & ,, • rtn „,- -. + j_ * __ v.nruvi.B<br />
r<br />
-j_ _J u i • j _J v-i -vr« j-+ „ii«„ bn znn verklaring en zegt dat <strong>de</strong> neer VALKENAAR<br />
nooit gezegd 't meel is on<strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijk. Na dit alles wj zl J n is bekl. doorgegaan met <strong>de</strong> fabricage en levering<br />
erg kort van geheugen schijnt<br />
van 't betreffen<strong>de</strong> meel en met vermelding op<br />
De Officier van Justitie, mr. CNOPDJS, hierop aan<br />
olfo *, •• .<br />
pakket van het scheikundig attest<br />
t woord komend, zegt niet ten laste gelegd te hebben<br />
£r u V T ^l >"«^«"""S «""TV; QTWW p„c De eerste getuige in <strong>de</strong>ze zaak is SIMON .ros, senil-<br />
,-, overtreding<br />
ÜVCIWCUUIK»«<br />
van art. 174,<br />
,<br />
daar dit meel in 't algemeen<br />
° i „„<br />
<strong>de</strong>r en winkelier te Zaandam. Deze ken<strong>de</strong> <strong>de</strong> samen { 'niet scha<strong>de</strong>lijk voor <strong>de</strong> gezondheid genoemd kan<br />
stelline van 't meel niet. Hij verpakte en verzond i w0 Dr. G.H. N. te R. De ons gezon<strong>de</strong>n brief van Mad-<br />
Hélène Duroy heeft alle overeenkomst met die van <strong>de</strong> zg.<br />
„brievendocters*'. Daarom zullen wij hem, zoodra <strong>de</strong> ruimte*<br />
het toelaat, opnemen, ofschoon wij ons an<strong>de</strong>rs met toiletmid<strong>de</strong>len<br />
niet ophou<strong>de</strong>n.<br />
W. M. H. A. te '8-0. Zie het n°. van he<strong>de</strong>n.<br />
J. v. d. D. te K. In het Maandbl. van Mei 1884 hebben,<br />
wij gewaarschuwd <strong>tegen</strong> Pilules contre V obésité, ook genaamd:<br />
Pilules du docteur B Han<strong>de</strong>l en préparées par A.<br />
Dameraal te Parijs. Deze pillen bleken te bestaan uit<br />
en.<br />
Ammonium-jodi<strong>de</strong> 'onzuiver), omgeven door suiker en met<br />
t beslist niet geschikt voor lij<strong>de</strong>rs aan<br />
het alleen.<br />
karmijn rood gekleurd. Of dit <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> pillen zijn als <strong>de</strong>-<br />
suikerziekte. De hoofdvraag waar 't hier om gaat<br />
De twee<strong>de</strong> getuige v. BLOM is banketbakker te<br />
door u bedoel<strong>de</strong> Obecita weten wij niet. Het on<strong>de</strong>rzoek van<br />
is <strong>de</strong>ze : is beklaag<strong>de</strong> te goe<strong>de</strong>r trouw. Aanvanke<br />
Groningen. Deze bakte van 't meel brood voor suiker<br />
<strong>de</strong> pillen van MRS SEYMOUR is nog niet afgeloopen.<br />
lijk was dit zoo. Maar dit was niet meer 't geval zoozieken.<br />
Dr. H. v. N. te N.-B. Die man hebben wij al lang ia<br />
dra hij in comiectie was geweest met dr. VOERMAN.<br />
Hij betaal<strong>de</strong> per kilo 28, later 27 ct., terwijl gewone<br />
<strong>de</strong> gaten, t Is zeker kwakzalverij. Wij zullen het mid<strong>de</strong>l-<br />
Na dien tijd was 't met zijn goe<strong>de</strong> trouw gedaan,<br />
gemalen roo<strong>de</strong> tarwe niet meer kost dan 12 ct. De<br />
aanschaffen en laten on<strong>de</strong>rzoeken.<br />
want een goed <strong>de</strong>skundige had hem toen gezegd :<br />
prijs van <strong>de</strong> pakken was dus veel te hoog.<br />
W. F. d. C. te R. Dank voor <strong>de</strong>. gezon<strong>de</strong>n Couranten<br />
je waar <strong>de</strong>ugt niet. Nu ging beklaag<strong>de</strong> wel af op<br />
In Augustus 1911 heeft get. <strong>de</strong> laatste 20 pakken<br />
Wij zullen er werk van maken.<br />
adviezen van twee <strong>de</strong>skundigen, maar hij wist dat<br />
van Pos gekregen. Van <strong>de</strong>ze 20 heeft hij er een aan<br />
A. S. te A. Radium-emanatie is een <strong>de</strong>r nieuwste toe<br />
die niet in een al te goe<strong>de</strong>n reuk ston<strong>de</strong>n. Hij had" dus<br />
<strong>de</strong>n heer VOERMAN te Lei<strong>de</strong>n gezon<strong>de</strong>n.<br />
passingen van het Radium in <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> ; eene goe<strong>de</strong>-<br />
om zeker te zijn nog een <strong>de</strong>r<strong>de</strong> moeten raadplegen.<br />
Presi<strong>de</strong>nt: Beklaag<strong>de</strong>, was <strong>de</strong> prijs 27 à 28 ct.<br />
populaire verhan<strong>de</strong>ling daaromtrent is onlangs van <strong>de</strong> hand<br />
In <strong>de</strong> beklaag<strong>de</strong>nbank had<strong>de</strong>n eigenlijk meer per<br />
feitelijk niet veel te hoog ?<br />
van DR. IS. ZEEHANDELAAR te Amsterdam, verschenen.<br />
sonen dan <strong>de</strong>ze beklaag<strong>de</strong> alleen moeten zitten. Over het algemeen meenen <strong>de</strong> geneeskundigen, dat <strong>de</strong>-,<br />
Beklaag<strong>de</strong> : Er kwam zooveel bij als verpakking,<br />
verzending enz. Bovendien had ik <strong>de</strong>n prijs wel op<br />
Pos zegt dat hij onschuldig is en hij doet dit on<strong>de</strong>r inhalatie beter werkt dan d^ drinkkuren.<br />
25 et. gesteld als <strong>de</strong> heer VALKENAAR niet had gezegd<br />
ee<strong>de</strong>, maar <strong>de</strong> brochure die hij heeft uitgegeven<br />
In ie<strong>de</strong>r geval is zon<strong>de</strong>r geneeskundig voorschrift <strong>de</strong> toe<br />
stel <strong>de</strong>n prijs maar op 35 ct., an<strong>de</strong>rs maakt 't op het<br />
„Troost aan <strong>de</strong> armen" ter aanbeveling van zijn<br />
passing sterk af te ra<strong>de</strong>n.<br />
publiek niet genoeg effect.<br />
meel plaatst hem toch in een eigenaardig licht. Maar J. H. L. D. te 's-G. Vaseline Ghesebrough is een goed-'<br />
stellig had<strong>de</strong>n VALKENAAR en DTJNNEWOLD in <strong>de</strong> merk vaseline, dus geen kwakzalverij, ofschoon wij best be<br />
De heer HEKMA, arts te Groningen, wordt gehoord<br />
als <strong>de</strong>skundige. Hij heeft verschillen<strong>de</strong> pakken on<strong>de</strong>r<br />
beklaag<strong>de</strong>nbank moeten zitten. De een noemt zich<br />
grijpen, dat <strong>de</strong> overdreven advertentie u op 't idée bracht.<br />
— Heb volstrekt geen vrees ons te veel advertenties te<br />
zocht en ook iets van <strong>de</strong> stof toegediend aan pa<br />
scheikundige, maar heeft nooit een examen gedaan zen<strong>de</strong>n ; wij nemen uwe bewijzen van belangstelling in onzetiënten<br />
lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan suikerziekte.<br />
en blijkt leerling van dr. HEMMERS, <strong>de</strong>n befaam<strong>de</strong>n zaak steeds gaarne aan.<br />
urinekijker.<br />
Daaruit bleek dat in het menschelijk lichaam<br />
J. P. te A. Van dat „mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> kanker" hebben wij<br />
<strong>de</strong>ze stof zich in suiker omzette. De conclusie is hier<br />
De an<strong>de</strong>r heeft wel examen gedaan maar dit heer nooit iets gehoord.<br />
uit te trekken dat het meel niet geschikt is voor<br />
is thans zoek en is al eens on<strong>de</strong>rdak geweest bij het<br />
R. P. te D. Lecithine-pillen, Verwey, ofschoon op kwak<br />
suikerzieken. Zelfs is voor <strong>de</strong> meeste lij<strong>de</strong>rs aan sui<br />
leger <strong>de</strong>s Heils als drankzuchtige.<br />
zalverachtige, overdreven wijze aanbevolen, beschouwen wij<br />
kerziekte het gebruik van meel, ook dit soort, af Het O.M. eischt tenslotte een gevangenisstraf van niet als kwakzalverij. Het gebruiken zon<strong>de</strong>r voorkennis<br />
te ra<strong>de</strong>n door het gehalte zetmeel dat overal in <strong>tegen</strong> 3 maan<strong>de</strong>n. H | van <strong>de</strong>n arts, ra<strong>de</strong>n wij u af.<br />
woordig is.<br />
De ver<strong>de</strong>diger mr. H. G. HOLSTEIN is van meening, P.' v. V. te B. De door u opgeworpen quaestie — in 't<br />
Dr. v. D. LAAN, directeur van <strong>de</strong>n gemeentelijken dat niet bewezen is dat beklaag<strong>de</strong> in Augustus van algemeen — is reeds meermalen in ons blad ter sprake ge<br />
keuringsdienst te Groningen : Ook <strong>de</strong>ze <strong>de</strong>skundige 't vorig jaar wist dat het meel ongeschikt was voor komen. Ongetwijfeld komen somwijlen <strong>de</strong>rgelijke genezingen<br />
heeft het meel on<strong>de</strong>rzocht. Het bleek gewone gemalen lij<strong>de</strong>rs aan suikerziekte. Pleiter gaat hiervoor <strong>de</strong> voor, waarvan <strong>de</strong> oorzaak in suggestie moet wor<strong>de</strong>n ge<br />
tarwe zon<strong>de</strong>r eenige toevoeging.<br />
geschie<strong>de</strong>nis van 't gebeur<strong>de</strong> na. Het bureau VALKE- zocht. . Het optre<strong>de</strong>n van dien on<strong>de</strong>r-stationchef is uitvoe<br />
Dr. VOERMAN, directeur van 't rijksbureau te NAAR-DUNNEWOLD beval aan tal van patiënten rig door ons vermeld. Voor het verhaal, dat gij ons zendt<br />
Lei<strong>de</strong>n, wordt eveneens als <strong>de</strong>skundige gehoord. Hij 't gebruik van gemalen roo<strong>de</strong> tarwe aan. Zij moesten<br />
moeten wij echter <strong>de</strong> schou<strong>de</strong>rs ophalen ; dat lijkt ons alte<br />
kras. Die diagnose van bloedvergiftiging zoo terstond,<br />
heeft <strong>de</strong> pakken meel on<strong>de</strong>rzocht en vond daarin dit halen bij bakker SCHOEN te Zaandam. Deze had en <strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> — <strong>de</strong> overgang van <strong>de</strong> ziekte van het<br />
gewone gemalen tarwe. Dit resultaat schreef hij aan die roo<strong>de</strong> tarwe niet zelf in zijn bezit en moest 't op zijn zieke kind op <strong>de</strong>n magnetiseur — wil er bij ons niet in.<br />
beklaag<strong>de</strong>, waarop beklaag<strong>de</strong> hem opzocht. Getuige beurt betrekken van beklaag<strong>de</strong>. Toen <strong>de</strong>ze er achter<br />
— Wij betuigen onzen dank voor <strong>de</strong> ontvangen jaar<br />
zei toen uitdrukkelijk, dit meel voldoet volstrekt kwam waarvoor die tarwe kon dienen, ging hij naar I verslagen over 1911 van <strong>de</strong> Nationale Vereeniging voorniet<br />
aan <strong>de</strong> benaming en is niet alleen in strijd met <strong>de</strong> voornoemd scheikundig bureau om te vragen of hij | Vro u wenarbf id, van <strong>de</strong> Geld ersehe Vereeniging „Het Groene<br />
waarheid, maar ook zelfs scha<strong>de</strong>lijk. Beklaag<strong>de</strong> wees zelf 't meel niet in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l kon brengen. Kruis" en dat, betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> han<strong>de</strong>lingen en bevindingen<br />
toen op 't attest van 't scheikundig bureau van <strong>de</strong> De bei<strong>de</strong> <strong>de</strong>skundigen gaven hem nu een attest <strong>de</strong>r Commissie in het belang van het verleenen van „Eerste<br />
heeren VALKENAAR en dr. DTJNNEWOLD. Hij zou daarvoor af. Hij was dus zelf absoluut van <strong>de</strong> zaak hulp bij bedrijfsongevallen".<br />
intusschen overwegen of hij 't product uit <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l niet op <strong>de</strong> hoogte. Nu ried in 1907 dr. VOERMAN<br />
zou nemen. Meel voor suikerzieken kan, dus getuige, hem <strong>de</strong> fabricage van 't product wel af, maar toen<br />
alleen zijn meel dat zetmeel-arm is.<br />
hij er mee doorging en 't rijk hem ongemoeid liet, HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
De heer VALKENAAR is scheikundige thans te<br />
werd hij versterkt in <strong>de</strong> meening dat het product<br />
's-Gravenhage. Deze getuige heeft in verbinding<br />
toch wel geschikt was waarvoor het werd uit uit Haarlemmerolie. Dit is een van <strong>de</strong> weinige oor<br />
gestaan met dr. DTJNNEWOLD en heeft het meel van<br />
geven. Dat <strong>de</strong> heer VALKENAAR hem daarna nog gespronkelijk Ne<strong>de</strong>rlandsche geheimmid<strong>de</strong>len en dag-<br />
beklaag<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzocht. Het bevatte zooveel gluten<br />
zegd zou hebben het meel is on<strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijk, kan pi. niet teekent reeds van het jaar 1698. Het heet voor aller<br />
dat geschikt genoemd kon wor<strong>de</strong>n voor suiker.<br />
gelooven. Beklaag<strong>de</strong> maakt een veel betrouwbaar<strong>de</strong>r lei zoowel uit- als inwendige kwalen genezing aan.<br />
indruk dan <strong>de</strong> heer VALKENAAR, die zegt niet meer te te brengen. „Dit medicament" - zoo leest men<br />
Presi<strong>de</strong>nt : Bent u bevoegd een <strong>de</strong>rgelijke aanbe<br />
weten of hij roo<strong>de</strong> tarwe heeft aanbevolen, ofschoon o. a. m <strong>de</strong> gebruiksaanwijzing — „is een won<strong>de</strong>r<br />
veling te schrijven als u gedaan hebt ? Hebt u eenig<br />
dit nog zoo kort gele<strong>de</strong>n geschied is. Beklaag<strong>de</strong> heef11 voor <strong>de</strong> goedwilligen en <strong>de</strong> gena<strong>de</strong> <strong>de</strong>s Allerhoogsten<br />
examen gedaan %<br />
Getuige. Neen, ik heb les gehad van dr. HEMMERS, eerst tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> instructie van <strong>de</strong>ze zaak gehoord heeft zich daariiT won<strong>de</strong>rbaarlijk geopenbaard." In<br />
een medicus, maar geen examen gedaan. Ik <strong>de</strong>ed dat zijn meel ongeschikt was.<br />
werkelijkheid is <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong> olie <strong>de</strong> stof, die in d©<br />
het on<strong>de</strong>rzoek op het on<strong>de</strong>rhavige product te zamen Op <strong>de</strong>ze gronaen vraagt pleiter vrijspraak.<br />
apotheken on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n latijnschen naam balsamum<br />
met dr. DTJNNEWOLD en heb er geen bezoldiging voor Beklaag<strong>de</strong> werd veroor<strong>de</strong>eld tot een maand ge<br />
sulfuris terebinthinatum voorkomt en bestaat uit<br />
genoten. Getuige heeft later bemerkt dat 't meel vangenisstraf. (De IJsselsteiner).<br />
lijnolie en terpentijnolie waarin zwavel is opgelost.<br />
De geneeskundigen zijn overtuigd van <strong>de</strong> weinige<br />
niet meer geschikt was. Hij wil<strong>de</strong> toen 't eens gegeven<br />
attest terug, maar beklaag<strong>de</strong> wil<strong>de</strong> het niet<br />
Advocaat-generaal bij <strong>de</strong>n Hoogen Raad mr. VAN goe<strong>de</strong> uitwerking van het praeparaat en schrijven<br />
meer afstaan.<br />
HANGEST baron D'YVOY heeft conclusie genomen in het hoogst zel<strong>de</strong>n, en dan altijd in geringe hoeveel<br />
<strong>de</strong> zaak van J. P. B., koopman te Vlaardingen, he<strong>de</strong>n voor. Men wachte zich het in eenigszina-<br />
Presi<strong>de</strong>nt : Is dat waar beklaag<strong>de</strong> ?<br />
door <strong>de</strong> rechtbank te Rotterdam veroor<strong>de</strong>eld tot groote hoeveelheid te nemen ; <strong>de</strong> scha<strong>de</strong>lijke gevol<br />
*) Wij hebben dit reeds beweerd ia het Maandblad van f 10 boete of 10 dagen hechtenis, wegens onbevoegd gen van het gebruik zijn reeds meermalen met vol<br />
October 1908. RED. MBL. uitoefenen van <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong>, door <strong>de</strong> urine van komen zekerheid aangetoond.
No, 7. Juli 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtigôte Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging f|<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L." F. BöHTLINGK, Substituut-Officier vaa<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van liet O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Hoofdartikel: Een verblij<strong>de</strong>nd verschijnsel.<br />
Berichten: Bravo Amsterdammer ! —Genezing ? door<br />
gebed. — Engelsche parlementscommissie voor <strong>de</strong> spócialité's.<br />
— Toepassing van het tarief van invoerrechten.<br />
Me d e d e e 1 inge n van v e-r s c h i lie n<strong>de</strong>n aard:<br />
De won<strong>de</strong>rhersteller van <strong>de</strong> Magic Foot Draft Co. — Antipon.<br />
— Ont<strong>de</strong>kking van Mad. Hélène Duroy.<br />
Uit <strong>de</strong> Pers: Natuurgeneeswijze en medische wetenschap.<br />
Rechtszaken : Jacob <strong>de</strong>n Hollan<strong>de</strong>r. — Duifje<br />
Hollan<strong>de</strong>r. — Weer een onbevoeg<strong>de</strong>. — Een natuurgen.eskundige.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Feuilleton: Doctor mirificus circumforaneus.<br />
Een verblij<strong>de</strong>nd verschijnsel.<br />
Veel meer dan vroeger moeten wij <strong>tegen</strong>woordig<br />
in ons Maandblad plaats geven aan <strong>de</strong> verslagen<br />
van verschillen<strong>de</strong> rechtszaken waarin <strong>de</strong><br />
kwakzalvers een hoofdrol spelen; vervolgingen<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze lie<strong>de</strong>n hebben thans veel meer plaats<br />
dan vroeger. En dat verheugt ons ; niet omdat<br />
het ons aangenaam is dat <strong>de</strong>ze of gene persoon,<br />
(dien wij meestal niet kennen) met gevangenisstraf<br />
of boete wordt gestraft, maar om <strong>de</strong> zaak.<br />
Reeds herhaal<strong>de</strong> malen hebben wij opgemerkt,<br />
dat <strong>de</strong> hier te lan<strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> wettelijke bepalingen<br />
tot beteugeling van <strong>de</strong> kwakzalverij onvoldoen<strong>de</strong><br />
en omslachtig zijn en niet zullen lei<strong>de</strong>n<br />
tot het beoog<strong>de</strong> doel : het publiek voldoen<strong>de</strong><br />
beschermen <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> listen en lagen van gewetenlooze<br />
bediiegers, die <strong>de</strong> ongesteldhe<strong>de</strong>n van hunne<br />
me<strong>de</strong>burgers aangrijpen als mid<strong>de</strong>l om, on<strong>de</strong>r<br />
valsche belofte van genezing, eigen beurs te spekken.<br />
Dat doel, wij moeten het tot ons leedwezen<br />
bekennen, zal nooit wor<strong>de</strong>n bereikt. Listig<br />
bedrog aan <strong>de</strong> eene zij<strong>de</strong> en onwetendheid of<br />
lichtgeloovigheid aan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re zullen sterker<br />
blijken te zijn dan <strong>de</strong> meest volledige wetgeving.<br />
Desniettemin zal, wanneer met kracht te werk<br />
wordt gegaan, het kwaad tot <strong>de</strong> kleinst mogelijke<br />
uitgebreidheid kunnen wor<strong>de</strong>n teruggebracht<br />
en zoo'n kracht zit niet in <strong>de</strong> bepalingen die<br />
bij ons gel<strong>de</strong>n<strong>de</strong> zijn. Een ivet <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij,<br />
niet gekoppeld aan an<strong>de</strong>re wetten, zooals<br />
<strong>tegen</strong>woordig in hoofdzaak aan <strong>de</strong> geneeskundige<br />
wetten, — waarnaar onze Vereeniging reeds ruim<br />
<strong>de</strong>rtig jaar te vergeefs vraagt — is een eerste<br />
vereischte, wil men het kwaad, zoo goed mogelijk,<br />
te keer gaan.<br />
Intusschen willen we gaaine erkennen dat,<br />
wil men <strong>de</strong> kwakzalverij bestrij<strong>de</strong>n, het met <strong>de</strong><br />
se<strong>de</strong>rt 1865 bestaan<strong>de</strong> wetsbepolingen toch wel<br />
mogelijk is <strong>de</strong> kwakzalvers in hun heilloos optre<strong>de</strong>n<br />
te bemoeilijken,, al zij het ook niet met<br />
dat succes, dat men er zoo gaarne van zou verwachten.<br />
Er bestaan wetsbepalingen, zooals gezegd,<br />
maar... zij wer<strong>de</strong>n geduren<strong>de</strong> geruimen tijd<br />
al zeer weinig toegepast. Vermoe<strong>de</strong>lijk was <strong>de</strong><br />
omslachtigheid van <strong>de</strong> procedure en ook dikwijls<br />
<strong>de</strong> onzekerheid van net resultaat daarvan <strong>de</strong><br />
oorzaak.<br />
Hierin is in <strong>de</strong>n laatsten tijd aanmerkelijk veran<strong>de</strong>ring,<br />
noemenswaardige verbetering gekomen.<br />
Met lofwaardigen ijver wordt door <strong>de</strong> ambtenaren,<br />
belast met het vervolgen van <strong>de</strong> overtredingen<br />
van <strong>de</strong> <strong>de</strong>sbetreffen<strong>de</strong> wetsartikelen, ingegrepen<br />
en menig kwakzalver kan bij mon<strong>de</strong> van Kantonrechter<br />
of hoogeren rechter vernemen, dat het door.<br />
hem uitgeoefend beroep als een gevaar voor <strong>de</strong><br />
samenleving wordt beschouwd. De geëischte en<br />
opgeleg<strong>de</strong> straffen zullen hem, zoo hij het al niet<br />
wist, overtuigd hebben, dat hij han<strong>de</strong>lingen verricht,<br />
die niet te gedoogen zijn.<br />
Wij noemen het een verblij<strong>de</strong>nd verschijnsel,<br />
dat wij telkens, in bijna elk nommer van ons<br />
Maandblad op <strong>de</strong>rgelijke vervolgingen kunnen<br />
wijz«i. Door die vervolgingen zullen <strong>de</strong> kwakzalvers<br />
wakker geschud wor<strong>de</strong>n en begrijpen dat<br />
<strong>de</strong> tijd voorbij is, dat zij hunne practijken ongestoord<br />
kon<strong>de</strong>n uitoefenen en zal het publiek op<br />
<strong>de</strong> hoogte gebracht wor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> —<br />
of liever, onwaar<strong>de</strong> — dier practijken.<br />
En dan is er al ten minste iets gewonnen.<br />
BERICHTEN.<br />
Bravo A ni s t e i dammer! In het Weekblad<br />
van 23 Juni stond <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong><br />
„Rectificatie.<br />
Tot ons groot leedwezen en geheel buiten ons<br />
weten is in het nummer van vorigen Zondag een<br />
advertentie opgenomen betreffen<strong>de</strong> een kwakzalverij<br />
van mondainen aard. Daar wij in 't algemeen alle<br />
waarborgen hebben, dat <strong>de</strong>rgelijke advertenties zon<strong>de</strong>r<br />
gena<strong>de</strong> geweerd wor<strong>de</strong>n, is <strong>de</strong> opname slechts<br />
aan een betreurenswaardig abuis te wijten en wordt<br />
niet herhaald. RED."<br />
Met die advertentie wordt klaarblijkelijk bedoeld<br />
<strong>de</strong> misselijke reclame van <strong>de</strong> z. g. HÉLÈNE DrjROY,<br />
waarover wij in dit No. iets me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen.<br />
Zij, die op <strong>de</strong> hoogte zijn van <strong>de</strong> ,,trucs", die<br />
kwakzalvers aanwen<strong>de</strong>n om hun leugen-advertenties<br />
geplaatst te krijgen, kunnen best begrijpen dat<br />
somwijlen een uitgever of redactie er „inloopt" ;<br />
't is meeimalen gebeurd ; maar niet altijd heeft een<br />
redactie <strong>de</strong> onwillekeurig gemaakte fout zoo snel en<br />
zoo onomwon<strong>de</strong>n hersteld. Bravo !<br />
Genezing? door gebed. In een huisgezin<br />
te Sloterdijk kregen eenigen tijd gele<strong>de</strong>n een<br />
paar kin<strong>de</strong>ren mazelen. De ou<strong>de</strong>rs dachten <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>ren<br />
door gebed te kunnen genezen, doch dit mid<strong>de</strong>l<br />
bleek niet te baten en <strong>de</strong> toestand vererger<strong>de</strong><br />
steeds. Ein<strong>de</strong>lijk werd, on<strong>de</strong>r pressie van an<strong>de</strong>ren,<br />
medische hulp ingeroepen. De dokter constateer<strong>de</strong>,<br />
dat hierme<strong>de</strong> te lang was gewacht en kon niet meer<br />
voorkomen, dat een aardig knaapje korten tijd later<br />
stierf.<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post • per jaar / 1.25<br />
De zaak is nu bij <strong>de</strong> justitie aanhangig gemaakt,<br />
waar <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs zich zullen moeten verantwoor<strong>de</strong>n.<br />
{HdbL)<br />
Parlementscommissie voor <strong>de</strong> spécial<br />
i t é's. Een commissie uit het Engelsche Lagerhuis,<br />
bestaan<strong>de</strong> uit twee geneeskundigen, twee eigenaars<br />
van nieuwsbla<strong>de</strong>n, één apotheker en 10 an<strong>de</strong>re<br />
personen, en samengesteld uit alle politieke groepen,<br />
is belast met een on<strong>de</strong>rzoek naar <strong>de</strong> beteekenis van<br />
<strong>de</strong> spécialités voor <strong>de</strong> bevolking.<br />
De fabrikanten van spécialités zijn in Engeland<br />
tot krachtige organisaties veieenigd ; één daarvan,<br />
<strong>de</strong> „Owners of Proprietary Articles", vormt een<br />
on<strong>de</strong>raf<strong>de</strong>eling <strong>de</strong>r scheikundige sectie van <strong>de</strong> Kamer<br />
van Koophan<strong>de</strong>l te Lon<strong>de</strong>n. Deze organisatie heeft<br />
een geschrift in het licht gegeven, waarin wordt<br />
betoogd, dat <strong>de</strong> beweging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> spécialités is<br />
aangestookt door <strong>de</strong> geneeskundigen, uit broodnijd,<br />
en dat het niet is bewezen, dat <strong>de</strong> spécialités na<strong>de</strong>el<br />
opleveren voor het publiek. The Hospital zegt, dat<br />
dit juist nog zou moeten blijken uit het on<strong>de</strong>rzoek<br />
<strong>de</strong>r parlementscommissie.<br />
(N. Courant.)<br />
Toepassing van het tarief van<br />
invoerrechten. De minister van Financiën<br />
heeft goedgevon<strong>de</strong>n en verstaan te bepalen, dat o.a.<br />
<strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> beslissingen betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> toepassing<br />
van het tarief van invoerrechten ter kennis van <strong>de</strong><br />
ambtenaren <strong>de</strong>r invoerrechten en accijnzen zullen<br />
wor<strong>de</strong>n gebracht.<br />
Winterhan<strong>de</strong>nzalf van dr. Schwabe, bestaan<strong>de</strong><br />
uit vast vet en waarschijr lijk een weinig perubalsem,<br />
is bij invoer in potjes met gebiuiksaanwijzing te<br />
belasten als „Kramerij" met een recht van 5 % <strong>de</strong>r<br />
waar<strong>de</strong>.<br />
Een on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam „Granuline" in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l<br />
gebracht „geneesmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> tuberculose", hetwelk<br />
bij on<strong>de</strong>rzoek bleek te bestaan on<strong>de</strong>r meer uit wijn<br />
en suikeroplossing, met een gehalte aan alcohol van<br />
pl.m. 4.5 % en een suikergehalte van 30 %, welk<br />
mengsel niet meer het karakter van wijn bezit, behoort<br />
bij invoer in flesschen met gebruiksaanwijzing gerangschikt<br />
te wor<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> als „Kramerij" met<br />
een recht var 5 % <strong>de</strong>r waar<strong>de</strong> te belasten suikerhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
geneesmid<strong>de</strong>len.<br />
Uit pepsine en melksuiker samengestel<strong>de</strong> homoeopatische<br />
spijsverteringstabletten behooren bij invoer<br />
in fleschjes met gebruiksaanwijzing belast te wor<strong>de</strong>n<br />
als „Kramerij" met een recht van 5 % <strong>de</strong>r waar<strong>de</strong>.<br />
MEDEDEELINGEN<br />
VAN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
De Won<strong>de</strong>rhersteller van <strong>de</strong> Magic Foot<br />
Draft Co.<br />
De firma bovengenoemd, gevestigd Heerengracht<br />
193 te Amsterdam, ofschoon alles doet<br />
vermoe<strong>de</strong>n, dat men met een Engelsche of Amerikaansche<br />
combinatie te doen heeft, is al meermalen<br />
in ons blad ter sprake gekomen. Onze<br />
lezers zullen zich misschien herinneren, dat het
<strong>de</strong>ze firma is, die een opzienbaren<strong>de</strong> reclame<br />
maakt van een z.g. Won<strong>de</strong>r voetpleister, een pleister,<br />
die elk geval van rheumatiek zou genezen.<br />
Meermalen hebben wij <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze pleister gewaarschuwd,<br />
ook omdat het on<strong>de</strong>rzoek ons leer<strong>de</strong>,<br />
dat dit won<strong>de</strong>rgeneesmid<strong>de</strong>l niets won<strong>de</strong>rbaarlijks<br />
bevatte. De Gesundheitslehrer beschrijft in zijn<br />
jongste no. <strong>de</strong> pleister als een sterk naar teer rieken<strong>de</strong><br />
trekpleister. Een paar van die pleisters<br />
wor<strong>de</strong>n gratis geleverd, maar, zoo heet het, eerst<br />
het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> en vier<strong>de</strong> paar (niet gratis) helpt.<br />
Maar, wat vreemd is, hét onfeilbare won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l<br />
heeft nog een an<strong>de</strong>r won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l ter<br />
on<strong>de</strong>rsteuning noodig, n.1. <strong>de</strong> won<strong>de</strong>r hersteller.<br />
Dit zijn roo<strong>de</strong> tabletten, die volgens <strong>de</strong> enveloppe<br />
waarin zij vervat zijn, ,,ten doel hebben<br />
„<strong>de</strong> afscheiding van <strong>de</strong> nieren te bevor<strong>de</strong>ren en<br />
„<strong>de</strong> werking van <strong>de</strong> lever op te wekken, om <strong>de</strong><br />
„ingewan<strong>de</strong>n te helpen hunne werking goed te<br />
„verrichten en <strong>de</strong> a<strong>de</strong>ren te ontspannen, waar-<br />
„door <strong>de</strong> won<strong>de</strong>rvoetpleisters het vergif uit het<br />
„lichaam verdrijven." Wie begrijpt 't ?<br />
Mevrouw A. C. ALBLAS—SOKBER te Utrecht<br />
had <strong>de</strong> welwillendheid <strong>de</strong> tabletten voor ons te<br />
on<strong>de</strong>rzoeken ; zij bevatten : aloë, zwarte peper en<br />
drop. Zij zijn omwikkeld met suiker en meel<br />
en rood gekleurd door bietenrood. Ziethier dus<br />
niets won<strong>de</strong>rbaars in het won<strong>de</strong>rlijke.<br />
Behalve peper, waarvan <strong>de</strong> prikkeling somwijlen<br />
zeer na<strong>de</strong>elige gevolgen kan na zich slepen,<br />
is het hoofdbestand<strong>de</strong>el het gewone brood <strong>de</strong>r<br />
kwakzalvers, het sterk werken<strong>de</strong> laxeermid<strong>de</strong>l aloë.<br />
Toch vin<strong>de</strong>n wij bij die won<strong>de</strong>rtabletten iets,<br />
dat onze verwon<strong>de</strong>ring opwekte. De circulaire<br />
nalezen<strong>de</strong> zagen we, dat die tabletten ook genoemd<br />
wer<strong>de</strong>n : Dr. van Vleck 9 s Won<strong>de</strong>rhersteller<br />
en ziet, <strong>de</strong> naam van Vleck was voor ons geen<br />
onbeken<strong>de</strong>. In het Maandblad van Maart j.1.<br />
schreven wij een groot, waarschuwend artikel<br />
<strong>tegen</strong> van Vleck 9 8 opslurpen<strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> voor<br />
aambeien, aanbevolen door THE DR. VAN VLECK<br />
Co, door advertenties die zeer veel gelijkenis<br />
vertoon<strong>de</strong>n met die van <strong>de</strong> MAGIC FOOT DRAFT<br />
Co. Het adres van <strong>de</strong> eerste compagnie is gevestigd<br />
te Amsterdam, Heerengracht 193, hetzelf<strong>de</strong><br />
waar <strong>de</strong> Magic Foot Draft Co. te vin<strong>de</strong>n is.<br />
In het hoofdartikel van ons vorig no. hebben<br />
wij voorbeel<strong>de</strong>n gegeven van <strong>de</strong> wijze waarop<br />
sommige mo<strong>de</strong>rne kwakzalvers hunne waren aan<br />
dèn man brengen on<strong>de</strong>r verschillen<strong>de</strong> benamingen,<br />
als zijn<strong>de</strong> door verschillen<strong>de</strong> personen uitgevon<strong>de</strong>n,<br />
alhoewel in werkelijkheid een en <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong><br />
persoon aan 't lijntje trekt.<br />
FEUILLETON.<br />
Doctor mirificus circumforaneus.<br />
De twee oudste kin<strong>de</strong>ren kwamen over hun<br />
tijd uit school. Tegen koffiedrinken moesten ze<br />
te huis zijn. Wat zou er aan haperen ? Schoolblijven<br />
liet <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rwijzer zijn leerlingen niet<br />
licht. Ik was 't van hen ook niet gewend. Dus<br />
ging ik eens aan <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur staan, om te zien, of<br />
ze niet haast zou<strong>de</strong>n verschijnen. Ja wel, daar<br />
kwamen ze ein<strong>de</strong>lijk van <strong>de</strong>n an<strong>de</strong>ren kant, in<br />
plaats van <strong>de</strong>n naasten weg uit school, en dat<br />
nog wel luid schateren<strong>de</strong> van pleizier. „Zoo,"<br />
zei ik, „ben jelui zoo vroolijk ? Hoe komen |<br />
jelui zoo laat." „Och," antwoord<strong>de</strong> <strong>de</strong> oudste,<br />
„we hebben eens gekeken naar dien ou<strong>de</strong>n dokter<br />
d. P. Toen we uit school kwamen, zagen we,<br />
dat hij door een troep jongens achterna geloopen<br />
en in <strong>de</strong> maling genomen werd. En we<br />
moesten wel om hem lachen en wil<strong>de</strong>n eens zien,<br />
waar hij toch wel zou blijven. Verbeeld u, zijn<br />
pantalon was afgezakt tot op zijn hielen. Zijn<br />
smerige hemd kwam on<strong>de</strong>r zijn jas uit. Zoo<br />
kon hij maar moeilijk loop en : hij was kennelijk<br />
dronken. De jongens riepen hem allerlei achter |<br />
na en smeten naar hem hetgeen ze van <strong>de</strong><br />
straat opraapten." „Was er dan geen agent van<br />
politie, om aan dit schandaal een eind te<br />
maken ?" vroeg ik. „Er stond er wel een bij<br />
onze school om daar op te passen, maar die<br />
ging niet ver<strong>de</strong>r en bemoei<strong>de</strong> zich er niet mee,"<br />
luid<strong>de</strong> het antwoord. „Zoo," zei-,ik, ,,en waar is<br />
hij dan ein<strong>de</strong>lijk gebleven ?" „Hij is naar 't<br />
gasthuis gegaan, daar heeft hij aangebeld en is<br />
Zou<strong>de</strong>n <strong>de</strong> feiten in bovenstaand artikel vermeld<br />
ook niet als voorbeeld kunnen dienen ?<br />
Antipon.<br />
Weer een mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> zwaarlijvigheid, waarvoor<br />
vooral in Engeland een buitengewone reclame<br />
wordt gemaakt en dat, blijkens bij ons ontvangen<br />
vragen om inlichtingen, ook hier te lan<strong>de</strong><br />
zijn intre<strong>de</strong> tracht te doen. Begrijpelijkerwijze is<br />
het weer een „Company", The Antipon Company,<br />
te hon<strong>de</strong>n, die 't zaakje aan <strong>de</strong> hand doet. Onnoodig<br />
te zeggen dat, volgens <strong>de</strong> gebruiksaanwijzing,<br />
Antipon is het mid<strong>de</strong>l bij uitnemendheid,<br />
nog niet overtroffen, beter dan eenig an<strong>de</strong>r<br />
mid<strong>de</strong>l, dat geen scha<strong>de</strong>lijke bestand<strong>de</strong>elen bevat.<br />
Alleen dit laatste moeten wij toegeven. Volgens<br />
het on<strong>de</strong>rzoek van Mevrouw A. C. ALBLAS—<br />
SORBER te Utrecht, is Antipon een oplossing van<br />
ruim 8 percent citroenzuur in water, die ver<strong>de</strong>r<br />
nog bevat saccharine en een roo<strong>de</strong> kleurstof.<br />
Dus zoo iets als een rood gekleur<strong>de</strong>, sterke<br />
kwast, waarbij nog <strong>de</strong> suiker door <strong>de</strong> waar<strong>de</strong>looze<br />
leugensuiker, saccharine, vervangen is.<br />
Wie nu gelooven wil, dat dit mengseltje alle<br />
won<strong>de</strong>ren doet, die van <strong>de</strong> Antipon wor<strong>de</strong>n verteld,<br />
en daarbij zijn geld wil weggooien, moet<br />
't zelf weten.<br />
Wij meenen dat aan dit kwakzalversmid<strong>de</strong>l alle<br />
waar<strong>de</strong> voor het beoog<strong>de</strong> doel moet wor<strong>de</strong>n ontzegd.<br />
Verwon<strong>de</strong>rlijke ont<strong>de</strong>kking van Madame<br />
Hélène Duroy.<br />
Toilet-artikelen en schoonheids mid<strong>de</strong>len wor<strong>de</strong>n<br />
in het algemeen niet in ons blad behan<strong>de</strong>ld.<br />
Daarvoor ontbreekt ons <strong>de</strong> ruimte. Dewijl echter<br />
<strong>de</strong> aanvragen om inlichtingen naar het hier bovengenoemd<br />
mid<strong>de</strong>l zoo bijzon<strong>de</strong>r groot zijn, willen<br />
wij in enkele woor<strong>de</strong>n er op wijzen, dat dit- artikel<br />
aan <strong>de</strong>n man (of liever aan <strong>de</strong> „Vrouw") gebracht<br />
wordt geheel op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze als <strong>de</strong><br />
kwakzalvers-brie vendok ters hun „affaire" drijven<br />
en daarmee is o. i. <strong>de</strong> zaak al veroor<strong>de</strong>eld.<br />
Een onzer le<strong>de</strong>n, die, om meer van <strong>de</strong> zaak<br />
te weten, op <strong>de</strong> annonce geschreven had, ontving<br />
verschillen<strong>de</strong> brieven — met belofte van<br />
volkomen succes — waarop niet geantwoord werd.<br />
Hij werd echter niet losgelaten en ten slotte<br />
kwam er een schrijven, dat wij al eer<strong>de</strong>r verwacht<br />
had<strong>de</strong>n, en dat wij, als kenmerkend voor het<br />
geheele bedrijf, hier laten volgen :<br />
binnengelaten. Toen was het oploopje gedaan."<br />
„Nu, gaat maar naar binnen en aan tafel, maar<br />
loopt in 't vervolg niet weer met zulke oploopjes<br />
mee," luid<strong>de</strong> <strong>de</strong> va<strong>de</strong>rlijke slotvermaning.<br />
We zullen nu eens zien wat er in het gasthuis<br />
voorviel. Hij was er geen onbeken<strong>de</strong>. De<br />
portier begreep al zoo wat, wat hij wil<strong>de</strong> en<br />
wat hem er heenvoer<strong>de</strong>. „U wil zeker <strong>de</strong>n<br />
va<strong>de</strong>r eens hebben." (In dien tijd stond het<br />
gasthuis nog on<strong>de</strong>r 't beheer van een va<strong>de</strong>r en<br />
moe<strong>de</strong>r ; later kwamen er directrices en daarna I<br />
zelfs een directeur, die dokter was.) „Ja," antwoord<strong>de</strong><br />
hij. „Gaat u maar zoolang zitten in<br />
<strong>de</strong> wachtkamer dokter, dan zal ik va<strong>de</strong>r even<br />
roepen," zei <strong>de</strong> portier, en meteen gaf hij hem<br />
een ou<strong>de</strong>n stoel, waarop <strong>de</strong> smerige dokter zich<br />
kon zetten. De va<strong>de</strong>r verscheen, „U wenscht<br />
zeker opgenomen te wor<strong>de</strong>n dokter en dan wat<br />
u aan waar<strong>de</strong> bij u heeft, aan mij in bewaring<br />
te geven ?" vroeg <strong>de</strong> va<strong>de</strong>r. „Juist, dat heb<br />
je goed gera<strong>de</strong>n man," luid<strong>de</strong> <strong>de</strong>s dokters antwoord.<br />
„Ik voel me weer niet erg lekker en<br />
kan te huis geen behoorlijke verpleging krijgen;<br />
dus is het beste, dat ik hier maar eens voor<br />
een paar weken mijn intrek neem. Ziehier mijn<br />
rommeltje wat ik bij me heb ; mijn koffertje<br />
met on<strong>de</strong>rgoed zal straks hier bezorgd wor<strong>de</strong>n."<br />
Meteen haal<strong>de</strong> hij een vies uitzien<strong>de</strong> portefeuille<br />
uit en een dito portemonnaie. On<strong>de</strong>r het nazien<br />
van <strong>de</strong>n inhoud van bei<strong>de</strong> voorwerpen, werd er<br />
op or<strong>de</strong> van <strong>de</strong>n va<strong>de</strong>r al vast een bad voor<br />
<strong>de</strong>n nieuwen aankomeling gereed gemaakt, en<br />
tevens een waschkom met warm water gebracht.<br />
Daarin werd gestort hetgeen <strong>de</strong> portefeuille en<br />
<strong>de</strong> portemonnaie bevatten. De va<strong>de</strong>r was er<br />
afkeerig van om dat goed zoo aan te pakken.<br />
De papieren van waar<strong>de</strong> kleef<strong>de</strong>n aan elkaar<br />
.Mevrouw N,<br />
Geachte Mevrouw,<br />
Herinnert U zich nog <strong>de</strong> aangename verrassing<br />
die U on<strong>de</strong>rvondt, toen U, bij het lezen van Uwe<br />
courant, voor het eerst het opzienbaren<strong>de</strong> nieuws<br />
zag, dat ik een won<strong>de</strong>rbaar mid<strong>de</strong>l had ont<strong>de</strong>kt,<br />
dank zij hetwelk <strong>de</strong> meest magere of <strong>de</strong> meest platte<br />
buste, <strong>de</strong> meest verslapte of neerhangen<strong>de</strong> borsten,<br />
in zeer korten tijd eene werkelijk buitengewone<br />
kracht en ontwikkeling verkrijgen.<br />
Se<strong>de</strong>rt dien hebt U herhaal<strong>de</strong>lijk en in verschillen<strong>de</strong><br />
an<strong>de</strong>re tijdschriften <strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>nis mijner<br />
ont<strong>de</strong>kking gezien ; dit heeft U herinnerd aan <strong>de</strong>n<br />
eersten stap, dien U mijnerzijds gedaan hebt, en,<br />
beken het maar, het heeft U nog slechts erger doen<br />
betreuren, dat U nog niet voor U zelven geprofiteerd<br />
hebt van <strong>de</strong> welda<strong>de</strong>n van mijn buitenge wonen<br />
,,Exuber Bust Developer". En waarom ook, mijn<br />
waar<strong>de</strong> Mevrouw, zoo veel kostbaren tijd te verliezen<br />
met onnoodig aarzelen ? Waarom Uwe vreug<strong>de</strong>,<br />
in het vooruitzicht van ein<strong>de</strong>lijk herschapen en mooi<br />
te wor<strong>de</strong>n, te laten verduisteren door ongerechtvaardig<strong>de</strong><br />
twijfelingen, die alle wilskracht en besluitvaardigheid<br />
in U verlammen ? Als U nog twijfelt, kom<br />
dan naar mij toe, en als U ziet en mij hoort spreken,<br />
zult U zelve kunnen oor<strong>de</strong>elen, of een enkel van <strong>de</strong><br />
woor<strong>de</strong>n, die ik tot nu toe heb gezegd, overdreven<br />
is. Als <strong>de</strong> afstand, die ons scheidt, te groot is, schrijf<br />
mij dan ; ik heb U al meer<strong>de</strong>re bewijzen gegeven, om<br />
U te overtuigen, en ik vraag niets liever, dan er U<br />
nog meer te verschaffen, want ie<strong>de</strong>re dag brengt mij<br />
eene nieuwe getuigenis, eene nieuwe zekerheid van<br />
<strong>de</strong> onfeilbare en verwon<strong>de</strong>rlijke afdoendheid van<br />
mijn ,,Exuber Bust Developer".<br />
Dat ik tot nu toe nog niet het genoegen heb gehad,<br />
een schrijven van U te ontvangen, ondanks <strong>de</strong> twee<br />
vorige brieven, die ik tot U heb gericht, moet eene<br />
ernstiger oorzaak hebben nog, dan die van twijfel<br />
en ongeloovigheid, en ik bedrieg mij misschien niet,<br />
als ik <strong>de</strong>nk, dat het <strong>de</strong> geldkwestie is ? U verlangt<br />
niets liever, dan mijn „Exuber Bust Developer"<br />
aan te schaffen, maar het valt U moeilijk, in ééns <strong>de</strong><br />
som van 16 Gld. (32 Frs.) uit te geven. Ik kan dit<br />
maar al te goed begrijpen (want wie heeft het nooit<br />
eens moeilijk gevon<strong>de</strong>n zijne uitgaven juist te ver<strong>de</strong><strong>de</strong>n),<br />
en dus heb ik een weg gezocht, om eene<br />
behoefte en Uw eigen belang overeen te brengen.<br />
Dit heeft mij tot een aanbod geleid, dat voor U<br />
uiterst voor<strong>de</strong>elig is, en ik ben er zeker van, dat U<br />
het da<strong>de</strong>lijk aan zult nemen. Zend mij per buitenlandschen<br />
postwissel slechts 11 Gld. (22 Frs.), en ik<br />
zal U in ruil eene volledige behan<strong>de</strong>ling „Exuber<br />
Bust Developer" franco doen toekomen, precies<br />
<strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> die an<strong>de</strong>rs voor 16 Gld. (32 Ers.) wordt<br />
verkocht. Tevens zal ik, om U genoegen te doen,<br />
aan <strong>de</strong> zending gratis een pot van mijne schoonheidscrême<br />
„Perfecta" toevoegen, die uitstekend is om<br />
van smerigheid ; men kon het schrift daarop<br />
niet lezen voordat ze behoorlijk waren schoongemaakt.<br />
Daarna zou alles opgeschreven wor<strong>de</strong>n.<br />
„Zoo," zei <strong>de</strong> va<strong>de</strong>r, „nu zullen we eens tellen.<br />
Tien muntjes van tien gul<strong>de</strong>n, dat is al vast<br />
een hon<strong>de</strong>rd gul<strong>de</strong>n, vier bankjes van 25, een<br />
van 40 en een van zestig gul<strong>de</strong>n, dat is metelkaar<br />
drie hon<strong>de</strong>rd gul<strong>de</strong>n aan papier. Zilver<br />
en klein geld twaalf gul<strong>de</strong>n 47 cents en een<br />
postspaarbankboekje met een saldo van goed<br />
zeven hon<strong>de</strong>rd gul<strong>de</strong>n. Waarlijk dat is nog al<br />
aardig wat. Ik zal alles goed voor u bewaren."<br />
„Mooi," repliceer<strong>de</strong> <strong>de</strong> doctor. „Ja, 't is nog<br />
al wat, maar ik ' moet er ook weer een heele<br />
poos van leven. Want zoo lang ik hier ben,<br />
staat natuurlijk mijn practijk weer stil en als<br />
ik er uit kom moet ik eerst weer een week of<br />
wat rust hebben om op mijn verhaal te komen.<br />
Dan moet er ook wat over zijn voor mijn begrafenis,<br />
ingeval ik eens hier of daar kom te<br />
sterven. Zon<strong>de</strong>r geld komt een mensch nergens<br />
terecht." ,,U heeft wel gelijk docter. Uw bad<br />
is gereed. De oppasser zal u er wel brengen en u<br />
ver<strong>de</strong>r helpen. Wil u maar volgen." Hier was<br />
<strong>de</strong> samenspraak met <strong>de</strong>n va<strong>de</strong>r afgeloopen. De<br />
oppasser zette een zuinig gezicht. Hij had er<br />
niet veel zin in om <strong>de</strong>zen patient te helpen,<br />
die eigenlijk met een an<strong>de</strong>r doel kwam, dan<br />
om zich als zieke te laten behan<strong>de</strong>len. Hy wil<strong>de</strong><br />
zich eens goed laten ^reinigen en opknappen uit<br />
<strong>de</strong>n toestand van vervuiling waarin hij tengevolge<br />
van zijn dronkenschap gedurig verviel.<br />
Dat <strong>de</strong>ed hij bij langere tusschenpoozen. Van<br />
daar dat hij bij het personeel van 't gasthuis<br />
een ou<strong>de</strong> beken<strong>de</strong> was, en <strong>de</strong> oppasser zoo zuinig<br />
keek, omdat <strong>de</strong>ze er voor zorgen moest om<br />
niet zelf wat over te nemen van 't gezelschap,<br />
M.
het gezicht te verzorgen, puistjes en roo<strong>de</strong> vlekken<br />
wegneemt, rimpels doet verdwijnen, en aan <strong>de</strong> gelaatskleur<br />
eene zeldzame frischheid en glans verleent.<br />
Als TJ, na nauwgezet en volgens mijne aanwijzingen<br />
<strong>de</strong> proef genomen te hebben, U Uwe buste<br />
<strong>de</strong> zoozeer gewenschte ontwikkeling en versterlring<br />
ziet verkrijgen, is dan <strong>de</strong> vreug<strong>de</strong> over <strong>de</strong> verkregen<br />
gedaante-verwisseling, over <strong>de</strong> veran<strong>de</strong>ring, die <strong>de</strong>ze<br />
in Uw leven brengt niet <strong>de</strong> 5 Gld. (10 Frs.) waard,<br />
die noodig zijn, om <strong>de</strong> som van 16 Gld. (32 Frs.),<br />
prijs van mijn „Exuber Bust Developer" vol te<br />
maken ? Ik ben nu al overtuigd, dat U mij met genoegen<br />
<strong>de</strong>ze som zult zen<strong>de</strong>n, te meer daar Uw ge-<br />
-zicht door <strong>de</strong>n invloed van <strong>de</strong> creme „Perfecta"<br />
verjeugdigd en mooi zal wor<strong>de</strong>n, zoodat U in één<br />
woord herschapen zult wezen.<br />
Laten wij nu eens vooron<strong>de</strong>rstellen, dat het beloof<strong>de</strong><br />
succes niet verwezenlijkt wordt, dat <strong>de</strong> buste<br />
even mager en plat blijft als vroeger, of <strong>de</strong> borsten<br />
even slap en neerhangend, als toen U mij hebt geschreven.<br />
In dit geval dus, en nadat U mijne voorschriften<br />
geduren<strong>de</strong> zes dagen trouw hebt opgevolgd,<br />
hebt U mij <strong>de</strong> rest <strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling, slechts terug te<br />
zen<strong>de</strong>n, en ik zal U onmid<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong> door U betaal<strong>de</strong><br />
11 Gld. (22 Frs.) terug geven ; geene discussies of<br />
uitvluchten, ik maak staat op Uw woord en vertrouw,<br />
dat U te goe<strong>de</strong>r trouw alle moeite gedaan hebt om<br />
te slagen, en ik verlaat mij op Uwe eerlijkheid, dat<br />
wat U zegt <strong>de</strong> volle waarheid is. Wat <strong>de</strong> creme „Perfecta"<br />
betreft, daar <strong>de</strong>ze U als een geschenk is<br />
aangebo<strong>de</strong>n, kunt Ü ze behou<strong>de</strong>n.<br />
Kan er U eene betere aanbieding dan <strong>de</strong>ze gedaan,<br />
wor<strong>de</strong>n ? Ik durf te beweren van niet. U ziet dat<br />
ik wel absoluut zeker moet zijn van <strong>de</strong> volmaakte<br />
•afdoendheid van mijn mid<strong>de</strong>l, om mij op <strong>de</strong>rgelijke<br />
wijze <strong>tegen</strong>over U te verbin<strong>de</strong>n. Ik geloof niet, mijn<br />
waar<strong>de</strong> lezeres, dat U, na <strong>de</strong> bevredigen<strong>de</strong> aanbiedingen,<br />
die ik U heb gedaan, en <strong>de</strong> garanties, die ik<br />
geef, nog eenige gangbare re<strong>de</strong>n hebt, om te weigeren,<br />
loyaal <strong>de</strong> proef te nemen met mijn verwon<strong>de</strong>rlijk<br />
mid<strong>de</strong>l. Aarzelt U misschien nog, omdat U mij niet<br />
kent ? De informaties, die U naar mij kunt inwinnen<br />
zullen U een beter <strong>de</strong>nkbeeld geven van mijne achtenswaardigheid<br />
en mijne soliditeit, en als U bang<br />
bent, mij geld toe te zen<strong>de</strong>n, voor dat U mijne behan<strong>de</strong>ling<br />
ontvangen hebt, ben ik gaarne bereid, U <strong>de</strong>ze<br />
on<strong>de</strong>r rembours te doen toekomen.<br />
Om kort te gaan, ik geloof, dat het onmogelijk is,<br />
meer en beter te doen, dan wat ik U heb voorgesteld.<br />
Alles in aanmerking genomen, lijkt mij <strong>de</strong> heele<br />
kwestie in <strong>de</strong>ze eenvoudige vraag samengevat te<br />
kunnen wor<strong>de</strong>n : Wenscht U Uw uiterlijk eene gedaante-verwisseling<br />
te doen on<strong>de</strong>rgaan ? wenscht<br />
U eene mooie, ron<strong>de</strong>, krachtige buste te verkrijgen ?<br />
aan Uw hals, Uw schou<strong>de</strong>rs, die bevallige gevuldheid<br />
en sierlijke lijnen te geven, die <strong>de</strong> voornaamste<br />
schoonheid <strong>de</strong>r vrouw uitmaken \ of wenscht U te<br />
blijven, zooals U bent, eenvoudig omdat U <strong>tegen</strong><br />
dat <strong>de</strong>ze vieze mijnheer bij zich had. Was <strong>de</strong>ze<br />
echter wel een heusche dokter, of liet hij zich<br />
dien titel maar zoo aanleunen ? De aca<strong>de</strong>mische<br />
•titel van doctor kwam hem in werkelijkheid niet<br />
toe. Hij had nimmer aan eene universiteit gestu<strong>de</strong>erd<br />
; dus kon hij ook niet gepromoveerd<br />
zijn. Derhalve had hij dien graacl ook niet bekomen.<br />
Toch had hij wel <strong>de</strong>gelijk <strong>de</strong> bevoegdheid<br />
om als geneeskundige te practiseeren. Na<br />
aan <strong>de</strong> geneeskundige of klinische school te Mid<strong>de</strong>lburg<br />
zijne opleiding tot plattelands-heelmeester<br />
te hebben genoten, <strong>de</strong>ed hij met goed gevolg<br />
het daarvoor vereischte examen. Doch toen was<br />
het met zijn studie gedaan. Hij streef<strong>de</strong> naar<br />
geen hoogeren rang. Hij leg<strong>de</strong> zich toe op <strong>de</strong><br />
practijk en keer<strong>de</strong> terug naar zijn geboorteland<br />
Zeeuwsch Vlaan<strong>de</strong>ren, waar hij haar op uitgebrei<strong>de</strong><br />
schaal uitoefen<strong>de</strong>. Later, na <strong>de</strong> veran<strong>de</strong>ring<br />
<strong>de</strong>r geneeskundige wet ook buiten Zeeland,<br />
vestig<strong>de</strong> hij zich op verschillen<strong>de</strong> plaatsen, doch<br />
nergens was zijn verblijf van langen duur. Van<br />
<strong>de</strong>n beginne af werkte hij als medicus circumforaneus,<br />
rondreizend geneesheer, zooals wijlen<br />
dr. DE MAN hem noemt in zijne geschie<strong>de</strong>nis en<br />
beschrijving <strong>de</strong>r bovengenoem<strong>de</strong> school. Zijn<br />
zittingsdagen hield hij steeds in herbergen, wier<br />
oxploiteer<strong>de</strong>rs lui<strong>de</strong> zijn lof verkondig<strong>de</strong>n. In<br />
<strong>de</strong>ze omgeving echter gaf hij steeds meer en<br />
meer toe aan zijn neiging tot sterken drank. Of<br />
<strong>de</strong>ze aanleiding gegeven heeft tot <strong>de</strong> ontbinding<br />
van zijn huwelijk of dat huiselijk leed hem in<br />
<strong>de</strong>n drank verstrooiing en vergetelheid <strong>de</strong>ed zoeken<br />
is een vraag, die verschillend beantwoord<br />
wordt. Zijne vrouw vermaakte hem tot aan zijn<br />
dood een inkomen van / 400.— ; daardoor was<br />
•hij voor geheele armoe<strong>de</strong> beschut.<br />
Doch in weerwil van zijn drinken wist hij soms<br />
alle klaarblijkelijkheid in toch nog twijfelt, omdat<br />
U staan<strong>de</strong> houdt, dat <strong>de</strong> betaling U lastig valt,<br />
ofschoon <strong>de</strong>ze U zoo gemakkelijkk wordt gemaakt,<br />
of omdat U nog wantrouwen toont, waar U er geen<br />
re<strong>de</strong>n toe hebt ?<br />
Wat Uw antwoord ook zij, ik hoop, dat U het mij<br />
wel per omgaan<strong>de</strong> wilt doen weten. Gaarne Uw<br />
schrijven tegemoet zien<strong>de</strong>, verblijf ik<br />
Geheel <strong>de</strong> Uwe<br />
Multigraph 2 P. Hol.<br />
HÉLÈNE DUROY."<br />
Dit „Multigraph" is overtuigend. Gelijklui<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
brieven wor<strong>de</strong>n bij hoeveelhe<strong>de</strong>n vooraf gereed gemaakt<br />
; het gewone verschijnsel bij „brievendokters".<br />
UIT DE PERS.<br />
De natuurgeneeswijze en <strong>de</strong> medische<br />
wetenschap.<br />
In <strong>de</strong> Concertzaal van „Bellevue" heeft <strong>de</strong> af<strong>de</strong>eling<br />
Amsterdam van <strong>de</strong>n Broe<strong>de</strong>r bond „Harmonia"<br />
verga<strong>de</strong>ring gehou<strong>de</strong>n met dr. FREDERIK VAN EEDEN<br />
als spreker over <strong>de</strong> natuurgeneeswijze en <strong>de</strong> medische<br />
wetenschap.<br />
Ongeveer twintig jaren lang heb ik, zegt spr., <strong>de</strong><br />
geneeskundige praktijk uitgeoefend, maar ik sta<br />
op 't oogenblik geheel vrij <strong>tegen</strong>over <strong>de</strong> medische<br />
wetenschap. Ik behoor feitelijk niet meer tot <strong>de</strong> professioneelen.<br />
Als ik praktijk uitoefen, dan is het bij<br />
hooge uitzon<strong>de</strong>ring en alleen dan, wanneer ik zie dat<br />
mijn collega's 't niet zoo gemakkelijk kunnen als<br />
ik. Dit neemt echter niet weg, dat ik altijd lid ben<br />
gebleven van <strong>de</strong> medische faculteit, dat ik met hart<br />
en ziel sta op <strong>de</strong>n bo<strong>de</strong>m van <strong>de</strong> wetenschap.<br />
De tekst van spr.'s re<strong>de</strong> is : <strong>de</strong> kortzichtigheid <strong>de</strong>r<br />
geneeskundigen is het brood van <strong>de</strong> kwakzalvers.<br />
Hoe meer <strong>de</strong> officieele geneeskundige facultateit<br />
kortzichtig is, <strong>de</strong>s te weliger bloeit <strong>de</strong> kwakzalverij.<br />
De kwakzalvers leven geheel van <strong>de</strong> vergissingen<br />
<strong>de</strong>r officieele wetenschap.<br />
Er is onlangs een boekje van dr. STäRCKE met<br />
een voorbericht van prof. dr. HECTOR TRETJB verschenen,<br />
getiteld : „De gevaren <strong>de</strong>r zoogenaam<strong>de</strong><br />
natuurgeneeswijze". In zijn soort een heel goed en<br />
nuttig boekje, waarin <strong>de</strong> malheid, <strong>de</strong> domheid en <strong>de</strong><br />
gevaarlijkheid van menige natuurgeneeswijze wordt<br />
in het licht gesteld, maar wat spr. <strong>tegen</strong> dit boekje<br />
heeft is, dat het strijdt <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalvers met<br />
<strong>de</strong> felheid eener concurreeren<strong>de</strong> firma. Dit acht spr.<br />
bene<strong>de</strong>n ' <strong>de</strong> waardigheid <strong>de</strong>r medische faculteit.<br />
In <strong>de</strong>zen strijd moest <strong>de</strong> medische faculteit <strong>de</strong> wijste<br />
zijn en zich <strong>de</strong> wijste gevoelen. Kwakzalvers toch<br />
staan <strong>tegen</strong>over <strong>de</strong> geneeskundigen zooals flesschentrekkers<br />
<strong>tegen</strong>over eerlijke han<strong>de</strong>lslie<strong>de</strong>n. Voor spr.<br />
is <strong>de</strong> wetenschap van zóó hoogen aard, van zóó<br />
verheven bedoeling, dat zij zich te goed moest<br />
achten zich in te laten met een directen strijd met<br />
die menschen.<br />
gelijk straks gebleken is goed te sparen, terwijl<br />
| zijn vaak havelooze kleeding niet liet vermoe<strong>de</strong>n,<br />
hoeveel hij bij zich had, en hem daardoor<br />
het best voor bestolen wor<strong>de</strong>n vrijwaar<strong>de</strong>. Dat<br />
hij soms veel verdien<strong>de</strong> was begrijpelijk, daar<br />
hij <strong>de</strong>n naam had van een ware won<strong>de</strong>rdokter<br />
te zijn. Daardoor kwam het, dat soms uit ver<br />
verwij<strong>de</strong>r<strong>de</strong> plaatsen rijke lui met equipages<br />
I hem in zijn niet aanzienlijke zittingslokalen kwamen<br />
opzoeken, ten ein<strong>de</strong> door hem geholpen te<br />
wor<strong>de</strong>n, als zij bij an<strong>de</strong>ren vruchteloos genezing<br />
had<strong>de</strong>n gezocht. Was hij op een boot en her-<br />
| ken<strong>de</strong> hem iemand, dan werd al spoedig <strong>de</strong> aandacht<br />
op <strong>de</strong>n won<strong>de</strong>rman gevestigd. Dan vertel<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> een <strong>de</strong>n an<strong>de</strong>r hoe hij hier en daar<br />
patiënten had genezen, die door zijn collega's<br />
voor onherstelbaar waren verklaard. Soms wist<br />
men ook te verhalen van zijn won<strong>de</strong>rlijke voorschriften.<br />
'Zoo zou hij een kankerlijdster hebben<br />
genezen door gehakte wormen op haar wond<br />
te leggen. Bedriegt mijn geheugen mij niet,<br />
dan was dit mid<strong>de</strong>l al aangera<strong>de</strong>n door <strong>de</strong>n Franschen<br />
doctor Tissot. Ik las dit in een Duitsche<br />
vertaling van een zijner werken, dat ik<br />
toevallig in han<strong>de</strong>n had gekregen in een pakket<br />
boeken op een verkooping gekocht, en later<br />
met meer an<strong>de</strong>re waar<strong>de</strong>looze dingen vernietigd.<br />
Soms moet hij <strong>de</strong> apothekers en hunne<br />
bedien<strong>de</strong>n 't land opgejaagd hebben door 't<br />
voorschrijven van obsolete mid<strong>de</strong>len, die of niet<br />
voorhan<strong>de</strong>n waren of eerst uit <strong>de</strong> verborgenheid<br />
moesten te voorschijn wor<strong>de</strong>n gehaald.<br />
Men zou <strong>de</strong>nken, dat het publiek toch wel<br />
eenigszins huiverig moest geweest zijn, om zich<br />
aan <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van een dronkaard toe te<br />
vertrouwen. Doch hij was niet altoos dronken.<br />
Hij kon zich ook wel eens een tijdlang van <strong>de</strong>n<br />
Er is «naar één kerk waaruit men niet weg kan<br />
loopen. Dat is <strong>de</strong> wetenschap. Spr. is in die kerk<br />
grootgebracht en hij is niet van plan er uit weg te<br />
loopen, doch juist daarom acht hij zich verplicht<br />
datgene te zeggen wat hij te zeggen heeft. De wetenschap<br />
heeft schuld en zij behoort dat in te zien. Zij<br />
heeft veel goed te maken.<br />
Het boekje van dr. STäRCKE is heel goed, heel<br />
nuttig, maar het is niet afdoen<strong>de</strong>, raakt het wezen<br />
<strong>de</strong>r zaak niet. De oorzaak <strong>de</strong>r natuurgenezers —<br />
over kwakzalvers wil spr. 't niet hebben, want die<br />
staan te laag om ze rechtstreeks aan te vallen —<br />
ligt veel dieper. Terecht wordt in het boekje van dr.<br />
STäRCKE afkeurend gesproken over <strong>de</strong> natuurgeneeswijze<br />
van KÜHNE, een man die om zijn afschuwelijk<br />
gevaarlijk boekje, waarin zelfs het verbrei<strong>de</strong>n van<br />
syphilis in <strong>de</strong> hand wordt gewerkt, eer<strong>de</strong>r gevangenisstraf<br />
verdien<strong>de</strong> dan een politiek misdadiger. De<br />
regeering zou beter doen <strong>de</strong>rgelijke boekjes in beslag<br />
te laten nemen, dan een paar beeldjes.<br />
Maar het gaat hier niet om een paar geldzuchtige<br />
schavuiten, het gaat om duizen<strong>de</strong>n eerlijke en oprechte<br />
menschen, die zich afwen<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> medische<br />
faculteit en aanhangers wor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> natuurgeneeswijze.<br />
Waarom gingen zij naar <strong>de</strong> natuurgenezers ? Omdat<br />
zij daar <strong>de</strong> hulp vin<strong>de</strong>n die <strong>de</strong> geneesheer niet biedt.<br />
De grondfout van onze geheele wetenschap is <strong>de</strong>ze,<br />
dat zij in zich heeft een materialistisch beginsel, dat<br />
zij in <strong>de</strong>n mensch niet an<strong>de</strong>rs zag.dan een lichaam<br />
en in dat lichaam niets an<strong>de</strong>rs dan een mechaniek.<br />
De philosophie <strong>de</strong>r materie was goed in <strong>de</strong> zuivere<br />
wetenschap, doch in <strong>de</strong> toegepaste wetenschap <strong>de</strong>ed<br />
zij ellen<strong>de</strong> ontstaan. De taak <strong>de</strong>r wetenschap is niet<br />
te loochenen, maar voorzichtige reserve in acht te<br />
nemen, haar taak is te on<strong>de</strong>rzoeken.<br />
• Met natuurgeneeswijze bedoelt men <strong>de</strong> genezing<br />
zon<strong>de</strong>r vooropgezette theorie, alleen volgens ervaring<br />
en instinct. Men wil <strong>de</strong> natuurlijke kracht van het<br />
lichaam tot genezen, tot werking laten brengen. De<br />
kracht die ons lichaam geneest, heeft een zekere mate<br />
van intelligentie. De geneeskun<strong>de</strong> gelooft daar niet<br />
aan. Zij ziet slechts chemische en physische functies,<br />
welke alleen door physische en chemische mid<strong>de</strong>len<br />
kunnen wor<strong>de</strong>n bestuurd. Maar <strong>de</strong> kracht die ons<br />
lichaam geneest, is niet materieel, zij is onzinnelijk.<br />
De grenzen dier geneeskundige kracht kennen wij<br />
niet. Bij het genezen is samenhang, eenheid, doel,<br />
er is organisatie, een geestelijke leiding van al die<br />
kleine stoffelijke elementen. En nu is het ingrijpen<br />
van <strong>de</strong>n mensch, van <strong>de</strong>n geneesheer, <strong>tegen</strong>over die<br />
fijne werkingen altijd zeer plomp, materieel. Het<br />
ingrijpen van <strong>de</strong>n geneesheer nu is soms onmisbaar<br />
en vooral in gevallen waarin grof ingrijpen mogelijk<br />
is — in <strong>de</strong> chirurgie — is het in zeer veel gevallen<br />
zegenrijk, waarbij evenwel te be<strong>de</strong>nken is dat <strong>de</strong><br />
chirurg alleen, verwij<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> dingen, die hin<strong>de</strong>rlijk<br />
zijn, m. a. w. dat hij alleen <strong>de</strong> genezen<strong>de</strong> kracht<br />
on<strong>de</strong>rsteunt en helpt.<br />
drank onthou<strong>de</strong>n. Als hij in 't gasthuis, was<br />
onthield hij zich geheel van alle alcoholica.<br />
Maar ook als hij niet recht nüchteren was,<br />
oefen<strong>de</strong> hij zijne praktijk uit. Sommigen meen<strong>de</strong>n,<br />
dat hij dan wel zoo knap was als an<strong>de</strong>rs en een<br />
nog beteren kijk had op. <strong>de</strong> ziekte. An<strong>de</strong>ren<br />
geloof<strong>de</strong>n evenwel, dat hij zich ook kon vergissen.<br />
Wanneer hij dan in zulk een toestand een<br />
recept had geschieven, stel<strong>de</strong>n zij hem op <strong>de</strong><br />
proef door <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n dag om een nieuw te<br />
vragen, on<strong>de</strong>r voorwendsel, dat het eerste verloren<br />
was geraakt. En als hij dan een twee<strong>de</strong><br />
gaf, ja dan was het precies als het eerste en<br />
's mans won<strong>de</strong>rgave werd er nog hooger om geacht.<br />
Indien het hier verhaal<strong>de</strong> in<strong>de</strong>rdaad waar<br />
is geweest, dan geloof ik, dat er wel een verklaring<br />
voor is te vin<strong>de</strong>n. Misschien schreef<br />
hij steeds zijn recepten in duplo door mid<strong>de</strong>l<br />
van een blaadje blauw <strong>de</strong>calqueer-papier, zooals<br />
vaak <strong>de</strong> commis voyageurs gebruiken bij 't noteeren<br />
hunner commissies.<br />
Vele jaren heeft <strong>de</strong>ze man zijne kunst op <strong>de</strong>ze<br />
wijze uitgeoefend. Ein<strong>de</strong>lijk is hij in Zeelands<br />
hoofdstad gebleven, waar men voor een raam<br />
van een huis in een <strong>de</strong>r achterbuurten het volgen<strong>de</strong><br />
opschrift kon lezen : D. P.... geneesheer,<br />
dagelijks te consulteeren. Hier heeft hij zijn<br />
leven besloten en is daarna op <strong>de</strong> algemeene<br />
begraafplaats te <strong>de</strong>zer ste<strong>de</strong> ter aar<strong>de</strong> besteld.<br />
Een monument echter is, zoover ik weet, niet<br />
voor hem opgericht. Ik heb het althans nooit<br />
gezien.<br />
M. BL.
De chirurgie en <strong>de</strong> verloskun<strong>de</strong> leveren <strong>de</strong> prachtigste<br />
resultaten op. Ook <strong>de</strong> hygiënisten bereiken<br />
zeer veel daar waar met grove uitwendige mid<strong>de</strong>len<br />
moet wor<strong>de</strong>n ingegrepen. In <strong>de</strong> interne geneeskun<strong>de</strong><br />
is het echter veel moeilijker om in <strong>de</strong> fijne processen<br />
in te grijpen. De geneesheer moet daar meer hygiënisch<br />
voorkomend optre<strong>de</strong>n. En wat <strong>de</strong> eigenlijke<br />
zielsziekten aangaat, daar staat <strong>de</strong> geneeskundige<br />
wetenschap vrijwel machteloos <strong>tegen</strong>over.<br />
De geneeskundige wetenschap is in <strong>de</strong> chirurgie<br />
oppermachtig, maar ook daar bestaat het gevaar van<br />
te spoedig te willen snij<strong>de</strong>n, terwijl in <strong>de</strong> hygiëne <strong>de</strong><br />
fout begaan wordt, dat men het geestelijke element<br />
in <strong>de</strong>n mensch verwaarloost.<br />
Elke tak van leekengenezing is een reactie, een<br />
terugslag op elke fout <strong>de</strong>r medische wetenschap. Het<br />
koesteren en vertroetelen, het warm maken, het<br />
sterk voe<strong>de</strong>n, het toedienen van chemicaliën, <strong>de</strong><strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong> natuurgeneeswijzen ontstaan. Het begon met <strong>de</strong><br />
homoeopathen als reactie <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> chemicaliën ; daarna<br />
kregen we <strong>de</strong> metho<strong>de</strong> van KNEIPP als reactie <strong>tegen</strong><br />
het vertroetelen, het zich ontzien ; vervolgens ontston<strong>de</strong>n<br />
geneeswijzen, die met succes soberheid voorschreven,<br />
metho<strong>de</strong>n waarin ook een groote massa<br />
kwakzalverij. Ook kregen wij een lichaam als <strong>de</strong><br />
Christian Science, dat millioenen aanhangers telt en<br />
dat zegt dat <strong>de</strong> geest het lichaam gezond kan maken,<br />
iets wat <strong>de</strong> doctoren niet wil<strong>de</strong>n gelooven. En nu<br />
ziet spr. heel veel dwaasheid in die z.g. gezondbid<strong>de</strong>rij,<br />
maar dit neemt niet weg dat ze een goe<strong>de</strong> kern heeft.<br />
Spr. wijst er ver<strong>de</strong>r op dat thans <strong>de</strong> suggestie is<br />
erkend, echter niet dan na een twintig jaren langen<br />
strijd. De suggestie die van <strong>de</strong> aankondigingen <strong>de</strong>r<br />
kwakzalvers in <strong>de</strong> kranten uitgaat, maakt het beoor<strong>de</strong>elen<br />
van genezingen onzuiver en dat is <strong>de</strong> re<strong>de</strong>n<br />
waarom <strong>de</strong> kwakzalvers zoo'n succes hebben. Het<br />
publiek zou niet zooveel gebruik van hun mid<strong>de</strong>len<br />
maken, als het niet in <strong>de</strong>n steek gelaten werd door <strong>de</strong><br />
geneeskundigen, die on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> suggestie <strong>de</strong>r fabrikanten<br />
't probeeren met allerlei patentgeneesmid<strong>de</strong>len.<br />
Door te loochenen in plaats van te on<strong>de</strong>rzoeken,<br />
jaag<strong>de</strong>n <strong>de</strong> dokters hun patiënten naar <strong>de</strong> kwakzalvers.<br />
In plaats van het goe<strong>de</strong> uit <strong>de</strong> natuurgeneeswijze<br />
— reinigen, har<strong>de</strong>n, sobere kost, vasten —<br />
over te nemen, schreven zij maar geneesmid<strong>de</strong>len<br />
voor.<br />
Twaalf jaar lang was spr. vegetariër ; na lang<br />
volhou<strong>de</strong>n moest hij echter erkennen, dat goe<strong>de</strong><br />
voeding noodzakelijk is. Te veel vleeschgebruik<br />
acht hij echter verkeerd. Onthouding van chemicaliën<br />
acht hij wenschelijk. Alle geneesmid<strong>de</strong>len kunnen<br />
niet afgeschaft wor<strong>de</strong>n. Uitwendig kunnen ze goed<br />
werken, maar inwendig zijn er slechts 10 à 1-2 die een<br />
goe<strong>de</strong> werking kunnen hebben- Slaapmid<strong>de</strong>len toe<br />
te dienen acht hij overbodig. Morphine is uit <strong>de</strong>n<br />
booze, nog erger is cocaïne. Het toedienen van het<br />
eerste mid<strong>de</strong>l leid<strong>de</strong> tot morphinemisbruik, het laatste<br />
tast niet alleen het lichaam aan, maar leidt ook<br />
tot krankzinnigheid in haar ergst en vorm.<br />
Wat min<strong>de</strong>r recepten voorschrijven, wat min<strong>de</strong>r<br />
dogmatiek, wat wijdèren blik, wat bree<strong>de</strong>r opvatting,<br />
ook in het sociale leven, ziedaat wat spr. <strong>de</strong> geneeskundige<br />
wetenschap aanbeveelt. Hij droomt toch<br />
van <strong>de</strong>n tijd dat <strong>de</strong> medicus zal wor<strong>de</strong>n een man van<br />
zuivere wetenschap. Als die tijd zal zijn aangebroken,<br />
dan zal <strong>de</strong> kwakzalverij overbodig zijn niet alleen,<br />
maar ook onmogelijk.<br />
Van <strong>de</strong> "gelegenheid tot <strong>de</strong>bat werd gebruik gemaak<br />
door dr. SiäRCKE, die hul<strong>de</strong> bracht aan <strong>de</strong> medische<br />
ervaring van dr. VAN EEDEN, maar wenschte te doen<br />
uitkomen dat hij niet <strong>de</strong> natuurgeneeswijze, doch <strong>de</strong><br />
zoogenaam<strong>de</strong> natuurgeneeswijze in zijn werkje heeft<br />
aangevallen. Hij verklaar<strong>de</strong> niet in te zien waarom <strong>de</strong><br />
geneesheer niet zijn concurrenten, <strong>de</strong> kwakzalvers,<br />
uit een oogpunt van vak belang zou mogen bestrij<strong>de</strong>n<br />
en wees op <strong>de</strong> goe<strong>de</strong> resultaten, die bereikt zijn met<br />
<strong>de</strong> bestrijding van het z.g. mid<strong>de</strong>l Zambuck.<br />
De heer SCHOLEMANS uit Haarlem vroeg dr. VAN<br />
EEDEN een juiste <strong>de</strong>finitie te geven van het begrip<br />
„kwakzalver".<br />
Dr. VAN EEDEN zei<strong>de</strong> geheel me<strong>de</strong> te gaan met<br />
dr. STäRCKE in het ver<strong>de</strong>digen van <strong>de</strong> wetenschap,<br />
die bei<strong>de</strong>n dierbaar is.<br />
Voor spr. is een kwakzalver iemand die met lagere<br />
motieven, uit geldzucht, op oneerlijke wijze zegt te<br />
kunnen genezen. Iemand die ter goe<strong>de</strong>r trouw alleen<br />
door magnetische kracht zegt te kunnen genezen,<br />
noemt hij geen kwakzalver. Alleen zou spr. het gewens<br />
cht achten, dat zoo iemand zich aansloot en<br />
bleef aansluiten bij <strong>de</strong> werkelijke wetenschap, die<br />
<strong>de</strong> oogen niet mag sluiten, maar on<strong>de</strong>rzoeken moet.<br />
Spr. zei<strong>de</strong> ten slotte dat het beste wat een medicus<br />
kan doen, is het sterken van het curatief instinct<br />
van <strong>de</strong>n mensch. Meer dan tot dusver moet bij <strong>de</strong><br />
verpleegster ontwikkeld wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> intuitie wat <strong>de</strong><br />
patient rioodig heeft en <strong>de</strong> geneesheer zal verstandig<br />
doen meer met <strong>de</strong> verpleegster samen te werken.<br />
Ook op eenige schriftelijke vragen werd door spr.<br />
geantwoord.<br />
Dr. VAN EEDEN vond een dankbaar gehoor.<br />
(Algem. Han<strong>de</strong>lsblad).<br />
Jacob <strong>de</strong>n Hollan<strong>de</strong>r.<br />
Dat er toch verbazend onnoozele menschen zijn,<br />
die zich leelijk te pakken laten nemen, bleek in <strong>de</strong><br />
zitting van het Kantongerecht te Gouda.<br />
Op <strong>de</strong>n 14en Maart, Marktdag, was door <strong>de</strong> politie<br />
aldaar procesverbaal opgemaakt <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n marktventer<br />
JACOB DEN HOLLANDER, woonachtig te Rotterdam,<br />
(Zie Mndbl. April j.1.) die bij zijn stalletje,<br />
waar hij zalf jes en <strong>de</strong>rgelijk goedje verkocht, een onnoozelen<br />
boer van een eeltknobbel in zijn hand had<br />
geopereerd.<br />
De hand bloed<strong>de</strong> toen en <strong>de</strong> wond <strong>de</strong>ed <strong>de</strong>n boer<br />
veel pijn, waarom hij dooi <strong>de</strong> politie naar <strong>de</strong> Wijkverpleging<br />
werd gebracht, waar Dr. MONTAGNE <strong>de</strong><br />
wond zuiver<strong>de</strong> en verbond.<br />
De beklaag<strong>de</strong> DEN HOLLANDER was niet verschenen,<br />
had verstek laten gaan. Wij kunnen dus onze lezers<br />
niet het genoegen verschaffen zijn „markt-pleidooi"<br />
hier weer te geven<br />
Als getuige was verschenen JOH. VENDERIG, landbouwer<br />
te Snelrewaard. Deze boer was <strong>de</strong> patiënt<br />
geweest.<br />
Onnoozel weg vertel<strong>de</strong> hij, hij was op <strong>de</strong> markt<br />
geweest, en was bij het stalletje gekomen. Hij had<br />
bekl. hooren oreeren en uit een flauwigheidje had<br />
hij toen zijn hand gegeven om een eeltknobbel, die<br />
hem last veroorzaakte, weg te nemen. De „dokter"<br />
had toen een pennemesje genomen en had daarme<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>n eeltknobbel losgesne<strong>de</strong>n. Get. had toen uit een<br />
grooten voorraad een doosje zalf genomen, en dit<br />
opengemaakt. Hij moest toen met zijn vinger <strong>de</strong> zalf<br />
op <strong>de</strong> wond smeeren. Daarna moest hij zijn zakdoek<br />
op <strong>de</strong> wond leggen, waarna <strong>de</strong> eigenlijke operatie<br />
geschied<strong>de</strong>, <strong>de</strong> „likdoorn" werd er door bekl. uitgetrokken<br />
en dat <strong>de</strong>ed get. veel pijn.<br />
Toen alles klaar was betaal<strong>de</strong> <strong>de</strong> boer met een<br />
gul<strong>de</strong>n en ontving daarvan twee kwartjes terug met<br />
<strong>de</strong> vrien<strong>de</strong>lijke woor<strong>de</strong>n : „Daar, leelijke boer, koop.<br />
jij maar een hechtpleister voor het ééne kwartje, dan<br />
koop ik wel een cognac je voor het an<strong>de</strong>re."<br />
Deze onopgesmukte verklaring veroorzaakte nog<br />
al eenige hilariteit on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> aanwezigen.<br />
De ambtenaar O. M. wees er op dat, waar get.'s<br />
hand niet was gewasschen en zijn zakdoek ook<br />
niet schoon was, die behan<strong>de</strong>ling niet getuig<strong>de</strong> van<br />
een erge frissche manier om <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> uit te<br />
oefenen.<br />
Get. verklaar<strong>de</strong> na <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling naar <strong>de</strong> politie<br />
te zijn gegaan en vandaar naar Dr. MONTAGNE die<br />
hem verbond. Zijn huisdokter had hem ver<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ld.<br />
Geduren<strong>de</strong> drie dagen had hij niet kunnen<br />
werken.<br />
De ambtenaar O. M. raad<strong>de</strong> <strong>de</strong>n boer aan voortaan<br />
voorzichtiger te zijn want het was nu goed afgeloopen,<br />
maar een volgend maal zou je wel eens infectie kunnen<br />
krijgen en dan ga je dood !<br />
Get. verklaar<strong>de</strong> ook nog een doos maagj)illen te<br />
hebben gekregen, maar <strong>de</strong> politie had die in beslag<br />
genomen.<br />
Vroeger zei get. had hij DEN HOLLANDER wel eens<br />
te Woer<strong>de</strong>n gezien en meer dan 10 jaren gele<strong>de</strong>n had<br />
get. daar bij zijn kind door bekl. een kies laten trekken,<br />
waarvoor hij toen drie gul<strong>de</strong>n betaal<strong>de</strong>.<br />
Daarop werd gehoord <strong>de</strong> <strong>de</strong>skundige-getuige Dr.<br />
A. MONTAGNE, arts, alhier.<br />
Deze getui<strong>de</strong> verklaar<strong>de</strong> dat VENDERIG op 14 Maart<br />
bij hem was gekomen met een wondje in <strong>de</strong> linkerhand,<br />
iets kleiner dan een halve cent. De wond was<br />
aan <strong>de</strong> eene zij<strong>de</strong> uitgesne<strong>de</strong>n, aan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re ruw.<br />
Overigens was het een gewone versehe wond. Get.<br />
verklaar<strong>de</strong> dat <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling waardoor <strong>de</strong> wond<br />
was veroorzaakt als een „heelkundige" behan<strong>de</strong>ling<br />
moest wor<strong>de</strong>n beschouwd.<br />
Get. verklaar<strong>de</strong> dat <strong>de</strong> toestand van VENDERIG<br />
niet van dien aard was, dat behan<strong>de</strong>ling onmid<strong>de</strong>llijk<br />
moest geschie<strong>de</strong>n, dat had best wel eenige dagen<br />
kunnen wachten.<br />
De hoofdgetuige in <strong>de</strong>ze zaak, <strong>de</strong> on<strong>de</strong>r-inspecteur<br />
Roos was niet ter terechtzitting aanwezig, waarover<br />
<strong>de</strong> ambtenaar zijn ontstemming te. kennen<br />
De ambtenaar O. M. bracht zijn re qu 1 sit oir uit<br />
en vor<strong>de</strong>r<strong>de</strong> <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n beklaag<strong>de</strong> wegens het onbevoegd<br />
uitoefenen <strong>de</strong>r heelkun<strong>de</strong>, een geldboete van<br />
/ 150 subs. 60 dagen hechtenis.<br />
De uitspraak werd behaald op 26 Jun 1 " a.s. Toen<br />
werd bekl. veroor<strong>de</strong>eld tot f 75 boete of 60 dagen<br />
hechtenis.<br />
(Goudsche Cri.)<br />
Dnifje Hollan<strong>de</strong>r.<br />
(een beken<strong>de</strong> familienaam) <strong>de</strong> juffrouw, die blijkens<br />
ons vorig no. zich op <strong>de</strong> terechtzitting <strong>de</strong>rmate aanstel<strong>de</strong>,<br />
dat zij uit <strong>de</strong> zaal.moest wor<strong>de</strong>n verwij<strong>de</strong>rd,<br />
is door <strong>de</strong>n Kantonrechter te Tiel veroor<strong>de</strong>eld, wegens<br />
het* onbevoegd uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>, tot 3»<br />
maal ƒ 7.50 boete of 3 maal 3 dagen hechtenis.<br />
Onbevoegd nitoelenen <strong>de</strong>r reneeskundè.<br />
Te Borschenhoofd bij Ou<strong>de</strong>nbosch, is door <strong>de</strong><br />
marechaussee proces-verbaal opgemaakt <strong>tegen</strong> een<br />
zekeren J. v. PEER, wegens onbevoegd uitoefenen<br />
<strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>.<br />
Een natnnrgeneesknndige.<br />
(De Courant.)<br />
• jVoor het kantongerecht te Roermond is onlangsbehan<strong>de</strong>ld<br />
<strong>de</strong> zaak <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n zich noemen<strong>de</strong>n natuurgeneeskundige<br />
W., vervolgd wegens het onbevoegduitoefenen<br />
<strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>. Er wer<strong>de</strong>n 14 gevallen,<br />
behan<strong>de</strong>ld, waarvan het O. M. er 11 bewezen achtte.<br />
In zijn requisitoir wees het O. M. er op, dat het een<br />
raadsel is, hoe het mogelijk is, dat getuigen bekl. in<br />
bescherming kunnen nemen, zelfs al moeten zij erkennen,<br />
dat zij geen vertrouwen meer in hem had<strong>de</strong>n<br />
en naar een bevoeg<strong>de</strong>n arts gingen, gelijk in een<br />
geval geschied<strong>de</strong>. De straf moet W. nopen met zijn<br />
practijken op te hou<strong>de</strong>n. En dat is noodig omdat er<br />
gevaar bestaat voor <strong>de</strong> gezondheid van wie zich aan<br />
hem toevertrouwen en nog erger gevaren, gelijk blijkt<br />
uit zijn vroegere zware veroor<strong>de</strong>eling. Het O. M.<br />
eischte ten slotte elf geldboeten van / 200.<br />
De kantonrechter heeft hem veroor<strong>de</strong>eld tot 12"<br />
maal ƒ 25 boete of 12 maal 10 dagen hechtenis.<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
A fN. S. te A. Over Auralose schrijven wij spoedig.<br />
6. J. H. te A. Een enkele aspirine-tablet zal oi. geen<br />
kwaad doen ; 't is geen kwakzalverij.<br />
C. v. d. T. te S. De geneeswijze <strong>tegen</strong> tering van DEEE<br />
P. YONÏERMAN, is niets an<strong>de</strong>rs dan kwakzalverij. De bewijzen<br />
daarvoor hebben wij geleverd in het Maandblad van<br />
April 1911. Gaarne had<strong>de</strong>n wij u een exemplaar daarvan<br />
toegezon<strong>de</strong>n, maar door <strong>de</strong> vele navraag i« er geen No. meervoorhan<strong>de</strong>n.<br />
Zoo mogelijk zullen wij het hierboven bedoel<strong>de</strong><br />
artikel in het Juli-n°. herdrukken. Wij waarschuwen u<br />
intusschen <strong>tegen</strong> het gebruik van <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len van YON-<br />
KERMAN.<br />
Gezondheidscommissie te G. Tot ons leedwezen kunnen<br />
wij u <strong>de</strong> samenstelling van <strong>de</strong> poe<strong>de</strong>rs niet me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen. De<br />
heer N. KETJLEMANS te Amsterdam, die daaromtrent een<br />
uitvoerig on<strong>de</strong>rzoek heeft ingesteld en daarbij nog <strong>de</strong> welwillen<strong>de</strong><br />
hulp van Prof. VERSCHAFFELT heeft ingeroepen,<br />
kon tot geen positief resultaat komen.<br />
't Is zoo'n ondankbaar en dikwijls doelloos werk, dat<br />
on<strong>de</strong>rzoek van plantenpoe<strong>de</strong>rs.<br />
Dr. J T. M. B. te B. Het spijt ons, maar wij kunnenu<br />
<strong>de</strong> verlang<strong>de</strong> inlichtingen niet verschaffen. Bei<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len<br />
Linosan en Hygiana-meel zijn ons niet bekend en wij<br />
kon<strong>de</strong>n er niets over vin<strong>de</strong>n.<br />
K. te E. De zaak is nog in on<strong>de</strong>rzoek.<br />
G. D. te VG. { De 1 Vegetine-pillen zullen wij laten on<strong>de</strong>rzoeken;<br />
dus spoedig meer hierover.<br />
J. H. L. D te 's-G. Dank voor <strong>de</strong> gezon<strong>de</strong>n advertenties.<br />
Wanneer gij op die uit Haarlem wilt schrijven, zaf<br />
ons dat genoegen doen. Die uit Sneek is bekend; wij zullen<br />
daar weer eens op terugkomen.<br />
J. W. R. B. v. d. B. te T. Harriett Meta?s triplex beautytreatment<br />
verraadt zich bijna reeds, door <strong>de</strong> wijze van aanbeveling,<br />
als kwakzalverij. Wij kennen <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len niet en<br />
onze uitgebrei<strong>de</strong> werkzaamheid laat niet toe ons met al die<br />
schoonheidsmid<strong>de</strong>len bezig te hou<strong>de</strong>n. Aan <strong>de</strong> kwakzalver sgeneesmid<strong>de</strong>len<br />
habben wij al ruimschoots genoeg.<br />
Sanatogen kunnen wij geen kwakzalversmid<strong>de</strong>l noemen,<br />
ofschoon het somwijlen op kwakzalverachtige manier wordfc<br />
aangekondigd.<br />
L. B. te A. Of Haematogeenwijn uit <strong>de</strong> Volks-apotheek,<br />
Rozengracht te Amsterdam een kwakzalversmid<strong>de</strong>l is, weten<br />
wij niet.. Wij kennen het mid<strong>de</strong>l niet. Wel wordt het<br />
<strong>tegen</strong> allerlei kwalen en nog wat aanbevolen, iets waar o. i.<br />
die apotheker uit <strong>de</strong> Volksapotheek moeilijk over oor<strong>de</strong>elen<br />
kan en zoo iets maakt een <strong>de</strong>rgelijke zaak verdacht.<br />
Het „verkrijgbaar bij alle Apothekers" is een leugen. Onszijn<br />
apothekers bekend, die zich schamen zou<strong>de</strong>n een mid<strong>de</strong>l,<br />
op dusdunige wijze aangekondigd, af te leveren en die<br />
niet gaarne <strong>de</strong> verantwoording op zich zou<strong>de</strong>n nemen \an<br />
't geen hun door zoo'n z. g. Volksapotheek wordt verstrekt.<br />
jy. T. d. C te" R. Uwe belangrijke me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling kwam te<br />
laat voor dit no. In het volgen<strong>de</strong> dus.<br />
M. te N. Over het Systeem Elmer Shirley schreven wij in<br />
het Maandbl. van Januari j.1.<br />
J. T. te Ee. Haematogeen en Sanatogeen zijn geen kwak^<br />
zalversmid<strong>de</strong>len. Over Granuline zen<strong>de</strong>n wij u een Maandblad.
No. 8. Augustus 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtigote Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER,<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij. <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER. Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 9 s-Hertogenbosch • E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ'S bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> kwakzalver ij: Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen<br />
van het Bestuur : Voorstellen voor <strong>de</strong> Al gem-<br />
Verga<strong>de</strong>ring.<br />
Hoofdartikel: Orviëtanose.<br />
Berichten: De won<strong>de</strong>rdokter Macaura. — In zake<br />
Granu] ine. — Verhooging van subsidie. — Rad-Jo. —-<br />
Ri<strong>de</strong>amus. — Eras optre<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> kwakzalvers in Frankrijk.<br />
— Kwakzalver in ruste. — Dioradine-reclame.<br />
M e d e <strong>de</strong> e 1 in ge n van verschillen<strong>de</strong>n aard:<br />
Auralose. — Ook een attest voor Abdystroop. — De<br />
teringgenezer Yonkerman en zijn Tuberculozyne. — Eilers<br />
steeds brutaler aan 't werk. — Mellosan. — Weer eens<br />
Vixol. — Pastor Felke.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen: De fistelpot<br />
van Klaas Ursem.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Als lid is toegetre<strong>de</strong>n :<br />
De Gezondheidscommissie te War f f urn.<br />
On<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> heeft <strong>de</strong> eer te berichten, dat<br />
<strong>de</strong> JAARLIJKSCHE ALGEMEENE VERGADERING <strong>de</strong>r<br />
Vereeniging vermoe<strong>de</strong>lijk zal plaats hebben in<br />
<strong>de</strong> maand October a. s.<br />
Le<strong>de</strong>n, die voorstellen voor <strong>de</strong>ze verga<strong>de</strong>ring<br />
«wenschen in te dienen, wor<strong>de</strong>n verzocht <strong>de</strong>ze,<br />
liefst spoedig, aan hem toe te zen<strong>de</strong>n.<br />
De Secretaris - Penningm.,<br />
E. J. ABRAHAMS.<br />
Orviëtanose.<br />
On<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> advertentie kon men <strong>de</strong>zer dagen<br />
in <strong>de</strong> meeste dagbla<strong>de</strong>n lezen :<br />
.SUIKERZIEKTE.<br />
Orviëtanose<br />
blijkt te zijn het eenig gewaarborgd mid<strong>de</strong>l ter<br />
bestrijding <strong>de</strong>r Suikerziekte. Vraag na<strong>de</strong>re inlichtingen<br />
bij uw Docter of Apotheker of direct bij<br />
<strong>de</strong> Maatschappij Orviëtanose, Nicolaïstraat 23,<br />
Den Haag."<br />
Die arme lij<strong>de</strong>rs aan suikerziekte zijn wel te<br />
beklagen. Niet alleen wegens hun ziekte, maar<br />
ook omdai hun onophou<strong>de</strong>lijk genezing van hun<br />
kwaal door allerlei mid<strong>de</strong>len beloofd wordt en<br />
het telkens blijkt, dat die beloften falen en zij<br />
het mikpunt gewor<strong>de</strong>n zijn van arglistige bedriegers,<br />
die zich niet ontzien, bij hen een valsche<br />
hoop op te wekken, ten ein<strong>de</strong> hunne niets-beteekenen<strong>de</strong><br />
waren aan <strong>de</strong>n man te brengen. Talrijke<br />
suikerzieken, die al bijna alles beproefd<br />
hebben, helaas zon<strong>de</strong>r succes, en die toch niet<br />
wijzer zijn gewor<strong>de</strong>n, loopen er telkens opnieuw<br />
in ; „baat het niet, het schaadt ook niet", zeggen<br />
zij — hoewel ten onrechte — en <strong>de</strong> kwakzalver<br />
heeft weer een zieltje gewonnen.<br />
Ook het nieuwe mid<strong>de</strong>l, hierboven genoemd,<br />
zal geen heil brengen. „Vraag ver<strong>de</strong>re inlichtin<br />
gen bij uw Docter of Apotheker", dit klinkt zoo<br />
vertrouwenwekkend, maar wanneer die dokter of<br />
apotheker goed op <strong>de</strong> hoogte is, zal zijn advies<br />
gelijklui<strong>de</strong>nd zijn aan een me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling, die .wij<br />
van zeer vertrouwbare zij<strong>de</strong> ontvingen.<br />
Vooraf echter het volgen<strong>de</strong>, dat een dui<strong>de</strong>lijke<br />
blik doet slaan in het wezen van <strong>de</strong> Orviëtanose<br />
Mij.<br />
Het is het gewone gedoe. Iemand, lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
aan <strong>de</strong>ze of gene ziekte, waarvoor tot kort gele<strong>de</strong>n<br />
geen hulp bestond, is door een of an<strong>de</strong>r<br />
geheimmid<strong>de</strong>l volkomen genezen en biedt het nu<br />
zijne me<strong>de</strong>lij<strong>de</strong>rs aan. Wij kennen dat kunstje.<br />
Men leze slechts <strong>de</strong>n brief, die elkeen ontvangt,<br />
die op <strong>de</strong> hierboven afgedrukte advertentie<br />
schrijft :<br />
„SUIKERZIEKTE.<br />
Een ie<strong>de</strong>r, die aan <strong>de</strong>ze vreeselijke ziekte lijdt,<br />
weet wat een dusdanige ziekte beteekent. Tot<br />
nu toe zijn er nog geen mid<strong>de</strong>len bekend gewor<strong>de</strong>n,<br />
waardoor geheele genezing mogelijk is. Deze<br />
ziekte is zeer won<strong>de</strong>rlijk en vertoont zich on<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong> meest uiteenloopen<strong>de</strong> symptonen ; zij komt<br />
op <strong>de</strong> meest verschillen<strong>de</strong> manieren voor. Men<br />
kan <strong>de</strong>ze kwaal reeds jaren hebben, zon<strong>de</strong>r dat<br />
men het weet ; door een toeval komt men -tot<br />
<strong>de</strong> ont<strong>de</strong>kking, dat men suikerziekte heeft en dan<br />
is het soms reeds in hevige mate. Se<strong>de</strong>rt betrekkelijk<br />
korten tijd echter is een <strong>de</strong>r hier bedoel<strong>de</strong><br />
lij<strong>de</strong>rs, die door HH. medici als hopeloos<br />
beschouwd werd, erin geslaagd zichzelf volkomen<br />
en permanent te genezen, in plaats van,<br />
zooals zijne doktoren hem voorspel<strong>de</strong>n, het jaar<br />
1910 niet te zullen overleven. Hij heeft hiertoe<br />
twee en veertig proefnemingen op zichzelven<br />
toegepast, en bij <strong>de</strong> laatste daarvan was het<br />
suikergehalte uit zijn urine verdwenen (Oct. 1911).<br />
Eenige invloedrijke particulieren en an<strong>de</strong>ren, die<br />
hem persoonlijk kennen, steunen hem nu in zijn<br />
pogingen, om dit mid<strong>de</strong>l, dat na dien reeds herhaal<strong>de</strong>lijk<br />
met hetzelf<strong>de</strong> gunstige gevolg toegepast<br />
is, te kunnen exploiteeren, zoodat het nu door<br />
een Maatschappij in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l is gebracht, on<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong>n naam Orviïtanose, <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n prijs van<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
/ 1.75 per flesch van 500 gram. Een groot voor<strong>de</strong>el<br />
aan het gebruik van dit mid<strong>de</strong>l verbon<strong>de</strong>n,<br />
is, dat men na een maand bijna, en na drie<br />
maan<strong>de</strong>n in het geheel geen dieet te hou<strong>de</strong>n heeft.<br />
Na een juist gebruik geduren<strong>de</strong> ongeveer tien<br />
maan<strong>de</strong>n is volkomen genezing bereikt. De Orviëtanose<br />
wordt cc. on<strong>de</strong>r controle van een door<br />
<strong>de</strong>n patient aan te wij zon dokter geleverd en<br />
kan ook, op bijzon<strong>de</strong>r daarvoor gestel<strong>de</strong> voorwaar<strong>de</strong>n,<br />
gratis verstrekt wor<strong>de</strong>n.<br />
Na<strong>de</strong>re inlichtingen wor<strong>de</strong>n gaarne gegeven<br />
door.<br />
<strong>de</strong> Orviëtanose Mij.,<br />
<strong>de</strong>n Haag, Nicolaistraat 23."<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.26<br />
En nu, onze me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling.<br />
Van zeer vertrouwbare zij<strong>de</strong>, zooals gezegd,<br />
werd ons het on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> ter plaatsing toegezon<strong>de</strong>n<br />
:<br />
„Orviëtanose, een nieuw kwakzalversmid<strong>de</strong>l.<br />
Voor lij<strong>de</strong>rs aan suikerziekte biedt een niet zeer<br />
betrouwbaar persoon te 's-Gravenhage een product<br />
aan, dat door hem gemaakt wordt uit planten<strong>de</strong>elen,<br />
welke hij zelf in Noord-Holland op zeke<br />
ren tijd van het jaar verzamelt. Natuurlijk zullen<br />
ook hier weer velen wor<strong>de</strong>n beetgenomen ten<br />
koste van hun portemonnaie en zij zullen van<br />
<strong>de</strong> suikerziekte niet genezen wor<strong>de</strong>n. De persoon,<br />
die het mid<strong>de</strong>l on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam Orviëtanose in<br />
<strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l brengt (hij doet alsof er een maatschappij<br />
Orviëtanose" bestaat, Nicolaïstraat 23)<br />
heeft geenerlei verstand van urineon<strong>de</strong>rzoek, doch<br />
schijnt toch zelf (hij is suikerziektelij<strong>de</strong>r) te kunnen<br />
controleeren, of zijne urine suikervrij is. Na<br />
een gebruik van tien maan<strong>de</strong>n is men volkomen<br />
genezen ! Arme suikerziektelij<strong>de</strong>rs, die <strong>de</strong> dupe<br />
wor<strong>de</strong>n.<br />
V."<br />
Moeten wij er nog iets bijvoegen ?<br />
BERICHTEN,<br />
DE WONDERDOKTER MACAURA,<br />
<strong>de</strong> man die met zijn z.g. Pulsoconn genezing<br />
belooft van Rheumatiek, jicht, heupjicht,<br />
len<strong>de</strong>njicht, verlamming... „ en doofheid, <strong>de</strong><br />
man die reeds in verschei<strong>de</strong>ne lan<strong>de</strong>n op opzienbaren<strong>de</strong><br />
wijze reclame voor zijn zaak heeft<br />
gemaakt en <strong>tegen</strong> wien wij reeds in het Maandblad<br />
van Juni 1910 gewaarschuwd hebben, is<br />
thans te Amsterdam verschenen en is<br />
Maandag 29 Juli, in het Paleis voor Volksvlijt,<br />
zijne séance à la Sequah begonnen.<br />
Van wege het bestuur onzer Vereeniging werd<br />
aan <strong>de</strong> bezoekers van <strong>de</strong> séance het volgend<br />
strooibiljet uitgereikt :<br />
Waarschuwing van do Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
„Een zekere Macaura, die on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam<br />
van „Puisocon" een alles genezend mid<strong>de</strong>l aan<br />
<strong>de</strong>n man trachtte te brengen, is door het syndicaat<br />
<strong>de</strong>r geneeskundigen van <strong>de</strong> Seine voor<br />
<strong>de</strong>n rechter gebracht en zag zich tot 50,000 fres.<br />
boete veroor<strong>de</strong>eld.<br />
(N. Tijdschr. v. Geneesk., 6 Juli 1912)."<br />
„Past op !<br />
De won<strong>de</strong>rdokter Macanra is te Par ij s<br />
veroor<strong>de</strong>eld tot een boete van50,000frs.<br />
Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs, wilt gij dit bedrag uit uwe<br />
zakken terugbetalen?<br />
Zyt gij vergeten hoe, ruim twintig jaar
De Redactie van De Volkswil is goed ingelicht ;<br />
Tiet klooster bestaat in <strong>de</strong> verbeelding van AKKER<br />
•en <strong>de</strong> stroop wordt bereid in een achterbuurt<br />
van Rotterdam, wat vrij wel — ook door ons<br />
toedoen — bekend is. Het doet ons genoegen,<br />
dat er ein<strong>de</strong>lijk eens in het openbaar geklaagd<br />
wordt over het misbruik dat kwakzalvers maken<br />
van namen, die an<strong>de</strong>ren meer of min<strong>de</strong>r heilig<br />
zijn, klaarblijkelijk alléén met het doel om invloed<br />
op <strong>de</strong> lichtgeloovigen uit te oefenen en<br />
daardoor tot koopen te lokken. Vooral namen,<br />
die met het R.-K. geloof in verband staan, wor<strong>de</strong>n<br />
daarvoor gebruikt.<br />
Reeds meermalen hebben wij in ons blad gevraagd<br />
— en die bla<strong>de</strong>n aan enkele katholieke<br />
autoriteiten toegezon<strong>de</strong>n — waarom vanwege die<br />
autoriteiten niet <strong>tegen</strong> dit misbruik wordt opgetre<strong>de</strong>n,<br />
maar ons gewerd nimmer eenig antwoord<br />
of blijk, dat aan onze opmerking gehoor was<br />
verleend.<br />
Nog een enkel woord over <strong>de</strong> zinsne<strong>de</strong> in<br />
bovenstaand stuk : ,,Het is waar, dat het een<br />
goed medicijn voor <strong>de</strong>n hoest is."<br />
Het is niet waar ; zeker, een beetje aardappelstroop<br />
zal bij hoesten wel verzachting aanbrengen,<br />
maar het salicylzuur, ook in <strong>de</strong> Abdijstroop<br />
aanwezig, zal, op <strong>de</strong>n duur, niet nalaten een<br />
scha<strong>de</strong>lijke werking uit te oefenen. Het stroop je<br />
van B. D. G. zou<strong>de</strong>n wij, bij hoesten, zeker <strong>de</strong><br />
voorkeur geven. Maar AKKER beveelt zijn kwakzalversmid<strong>de</strong>l<br />
niet alleen bij hoesten aan, maar<br />
bij tal van an<strong>de</strong>re kwalen en daaron<strong>de</strong>r van<br />
zeer ernstigen aard. En daar<strong>tegen</strong> helpt zijn<br />
••stroopje niets, niemendal.<br />
De teringgenezer Derk P. Yonkerman<br />
en.zijn Tuberculozyne.<br />
Volgens onze belofte in ons vorig n°., drukken<br />
wij hier nogmaals af wat wij in het Maandblad<br />
van April 1911 over <strong>de</strong>zen kwakzalver schreven :<br />
„Langer dan ons lief was — het on<strong>de</strong>rzoek<br />
eischte veel tijd — hebben wij <strong>de</strong> na<strong>de</strong>re bespreking<br />
moeten uitstellen van bovengenoem<strong>de</strong>n<br />
teringgenezer en vooral van zijn alles overtreffend<br />
mid<strong>de</strong>l.<br />
In <strong>de</strong> Maandbla<strong>de</strong>n van Maart en April van<br />
liet vorig jaar hebben wij reeds uitvoerige artikelen<br />
geplaatst, waaruit onze lezers kon<strong>de</strong>n zien<br />
hoe <strong>de</strong>ze Amerikaan, die volgens eigen opgaaf<br />
-een zoon is van ,.wakkere Hollandsche ou<strong>de</strong>rs",<br />
zich in zijn optre<strong>de</strong>n als een echte mo<strong>de</strong>rne<br />
kwakzalver vertoont, mooie brochures schrijft<br />
"waarin dankbetuigingen niet ontbreken, lij<strong>de</strong>rs,<br />
zon<strong>de</strong>r ze gezien te hebben, genezing belooft,<br />
-alle an<strong>de</strong>re geneesmid<strong>de</strong>len en metho<strong>de</strong>s afkeurt<br />
-en daar<strong>tegen</strong>over zijn eigen mid<strong>de</strong>l hemelhoog<br />
als het eenige, onfeilbare prijst.<br />
Alles volgens het beken<strong>de</strong> recept. Wij vin<strong>de</strong>n j<br />
het dan ook onnoodig nog eens uitvoerig bij het<br />
optre<strong>de</strong>n von YONKERMAN te blijven stilstaan<br />
-en bepalen ons thans in hoofdzaak tot <strong>de</strong> bespreking<br />
van zijn geneesmid<strong>de</strong>l (?)<br />
Na jarenlange studie (weer het gewone praatje) !<br />
van <strong>de</strong> tering in haar verschillen<strong>de</strong> wijze van<br />
-optre<strong>de</strong>n, heeft YONKERMAN, zooals hij zelf |<br />
-schrijft, het grootste <strong>de</strong>el van zijn tijd doorgebracht<br />
„met energische studie over Tuberculose-<br />
Tering."<br />
Maar laten we hem zelf even aan 't woord ;<br />
•onze lezers mogen — al is <strong>de</strong> zaak op zichzelve<br />
treurig — toch ook eens lachen.<br />
„Hij heeft <strong>de</strong> Geneeekun<strong>de</strong> <strong>de</strong>r Tering tot zijn<br />
.levensstudie gemaakt, met het resultaat, dat hij<br />
<strong>de</strong> Tuberculozyne samenstel<strong>de</strong>, „De Kopergene-<br />
:zing voor Tering", — en gelijk an<strong>de</strong>ren, die aan<br />
hetzelf<strong>de</strong> veld werkten, hunne namen in <strong>de</strong> medische<br />
historie beroemd maakten door hun<br />
waar<strong>de</strong>volle ont<strong>de</strong>kkingen — zooals Jenner, die<br />
<strong>de</strong> inenting met serum eener koe invoer<strong>de</strong>,<br />
Pasteur, die een zeker vergift van dolle hon<strong>de</strong>n<br />
•en konijnen aanwen<strong>de</strong> om dyphteritis scha<strong>de</strong>loos<br />
te maken en vele an<strong>de</strong>re on<strong>de</strong>rzoekers en ont<strong>de</strong>kkers<br />
kunnen opgenoemd wor<strong>de</strong>n, waar eerst<br />
om gelachen werd — is hij beroemd gewor<strong>de</strong>n<br />
door zijn ont<strong>de</strong>kking, welke door zijn volhar<strong>de</strong>nd,<br />
wetenschappelijk on<strong>de</strong>rzoek en toepassing,<br />
-een zegen voor duizen<strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>rs aan <strong>de</strong>ze ver-<br />
-schrikkelijke kwaal is gewor<strong>de</strong>n.<br />
„Belang hebben<strong>de</strong> bij <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze van studie<br />
-en on<strong>de</strong>rzoek, toen Koch in 1882 zijn groote<br />
ont<strong>de</strong>kking <strong>de</strong>ed, door <strong>de</strong> tering-baccil of microbe,<br />
welke tering veroorzaakt af te zon<strong>de</strong>ren,<br />
waakte Dr. Yonkerman met een critisch oog en<br />
was een <strong>de</strong>r eerste mannen in zijn land, welke<br />
gebruik van Koch's uitvinding maakte. Hij werkte<br />
voor zichzelf alle toegepaste proeven uit. Zijn<br />
werk vervolgend, ontvouw<strong>de</strong> en beproef<strong>de</strong> hij<br />
nauwkeurig vele oiigineele theoriën en i<strong>de</strong>eën,<br />
tot ten laatste door zijn ont<strong>de</strong>kking <strong>de</strong>r Tuberozyne,<br />
Tering he<strong>de</strong>n spoedig en zeker genezen<br />
kan wor<strong>de</strong>n.<br />
„Dr. Yonkerman verzuim<strong>de</strong> niet, zijn uitvinding<br />
aan <strong>de</strong> wereld te geven, toen hij zeker was van<br />
<strong>de</strong> buitengewone geneeskrachtige waar<strong>de</strong> zijner<br />
nieuwe ont<strong>de</strong>kking ; het is nu reeds verschei<strong>de</strong>ne<br />
jaren gele<strong>de</strong>n, sinds hij het eerste bekend maakte<br />
dat hij een besliste genezing voor Tering had<br />
gevon<strong>de</strong>n. Hij werd eerst door zijn collegas uitgelachen,<br />
toen hij bekend maakte, dat zijn lange<br />
jaren van studie, proeven en on<strong>de</strong>rzoekingen met<br />
<strong>de</strong> uitvinding van een merkwaardig geneesmid<strong>de</strong>l,<br />
hetwelk hij Tuberculozyne noem<strong>de</strong>, beloond<br />
wer<strong>de</strong>n en dat dit mid<strong>de</strong>l <strong>de</strong> tering-bacil zou<br />
doo<strong>de</strong>n en geen scha<strong>de</strong>lijke uitwerking heeft<br />
voor zelfs het teerste gestel eener lij<strong>de</strong>r. Het<br />
was slechts na <strong>de</strong>. nauwkeurigste proeven en geloofwaardige<br />
en besliste bewijzen, dat hij alle<br />
belangstellen<strong>de</strong>n kon overtuigen, dat hij had,<br />
wat hij beweer<strong>de</strong> te hebben, — een geneesmid<strong>de</strong>l<br />
wat <strong>de</strong> verschrikkelijke Tering-kwaal zou genezen."<br />
Dit mid<strong>de</strong>l, <strong>de</strong> Tuberculozyne, is, volgens opgaaf<br />
van <strong>de</strong>n ont<strong>de</strong>kker, een samenstelling van<br />
zekere koperzouten.<br />
Het bestaat uit 2 flacons, gevuld met een<br />
roo<strong>de</strong> vloeistof (No. 1; en een bruine (No. 2).<br />
Elke flacon draagt het volgen<strong>de</strong> opschrift :<br />
,,TUBERCULOZYNE YONKERMAN.<br />
Het Nieuwe Geneesmid<strong>de</strong>l voor tering.<br />
Tuberculozyne (Yonkerman) <strong>de</strong> nieuw ont<strong>de</strong>kte<br />
en eenig zekere beken<strong>de</strong> genezing voor<br />
tering, werd ont<strong>de</strong>kt door Dr. Derk P. Yonker<br />
man te Kalamazzo, Mich. U. S. A. en wordt<br />
slechts bereid en verkocht door <strong>de</strong> Derk P. Yonkerman<br />
Company Ldt. Het is geen medicijn,<br />
wat overal verkrijgbaar is en mag het slechts gebruikt<br />
wor<strong>de</strong>n volgens <strong>de</strong> gebruiksaanwijzing,<br />
welke er bij behoort. Het pubÜek in het algemeen<br />
wordt gewaarschuwd voor namaakselen,<br />
daar <strong>de</strong> roem <strong>de</strong>zer merkwaardige medicijn reeds<br />
wereldbekend is en menigeen zal trachten teringlij<strong>de</strong>rs<br />
met waar<strong>de</strong>looze samenstellingen te bedriegea.<br />
Overtuigt U, dat het zegel boven op <strong>de</strong><br />
flesch onbeschadigd is.<br />
Geen verpakking is werkelijke Tuberculozyne<br />
(Yonkerman) zon<strong>de</strong>r dit zegel."<br />
No. 1 bevatte geen koper. Het was een mengsel<br />
van broomkalium, glycerine en een weinig<br />
kaneelolie, door cochenille rood gekleurd.<br />
No. 2 bevatte een spoor koper. Eerst bij on<strong>de</strong>rzoek<br />
van een belangrijke hoeveelheid <strong>de</strong>r<br />
vloeistof kon dit metaal wor<strong>de</strong>n aangetoond en<br />
wel in een hoeveelheid zóó gering, dat men eer<strong>de</strong>r<br />
moet <strong>de</strong>nken aan een verontreiniging <strong>de</strong>r<br />
gebruikte grondstoffen dan aan een expresselijk<br />
toegevoeg<strong>de</strong> stof.<br />
Ver<strong>de</strong>r was aanwezig glycerine, een weinig<br />
bitter aman<strong>de</strong>lolie, terwijl hoogstwaarschijnlijk <strong>de</strong><br />
bruine kleur aan gebran<strong>de</strong> suiker te danken was.<br />
Ziet hier nu het won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l ! dat voor het<br />
bagatal van <strong>de</strong>rtig gul<strong>de</strong>n wordt afgeleverd.<br />
Wat broomkali en glycerine is er grooter<br />
humbug <strong>de</strong>nkbaar ?<br />
Eilers steeds brutaler aan 't werk.<br />
Zon<strong>de</strong>r aan <strong>de</strong>n man of aan „hoofd- of „bijkantoor"<br />
er om gevraagd te hébben ontving een<br />
onzer le<strong>de</strong>n <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n brief van EILERS :<br />
„Oestgeest, 24 Juni 1912.<br />
Weled. Heer,<br />
In antwoord op uw schrijven zend ik U een<br />
vragenlijstje, dat precies moet wor<strong>de</strong>n ingevuld<br />
en daarna naar hier opgestuurd, dan kunt U,<br />
zoo U aan <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len wilt beginnen, <strong>de</strong>ze binnen<br />
enkele dagen ontvangen.<br />
In afwachting,<br />
Hoogachtend,<br />
Uw Dw. Dnr.,<br />
p. o. EILERS.<br />
(Onleesbaar).<br />
P.S* Wenscht U, dat mijnheer U persoonlijk<br />
komt bezoeken, wat voor <strong>de</strong>(n) patient(e) beter<br />
is, dan zijn <strong>de</strong> kosten reiskosten 2e klasse plus<br />
/ 25.— voor verzuim en moeite.<br />
Hoogachtend<br />
als boven.."<br />
Het vragenlijstje was van het beken<strong>de</strong> mo<strong>de</strong>l<br />
terwijl bij <strong>de</strong>n brief nog <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong>, roeren<strong>de</strong><br />
waarschuwing was gevoegd :<br />
„Leest dit met aandacht s. v. p. en be<strong>de</strong>nkt,<br />
dat 't het red<strong>de</strong>n van een menschenleven geldt.<br />
Beter duur dan niet te koop.<br />
Goedkoop is duurkoop.<br />
Zie, dat zgn bei<strong>de</strong> spreekwoor<strong>de</strong>n die zoo waar<br />
zijn, dat men ze elk uur en bij alles in gedachte<br />
dien<strong>de</strong> te hou<strong>de</strong>n.<br />
Voor <strong>de</strong> tuberculose weet <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> geen<br />
I raad, dat is wereldbekend en kan niemand <strong>tegen</strong>spreken<br />
; dat er ook in zulke treurige omstandighe<strong>de</strong>n<br />
bedrog gepleegd wordt om <strong>de</strong> menschen<br />
het geld uit <strong>de</strong>n zak te halen, ja op welk gebied<br />
gebeurt dat niet, doch dan dient men zijn verstand<br />
te gebruiken en te zeggen :<br />
Het is tuberculose, <strong>de</strong> ziekte^waaraan ik lijd ;<br />
nu weet ik dat <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> mij geen hulp<br />
kan bie<strong>de</strong>n, dus ik ga niet naar een Sanatorium,<br />
waar ik <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len van Eilers niet krijgen kan,<br />
maar ik ga naar Eilers zelf. Teer en creosotpillen<br />
en druppels vernielen mijn maag en an<strong>de</strong>re<br />
organen en helpen niet, inspuitingen met<br />
Kochs tu bereu line helpen niet, arsenicum en<br />
morphine vermoor<strong>de</strong>n mij <strong>de</strong>s te gauwer.<br />
Versterken<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len helpen niet 't is alles<br />
uitstel van executie, maar geen redding, dus geld<br />
weggooien, en dat is duur.<br />
Als ik nu naar Eilers ga en <strong>de</strong> volle prijs voor<br />
<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len betaal, dan weet ik dat van <strong>de</strong><br />
hon<strong>de</strong>rd zieken in 't eerste stadium 90, van <strong>de</strong><br />
hon<strong>de</strong>rd in 't twee<strong>de</strong> stadium 50 en van <strong>de</strong><br />
hon<strong>de</strong>rd in 't laatste stadium nog 27 genezen<br />
wor<strong>de</strong>n.<br />
Het geld, dat ik dus aan Eilers uitgeef is niet<br />
1 weggegooid, want door te lang te wachten is<br />
i het mijn eigen schuld, als ik niet genees.<br />
Eilers zijn mid<strong>de</strong>len zijn dus niet duur, want<br />
zij helpen, dus zijn ze goedkoop, ergo, is het dus<br />
| beter :<br />
Duur als niet te koop, want een menschenleven<br />
heeft groote waar<strong>de</strong>. Goedkoope mid<strong>de</strong>len<br />
zijn waar<strong>de</strong>loos, dus helpen niet, dus ook in dit<br />
geval is goedkoop, duurkoop.<br />
Die zoo praat, praat verstandig, die an<strong>de</strong>rs<br />
praat, praat dom en dwaas, en gaat het graf in.<br />
Min- en onvermogen<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n nimmer zon<strong>de</strong>r<br />
hulp gelaten, doch er wordt scherp naar hen<br />
geïnformeerd.' 7<br />
De brutaliteit van EILERS, een gevaarlijke<br />
brutaliteit, gaat alle perken te buiten.<br />
Mellosan.<br />
Helaas ! weer een mid<strong>de</strong>l aanbevolen <strong>tegen</strong><br />
suikerziekte.<br />
De vorige week ontvingen vele apothekers hier<br />
te lan<strong>de</strong> <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> circulaire :<br />
„Charlottenburg IV, Kantstrasse 95.<br />
Datum <strong>de</strong>s Poststempels.<br />
Sehr geehrter Herr Apotheker !<br />
Mit Gegenwärtigem nehmen wir Gelegenheit<br />
Ihr beson<strong>de</strong>res Interesse auf ein in seiner Art<br />
vollständig neues Präparat gegen Zuckerkrankheit<br />
Dr. med. Goe<strong>de</strong>l's „Mellosan"<br />
zu lenken und bitten Sie aus beiliegen<strong>de</strong>r Broschüre<br />
alles Nähere ersehen zu wollen. .Eine beliebige<br />
Anzahl mit Eindruck Ihrer werten Firma<br />
versehenen Broschüren, über die Behandlung mit<br />
Dr. med. Goe<strong>de</strong>l's „Mellosan" stellen wir Ihnen<br />
auf Wunsch für Ihre werte Kundschaft gratis<br />
zur Verfügung.<br />
Die Herren Ärzte sind durch Handschreiben<br />
<strong>de</strong>s Herrn Dr. med. Goe<strong>de</strong>l, sowie durch wissenschaftliche<br />
Abhandlungen über die Erfolge mit<br />
„Mellosan" in zweckentsprechen<strong>de</strong>r Weise unterrichtet.<br />
Wir offerieren Ihnen Dr. med. Goe<strong>de</strong>l's „Mellosan"<br />
:<br />
Flaschenpackung im Karton à 100 Tabletten<br />
pro Flasche 6.00 Mk. mit 40 % Rabatt.<br />
Bei Bezug eines Originalkartons à 12 Flaschen
pro Flasche 6.00 Mk. mit 40 % Rabatt franco<br />
inkl.<br />
Je<strong>de</strong>r Sendung wird ein mo<strong>de</strong>rnes und wirkungsvolles<br />
Plakat beigefügt. Zu beziehen durch <strong>de</strong>n<br />
Grosso-Han<strong>de</strong>l o<strong>de</strong>r direkt durch die unterzeichnete<br />
Firma.<br />
In <strong>de</strong>r angenehmen Erwartung Ihrer geschätzten<br />
Auftrage empfehlen wir uns Ihnen, stets gern zu<br />
•Ehren Diensten.<br />
Hochachtungsvoll<br />
Laboratorium<br />
Chem.-Pharmac. Praeparate<br />
WALDEMAR ZIELSDORFF."<br />
Bij<br />
voegd<br />
Die<br />
<strong>de</strong>zen brief was een kleine brochure gewaarvan<br />
wij <strong>de</strong>n titel hier vermel<strong>de</strong>n :<br />
Zuckerkrankheit und ihre siegreiche Be<br />
kämpfung ! mit Dr. med. Goe<strong>de</strong>Vs Mellosan. Ohne<br />
Diätzwang. In die brochure komen, behalve<br />
eenige attesten en diëetvoorschriften, allerhan<strong>de</strong><br />
verklaringen voor, die <strong>de</strong> menschen moeten overtuigen<br />
dat Mellosan nu je ware mid<strong>de</strong>l is.<br />
Het feit, dat <strong>de</strong> circulaire aan Ne<strong>de</strong>rlandsche<br />
apothekers gezon<strong>de</strong>n is, doet vermoe<strong>de</strong>n dat men<br />
zal trachten Mellosan ook hier ingevoerd te<br />
krijgen ; wij haasten ons daarom over te nemen<br />
wat <strong>de</strong> Gesundheitslehrer in zijn n°. van Juni j.1.<br />
schrijft :<br />
Bij alle mid<strong>de</strong>len, die <strong>tegen</strong> suikerziekte wor<strong>de</strong>n<br />
aanbevolen voegt Dr. med. R. GOEDEL te Berlijn<br />
een nieuw, Mellosan, toe. Hij mengt een half<br />
dozijn mid<strong>de</strong>len, welker onwerkzaamheid bij<br />
diabetes bij alle goed te naam staan<strong>de</strong> geneesheeren<br />
bekend is on<strong>de</strong>r elkaar en noemt dit<br />
mengsel: „Erfolgreiches, von be<strong>de</strong>uten<strong>de</strong>n Aerzten<br />
angewandtes Präparat". De „Siegreiche Bekämpfung"<br />
<strong>de</strong>r ziekte wordt aangetoond door drie<br />
krantenberichten, die natuurlijk niets an<strong>de</strong>rs<br />
bewijzen, dan dat, niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> het gebruik<br />
van Mellosan, een geval van suikerziekte verbeterd<br />
kan wor<strong>de</strong>n. Maar wat daarvan te zeggen,<br />
dat Mellosan op het titelblad van <strong>de</strong> brochure<br />
„Ohne Diätzwang" aanlokt terwijl m <strong>de</strong> brochure<br />
dieet voorschriften (natuurlijk geen nieuwe) wor<strong>de</strong>n<br />
gegeven, zóó scherp als maar mogelijk is. Bij<br />
het opvolgen van <strong>de</strong>ze voorschriften zullen verschillen<strong>de</strong><br />
gev allen een gunstig resultaat van het<br />
on<strong>de</strong>rzoek kunnen aantoonen, <strong>de</strong> bijvoeging van<br />
Mellosan is echter geheel onnoodig."<br />
Wij hoopen dat door <strong>de</strong>ze me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling onze<br />
apothekers en ook ons publiek voldoen<strong>de</strong> gewaarschuwd<br />
zullen zijn.<br />
wat, zooals te begrijpen, het. syndicaat, in zijn<br />
boekje met kracht <strong>tegen</strong>spreekt. Reeds <strong>de</strong> wijze<br />
om over het lij<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>n patiënt, na beantwoording<br />
van een vragenbrief, een uitspraak te<br />
doen, veroor<strong>de</strong>elt <strong>de</strong> geheele metho<strong>de</strong> en bestempelt<br />
<strong>de</strong>ze als kwakzalverij, maar ook <strong>de</strong><br />
metho<strong>de</strong> zelf en wat daarover in <strong>de</strong> brochure<br />
geschreven wordt, voert tot <strong>de</strong>ze slotsom.<br />
In <strong>de</strong> brochure wordt elke behan<strong>de</strong>ling van<br />
asthma en an<strong>de</strong>ie daarmee in verband staan<strong>de</strong><br />
ziekten met geneesmid<strong>de</strong>len door inwendige mid<strong>de</strong>len<br />
geheel nutteloos genoemd, ja zelfs geheel<br />
verkeerd en na<strong>de</strong>elig.<br />
Een gelijke, op <strong>de</strong>n duur eveneens zeer na<strong>de</strong>elige<br />
werking oefent <strong>de</strong> ina<strong>de</strong>ming van dampen<br />
van z.g. asthmapoe<strong>de</strong>r f stramonium) uit. Zóó<br />
luidt het in <strong>de</strong> brochure.... en dan ver<strong>de</strong>r :<br />
Wanneer nu <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling op bovenstaan<strong>de</strong><br />
wijze absoluut doelloos, ja zelfs gevaarlijk is,<br />
zou men dan <strong>de</strong> arme lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong>n geen hoop meer<br />
mogen geven op een werkzaam mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> hun<br />
kwaal? Ja, beslist ja.... en gij raadt het al,<br />
lezer :<br />
De sleutel tot <strong>de</strong> wereld van gezondheid wordt<br />
hun gebo<strong>de</strong>n door.... Vixol. Ja Vixol zal voor<br />
hen doen wat niets kon uitrichten, hen genezen<br />
en wél terstond.<br />
Men ziet, 't is weer het ou<strong>de</strong> praatje.- Niets<br />
<strong>de</strong>ugt, alleen het aanbevolen mid<strong>de</strong>l helpt onvoorwaar<strong>de</strong>lijk.<br />
Intusschen wat Vixol betreft, zijn wij het daarmee<br />
in geen enkel opzicht eens. Nu wij <strong>de</strong><br />
samenstelling kennen, durven wij gerust verklaren,<br />
dat het inblazen in <strong>de</strong> neus — een zoogenaam<strong>de</strong><br />
verstuiving — van het mengseltje van salpeter,<br />
lobeliakruid en cascara-aftreksel, zeer misschien<br />
een oogenblikkelijke verlichting kan teweegbrengen,<br />
maar ongetwijfeld ten achter moet staan bij<br />
<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len, die tot nu toe van medische zij<strong>de</strong><br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwaal wor<strong>de</strong>n aangewend.<br />
Zij, die <strong>de</strong> brochure gelezen hebben, zullen<br />
ons misschien toevoegen dat zij dan niet begrijpen<br />
hoe het syndicaat, wanneer het niet overtuigd<br />
was van <strong>de</strong> <strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijkheid van zijn metho<strong>de</strong>,<br />
het durft wagen het verstuivings-apparaat. benevens<br />
Vixol, gratis geduren<strong>de</strong> 3 \*eken af te staan<br />
en wel on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> voorwaar<strong>de</strong>n :<br />
„Wanneer na verloop van drie weken <strong>de</strong> patiënt<br />
zich van <strong>de</strong> geneeskrachtige werking van ons<br />
Pastor Felke.<br />
In het Maandblad van Mei j.1. hebben^ wij<br />
me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, dat <strong>de</strong> z.g. ,.Lehmpastor" zijn ambt<br />
had neergelegd met vermelding van <strong>de</strong> re<strong>de</strong>n,<br />
die hem daartoe genoodzaakt had.<br />
In Klad<strong>de</strong>radatsch van 17 Maart komt<br />
on<strong>de</strong>rstaand vers voor dat wij slechts<br />
taald kunnen weergeven :<br />
Lehme wohl !<br />
Ach, <strong>de</strong>r Gute, wie beklommen<br />
Seufzt er und. wie irritiert,<br />
Als die Mär er jüngst vernommen,<br />
Wen vom Amt man suspendiert !<br />
Er, <strong>de</strong>r stets in's Auge schaute,<br />
Der zu heilen sich getraute<br />
Junge, Alte, Frische, Welke —<br />
Er heiszt nicht mehr „Pastor" Felke L<br />
Und du fragst, was er versiebt hat,<br />
Und warum man ihn verfehmt ?<br />
Nur weil er so sehr geliebt hat,<br />
Ward sein frommes Tan „gelehmt"!<br />
Selbst <strong>de</strong>r E<strong>de</strong>lste hat Schwächen —<br />
Muszte man ihn darum brechen,<br />
Wie im Garten eine Nelke,<br />
Ihn, <strong>de</strong>n Seelenhirten Felke?<br />
nu het<br />
onver-<br />
Doch, obwohl er nicht mehr predigt,<br />
Bleibt ihm ja ein Tfost, gottlob !<br />
Ist als Pastor er erledigt —<br />
Darben braucht er nicht darob!<br />
Und ich mein' in diesem Falle,<br />
Wem das Rindvieh läuft zum Stalle,<br />
Der tut wohl, dasz er es melke —<br />
Drum „Gut Lehm" Herr Doktor Felke!<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
C. W. D. te Ch. Gij vergist u in <strong>de</strong>n aard van onze<br />
Vereeniging en van ons Maandblad. Het maken van reclame<br />
voor geneesmid<strong>de</strong>len — welke ook — wordt door ons in<br />
bijna alle gevallen afgekeurd. Wanneer uw mid<strong>de</strong>l zóó<br />
buitengewoon goed is, als gij beweert, zal het. ook zon<strong>de</strong>rreclame,<br />
wel ingang in <strong>de</strong> geneeskundige kringen vin<strong>de</strong>n.<br />
Wij beschouwen hierme<strong>de</strong> <strong>de</strong>ze zaak als afgedaan.<br />
v. D. te A. Het on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>n heer N. Keulemans<br />
te Amsterdam, heeft in <strong>de</strong> zalf aangetoond: terpentijn, olie,,<br />
geel was, <strong>de</strong> kleurstof van San<strong>de</strong>lhout en waarschijnlijk spiekolie;<br />
't is dus een soort spiikerbalsem.<br />
•jjii. JU. -j. j ~J~~- "U«+ „n.Un/»oTi «/• v. H. te R. Teeen <strong>de</strong>n kwakzalver wrj m HEMMES en. zijn<br />
mid<strong>de</strong>l heeft overtuigd en door het verkregen Llper November ^ ^ 1910. waarJhuw<strong>de</strong>n Zoodra er plaats wij in is, het zullen Uaandhlad wij nog van eens»<br />
resultaat bevredigd is, dan is ons het honora een waarschuwing opnemen. HEMMES is door <strong>de</strong>n kanton<br />
Weer eens Vixol.<br />
rium ad Mk. 40, toe te zen<strong>de</strong>n.<br />
rechter te Rotterdam reeds veroor<strong>de</strong>eld tot / 150.— boete,,<br />
subs. 30 dagen hechtenis.<br />
a. in De Telegraaf<br />
„Is geen bevredigend resultaat verkregen of<br />
De vorige maand stond<br />
W. N. v. d. K. te 's 6. Zie boven. De gezon<strong>de</strong>n hoe<br />
wenscht <strong>de</strong> patiënt om een of an<strong>de</strong>re re<strong>de</strong>n <strong>de</strong> veelheid was te gering voor een nauwkeurig on<strong>de</strong>rzoek.<br />
on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> advertentie :<br />
behan<strong>de</strong>ling niet voort te zetten, dan moet men «ƒ. H. L. D. te 's O. Dank voor 't gezon<strong>de</strong>ne ; wij kun<br />
„ASTHMA !<br />
het apparaat en <strong>de</strong> rest van het Vixol aan ons nen er gebruik van maken.<br />
Aan alle lotgenooten <strong>de</strong>el ik gratis me<strong>de</strong>, hoe franko terugzen<strong>de</strong>n, zon<strong>de</strong>r <strong>tegen</strong>over ons,'op W. F. d. C. te R. Zie over Yonkerman dit no. Die lui<br />
ik voor mijn hevig asthmalij<strong>de</strong>n duurzaam en welke wijze ook, ver<strong>de</strong>r verbon<strong>de</strong>n te zijn. zijn tot alles in staat.<br />
snel baat vond. Geïllustreer<strong>de</strong> brochure gratis. „Voor heb gebruik van <strong>de</strong>n toestel, het ver T. E. v. D. te O. In dank doch te laat voor dit Noi<br />
Geen reclame-mid<strong>de</strong>l. Drie weken gratis proef. scharren van raad of geneesmid<strong>de</strong>len wordt niets ontvangen. In het volgen<strong>de</strong> dus.<br />
J. J. WEBER, I berekend.<br />
Koningstraat 10, Haarlem."<br />
„Is binnen 6 (?) weken geen van <strong>de</strong>ze bepa HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
lingen nagekomen, dan zal het Vixol-Syndikaat<br />
Op aanvraag aan dit adres werd een brochure gerechtigd zijn aanspraak op het honorarium te De fistelpot van Elans ürsem. Het volk noemt<br />
toegezon<strong>de</strong>n, benevens <strong>de</strong> gebruikelijke vragen i maken en het terugnemen van het apparaat te alle chronische etteren<strong>de</strong> gezwellen fisttls en daaron<strong>de</strong>r<br />
lijst, van Vixol Limited te Lon<strong>de</strong>n, voorzien weigeren."<br />
zoowel die gemakkelijk, als die zeer moeilijk genezen.<br />
van het stempel van bovengenoem<strong>de</strong>n WEBER, Wij begrijpen zoo'n han<strong>de</strong>lwijze best. De lui Klaas Ursem, een Noord-Hollandsche boer, die voor<br />
die dus vermoe<strong>de</strong>lijk als agent optreedt. van het syndikaat zijn, even als <strong>de</strong> meeste ge eenige jaren is overle<strong>de</strong>n, speculeer<strong>de</strong> daarop en ver<br />
In het Maandblad van Februari 1907 zijn wij routineer<strong>de</strong> kwakzalvers, menschenkenners. Zij kocht voor veel geld een zoogenaam<strong>de</strong>n fistelpot. De<br />
reeds <strong>tegen</strong> Vixol te vel<strong>de</strong> getrokken en wij weten, dat, vooral bij asthmalij<strong>de</strong>cs, elke nieuwe<br />
erfgenamen zetten nu <strong>de</strong> winstgeven<strong>de</strong> zaak voort.<br />
meenen te kunnen volstaan met uit het toen<br />
Volgens me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling van <strong>de</strong>n heer P. KKUYSSE (zie<br />
metho<strong>de</strong> tot z.g. genezing met bei<strong>de</strong> han<strong>de</strong>n door No. 1. jaar g II) bestaat het mid<strong>de</strong>l uit 2 dooiers van<br />
geschrevene een en an<strong>de</strong>r over te nemen. Alléén • <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>rs wordt aangegrepen en dat hier sug eieren met boter en eenige plantenpoe<strong>de</strong>rs, voornamelijk<br />
wenschen wij op te merken dat <strong>de</strong> brochure toen I gestie, (en suggestief is hun wijze van optre<strong>de</strong>n) van karweizaad, laurierbessen en zevenboom. Eén enkele<br />
in het duitsch gesteld was ; thans hebben wij j veelal van zeer veel invloed is. Ongetwijfeld pot, (die misschien geen 25 cent waar<strong>de</strong> heeft) kost<br />
een ne<strong>de</strong>rlandsche, vrijwel gelijklui<strong>de</strong>n<strong>de</strong> voor zullen velen bij <strong>de</strong> aanwending van Vixol tij<strong>de</strong> ruim ƒ 4, doch men moet volgens Ursem minstens 6<br />
ons. Men schijnt dus nu aan ons land meer lijk verlichting bespeuren of meenen te bespeuren stuks gebruiken voor men een oor<strong>de</strong>el over <strong>de</strong> uitwer<br />
aandacht te schenken.<br />
en niet gaarne een mid<strong>de</strong>l uit han<strong>de</strong>n gev^n king kan vellen, zoodat ruim ƒ 24 het minste is, wat<br />
Dus opgepast !<br />
j waarvan men zooveel heil verwacht.<br />
men op 't altaar <strong>de</strong>r lichtgeloovigheid offert. Gelukkig<br />
zoo dit geld het eenige is wat men er door verliest,<br />
„Omtrent <strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> waren wij niet j Men probeert en probeeit en vóór men er aan want maar al te dikwijls doet het misplaatste vertrouwen<br />
meer in het onzekere ; uit buitenlandsche tijd <strong>de</strong>nkt zijn <strong>de</strong> 3 weken om! Terugtre<strong>de</strong>n is na in <strong>de</strong>n fistelpot,<br />
schriften wisten wij, dat <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling bestond ontvangst dien tijd niet van meer het mid<strong>de</strong>l, mogelijk, byj want net reeds beantwoor<strong>de</strong>n<br />
die niet kan baten, <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r het<br />
vóór <strong>de</strong> inroepen van<br />
in het inblazen van Vixol-darnpen in <strong>de</strong>n neus en van <strong>de</strong>n vragenbrief, hebben <strong>de</strong> aanvragers moe<br />
noodzakelijke geneeskundige hulp uitstel-<br />
dat Vixol, volgens <strong>de</strong> analyse van Dr. AUFRECHT ten verklaren dat zij van <strong>de</strong> hierboven genoem<strong>de</strong><br />
len, of <strong>de</strong> door <strong>de</strong>n geneesheer aanbevolen behan<strong>de</strong>ling<br />
veronachtzamen. Dr. J. ENSING <strong>de</strong>el<strong>de</strong> vroeger (No. 3<br />
{Pharm. Centralhalle, 30 Augs. 1906), is een zoet bepalingen hebben kennis genomen en op grond jaarg. II) een geval me<strong>de</strong> waarin Klaas Ursetn's kwak<br />
gemaakt, vloeibaar extract, waarvan <strong>de</strong> voor daarvan toezending van het mid<strong>de</strong>l verlangen. zalverij op die wijze <strong>de</strong>n dood van een jongiuensch ha<br />
naamste bestand<strong>de</strong>elen zijn : salpeter, lobeliakruid Het royale aanbod is dus gerust te wagen ; veroorzaakt, terwijl onze noramers van April 1895 r<br />
en cascarabast.<br />
mocht er soms een enkele het rommeltje terug Maart 1901 weer nieuwe gevallen vermeld<strong>de</strong>n va<br />
De vraag was nu, of wij <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling met zen<strong>de</strong>n, an<strong>de</strong>ren betalen wel voor hem mee. <strong>de</strong><br />
van<br />
scha<strong>de</strong>lijke werking van <strong>de</strong>n fistelpot. En van hoe<br />
Vixol als kwakzalverij moesten beschouwen —<br />
7ele gevallen dragen wij geen kennis ?.-
No. 9. September 1912. Oplaag 7IOO Exemplaren, Twee-en-<strong>de</strong>rtJQote Jaarganç.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN f)I KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MB. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BÖHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank fee Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te JEef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. P. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID.DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n. Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉ S bij <strong>de</strong>n<br />
Seoretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalver ij:<br />
Me<strong>de</strong> <strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Hoofdartikel: Macauriana.<br />
Berichten: Erratum.<br />
M e <strong>de</strong> <strong>de</strong>el in ge n van verschillen<strong>de</strong>n aard:<br />
Orviëtanose. — Een schan<strong>de</strong>lijk schrijven van Eilers.<br />
Ingezon<strong>de</strong>n: Over Linoson.<br />
Uit <strong>de</strong> Pers: Kwakzalversreclames.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n :<br />
Mejuffrouw C. BLOMBERG, apotheker te Amsterdam.<br />
Mejuffrouw FRANCINE S WART, apotheker te<br />
Amsterdam.<br />
De Heer W. G. E. VALK, te Alkmaar.<br />
Macauriana.<br />
Een groot ge<strong>de</strong>elte van ons blad moet ditmaal<br />
aan <strong>de</strong>n won<strong>de</strong>rdokter MACAURA gewijd zijn,<br />
alhoewel wij geen nieuws hebben me<strong>de</strong> te <strong>de</strong>elen.<br />
Juist was ons vorig Maandblad verschenen, toen<br />
<strong>de</strong> <strong>de</strong>monstratie in het Paleis voor Volksvlijt<br />
te Amsterdam plaats vond en van <strong>de</strong>ze gebeurtenis<br />
hebben bijna alle bla<strong>de</strong>n meer of min<strong>de</strong>r<br />
uitvoerig verslag gegeven, vele vergezeld van<br />
enkele na<strong>de</strong>re beschouwingen. Tot ons leedwezen<br />
laat onze ruimte niet toe al die verslagen en beschouwingen<br />
over te nemen, wij moeten <strong>de</strong><br />
meeste met stilzwijgen voorbijgaan en ons bepalen<br />
tot een greep uit enkele. De zaak mag<br />
echter van ons standpunt, niet wor<strong>de</strong>n doodgezwegen,<br />
al komen wij, door omstandighe<strong>de</strong>n,<br />
vrijwel achteraan.<br />
De wijze waarop onze Vereeniging is opgetre<strong>de</strong>n<br />
kon<strong>de</strong>n wij nog in ons vorig No. me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen.<br />
Bewijzen van het succes van dit optre<strong>de</strong>n kunnen<br />
wij niet bijbrengen maar, uit 'tgeen wij hebben<br />
waargenomen, meenen wij ons te mogen vleien<br />
met <strong>de</strong> hoop, dat <strong>de</strong> aangewen<strong>de</strong> moeite en<br />
kosten niet te vergeefs zijn geweest.<br />
Wij geven nu het woord aan an<strong>de</strong>ren :<br />
Uit <strong>de</strong> Brieven uit <strong>de</strong> Hoofdstad aan <strong>de</strong> N. Winschoter<br />
Courant :<br />
„Dagen en dagen te voren reeds had<strong>de</strong>n <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n<br />
het portret van <strong>de</strong>n won<strong>de</strong>r-dokter en snorken<strong>de</strong><br />
reclames gebracht. Iemand met een zeer geringe<br />
dosis gezond verstand moest onmid<strong>de</strong>llijk<br />
reeds tot <strong>de</strong> overtuiging komen : dit is je reinste<br />
kwakzalverij!. Want hoe ter wereld is het mogelijk,<br />
rheumatiek en galsteenen, doofheid en verlamming,<br />
nieraandbeningen en weet ik wat al meer op één<br />
en <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze te cureeren ?<br />
Toch heeft <strong>de</strong> komst van dr. MACAURA haar goe<strong>de</strong><br />
zij<strong>de</strong> gehad. Hebben wij djaardoor niet kunnen constateeren,<br />
dat het aantal menschen, die totaal hersenloos<br />
zijn, in Amsterdam nog verbijsterend groot<br />
is ?<br />
Dichte drommen begaven zich naar <strong>de</strong> groote<br />
zaal van het Paleis voor Volksvlijt, j.1. Maandag.<br />
Tjok-volle tramwagens loos<strong>de</strong>n hun vracht op het<br />
Fre<strong>de</strong>riksplein ; <strong>de</strong> belangstellen<strong>de</strong>n kwamen per<br />
taxi, per aapje. Maar <strong>de</strong> over-, overgroote meer<strong>de</strong>rheid<br />
per pe<strong>de</strong>s apostulorum. De wereld wil nu eenmaal<br />
bedrogen zijn. En er zijn nog altoos handige<br />
invididuen, die van <strong>de</strong>ze wetenschap partij trekken,<br />
't Is Maandagavond gebleken."<br />
Over <strong>de</strong> voorstelling zelve zond Dr. CORNELIA<br />
DE LANGE het volgen<strong>de</strong> aan het Nieuws van<br />
<strong>de</strong>n Dag in :<br />
„Het groote-menschen-vacantiefee&t.<br />
Om half acht Maandagavond zou<strong>de</strong>n <strong>de</strong> <strong>de</strong>uren<br />
van het Paleis voor Volksvlijt geopend wor<strong>de</strong>n, éen<br />
half uur later zou <strong>de</strong> man met het gladgeschoren<br />
gezicht, <strong>de</strong>n so-easy op <strong>de</strong>n neus en <strong>de</strong> vier letters<br />
achter zijn naam, won<strong>de</strong>ren doen met zijn pulsoconn.<br />
Heel Amsterdam was uitgenoodigd. In lange ingezon<strong>de</strong>n<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen in <strong>de</strong> couranten (prijs per<br />
regel 50 et. minstens) werd dagen van te voren verteld<br />
van <strong>de</strong> won<strong>de</strong>rbaarlijke genezingen, dóór hem<br />
te Parijs en Lon<strong>de</strong>n verricht. In <strong>de</strong>n middag reeds<br />
verdrongen <strong>de</strong> menschen zieh voor zijn woning op<br />
<strong>de</strong>n Overtoom.<br />
Toen wij kwart over zevenen het Fre<strong>de</strong>riksplein<br />
na<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n, verdrong zich reeds een groote menschenmassa<br />
om het Paleis voor Volksvlijt. Daar juist een<br />
hevige regenbui neerviel, was men zoo goed, <strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>uren reeds toen te openen. Een werkelijk prijzenswaardige<br />
maatregel, want het staan in <strong>de</strong>n regen<br />
was voor al die rheumatiek- en jichtlij<strong>de</strong>rs zeer ongewenscht.<br />
Zij waren in grooten getale opgekomen,<br />
want rheumatiek, heup jicht, doofheid en zenuwziekten<br />
zijn <strong>de</strong> specialiteiten van <strong>de</strong>n grooten man.<br />
In een oogenblik tij ds was in <strong>de</strong> groote zaal geen<br />
plaats meer onbezet. Bedroevend voor eerlijke, hardwerken<strong>de</strong><br />
artsen, die groote menigte, die haar heil<br />
zoekt bij <strong>de</strong>n man van die aanplakbiljetten, van<br />
wien zij niets weet; bedroevend bovenal <strong>de</strong> gelaatstrekken<br />
van velen, waarop pijn en zorgen ston<strong>de</strong>n<br />
te lezen, met welke misère hier <strong>de</strong> spot werd gedreven.<br />
Steeds drongen meer menschen <strong>de</strong> zaal in', <strong>de</strong><br />
galerij moetft wor<strong>de</strong>n opengezet, om ruimte te maken.<br />
Ondanks het uitdrukkelijk rookverbod, walm<strong>de</strong>n van<br />
alle zij<strong>de</strong>n <strong>de</strong> meest barbaarsche stinkstokjes ; ondanks<br />
<strong>de</strong>n steeds herhaal<strong>de</strong>n uitroep <strong>de</strong>r zaalknechts :<br />
„Sitte, sitte, <strong>de</strong>r syne sitplaatsen sat", bleef een<br />
groot <strong>de</strong>el van het publiek staan. Een eigenaardig<br />
volk toch, wij Hollan<strong>de</strong>rs ! Trouwens, er was voorloopig<br />
niets te zien, wel speel<strong>de</strong> nu en dan een orkestje,<br />
maar <strong>de</strong> groote man liet zich wachten tot<br />
bij half negen. Het publiek hield zich op allerlei<br />
manieren bezig ; <strong>de</strong> meesten vertel<strong>de</strong>n van hunne<br />
kwalen en pijnen aan wie het maar hooren wil<strong>de</strong>.<br />
Sommigen waren gekomen in vol vertrouwen ; an<strong>de</strong>ten<br />
waren meer sceptisch, zij had<strong>de</strong>n nog Sequahherinneringen.<br />
Een paar rijen van ons af zat een<br />
jong paartje allergezelligst te vrijen ; op een Schie-<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>s verlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd«<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar ƒ 1.26<br />
damschen berm waren zij stellig al laög opgeschreven<br />
door <strong>de</strong> politie. Achter ons een man, een stakkerd,<br />
die bijna niet loopen kon, met verlangen<strong>de</strong><br />
blikken naar het podium staren<strong>de</strong>. Hij werd niet<br />
toegelaten, hij had geen kaart met een portret ! Het<br />
geval zou zich niet leenen voor een <strong>de</strong>monstratie,<br />
<strong>de</strong> hokuspokus had hier geen vat.<br />
Ein<strong>de</strong>lijk verscheen <strong>de</strong> man van <strong>de</strong> aanplakbilbiljetten.<br />
Hij sprak alleen Engelsen, dat was een groote<br />
<strong>tegen</strong>valler voor <strong>de</strong> menigte en <strong>de</strong> tolk die vertaal<strong>de</strong><br />
was vrijwel onverstaanbaar. Wat ik verstond van<br />
<strong>de</strong>n weldoener was zinnelooze bombast over <strong>de</strong> oorzaken<br />
van rheumatiek en zenuwziekten en-<strong>de</strong> genezing<br />
hiervan en van doofheid en nieraandoeningen<br />
door <strong>de</strong>n pulsoconn. Het publiek werd Ongeduldig,<br />
begon te interrumpeeren, ten slotte was <strong>de</strong> speech<br />
uit en dit laatste feit werd met daverend handgeklap<br />
begroet. Een humorist riep „bis". Toen begon <strong>de</strong><br />
pantomime. Zes witjassen of Pierrot's met pulsoconn's<br />
gewapend begonnen een man te bewerken,<br />
die zoogenaamd niet kon loopen. De pulsoconn werkte<br />
door zijn jas heen, het maakte <strong>de</strong>n indruk, alsof er<br />
stofzuigers aan het werk waren, soms spatten <strong>de</strong><br />
vonken er af .Toen hij eenige oogenblikken gevacuumcleanerd<br />
was, sprong hij op en wan<strong>de</strong>l<strong>de</strong> weg ; een<br />
twee<strong>de</strong>, een <strong>de</strong>r<strong>de</strong>, een vier<strong>de</strong> <strong>de</strong>ed ingelijks. Soms<br />
bewogen zij hun le<strong>de</strong>maten reeds weer, vordat het<br />
won<strong>de</strong>rbare instrument hen had aangeraakt. Jammer,<br />
jammer, zij over<strong>de</strong><strong>de</strong>n hun rol, waren niet goed genoeg<br />
gedresseerd. Na <strong>de</strong> zeer handig gestel<strong>de</strong> ingezon<strong>de</strong>n<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen had ik mij voorgesteld, dat <strong>de</strong> regie<br />
<strong>de</strong>r pantomime beter zou zijn. Veel verdienstelijker<br />
speel<strong>de</strong> een juffrouw met een zwart kapotje, die zich<br />
een heelen tijd begoochelen liet en toen langzaam,<br />
haar le<strong>de</strong>maten begon te bewegen. Daarna werd een<br />
grijze vrouw met verlam<strong>de</strong> beenen het podium opgedragen.<br />
Dat was een fout van <strong>de</strong> regie, zij had niet<br />
mogen komen. De zes Pierrot's, geholpen door eenige<br />
zwartgejaste handlangers werkten zich in het zweet,<br />
een dikke zeven<strong>de</strong> witjas werd er bij gehaald, maar<br />
<strong>de</strong> verlam<strong>de</strong> beenen <strong>de</strong>r arme ziel bleven even verlamd.<br />
De Pierrot's dansten om haar heen, om haar<br />
aan het oog van het publiek te onttrekken, maar het<br />
publiek concentreer<strong>de</strong> juist op <strong>de</strong>ze patiënte zijn<br />
aandacht. Stakkerd, zij zat er nog steeds, toen <strong>de</strong><br />
voorstelling was afgeloopen en werd ten tlotte weer<br />
in haar wagentje geheschen ! Ter opluistering werd<br />
weer eventjes een man genezen, die zijn rol echter<br />
weer overdreef en al te spoedig weghuppel<strong>de</strong>.<br />
Geachte redactie, öp <strong>de</strong> geheele vertooning lag het<br />
bedrog duimen dik. Toch zullen waarschijnlijk vele<br />
menschen naar <strong>de</strong>n Overtoom trekken en zich, dikwijls<br />
met financieele offers, een Pulsoconn aanschaffen,<br />
zulk een toestel als ook <strong>de</strong> Engel sehe Konings-familie<br />
gebruikt (wat .<strong>de</strong> betrouwbaarheid<br />
van <strong>de</strong>rgelijke me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen betreft, zij herinnert<br />
aan prof. KOTJWER'S Radjoproces). Waarschijnlijk<br />
zullen enkele zenuwpatienten verbetering on<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>n<br />
; talrijk en groot zullen <strong>de</strong> teleurstellingen<br />
zijn. Het is om te waarschuwen <strong>tegen</strong> ongegron<strong>de</strong>,<br />
hoop, <strong>tegen</strong> verwachtingen, waaraan <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m ingeslagen<br />
zal wor<strong>de</strong>n, dat ik ruimte voor het bovenstaan<strong>de</strong><br />
vroeg in uw blad. Niet het geld, dat voor<strong>de</strong><br />
waar<strong>de</strong>looze toestelletjes zal wor<strong>de</strong>n uitgegeven,
ouwt mij, maar <strong>de</strong> droefheid en teleurstelling van<br />
hen, die gelooven dat door zulk een toestelletje te<br />
bereiken is, wat <strong>de</strong> ernstig zoeken<strong>de</strong> wetenschap niet<br />
kan. Dr. CORNELIA DE LANGE".<br />
In het Haarlems Dagblad laat J. C. P. zich<br />
aldus uit :<br />
\<br />
„Maar er wordt van <strong>de</strong>n beginne af aan gesproken<br />
van schitteren<strong>de</strong> genezingen. Reeds <strong>de</strong>n eersten<br />
avond hebben om zoo te zeggen lammen en verstijf<strong>de</strong>n<br />
hun krukken weggeworpen. Wie durft<br />
dan nog twijfelen ! Maar <strong>de</strong> doctoren kennen <strong>de</strong>rgelijke<br />
momenten ook. Zij weten wel, dat <strong>de</strong> nieuwste<br />
medicus bij <strong>de</strong>n patiënt het meeste succes behaalt.<br />
Eerst wanneer ook zijn gezicht, zijn raad, zijn recept<br />
weer gewoon gewor<strong>de</strong>n zijn, neemt bij slepen<strong>de</strong><br />
ziekten ook zijn invloed af. Vandaar dat zoovelen,<br />
die aan een ernstige kwaal lij<strong>de</strong>n, van <strong>de</strong>n eenen naar<br />
<strong>de</strong>n an<strong>de</strong>ren dokter loopen.<br />
De oplossing van dit verschijnsel is gemakkelijk.<br />
Zoodra een nieuwe medicus, een nieuwe kans op ge<br />
nezing, zich voordoet, komt <strong>de</strong> hoop weer in <strong>de</strong> ziel<br />
van <strong>de</strong>n patient en heeft door het innig verband<br />
tusschen ziel en lichaam, zooveel invloed op zijn<br />
algemeenen toestand, of beter gezegd op <strong>de</strong> wijze,<br />
waarop hij zich gevoelt, dat een schijnbare beterschap<br />
intreedt. Ziedaar waarom zoo menige kwakzalver<br />
een aanvankelijk succes behaalt. Een <strong>de</strong>rgelijke<br />
reactie is <strong>de</strong>s te geweldiger, naarmate <strong>de</strong> omgeving<br />
(muziek, publiek) ongewoner en <strong>de</strong> verwachting hooger<br />
gespannen is. De zieke roept zijn beterschap, waarvan<br />
hij meent dat ze voortdurend zijn zal, lui<strong>de</strong> uit,<br />
maar wanneer die gunstige perio<strong>de</strong> voorbij is en <strong>de</strong><br />
ou<strong>de</strong> toastand teruggekeerd, zwijgt hij zijn teleurstelling<br />
en schaamt zich soms 'n beetje dat hij vertrouwd<br />
heeft op <strong>de</strong>n won<strong>de</strong>rdokter. Dat is <strong>de</strong> re<strong>de</strong>n,<br />
waarom altijd vernomen wordt over het succes van<br />
<strong>de</strong>n won<strong>de</strong>rman en zoo goed als nooit van zijn tallooze<br />
mislukkingen.<br />
Om te beoor<strong>de</strong>elen wat <strong>de</strong> won<strong>de</strong>rdokter bereikt<br />
heeft, moet men zijn patiënten drie maan<strong>de</strong>n na <strong>de</strong><br />
behan<strong>de</strong>ling bezoeken. Dan blijkt, hoe weinig er van<br />
<strong>de</strong> resultaten is overgebleven.<br />
Dit zeer eenvoudig betoog zij aanbevolen in <strong>de</strong><br />
overweging van hen, die neiging mochten gevoelen<br />
zich aan<strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van <strong>de</strong>zen nieuwsten won<strong>de</strong>rdokter<br />
toe te vertrouwen. Ons lichaam is een veel<br />
te teer, te subtiel instrument, dan dat het bij massa<br />
op een en <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijs kan wor<strong>de</strong>n gerepareerd<br />
wanneer het niet goed meer werkt.<br />
Zoo schaaft men wel <strong>de</strong>uren af, maar geneest geen<br />
menschen. En wanneer iemand meenen mocht dat<br />
het geen kwaad kan, toch maar eens <strong>de</strong> proef met<br />
het nieuwste won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l te nemen, dan vraag ik,<br />
welke teleurstelling straks noodwendig zal moeten<br />
vo'gen op verloren hoop en geld.<br />
De geschie<strong>de</strong>nis van SEQUAH is in dit opzicht<br />
leerzaam. Van <strong>de</strong> glorie van zijn mid<strong>de</strong>l en van zijn<br />
persoon is niets meer overgebleven."<br />
In De Volksstem een artikel getiteld Een treurige<br />
vertooning, waarin o. a. het volgen<strong>de</strong> voorkomt<br />
:<br />
„Eene droevige vertooning, <strong>de</strong>ze man in het<br />
openbaar, bijwijze van publieke vermakelijkheid, ongelukkigen<br />
of die daarvoor moesten doorgaan te zien<br />
behan<strong>de</strong>len, 'met <strong>de</strong> enkele bedoeling zijn nietswaardig<br />
en in vele opzichten gevaarlijk instrumentje aan<br />
<strong>de</strong>n man te brengen.<br />
Droef verschijnsel, dat een onbeken<strong>de</strong> buitenlandsche<br />
praatjesmaker door mid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong> reclame<br />
het zoover kon brengen dat een zoo groot aantal<br />
menschen, 't zij uit nieuwsgierigheid, doch ook wel<br />
uit goedgeloovigheid, naar zijn woor<strong>de</strong>n wil<strong>de</strong> luisteren<br />
en zijn da<strong>de</strong>n wil<strong>de</strong> aanschouwen en dat, terwijl<br />
men <strong>de</strong> ernstige en wetenschappelijke werkers<br />
die zeker niet alles kunnen, doch die dat ook nooit<br />
beweren, steeds met een zekere reserve en met een<br />
zeker wantrouwen ga<strong>de</strong>slaat."<br />
Over het bezoek aar <strong>de</strong> inrichting aan <strong>de</strong><br />
Overtoom zegt Het Volk :<br />
„Zoo groot was <strong>de</strong> toeloop, dat „patiënten" die<br />
reeds om halfnegen op post waren, <strong>tegen</strong> twaalf<br />
uur nog in alle lijdzaamheid in hun karretje te<br />
wachten zaten.<br />
En on<strong>de</strong>rwijl werd binnen <strong>de</strong> won<strong>de</strong>rdadige bewerking<br />
door MACATJRA toegepast. Het resultaat<br />
scheen belangrijk slechter dan in <strong>de</strong> „Paleis-<strong>de</strong>monstratie.<br />
Althans een 'aantal slachtoffers verklaar<strong>de</strong>n,<br />
dat <strong>de</strong> bewerking hun stramheid of lamheid wel<br />
„verlicht", maar niet genezen had, en an<strong>de</strong>ren blekeo<br />
in 't geheel geen baat gevon<strong>de</strong>n te hebben. De dokter<br />
had hen allen echter tot volhou<strong>de</strong>n aangespoord ;<br />
zij zou<strong>de</strong>n dan zeker genezen. De bewerking kon<strong>de</strong>n<br />
zij zelf toepassen ; het daartoe noodige machientje<br />
kostte maar / 35."<br />
Ten slotte nog één aanhaling uit <strong>de</strong> „Brieven Het doel van al dit marktgeschreeuw is, een een<br />
uit Brussel" aan <strong>de</strong> N. Tilburgsche Courant oudige machine, ter grootte van een fietslantaarn,<br />
voor / 35 aan <strong>de</strong>n man te brengen. En hiervoor hoop<br />
Ik meen<strong>de</strong> juist mijn brief te sluiten, toen ik in <strong>de</strong> ik, mijnheer <strong>de</strong> Redacteur, dat u <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>rs door uw<br />
N. T. het bericht over Dr. MAUCARA las. De goeie veelgelezen blad zult waarschuwen. Aangenaam zou<br />
man heeft hier ook heel wat machientjes verkocht, het mij zijn, als ook an<strong>de</strong>re bla<strong>de</strong>n dit schrijven over<br />
die naar men mij heeft gezegd te Luik *) wor<strong>de</strong>n namen.<br />
vervaardigd en hem per stuk bijna 12 fr. kosten. U dankend voor <strong>de</strong> verleen<strong>de</strong> plaatsruimte,<br />
Ik heb menigeen gesproken, die zulk ding gekocht<br />
Uw dw. dr.<br />
heeft, maar van. duren<strong>de</strong> beterschap heb ik nog niet<br />
gehoord.<br />
J. W. HULSENBOOM.<br />
Ik schrijf „bijna fr. 12", niet 12 gul<strong>de</strong>n maar Amsterdam, 3 Aug. '12".<br />
„franks".<br />
Een twee<strong>de</strong> artikel, ook voorkomen<strong>de</strong> in De<br />
Courant, luidt aldus :<br />
En nu <strong>de</strong> uitslag van <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling met het<br />
toovermid<strong>de</strong>l, reeds zóó kort na <strong>de</strong> aanwending.<br />
Hier moeten wij uitvoerig overnemen wat in <strong>de</strong><br />
bla<strong>de</strong>n vermeld is ; <strong>de</strong> feiten zijn te sprekend.<br />
In Het Han<strong>de</strong>lsblad van 5 Augustus, dus ongeveer<br />
een week na <strong>de</strong> openbare séance schreef<br />
Dr. BEEN. S. DE SMITT, arts te Amsterdam, o. m.<br />
het volgen<strong>de</strong> :<br />
„Onze stad heeft op dit oogenblik het twijfelachtige<br />
voorrecht van bezocht te wor<strong>de</strong>n door een<br />
man die zich van groote leugens bedient, die met<br />
marktgeschreeuw en bombasterige reclame het groote<br />
publiek tracht te mislei<strong>de</strong>n, met 't doel het zuur verdien<strong>de</strong><br />
geld uit <strong>de</strong> zakken <strong>de</strong>r burgerij te kloppen.<br />
Zijn naam is MACAURA.<br />
Juist Don<strong>de</strong>rdag 1.1. weid mij door een collega verzekerd,<br />
dat iemand hem in vertrouwen had me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld,<br />
dat hem d'oor <strong>de</strong> handlangers van M. geld<br />
was ter hand gesteld om aan <strong>de</strong> comédie in het P. v. V.<br />
mee te dben en als simulant op te tre<strong>de</strong>n. Ik trachtte<br />
mijn ambtgenoot te bewegen <strong>de</strong>ze ware me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling<br />
te publiceeren, niet vermoe<strong>de</strong>n<strong>de</strong>, dat mij reeds <strong>de</strong>n<br />
volgen<strong>de</strong>n dag <strong>de</strong> gelegenheid gebo<strong>de</strong>n werd, <strong>de</strong>n<br />
bewusten kwakzalver als leugenaar aan <strong>de</strong> kaakte<br />
stellen.<br />
Ik las n.1. in uw blad van 2 Aug. on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> inge<br />
zon<strong>de</strong>n me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen het verhaal van een verrassen<strong>de</strong><br />
genezing van <strong>de</strong>n heer HULSENBOOM, leeraar<br />
M. O., wonen<strong>de</strong> 132 Sarphatistraat, en wel tij<strong>de</strong>ns<br />
een séance in het P. v. V. Ik kon mijn oogen niet<br />
gelooven. Deze heer is n.1. een mijner patiënten, dien<br />
ik nog zeer onlangs behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong> en die lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> is aan<br />
een sinds jaren bestaan<strong>de</strong>, zeer ernstige afwijking van<br />
zijn bewegingsorganen, zoo zelfs dat hij zich slechts<br />
met behulp van een wagentje kan verplaatsen en<br />
dan nog on<strong>de</strong>r gelei<strong>de</strong>. Ik vond het belangrijk genoeg<br />
hem daags daarna te bezoeken. De verontwaardiging<br />
van <strong>de</strong>zen heer was niet te beschrijven. Alles<br />
wat M. had me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld was van A tot Z gelogen.<br />
Wel is waar heeft <strong>de</strong> heer H. op aandrang van zijn<br />
familie aldaar een bezoek gebracht en 't prullige instrument<br />
op zich laten toepassen, doch hij is weggegaan<br />
zooals hij gekomen is en 't resultaat was absoluut<br />
nul. Gelukkig was hij verstandig genoeg, het<br />
apparaat dat hem ten aankoop werd opgedrongen,<br />
niet te accepteeren.<br />
M. <strong>de</strong> Pv., indien het publiek op <strong>de</strong>ze manier wordt<br />
beetgenomen en geweten] ooze individuen aldus op<br />
het bijgeloof van lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> menschen speculeeren,<br />
dan mag een ontmaskering als door mij thans kan<br />
geschie<strong>de</strong>n niet achterwege blijven en zou stilzwijgen<br />
mijnerzijds misdadig zijn."<br />
Genoem<strong>de</strong> heer HULSENBOOM heeft in De Courant<br />
het on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> ingezon<strong>de</strong>n :<br />
„Waarschuwing <strong>tegen</strong> MACATJRA.<br />
M. <strong>de</strong> Redacteur,<br />
In uw veelgelezen blad d.d. 2 Aug. '12, komt on<strong>de</strong>r<br />
„Ingezon<strong>de</strong>n Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen" een stuk voor, getiteld:<br />
„Tooneelen bij <strong>de</strong> opening van. Dr. MACAURA'S inrichting",<br />
dat reeds in <strong>de</strong>n aanhef <strong>de</strong>n grootsten<br />
leugen bevat, die er te be<strong>de</strong>nken valt. Ik, F. W.,<br />
dit moet zijn J. W. HTJLSENBOOM, Sarphatistraat<br />
132, zou mijn krukken, — stokken wordt bedoeld —<br />
na <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling in 't Paleis voor Volksvlijt, weggegooid<br />
hebben en het podium op en neer gerend<br />
zijn — bijna even flink als een normaal mensch.<br />
Gelijk ik wel meer doe, ben ik met kleine bewegingen<br />
een eindje schuifelend voortgegaan.<br />
Na <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling in 't Instituut Overtoom<br />
23, was mijn toestand weer 't zelf<strong>de</strong>, 't Resultaat<br />
<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling met <strong>de</strong>n Pulsoconn was nihil.<br />
De twee<strong>de</strong> vetgedrukte leugen is, dat alle lij<strong>de</strong>rs<br />
heengingen met <strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n : „Ik ben genezen".<br />
Sommige ernstige lij<strong>de</strong>rs had<strong>de</strong>n onmid<strong>de</strong>llijk na <strong>de</strong><br />
behan<strong>de</strong>ling eenige onbeteekenen<strong>de</strong> verlichting. Ik<br />
heb het van nabij gezien.<br />
U kunt begrijpen, dat bedoeld stuk in <strong>de</strong> hoogste<br />
mate mijn verontwaardiging heeft opgewekt, en door<br />
zijn verregaan<strong>de</strong> leugenachtigheid menig lij<strong>de</strong>r op<br />
het dwaalspoor zal brengen en zal doen besluiten<br />
zich een machinetje tot genezing aan te schaffen.<br />
*} Ons was med<br />
digd wer<strong>de</strong>n.<br />
ge<strong>de</strong>eld, dat ze in Engeland vervaar-<br />
Rd. NU.<br />
„De Pulsoconn van dr. MACATJRA.<br />
Geachte Heer Redacteur,<br />
Beleefd verzoek ik u opname van het volgen<strong>de</strong> :<br />
Ondanks 't vele.succes, dat dr. MACATJRA met <strong>de</strong>...<br />
Pulsoconn bij rheumatieklij<strong>de</strong>rs heeft volgens <strong>de</strong><br />
„Ingezon<strong>de</strong>n Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen" in „De Courant" van<br />
7 Augustus, schijnt zijn toestel voor doofheid toch<br />
min<strong>de</strong>r geschikt te zijn.<br />
Jarenlang lij<strong>de</strong>nd aan doofheid, begaf ik mij Zaterdag<br />
1.1. naar het Instituut van dr. MACATJRA om mij<br />
ook on<strong>de</strong>r zijn behan<strong>de</strong>ling te stellen, daar <strong>de</strong> Pulsoconn<br />
volgens opgave, geschikt was om doofheid te<br />
genezen.<br />
In <strong>de</strong> wachtkamer komen<strong>de</strong>, trof ik daar on<strong>de</strong>r<br />
meer ook een jongen man aan, die evenals ik, lijdt<br />
aan doofheid.<br />
Deze persoon werd even later direct voor mij geholpen.<br />
Terwijl ik behan<strong>de</strong>ld werd, vertel<strong>de</strong> <strong>de</strong> dokter mij<br />
o.a. — zeker om mij blij te maken met dat machinetje,<br />
dat f 35 kost — dat er zooeven ook een doove behan<strong>de</strong>ld<br />
was gewor<strong>de</strong>n, en wel met zulk goed gevolg,<br />
dat hij nu op straat stond te huilen van blijdschap<br />
over zijne plotselinge genezing, iets wat mij goe<strong>de</strong><br />
hoop gaf. Doch het resultaat van mijn behan<strong>de</strong>ling<br />
was, dat ik precies even doof afscheid nam, als ik<br />
gekomen was, en zelfs niet <strong>de</strong> minste veran<strong>de</strong>ring<br />
in mijn toestand kon bespeuren. Doch buiten komen<strong>de</strong>,<br />
zag ik dien zoogenaam<strong>de</strong>n plotseling genezen<br />
en van bbjdschap huilen<strong>de</strong>n exdoove (?) on<strong>de</strong>r veel<br />
publiek, dat gedurig voor het huis stond, mij op<br />
staan wachten, nieuwsgierig als hij was — mogelijk<br />
om dan samen wat te huilen ? — hoe <strong>de</strong> zaak met mij<br />
stond, daar het resultaat van zijne behan<strong>de</strong>ling op<br />
een groote nul uitgeloopen was, en hij, volgens zijn<br />
zeggen, <strong>de</strong>n vorigen dag ook bot gevangen had.<br />
Onnoodig zeker wel te zeggen, hoe zijn zoogenaamd<br />
huilen nu in lachen overging <strong>de</strong> omstan<strong>de</strong>rs<br />
kregen er ook al schik in, toen ik hen op <strong>de</strong> hoogte<br />
bracht van wat die dokter mij verteld had.<br />
Ik kan dan ook niet an<strong>de</strong>rs doen, dan ie<strong>de</strong>ren<br />
lij<strong>de</strong>r aan doofheid sterk aanra<strong>de</strong>n, alvorens zoo'n<br />
machinetje te koopen, <strong>de</strong> kat maar eerst goed uit<br />
<strong>de</strong>n boom te kijken, daar uit bovenstaand toch dui<strong>de</strong>lijk<br />
blijkt, dat hier alles nog lang geen goud is wat<br />
er blinkt.<br />
• U, mijnheer <strong>de</strong> Redacteur, beleefd dankend voor<br />
<strong>de</strong> plaatsing,<br />
Hoogachtend,<br />
Uw abonné<br />
P. KÖHLER,<br />
3e Oosterparkstraat 8, le ét., alhier.<br />
Amsterdam, 8 Aug. 1912."<br />
Wij komen thans tot <strong>de</strong> onthullingen van het<br />
Algemeen Han<strong>de</strong>lsblad, die wij doen voorafgaan<br />
door een woord van oprechte en dankbare hul<strong>de</strong>.<br />
In het Avondblad vau 17 Augustus komt het<br />
volgend artikel voor, dat wij, met welwillen<strong>de</strong><br />
toestemming van <strong>de</strong> Redactie, in zijn geheel<br />
plaatsen :<br />
„Bij <strong>de</strong> patiënten van dr. Macaura.<br />
On<strong>de</strong>r het opschrift „Schan<strong>de</strong>lijke misleiding"<br />
plaatsten wij <strong>de</strong>zer dagen een ingezon<strong>de</strong>n stuk van<br />
ar. BERN. S. DE SMITT, waarin <strong>de</strong>ze medicus me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen<br />
<strong>de</strong>ed omtrent het verhaal van <strong>de</strong> verrassen<strong>de</strong><br />
genezing van een zijner patiënten, <strong>de</strong>n heer<br />
J. W. HULSENBOOM, met <strong>de</strong>n „Pulsoconn", voorkomen<strong>de</strong><br />
in een advertentie in het avondblad van<br />
het „Han<strong>de</strong>lsblad" van 2 Augustus. Volgens dr.<br />
DE SMITT was het onjuist dat <strong>de</strong> heer F. W. (moet;<br />
zijn J. W.) HULSENBOOM, Sarphatistraat 132, die<br />
reeds 12 jaar lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> was en slechts op krukken<br />
kon loopen, zijn krukken had weggegooid en het<br />
podium van het Paleis voor Volksvlijt op en neer<br />
was gaan loopen en rennen, bijna zoo flink als een<br />
normaal mensch.<br />
Naar aanleiding daarvan heeft een onzer me<strong>de</strong>werkers<br />
een on<strong>de</strong>rhoud gehad met <strong>de</strong> personen genoemd<br />
in <strong>de</strong> advertentie in het avondblad van het<br />
„Han<strong>de</strong>lsblad" van 7 Augustus, waarin, on<strong>de</strong>r het<br />
opschrift „Eenige van <strong>de</strong> vele sucessen", een vijftal<br />
on<strong>de</strong>rteeken<strong>de</strong> verklaringen voorkwamen van menschen,<br />
die getuig<strong>de</strong>n of geheel genezen te -zijn of-zeer
veel baat bij <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling te hebben gevon<strong>de</strong>n.<br />
Eerst hebben we ons nog tot <strong>de</strong>n heer HULSENBOOM<br />
gewend, om uit zijn eigen mond <strong>de</strong> toedracht <strong>de</strong>r<br />
zaak te vernemen.<br />
De heer HULSENBOOM dan vertel<strong>de</strong> ons, dat hij na<br />
op het podium in het „Paleis voor Volksvlijt" behan<strong>de</strong>ld<br />
te zijn, hoegenaamd geen verlichting van<br />
zijn kwaal gevoeld had. Na <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling had hij<br />
een klein eindje zon<strong>de</strong>r behulp van zijn stokken<br />
(geen krukken) over het podium voortgeschuifeld,<br />
maar dit was niets bijzon<strong>de</strong>rs, want dit kon hij tevoren<br />
ook wel. Daarna had hij zich met behulp van<br />
zijn stokken voortbewogen naar zijn invali<strong>de</strong>wagen<br />
en daarin plaats genomen. Daags na <strong>de</strong> <strong>de</strong>monstratie<br />
had <strong>de</strong> heer HULSENBOOM zich hij dr. MACAURA<br />
aan huis, Overtoom 23, laten behan<strong>de</strong>len, maar ook<br />
dit gaf geen resultaat. Na afloop ervan voel<strong>de</strong> hij<br />
zich zelf iets pijnlijker ! Men wil<strong>de</strong> dat hij een „Pulsoconn"<br />
zou koopen, dan zou hij binnen vier weken<br />
.genezen zijn als hij zich er 's ochtends en 's avonds<br />
me<strong>de</strong> liet behan<strong>de</strong>len. De heer HÜLSEN BOOM voel<strong>de</strong><br />
-er evenwel niets voor, zulk een toestelletje te koopen<br />
•en bleef weg.<br />
En nu <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rteeken<strong>de</strong> verklaringen.<br />
We geven ze in <strong>de</strong> volgor<strong>de</strong> waarin <strong>de</strong> advertentie<br />
van Woensdag 7 Augustus ze geeft. De eerste kwam<br />
bovendien ook voor in <strong>de</strong> advertentie in het avond-<br />
Jblad van 2 Augustus.<br />
Aan doctor MACAURA.<br />
De on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> verklaart hierme<strong>de</strong> dat<br />
hij veertig jaar gele<strong>de</strong>n heeft aan algeheele verlamming<br />
en dat hij na tweemaal met <strong>de</strong>n Pulso-<br />
•conn te zijn behan<strong>de</strong>ld, zich geheel genezen gevoelt.<br />
Zijn hartelijken dank <strong>de</strong>n grooten doctor voor<br />
zijne genezing.<br />
(Geteekend) W. K. H. HUYZERS,<br />
Van Osta<strong>de</strong>straat 401 1 .<br />
De heer HUYZERS bleek iemand te zijn van 75jarigen<br />
leeftijd, die van zijn pensioen leeft. In<strong>de</strong>rdaad<br />
heeft hij, zooals hij ons verklaar<strong>de</strong>, veel baat<br />
gevon<strong>de</strong>n bij <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling met <strong>de</strong>n „Pulsoconn".<br />
Vroeger moest hij op krukken loopen, maar nu kan<br />
hij — we kon<strong>de</strong>n er ons met eigen oogen van overtuigen<br />
— zon<strong>de</strong>r hulp <strong>de</strong> trap afkomen. Maar — <strong>de</strong><br />
-voorstelling van zijn ziektegeval is niet geheel juist.<br />
Het is onwaar, dat hij veertig jaar gele<strong>de</strong>n heeft<br />
-aan algeheele verlamming. Se<strong>de</strong>rt ongeveer zevenen-veertig<br />
jaar leed hij aan rheumatiek ; <strong>de</strong> ka aal<br />
vererger<strong>de</strong> voortdurend, zoodat hij <strong>de</strong> laatste zeven<br />
jaar met krukken moest loopen. Hoe zijn verklaring<br />
-dan zóó in <strong>de</strong> advertentie kwam ? Men had hem een<br />
.stuk voorgelezen, waarvan hij niet veel begreep,<br />
't Was Fransch of Engelsch. En dat stuk had hij<br />
geteekend. „Ja ziet u," vertel<strong>de</strong> hij ons, „ik was zoo<br />
opgewon<strong>de</strong>n toen ik na <strong>de</strong> eerste behan<strong>de</strong>ling verlichting<br />
van mijn kwaal voel<strong>de</strong>, dat ik maar geteekend<br />
heb."<br />
De heer HUYZERS heeft een „Pulsoconn" gekocht,<br />
-waarme<strong>de</strong> hij geregeld behan<strong>de</strong>ld wordt. Hij hoopte<br />
dat <strong>de</strong> genezing van blij ven<strong>de</strong>n aard zou zijn. De<br />
•dokter (MACAURA) had gezegd, dat zijn geval er een<br />
was van één op <strong>de</strong> hon<strong>de</strong>rd, omdat hij zoo spoedig<br />
verlichting van zijn pijn had gevoeld.<br />
Amsterdam, 1 Augustus 1912.<br />
Aan Dr. MACAURA, Amsterdam.<br />
WelE<strong>de</strong>lGeboren Heer !<br />
Geduren<strong>de</strong> acht maan<strong>de</strong>n heb ik gele<strong>de</strong>n aan<br />
rheumatiek in mijn bei<strong>de</strong> beenen ; ik werd drie en<br />
•een halve maand behan<strong>de</strong>ld in het ziekenhuis,<br />
zon<strong>de</strong>r eenig succes en ten slotte werd ik zoo erg,<br />
dat ik op krukken moest gaan.<br />
Toen hoor<strong>de</strong> ik van U, dr. MACARAU, en besloot<br />
naar uw Instituut te gaan. Ik <strong>de</strong>ed het en het doet<br />
mij genoegen te kunnen zeggen, dat ik na twee<br />
behan<strong>de</strong>lingen met <strong>de</strong>n „Pulsoconn" mijne krukken<br />
kon wegwerpen en ik nu heel goed loopen<br />
kan.<br />
Natuurlijk begrijp ik, dat ik nog niet voorgoed<br />
.genezen ben en dat ik met <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling moet<br />
doorgaan om geheel en voorgoed beter te wor<strong>de</strong>n,<br />
maar indien twee toepassingen reeds zulk eene<br />
verlichting geven, wat zal dan wel het resultaat<br />
.zijn van eene ver<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling ?<br />
(Geteekend) WILLEM TEüNISSE.<br />
Roeterstraat Nr. 2,<br />
Amsterdam.<br />
Roeterstraat 2 ? Nummer 2a was op <strong>de</strong>n hoek<br />
-van <strong>de</strong> Nieuwe Prinsengracht. Een gefingeerd adres<br />
dus ? Zoo snood bleek dr. MACAURA echter niet geweest<br />
te zijn. Want een voortgezet on<strong>de</strong>rzoek <strong>de</strong>ed<br />
zien, dat Roeterstraat 2 is.. .. het Armenhuis. En<br />
WILLEM TEUNISSE bleek een verpleeg<strong>de</strong> dier instelling<br />
te zijn. We zochten hem op, en steunend op een<br />
kruk en een stok — hij had ze dus blijkbaar weer<br />
opgeraapt na ze weggeworpen te hebben — kwam<br />
•hij naar ons toe.<br />
— Of het waar was, .wat er in <strong>de</strong> door hem on<strong>de</strong>rteeken<strong>de</strong><br />
verklaring stond ? vroegen we.<br />
Het antwoord was, zachtst genomen, verrassend.<br />
Hij had niet eens geweten wat er in <strong>de</strong> verklaring<br />
stond, die hij on<strong>de</strong>rteekend had. Men had hem die<br />
ook niet voorgelezen. Zooveel had hij er wel van<br />
gezien, dat het Fransóh was. Maar men had hem<br />
gezegd dat hij, als hij <strong>de</strong>ze verklaring teeken<strong>de</strong>,<br />
kosteloos radicaal genezen zou wor<strong>de</strong>n- „Op die<br />
voorwaar<strong>de</strong> zou ik mijn eigen doodvonnis geteekend<br />
hebben", zei<strong>de</strong> TEUNISSE ons. En toen ging hij aan<br />
het vertellen. Er was hem gezegd, dat hij zoo'n toestelletje<br />
moest koopen. Dat had een Hollandsche<br />
dokter gezegd die bij dr. MACAURA was. Hij had toen<br />
gezegd, dat hij als verpleeg<strong>de</strong> van het Armenhuis,<br />
daarvoor geen geld had. Toen beloof<strong>de</strong> men dan hem<br />
kosteloos te genezen, maar dan moest hij eerst <strong>de</strong><br />
meergenoem<strong>de</strong> verklaring teekenen. Na <strong>de</strong> eerste<br />
behan<strong>de</strong>ling^ ten huize van dr. MACAURA, Overtoom<br />
bij <strong>de</strong> Stadhou<strong>de</strong>rska<strong>de</strong>, was hij, alleen steunend op<br />
zijn stok en met zijn kruk on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n arm, met groot/e<br />
moeite naar <strong>de</strong> halte van lijn 10 op het Leidscheplein<br />
geïoopen om naar het Armenhuis terug te keeren.<br />
Den volgen<strong>de</strong>n dag was hij naar dr. MACAURA gegaan<br />
en toen had men hem dan het stuk laten teekenen.<br />
Na aldus tweemaal behan<strong>de</strong>ld te zijn had hij wel<br />
gevoeld dat het hielp, maar nu was het toch weer<br />
hetzelf<strong>de</strong>....<br />
1 Augustus 1912.<br />
On<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> betuigt hierbij zijn dank aan<br />
dr. MACAURA voor <strong>de</strong> goe<strong>de</strong> genezing van een<br />
15-jarige pijnlijke stijfheid in <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> beenen<br />
door zijn Pulsoconn.<br />
(Geteekend) W. N. WILLEMS,<br />
Metropool, Spuistraat,<br />
Amsterdam.<br />
De Metropool in <strong>de</strong> Spuistraat is het volkslogement<br />
van het Leger <strong>de</strong>s Heils. WILLEMS is er een<br />
dagelijksche gast. Moeizaam loopend kwam hij naar<br />
ons toe. Bij zijn eerste bezoek op <strong>de</strong>n Overtoom<br />
had men hem een verklaring laten teekenen, die<br />
eerst gepubliceerd zou wor<strong>de</strong>n als hij genezen was.<br />
Na <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling (hij was er nog een óf tweemaal<br />
geweest) had hij wel wat verlichting gevoeld, maar<br />
nu was het toch ook weer hetzelf<strong>de</strong> met zijn kwaal.<br />
Hij moest zoo'n machine koopen, was hem gezegd,<br />
maar hij had geantwoord, dat hij daarvoor geen geld<br />
had. Vreemd keek hij op, toen men hem vertel<strong>de</strong>,<br />
dat zijn verklaring in <strong>de</strong> kranten stond.<br />
1 Augustus 1912.<br />
On<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> verklaart gaarne, dat hij na<br />
3 jaren aan rheumatiek door het geheele lichaam<br />
gele<strong>de</strong>n te hebben, door behan<strong>de</strong>ling van circa<br />
15 minuten met <strong>de</strong>n „Puïsoconn" van Dr. MA<br />
CAURA thans geheel genezen is.<br />
(Geteekend) W. F. VAN GELLEKUM,<br />
Korte-Over-Amstelstraat 19,<br />
Amsterdam.<br />
In<strong>de</strong>rdaad voel<strong>de</strong> <strong>de</strong> werkman VAN GELLEKUM<br />
zich na een behan<strong>de</strong>ling met <strong>de</strong>n Pulsoconn ten<br />
huize van dr. MACAURA geheel vrij van pijn en hij<br />
had er dan ook geen bezwaar <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> bovenstaan<strong>de</strong><br />
verklaring, welke hem voorgelegd werd, te teekenen.<br />
Maar <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n dag was <strong>de</strong> pijn (in <strong>de</strong>n rechterarm)<br />
teruggekomen. Een week later was hij teruggegaan<br />
naar dr. MACAURA, vosl<strong>de</strong> zich toen ook weer<br />
tij<strong>de</strong>lijk genezen, en hoor<strong>de</strong> <strong>de</strong>nzelf<strong>de</strong>n avond tot<br />
zijn verbazing dat zijn verklaring in <strong>de</strong> krant stond.<br />
Men had willen hebben, dat hij een toestel kocht,<br />
maar daarvoor had hij geen geld.<br />
Nadat hij <strong>de</strong>n twee<strong>de</strong>n keer on<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling<br />
was geweest, was zijn kaart voor gratisgenezing ingetrokken.<br />
Amsterdam, 1 Augustus 1912.<br />
Ik verklaar geduren<strong>de</strong> drie maan<strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
te zijn geweest aan volslagen gewrichtsrheumatiek<br />
in mijn linkerarm en na alle mogelijke geneesmid<strong>de</strong>len<br />
geprobeerd te hebben zon<strong>de</strong>r resultaat,<br />
liet ik mij met <strong>de</strong>n „Pulsoconn" van dr. MACAURA<br />
behan<strong>de</strong>len en kon reeds na <strong>de</strong> eerste behan<strong>de</strong>ling<br />
mijn arm bewegen. Ik machtig Dr. MACAURA<br />
mijne genezing te publiceeren om daarvan die<br />
personen in kennis te stellen, die aan <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong><br />
ziekte lij<strong>de</strong>n. Ik vind het goed, dat ie<strong>de</strong>reen, die<br />
genezing wil zoeken voor zijn kwaal, te mijnent<br />
komt om zich te overtuigen.<br />
,(Get.) W. BURGEMEESTER.<br />
Korte Leidschedwarsstraat Nr. 38.<br />
. Een steile trap op, ergens in <strong>de</strong> Korte Leidschedwarsstraat.<br />
Eenhoog woont <strong>de</strong> weduwe BURGEMEES<br />
TER. Velen zijn al langs die steile trap naar boven<br />
gegaan, aangelokt door <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rteeken<strong>de</strong> verklaring.<br />
En ze hebben er allen hetzelf<strong>de</strong> verhaal gehoord van<br />
het vrouwtje, dat zich geen raad weet van <strong>de</strong> pijn<br />
in haar linkerarm, die nu veel erger is dan vóór <strong>de</strong><br />
behan<strong>de</strong>ling.... De verklaring heeft ze niet geschreven<br />
en ook niet geteekend. Dat is geheel buiten haar<br />
omgegaan. Ze vindt het, terecht, een schan<strong>de</strong>, dat<br />
zoo iets maar mag. Zes dagen achtereen heeft zij zich:<br />
bij MACAURA laten behan<strong>de</strong>len. En na elke behan<strong>de</strong>ling<br />
voel<strong>de</strong> zij verlichting van pijn. Maar 's avonds,<br />
kwam het dan weer opzetten. En nu — het is of ze<br />
nog het instrument op haar arm voelt, àoo pijnlijk<br />
is dit lichaams<strong>de</strong>el. Een van <strong>de</strong> heer en van het instituut,<br />
een professor, is bij haar aan huis geweest en,<br />
bloemen zien<strong>de</strong> staan voor haar venster, maakte<br />
hij schertsend <strong>de</strong> opmerking, dat ze toch wel bloemen<br />
mocht geven voor <strong>de</strong> gratis-beban<strong>de</strong>ling. En het<br />
vrouwtje heeft op een dag voor een kwartje bloemen<br />
gekocht en die meegenomen naar <strong>de</strong>n weidoen<strong>de</strong>n<br />
won<strong>de</strong>rdokter.<br />
Nu doet ze moeite om in het gasthuis opgenomen<br />
te wor<strong>de</strong>n, want zoo gaat het niet langer. Maar dan<br />
moet ze haar kin<strong>de</strong>ren alleen laten.... <strong>tegen</strong> haar<br />
dokter heeft ze niet durven zeggen, dat ze bij dr.-<br />
MACAURA geweest is ; hij mocht het haar eens kwalijk<br />
nemen. Toch was ze dankbaar, dat ze haar me<strong>de</strong>menschen<br />
had kunnen waarschuwen. Er was een<br />
juffrouw bij haar geweest, die naar moe<strong>de</strong>r had willen<br />
laten overkomen van buiten om zich on<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>lirlg<br />
van dr. MACAURA te stellen. De weduwe had<br />
het haar afgera<strong>de</strong>n....<br />
In het Instituut Macaura.<br />
Na <strong>de</strong>ze merkwaardige verklaringen hebben we<br />
ook eens ons licht opgestoken in het Instituut MACAURA<br />
op <strong>de</strong>n Overtoom. In <strong>de</strong> ruime bene<strong>de</strong>nvoorkamer<br />
van perceel 23, welke als wachtkamer dienst doet en,<br />
waar aan <strong>de</strong>n wand het beken<strong>de</strong> blozen<strong>de</strong> reclameportret<br />
van dr. MACAURA prijkt, wer<strong>de</strong>n we te woord<br />
gestaan door <strong>de</strong>n directeur van het Instituut, <strong>de</strong>n<br />
heer PAUL BAEHR. (De heer MACAURA bleek naar<br />
Berlijn te zijn vertrokken).<br />
Het gesprek in <strong>de</strong> Fransche taal, dat volg<strong>de</strong>, was,<br />
minst genomen, levendig en werd bijgewoond door<br />
verschillen<strong>de</strong> assistenten, die voor het meeren<strong>de</strong>el<br />
Belgen bleken te zijn en zich zoo doen<strong>de</strong> ook wel in<br />
't Hollandsch verstaanbaar kunnen maken voor <strong>de</strong><br />
patiënten. Ook dr. VAN DER MEER uit Haarlem, die<br />
dr. MACAURA assisteert, om <strong>de</strong>zen niet in botsing te<br />
doen komen met <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche wet, voeg<strong>de</strong> zich<br />
later bij het gezelschap.<br />
Ten bewijze dat <strong>de</strong> verklaringen werkelijk echt<br />
waren, kwam <strong>de</strong> heer BAEHR voor <strong>de</strong>n dag met een<br />
map, bevatten<strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> geteeken<strong>de</strong> verklaringen.<br />
We vtm<strong>de</strong>n er on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re <strong>de</strong> verklaringen<br />
bij, waarom het ging in <strong>de</strong> advertentie. Ze<br />
droegen alle een an<strong>de</strong>re hand dan <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rteekening,<br />
maar men maakte er ook geen geheim van, dat <strong>de</strong><br />
stukken door een beambte van het instituut wer<strong>de</strong>n<br />
opgesteld. De door <strong>de</strong>n verpleeg<strong>de</strong> van het Armenhuis<br />
WILLEM TEUNISSE on<strong>de</strong>rteeken<strong>de</strong> verklaring<br />
bleek in het Engelsch gesteld te zijn ! De assistent,<br />
een Engelschman, die poezen patiënt had doen teekenen,<br />
verzeker<strong>de</strong> echter, dat men het stuk eerst<br />
voor TEUNISSE vertaald had. Niettemin kreeg <strong>de</strong>ze<br />
assistent van <strong>de</strong>n directeur een uitbran<strong>de</strong>r, dat hij<br />
<strong>de</strong> verklaring in het Engelsch had laten teekenen.<br />
Dan was er <strong>de</strong> verklaring van <strong>de</strong>n heer HUYZERS,<br />
in het Hollandsen ditmaal. En daarin werd in<strong>de</strong>rdaad<br />
verklaard, dat <strong>de</strong> man veertig jaar gele<strong>de</strong>n had<br />
aan algeheele verlamming. Maar zooals <strong>de</strong> heer<br />
HUYZERS ons zei<strong>de</strong>, hij had in zijn opgewon<strong>de</strong>nheid<br />
over het voelen van verlichting eigenlijk niet geweten<br />
wat hij geteekend had. Het meest keken we op van<br />
een met <strong>de</strong> schrijfmachine geschreven verklaring<br />
on<strong>de</strong>rteekend. W. BURGEMEESTER. Terwijl toch <strong>de</strong><br />
weduwe BURGEMEESTER ons verzekerd had, dat zij<br />
niets had geteekend ! De heer BAEHR was zoo<br />
vrien<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong>ze en ook <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re verklaringen in<br />
onze han<strong>de</strong>n te stellen.<br />
We brachten ook nog het geval van <strong>de</strong>n heer HUL<br />
SENBOOM ter sprake. De directeur moest wel erkennen,<br />
dat dit geval wat overdreven was voorgesteld in <strong>de</strong><br />
advertentie. Dat wat echter niet zijn schuld, maar<br />
die van <strong>de</strong> af<strong>de</strong>eling publiciteit, die voor <strong>de</strong> advertentie<br />
gezorgd had....<br />
Met <strong>de</strong> verklaring van juffrouw BURGEMEESTER<br />
zijn we naar haar woning gegaan, in gezelschap van<br />
<strong>de</strong>n assistent, die haar behan<strong>de</strong>ld had en zijn „Pulso<br />
conn" had meegenomen. We spraken <strong>de</strong> juffrouw<br />
alleen ; <strong>de</strong> assistent bleef achter.<br />
Eenigszins verontwaardigd hield <strong>de</strong> weduwe BUR-<br />
GEMEESER vol, dat zij niets hoegenaamd geteekend<br />
had. Toen we het stuk voor <strong>de</strong>n dag haal<strong>de</strong>n, verklaar<strong>de</strong><br />
zij ons, dat zij haar naam niet on<strong>de</strong>r dit<br />
stuk gezet had. De assistent, die haar had behan<strong>de</strong>ld,<br />
was bij haar thuis gekomen, had haar het stuk voorgelezen<br />
en had toen pen en inkt gevraagd en zelf<br />
<strong>de</strong>n naam van <strong>de</strong> weduwe BURGEMEESTER on<strong>de</strong>r het<br />
stuk gezet ! Ze moest in het Instituut maar zeggen,<br />
dat zij het stuk had geteekend.<br />
Juffrouw BURGEMEESTER had ons <strong>de</strong>n eersten keer<br />
dus blijkbaar niet volledig ingelicht. Ze vertel<strong>de</strong> ons<br />
nog, dat ze niet eens schrijven kon ; wel kan ze een<br />
kruisje zetten bij wijze van handteekening. Nadrukkelijk<br />
verklaar<strong>de</strong> zij, dat het niet met haar goedvin<strong>de</strong>n<br />
was, dat haar naam on<strong>de</strong>r het stuk was gezet.<br />
In een hernieuw<strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling met <strong>de</strong>n „Pulsoconn",<br />
m
waartoe <strong>de</strong> buiten wachten<strong>de</strong> assistent zich bereid<br />
verklaard, had zij geen zin.<br />
Laten we er ten slotte nog aan toevoegen, dat men<br />
in het Instituut niet erg te spreken was over <strong>de</strong> Hollan<strong>de</strong>rs,<br />
die op zulk een wijze van hun dankbaarheid<br />
voor hun genezing blijk gaven, en dat directeur zoowel<br />
als assistenten <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rstelling uitten, dat men hier<br />
te doen had met een campagne <strong>tegen</strong> het Instituut,<br />
waarbij met geld gewerkt was...."<br />
Wij besluiten met <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling, dat <strong>de</strong> beken<strong>de</strong><br />
S. FALKLAND, <strong>de</strong> beroem<strong>de</strong> schrijver van<br />
het Anisterdamsch Schetsboek in het Han<strong>de</strong>lsblad,<br />
in het No. van 17 Augustus, in zijn 691ste Falkland,<br />
een brief heeft geschreven aan <strong>de</strong>n Burgemeester<br />
van Amsterdam, waarin hij wijst op art.<br />
188 van <strong>de</strong> Gemeentewet lui<strong>de</strong>n<strong>de</strong> : ,,De politie<br />
over <strong>de</strong> schouwburgen, herbergen, tapperijen en<br />
alle voor 't publiek openstaan<strong>de</strong> gebouwen en<br />
zamenkomsten, openbare vermakelijkhe<strong>de</strong>n en<br />
openlijke huizen van ontucht behoort aan <strong>de</strong>n<br />
burgemeester. Hij waakt <strong>tegen</strong> het doen van« met<br />
<strong>de</strong> openbare or<strong>de</strong> of ze<strong>de</strong>lijkheid strijdige vertooningen.<br />
..."<br />
Met het oog op dit artikel vraagt <strong>de</strong> schrijver<br />
waarom <strong>de</strong> Burgemeester <strong>de</strong> mislei<strong>de</strong>n<strong>de</strong> vertooning<br />
in het Paleis voor Volksvlijt niet verbo<strong>de</strong>n<br />
heeft ?<br />
BERICHTEN.<br />
Erratum. In ons vorig nr. noem<strong>de</strong>n wij De<br />
Volkswil een Indisch blad. Men merkt ons op dat dit<br />
niet juist is. De courant verschijnt te Hulst.<br />
MEDEDEELINGEN<br />
VAN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
Orviëtanose.<br />
Naar aanleiding van <strong>de</strong> ons van vertrouw<strong>de</strong><br />
zij<strong>de</strong> verstrekte me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling omtrent dit praeparaat<br />
en zijn berei<strong>de</strong>r, in het vorig Maandblad<br />
opgenomen, ontving <strong>de</strong> Voorzitter onzer Vereeniging<br />
een protest van <strong>de</strong>n fabrikant, waarin een<br />
vijftal punten uit dat stukje als „leugen" en<br />
„grove onwaarheid" wor<strong>de</strong>n bestempeld.<br />
Wij zullen spoedig, wanneer het on<strong>de</strong>rzoek van<br />
het mid<strong>de</strong>l is afgeloopen, kunnen nagaan in hoeverre<br />
die qualification juist zijn ; op 't oogenblik<br />
meenen wij te kunnen volstaan met onze<br />
verontschuldiging aan te bie<strong>de</strong>n, dat wij <strong>de</strong><br />
woor<strong>de</strong>n : ,,een niet zeer betrouwbaar persoon"<br />
zon<strong>de</strong>r na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek hebben opgenomen.<br />
De twijfel aan het bestaan <strong>de</strong>r Maatschappij<br />
is bij ons nog niet opgeheven. Het bijeenbrengen<br />
van zekere geldsommen, door eenige heer en,<br />
tenein<strong>de</strong> het mid<strong>de</strong>l aan onbemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>n gratis<br />
te verstrekken, vormt nog niet het kenmerk<br />
eener „Maatschappij ".<br />
Om Eilers in zijn ware gedaante te leeren<br />
kennen.<br />
Een juffrouw, die aan EILERS geschreven had<br />
dat zij geen medicijnen meer wenschte te ontvangen,<br />
wijl zij er van achteruitging ontving<br />
het volgend, schan<strong>de</strong>lijk antwoord :<br />
(De origineele brief ligt voor ons.)<br />
„Internationale Vereeniging<br />
ter<br />
Bestrijding <strong>de</strong>r Tuberculose<br />
„Het Gou<strong>de</strong>n Kruis"<br />
Hoofdkantoor : Oegstgeest<br />
Ne<strong>de</strong>rland.<br />
Cleve, 5 April 1912.<br />
Mejuffrouw.<br />
Die verhooging van temperatuur ontstaat,<br />
doordat <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len <strong>de</strong> bacil dood en op <strong>de</strong><br />
vlugt jaagt, en zal vanzelf wel zakken, doch ik<br />
wil volstrekt niet dat U <strong>tegen</strong> Uw zin in <strong>de</strong><br />
mid<strong>de</strong>len gebruikt, er zijn geen and'ren mid<strong>de</strong>len<br />
<strong>tegen</strong> Uw ziekte aan te wen<strong>de</strong>n, dus bereid U<br />
voor op het ein<strong>de</strong>.<br />
Die koorts opstoppen kan U zelf wel, daar<br />
hebt U zelfs geen Dokter voor nodig en genezen<br />
kan ZEd U ook niet aldus, weet U wat U te<br />
wachten staat.<br />
Ik zend U geen mid<strong>de</strong>len meer af.<br />
De Presi<strong>de</strong>nt-Generaal<br />
Eilers."<br />
Wij kunnen geen woor<strong>de</strong>n vin<strong>de</strong>n om het<br />
schan<strong>de</strong>lijke van dit schrijven te' kenmerken. Is<br />
er iets laaghartigers <strong>de</strong>nkbaar ? -<br />
INGEZONDEN.<br />
Geachte Redacteur.<br />
Naar aanleiding van Uw niet kunnen inlichten<br />
aan Dr. J. F. M. B. te B. <strong>de</strong>el ik U me<strong>de</strong> dat,<br />
volgens <strong>de</strong>n Co<strong>de</strong>x van Gehe en C°. te Dres<strong>de</strong>n,<br />
Linoson een mengsel is van 01. Santal Ost., OL<br />
Junip. bacc. en 01. Lini ree. par, öü partes aeq.,<br />
terwijl Hygiawa, lees Hygiaraa-meel, volgens dien<br />
zelf<strong>de</strong>n Co<strong>de</strong>x bestaat uit melk, tarwe, granen,<br />
mout, cacao en suiker met een eiwitgehalte van<br />
22—23 % ; koolhydraten 50—60 % ; vet 6 %<br />
en voedingszouten 2£—3£ %.<br />
Hoogachtend, UEdl! Dw. Dr.<br />
VAN DIJK.<br />
Groningen 29/7 12.<br />
Wij betuigen onzen dank voor <strong>de</strong> verstrekte<br />
gegevens. RED.<br />
UIT DE PERS<br />
Kwakzalversreclames.<br />
In het Ned. Tijdschr. voor Geneeskun<strong>de</strong> schrijft<br />
dr. M. A. van An<strong>de</strong>l, te Gorinchem over kwakzalvers-reclames<br />
in vroeger eeuwen.<br />
Een gelukkig toeval verschafte mij inzage van<br />
een welbewaar<strong>de</strong> verzameling van strooibiljetten en<br />
aankondigingen van kwakzalvers uit <strong>de</strong> 17<strong>de</strong> en<br />
18<strong>de</strong> eeuw. Aan <strong>de</strong> vrien<strong>de</strong>lijkheid van dr. E.<br />
Wiersurn, archivaris van <strong>de</strong> gemeente Rotterdam,<br />
dank ik het, dat ik van dit materiaal kon gebruik<br />
maken.<br />
Tot goed begrip van <strong>de</strong>ze aankondigingen is<br />
het noodig er aan te <strong>de</strong>nken, dat in dien tijd<br />
<strong>de</strong> grens tusschen bevoeg<strong>de</strong>n en onbevoeg<strong>de</strong>n<br />
lang zoo scherp niet was getrokken als op dit<br />
oogenblik, dat in <strong>de</strong> meeste ste<strong>de</strong>n <strong>de</strong> zich daar<br />
vestigen<strong>de</strong> chirurgen slechts een plaatselijk examen<br />
moesten afleggen voor <strong>de</strong> meesters van het<br />
daar aanwezige chirurgijnsgil<strong>de</strong>, welk examen<br />
soms zeer eenvoudig was, en dat naast die<br />
chirurgijns nog tal van dii minores met beperkte<br />
bevoegdheid, als oogmeesters of oculisten, steensnij<strong>de</strong>rs<br />
en breukmeesters vrijheid had<strong>de</strong>n hun<br />
beroep uit te oefenen, wanneer zij slechts aan<br />
enkele voorwaar<strong>de</strong>n had<strong>de</strong>n voldaan.<br />
Sommige specialisten waren gezeten burgers,<br />
een groot <strong>de</strong>el echter trok als „reisen<strong>de</strong> meesters"<br />
van stad tot stad, voornamelijk ter gelegenheid<br />
van markten en kermissen, behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong> patiënten, die zich aan hen toevertrouw<strong>de</strong>n<br />
en trokken, als het terrein was afgewerkt, weer<br />
ver<strong>de</strong>r, dikwijls lang voor <strong>de</strong> door hen behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong><br />
patiënten waren hersteld. In één <strong>de</strong>r door<br />
mij geraadpleeg<strong>de</strong> strooibiljetten acht <strong>de</strong> opsteller<br />
het dan ook noodig te verzekeren, dat „hij<br />
niet komt te vertrekken, voor al eer die Patiënten<br />
van hunnen kwaal genezen zijn die zig<br />
on<strong>de</strong>r zijn han<strong>de</strong>n komen begeven."<br />
Een <strong>de</strong>zer specialisten die in 1773 zijn verblijf<br />
hield in „<strong>de</strong> Jonge Romein' op <strong>de</strong>n Schiedamschen<br />
dijk over het gemeenlandshuis te Rotterdam",<br />
besluit zijn strooibiljet met <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling<br />
: „Tot Plaizier van <strong>de</strong> Burgerij zal door zijn<br />
Volk op het Theater in <strong>de</strong> Gebakte pauwesteeg<br />
naast het Gemeenlandshuis twee vermakelijke<br />
klugten gespeeld wor<strong>de</strong>n, dat een ie<strong>de</strong>r voor niet<br />
kan zien, 's avonds om a,gt uuren precies".<br />
Deze manier om volk te trekken was algemeen.<br />
In<strong>de</strong> 17<strong>de</strong> eeuw dankte „il signor Hieronymo",<br />
die Parijs tot zijn operatieterrein had<br />
uitgekozen, een groot <strong>de</strong>el van zijn succes aan<br />
zijn tooneelspelers en zijn nar, die het volk bezighiel<strong>de</strong>n<br />
*). Hampe citeert uit een Duitsche kroniek<br />
van het jaar 1724, dat op <strong>de</strong>n 2<strong>de</strong>n Juli<br />
hoedanig die syn, zullen vermogen te comen op<br />
tooneelen.... als met voorgaen<strong>de</strong> kennisse van<br />
van dat jaar een kwakzalver te Memmingen<br />
kwam, reizen<strong>de</strong> met vijf koetsen, waaron<strong>de</strong>r twee,<br />
die prachtig versierd waren, terwijl hij een gevolg<br />
van 50 personen met zich voer<strong>de</strong>, waaron<strong>de</strong>r<br />
vrouwen en kin<strong>de</strong>ren, een dwergin, twee trompetters<br />
en verschei<strong>de</strong>ne goe<strong>de</strong> muzikanten, ook<br />
18 paar<strong>de</strong>n en 2 kameelen. Hij sloeg een tooneel<br />
op, verkocht zijn geneesmid<strong>de</strong>len en voer<strong>de</strong> voor<br />
hij begon en nadat hij geëindigd was, tooneelstukken<br />
op. Ook hier te lan<strong>de</strong> schijnt die manier<br />
van reclame maken langen tijd in gebruik te<br />
zijn geweest. In een Gorkumschen chirurgijns-<br />
*) Gabanès, Remè<strong>de</strong>s d'autrefois, Paris 1905, bldz. 141.<br />
gü<strong>de</strong>brief van 1655 tenminste vindt men „Genige-<br />
Operateurs ofte an<strong>de</strong>re meester3 of meesteressen,<br />
<strong>de</strong>.<strong>de</strong>eckens <strong>de</strong>ser gil<strong>de</strong>" en <strong>de</strong> „Ordonnantieop<br />
<strong>de</strong> Chirurgie, pligt van. <strong>de</strong> Vroedvrouwen eni<br />
<strong>de</strong> Saken tot <strong>de</strong> Chirurgie behooren<strong>de</strong>" van 5<br />
Februari 1735 te Rotterdam bevat <strong>de</strong> bepaling :<br />
„De Quacksalvers die op <strong>de</strong> jaerlykse Marcktdagen<br />
op groote Theaters voorstaan, sullen voor<br />
elcken dag betalen aen het Gil<strong>de</strong> twee gul<strong>de</strong>n<br />
en tien stuijvers."<br />
Een an<strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>l om indruk te maken bestaat<br />
in <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling, dat <strong>de</strong> meester uit<br />
vreem<strong>de</strong> lan<strong>de</strong>n is gekomen, groote reizen heeft<br />
gemaakt om zich in <strong>de</strong> kunst te bekwamen of<br />
hooggeplaatste personen heeft behan<strong>de</strong>ld. Ook<br />
<strong>de</strong>ze metho<strong>de</strong> is oud en beproefd. Franklin;<br />
citeert een gedicht uit <strong>de</strong> 13<strong>de</strong> eeuw, waarin een<br />
kwakzalver ophaalt van <strong>de</strong> lange reizen, die hij,<br />
achter <strong>de</strong>n rug heeft :<br />
„Si ai estei en mainz empires :<br />
Dou Caire m'a tenu H sires<br />
Plus d'un estei.<br />
Lonc tanz ai avec li estei<br />
Grant avoir i ai conquestei<br />
Mer i ai passée<br />
Si m'en reving par la Morée<br />
Ou j'ai fait moult grant <strong>de</strong>morée,<br />
Et par Salerne<br />
Par Burienne et par Byterne<br />
En Puille, en Calabre, Palerne<br />
Ai herbes prises<br />
Qui <strong>de</strong> granz vertuz sunt emprises :<br />
^*f> Sus quelque mal qu'el soient mises<br />
Li maux s'enfuit."<br />
Onze 17<strong>de</strong> en 18<strong>de</strong> eeuwsche kwakzalvers <strong>de</strong><strong>de</strong>n/<br />
het vooral niet min<strong>de</strong>r : Michiel <strong>de</strong> Blanc, Oculist,<br />
Operateur, eerste Breukmeester <strong>de</strong>r Heerlykheid<br />
Kalansoog in Noord-Holland, maakt bekend, dat<br />
hij hier is aangekomen, om zijn konst te avansere,<br />
<strong>de</strong> vier Deelen van <strong>de</strong> Waereld heeft door reist<br />
en uit <strong>de</strong>zelve Arcanum of geheimen heeft me<strong>de</strong>gebragt,<br />
die nooit hier Landwaarts zyn bekent<br />
geweest."<br />
Een an<strong>de</strong>r, „Johan Judicks, geboortig van<br />
Parma", zieh beschei<strong>de</strong>nlijk noemen<strong>de</strong> „<strong>de</strong> Beroem<strong>de</strong><br />
van geheel Holland" : Presenteerd zijn<br />
komst aen veel Elendige Pasiente, terwijl hij zijn<br />
Konst lange Jaaren Geoff ent heeft in Duysïand,<br />
in Italien, Vrankrijk en veel Hospitalen".<br />
De kroon van allen spant : D. Johanne Die<strong>de</strong>rich<br />
<strong>de</strong> Eichenberg, <strong>de</strong>r Rooms. Keizerl. en<strong>de</strong>in<br />
Hongarijen en Bohemen Koninkl. Ma jest, alsook<br />
van sijn Cheurfursb. Doorl. tot Hei<strong>de</strong>lberg,<br />
item van zyn Hoog Vorst. Gena<strong>de</strong>n tot Munster<br />
en Paterborn : me<strong>de</strong> van syn Doorl. van Nassouw,.<br />
Hoogh. gepriviligeer<strong>de</strong> en Allergenadigste bevry<strong>de</strong>,<br />
ook van <strong>de</strong> Facultyt <strong>de</strong>r Medici tot<br />
Weenen or<strong>de</strong>ntelyck geëxamineer<strong>de</strong> wel-geapprobeer<strong>de</strong><br />
Oculist, Steen- en Breucksnij<strong>de</strong>r enz.<br />
enz. Die (son<strong>de</strong>r Roem te spreken) zyn E<strong>de</strong>le<br />
Konst en wetenschap nu 38 Jaren langh aan<br />
zeer hooge en lage Staats-Personen met goet<br />
Succes pepracbiseert heeft, dan het selve te verbergen<br />
ware Onkristelijke, Daerom wordt <strong>de</strong>n<br />
gustigen leser <strong>de</strong> eigenschappen van eenige Sieckten<br />
d e bij Cureert hieron<strong>de</strong>r gestelt".<br />
Over <strong>de</strong> praktijk van <strong>de</strong>rgelijke kwakzalvers<strong>de</strong>elt<br />
dr. v. An<strong>de</strong>l aardige bijzon<strong>de</strong>rhe<strong>de</strong>n, mee.<br />
{N. Rott. Ct.)<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
A. <strong>de</strong> R. te F. Wij zijn u zeer dankbaar voor <strong>de</strong> ge-<br />
I zon<strong>de</strong>n brief. Wat was er van zoo'n wezen an<strong>de</strong>rs te verwachten<br />
?<br />
C. v. d. L. te 's-O. Voor zoover wij weten is er noggeen<br />
afdoend geneesmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> suikerziekte gevon<strong>de</strong>n ; <strong>de</strong>meeste,<br />
als onfeilbaar aanbevolen mid<strong>de</strong>len bleken van.<br />
| kwakzalvers afkomstig te zijn. Laat u door dtezen niet<br />
l beetnemen, maar volg <strong>de</strong>n raad van uw geneesheer, die,,<br />
door het toepassen van een doelmatig dieet, <strong>de</strong> kwaal wel<br />
tot <strong>de</strong>n geringst mogelijken omvang zal terugbrengen.<br />
A. H. S. te Z. Sanitas verkoopt veel kwakzalversmid<strong>de</strong>len.<br />
Van <strong>de</strong> Delpha-pülen is ons <strong>de</strong> samenstelling niet<br />
bekend ; <strong>de</strong> Pilules Orientales bevatten : melkzuur ijzer*<br />
bitterextract en olie van komijnzaad, 't zijn dus een soort<br />
staalpillen, meer niet.<br />
P. Q. v. d. H. te 's-G. Het vorig seizoen was voorbij<br />
vóór wij gelegenheid had<strong>de</strong>n een uittreksel uit uw stukjete<br />
plaatsen. Thans, nu het kou<strong>de</strong> jaargetij<strong>de</strong> weer in aanr<br />
tocht is, komt het spoedig aan <strong>de</strong> beurt.<br />
— De advertentie gezon<strong>de</strong>n vanuit het „Groote Badhuis"<br />
te Zandvoort, in dank ontvangen.<br />
— Vele on<strong>de</strong>rwerpen wachten nog op behan<strong>de</strong>ling ; het<br />
resultaat van <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoekingen is nog niet bij ons. ingekomen.<br />
Onze on<strong>de</strong>rzoekers nemen ook — en terecht —<br />
zomervacantie.
No. 10. October 1912. Oplaag 7100 Exemplaren, Twee-en-<strong>de</strong>rtiQôte Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : ME. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Botterdam ; MR. A. A. CNOPITJS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉS bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
173, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalver ij:<br />
Me<strong>de</strong> <strong>de</strong>eling en van het Bestuur.<br />
Hoofdartikel: Het galsteenmid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong>n Hoogte<br />
Kadijk.<br />
Berichten: Weer geen maatregelen in <strong>de</strong> troonre<strong>de</strong>. —<br />
Reclame voor Wortelboerskrui<strong>de</strong>n. — Bijgeloof. — Maatregelen<br />
in Rusland. — Amol.<br />
In gezon<strong>de</strong>n: Over Sanatogeen. — Opmerkingen<br />
over het gebruik van teer.<br />
Uit <strong>de</strong> Pers: Dominee-dokter.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Feuilleton: Het Mid<strong>de</strong>l.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>,<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n zijn toegetre<strong>de</strong>n <strong>de</strong> heeren :<br />
E. J. A. MELSTER, arts te Varsseveld ;<br />
J. H. F. SCHERREWITZ, te Hilversum.<br />
De menschenred<strong>de</strong>r van <strong>de</strong>n Hoogte Kadijk.<br />
Reeds herhaal<strong>de</strong> malen is ons om inlichtingen<br />
gevraagd naar het galsteenmid<strong>de</strong>l, verkrijgbaar<br />
bij J. SMALING, Hoogte Kadijk 56, te Amsterdam.<br />
Daar wij het mid<strong>de</strong>l niet ken<strong>de</strong>n, zijn wij,<br />
à raison van f 7.10, overgegaan tot <strong>de</strong>n aankoop<br />
en het bleek ons daarbij, dat gemel<strong>de</strong> SMALING<br />
niet is <strong>de</strong> berei<strong>de</strong>r, maar <strong>de</strong> z.g. hoofdagent. De<br />
mid<strong>de</strong>len, want er zijn er drie, zijn afkomstig<br />
van een zekeren E. MEUKEN te Mannheim en<br />
twee daarvan dragen <strong>de</strong>n gezamelijken naam van<br />
Meur iris Antiféllin. Deze wor<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong><br />
wijze per biljet aanbevolen :<br />
J. SMALING, Hoogte Kadijk 56, Amsterdam.<br />
Hoofdagent van MEURINS Laboratorium Preparaten.<br />
Gebruiksaanwijzing onscha<strong>de</strong>lijk Galsteenmid<strong>de</strong>l.<br />
Men neme 's morgens 7 uur op <strong>de</strong> nuchtere maag<br />
van flesch, gemerkt Nummer 1, <strong>de</strong> helft.<br />
Van flesch II 's morgens 12 uur (beslist geheel.)<br />
Des avonds ten 6 uur het restant van flesch I.<br />
Het is beslist noodzakelijk geduren<strong>de</strong> <strong>de</strong> kuur rust<br />
te hou<strong>de</strong>n en Dieet.<br />
Na afloop <strong>de</strong>r kuur, welke binnen 24 uur afgeloopen<br />
is, gebruike men Melkspijzen.<br />
Men lette er s. v. p. op, dat <strong>de</strong> Galsteen afgaat in<br />
<strong>de</strong>n vorm van gekookte Groene Erwten in verweekten<br />
toestand en on<strong>de</strong>rzoeke <strong>de</strong>n stof van <strong>de</strong>n Patient."<br />
Dit z.g. Antiféllin was verpakt in een papieren<br />
doos waarop gedrukt stond: „Kein Geheimmittel",<br />
maar omtrent <strong>de</strong> samenstelling werd niets vermeld.<br />
Een on<strong>de</strong>rzoek bleek dus noodig en alweer<br />
von<strong>de</strong>n wij <strong>de</strong>n heer N. KEULEMANS, te Amsterdam,<br />
bereid zich met dit on<strong>de</strong>rzoek te belasten.<br />
In <strong>de</strong> papieren doos bevon<strong>de</strong>n zich twee fles-<br />
schen, gemerkt : MeurvrCs Antiféllin Flasche No. I<br />
en Meur in's Autifellin Flasche No. II.<br />
No. I was een bruine vloeistof, reeds eenigszins<br />
in bedorven toestand en bleek te zijn een<br />
aftreksel van sennabla<strong>de</strong>n en anijszaad, vermengd<br />
met Glauberzout (won<strong>de</strong>rzout) en alcohol met <strong>de</strong>n<br />
reuk naar pepermunt, dus in hoofdzaak een zeer<br />
gewoon laxeerdrankje.<br />
No. II bevatte een vette olie, sesamolie en had<br />
ook een pepermuntachtigen reuk.<br />
Uit het on<strong>de</strong>rzoek bleek dus, dat het duitsche<br />
won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l weer niets bijzon<strong>de</strong>rs was.<br />
Door vele geneesheeren wor<strong>de</strong>n bij galsteenen<br />
laxeermid<strong>de</strong>len en vette olie aangewend, maar<br />
dit haDgt nog van verschillen<strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n<br />
af, die eerst bij het on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong>n patiënt<br />
blijken. De mid<strong>de</strong>len aan te ra<strong>de</strong>n aan ie<strong>de</strong>ren<br />
lij<strong>de</strong>r aan galsteenen (en 't is <strong>de</strong> vraag of ie<strong>de</strong>reen,<br />
die meent aan galsteenen te lij<strong>de</strong>n, ze werkelijk<br />
heeft) is schan<strong>de</strong>lijk, te meer, daar," volgens<br />
het opschrift op <strong>de</strong> doos, „genezing binnen<br />
24 uur" beloofd wordt.<br />
Daarbij komt nog (wij kunnen het niet dikwijls<br />
genoeg zeggen) dat <strong>de</strong> patiënt, door geloof<br />
te hechten aan <strong>de</strong> beloften van METJEIN en zijn<br />
ne<strong>de</strong>rlandschen helper, menigmaal <strong>de</strong>n goe<strong>de</strong>n<br />
tijd zal laten voorbijgaan, waarbij tijdige en<br />
doelmatig aangebrachte medische hulp veel<br />
kwaad en pijn zou hebben voorkomen.<br />
Wij ra<strong>de</strong>n dus ie<strong>de</strong>reen ten zeerste af hulp te<br />
zoeken bij <strong>de</strong>n onbevoeg<strong>de</strong> op <strong>de</strong>n Hoogte Kadijk.<br />
Nog een paar opmerkingen : Waar <strong>de</strong> geneesheeren<br />
het gebruik van een vette olie wenschelijk<br />
achten, schrijven zij voor zuivere olijfolie.<br />
Antiféllin No. II bestaat uit <strong>de</strong> veel goedkoopere,<br />
min<strong>de</strong>rwaardige sesamolie,<br />
Bij het gebruik van zoo'n vette olie, raakt<br />
<strong>de</strong> patiënt dikwijls bolvormige, weekachtige<br />
stukjes kwijt, die met galsteenen niets te maken<br />
hebben. De zinsne<strong>de</strong> in het hierboven afgedrukte<br />
biljet : „Men lette er s. v. p, op, dat <strong>de</strong> Galsteen<br />
afgaat in <strong>de</strong>n vorm van gekookte Groene Erwten"<br />
heeft dus blijkbaar ten doel <strong>de</strong> menschen<br />
te doen gelooven, dat het mid<strong>de</strong>l zoo probaat<br />
helpt,<br />
Slim.... maar leugenachtig.<br />
Zooals bij <strong>de</strong> kwakzalvers te doen gebruikelijk<br />
is, tracht men zooveel mogelijk geld te verdienen.<br />
Het mid<strong>de</strong>l moet dus niet alleen aan galsteenlij<strong>de</strong>rs<br />
wor<strong>de</strong>n aangepraat maar, het staat op <strong>de</strong><br />
doos, ook lij<strong>de</strong>rs aan niet steen wordt „zekere<br />
genezing" en lij<strong>de</strong>rs aan rheumatiek „spoedige<br />
stilling <strong>de</strong>r pijnen" beloofd.<br />
Arme menschen die daaraan geloof hechten !<br />
Wie intussshen nog meer slikken wil, krijgt<br />
voor zijn / 7.10 nog een doos krui<strong>de</strong>n erbij, Blutreinigungstee<br />
genaamd. Ook hier heet het : „Kein<br />
Gehevmmittel" en in<strong>de</strong>rdaad staat op <strong>de</strong> doos<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalver s mid<strong>de</strong>len OD<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.25<br />
aangegeven, dat zij bestaan uit notebla<strong>de</strong>n, beukebla<strong>de</strong>n,<br />
rhamnusbast, duizendblad, anijs- en f enkelvruchten<br />
en sennabla<strong>de</strong>n. Maar <strong>de</strong> volle waarheid<br />
komt ook hier niet aan <strong>de</strong>n dag. Werkelijk zijn<br />
door <strong>de</strong>n heer KEULEMANS <strong>de</strong> bovengenoem<strong>de</strong><br />
stoffen gevon<strong>de</strong>n, maar, behalve <strong>de</strong>ze, ook nog<br />
beeredruifbla<strong>de</strong>n, jeneverbessen, bla<strong>de</strong>n van het riekend<br />
viooltje en een soort van bast, die niet na<strong>de</strong>r<br />
kon bepaald wor<strong>de</strong>n. Dus wel een geheimmid<strong>de</strong>l.<br />
Bij <strong>de</strong> laxeeren<strong>de</strong> werking van Antiféllin I komt<br />
nu nog die van <strong>de</strong> sennabla<strong>de</strong>n en <strong>de</strong> rhamnustbast<br />
van <strong>de</strong> krui<strong>de</strong>n ; zeker een bloedzuiveren<strong>de</strong> thee,<br />
maar hoe ? Men neme <strong>de</strong> proef maar liever niet.<br />
Is er nu, bij onze bestaan<strong>de</strong> wetgeving, <strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong>ze han<strong>de</strong>lingen niets te doen ? Zeker wel.<br />
Antiféllin No. I bevat een aftreksel van senna"<br />
bla<strong>de</strong>n en glauberzout, <strong>de</strong> krui<strong>de</strong>n bevatten senna-*<br />
bla<strong>de</strong>n en rhamnusbast. Volgens art. 30 van <strong>de</strong><br />
Wet, regelen<strong>de</strong> <strong>de</strong> uitoefening van <strong>de</strong> artsenijbereidkunst,<br />
mogen, door onbevoeg<strong>de</strong>n, niet wor<strong>de</strong>n<br />
verkocht : Sennabla<strong>de</strong>n bene<strong>de</strong>n <strong>de</strong> hoeveelheid<br />
van 100 gram ; Rhamnustbasb bene<strong>de</strong>n <strong>de</strong><br />
hoeveelheid van 100 gram en Glauberzout bene<strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong> hoeveelheid van 250 gram en <strong>de</strong> quantiteit<br />
daarvan in <strong>de</strong> verkochte mid<strong>de</strong>len is veel<br />
geringer. Bij eiken verkoop wordt dus een strafbare<br />
overtreding begaan.<br />
BERICHTEN.<br />
De Troonre<strong>de</strong> maakt alweer geen gewag<br />
van eenig wetsontwerp ter beteugeling van <strong>de</strong> steeds<br />
brutaler optre<strong>de</strong>n<strong>de</strong> kwakzalverij. Trouwens, wij<br />
had<strong>de</strong>n ditmaal niet an<strong>de</strong>rs verwacht.<br />
Sluwe reclame voor Wortelboerskrui<strong>de</strong>n.<br />
Die firma WORTELBOER maakt op allerlei<br />
wijze reclame voor haar niets-bedui<strong>de</strong>r<strong>de</strong> krui<strong>de</strong>n.<br />
Wat wij thans zagen is sluw bedacht.... maar<br />
origineel. Aan <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzij<strong>de</strong> van een doosje voor<br />
z.g. Zweedsche lucifers, merk The Panther, lazen<br />
wij het volgen<strong>de</strong> :<br />
-„Z ij t g ij niet wel? Gebruik dan een pakje<br />
krui<strong>de</strong>n van JACOBA MARIA WORTELBOER van Ou<strong>de</strong><br />
Pekela. Duizen<strong>de</strong>n hebben er baat door gevon<strong>de</strong>n,<br />
<strong>tegen</strong> influenza, gevatte kou<strong>de</strong>, volheid in <strong>de</strong> borst,<br />
lusteloosheid, slechte spijsvertering, trage ontlasting,<br />
hoofdpijnen. Verkr. bij Drogisten en Winkeliers<br />
à 30 ct. per pakje."<br />
Wij brengen in herinnering, dat <strong>de</strong>ze wón<strong>de</strong>rkrui<strong>de</strong>n,<br />
heilzaam voor zoo geheel verschillen<strong>de</strong><br />
kwalen, bestaan uit : Galanga-, gentiaan- en kalmoeswortél,<br />
kinabast, sennabla<strong>de</strong>n en aloë. In<strong>de</strong>rdaad een<br />
eigenaardig mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> influenza en gevatte kou<strong>de</strong> I<br />
B ij g e 1 o o f. Men schrijft uit <strong>de</strong> provincie Groningen<br />
aan <strong>de</strong> N. Rott. Ct.:<br />
Een meisje, een 14-jarige dochter uit een groot<br />
gezin te O., was se<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> laatste' drie jaren onge-
steld. Eenige dokters waren reeds geraadpleegd, wor<strong>de</strong>n bericht. Zoo een bureau kon men ook ver<br />
zelfs uit een naburig dorp, terwijl me<strong>de</strong> een genees<br />
heer uit een van <strong>de</strong> Duitsche grensplaatsen om raad<br />
was gevraagd.<br />
Niets echter hielp, zelfs <strong>de</strong> vele huismid<strong>de</strong>len,<br />
waartoe <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs hun toevlucht namen, had<strong>de</strong>n weinig<br />
veran<strong>de</strong>ring in <strong>de</strong> ziekte van het meisje gebracht.<br />
iv Toen men eenige maan<strong>de</strong>n gele<strong>de</strong>n plotseling<br />
beterschap meen<strong>de</strong> te bespeuren ; <strong>de</strong> patiënte kreeg<br />
meer eetlust en begon zich zoo nu en dan in <strong>de</strong> buitenlucht<br />
te vertoonen.<br />
Wat er dan wel was gebeurd ?<br />
Niets an<strong>de</strong>rs, dan dat <strong>de</strong> melk, die door <strong>de</strong> patiënte<br />
nu werd gebruikt, werd gemolken uit een witte<br />
geit.... zon<strong>de</strong>r hoornen !<br />
Men had n.1. een ou<strong>de</strong> vrouw, eenige uren ver van<br />
het dorp O. wonen<strong>de</strong>, om raad verzocht en <strong>de</strong>ze had<br />
bij een bezoek aan <strong>de</strong> zieke da<strong>de</strong>lijk opgemerkt, dat<br />
melk van een ongehoorn<strong>de</strong> witte geit haar zou doen<br />
opknappen.<br />
Maatregelen <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalver<br />
ij in Rusland. Tegen <strong>de</strong> groote scha<strong>de</strong>,<br />
die <strong>de</strong> kwakzalverij in Rusland veroorzaakt, zijn <strong>de</strong><br />
volgen<strong>de</strong> maatregelen aanbevolen :<br />
1°. Veran<strong>de</strong>ring <strong>de</strong>r wet, die in naam <strong>de</strong>r menschenlief<strong>de</strong><br />
toelaat, dat an<strong>de</strong>re menschen hun gezondheid<br />
bena<strong>de</strong>elen, terwijl <strong>de</strong> ware menschenlief<strong>de</strong><br />
in onzen tijd zich zeer zel<strong>de</strong>n in zoo actieven<br />
vorm openbaart en terwijl bij <strong>de</strong> huidige ontwikkeling<br />
<strong>de</strong>r medische wetenschap ook <strong>de</strong> menschenlief<strong>de</strong><br />
niet beveiligt <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> mogelijkheid <strong>de</strong> patiënten<br />
te bena<strong>de</strong>elen,. Gewoonlijk genieten slechts zij <strong>de</strong><br />
bescherming <strong>de</strong>r wet, die on<strong>de</strong>r zijn welwillen<strong>de</strong><br />
bescherming <strong>de</strong> goedgeloovige patiënten ongehin<strong>de</strong>rd<br />
uitzuigen.<br />
2°. Veran<strong>de</strong>ring <strong>de</strong>r veror<strong>de</strong>ning betreffen<strong>de</strong> het<br />
verlof tot fabriceeren en verkoopen van geneesmid<strong>de</strong>len.<br />
Voor het verlof van gepatenteer<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len<br />
is thans noodig dat zij <strong>de</strong> patiënten niet<br />
bena<strong>de</strong>elen, terwijl voor het verkrijgen van een patent<br />
het nut voor het betreffen<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>l moet<br />
bewezen wor<strong>de</strong>n. Nog beter ware het, dat er geen<br />
patenten voor geneesmid<strong>de</strong>len te krijgen waren.<br />
3°. Bekend maken <strong>de</strong>r maatregelen, die voor het<br />
bedriegen van patiënten wor<strong>de</strong>n aangewend, gerechtelijke<br />
vervolging van <strong>de</strong>genen, die zich schuldig<br />
maken aan het systematisch bena<strong>de</strong>elen <strong>de</strong>r gezondheid<br />
en verhooging <strong>de</strong>r straf voor het bewezen bedrog.<br />
4°. Be medische vereenigingen en <strong>de</strong> sociale zullen<br />
aan <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalverij een werkzaam<br />
aan<strong>de</strong>el nemen. Elk geval, waarin door een<br />
kwakzalver scha<strong>de</strong> wordt veroorzaakt, zal zoodra<br />
dit een arts bekend wordt, aan <strong>de</strong> geneeskundige<br />
vereenigingen wor<strong>de</strong>n me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld en door <strong>de</strong>ze aan<br />
het „bureau voor <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalverij"<br />
FEUILLETON<br />
bin<strong>de</strong>n aan het bureau tot bescherming <strong>de</strong>r volkshygiëne<br />
en het opdragen <strong>de</strong> noodige maatregelen<br />
te nemen.<br />
(N. Rott. CL)<br />
Amol. Door <strong>de</strong>n heer ABTHUR ULBRICH, te Amsterdam,<br />
Generaal ver<strong>tegen</strong>woordiger <strong>de</strong>r Medizinisch<br />
Hygienische Exportgesellschaft m. b. H. te Hamburg,<br />
is aan <strong>de</strong> apothekers een circulaire en prijscourant<br />
omtrent Amól-preparaten gezon<strong>de</strong>n. Wij<br />
brengen in herinnering wat wij in het Maandblad<br />
van Mei j .1. over Amol — een soort Eau <strong>de</strong>s Carmes —<br />
en over <strong>de</strong> wijze van exploitatie van het mid<strong>de</strong>l<br />
hebben geschreven.<br />
INGEZONDEN,<br />
Arnhem, 22 Sept. '12.<br />
Aan <strong>de</strong> Redactie van het „Maandblad <strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>".<br />
WelEdGeb. H.H.<br />
Voor zoover ik mij herinner, is door Uwe redactie<br />
nog niet eenige inlichting gegeven over „Sanatogen".<br />
Dit door vele binnen- en buitenlandsche artsen<br />
en naar ik meen, ook in wetenschappelijke tijdschriften<br />
aanbevolen mid<strong>de</strong>l, is onlangs door <strong>de</strong>n arts<br />
E. VAN DIEREN te Amsterdam, in zijn werk over<br />
„Bijgeloof en misbruik op medisch en hygienisch<br />
gebied" blz. 29 en 30, als zijn<strong>de</strong> nagenoeg waar<strong>de</strong>loos,<br />
hevig bestre<strong>de</strong>n.<br />
Heeft <strong>de</strong>ze arts gelijk, dan staat zeker het Sanatogen<br />
ongeveer op eene lijn met Pinkpillen en tutti<br />
quanti. Ligt het niet op <strong>de</strong>n weg van uw ook door<br />
mij gewaar<strong>de</strong>erd maandblad om het publiek hierover<br />
in te lichten ? Ik althans zou het wenschelijk<br />
achten, dat door een nauwkeurig en toch zeker mogelijk,<br />
on<strong>de</strong>rzoek <strong>de</strong>ze zaak endgültig werd uitgemaakt,<br />
in het belang van het publiek, dat tot nu toe, naar<br />
ik geloof, dikwijls tot Sanatogen zijne toevlucht<br />
neemt, en meent zich daarbij goed te bevin<strong>de</strong>n.<br />
Meenen<strong>de</strong> ook <strong>de</strong>ze opmerkingen in het belang van<br />
<strong>de</strong> door u voorgestane zaak te han<strong>de</strong>len, heb ik <strong>de</strong><br />
eer mij hoogachtend te noemen,<br />
UEd. dw. Dn.<br />
M. V.<br />
[Sanatogeen wordt door vele geneesheeren als<br />
een goed versterkingsmid<strong>de</strong>l beschouwd ; daar<strong>tegen</strong>over<br />
staan enkele an<strong>de</strong>re die meenen, dat het veel<br />
te duur is en ook niet als versterkingsmid<strong>de</strong>l kan<br />
dienst doen. Vast staat (en dit hebben wij al herhaal<strong>de</strong><br />
malen gezegd) dat sanatogeen op zich zelve<br />
niet is te rangschikken on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> kwakzalversmid<strong>de</strong>-<br />
len, doch dat <strong>de</strong> schreeuwerige reclame, die er voor<br />
wordt gemaakt en <strong>de</strong> overdreven en dikwerf ook<br />
onware voorstellingen die omtrent <strong>de</strong> werking van<br />
het mid<strong>de</strong>l wor<strong>de</strong>n gegeven, heel sterk doen <strong>de</strong>nken<br />
aan <strong>de</strong> reclames voor <strong>de</strong> ergste kwakzalversmid<strong>de</strong>len<br />
gebezigd. Red.]<br />
Eenige opmerkingen en beschouwingen orer<br />
het gebruik van teer door borst- en<br />
longlij<strong>de</strong>rs.<br />
Mijnheer <strong>de</strong> Bedacteur !<br />
Het is lang gele<strong>de</strong>n, dat ik me als gewoon lezer<br />
van het „Maandblad <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>", geroepen<br />
gevoel<strong>de</strong> <strong>de</strong> aandacht te vestigen Uwer Vereenigrng<br />
en méér nog• van <strong>de</strong> talrijke ongelukkigen, die met<br />
Asthma en daarme<strong>de</strong> gepaard gaand borst- en longlij<strong>de</strong>n<br />
hebben te kampen, over het gebruik van wil<strong>de</strong><br />
doornappelbla<strong>de</strong>n, of volgens <strong>de</strong> botanische benaming<br />
: „Strammonium", een mid<strong>de</strong>l, door mij als<br />
lij<strong>de</strong>r dikwerf aangewend bij aanvallen van benauwd,<br />
heid, en ik moet erkennen veeltijds met vrucht-<br />
Destij ds was er een zekere Amerikaan, zich noemen<strong>de</strong><br />
Dokter SCHEFFMAN, die als weldoener <strong>de</strong>r<br />
menschheid aanbood, brutaal weg het zijn uitvinding<br />
noemen<strong>de</strong>, <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r te helpen door eerst een pakje<br />
asthma—krui<strong>de</strong>n gratis te verstrekken, waarna men<br />
het twee<strong>de</strong> bekomen kon voor het bagatel van / 1.50;<br />
bei<strong>de</strong>. zakjes bleken niets an<strong>de</strong>rs te bevatten dan <strong>de</strong><br />
bovengenoem<strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n, een waar<strong>de</strong> ver<strong>tegen</strong>woorgen<strong>de</strong><br />
van nog geen vijf Hollandsche centen. Door<br />
<strong>de</strong> openbaarheid aan die kwakzalverij gegeven door<br />
Uw Maandblad, werd paal en perk gesteld aan <strong>de</strong><br />
poging om <strong>de</strong> ongelukkigen nog op <strong>de</strong>n koop toe af<br />
te zetten, en menig lij<strong>de</strong>r is daardoor een zeer groote<br />
dienst bewezen.<br />
Nu is er we<strong>de</strong>r een an<strong>de</strong>re merkwaardigheid, die<br />
genezing brengt en daarover is het, waaroor ik thans<br />
<strong>de</strong> belangstelling van het Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging<br />
en we<strong>de</strong>rom <strong>de</strong> aandacht van elke lij<strong>de</strong>r aan borst<br />
of longen wenscht te vestigen, n.1. over het gebruik<br />
van <strong>de</strong>, zoo heet het, alles genezen<strong>de</strong> TEER.<br />
In een <strong>de</strong>r te 's-Gravenhage verschijnen<strong>de</strong> en zeer<br />
veel gelezen couranten lees ik :<br />
„Dat onweegbaar kleine hoeveelhe<strong>de</strong>n invloed<br />
kunnen oefenen op het menschelijk organisme, wordt<br />
in het licht <strong>de</strong>r he<strong>de</strong>ndaagsche wetenschap niét meer<br />
ontkend."<br />
Ik voer dit aan als een bewijs hoe voorzichtig men..<br />
moet zijn zich mid<strong>de</strong>len, en vooral inwendig, toe te<br />
dienen zon<strong>de</strong>r voorschrift van <strong>de</strong>n geneesheer.<br />
Zoo ook met het gebruik van <strong>de</strong> oogenschijnlijk<br />
schul<strong>de</strong>looze teer, in verschillen<strong>de</strong>n vorm.<br />
In <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> invloedrijke courant vond ik een groote<br />
reclame-advertentie, met het hoofd : „Te lezen door<br />
zijn vrouwtje streelend, „toe kindje, je weet dat Kort na <strong>de</strong> bevalling was zij ziek gewor<strong>de</strong>n, zijn<br />
elke opwinding zoo verkeerd voor je is, je gaat zoo arm klein vrouwtje en sinds ging zij achteruit, steeds<br />
hoesten. Toe lief, niet doen, niet doen," vlei<strong>de</strong> hij achteruit.<br />
zacht, het kleine handje dat hem zoo dierbaar was, Bittere gedachten verdrongen zich in Hermans<br />
HET MIDDEL.^ kussend. „Je weet," ging hij voort, „dat ik alles voor brein, toen hij zich op weg begaf naar <strong>de</strong>n dokter om<br />
je doen wil. Kom An, flink zijn, hoofd omhoog," over het bewuste mid<strong>de</strong>l te spreken, waarop zijn<br />
en hij zei het liefste om zijn vrouwtje tot rust te vrouwtje al haar hoop gevestigd had.<br />
„En als 't dan eens waar was," zei <strong>de</strong> zieke met brengen.<br />
„'t Is een grooter schurk dan iemand vermoe<strong>de</strong>n<br />
een glans van hoop in <strong>de</strong> moe<strong>de</strong> oogen.<br />
„Weet je wat ? Als je braaf bent en je kalm houdt, kan als <strong>de</strong> uitvin<strong>de</strong>r van een <strong>de</strong>rgelijk mid<strong>de</strong>l <strong>de</strong><br />
„Ja, als, als", herhaal<strong>de</strong> schou<strong>de</strong>rophalend <strong>de</strong> zal ik meteen voor je gaan en spreken met dien dok menschen wat voorliegt," zei hij half luid, „een<br />
jonge man, die bij haar bed stond, terwijl hij opter. Is dat goed. An ?"<br />
dokter die dit kan doen, is een onmeedoogen<strong>de</strong><br />
stond en naar het raam ging, dat uitzicht gaf op De zieke glimlachte hem toe door haar tranen schelm, waardig opgehangen te wor<strong>de</strong>n ! Ik geloof<br />
een stadstuintje.<br />
heen.<br />
dat ik hem vermoord, als hij alleen uit geldzucht mijn<br />
„Vindt je dan niet, Herman, dat wij het eens „Als je het doen wil" zei ze met gesmoor<strong>de</strong> stem. arme Anna en zooveel an<strong>de</strong>re stakkers voor <strong>de</strong>n gek<br />
probeeren kon<strong>de</strong>n," drong <strong>de</strong> zieke aan.<br />
„O, niemand weet, wat ik <strong>de</strong>n laatsten tijd voor durft te hou<strong>de</strong>n I En als er nog rechtvaardigheid<br />
Een oogenblikje bleef <strong>de</strong> jonge man het antwoord droevige gedachten heb gehad. Het'is zoo vreeselijk gevon<strong>de</strong>n wordt op <strong>de</strong>ze wereld, als niet alles ellen<strong>de</strong><br />
schuldig, en zei toen op na<strong>de</strong>nken<strong>de</strong>n toon : geen hoop meer te "<br />
is....!" hij bal<strong>de</strong> zijn vuisten, wil<strong>de</strong> niet door<strong>de</strong>nken<br />
„Als het maar betrouwbaar is, An, als die man „Tuut, tuut, zal je nu dien stouten mond wel en liep in doffe weemoedsstemming naar het doel<br />
maar weer geen kwakzalver is, want dan zijn we hou<strong>de</strong>n," zei Herman bestraffend.<br />
van zijn tocht. Hij vermeed zooveel mogelijk het<br />
achterop. Het is duur, en dat is niets als het goed is ; „Ik <strong>de</strong>nk het toch, ik voel, dat " ging <strong>de</strong> zieke drukke straatgewoel, schoot door <strong>de</strong> menigte heen<br />
je weet wel dat ik er alles voor over zou hebben, dan halsstarrig voort. Maar Herman had zijn hand reeds als iemand die niets ziet of hoort van 't geen rondom<br />
werk ik maar wat har<strong>de</strong>r, maar " op het stoute mondje gelegd en zei. kwasie knorrig : hem gebeurt. De blijheid, die door <strong>de</strong> zachte lentezon<br />
„Maar het is een dokter," viel Annie hem in <strong>de</strong> „Nu, als je zoo spreekt, dan ga ik niet hoor; je <strong>de</strong> straten vul<strong>de</strong>, <strong>de</strong> opgewekte lentestemming, die<br />
re<strong>de</strong>. ,,Ik hoor dat het mid<strong>de</strong>l veel verkocht wordt, weet, dat je veel geduld en hoop...." zich overal <strong>de</strong>ed gel<strong>de</strong>n, hin<strong>de</strong>r<strong>de</strong> hem en <strong>de</strong>ed hem<br />
en je het bij alle apothekers kan krijgen."<br />
„Geduld en hoop," herhaal<strong>de</strong> <strong>de</strong> zieke bitter, <strong>de</strong> <strong>tegen</strong>stelling met zijn eigen verdriet dubbel voelen.<br />
„Als dat zekerheid voor zijn echtheid was, kocht „hoe lang nog ?"<br />
In gedrukte stemming bereikte hij het huis waar<br />
ik het da<strong>de</strong>lijk," gaf Herman niet overtuigd, licht Herman antwoord<strong>de</strong> niet. Annie trok hem naar <strong>de</strong> dokter zitting hield. Toen hij, na hier binnenge<br />
spottend ten antwoord, terwijl hij weer naar <strong>de</strong> zieke zich toe, gaf een kus op zijn hand die <strong>de</strong> hare omlaten te zijn, zich door het dienstmeisje <strong>de</strong> wacht<br />
ging- §*!ÇJ lH?<br />
kneld hield en zei zacht :<br />
kamer liet wijzen, hoor<strong>de</strong> hij dat daarbinnen nog<br />
„Och, Herman," smeekte het kleine vrouwtje, „Ik zal wel weer probeeren, Herman. O, als je meer wachten<strong>de</strong>n waren. Er waren dus meer men<br />
en tranen wel<strong>de</strong>n in haar oogen, „toe, laten wij het wist, hoe vaak ik geprobeerd heb ! Ik wil blijven schen die er van wisten en hier genezing zochten.<br />
maar eens probeeren, je kunt nooit weten, en als het leven voor jou en voor ons kindje. Arm kindje, hé Een lichte hoop vervul<strong>de</strong> hem.<br />
eens waar was, dat ik beter kon wor<strong>de</strong>n !" Overwel Herman, zon<strong>de</strong>r moe<strong>de</strong>r ?"<br />
Met een soort van kameraadschap werd hij in<strong>de</strong><br />
digd door <strong>de</strong> emotie die <strong>de</strong>ze gedachten haar gaven, Snel draai<strong>de</strong> nu Herman zich af, antwoor<strong>de</strong>n was wachtkamer door <strong>de</strong> daar reeds aanwezigen begroet.<br />
gedachten, waarin een wereld van smart en hoop hem onmogelijk, zijn keel werd als dichtgesnoerd, Zij kwamen hier immers allen* voor hetzelf<strong>de</strong> doel,<br />
lagen besloten, viel ze terug op <strong>de</strong> kussens en snikte, slechts wuif<strong>de</strong> hij bij <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur zijn arm vrouwtje een allen voor <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> kwaal !<br />
snikte<br />
afscheidsgroet je toe en verdween zoo vlug mogelijk Onwillekeurig luister<strong>de</strong> Herman, toen hij gezeten<br />
„Kom Anneke, dàt niet, dat niet," riep Herman om in <strong>de</strong> eenzaamheid lucht te geven aan zijn over- was, naar <strong>de</strong> gesprekken rondom zich.<br />
kropt gemoed.<br />
„Gaat u al wat vooruit juffrouw !" vroeg eert<br />
*) "Dit <strong>de</strong> Nieuwe Courant, met welwillen<strong>de</strong> toestemming O ! 't was vreeselijk, vreeselijk ! Een paar jaar burgerheertje aan een pover uitzien<strong>de</strong> juffrouw die<br />
van <strong>de</strong> Redactie, overgenomen.<br />
getrouwd en nu dit onmeedoogen<strong>de</strong> !<br />
het aan te zien was, dat zij hier voor zichzelf kwam.
hen, die lij<strong>de</strong>n aan bronchitis, catarrhes, ou<strong>de</strong> ver- nevenproduct <strong>de</strong>r fabricatie van lichtgas, — dat het lij<strong>de</strong>rs verkwikken<strong>de</strong> balsemgeur, die in een Zoodanig,<br />
waarloos<strong>de</strong> verkoudhe<strong>de</strong>n", inhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> om <strong>de</strong> onfeil dient om hout, zeildoek of touw ondoordringbaar <strong>de</strong>nnebosch heerscht en voor het zieke a<strong>de</strong>mhalings<br />
bare capsules-GuYOT <strong>tegen</strong> die kwalen als afdoend te maken voor water, en ter bereiding van anilineorgaan zoo aangenaam is.<br />
geneesmid<strong>de</strong>l aan te wen<strong>de</strong>n, versterkt door een in verfstoffen, oliën, enz., dan behoeft het zeker geen Dat <strong>de</strong> teer uit Noorwegen op een hoogen prijs<br />
Februari 1896 — dus ongeveer 16 jaren gele<strong>de</strong>n — betoog, dat men zich ernstig be<strong>de</strong>nke voor het als komt te staan, is een even groote onwaarheid, doch<br />
afgegeven attest van zekeren FRANTZ WILLEITNEE. geneesmid<strong>de</strong>l toe te dienen aan borst- en longzieken. hierover later, bij <strong>de</strong> bespreking over het gebruik<br />
uit Köoslarn in Duitschland. Eenige dagen later was En toch zou ik <strong>de</strong>r waarheid te kort doen en mij van teerwater.<br />
we<strong>de</strong>r zoo'n geruchtmaken<strong>de</strong> advertentie te lezen, aan ondank schuldig maken, indien ik zekere eigen De wijze, waarop <strong>de</strong> teer-capsule van GUYOT<br />
met ik zou bijna zeggen <strong>de</strong> romantische titel : „Terugschap aan <strong>de</strong> teer niet toeken<strong>de</strong>. Uit on<strong>de</strong>rvinding wordt aanbevolen, doet mij <strong>de</strong>nken aan een zekeren<br />
komst uit het leger", nu met een verklaring van en ervaring neem ik te mogen on<strong>de</strong>rstellen, dat het brülenkoopman, die zijn brillen aanprees voor alle<br />
MABIA GUAREDINI via Minghetti, Rome, welke af ge- gebruik van teer eenigszins het weerstandsvermogen ooglij<strong>de</strong>rs. Geen motieven meer kunnen<strong>de</strong> vin<strong>de</strong>n,<br />
geven was <strong>de</strong>n 19en October, gevolgd door een dank van <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r versterkt, maar méér ook niet, beslist zooals kortzichtigheid, zwakke oogen, half blindbetuiging,<br />
d.d. 21 November 1896 — dat is nog in onwaar is het, dat het genezing brengt ! Immers jaren heid, voeg<strong>de</strong> hij er bij, dat <strong>de</strong>ze kunstbril ook <strong>de</strong><br />
geen maand tijds — voor geheele genezing toege lang reeds gebruik ik zon<strong>de</strong>r succes teer- of creosoot- lij<strong>de</strong>rs aan blin<strong>de</strong>darm-ontsteking genezing bracht ;.<br />
schreven aan <strong>de</strong> zich thans we<strong>de</strong>r opdoemen<strong>de</strong> teerpillen, mij door een geacht en bekwaam geneesheer men behoef<strong>de</strong> slechts <strong>de</strong> blin<strong>de</strong> darm zoo'n bril op<br />
capsules van <strong>de</strong>n Franschen apotheker E. GXTYOT, voorgeschreven en door een niet min<strong>de</strong>r bekwame te zetten en <strong>de</strong> genezing had zon<strong>de</strong>r eenige operatie<br />
.Maison Frère 19, rue Jacob, Parijs.<br />
apotheker bereid.<br />
plaats.<br />
Ik ga <strong>de</strong> lof uitingen uit het jaar 1896 met stil Op het oogenblik dat ik dit schrijf verschijnt er Het heeft me altijd verwon<strong>de</strong>rd, dat <strong>de</strong>ze of gene<br />
zwijgen voorbij ; doch hoor wat <strong>de</strong> vervaardiger <strong>de</strong>r we<strong>de</strong>r een an<strong>de</strong>re doch nu min<strong>de</strong>r groote advertentie, charlatan zich niet tot „uitvin<strong>de</strong>r van het teerwater "<br />
xïapsules zelf daarvan zegt :<br />
thans ontdaan van eenig attest of dankbetuiging, heeft gepromoveerd, *) hetgeen in fraaie flesschen mét,<br />
„Twee of drie Capsules-GiJYOT met zuivere Noor- maar mo : <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> veel beteekenen<strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n als <strong>de</strong> noodige bombarie maken<strong>de</strong> etiquette en opzichweegsche<br />
teer, ingenomen onmid<strong>de</strong>llijk voor ie<strong>de</strong>ren aanhef: ..Geeft acht"! Welnu, gaarne geef ik tige gebruiksaanwijzingen, een machtig groot en<br />
maaltijd, zijn in<strong>de</strong>rdaad voldoen<strong>de</strong> om in korten tijd aan dien raad gehoor en breng ik eenige clausulen zoet winstje zou kunnen opleveren, want het is van<br />
<strong>de</strong> koppigste verkoudheid en <strong>de</strong> ingeworteldste bron daaruit on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> aandacht :<br />
zeer ou<strong>de</strong> datum bekend, dat lij<strong>de</strong>rs aan bronchitis,<br />
chitis te genezen. Men slaagt er zelfs somtijds in <strong>de</strong> „Met het oog op <strong>de</strong> talrijke genezingen in wan catarrhe, enz. ook wel teerwater dronken. Doch<br />
tering <strong>tegen</strong> te gaan en te genezen, want het is <strong>de</strong> hopige gevallen, verkregen se<strong>de</strong>rt <strong>de</strong>rtig jaren door ook hier raad ik we<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n gebruiker groote voor<br />
teer die het be<strong>de</strong>rven <strong>de</strong>r „tuberculen" van <strong>de</strong> long <strong>de</strong> Capsules-GUYOT, maken concurrenten somtijds zichtigheid aan. Eenigen tijd gele<strong>de</strong>n kwam ik in<br />
doet ophou<strong>de</strong>n, door <strong>de</strong> slechte microben te doo<strong>de</strong>n, gebruik van eene gelijkheid in <strong>de</strong>n naam en trachten aanraking met een zoodanig lij<strong>de</strong>r ; <strong>de</strong> ongelukkige<br />
welke <strong>de</strong> oorzaak zijn <strong>de</strong>zer be<strong>de</strong>rving. Dit is een hunne producten te verkoopen in <strong>de</strong> plaats van het was in het laatste stadium zijner treurige kwaal,<br />
voudig en waar.<br />
echte product, en zoodoen<strong>de</strong> <strong>de</strong>n zieke ten zijnen men behoef<strong>de</strong> hem. slechts aan te zien om ook op<br />
„De minste verkoudheid als men haar verwaar na<strong>de</strong>ele te bedriegen."<br />
hem toe te passen <strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> Genestet's<br />
loost, kan in bronchitis overgaan. Men kan <strong>de</strong>n Geeft acht! Talrijke genezingen in wanhopige aandoenlijk : „Het haantje van <strong>de</strong>n toren" : En <strong>de</strong> .<br />
zieken dan ook niet sterk genoeg aanbevelen hun gevallen se<strong>de</strong>rt <strong>de</strong>rtig jaren ; ik herinner, dat reeds arme kunst zocht weer naar 't kruid, dat nergens<br />
kwaal in <strong>de</strong>n beginne <strong>tegen</strong> te gaan door het gebruik vijftig jaar gele<strong>de</strong>n <strong>de</strong> van ouds beken<strong>de</strong> Apotheek wast op d'aard". De 28-jarige, dus nog jonge man,<br />
<strong>de</strong>r Capsules GUYOT, die men in Apotheken bekomen van wijlen <strong>de</strong>n geachten Heer VAN VALKENBURG teer- was zeer ziek. Op mijn eerste vraag — zooals natuur<br />
kan.<br />
pillen bereid<strong>de</strong> op voorschrift van een Geneesheer, lijk altijd gedaan wordt — naar Geneesheer en<br />
„De echte Capsules-GuYOT zijn wit en op ie<strong>de</strong>re en beken<strong>de</strong> zieken er alleen in zooverre baat bij von<strong>de</strong>n -mid<strong>de</strong>len, gaf zijn vrouw mij ten antwoord : „Och<br />
Capsule is in 't zwart <strong>de</strong> handteekening gedrukt om het weerstandsvermogen te versterken, zooals wij hebben al zóó lang gedokterd en zoovéél geld aan<br />
van <strong>de</strong>n uitvin<strong>de</strong>r E. GTJYOT".<br />
ik boven reeds zei<strong>de</strong>, maar nimmer door teer genezen geneesmid<strong>de</strong>len uitgegeven, maar niets helpt ; wij<br />
Dit laatste nu zet m. i. <strong>de</strong> kroon op alles. De in wer<strong>de</strong>n. Ook hier treft men we<strong>de</strong>r aan het gewone hebben nu <strong>de</strong>n raad gekregen om hem teerwater te<br />
't zwart gedrukte handteekening van dien uitvin<strong>de</strong>r praatje van ie<strong>de</strong>ren kwakzalver om zijn waar als <strong>de</strong> laten drinken. Ik haal voor een dubbeltje Stokholm-<br />
naar binnen te slikken, misschien ligt ook hier wel beste aan te prijzen en aan <strong>de</strong>n man te brengen. sche of Noorweegsche teer — [zij toon<strong>de</strong> mij een<br />
't geheim in van <strong>de</strong> geneeskracht van het mid<strong>de</strong>l. Ver<strong>de</strong>r heet het :<br />
groote waterkan, waarin een respectable hoeveel<br />
Ie<strong>de</strong>r die wel eens met hand of vinger met teer in „In<strong>de</strong>rdaad zijn er verschillen<strong>de</strong> soorten van teer heid teer was, van welke GUYOT wel duizen<strong>de</strong>n cap<br />
•aanraking komt, weet met hoeveel moeite het van en tengevolge daarvan een verschillen<strong>de</strong> uitwerking. sules kon fabriceeren, ja, een schipper een aardige<br />
<strong>de</strong> huid te verwij<strong>de</strong>ren is, en men veelal bijtmid<strong>de</strong>len, Het is in Noorwegen, dat <strong>de</strong> <strong>de</strong>nneboomen groeien oppervlakte van zijn schip, zeildoek of touw kon<br />
zooals spiritus of terpentijn moet aanwen<strong>de</strong>n om <strong>de</strong> die het beste teer geven en <strong>de</strong> heer GUYOT gebruikt bestrijken] — schenk daar kokend water op, roer<br />
huid daarvan te reinigen. Nu kan zelfs een leek be slechts voor <strong>de</strong> vervaardiging zijner producten het het met een stok goed door elkaar, laat het koud<br />
grijpen, dat, wanneer het witte omhulsel zich opge zuiverste teer van Noorwegen, ondanks <strong>de</strong>n hoogen wor<strong>de</strong>n, terwijl het teer vanzelf weer bezinkt, en<br />
lost heeft, <strong>de</strong> enkele teer overblijft, en het dus niet prijs."<br />
geef hem 's morgens, 's middags en 's avonds een<br />
onmogelijk is, dat het zich aan maag of an<strong>de</strong>re in Geeft acht! Hier tracht G. het te doen voor<br />
gewoon drinkglas." Het afschuwelijke goedje zag er<br />
wendige lichamelijke tee<strong>de</strong>re on<strong>de</strong>r<strong>de</strong><strong>de</strong>n vast hecht, komen, alsof het gebruik van zijn teercapsule gelijk is<br />
uit als vertroebeld oud bier met vetkralen en <strong>de</strong><br />
waar het min<strong>de</strong>r gewenscht is, het <strong>de</strong> schromelijkste aan <strong>de</strong> geuren van <strong>de</strong>n <strong>de</strong>nneboom, die alleen in Noor<br />
stumpert moest zijn uitgeteer<strong>de</strong> vinger en duim<br />
gevolgen kan hebben voor het geheele menschelijke. wegen groeit. Ook in ons land heeft men uitsteken<strong>de</strong><br />
nemen om <strong>de</strong>n neus dicht te knijpen, wil<strong>de</strong> het<br />
organisme. Wanneer men be<strong>de</strong>nkt, dat het teer is <strong>de</strong>nnebosschen en nu kan zelfs een kind begrijpen,<br />
een product, een voortbrengsel <strong>de</strong>r droge <strong>de</strong>stillatie dat niet het gebruik van <strong>de</strong>n <strong>de</strong>n of eenig bestand *) Dit is wel geschied. Dezelf<strong>de</strong> GUYOT heeft daarvoor<br />
van hout, turf, bruinkool en steenkool, laatste soort <strong>de</strong>el daarvan <strong>de</strong> longen baat, maar wel <strong>de</strong> voor vele gezorgd met zijn Liqueur <strong>de</strong> Goudron concentrée [RED.]<br />
„Dokter zegt van wel," zei' ze flauwtjes, „ik heb<br />
nu ook al twaalf flesschen gebruikt, doch ik merk<br />
Let nog niet erg, misschien moet ik ver<strong>de</strong>r doorgaan.<br />
Het is an<strong>de</strong>rs een duur iets voor <strong>de</strong>n min<strong>de</strong>ren man,<br />
maar wat doe je al niet om beter te wor<strong>de</strong>n," eindig<strong>de</strong><br />
ze zuchtend.<br />
„Bij het laatste on<strong>de</strong>rzoek was ik ook volgens<br />
<strong>de</strong>n dokter vooruitgegaan," zei een burgerman,<br />
„maar ik heb er al meer dan twaalf gebruikt."<br />
„En merkt u het zelf ook niet?" vroeg in spanning<br />
liet arme vrouwtje.<br />
„Ik blijf voor mijn gevoel het zelf<strong>de</strong>," beweer<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> man.... „maar <strong>de</strong> dokter die je on<strong>de</strong>rzoekt zal<br />
het wel beter weten."<br />
„Er moeten toch al veel menschen mee genezen<br />
zijn," klonk het uit een an<strong>de</strong>ren hoek <strong>de</strong>r kamer.<br />
„Kent u die gevallen ?" vroeg Herman.<br />
„Dat niet, dat niet, maar ik heb het ook van hooren<br />
zeggen, „we moeten maar hopen zeg ik altijd maar."<br />
Toen 't ein<strong>de</strong>lijk Hermans beurt was om bij <strong>de</strong>n<br />
dokter toegelaten te wor<strong>de</strong>n kreeg hij geen aangenamen<br />
indruk van <strong>de</strong>zen, door <strong>de</strong> korte eenigszins<br />
ruwe manier waarop hij te woord gestaan werd.<br />
Het slot was echter dat hij het recept in han<strong>de</strong>n<br />
kreeg en zooals ie<strong>de</strong>re patiënt moest zijn Anne beginnen<br />
met zes flesschen.<br />
Om weer vlug thuis te wezen haastte Herman<br />
zich naar <strong>de</strong> apotheek waar het mid<strong>de</strong>l te krijgen<br />
was, en was zoo in eigen gedachten verzonken, dat<br />
lüj opschrikte toen hij plotseling een stem hoor<strong>de</strong><br />
die hem vroeg :<br />
„Waar loop jij zoo snel heen ?"<br />
„Dokter bent u het ?" riep Herman verward terwijl<br />
hij stilstond om <strong>de</strong>n vrager te woord te staan.<br />
-„Ik ben op wegge e ik ga, naarre " in<br />
•eens schoot het hem in dat hij bezig was achter zijn<br />
Tiuisdokter om, <strong>de</strong>n raad van een wild vreem<strong>de</strong>n<br />
dokter te volgen, van wien hij eigenlijk niets afwist,<br />
dan dat hij een mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> tuberculose verkocht.<br />
Eenigszins verlegen vervolg<strong>de</strong> hij „ik moet naar<br />
<strong>de</strong>n apotheker "<br />
„Hoe gaat het thuis ?" vroeg <strong>de</strong> dokter, die veins<strong>de</strong><br />
van Hermans verlegenheid niets te bespeuren<br />
„Wacht," vervolg<strong>de</strong>. hij> „ik loop zoo ver met je'<br />
mee."<br />
„'t Is eigenlijk goed dokter, dat ik u ontmoet,"<br />
begon Herman na een poosje en hij vertel<strong>de</strong> hem<br />
van Anneke's zwaarmoedige wanhoop en zijn overijld<br />
gaan naar <strong>de</strong>n dokter van het mid<strong>de</strong>l.<br />
„Misschien was het beter geweest u eerst om raad<br />
te vragen," zei hij eenigszins weifelend, „maar ik<br />
heb er eerlijk gezegd niet bij gedacht."<br />
„Het zou zeker beter zijn geweest, Van Buren,"<br />
zei het ou<strong>de</strong> heertje, „want dan had ik het je moeten<br />
afra<strong>de</strong>n. Je begrijpt toch dat als ik vertrouwen in<br />
dat mid<strong>de</strong>l had, ik het toch wel voorgeschreven zou<br />
hebben. Een dokter die, zooals <strong>de</strong>ze zoogenaam<strong>de</strong><br />
uitvin<strong>de</strong>r, een geneesmid<strong>de</strong>l heeft <strong>tegen</strong> tering en<br />
dit mid<strong>de</strong>l niet afstaat voor <strong>de</strong> menschheid, doch<br />
er een han<strong>de</strong>lszaak van maakt, bezit geen menschenlief<strong>de</strong>,<br />
doch is een geldspeculant. Dergelijke doktoren<br />
wekken geen vertrouwen on<strong>de</strong>r hun collega's omdat<br />
het meestal kwakzalvers zijn, die het ten bate hunner<br />
eigen beurs doen. Je begrijpt toch Van Buren, dat<br />
zóó'n uitvinding Zoo iets prachtigs zou zijn, dat in^<br />
dien die dokter er zelf in geloof<strong>de</strong>, hij het geen geheim<br />
zou laten blijven, doch <strong>de</strong> hoogste eer, die hem dan<br />
zou toekomen, zou willen ontvangen van zijn collega's,<br />
en <strong>de</strong> gansche wetenschappelijke wereld.<br />
„Dokter," antwoord<strong>de</strong> Herman toen met hoog<br />
roo<strong>de</strong> kleur, „is iemand en vooral zoo'n dokter dan<br />
niet eer- en gewetenloos, die, weten<strong>de</strong> het smartelijke<br />
van <strong>de</strong>ze wanhopige ziekte, zich durft verrijken<br />
met een leugenmid<strong>de</strong>l, zich durft op te werpen<br />
als red<strong>de</strong>r, terwijl hij eigenlijk een laag soort afzetter<br />
is?"<br />
Me<strong>de</strong>lij<strong>de</strong>n beving <strong>de</strong>n dokter toen hij in het wanhopige<br />
gezicht van Van Buren keek, en vergoelijkend<br />
zei hij :<br />
„Misschien gelooft hij er zelf in."<br />
„Waarom liegt hij dan ?"<br />
„Hoe zoo ?"<br />
„Hij zegt bij elk gebruik van zes fleschjes <strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong> menschen dat ze vooruitgegaan zijn, dat kàn<br />
toch niet als het een leugenmid<strong>de</strong>l is."<br />
Een vriend van v. Buren, die ook <strong>de</strong>n dokter als<br />
huisdokter had en <strong>de</strong>zen iets vragen wil<strong>de</strong>, nu hij<br />
hem toevallig zag, maakte een eind aan het gesprek<br />
en het volgen<strong>de</strong> oogenblik nam <strong>de</strong> dokter afscheid<br />
van <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> vrien<strong>de</strong>n, die nu samen ver<strong>de</strong>r gingen.<br />
„Waar ga je heen," vroeg Hermans vriend.<br />
„Naar <strong>de</strong> apotheek hiervoor," antwoord<strong>de</strong><br />
Herman, hem het recept gevend, „maar dokter zegt<br />
dat hij er geen vertrouwen in heeft," eindig<strong>de</strong> hij<br />
spijtig.<br />
Zijn vriend las <strong>de</strong>n naam van het mid<strong>de</strong>l en het<br />
papier weergevend riep hij :<br />
„Maar dat moet goed zijn ! ik heb er over gehoord,<br />
het juiste weet ik niet recht, maar ik geloof dat het<br />
veel verkocht wordt. ,Och," voeg<strong>de</strong> hij er ietwat<br />
insinueerend bij, „je begrijpt dat <strong>de</strong> doktoren ook<br />
wel eens wat jaloersch op elkaar zullen wezen. Als<br />
ik jou was kerel, zou ik het in ie<strong>de</strong>r geval probeeren,<br />
dan zeg je maar dat je het probeeren wilt, je bent<br />
toch vrij te doen wat je wil "<br />
En het mid<strong>de</strong>l werd weldra besteld. Vol hoop<br />
begon <strong>de</strong> zieke aan haar redmid<strong>de</strong>l en na <strong>de</strong> eerste<br />
zes flesschen wer<strong>de</strong>n er weer zes besteld, daarop<br />
volg<strong>de</strong>n er weer zes en na <strong>de</strong>ze zes wéér zes en na<br />
<strong>de</strong>ze zes<br />
Een kleine eenvoudige lijkstoet reed langzaam<br />
door <strong>de</strong> stadsstraten, toen hij moest op zij<strong>de</strong> gaan<br />
voor een druk toeteren<strong>de</strong> aanrollen<strong>de</strong> auto, die passeeren<br />
wil<strong>de</strong>. Het was <strong>de</strong> auto van <strong>de</strong>n dokter, die<br />
het redmid<strong>de</strong>l had uitgevon<strong>de</strong>n. Zijn mid<strong>de</strong>l werd<br />
goed verkocht, hij had het druk.<br />
Overal hield hij zitting in <strong>de</strong> aanliggen<strong>de</strong> dorpen<br />
en gehuchten om aan <strong>de</strong> boeren zijn mid<strong>de</strong>l aan te<br />
prijzen en te verkoopen. Hij werd rijk, het was....<br />
voor zijn beurs.... een probaat mid<strong>de</strong>l
séherpe vocht met sterken reuk niet daaruit we<strong>de</strong>r<br />
te voorschijn komen. Ik wees <strong>de</strong> jonge vrouw op het<br />
gevaar, <strong>de</strong>el<strong>de</strong> haar me<strong>de</strong>, dat ik ook wel eens teerwater<br />
gebruikte, maar dan eerst <strong>de</strong> vinger in <strong>de</strong><br />
teer doopte en het uitstreek in <strong>de</strong>n binnenwand van<br />
een schoon waterglas, koud duinwater er op goot<br />
het dan vóór het gebruik eenige minuten liet stilstaan,<br />
goed ge<strong>de</strong>kt voor stof en an<strong>de</strong>re onremhe<strong>de</strong>n.<br />
Dit zelf<strong>de</strong> glas kan men wel een dozijnmalen gebruiken,<br />
zon<strong>de</strong>r dat <strong>de</strong> teer vernieuwd behoeft te<br />
wor<strong>de</strong>n ; evenwel drong ik er ernstig op aan eerst<br />
<strong>de</strong>n Geneesheer te raadplegen, want zóó toegepast<br />
als zij het <strong>de</strong>ed, gold het in <strong>de</strong>n volsten zin <strong>de</strong>s woords :<br />
„het geneesmid<strong>de</strong>l is erger dan <strong>de</strong> kwaal". Eenige<br />
dagen daarna was <strong>de</strong> man uit zijn lij<strong>de</strong>n. En al we<strong>de</strong>r<br />
een bewijs dus hoe onverantwoor<strong>de</strong>lijk in sommige<br />
gevallen wordt te werk gegaan met raadmid<strong>de</strong>len,<br />
hetgeen ook geldt voor alle kwakzalversmid<strong>de</strong>len<br />
die men slikt, zon<strong>de</strong>r het gevaar te kennen van het<br />
gebruik <strong>de</strong>r bestand<strong>de</strong>elen, waaruit zij zijn samengesteld.<br />
Ten slotte zij het mij vergund nog even te wijzen<br />
op het gebruik <strong>de</strong>r in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l beken<strong>de</strong> z.g. „teerzeep",<br />
veelaal aangewend bij opperhuid-aandoeningen<br />
aan <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n, bekend als „huidziekten".<br />
Er zijn vele oorzaken, waaruit <strong>de</strong>ze ontstaan en<br />
dus is <strong>de</strong> aard <strong>de</strong>r ziekte velerlei en juist dat geeft<br />
aanleiding om bij het aanwen<strong>de</strong>n <strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>len dubbel<br />
voorzichtig te zijn. Een mijner kennissen leed<br />
aan <strong>de</strong> kwaal en <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n zagen er ontoonbaar uit ;<br />
op bevel van zijn Dokter moest hij zich wasschen<br />
met teerzeep, en met veel geduld en natuurlijk aanhou<strong>de</strong>nd<br />
veel wasschen had hij het geluk er van te<br />
herstellen. Geen won<strong>de</strong>r, dat hij opgetogen was over<br />
<strong>de</strong> teerzeep. Een an<strong>de</strong>r beken<strong>de</strong>, ook met huidziekte<br />
geplaagd, gebruikte op zijn advies, <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> teerzeep<br />
en zijn ziekte nam hand over hand toe. Ein<strong>de</strong>lijk<br />
raadpleeg<strong>de</strong> hij zijn Geneesheer, die hem <strong>de</strong><br />
verzekering gaf dat juist <strong>de</strong> teerzeep aller scha<strong>de</strong>lij kst<br />
was en gaf hem geheel an<strong>de</strong>re geneesmid<strong>de</strong>len ; gelukkig<br />
genas hij toen vrij spoedig. De eerste nu had<br />
er bij vergeten me<strong>de</strong> te <strong>de</strong>elen, dat zijn Geneesheer<br />
hem ook nog geneesmid<strong>de</strong>len voor <strong>de</strong>n inwendigen<br />
toestand had voorgeschreven. Men geeft zoo gaarne<br />
<strong>de</strong>n raad aan onze vrien<strong>de</strong>n, om hetgeen ons geholpen<br />
heeft — en dit geschiedt dan ook geheel te goe<strong>de</strong>r<br />
trouw, allerminst zon<strong>de</strong>r kwakzalversbedoeling —<br />
hetzelf<strong>de</strong> te gebruiken, doch hierin schuilt juist een<br />
groot gevaar en niet ernstig genoeg kan wor<strong>de</strong>n<br />
aangedrongen om vóór het gebruik van eenig mid<strong>de</strong>l<br />
allereerst onzen Geneesheer, <strong>de</strong> man <strong>de</strong>r erken<strong>de</strong><br />
en bestu<strong>de</strong>er<strong>de</strong> wetenschap, te raadplegen.<br />
's-Gravenhage,<br />
Uw getrouwe lezer,<br />
P. G. VAN DER HORST,<br />
Hekkelaan 84a.<br />
Wij ontvingen <strong>de</strong> bovenstaan<strong>de</strong> beschouwing,<br />
(doch meer uitgebreid) van een eenvoudig werkman,<br />
die ons schreef dat hij ons het stuk zond met een<br />
tweeledig doel en wel<br />
Ie. dat <strong>de</strong> Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong><br />
daardoor zou zien, „dat ook door <strong>de</strong>n kleinen of werklie<strong>de</strong>nstand<br />
het streven en werken <strong>de</strong>r Vereeniging<br />
op hoogen prijs wordt gesteld en dus niet vruchteloos<br />
is, en<br />
2e. ter waarschuwing aan <strong>de</strong> arme lij<strong>de</strong>rs aan bronchitis<br />
enz.<br />
Alhoewel wij zelve al menigmaal <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> teercapsules<br />
hebben gewaarschuwd, von<strong>de</strong>n wij het gewenscht<br />
een waarschuwing van an<strong>de</strong>re zij<strong>de</strong>, berusten<strong>de</strong><br />
op ervaring, in <strong>de</strong>n betoogtrant van <strong>de</strong>n<br />
schrijver te plaatsen, te meer, daar <strong>de</strong>ze ons toestond<br />
in zijn uitvoerig stuk belangrijke bekortingen aan<br />
te brengen. Mogen ook an<strong>de</strong>ren, die uit on<strong>de</strong>rvinding<br />
kunnen spreken, hun ervaring in ons blad me<strong>de</strong>-,<br />
<strong>de</strong>elen. Red.<br />
UIT DE PERS<br />
Dominee-dokter.<br />
Wij ontleenen het volgen<strong>de</strong> aan <strong>de</strong> Meppeler<br />
Courant, ons welwillend toegezon<strong>de</strong>n :<br />
„Kan Amsterdam bogen op een dr. MACCOTJRA die<br />
in Neerlands hoofdstad als een twee<strong>de</strong> Sequah <strong>de</strong><br />
lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> menschheid van rheumatiek en van <strong>de</strong><br />
dubbeltjes — dit laatste vooral faalt nimmer — verlost,<br />
onze goe<strong>de</strong> stad Meppel behoeft daarvoor niet<br />
on<strong>de</strong>r te doen. Want ook hier treedt een mo<strong>de</strong>rne<br />
— dat wil zeggen niet in godsdienstigen zin, want <strong>de</strong><br />
man is, zooals hij zelf zegt, Christelijk Gereformeerd —<br />
Sequah op, die <strong>de</strong> menschen op niet min<strong>de</strong>r cordate<br />
wijze weet te genezen van.... goedgevul<strong>de</strong> portemonnaie's,<br />
mitsga<strong>de</strong>rs rheumatiek, pijn in <strong>de</strong>n rug<br />
en welke lichaamsverdrietehjkhe<strong>de</strong>n <strong>de</strong> menschen<br />
al meer hun aardsch bestaan vergallen.<br />
Wie meneer is. Meneer is 'n <strong>de</strong>ftige meneer, 'n Hooge<br />
zij prijkt glimmend op <strong>de</strong> krullen<strong>de</strong> lokken, 'n gou<strong>de</strong>n<br />
brilletje bengelt <strong>de</strong>ftig op <strong>de</strong>n geleer<strong>de</strong>n neus,<br />
en een keurig zwart pak van onberispelijke snit<br />
omsluit <strong>de</strong> forsche le<strong>de</strong>n. Want niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong><br />
zijn zestig jaren is meneer een stevig gebouw<strong>de</strong> meneer<br />
met echte Sequah-vuisten. Meneer was vroeger<br />
dominee, gereformeerd. Maar se<strong>de</strong>rt heeft hij zijn<br />
verheven roeping vaarwel gezegd — booze tongen<br />
beweren, dat <strong>de</strong> gemeentele<strong>de</strong>n meer dan verzadigd<br />
waren van dominee's wijze lessen — om zijn ver<strong>de</strong>r<br />
leven geheel te wij<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong> meer stoffelijke belangen<br />
<strong>de</strong>r menschheid.<br />
Thans heeft dominee zijn preekgestoelte verlaten<br />
om zijn groote gaven aan <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> menschen dienstbaar<br />
te maken in <strong>de</strong> alcoof van J. RENGELING in<br />
<strong>de</strong> Voorstraat alhier.<br />
Don<strong>de</strong>rdags houdt <strong>de</strong> dominee-dokter z'n zitdag.<br />
't Spijt ons, dat we niet eer<strong>de</strong>r hebben geweten, dat<br />
onze stad reeds geruimen tijd <strong>de</strong> eer van dat hooge<br />
bezoek genoten heeft. Stellig waren wij dan ook<br />
eens op audiëntie gegaan. Thans hebben wij ons moeten<br />
bepalen tot het bezoeken van een <strong>de</strong>r patiënten, die<br />
sinds enkele weken on<strong>de</strong>r dominee-dokter's behan<strong>de</strong>ling<br />
is geweest. De man stonds ons welwillend te<br />
woord. Hij leed en lijdt nog aan rheumatiek en heeft<br />
tot dusver alleen verlichting gevon<strong>de</strong>n in <strong>de</strong><br />
portemonnaie.<br />
We zullen nu echter naar aanleiding van <strong>de</strong> ons<br />
verstrekte gegevens een zooveel mogelijk juist verslag<br />
geven van<br />
„het spreekuur van <strong>de</strong>n „dokter".<br />
Na binnengelaten te zijn in het achterkeukentje<br />
verzocht „dominee" zijn patient hem te willen volgen<br />
naar <strong>de</strong> voorkamer. Het consult kost natuurlijk<br />
geld.<br />
„Hoeveel kost dat dan ?" vraagt <strong>de</strong> patiënt.<br />
„Nu, dat moet je zelf maar weten."<br />
Maar onze patiënt is koopman en daarom is het<br />
practisch bescheid : „Zie eens meneer, ik ben han<strong>de</strong>laar.<br />
Als ik wat koop, betaal ik <strong>de</strong>n prijs en als ik<br />
wat verkoop, dan zeg ik : „zooveel kost het". En<br />
daarmee is 't uit. Dus wat moet u hebben V<br />
„Nu geef dan maar 'n gul<strong>de</strong>n, en dan zorg je aanstonds<br />
zeker wel, dat <strong>de</strong> huisvrouw ook wat krijgt."<br />
De man offert z'n pop en dominee vraagt wat <strong>de</strong>n<br />
patiënt <strong>de</strong>ert.<br />
„Rheumatiek, meneer."<br />
Dominee kijkt door z'n brilleglazen scherp <strong>de</strong>n<br />
patiënt in <strong>de</strong> oogen.<br />
„Rheumatiek is 't niet man. 'n Soort van jicht<br />
in <strong>de</strong> gewrichten. Dat is nog al spoedig te genezen.<br />
Binnen zes weken ben je weer klaar."<br />
'n Straal van blij<strong>de</strong> hoop komt op 't gelaat van<br />
<strong>de</strong>n patiënt. Als hij nu maar doet wat „dominee",<br />
voorschrijft, dan is hij weldra van zijn lij <strong>de</strong>n verlost.<br />
Eerst echter moest <strong>de</strong> portemonnaie an<strong>de</strong>rmaal<br />
wor<strong>de</strong>n verlost. De medicijnen kosten ƒ 7.50. „Betaal<br />
dat nu eerst maar, dan zal ik ze morgen van uit Zwolle<br />
toezen<strong>de</strong>n." Maar onze patiënt is, zooals ge weet,<br />
koopman en betaalt niet vooruit. Dan zal „dominee"<br />
<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len zen<strong>de</strong>n aan Rengeling, en daar<br />
kan <strong>de</strong> patiënt dan <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n dag <strong>de</strong> heilzame<br />
mid<strong>de</strong>len in ontvangst nemen.<br />
Zoo gezegd, zoo gedaan. Tegen betaling van<br />
f 7.65 — 15 cent porto — wordt <strong>de</strong> man <strong>de</strong> gelukkige<br />
eigenaar van 1°. een doosje poe<strong>de</strong>r, als kachelpotlood<br />
zoo zwart, om met 3 theelepeltjes ervan geneeskrachtige<br />
thee te zetten, 2°. 'n fleschje met vocht,<br />
waarvan 's morgens en 's avonds 'n eierlepeltje moet<br />
wor<strong>de</strong>n ingenomen, 3°. 'n doosje met poe<strong>de</strong>r, dat<br />
veel heeft van boekweitengort en 4°. een doosje zalf<br />
om <strong>de</strong> knieën mee in te wrijven.<br />
Men ziet het, dominee geeft nog al wat voor 'n<br />
enkele zeven en een halve pop !<br />
De huisvrouw ontvangt twee kwartjes voor 't<br />
afstaan <strong>de</strong>r kamer, zoodat 's mans portemonnaie een<br />
verlichting van ƒ 1 consult, / 7.65 medicijnen, ƒ 0.50<br />
kamerhuur = / 9.15 heeft on<strong>de</strong>rgaan.<br />
De patiënt gaat nu aan <strong>de</strong> thee, slikt poe<strong>de</strong>r en<br />
vrouwlief masseert <strong>de</strong> rheumatische knieën uit alle<br />
macht.<br />
De medicijnen zijn voor een heele week voldoen<strong>de</strong>.<br />
Den volgen<strong>de</strong>n Don<strong>de</strong>rdag herhaalt zich het consult.<br />
„Met 6 weken ben je genezen, man," troost „dominee".<br />
Nu komt <strong>de</strong> rechte koopmansaard boven. Maar<br />
dominee geeft blijk voor <strong>de</strong>n besten schacheraar<br />
niet on<strong>de</strong>r te doen.<br />
„Zet u vijf-en-twintig gul<strong>de</strong>n als ik niet beter ben ?"<br />
begint <strong>de</strong> patient.<br />
„Zet u dan vijftig als je genezen bent ?" vraagt<br />
dominee.<br />
„Nee, waarachtig niet," zegt <strong>de</strong> koopman, „dan<br />
moet u ook vijftig gul<strong>de</strong>n er <strong>tegen</strong> zetten."<br />
„Top !" roept <strong>de</strong> „dominee", dat is gezegd. Ga nu<br />
maar eens even mee naar <strong>de</strong> alcoof, dan zal ik je<br />
zelf eens masseeren. Dat helpt beter."<br />
En als onze patiënt z'n knieën heeft ontbloot, begint<br />
„dominee" te wrijven met z'n stevige knuisten,<br />
dat het <strong>de</strong>n armen rheumatieklij<strong>de</strong>r geel en groen<br />
voor <strong>de</strong> oogen wordt. En voor al die dominee's zweetdroppels,<br />
die daar bij <strong>de</strong> massage uitbraken, behoef<strong>de</strong><br />
onze patiënt slechts vijf enkele gul<strong>de</strong>ns te betalen !<br />
Nu nog ƒ 7.50 voor <strong>de</strong> nieuwe medicijnen en we<strong>de</strong>r<br />
om heeft <strong>de</strong> portemonnaie een verlichting on<strong>de</strong>rgaan.<br />
van twaalf en een halve gul<strong>de</strong>n.<br />
De portemonnaie-verlichting begint nu ook te<br />
werken op 't gemoed van <strong>de</strong>n patiënt. En vermoe<strong>de</strong>n<strong>de</strong>,<br />
dat on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> zwarte jas van dominee wel een.<br />
gevoelig hart zal kloppen, vraagt hij zoo bij z'n neus<br />
weg : „U is immers predikant ?"<br />
„Ja zeker man, gereformeerd predikant," zegt<br />
goedig „dominee".<br />
„Rustend predikant ?"<br />
„Neen, neen, dienstdoend !" antwoordt dominee<br />
nog hijgend van inspanning.<br />
„Maar dan behan<strong>de</strong>lt u <strong>de</strong> menschen toch niet<br />
erg christelijk; om voor 't wrijven zooveel geld te<br />
nemen," vervolgt <strong>de</strong> patiënt.<br />
„Wel man," roept verontwaardigd „dominee"r<br />
„is dat veel. Als ik je een keer behan<strong>de</strong>l, helpt dat<br />
meer dan dat je vrouw zes dagen wrijft !"<br />
Met pijnlijke knieën en 'n leege portemonnaie<br />
verlaat <strong>de</strong> patiënt <strong>de</strong>n kwakzalver. Als geradbraakt<br />
komt <strong>de</strong> man thuis en <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n Don<strong>de</strong>rdag<br />
gaat hij we<strong>de</strong>rom naar „dominee". Nu echter met het.<br />
vast voornemen om z'n knieën njet weer aan „dominee's"<br />
stevige vuisten te wagen !<br />
„Dan sta ik ook niet voor <strong>de</strong> genezing in en is <strong>de</strong><br />
wed<strong>de</strong>nschap verbroken," zegt dominee gewichtig.<br />
't Blijft dus weer bij <strong>de</strong> medicijnen ad / 7.50. Zoo<br />
gaat het ook <strong>de</strong>n vier<strong>de</strong>n keer, maar <strong>de</strong> vijf<strong>de</strong> maal<br />
wil <strong>de</strong> patiënt toch weer met dominee aan 't han<strong>de</strong>len.<br />
„Zeven gul<strong>de</strong>n en vijftig cent ! vriend, voor <strong>de</strong><br />
medicijnen," zegt „dominee".<br />
„Ja, da's goed en wel, maar 't houdt nu op. Ik.<br />
betaal niet. Maar ik beloof, dat als <strong>de</strong> medicijnen mij<br />
werkelijk genezen, en dat duurt nu immers toch<br />
maar een paar weken meer, dan zal ik eerlijk alles<br />
betalen."<br />
Dat was echter geen accoord en ernstig sprak<br />
„dominee" : „Man, man, <strong>de</strong> Heere moet je genezen^<br />
maar ik geef je mid<strong>de</strong>len."<br />
„En ik raak m'n duiten kwijt," dacht onze patiënt,,<br />
die tot dusver alleen in <strong>de</strong> portemonnaie verlichting<br />
had gevon<strong>de</strong>n, terwijl z'n rheumatiek nog even<br />
hevig is, als toen 's mans rijksdaal<strong>de</strong>rs nog niet naar<br />
dominee's brandkast waren verhuisd.<br />
Tot zoover het verhaal van <strong>de</strong>n patiënt, die ons<br />
welwillend <strong>de</strong>ze inlichtingen verschafte.<br />
Ver<strong>de</strong>r vernemen wij, dat „dominee" hier goe<strong>de</strong>zaken<br />
maakt. Een inwoner van Ansen, gem. Ruinen,<br />
komt al se<strong>de</strong>rt Juni ie<strong>de</strong>ren Don<strong>de</strong>rdag z'n twaalf"<br />
en een halve gul<strong>de</strong>n offeren om daarvoor z'n le<strong>de</strong>maten<br />
te smeren. Dominee's portemonnaie vindt I<br />
ook hier natuurlijk het beste resultaat van <strong>de</strong><br />
„smeer<strong>de</strong>rij". Als we nu nog ten slotte vertellen,,<br />
dat er soms wel een tiental patiënten tegelijk hun<br />
heil bij dominée zochten, dan zal het niemand verwon<strong>de</strong>ren<br />
dat voor dominee het ..zich-wij<strong>de</strong>n-aanhet-lichaamsheil"<br />
<strong>de</strong>r menschheid „klinken<strong>de</strong>r" resultaten<br />
oplevert, dan het arbei<strong>de</strong>n aan het „zieleheil",,<br />
zooals dat een rechtgeaard gereformeerd predikant<br />
betaamt.<br />
Maar ook een dominee ontkomt niet aan het spie<strong>de</strong>ndoog<br />
'<strong>de</strong>r dienaren van <strong>de</strong>n H. Hermandad. En nauwelijks<br />
had <strong>de</strong> wachtmeester van <strong>de</strong> won<strong>de</strong>rlijke practijken<br />
gehoord of hij liet er geen „Gras" over groeien,<br />
en on<strong>de</strong>rzocht <strong>de</strong> zaak, zoodat <strong>de</strong> menschen hier<br />
geen gelegenheid meer hebben om hun dubbeltjesop<br />
dominee's altaar te offeren."'<br />
Reeds in 1896 heeft <strong>de</strong>ze predikant, wegens onbevoegd<br />
uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskunst, kennis met <strong>de</strong>justitie<br />
gemaakt. Red. Mbl.<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
Aan <strong>de</strong> velen, die ons om inlichtingen vroegen aangaan<strong>de</strong><br />
Orviëtanose, voor zoover wij.geen gelegenheid meer kon<strong>de</strong>n<br />
vin<strong>de</strong>n hun per brief te antwoor<strong>de</strong>n, <strong>de</strong>elen wij me<strong>de</strong>, dat het<br />
on<strong>de</strong>rzoek nog niet is afgeloopen. Wij ra<strong>de</strong>n hun aan uiterst<br />
voorzichtig te zijn en voorloopig niet te veel geloof te slaan<br />
aan <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> van attesten, hoe mooi ze ook lui<strong>de</strong>n. Dewijze<br />
waarop <strong>de</strong> Maatschappij (die, voor zoover wij<br />
weten nog niet bestaat) haar waar aanbeveelt, geeft te<br />
<strong>de</strong>nken.<br />
Dr^M. N.. ta H. D* zalf wordt on<strong>de</strong>rzocht; in hetrvolgend<br />
No. hopen wij het resultaat mee te kunnen <strong>de</strong>elen.<br />
J. H. L. D. te '8-0. Wij zijn het met u eens. Met die-<br />
Physical Culture zullen wij ons maar niet bemoeien.<br />
K. S., te B. Wij vin<strong>de</strong>n uwe „Wenken" zeer doelmatig,,<br />
maar <strong>de</strong> opname daarvan valt buiten <strong>de</strong>n kring, waarin on»<br />
blad zich beweegt.<br />
G. v. d. L., te s'-ö. Wij kennen die Plantaardige Pillen.<br />
niet en kunnen u dus geen zeker antwoord geven. De geheele<br />
circulaire ziet er echter zeer kwakzalverachtig uit,,<br />
zoodat wij u het gebruik <strong>de</strong>r pillen bepaald moeten ontra<strong>de</strong>n.<br />
Voorzoover wij weten is een geneesmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong><br />
suikerziekte nog niet gevon<strong>de</strong>n. De meeste mid<strong>de</strong>len, daartoe<br />
aanbevolen, zijn door gewetenlooze kwakzalvers in <strong>de</strong>nhan<strong>de</strong>l<br />
gebracht.<br />
Dr. M. te N. Het staat bij ons vast, dat da man-een...<br />
kwakzalver is; dat bewijst heel zijn optre<strong>de</strong>n. Wij kunnen,<br />
echter in het openbaar weinig <strong>tegen</strong> hem uitrichten, omdathij<br />
geneesheer is en zijne mid<strong>de</strong>len zoodanig fabriceert, dat»<br />
wij, niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> herhaal<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoekingen <strong>de</strong> samenstelling<br />
niet kunnen opgeven*
No, 11. November 1912. Oplaag 7100 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtig«ste Jaargang.<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie van H. VAN GELDER.<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MB. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LIND,<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 9 s-Hertogenbosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉS bij <strong>de</strong>n<br />
Secretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
873, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalver ij:<br />
Me<strong>de</strong> <strong>de</strong>eling en van het Bestuur. — Ag nda van <strong>de</strong> Algem.<br />
Verga<strong>de</strong>ring.<br />
Hoofdartikel: Weer een waarschuwing van Regeeringswege.<br />
Berichten: De Knochendokter te Gronau.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van verschill en <strong>de</strong>n aard:<br />
Auralose. — D D. D. — Voorzichtigheid <strong>tegen</strong>over kwakzalvers.<br />
— Recept van Abdijstroop. — Weer nieuws van<br />
Eilers.<br />
Uit <strong>de</strong> Pers: Bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalverij. — De<br />
Dominé-dokter.<br />
Re chtszaken: Geneeskundige behan<strong>de</strong>ling en medisch<br />
bedrijf.<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Feuilleton: Claes of Nicolaas Tilly als uitvin<strong>de</strong>r van<br />
<strong>de</strong> Haarlemmer Olie.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.<br />
Algemeene Verga<strong>de</strong>ring van <strong>de</strong> Vereeniging<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>,<br />
op ZATERDAG 9 NOVEMBER,<br />
<strong>de</strong>s namiddags half Drie, in het AMERICAN<br />
HÔTEL te AMSTERDAM.<br />
AGENDA:<br />
1. Openingsre<strong>de</strong> van <strong>de</strong>n Voorzitter.<br />
2. Goedkeuring van het jaarverslag van <strong>de</strong>n<br />
Secretaris (Maandblad Maart 1913).<br />
3. Verslag van <strong>de</strong> Commissie tot het nazien van<br />
<strong>de</strong> rekening 1911.<br />
4. Benoeming van <strong>de</strong> Commissie tot het nazien<br />
<strong>de</strong>r rekening 1912.<br />
5. Verkiezing van het Bestuur.<br />
Aan <strong>de</strong> beurt van aftre<strong>de</strong>n zijn <strong>de</strong> heeren :<br />
Mr. J. L. F. BÖTHLINGK:, Dr. G. KOMIJN en<br />
E. J. ABRAHAMS.<br />
Door het Bestuur wor<strong>de</strong>n aanbevolen :<br />
Mr. J. L. F. BÖTHLINGK te Rotterdam ;<br />
W. T. DEL CAMPO te Renesse ;<br />
Dr. G. ROMIJN te Den Bosch ;<br />
Mevrouw ALBLAS—SORBER te Utrecht ;<br />
E. J. ABRAHAMS te Amsterdam ;<br />
Dr. J. STÄRCKE te Amsterdam.<br />
6. Hetgeen ver<strong>de</strong>r ter tafel zal wor<strong>de</strong>n gebracht.<br />
Namens het Bestuur,<br />
E. J. ABRAHAMS,<br />
Secretaris-Penningm.<br />
Weer een waarschuwing van Regeeringswege.<br />
't Is ruim drie jaar gele<strong>de</strong>n — April 1909 —<br />
dat er vanwege <strong>de</strong>n Minister van Buitenlandsche<br />
Zaken een waarschuwing uitging <strong>tegen</strong> een zekeren<br />
KEITH HARVEY, die op groot e schaal in <strong>de</strong><br />
Ne<strong>de</strong>rlandsche bla<strong>de</strong>n mid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> doofheid<br />
adverteer<strong>de</strong>.<br />
Met ingenomenheid plaatsten wij die waarschuwing<br />
in ons blad en voeg<strong>de</strong>n daaraan het<br />
volgen<strong>de</strong> toe:<br />
„Groot was onze verrassing toen wij het bovenstaan<strong>de</strong><br />
lazen, groot ons gevoel van dankbaarheid<br />
<strong>tegen</strong>over <strong>de</strong>n Minister van Buitenlandsche<br />
Zaken die, voorzooverre wij weten, voor <strong>de</strong><br />
eerste maal in Ne<strong>de</strong>rland gebruik maakte van<br />
zijn hooge positie om, op grond van <strong>de</strong> door<br />
hem verkregen gegevens, het Ne<strong>de</strong>rlandsche Volk<br />
te waarschuwen <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> han<strong>de</strong>lingen van een<br />
kwakzalver.<br />
Wanneer men jaren, jarenlang bij <strong>de</strong> bevoeg<strong>de</strong><br />
macht tevergeefs heeft aangeklopt om betere<br />
toepassing van <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> wetten ter bestrijding*van<br />
een maatschappelijk euvel of, wanneer<br />
die toepassing met groote bezwaren gepaard gaat<br />
(wat in casu het geval is), tot na<strong>de</strong>r ingrijpen<br />
van regeeringswege, dan krijgt men een gevoel<br />
van verlichting wanneer men een ministerieele<br />
waarschuwing als <strong>de</strong> bovenstaan<strong>de</strong>, onverwacht<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> oogen krijgt.<br />
Dan zegt men : ein<strong>de</strong>lijk wordt er iets gedaan —<br />
en dat geeft moed voor <strong>de</strong> toekomst. Dat wekt<br />
<strong>de</strong> verwachting op, dat wat <strong>de</strong> eene Minister<br />
doet, <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re niet zal laten, wanneer ook hij<br />
overtuigd wordt — en die overtuiging is o. i.<br />
gemakkelijk bij te brengen — dat, zoolang <strong>de</strong><br />
bestaan<strong>de</strong> wetten niet veran<strong>de</strong>rd zijn, een waarschuwing<br />
van <strong>de</strong> Regeering veel kan bijdragen<br />
tot bescherming van het algemeen <strong>tegen</strong> <strong>de</strong><br />
vijan<strong>de</strong>n, die <strong>de</strong> volksgezondheid en volkswelvaart<br />
steeds meer en meer bedreigen.<br />
En dan, wanneer het blijkt, dat <strong>de</strong>rgelijke<br />
waarschuwingen herhaal<strong>de</strong>lijk noodig zijn, dan<br />
kan het niet an<strong>de</strong>rs of <strong>de</strong> Regeering zal zelf gevoelen,<br />
dat het zóó niet langer gaat, dat een<br />
wet <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij met geneesmid<strong>de</strong>len<br />
en geneesmetho<strong>de</strong>s, een wet <strong>tegen</strong> schaamteloos<br />
bedrog en afzetterij niet langer op zich mag<br />
laten wachten.<br />
Moge het spoedig zoover komen. Wij hopen<br />
dit in het belang van <strong>de</strong> arme slachtoffers, die,<br />
tot nu toe nog bijna onbeschermd, aan <strong>de</strong> listige<br />
kunstgrepen van gewetenlooze kwakzalvers voortdurend<br />
zijn blootgesteld."<br />
Sinds zijn drie jaar verloopen en is in <strong>de</strong>n bestaan<strong>de</strong>n<br />
toestand niets veran<strong>de</strong>rd en alweer is<br />
het <strong>de</strong> Minister van Buitenlandsche Zaken die<br />
han<strong>de</strong>lend optreedt, toevallig weer <strong>tegen</strong> een z.g.<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post. per jaar / 1.26<br />
genezer van doofheid. De „Staatscourant" bevatte<br />
onlangs <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> :<br />
Waarschuwing. Het is gebleken, dat in<br />
<strong>de</strong>n laatsten tijd veel reclame gemaakt wordt<br />
door een zich noemen<strong>de</strong>n dr. L. H. Eurthier,<br />
die ou<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam Auralose een geneesmid<strong>de</strong>l<br />
aanbiedt <strong>tegen</strong> doofheid en an<strong>de</strong>re kwalen.<br />
Naar aanleiding hiervan vestigt <strong>de</strong> Minister<br />
van Buitenlandsche Zaken er <strong>de</strong> aandacht op,<br />
dat een dr. L, H. Eurthier niet bestaat. Het<br />
is een van <strong>de</strong> schuilnamen aangenomen door<br />
<strong>de</strong>n Franschen geneesheer dr. Saison, die geenerlei<br />
vertrouwen verdient en wiens han<strong>de</strong>lingen<br />
reeds meermalen aanleiding hebben gegeven,<br />
tot klachten.<br />
Onnoodig te zeggen, dat wij dit optre<strong>de</strong>n van<br />
<strong>de</strong>n Minister met vreug<strong>de</strong> en dankbaarheid be-s<br />
groeten, maar even onnoodig, dat wij gaarne<br />
zou<strong>de</strong>n zien dat op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze werd voortgegaan<br />
ook ten opzichte van an<strong>de</strong>re kwakzalvers.<br />
Bij eenig on<strong>de</strong>rzoek zou<strong>de</strong> het <strong>de</strong>n Minister spoedig<br />
dui<strong>de</strong>lijk blijken, dat behalve <strong>de</strong> z.g. doofheidgenezers<br />
er nog talrijke buitenlan<strong>de</strong>rs in <strong>de</strong><br />
Ne<strong>de</strong>rlandsche bla<strong>de</strong>n genezing <strong>tegen</strong> allerlei<br />
ziekten beloven, welke personen „geenerlei vertrouwen<br />
verdienen en wier han<strong>de</strong>lingen reeds<br />
meermalen aanleiding hebben gegeven tot klachten".<br />
Ons Maandblad heeft ze reeds herhaal<strong>de</strong>lijk<br />
aangewezen.<br />
Wij schreven boven als onze verwachting :<br />
„Wat <strong>de</strong> eene Minister doet, zal <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re niet<br />
| laten". In die verwachting zijn wij, tot nu toe,<br />
teleurgesteld. Een waarschuwing <strong>tegen</strong> kwakzalvers<br />
vanwege het Ministerie van Binnenlandsche<br />
Zaken ('t geen o. a. zoo dikwijls in Duitschland<br />
geschiedt) is, voor zoover wij weten, hier<br />
te lan<strong>de</strong> nog niet verschenen. En toch, personen,<br />
die onophou<strong>de</strong>lijk z.g. geneesmid<strong>de</strong>len aanbevelen,<br />
doch die „geenerlei vertrouwen verdienen en wier<br />
han<strong>de</strong>lingen reeds meermalen aanleiding hebben<br />
gegeven tot klachten", zijn er ook hier te lan<strong>de</strong><br />
ruimschoots aan te wijzen. De Minister behoeft<br />
zich slechts te wen<strong>de</strong>n tot het lichaam, dat aangewezen<br />
is om in zake <strong>de</strong> volksgezondheid hem<br />
van advies te dienen, tot <strong>de</strong>n centralen gezondheidsraad,<br />
en wij zijn overtuigd, dat hem voldoen<strong>de</strong><br />
gegevens zullen wor<strong>de</strong>n verstrekt om tot<br />
het plaatsen van waarschuwingen in <strong>de</strong> „Staatscourant"<br />
over te gaan.<br />
En naar <strong>de</strong>rgelijke waarschuwingen wordt geluisterd<br />
; zij wor<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n overgenomen<br />
(al verschijnt ook op <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re bladzij<strong>de</strong> een<br />
aanbeveling) en het publiek doet er zijn voor<strong>de</strong>el<br />
mee.
BERICHTEN.<br />
De Knochendokter te Gronau. Men<br />
schrijft uit Tzum aan het Nieuwsblad van Friesland :<br />
Geen onzer patiënten, die in het vorige jaar een<br />
behan<strong>de</strong>ling hebben on<strong>de</strong>rgaan van <strong>de</strong>n Knochendokter<br />
te Gronau, en die maan<strong>de</strong>n lang op voorschreven<br />
wijze te huis nauwkeurig zijn ingewreven<br />
en gesmeerd, heeft tot nog toe eenige baat gevon<strong>de</strong>n,<br />
vandaar dat an<strong>de</strong>re lij <strong>de</strong>n<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> voorgenomen<br />
reis naar Gronau voorshands afzien. Men<br />
hoort thans weinig of niets meer van patiëntenbezoek.<br />
Zeker weet men er in <strong>de</strong>n Gel<strong>de</strong>rschen achterhoek<br />
en in Westfalen, waar dit blad ook wordt<br />
gelezen, meer van.<br />
MEDEDEELINGEN<br />
if AN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
Auralose,<br />
het mid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong>n gekwel<strong>de</strong>n priester.<br />
Naar aanleiding van <strong>de</strong> waarschuwing van<br />
<strong>de</strong>n Minister van Buitenlandsche Zaken, laten<br />
wij hier volgen wat wij, over dit mid<strong>de</strong>l, in het<br />
Maandblad van Augustus' j.1. schreven :<br />
„In het Maandblad van Juni hebben wij al<br />
eenige regels aan <strong>de</strong>ze zaak gewijd, naar aanleiding<br />
van een, in bijna alle bla<strong>de</strong>n, voorkomen<strong>de</strong><br />
advertentie van <strong>de</strong>n abt J. DTJVAL,<br />
waarin <strong>de</strong>ze verklaar<strong>de</strong>, van een bijna volkomen<br />
dooiheid genezen te zijn, door een eenvoudig en<br />
weinig kostbaar mid<strong>de</strong>l. Op aanvrage aan een<br />
opgegeven adres, zou hij „uit naastenlief<strong>de</strong>" dit<br />
mid<strong>de</strong>l gratis me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen.<br />
Uit een, door ons overgenomen, stuk in <strong>de</strong><br />
Bolswardsche Courant bleek, dat iemand, die op<br />
die advertentie schreef, een in 't Fransch gestel<strong>de</strong>n<br />
brief terugkreeg, doch later werd <strong>de</strong> zaak<br />
in <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche taal voortgezet, een bewijs,<br />
dat men er op uit was ons land voor goed te<br />
bewerken.<br />
Een <strong>de</strong>pôthou<strong>de</strong>r was spoedig gevon<strong>de</strong>n, men<br />
behoeft bijna niet vragen wie ? 't Is <strong>de</strong> beken<strong>de</strong><br />
HENRI SANDERS en nu kon 't zaakje eerst goed<br />
aan <strong>de</strong>n gang gaan.<br />
Na <strong>de</strong> eerste advertentie van <strong>de</strong>n abt kwam<br />
<strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> :<br />
„IS DOOFHEID GENEESLIJK ?<br />
Parijs, <strong>de</strong>n 16 Maart 1912.<br />
De on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> Doet er in <strong>de</strong> Geneeskun<strong>de</strong>,<br />
specialiteit, verklaart <strong>de</strong> Auralose van Dr. L. A.<br />
JEurthier herhaal<strong>de</strong>lijk voorgeschreven en beproefd<br />
te hebben bij talrijke ooraandoeningen, als :<br />
Otitis van sclereusen of catarrhalen aard Doofheid,<br />
Oor suisingen, enz., en erkent, dat dit spe<br />
FEUILLETON.<br />
Claes of Nicolaas Tilly als uitvin<strong>de</strong>r<br />
van <strong>de</strong> Haarlemmer Olie.*)<br />
Waar nog in <strong>de</strong>n <strong>tegen</strong>woordigen tijd, <strong>de</strong>n tijd<br />
van verlichting en vooruitgang op allerlei gebied,<br />
een betrekkelijk groot aantal kwakzalvers maar<br />
al te zeer kans en goe<strong>de</strong> gelegenheid zien hunne<br />
mid<strong>de</strong>len op allerlei wijzen, <strong>tegen</strong> alle mogelijke<br />
en onmogelijke ziekten en kwalen aan te prijzen<br />
en aan <strong>de</strong>n man te brengen, hunne beurzen, al<br />
is het dan ook vaak ten koste van het physiek<br />
welzijn hunner me<strong>de</strong>menschen, te vullen, <strong>de</strong><br />
goedgeloovigen als het ware doof zijn en blijven<br />
voor <strong>de</strong> vele waarschuwingen hen van bevoeg<strong>de</strong><br />
zij<strong>de</strong> gegeven, zoo kan het ons ook niet verwon<strong>de</strong>ren<br />
dat vóór 200 jaren, in <strong>de</strong>n tijd waarin<br />
CLAES TILLY leef<strong>de</strong>, het aantal kwakzalvers en<br />
beunhazen nog veel grooter was dan thans. Het<br />
was <strong>de</strong> gul<strong>de</strong>n tijd voor kwakzalvers die in groot e<br />
getale het land en <strong>de</strong> ste<strong>de</strong>n afreis<strong>de</strong>n, krui<strong>de</strong>n<br />
en medicamenten, vaak nietswaardige mid<strong>de</strong>len,<br />
on<strong>de</strong>r allerlei benamingen en in allerlei vorm aan<br />
<strong>de</strong>n man trachtten te brengen, het geld <strong>de</strong>n goe<strong>de</strong>n<br />
bijgeloovige burgers uit <strong>de</strong>n zak klopten,<br />
zich zelfs niet ontzagen met eene groote brutaliteit<br />
zich in <strong>de</strong>ze en gene stad te vestigen, clan<strong>de</strong>stien<br />
en <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> keuren en ordonnansen<br />
van <strong>de</strong> chirurgijns en apothekersgil<strong>de</strong>n<br />
in, het beroep van barbier-chirurgijn uitoefen<strong>de</strong>n<br />
*) Een en an<strong>de</strong>r overgenomen uit <strong>de</strong> Notulen van het<br />
Collegium Medico-pharmaceuticum en an<strong>de</strong>re beschei<strong>de</strong>n,<br />
berusten<strong>de</strong> in het Ste<strong>de</strong>lijk Archief te Haarlem.<br />
cifieke mid<strong>de</strong>l hem steeds <strong>de</strong> grootste voldoening<br />
verschaft heeft. Hij beschouwt het als een plicht<br />
<strong>de</strong> zeer krachtdadige werking vàn dit product<br />
te attesteeren en het is hem bijzon<strong>de</strong>r aangenaam<br />
<strong>de</strong>n uitvin<strong>de</strong>r van dit mid<strong>de</strong>l zijne persoonlijke<br />
erkentelijkheid bij <strong>de</strong>ze te betuigen.<br />
Dr. A. LEDTJY.<br />
5, avenue Taillebourg.<br />
Om alle belanghebben<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> gelegenheid te<br />
stellen <strong>de</strong>n wetenschappelijken grondslag van <strong>de</strong><br />
Auralose te leeren kennen, zendt <strong>de</strong> Société <strong>de</strong><br />
VAuralose 84, rue d'Hanteville te Parijs gratis en<br />
na gewone aanvraag een zeer belangwekkend<br />
werk ter uitlegging.<br />
Generaal-Depot in Ne<strong>de</strong>rland : H. SANDERS,<br />
Heerengracht 22, Amsterdam".<br />
Zooals men ziet is <strong>de</strong> abt (wiens titel blijkbaar<br />
als lokvogel dienst moet doen) verdwenen en<br />
treedt op het tooneel een zekere Dr. L. H.<br />
ETTRTHIER met zijn mid<strong>de</strong>l De Auralose. Het<br />
,,zeer belangwekkend werk ter uitlegging", n.b.<br />
een boekje van 16 bladzij<strong>de</strong>n, draagt tot titel :<br />
De Auralose van Dr. L. H. Eurthier bij <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling<br />
van oorziehten.<br />
Is 't nog noodig aanhalingen uit het boekje<br />
te doen ? 't Is het gewone mo<strong>de</strong>l van al die<br />
kwakzalverboekjes : In een quasi zeer wetenschappelijk<br />
betoog moet dui<strong>de</strong>lijk wor<strong>de</strong>n gemaakt,<br />
dat Auralose.... alles is, dat het berust<br />
op streng wetenschappelijke beginselen en, zoo<br />
staat er in 't hoekje, „dat <strong>de</strong> ont<strong>de</strong>kking van<br />
Dr. EURTHIER een beslissen<strong>de</strong> stap voorwaarts<br />
beteekent voor <strong>de</strong>n voortgang <strong>de</strong>r mo<strong>de</strong>rne<br />
wetenschap."<br />
In een doosje, dat voor het bagatel van vijf<br />
gul<strong>de</strong>n verkocht werd, bevon<strong>de</strong>n zich eenige<br />
kleine, blauwe enveloppes, gemerkt Auralose enz.<br />
en voor <strong>de</strong> eene helft voorzien van het opschrift<br />
Droit en voor <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re helft van Gauche. Elke<br />
enveloppe bevatte een rose-kleurige pleister van<br />
<strong>de</strong>n vorm zooals men ze kent van <strong>de</strong> Spaansche<br />
vliegpleisters, die somwijlen achter het oor wor<strong>de</strong>n<br />
gelegd.<br />
In die pleisters werd, behalve <strong>de</strong> gewone<br />
pleistermassa, geen enkel geneeskrachtig bestand<strong>de</strong>el<br />
aangetroffen, met uitzon<strong>de</strong>ring van benzoëzuur<br />
ijzer, waarvan <strong>de</strong> werking, bij uitwendige<br />
aanwending, wel op nul mag wor<strong>de</strong>n gesteld,<br />
wat betreft fie genezing van doofheid.<br />
Wij hopen dat dit resultaat van het on<strong>de</strong>rzoek<br />
<strong>de</strong> arme dooven, die al zoo menigmaal door <strong>de</strong><br />
gemeenste kwakzalvers zijn geëxploiteerd en<br />
teleurgesteld, zal doen afzien van hun heil te<br />
zoeken bij <strong>de</strong>n franschen won<strong>de</strong>rdoener en zijn<br />
ne<strong>de</strong>rlandschen helper."<br />
of geneesmid<strong>de</strong>len verkochten ; in een' tijd<br />
waarin niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> <strong>de</strong> vele vervolgingen<br />
en bekeuringen, waaraan <strong>de</strong>ze lie<strong>de</strong>n bloot ston<strong>de</strong>n,<br />
hun aantal nog eer<strong>de</strong>r toe dan afnam ; in<br />
een' tijd waarin <strong>de</strong> Stad Haarlem, zooals <strong>de</strong>ken en<br />
vin<strong>de</strong>ren van het Collegium Medico-pharmaceuticum<br />
in een schrijven aan Burgemeesteren<br />
<strong>de</strong>zer stad <strong>de</strong> klacht uiten, „grimméld van beunhazen,<br />
wat <strong>de</strong>voir en en calangie <strong>de</strong>ken en vin<strong>de</strong>ren<br />
van het Collegium Medicum, se<strong>de</strong>rt <strong>de</strong>n tijd van<br />
seven of acht en twintigh Jaare hebben aangewend<br />
en<strong>de</strong> gedaen."<br />
CLAES TILLY was schoolmeester van beroep,<br />
hij was geboren te Lei<strong>de</strong>n en huw<strong>de</strong> 27 Juni<br />
1694 met <strong>de</strong> weduwe van LEENÜERT THOMASZ.<br />
Op 9 februari 1734 werd hij te Haarlem begraven.<br />
Waarschijnlijk meer vrijen tijd dan geld ter<br />
I zijner beschikking hebben<strong>de</strong>, verkocht hij tevens<br />
evenals zoo vele an<strong>de</strong>re lie<strong>de</strong>n van zijn tijd<br />
medicamenten <strong>tegen</strong> allerlei ziekten en gebreken.<br />
Waar <strong>de</strong> verkoop van krui<strong>de</strong>n, medicamenten,<br />
poe<strong>de</strong>rs, balsems etc. bij <strong>de</strong> keuren en ordonnantien<br />
van het Collegium Medico-pharmaceuticum<br />
[ te Haarlem, ingesteld bij Resolutie van Burge<br />
meesteren van 5 November 1692, aan onbe-<br />
| voeg<strong>de</strong> personen verbo<strong>de</strong>n was, moest CLAES<br />
I TILLY in 1718, wegens overtreding van het daarop<br />
betrekking hebbend artikel <strong>de</strong>zer keure, voor<br />
I het Collegium Medicum verschijnen. Hij wordt<br />
overtuigd ,,aan <strong>de</strong>ze en gene medicamenten te<br />
hebben geleverd en verkocht", maar verklaart<br />
van het bestaan <strong>de</strong>r keuren niets geweten te<br />
hebben en kwam op belofte, geen ver<strong>de</strong>re „leve<br />
Naschrift. De aap komt uit <strong>de</strong> mouw. Vermoe<strong>de</strong>lijk<br />
Beeft men vernomen dat naar<br />
EURTHIER informaties zijn ingewonnen, en nu<br />
lazen wij in Het Va<strong>de</strong>rland van 23 Oct. j. 1. <strong>de</strong><br />
volgen<strong>de</strong> advertentie :<br />
„DE KWELLINGEN VAN DOOFHEID.<br />
Indien U aan doofheid of oorensuizen lijdt,<br />
wanhoop dan niet meer. DR. SAISON te Parijs<br />
schrijft U kosteloos een eenvoudig zekerwerkend<br />
en weinig kostend mid<strong>de</strong>l voor dat U van dit<br />
treurig gebrek zal bevrij<strong>de</strong>n.<br />
Schrijf eenvondig aan DR. SAISON, 84 Rue<br />
d'Hauteville, Parijs."<br />
N.B. Hetzelf<strong>de</strong> adres van EURTHIER.<br />
D. D. D.<br />
In het Pharmaceutisch Weekblad van 12 October<br />
doet Mejuffrouw C. H. HUGENHOLTZ, Apotheker<br />
aan het Wilhelmina-Gasthuis te Amsterdam,<br />
een me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling over bovengenoemd kwakzalversmid<strong>de</strong>l,<br />
waaraan wij het volgen<strong>de</strong> ontleenen :<br />
„Een huisarts hier ter ste<strong>de</strong> kreeg niet lang<br />
gele<strong>de</strong>n, kort na elkaar in behan<strong>de</strong>ling twee gevallen<br />
van hevige acute <strong>de</strong>rmatitis (huidontsteking)<br />
aan <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n, bei<strong>de</strong>n na het gebruik van een<br />
mid<strong>de</strong>l, bovenstaan<strong>de</strong>n naam dragend, ontstaan.<br />
„Met het oog op <strong>de</strong> ernstige gevolgen, werd<br />
mij opgedragen <strong>de</strong> samenstelling er van na te<br />
gaan.<br />
„D. D. D. is een vloeistof en wordt in <strong>de</strong>n<br />
han<strong>de</strong>l gebracht in vierkante flacons van 150 c.M 3<br />
inhoud, welke aan alle zij<strong>de</strong>n voorzien zijn van<br />
<strong>de</strong> letters D. D. D.<br />
„Volgens het etiquet zou <strong>de</strong> vloeistof afkomstig<br />
zijn uit Chicago maar ook uit Amsterdam, en<br />
onmisbaar zijn voor het genezen van een 17-tal<br />
huidziekten.<br />
„De vloeistof was in ééne fleseh zuiver groen,<br />
in een an<strong>de</strong>re blauwgroen en verried reeds door<br />
<strong>de</strong>n geur eenige <strong>de</strong>r bestand<strong>de</strong>elen n.1. brandspiritus<br />
en methyl-salicylaat.<br />
„Chemisch werd <strong>de</strong> eerste nog aangetoond ;<br />
het spiritusgehalte bleek pi. m. 85 pet. te zijn.<br />
„Ver<strong>de</strong>r bevin<strong>de</strong>n zich in <strong>de</strong> vloeistof glycerine<br />
en vrij Salicylzuur en eenige druppels geraniumolie.<br />
,,Quantitatief is <strong>de</strong> samenstelling :<br />
Salicylas methyl, (methylsalicylaat) 2.44 pet.<br />
Acid. salicyl. (salicylzuur) 0.66 „<br />
Glycerin. 11.44 „<br />
Spiritus methylat. (brandspiritus) 85 „<br />
„Of <strong>de</strong> scha<strong>de</strong>lijke gevolgen te wijten waren<br />
aan <strong>de</strong> brandspiritus of aan het methylsalicylaat,<br />
kan <strong>de</strong> medicus niet zeggen.<br />
,0,Wanneer <strong>de</strong> samenstellers veel van dit mid-<br />
ranties" meer te zullen doen, met eene vermaning<br />
ditmaal vrij.<br />
Wel verre van zich aan zijne belofte te hou<strong>de</strong>n en<br />
<strong>de</strong>n verkoop van medicamenten te staken, legt<br />
hij zich daarna voornamelijk toe op het maken<br />
en verkoop en van een geheimmid<strong>de</strong>l on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n<br />
naam van „Swavelbalsem", als een specifiek<br />
mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> het graveel en blaassteenen. In<br />
die jaren toch moet het aantal lij<strong>de</strong>rs aan graveel,<br />
maar voornamelijk aan blaassteen bijzon<strong>de</strong>r groot<br />
geweest zijn, in <strong>de</strong> medische handschriften van<br />
dien tijd ontmoeten wij herhaal<strong>de</strong>lijk me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen<br />
over lij<strong>de</strong>rs aan blaassteen en over<br />
plaats gehad hebben<strong>de</strong> steensnij dingen.<br />
In Haarlem waren <strong>de</strong>stijds zelfs door Burgemeesteren<br />
Operateurs aangesteld, speciaal belast<br />
met het doen <strong>de</strong>zer operaties.<br />
Kennen<strong>de</strong> <strong>de</strong> vrees <strong>de</strong>r lij<strong>de</strong>rs, om zich aan<br />
<strong>de</strong>ze kunstbewerking te on<strong>de</strong>rwerpen, kennen<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> vele klachten <strong>de</strong>r geopereer<strong>de</strong>n over het afloop<br />
en <strong>de</strong>r urine uit <strong>de</strong> niet gesloten won<strong>de</strong>n,<br />
maakt CLAES TILLY handig en listig gebruik<br />
of liever gezegd misbruik van <strong>de</strong>ze omstandigheid,<br />
door <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>rs zijn balsem aan te bevelen<br />
als een specifiek en zeker mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> graveel<br />
en blaassteen alsook <strong>tegen</strong> an<strong>de</strong>re kwalen. De<br />
macht en <strong>de</strong> kracht van, reclame waren ook hem<br />
reeds bekend, want door het uitstrooien van<br />
„brieffies''' prijst hij zijn mid<strong>de</strong>l aan. Hij verkondigt<br />
<strong>de</strong>n volke dat „<strong>de</strong> Cragt van dien {balsem) be"<br />
staet in het afdrijven van het graveel en <strong>de</strong> brekingen<br />
<strong>de</strong>r steen, zon<strong>de</strong>r snij<strong>de</strong>n en lekkagies door<br />
het snij<strong>de</strong>n <strong>de</strong>r steen gecauseert, schoon nogh zo<br />
verou<strong>de</strong>rt, onbetwistbaer te genesen".
<strong>de</strong>l verkoopen, wat men, aan het kort na elkan<strong>de</strong>r<br />
voorkomen van <strong>de</strong>ze twee gevallen wel zou<br />
vermoe<strong>de</strong>n, zullen zij een zoet winstje maken, want<br />
<strong>de</strong> prijs per flesch van 150 cM 3 vloeistof bedraagt<br />
ƒ 2.—, terwijl <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> pi. m. 4 cent is."<br />
Naar aanleiding van het bovenstaan<strong>de</strong> brengen<br />
wij in herinnering, dat wij reeds in het Maandblad<br />
van Juni 1911 ernstig <strong>tegen</strong> D. D. D. gewaarschuwd<br />
hebben. Het on<strong>de</strong>rzoek, <strong>de</strong>stijds<br />
ingesteld door mejuffrouw G. JONGBLOED te<br />
Arnhem, gaf een resultaat, dat vrijwel met dat<br />
van mej. HTTGENHOLTZ overeenstemt.<br />
In hetzelf<strong>de</strong> n°. kon<strong>de</strong>n wij <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> verklaring<br />
van een geneesheer, bewijzen<strong>de</strong> <strong>de</strong> gevaarlijkheid<br />
van het mid<strong>de</strong>l, opnemen :<br />
„Onlangs had ik gelegenheid in <strong>de</strong> praktijk een<br />
ernstig voorbeeld van het laatste nauwkeurig<br />
waar te nemen. Te meer achtte ik <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling<br />
van dit geval <strong>de</strong> moeite waard, omdat<br />
<strong>de</strong> patiënt mij vroeger voor <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> kwaal had<br />
geraadpleegd en ik het verloop dus ken<strong>de</strong> bij<br />
juiste behan<strong>de</strong>ling van het proces. Toen nu, in<br />
<strong>de</strong>n aanvang van dit jaar, hij mij vertel<strong>de</strong>, dat<br />
hij het eens met een an<strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>l wil<strong>de</strong> probeeren,<br />
omdat dit hem in drie weken zou genezen,<br />
terwijl ik hier twee tot drie maan<strong>de</strong>n voor<br />
noodig had en hij — ondanks mijn waarschu<br />
wing — ook werkelijk zijn voornemen ten uitvoer j<br />
bracht, was ik in staat <strong>de</strong> werking van zijn won<strong>de</strong>rmid<strong>de</strong>l<br />
nauwkeurig te controleeren.<br />
M., oud 61 jaar, is lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan <strong>de</strong> gevolgen<br />
van een vroeger verkregen syphilitische infectie.<br />
Vooral heeft <strong>de</strong>ze ziekte haar invloed doen gel<strong>de</strong>n<br />
op zijn hersenen; hij is in <strong>de</strong> laatste jaren<br />
zeer „abnormaal" gewor<strong>de</strong>n. — Tevens moet in<br />
dit syphititisch proces <strong>de</strong> oorzaak wor<strong>de</strong>n gezocht<br />
van telkens weer terugkeeren<strong>de</strong> beenzweren. Deze |<br />
genezen in twee tot drie maan<strong>de</strong>n vlot, wanneer<br />
zij op <strong>de</strong> juiste wijze wor<strong>de</strong>n behan<strong>de</strong>ld. In<br />
begin Februari nu had M. we<strong>de</strong>rom last van<br />
zijn ou<strong>de</strong> kwaal en liet zich bepraten het eens<br />
te probeeren met D. D. D. In drie weken was<br />
dan alles genezen. De naam van een Engelschen<br />
dokter (? ?), die het mid<strong>de</strong>l aanbeval, gevoegd<br />
bij <strong>de</strong> verzekering van <strong>de</strong>n drogist, „dat<br />
het zoo'n best mid<strong>de</strong>l was", <strong>de</strong><strong>de</strong>n M. besluiten<br />
bij zich zelf dit won<strong>de</strong>rgeneesmid<strong>de</strong>l toe te passen.<br />
Re<strong>de</strong>neeren <strong>tegen</strong> vriend M. helpt nooit en<br />
nu ook niet ; hij moest en hij zou D. D. D. gebruiken.<br />
Na enkele dagen begon <strong>de</strong> wond al te<br />
trekken en te steken, hetwelk M. voor een zeer<br />
gunstig verschijnsel hield. In het begin van <strong>de</strong><br />
twee<strong>de</strong> week werd <strong>de</strong> pijn heviger, het been<br />
werd rood en zwol sterk op. Desondanks wil<strong>de</strong><br />
M. het mid<strong>de</strong>l doorgebruiken. Voor het eind van<br />
In een <strong>de</strong>r strooibilletten, voorzien van het<br />
wapen van TILLY, staat o. m. vermeld : „Zoo I<br />
iemant steen in zijn Blaas heeft, zal hij zichl<br />
wiskonstiger kunnen visiteren als met pijnlijke<br />
instrumenten van een operateur, want zoodra I<br />
men dit medicament gebruikt, maakt <strong>de</strong> slijm<br />
die om <strong>de</strong> steen en in <strong>de</strong> Blaas is, los en drijft ze<br />
uit en vertoont zich in het water in verschei<strong>de</strong>n<br />
gestaltens, als Spinnekoppen, Pissebed<strong>de</strong>n en<br />
aalsvellenslijm, het is gebeurd dat het water<br />
Gestol<strong>de</strong> als Kalfsvet."<br />
Een en an<strong>de</strong>r is oorzaak dat hij in 1723 we<strong>de</strong>rom<br />
zich voor het Collegium heeft te verant-t<br />
woor<strong>de</strong>n, beschuldigd zijn<strong>de</strong> Bals. sulfuris en<br />
an<strong>de</strong>re dingen te hebben verkocht. Op zijne<br />
"volle confessie het zelve gedaan te hebben en<br />
nog daaglijks te doen, wordt hij veroor<strong>de</strong>eld in<br />
eene geldboete van drie Caroli gul<strong>de</strong>n, die hij direct<br />
voldoet. Deze boete was dan ook, zelfs voor<br />
dien tijd, bijzon<strong>de</strong>r klein, maar <strong>de</strong>ken en vin<strong>de</strong>ren<br />
wil<strong>de</strong>n hem blijkbaar nog niet al te streng straffen,<br />
gewoon sijn<strong>de</strong> (zooals zij later aan Burgemeesteren<br />
schrijven) zulke knapen voor d'eerstenl<br />
rys zeer zagt te behan<strong>de</strong>len.<br />
Art. 33 van <strong>de</strong> keure en ordonnantiën van<br />
liet Collegium med. pharmaceuticum luid<strong>de</strong> :<br />
„Sullen geen operateurs, meesters, meestres-1<br />
„sen, Quaksalvers ofte diergelijcke marckt-vol-<br />
„gers op <strong>de</strong> marckten noch langs <strong>de</strong> straten,<br />
„nocMe in eenige huysen, nochte Herbergen,<br />
„vermogen te verkopen ofte uyt te leveren eenige<br />
„Poe<strong>de</strong>rs, * Confectien, Quinta Essentien, Extracten,<br />
simple ofte gecomponeer<strong>de</strong> Oliën, Bal-<br />
<strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> week toch, zoo re<strong>de</strong>neer<strong>de</strong> hij, was er<br />
geen genezing te wachten. Die <strong>de</strong>r<strong>de</strong> week werd<br />
er een, die <strong>de</strong>n man heugen zal; <strong>de</strong> pijn werd<br />
ondragelijk, drie nachten achtereen sliep hij geen<br />
oogenblik en ten ein<strong>de</strong> raad, riep hij, toen <strong>de</strong><br />
21e dag was aangebroken, mijn hulp in. Het geheele<br />
on<strong>de</strong>rbeen was heftig ontstoken, terwijl drie<br />
weken te voren twee zweren beston<strong>de</strong>n, <strong>de</strong> een<br />
zoo groot als een gul<strong>de</strong>n, <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> nauwelijks<br />
<strong>de</strong>n omvang van een dubbeltje bezittend. Er was<br />
sterke vochtafscheiding, pijn en jeuk. Alvorens<br />
wij met een specifieke behan<strong>de</strong>ling kon<strong>de</strong>n beginnen,<br />
moesten door vochtige omslagen <strong>de</strong> ontstekingsverschijnselen<br />
wor<strong>de</strong>n bestre<strong>de</strong>n. Na 8<br />
weken waren <strong>de</strong> beenzweren geheel verdwenen.<br />
Ernstig dient dus te wor<strong>de</strong>n gewaarschuwd<br />
<strong>tegen</strong> het gebruik van dit mid<strong>de</strong>l. Het „Baat<br />
het niet, het schaadt toch niet" is hier niet van<br />
toepassing, En even ernstig <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> gewetenlooze<br />
han<strong>de</strong>lwijze van <strong>de</strong> meeste drogisten, die<br />
maar voortgaan het goedgeloovig publiek niet<br />
alleen waar<strong>de</strong>looze, maar zelfs gevaarlijke kwakzalversmid<strong>de</strong>len<br />
in <strong>de</strong> hand te stoppen.<br />
Dr. J. E."<br />
zich <strong>tegen</strong> het misbruik maken van hun welwillendheid<br />
beter mogen behoe<strong>de</strong>n dan het <strong>de</strong>n prinselijken<br />
collega <strong>tegen</strong>over Hey gegaan is. Op<br />
zijn minst genomen moet men on<strong>de</strong>r alle omstandighe<strong>de</strong>n<br />
vermij<strong>de</strong>n <strong>de</strong> opdracht aan te nemen<br />
van boeken, van welker inhoud en schrijver men<br />
niet op <strong>de</strong> hoogte is.<br />
(Apoth Zeit.)<br />
Een recept voor Abdijstroop.<br />
Een geachte lezeres zendt ons het volgen<strong>de</strong> :<br />
„Naar aanleiding van een stukje over z.g.<br />
Abdij siroop in het Augustusnummer van het<br />
Maandblad <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij, geef ik hierbij<br />
tevens een recept van „Abdijsiroop", zooals ik<br />
het met goed succès gebruik:<br />
1 pond witte stioop<br />
1 ons zwarte klontjes<br />
1 lepel fijne kaneel<br />
wor<strong>de</strong>n met £ liter water een kwartier lang<br />
gekookt. Daarna voegt men er 3 gram anijsspiritus<br />
bij.<br />
Voor <strong>de</strong> som van 35 cents heb ik een wijnfleschvol<br />
abdij siroop."<br />
Zeker een stroopje dat, bij hoesten, <strong>de</strong> voor<br />
Voorzichtigheid <strong>tegen</strong>over kwakzalvers. keur verdient boven het sa licylzuur-hou<strong>de</strong>nd<br />
Op welke wijze attesten en dankbetuigingen praeparaat van AKKER.<br />
door kwakzalvers wor<strong>de</strong>n verkregen, hebben wij<br />
al dikwijls aangetoond. Hoe voorzichtig men<br />
Weer nieuws van Eilers.<br />
trouwens moet zijn <strong>tegen</strong>over die heer en en met In <strong>de</strong> Enkhuizer Courant is het on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong><br />
welke onbeschaamdheid an<strong>de</strong>rzijds zij te werk opgenomen :<br />
gaan, toont <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling in het<br />
„TUBERCULOSE.<br />
Deutsch-Medizin. Wochenschrift :<br />
Geachte Redactie ƒ<br />
Op een bericht in <strong>de</strong> Gesundheitslehrer, dat een Vergun mij s.v.p. een plaatsje in Uw veelge<br />
boek, geschreven door Dr. HEY, <strong>de</strong> man van het lezen blad voor het volgen<strong>de</strong>.<br />
beruchte Rad-Jo (getiteld : „Der Tropenarzt"), Zooals Uw lezeressen en lezers in <strong>de</strong> annonce<br />
met diens toestemming, aan Dr. LUDWIG, EER- van j.1. Zaterdag in Uw blad gezien hebben,<br />
D IN AND VAN BEIEREN was opgedragen, ontving werk ik in het vervolg met — en on<strong>de</strong>r controle<br />
<strong>de</strong> redactie van genoemd Maandblad, in opdracht van een zeer bekwaam Doctor.<br />
van <strong>de</strong>n Prins, het volgend schrijven :<br />
Nu kunnen <strong>de</strong> on<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling zijn<strong>de</strong> patiën<br />
Z. K. H. Prins, Dr. Ludwig, Ferdinand van ten zich elke maand laten on<strong>de</strong>rzoeken en dan<br />
Beieren werd <strong>de</strong>stijds door <strong>de</strong>n heer Dr. Hey hoor en ze <strong>de</strong> zuivere waarheid. Ook kunnen nu<br />
verzocht <strong>de</strong> opdracht van het genoem<strong>de</strong> werk <strong>de</strong> menschen, die twijfelachtig lang zoogenaamd<br />
te aanvaar<strong>de</strong>n en heeft, zon<strong>de</strong>r van <strong>de</strong>n inhoud verkou<strong>de</strong>n zijn, zich laten on<strong>de</strong>rzoeken, dan<br />
van het boek kennis te nemen, zijn toestemming hooren ze niet als het te laat is, wat hen man<br />
daartoe gegeven, nadat <strong>de</strong> heer Dr. Hey had keert, en kan <strong>de</strong> ziekte, zoo zij daaraan lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, dat hij langen tijd in <strong>de</strong> tropen zijn, direct wor<strong>de</strong>n bestre<strong>de</strong>n ; want het is goed-<br />
als geneeskundige gewerkt had en daar zeer bekooper, beter en min<strong>de</strong>r gevaarlijk, een ziekte in<br />
langwekken<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rvindingen had opgedaan." haar begin te stuiten dan te wachten tot het<br />
Dit betreurenswaardige geval — zegt <strong>de</strong> D. laat of te laat is, wat bij 90 procent van <strong>de</strong><br />
Mediz. Wochenschr. — geeft ons aanleiding onze tuberculoselij<strong>de</strong>rs het geval is.<br />
meermalen uitgesproken meening te herhalen, dat Nu, geachte Redactie, wordt er ook met alle<br />
collega's, die een wetenschappelijke of an<strong>de</strong>re op kracht geijverd voor het Sanatorium en ben ik<br />
<strong>de</strong>n voorgrond tre<strong>de</strong>n<strong>de</strong> plaats innemen in het in on<strong>de</strong>rhan<strong>de</strong>ling om een Villa te huren om zoo<br />
I belang van hun eigen naam, van <strong>de</strong> geneeskun mogelijk nog dit jaar met <strong>de</strong> voorloopige exploidige<br />
literatuur en van <strong>de</strong>n geneeskundigen stand, tatie een aanvang te maken.<br />
asemen, Pillen, Pleijsters, Salven ofte eenige „Respective Coegi Medikum heb verkogt, een<br />
,»an<strong>de</strong>re diergelijcke medicamenten, uijtgeson-l „Me<strong>de</strong>kament Genaamt Swavelbalsem. Dit Me-<br />
,,<strong>de</strong>rt alleen op <strong>de</strong> St. Jans marckten, als wanneer „<strong>de</strong>kament neemt weg, met vermin<strong>de</strong>ring van<br />
„dëselve Operateurs, Meesters, Meestressen en | „pyn alle Graveel en Steen son<strong>de</strong>r Snyen en het<br />
„Quaksalvers, daertoe noch alvooren zullen, „Geneest <strong>de</strong> lekke die door het snyen en uyt-<br />
„moeten versocht en geobtineert hebben, be- „hale <strong>de</strong>r Steen syn veroorsaakt, alwaar het<br />
„hoorlijck consent en<strong>de</strong> schritelijcke Authori- „twalf Jaar Gekontinueert, datse nat gegaan<br />
„satie van Heeren Burgemeesteren, alles op „had<strong>de</strong>, dit Me<strong>de</strong>kament is by myn eerst uyt-<br />
„poene van voor <strong>de</strong> eerste mael ten profyte „gevon<strong>de</strong>. dit me<strong>de</strong>kament is fast in het af dry v e<br />
„van <strong>de</strong>sen Gil<strong>de</strong> te verbeuren een somma van „en Geneest meteen <strong>de</strong> won<strong>de</strong>n die verout syn.<br />
„3 Gul<strong>de</strong>n, en ver<strong>de</strong>r na erigentie van saken, „Gelijk in <strong>de</strong>es nevens Gaan<strong>de</strong> verklaring "blijkt,<br />
„gemulcteert te wer<strong>de</strong>n."<br />
„dit Me<strong>de</strong>kament wert bij myn Gesogt van<br />
Nadat TILLY <strong>de</strong> boete voldaan had, wendt „Menschen uyt alle hollantsche Ste<strong>de</strong>n en veel<br />
hij zich in een gezegeld rekwest tot Burgemees „anleggen<strong>de</strong> oor<strong>de</strong>n en veel hooge en lage Staatsteren<br />
met verzoek toestemming of autorisatie ,,personen van <strong>de</strong>se Stat. Dit medikament is<br />
te bekomen tot verkoop van zijn balsem. Bij „myn verbo<strong>de</strong>n te verkopen van het respektive<br />
een eventueel verkrijgen toch van <strong>de</strong>ze autori „Colesi Medikum en hebben myn meteen <strong>de</strong><br />
satie, voorzien van het ste<strong>de</strong>lijk zegel, zag hij zich „boeten afgevor<strong>de</strong>rt omdat ik het verkogt had<strong>de</strong>n<br />
verkoop van zijn mid<strong>de</strong>l niet alleen verge „<strong>de</strong>n, dog ik kan dat wel inschikke <strong>de</strong>wyl het<br />
makkelijkt maar verkreeg hij daarme<strong>de</strong> een „Colesi Medikum <strong>de</strong> letter van haar Ordonantie<br />
schitterend reclamemid<strong>de</strong>l in han<strong>de</strong>n.<br />
„volgt maar nu verwagt ik voortaan haar gunst.<br />
Bij zijn rekwest aan Burgemeesteren was „Als sij Colesi Medikum in <strong>de</strong>se nevensgaan<strong>de</strong><br />
gevoegd een notarieel opgemaakte verklaring „verklaring sullen sien een ligt opgaan van<br />
van verschillen<strong>de</strong> lie<strong>de</strong>n, die, volgens zijn zeggen, „genesing daar onze voorva<strong>de</strong>rs lang na gesogt<br />
na het gebruik van zijn balsem genezen waren „en niet gevon<strong>de</strong>n hebben.<br />
van hun lij<strong>de</strong>n.<br />
„Ver<strong>de</strong>r is mijn Toekeer tot u E: Groot Agtbare<br />
~T)it rekwest aan Burgemeesteren luidt : „Heere Burgemesteren en versoek met alle<br />
„Gehoorsaamheid of ik in het verkoopen van<br />
„Request aan <strong>de</strong> E<strong>de</strong>l Groot Agtbare Heere<br />
„soo een Heijlsaam Me<strong>de</strong>kament mag conti-<br />
„Burgemeesteren <strong>de</strong>r stad Haarlem.<br />
„nueren.<br />
„E. Groot Agtbare Heere<br />
„Ik blijf UE: Agtbare Gehoorsame<br />
„Met Schuldige Eerbidigheyt Sij u E. Agt-<br />
CLAES TILLY.<br />
i,baarhe<strong>de</strong>n kennelyk, dat ik nu ruym 25 Jaar Haarlem <strong>de</strong>n 28 Augustus 1723.<br />
,,<strong>de</strong> oogluyking van U E. Agtbaarhe<strong>de</strong>n en het<br />
(Wordt^Vervolgd.)
Voor een Sanatorium, waarin ik 20 patiënten<br />
kan opnemen, is echter veel geld noodig, en nu<br />
is besloten een groote bazar te hou<strong>de</strong>n van voorwerpen,<br />
welke door oud-patiënten, patiënten,<br />
vrien<strong>de</strong>n en begunstigers, voornamelijk Dames,<br />
ten behoeve van het doel gegeven wor<strong>de</strong>n.<br />
Thans is ook gel<strong>de</strong>lijke steun een aangenaam en<br />
welkom bewijs dat ie<strong>de</strong>r in waarheid <strong>de</strong> bestrij<strong>de</strong>r<br />
Tuberculose ter harte gaat.<br />
Dus, dames, voor handwerkjes enz., die U<br />
toch zoo mooi kunt maken, houd ik mij beleefd<br />
aanbevolen en ver<strong>de</strong>r voor alles wat men ten<br />
bate van het Sanatorium wenscht af te staan.<br />
De circa zevenhon<strong>de</strong>rd menschen, wien ik het I<br />
leven gered heb, zullen zeker gaarne aan dit<br />
grootsche doel me<strong>de</strong>werken, althans nu <strong>de</strong> medici |<br />
zich voor <strong>de</strong> oplossing van het tuberculose-vraagstuk,<br />
zooals ik dat behan<strong>de</strong>l, interesseeren.<br />
Hopen<strong>de</strong>, geachte Redactie, nu het op daadzaken<br />
aankomt, van alle kanten steun te mogen<br />
ontvangen, verblijft, dankbaar,<br />
met hoogachting,<br />
EILERS.<br />
Oegstgeest, bij Lei<strong>de</strong>n."<br />
Het schijnt met dat Sanatorium toch nog niet<br />
erg te vlotten. Weet iemand ons ook <strong>de</strong>n naam<br />
van <strong>de</strong>n „zeer bekwamen Doctor" te noemen ?<br />
RED.<br />
UIT DE PERS.<br />
Bestrijding <strong>de</strong>r <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Door Dr. B. LEFÉRE en <strong>de</strong>n advocaat CH.LECLERC<br />
is in Za Belgique Médicale een uitvoerige beschouwing<br />
gehou<strong>de</strong>n over <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r onwettige uitoefening<br />
van <strong>de</strong> geneeskunst. On<strong>de</strong>r <strong>de</strong> maatregelen,<br />
die zij voorstellen, behoort (in navolging van wat<br />
men te Parijs heeft zien gebeuren) <strong>de</strong> hervorming<br />
<strong>de</strong>r geneeskundige vereenigingen in werkelijke vakvereenigingen,<br />
die voor <strong>de</strong> stoffelijke belangen hunner<br />
le<strong>de</strong>n opkomen. Deze vereenigingen zou<strong>de</strong>n dan <strong>de</strong><br />
an<strong>de</strong>re maatregelen <strong>de</strong>r overheid kunnen steunen<br />
door in rechten, van <strong>de</strong> kwakzalvers vergoeding<br />
te eischen wegens <strong>de</strong> scha<strong>de</strong>, die zij <strong>de</strong>n geneeskundigen<br />
stand toebrengen. Mannen van gezag — en ook<br />
een reeds in 1878 te Luik gewezen vonnis — geven<br />
steun aan <strong>de</strong> meening, dat ook ze<strong>de</strong>lijke scha<strong>de</strong>,<br />
bijv. <strong>de</strong> afbreuk die aan het ons toekomend vertrouwen<br />
wordt gedaan, aanspraak geeft op vergoeding<br />
volgens het burgerlijke recht. De afkeer <strong>de</strong>r<br />
artsen om zich bij <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalverij<br />
als bena<strong>de</strong>el<strong>de</strong> partij te doen gel<strong>de</strong>n, wordt door <strong>de</strong><br />
schrijvers zeer goed begrepen, maar wat hun als<br />
personen <strong>tegen</strong>staat, behoeft dit niet meer te doen,<br />
als een vereeniging een vergoeding gaat eischen,<br />
waarvan geen <strong>de</strong>r le<strong>de</strong>n persoonlijk voor<strong>de</strong>el geniet.<br />
Dienen zij geen klacht in, dan blijft het ze<strong>de</strong>lijk,<br />
gel<strong>de</strong>lijk en lichamelijk na<strong>de</strong>el, dat aan <strong>de</strong> bevolking<br />
wordt toegebracht, onvermin<strong>de</strong>rd voortwoekeren.<br />
Als ver<strong>de</strong>re maatregelen" stellen <strong>de</strong> schrijvers<br />
on<strong>de</strong>r meer voor : niet langer te eischen, als voorwaar<strong>de</strong><br />
voor <strong>de</strong> strafbaarheid van onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening<br />
<strong>de</strong>r geneeskunst, dat <strong>de</strong>ze uitoefening bij<br />
voortduring geschiedt; verbod van <strong>de</strong>n verkoop en<br />
<strong>de</strong> uitstalling van alle geheime mid<strong>de</strong>len ; verbod<br />
van ie<strong>de</strong>re aanbeveling van mid<strong>de</strong>len in an<strong>de</strong>re dan<br />
geneeskundige bla<strong>de</strong>n ; verbod van <strong>de</strong> vermelding<br />
<strong>de</strong>r werking van mid<strong>de</strong>len op <strong>de</strong> etiketten, of inpakpapieren.<br />
Ver<strong>de</strong>r wenschen zij, dat ie<strong>de</strong>r vonnis wegens<br />
onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r geneeskunst van gerechtswege<br />
in <strong>de</strong> couranten wordt bekend gemaakt.<br />
Reeds in 1899 is in België een voorstel ingediend<br />
om strafbaar te stellen het „<strong>de</strong>kken" van kwakzalvers<br />
door bevoeg<strong>de</strong>n. Het schijnt mij toe, dat strafbaarheid<br />
alleen hier niet voldoen<strong>de</strong> is. Voor een<br />
boete of voor <strong>de</strong> onaangenaamhe<strong>de</strong>n van een gevangenisstraf<br />
kan <strong>de</strong> kwakzalver, die soms met<br />
tonnen gouds werkt, <strong>de</strong>n „<strong>de</strong>kker" wel scha<strong>de</strong>loos<br />
stellen. Maar als het <strong>de</strong>kken van <strong>de</strong>n onbevoeg<strong>de</strong><br />
onverbid<strong>de</strong>lijk wordt gestraft met intrekking <strong>de</strong>r<br />
bevoegdheid, dan is het spoedig gedaan met dit<br />
mid<strong>de</strong>l om <strong>de</strong> rechterlijke macht bij <strong>de</strong> bestrijding<br />
<strong>de</strong>r kwakzalverij lam te slaan. Van <strong>de</strong> enkele artsen,<br />
die nu in een geheel land ter beschikking van <strong>de</strong>n<br />
kwakzalver staan, zal <strong>de</strong> helft zich in het geheel<br />
niet meer eraan wagen en <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re helft zal weldra<br />
buiten staat zijn, <strong>de</strong>n kwakzalver van dienst te zijn.<br />
Er is voor <strong>de</strong>n staat toch alle re<strong>de</strong>n om <strong>de</strong> rechten,<br />
die ons zijn toegestaan op voorwaar<strong>de</strong> dat wij zou<strong>de</strong>n<br />
zweren steeds- naar ons beste weten te zullen han<strong>de</strong>leni<br />
niet langer toe te staan aan hen, die in dit opzicht<br />
meineedig blijken te zijn. En voor <strong>de</strong>n veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong><br />
zou <strong>de</strong> straf misschien een weldaad zijn,<br />
daar zij hem een bevoegdheid ontneemt, welke hem<br />
tot onheil inplaats van tot geluk is geweest.<br />
(Ne<strong>de</strong>rl. Tijdschr. voor Geneesk.)<br />
De Ho miné-dokter.<br />
Gisteren viel onze plaats <strong>de</strong> „eer" te beurt, an<strong>de</strong>r 1<br />
maal bezocht te wor<strong>de</strong>n door <strong>de</strong>n dominé- dokter,<br />
over wien we in ons nummer van j.1. Woensdag (Zie<br />
ons vorig n°.) een vrij uitvoerig artikel opnamen.<br />
De wachtmeester, die al vermoed<strong>de</strong>, dat sinjeur<br />
zou terugkomen, had zich ver<strong>de</strong>kt opgesteld, tenein<strong>de</strong><br />
niet. direct door meneer opgemerkt te wor<strong>de</strong>n.<br />
Met <strong>de</strong>n sneltrein van 9.35 uit Zwolle arriveer<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> man, evenals <strong>de</strong> vorige keeren <strong>de</strong>ftig in 't zwart<br />
met glanzen<strong>de</strong> hooge zij, gou<strong>de</strong>n lorgnet op <strong>de</strong>n<br />
neus, manchetten een vingerbreed uit <strong>de</strong> mouwen,<br />
bruine handschoenen en over <strong>de</strong>n gebogen linker<br />
Beklaag<strong>de</strong>s raadsman, mr. L. VAN GUGCH JR., betwistte,<br />
dat het woord „bedrijf" en het woord „geneeskun<strong>de</strong>",<br />
zulke algemeen gangbare begrippen,<br />
inhou<strong>de</strong>n, dat een na<strong>de</strong>re omschrijving ervan overbodig<br />
zou zijn. Dit blijkt reeds uit <strong>de</strong> omvangrijkejurispru<strong>de</strong>ntie,<br />
welke over <strong>de</strong>ze woor<strong>de</strong>n bestaat..<br />
Voor pi. was het van het meeste gewicht, om verklaard<br />
te zien, dat, hetgeen bekl. <strong>de</strong>ed, niet valt<br />
on<strong>de</strong>r het ,.uitoefenen van <strong>de</strong> geneeskunst".<br />
De H. R-. heeft reeds on<strong>de</strong>rzocht in <strong>de</strong>rgelijke<br />
gevallen, of <strong>de</strong> beklaag<strong>de</strong>, hetzij een diagnose heeft<br />
gesteld, hetzij voor zijn raad geld aannam, hetzij<br />
meer<strong>de</strong>re malen adviezen gaf, voordat <strong>de</strong> H. R.<br />
arm een z.g. stok-parapluie van ongeveer ƒ 7.50 — aannam, dat een bekl. <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> als bedrijf<br />
<strong>de</strong> „kosten" van één dosis medicijnenf!) 'tHandkof- had uitgeoefend.<br />
fertje ontbrak dzen keer.<br />
Voorop staat, dat ie<strong>de</strong>re scheikundige zich met<br />
Nadat meneer het station had verlaten, wan<strong>de</strong>l<strong>de</strong> urine-on<strong>de</strong>rzoek bezig houdt en dat dit niet is „uit<br />
hij door <strong>de</strong> stad, op eenigen afstand gevolgd door oefenen van <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong>". Wanneer, naar aan<br />
<strong>de</strong>n wachtmeester en nagestaard door vele ingezeleiding van het urine-on<strong>de</strong>rzoek, een raad wordt<br />
tenen en marktbezoekers, die al da<strong>de</strong>lijk begrepen, gegeven, behoeft zoon practische raad nog geen<br />
dat het „dominé" was, waarom dan ook <strong>de</strong> meesten medische raad te zijn. Het eenige wat dus overblijft,<br />
een lach niet kon<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>rdrukken.<br />
om van bekl. te zeggen, dat hij <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> uit<br />
Dominé had zeker al gehoord, .dat z'n „praktijk"<br />
oefen<strong>de</strong>, is dus gelegen in het verzen<strong>de</strong>n van het ge<br />
hier ter ste<strong>de</strong> door ons blad in wij<strong>de</strong>n omtrek bekend<br />
drukte lijstje, waarop het dieet stond vermeld.<br />
was gemaakt, althans hij kocht op 't bureau een Deze lijst evenwel is van algemeene bekendheid<br />
exemplaar van ons vorig nummer en met <strong>de</strong>ze voor en in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l verkrijgbaar. Zelfs <strong>de</strong> scheikundige<br />
hem zeer aangename (?) lectuur in z'n zak, richtte <strong>de</strong>r rechtbank, v. LEDDEN HTJLSEBOSCH, heeft een<br />
hij z'n schre<strong>de</strong>n naar z'n „consultatiebureau" en boekje geschreven over het dieet bij suikerziekte en<br />
„kliniek" in <strong>de</strong> alcoof van Rengelink in <strong>de</strong> Voor niemand zal toch van hem zeggen, dat hij <strong>de</strong> geneesstraat.kun<strong>de</strong><br />
uitoefent.<br />
Op <strong>de</strong> stoep van een an<strong>de</strong>r huis posteer<strong>de</strong> zich nu Ook heeft <strong>de</strong>ze bekl. geen diagnose, na een me<br />
onze wachtmeester, tenein<strong>de</strong> een oogje in 't zeil te disch on<strong>de</strong>rzoek gesteld, om <strong>de</strong> eenvoudige re<strong>de</strong>n<br />
hou<strong>de</strong>n en eens op te letten op <strong>de</strong> dingen, die komen dat <strong>de</strong> zieke vrouw achter <strong>de</strong> schermen gebleven is:.<br />
zou<strong>de</strong>n. Dat meneer z'n praktijk zou vervolgen, wil<strong>de</strong> In <strong>de</strong> dagvaarding staat bovendien niet vermeld,,<br />
hij niet aannemen, maar men kon niet weten. dat bekl. geld heeft aangenomen, en dat hij meerma<br />
Het duur<strong>de</strong> niet lang of een mannelijke patiënt len <strong>de</strong>rgelijke han<strong>de</strong>lingen pleeg<strong>de</strong>. Al <strong>de</strong>ze omstan<br />
ging <strong>de</strong> woning binnen. In z'n portemonnaie had-ie dighe<strong>de</strong>n dienen vermeld, wil er, volgens <strong>de</strong>n H. R.r<br />
zeker nog niet genoeg verlichting bespeurd. Arme sprake zijn van „bedrijf". (Arresten var 27 Nov.<br />
man ! Was'ie toch liever naar een dokter, een werke- 1905 W. 8305 ; 3 Juni 1907 W. 8561 ; 23 Dec. 1908lijken<br />
dokter gegaan. Zeer zeker zou hij dan voor- W. 8638).<br />
<strong>de</strong>eliger zijn uitgeweest en was'ie wellicht radicaal Nadat het O. M. nog betoogd had, dat het stellen<br />
van z'n kwaal genezen.<br />
van een diagnose geen criterium is voor een medische-<br />
Maar neen ! Mundus vult <strong>de</strong>cipi, <strong>de</strong> wereld wil bebehan<strong>de</strong>ling, maar dat het geven van medischen<br />
drogen zijn !<br />
raad een han<strong>de</strong>ling stempelt tot het uitoefenen van-<br />
Ook 'n lid van 't zwakke geslacht en nog wel iemand, <strong>de</strong> geneeskunst, bepaal<strong>de</strong> <strong>de</strong> rechtbank haar uit<br />
die Jan en Alleman tracht wijs te maken, dat ze al spraak over 14 dagen. {Telegraaf.)<br />
geheel van heur rheumatiek is genezen, schoot het De rechtbank, overwegen<strong>de</strong>, dat in casu <strong>de</strong> ge<br />
nauwe steegje naast <strong>de</strong> woning binnen. De rheumaneeskun<strong>de</strong> als bedrijf is uitgeoefend, vernietig<strong>de</strong> toen<br />
tische pijne waren zeker teruggekomen waarom ze het vonnis van <strong>de</strong>n kantonrechter en veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong>^<br />
nog eens — maar dan misschien ook voor 't laatst — bekl. tot / 40 — boete subs. 40 dagen hechtenis.<br />
haar portemonnaie ontlasten wil<strong>de</strong> van ƒ 7.50. Men<br />
kon 't immers eens niet weten !<br />
Het bleek echter, dat <strong>de</strong> dominé-dokter zich in CORRESPONDENTIE<br />
onze stad niet meer veilig achtte. Want ongeveer<br />
kwart voor elf pakten' ie z'n biezen en nam'ie af J. R. te R. Califig is een aromatische stroop, waarvanv<br />
scheid van <strong>de</strong> familie Rengelink met een <strong>de</strong>ftig, het hoofdbestand<strong>de</strong>el is een afkooksel van sennabla<strong>de</strong>n, vijgen<br />
langzaam uitgesproken : „De zegen !" (2Ieppeler Cl.) en kruidnagelen. Het recept kan ie<strong>de</strong>r apotheker gereed<br />
maken volgens <strong>de</strong> „Voorschriften voor spécialités" uitgegeven<br />
vanwege <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rl. Maatschappij tot bevor<strong>de</strong>ring <strong>de</strong>r Phar<br />
RECHTSZAKEN. I macie.<br />
J. H. L. D. te '8-0. Tegen het Systeem Elmer Shirley.<br />
waarvoor <strong>tegen</strong>woordig weer zoo'n uitgebrei<strong>de</strong> reclame wordt<br />
0?er geneeskundige behan<strong>de</strong>ling en gemaakt, is gewaarschuwd in het Maandblad van Januari j.1.<br />
medisch bedrijf.<br />
De gehoor olie van Dr.<br />
De kantonrechter te Amsterdam had een scheikundige,<br />
H. W. V.(ALKENAAR) uit Den Haag, ontslagen<br />
van rechtsvervolging, op grond, dat <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> ten<br />
laste legging geen veroor<strong>de</strong>eling kon me<strong>de</strong>brengen.<br />
Bekl. was gedagvaard ter zake, dat hij op 20 Maart<br />
1.1. te Amsterdam, in een perceel aan <strong>de</strong>n Kloveniersburgwal<br />
100, zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> daartoe vereischte wettelijke<br />
bevoegdheid te bezitten, buiten noodzaak <strong>de</strong><br />
geneeskunst als bedrijf heeft uitgeoefend, door aan<br />
J. V., die hem kwam raadplegen over een ziekte,<br />
waaraan een zekere vrouw lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong>.zou zijn, aan te<br />
ra<strong>de</strong>n, dat <strong>de</strong>ze vrouw geduren<strong>de</strong> <strong>de</strong> eerste maand<br />
bruin brood moest eten, alle weken hem haar urine<br />
moest laten on<strong>de</strong>rzoeken, zich bij herhaling moest<br />
laten wegen en zich had te hou<strong>de</strong>n aan een lijst van<br />
spijzen, die zij alleen, (d. w. z., bij uitsluiting van<br />
an<strong>de</strong>re spijzen), zou mogen nuttigen en welke lijst<br />
haar eenigen tijd later door bekl. is toegezon<strong>de</strong>n."<br />
De feiten, zoo als die in <strong>de</strong> dagvaarding opgeschreven<br />
ston<strong>de</strong>n, wer<strong>de</strong>n door <strong>de</strong>n bekl. volmondig erkend.<br />
De ambtenaar van het O. M. mr. JORISSEN, die<br />
in<strong>de</strong>rtijd als ambtenaar bij het kantongerecht, <strong>de</strong><br />
dagvaarding had uitgebracht, ver<strong>de</strong>dig<strong>de</strong> thans in<br />
hooger beroep voor <strong>de</strong> 6e kamer <strong>de</strong>r rechtbank<br />
zijn standpunt <strong>tegen</strong>over het vonnis van <strong>de</strong>n kantonrechter,<br />
die bekl. ontslagen had van rechtsvervolging,<br />
omdat het woord „bedrijf" in <strong>de</strong> dagvaarding niet<br />
na<strong>de</strong>r wordt omschreven en een juridische qualifieatie<br />
inhoudt. De ambtenaar achtte evenwel het woord<br />
„bedrijf" op zichzelf dui<strong>de</strong>lijk genoeg, om zijn bedoelingen<br />
te omschrijven. Bovendien vermeldt het vervolg<br />
<strong>de</strong>r dagvaarding een na<strong>de</strong>re omschrijving van<br />
het begrip „geneeskundig bedrijf". Op <strong>de</strong>zen grond<br />
vroeg spr. vernietiging van het beroepen vonnis<br />
met veroor<strong>de</strong>eling van bekl. tot / 300 boete subs. 60<br />
dagen hechtenis (het maximum <strong>de</strong>r wettelijke straf).<br />
1 Schmidt, die, blijkens <strong>de</strong> advertentie,,<br />
weer schijnt op te duiken, is eea oud mid<strong>de</strong>l, bestaan<strong>de</strong> uit<br />
vette olie, kamfer en kajoepoetiholie, reeds besproken in het<br />
Maandblad van Maart 1897. Ook <strong>de</strong> Gezondheidsraad van<br />
Karlsruhe heeft <strong>tegen</strong> het mid<strong>de</strong>l gewaarschuwd.<br />
N. te A. The Koenig Medicine, waarvan HENRI SANDERS<br />
thans weer in een fransch boekje werk maakt, is ons ook<br />
niet vreemd. Het Maandblad van April 1907 kan u na<strong>de</strong>r<br />
inlichten, 't Is een echte kwakzalversboel, waarop wij spoedig<br />
terugkomen.<br />
O. H. J. v. S. te U. Uit alles — en vooral fdoor diebehan<strong>de</strong>ling<br />
per brief — blijkt het ons, dat Sève Capillaire<br />
kwakzalverij is. Wij kon<strong>de</strong>n niets na<strong>de</strong>rs te weten komen<br />
en daar het mid<strong>de</strong>l, voor zoover wij kon<strong>de</strong>n nagaan, niet<br />
in ons land geadverteerd wordt, vin<strong>de</strong>n wij een on<strong>de</strong>rzoek<br />
nog niet noodig.<br />
Dr. M. N. te H. Het on<strong>de</strong>rzoek van <strong>de</strong> zalf kost meer<br />
tijd en moeite dan wij dachten. Gij moet nog een maand<br />
geduld hebben.<br />
Mej. M. R. te L. Dank voor uw schrijven. Die tabletten<br />
zijn ook van onzentwege in on<strong>de</strong>rzoek en het kan best zijn,<br />
dat uw on<strong>de</strong>rzoeker het aan 't rechte ein<strong>de</strong> heeft. Spoedig<br />
meer hierover. Uw recept voor Abdijstroop hebben wij<br />
t. a. p. opgenomen.<br />
P. F. K. te -R. Wij danken u voor uwe verschillen<strong>de</strong><br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen. Het was ons onbekend, dat er te Delfzijl<br />
een geneesheer was, die een Mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> vallen<strong>de</strong> ziekte<br />
verzond, maar <strong>de</strong> door u aan ons verstrekte stukken laten<br />
geen twijfel achter, dat <strong>de</strong> geneesheer F. J. DRUKKER op<br />
<strong>de</strong>rgelijke wijze da geneeskunst uitoefent.<br />
Iets nieuws is het mid<strong>de</strong>l niet; het komt overeen met<br />
het beken<strong>de</strong> kwakzalversmid<strong>de</strong>l : Antiépilephque Uten, dat^<br />
op zijn beurt, niets an<strong>de</strong>rs is dan een groengekleur<strong>de</strong> oplossing<br />
van broomkaUv/m.<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek, verricht door <strong>de</strong>n heer N. KEULEMANS te-<br />
Amsterdam, heeft aangetoond, dat het mid<strong>de</strong>l van DRUKKER<br />
niets an<strong>de</strong>rs is dan een oplossing van 9.1 % broomkalimm,<br />
groeit gemaakt door een fluoresceeren<strong>de</strong> kleurstof. Het isniet<br />
zoo sterk als <strong>de</strong> drank van UTEN, die ongeveer 16 %<br />
bevat, maar zeker toch nog sterk genoeg om het gebruik,.<br />
vooral voor een kind van 3 jaar, geenszins als onscha<strong>de</strong>lijk<br />
te beschouwen.<br />
Uw geneesheer zal u intusschen wel na<strong>de</strong>r inlichten.
No, 12. December 1912. Oplaag 7000 Exemplaren. Twee-en-<strong>de</strong>rtigste Jaargang,<br />
Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Vereeniging<br />
TEGEN DE KWAKZALVERIJ<br />
on<strong>de</strong>r Redactie vah H. VAN GELDER,<br />
Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging : MR. P. W. DE KONING, Advocaat te Amsterdam, VOORZITTER ; MR. J. L. F. BöHTLINGK, Substituut-Officier van<br />
Justitie bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Rotterdam ; MR. A. A. CNOPIUS, Substituut-Officier bij <strong>de</strong> Arrondissements-Rechtbank te Utrecht ;<br />
J. M. VAN ELK, te Eef<strong>de</strong> ; MR. A. VAN DER ELST, Ambtenaar van het O. M. bij het Kantongerecht te Lei<strong>de</strong>n ; Ds. F. C. FLEISCHER,<br />
Doopsgez. Predikant, te Winterswijk ; C. NANNES GORTER, Journalist te Alkmaar ; P. KEG Cz., Oud-Postdirecteur te Mid<strong>de</strong>lburg ; MR. A. LINT),<br />
Advocaat te Amsterdam ; J. VAN RIEL, Dir. Mil. Apotheker, Directeur van het Rijks Magazijn van Geneesmid<strong>de</strong>len te Amsterdam ; DR. G. ROMIJN,<br />
Inspecteur van <strong>de</strong> Volksgezondheid te 's-Hertogeribosch ; E. J. ABRAHAMS, Arts te Amsterdam, SECRETARIS-PENNINGMEESTER.<br />
Ie<strong>de</strong>r Lid ontvangt één Exemplaar van het Maandblad en heeft recht op hoogstens 10 Exemplaren ter gratis-verspreiding.<br />
LID DER VEREENIGING is ie<strong>de</strong>r die haar doel helpt bevor<strong>de</strong>ren<br />
en een Contributie betaalt van / 3.—.<br />
Adres voor <strong>de</strong> REDACTIE van het Maandblad bij <strong>de</strong>n Redacteur,<br />
AMSTEL 102 te Amsterdam ; voor het BESTUUR DER VEREENI<br />
GING en voor AANGIFTE van LEDEN en ABONNÉS bij <strong>de</strong>n<br />
Seoretaris-Penningmeester E. J. ABRAHAMS, Arts, KEIZERSGRACHT<br />
J73, AMSTERDAM, bij wien ook losse exemplaren van het Maandblad<br />
moeten wor<strong>de</strong>n aangevraagd.<br />
lij dit Ho. behoort een Bijvoegsel.<br />
INHOUD.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalver ij:<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur. — Bureau voor navraag<br />
omtrent kwakzalverij. — Verslag van <strong>de</strong> Algem. Verga<strong>de</strong>ring.<br />
— Waarschuwing <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Abdijstroop.<br />
Hoofdartikelen: Samenstelling van <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len in<br />
1912 on<strong>de</strong>rzocht. —Smokkelarij van vijftienhon<strong>de</strong>rd gul<strong>de</strong>n.<br />
Berichten: Waarschuwing van <strong>de</strong>n Centralen Gezondheidsraad<br />
<strong>tegen</strong> Winter Co. — Tuberculose* en kwakzalverij.<br />
— ..Ons Blad" weigert kwakzalversadvertenties. —<br />
De geneeskundige helper van Eilers. — De Knochendokter<br />
te Gronau.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van verschillen<strong>de</strong>n aard:<br />
Radioline. — Prof. Kouwer en Rad-jo. — Lezingen over<br />
kwakzalverij. — Panacea, een nieuw mid<strong>de</strong>l van Eilers. —<br />
Goe<strong>de</strong> voorbeel<strong>de</strong>n uit het buitenland. — Voortgaan<strong>de</strong> strijd<br />
in het buitenland.<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen: Natuurlijke<br />
Gezondheidshersteller Winter Co.<br />
Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen van het Bestuur.)<br />
Als nieuwe le<strong>de</strong>n hebben zich aangemeld <strong>de</strong><br />
beeren :<br />
G. VAN BEMMEL, arts Bleskensgraaf.<br />
J. VAN DER MOLEN, arts Edam.<br />
P. M. S. VAN LEEUWEN, arts De Rijp.<br />
Dr. A. VAN RHIJN, arts Lei<strong>de</strong>n.<br />
BERICHT.<br />
Het Bestuur heeft besloten een bureau in te<br />
richten, waar ie<strong>de</strong>r die iets omtrent Kwakalverij<br />
wenscht te vernemen, mon<strong>de</strong>linge inlichtingen<br />
en raad kan verkrijgen.<br />
Het bureau houdt zitting ie<strong>de</strong>ren Maandagavond<br />
te 7 uur, Keizersgracht 373, Amsterdam.<br />
Namens het Bestuur,<br />
E. J. ABRAHAMS,<br />
Sec? etaris-Penn.<br />
Verslag van <strong>de</strong> Algemeene Verga<strong>de</strong>ring op<br />
Zaterdag 9 November 1912.<br />
De voorzitter opent te half drie <strong>de</strong> verga<strong>de</strong>ring<br />
met <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> re<strong>de</strong>;<br />
Mijne Heeren,<br />
In <strong>de</strong> eerste plaats wil ik u welkom heeten op<br />
<strong>de</strong>ze Algemeene Verga<strong>de</strong>ring <strong>de</strong>r Vereeniging<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. Mogen uwe en onze bemoeiingen<br />
ook ditmaal strekken ten bate van<br />
diegenen, die geneigd zijn meer te hechten aan<br />
<strong>de</strong> kracht en <strong>de</strong> veelvuldigheid waarme<strong>de</strong> eenbelofte<br />
wordt gedaan, dan aan <strong>de</strong> persoon en<br />
<strong>de</strong> betrouwenswaardigheid van <strong>de</strong>ngene die <strong>de</strong><br />
belofte doet. Zij die voor veel geld illusies koopen<br />
zijn velen. Laten wij er voor blijven zorgen, zooveel<br />
mogelijk, dat het niet <strong>de</strong> spaarpenningen<br />
en niet <strong>de</strong> gezondheid zijn, waarmee <strong>de</strong> korte<br />
hoop en <strong>de</strong> lange ontgoocheling wor<strong>de</strong>n gekocht.<br />
Onze Vereeniging bl^ef ook dit jaar vrij wel in<br />
hetzelf<strong>de</strong> doen wat het aantal harer le<strong>de</strong>n betreft.<br />
Ook haar werkkring bleef ongeveer <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong>.<br />
Ik zal over <strong>de</strong>ze dingen, die elk onzer bekend<br />
zijn, niet uitwij<strong>de</strong>n.<br />
Op een paar gebeurtenissen echter wensch ik<br />
even Uwe aandacht te vestigen.<br />
In <strong>de</strong> eerste plaats daarop, dat wij gemeend<br />
hebben <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> reclame voor <strong>de</strong> granuline stelling<br />
te moeten nemen, gij weet het allen, een<br />
mid<strong>de</strong>l door een dokter uitgevon<strong>de</strong>n, toen door<br />
hem in een N. V. ingebracht, en sindsdien met<br />
alle bewustheid op <strong>de</strong> wijze <strong>de</strong>r kwakzalvers<br />
aanbevolen, zon<strong>de</strong>r vrijstaand wetenschappelijk<br />
on<strong>de</strong>rzoek, zon<strong>de</strong>r voldoen<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoek van .<strong>de</strong><br />
zij<strong>de</strong> <strong>de</strong>r ingewij<strong>de</strong>n, als een geheimmid<strong>de</strong>l, en dat<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> tering. Wij meenen dat wat hier gebeurd<br />
is van gene zij<strong>de</strong>, zeer treurig en zeer be<strong>de</strong>nkelijk<br />
is. Er is een soort van adat on<strong>de</strong>r geneeskundigen,<br />
dat <strong>de</strong> vruchten van hun on<strong>de</strong>rzoek gemeen<br />
goed zullen zijn, doch ook alleen dan, wanneer<br />
ten volste on<strong>de</strong>rzocht is. Tegen <strong>de</strong>ze twee<br />
eerste beginselen van <strong>de</strong> geneeskundige eer is<br />
hier gezondigd. Wij wenschen hier nog eens te<br />
herhalen, dat zelfs al ware <strong>de</strong> uitvin<strong>de</strong>r te goe<strong>de</strong>r<br />
trouw, dan nog <strong>de</strong> wijze waarop strenge afkeuring<br />
verdient. Want zoo eenige adat in eenigen stand,<br />
in het algemeen belang <strong>de</strong>r menschheid is, dan<br />
is het <strong>de</strong>ze.<br />
In <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> plaats een zeer verblij<strong>de</strong>nd verschijnsel.<br />
De regeering heeft tot tweemaal toe<br />
Geplaatste bijdragen en on<strong>de</strong>rzoekingen van kwakzalversmid<strong>de</strong>len en<br />
spécialités wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>sverlangd gehonoreerd.<br />
Het nadrukken .van artikelen uit dit blad is niet alleen geoorloofd^<br />
doch wordt zelfs dringend verzocht.<br />
| in <strong>de</strong> Staatscourant <strong>tegen</strong> eene uiting en on<strong>de</strong>rneming<br />
van <strong>de</strong>n kwakzalversgeest gewaarschuwd<br />
en merkwaardig genoeg, in bei<strong>de</strong> gevallen waar<br />
het <strong>de</strong> doofheid betrof. Werkelijk hoogst, hoogst<br />
bevredigend. En terecht heeft <strong>de</strong> regeering het<br />
gehoor in <strong>de</strong> eerste plaats beschermd, waarschijnlijk<br />
uitgaan<strong>de</strong> van <strong>de</strong> gedachte dat wanneer<br />
<strong>de</strong> doofheid in alle vormen, ook in regeeren<strong>de</strong><br />
kringen geëindigd zal zijn en men altijd zal kunnen<br />
en willen luisteren naar <strong>de</strong> stem van wetenschap<br />
en ervaring, wel het grootste bezwaar in<br />
onzen strijd zal zijn opgeheven. Dat dan <strong>de</strong><br />
regeeren<strong>de</strong> macht met ons <strong>de</strong>n strijd zal aanbin<strong>de</strong>n<br />
en doen wat wij niet vermogen, dat staat<br />
bij ons vast. Maar thans reeds onzen dank namens<br />
hen die bij <strong>de</strong> waarschuwing baat von<strong>de</strong>n, en<br />
ABONNEMENTSPRIJS, Franco per post per jaar / 1.26<br />
nog meer namens ons zelven voor het bemoedigen<strong>de</strong><br />
antece<strong>de</strong>nt.<br />
En ten slotte wil ik nog wijzen op het succes<br />
dat wij had<strong>de</strong>n van onze bemoeiingen, toen een<br />
<strong>de</strong>r zeer groote kwakzalvers in dit jaar \ ons<br />
land <strong>de</strong> eer van zijn bezoek heeft aangedaan.<br />
Ik geloof dat wij met tevre<strong>de</strong>nheid op<br />
onze pogingen van toen kunnen terugzien. De<br />
pulsacon heeft hier geen ingang gevon<strong>de</strong>n en een<br />
twee<strong>de</strong> Sequah werd Macaura hier niet. Zoo op<br />
gezette tij<strong>de</strong>n komen zij als planeten onzen kring<br />
doorzwerven en verdwijnen weer spoorloos. De<br />
ziekten die zij heeten te verdrijven blijven helaas.<br />
In<strong>de</strong>rdaad, het is niet met marktgeschreeuw en<br />
humbug dat het menschdom geholpen kan wor<strong>de</strong>n<br />
en niet met ein<strong>de</strong>looze advertenties en portretten<br />
driemaal levensgroot. En het is heel verblij<strong>de</strong>nd<br />
dat het groote publiek daarvoor nu eens<br />
niet bezweken is, want <strong>de</strong> menschelijke natuur<br />
schijnt daartoe te lei<strong>de</strong>n.<br />
En hierme<strong>de</strong> mijne heeren, verklaar ik <strong>de</strong>ze<br />
verga<strong>de</strong>ring voor geopend, (applaus.)<br />
Het jaarverslag over 1911 van <strong>de</strong>n secretarispenningmeester<br />
wordt goedgekeurd evenals <strong>de</strong><br />
rekening en verantwoording.<br />
Tot le<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> commissie tot nazien van <strong>de</strong><br />
rekening 1912 wor<strong>de</strong>n aangewezen: Mevrouw<br />
ALBLAS SORBER, Mejuffrouw HTJGENHOLTZ en<br />
Dr. J. STÄRCKE. Tot le<strong>de</strong>n van het algemeen<br />
bestuur wor<strong>de</strong>n herkozen <strong>de</strong> heeren ABRAHAMS,<br />
BÖTHLINGK en ROMIJN<br />
De Secretaris-penningmeester,<br />
E. J. ABRAHAMS<br />
De on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> waarschuwing wordt <strong>de</strong>zer<br />
dagen vanwege <strong>de</strong> Vereeniging — daarin geholpen<br />
door vele Af<strong>de</strong>elingsbesturen van het Groene en<br />
Wttte Kruis en door Gezondheidscommissies —<br />
ruimschoots verspreid. Zij, die lust gevoelen om.<br />
ook aan <strong>de</strong>ze verspreiding me<strong>de</strong> te werken,<br />
wor<strong>de</strong>n verzocht .zich daartoe in verbinding te<br />
stellen met <strong>de</strong>n Secretaris-Penningmeester onzer<br />
Vereeniging.<br />
Waarschuwing <strong>tegen</strong> DE ABDIJSIROOP,<br />
zoogenaamd uit het klooster Sancta Paulo te<br />
Carthagena van Akker te Rotterdam.<br />
Een klooster Sancta Paulo te CAR<br />
THAGENA bestaat niet.<br />
Het is gephantaseerd door L. J. AKKER,<br />
en <strong>de</strong> fabriek van <strong>de</strong> Abdijstroop staat in <strong>de</strong><br />
Alkema<strong>de</strong>straat te ROTTERDAM.<br />
De leugen van <strong>de</strong> Abdij heeft ongetwijfeld
ten doel een zekeren invloed uit te oefenen op<br />
<strong>de</strong> geloovige menigte. Schan<strong>de</strong>lijk ! Niet waar ?<br />
De Abdijstroop, aanbevolen als „het eenig<br />
tot dusverre beken<strong>de</strong> afdoend mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong><br />
Borst-en Long aandoeningen, Engelsche<br />
ziekte, Asthma, Kink-hoest, verou<strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
en hardnekkige verkoudhe<strong>de</strong>n<br />
enz. enz." bestaat uit niet s an<strong>de</strong>rs<br />
dan aardappelstroop, lichtbruin<br />
gekleurd en rieken<strong>de</strong> naar kaneel, waarbij een<br />
beetje salicylzuur is gevoegd, een mengseltje<br />
dat onmogelijk datgene kan doen,<br />
wat AKKER ervan belooft.<br />
De suiker van <strong>de</strong> aardappelstroop zal misschien<br />
bij het hoesten eenige tij<strong>de</strong>lijke verzachting<br />
aanbrengen, maar meer is van het vocht<br />
niet te verwachten. Ja, nog iets ; het Salicylzuur<br />
kan, zelfs in geringe hoeveelhe<strong>de</strong>n,<br />
oorzaak van scha<strong>de</strong>lijke nevenwerking zijn.<br />
Aan al die mooie beloften in <strong>de</strong> advertenties<br />
enz. ligt leugen ten grondslag. Brutaal !<br />
Niet waar ?<br />
CORYZOL bevat Eucalyptusolie, formal<strong>de</strong>hy<strong>de</strong><br />
en kalizeep (No. 3).<br />
DRTTKKER'S MIDDEL TEGEN VALLENDE ZIEKTE<br />
is een groen gekleur<strong>de</strong> oplossing van ruim 9 %<br />
broomkalium in water. (No. 11).<br />
ECHTE HYGIENISCHE NERVENSALZ is natriumammonium-phosphaat.<br />
(No. 3)<br />
GALSTEENMIDDELEN, VERKRIJGBAAR BIJ J.<br />
SMALING, Hoogte Kadijk te Amsterdam :<br />
a. Meurin's Antifellin Flasche No. 1, is een<br />
aftreksel van Sennabla<strong>de</strong>n en anijszaad, vermengd<br />
met Glauberzout en alkohol en rieken<strong>de</strong><br />
naar pepermunt.<br />
b. Meurin's Antifellin Flasche No. 2 bestaat<br />
uit sesamolie en riekt ook naar pepermunt;<br />
weren, dat het een periodieke uitgaaf is ; <strong>de</strong> wet<br />
èischt »toch niet eens, dat-<strong>de</strong> naam Maandblad<br />
op <strong>de</strong>n titel moet voorkomen. Ook schijnt reeds<br />
uitgemaakt te zijn, dat <strong>de</strong> opvolgen<strong>de</strong> nummers<br />
van een Maandblad niet aan <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> adressen<br />
behoeven te wor<strong>de</strong>n gericht om tot <strong>de</strong>ze categorie<br />
te blijven behooren en van het verlaag<strong>de</strong> port te<br />
genieten, zooals trouwens reeds tal van klee<strong>de</strong>rmagazijnen,<br />
sigarenhan<strong>de</strong>laars, vischverkoopers<br />
allerlei reclame-uitgaven voor een halve cent toezen<strong>de</strong>n,<br />
<strong>de</strong>n eenen keer aan <strong>de</strong>ze klasse van<br />
personen of <strong>de</strong> burgers van <strong>de</strong> eene gemeente en<br />
een volgen<strong>de</strong> maand aan een an<strong>de</strong>re gemeente,<br />
maar het kenmerk eener opvolging ligt toch<br />
In advertenties van lateren tijd zegt AKKER<br />
dat zijn stroop je <strong>de</strong> eigenschap bezit „p 1 e u ris<br />
in korten tijd te genezen" en een<br />
an<strong>de</strong>rmaal geeft hij, als aanbeveling voor zijn<br />
nietswaardig mid<strong>de</strong>l aan ,Voorkomt <strong>de</strong><br />
t er ing".<br />
On<strong>de</strong>r al <strong>de</strong> leugens, die AKKER in zijn<br />
bijna dagelijks verschijnen<strong>de</strong> kwakzalvers-annon- I<br />
ces verkondigt, zijn <strong>de</strong> hier aangehaal<strong>de</strong> wel <strong>de</strong><br />
g e v a a r lij k s t e. Ie<strong>de</strong>r, lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan een van<br />
<strong>de</strong> opgenoem<strong>de</strong> ernstige ziekten, die <strong>de</strong>ze schan<strong>de</strong>lijke<br />
onwaarhe<strong>de</strong>n leest, daaraan geloof hecht<br />
en daarnaar han<strong>de</strong>lt, stelt, zijn l< i altijd in <strong>de</strong>n inhoud, in <strong>de</strong> wijze van uitgaaf of<br />
c. Blutreinigungstee : een mengsel van note-1 <strong>de</strong>n vorm <strong>de</strong>r programma's, prijscouranten of wat<br />
bla<strong>de</strong>n, beukebla<strong>de</strong>n, rhammusbast, duizendblad, zij overigens mochten zijn of heet en. Bij dit reclame<br />
anijs- en f enkelvruchten, sennabla<strong>de</strong>n, beeredruifboekje van Abdijstroop echter niets van dit<br />
bla<strong>de</strong>n, jeneverbessen, bla<strong>de</strong>n van het riekend viool alles ; <strong>de</strong> inhoud is een overdreven aanbeveling<br />
tje en een soort van bast, die niet na<strong>de</strong>r kon van dit waar<strong>de</strong>loos produkt zon<strong>de</strong>r meer ; geen<br />
bepaald wor<strong>de</strong>n. (Np. 10).<br />
schijn of schaduw is aanwezig van periodiciteit<br />
<strong>de</strong>r verschijning ; het karakter van Nieuwsblad<br />
GLYCURINE <strong>tegen</strong> suikerziekte is niets an<strong>de</strong>rs<br />
is heelemaal afwezig en het kan dus nimmer<br />
dan Varkensgras, (Polygonum aviculare). (No. 5). I<br />
wor<strong>de</strong>n verzon<strong>de</strong>n voor het tarief, daarvoor vast<br />
Gozzra's ASTHMA-MIDDEL bestaat' uit stra-\<br />
gesteld. Bij zulk een kolossale oplaag is het echter<br />
moniumbla<strong>de</strong>n, salpeter en vermoe<strong>de</strong>lijk anijsolie.<br />
<strong>de</strong> moeite waard om het te beproeven ; f 1500<br />
(No. 3.)<br />
verdien<strong>de</strong> <strong>de</strong> firma met <strong>de</strong>ze smokkelarij, alleen<br />
• KRUIDEN VAN DE SOMNAMBULE LINA TER DAM : door op <strong>de</strong> boekjes het woord: „Maandblad" te<br />
een mengsel van zoethoutwortel, klaprozen, lijn laten drukken. In Engeland en Amerika hebben<br />
zaad, venkel, steranijs, oranjeschillen, kruizemunt, ministerieele beschikkingen in<strong>de</strong>rtijd verhin<strong>de</strong>rd,<br />
gewone kamillen, saliéblad, gemberwortel en rham- dat postwissels door goedgeloovige zieken toegenusbast.<br />
(No. 5).<br />
zon<strong>de</strong>n aan beken<strong>de</strong> kwakzalversfirma's niet wer<br />
LOTION CAPILLAIRE „HOORA", NO. 1, bevat <strong>de</strong>n uitgereikt, zon<strong>de</strong>r na<strong>de</strong>re informatie ; hier<br />
alcohol, menthol, salicylzuur, zeep en kliswortel. zou door niet nauwkeurig toe te zien juist het<br />
(No. 6).<br />
omgekeer<strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>n en <strong>de</strong> administratie <strong>de</strong>r<br />
RAD io LINE is een zalf mengsel waarin sporenl posterijen door een extra voor<strong>de</strong>el <strong>de</strong> ergerlijke<br />
van een onoplosbare radiumverbinfying voorko reclame van zulk een firma in <strong>de</strong> hand werken.<br />
ven en gezond- j men. (No. 12.)<br />
f 1500 besparing aan port ; 't is geen kleinigheid<br />
heid.in <strong>de</strong> waagschaal. Hij zal <strong>de</strong>n juisten tijd SACHETS DE BEAUTÉ „HOORA" bestaan uit wat moet er aan dit waar<strong>de</strong>loos stroop je verdiend<br />
voor doelmatige hulp laten voorbijgaan en daar roo<strong>de</strong> rozenbla<strong>de</strong>n, kleine kamilllen, arnicabloemen, wor<strong>de</strong>n om zulke uitgaven te kunnen dragen.<br />
door het slachtoffer wor<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> geweten- malvablaadjes, iriswortel en tarwe- en roggezemelooze<br />
verklaringen van een kwakzalver, len. (No. 6).<br />
Naar wij met vreug<strong>de</strong> vernemen is <strong>de</strong>ze zaak<br />
die met voorbedachten ra<strong>de</strong> leugens verspreidt, TEPELZALF VAN DE ERVE J. VAN DEN BERG in ernstig on<strong>de</strong>rzoek by <strong>de</strong> postautoriteiten en<br />
met het doel om koopers voor zijn prulproduct is gomslijm vermengd met een beetje benzoë- twijfelen wij dus niet of in het vervolg zullen<br />
te lokken. Misdadig ! Niet waar ?<br />
tinctuur. (No. 4).<br />
zulke kunstjes wel wor<strong>de</strong>n belet.<br />
De Attesten die bijna bij elke advertentie VAN VLECK'S MIDDELEN TEGEN AAMBEIEN :<br />
van AKKER met of zon<strong>de</strong>r portret, voorkomen, a. De Aambeipillen (Dr. van Vleck's Aambei-<br />
zijn grooten<strong>de</strong>els óf zeer overdreven ót pillen) zijn mooi rood gekleur<strong>de</strong> cascara-pillen; BERICHTEN.<br />
on waar.<br />
b. De Pasta (Dr. van Vleck's Absorptive Plasma)<br />
Opzettelijk, van wege <strong>de</strong> Vereeniging is een zalf je dat lanoline en vermoe<strong>de</strong>lijk vase Waarschuwing <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> aanbiedingen van<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Kwakzalver ij ingestel<strong>de</strong> online bevat, vermengd met tannine (looizuur) en<br />
<strong>de</strong>rzoekingen, hehben dit klaarblijkelijk aan<br />
„The M. A. Winter Co." in Washington,<br />
dat naar lysól riekt ;<br />
getoond. Verachtelijk ! Niet waar ?<br />
c. De Steekpillen (Dr. van Vleck's Muco-lood ( Noord-A merika).<br />
Steekpillen) bestaan uit cacaobster, een beetje In het Maandblad van <strong>de</strong>n Centralen Gezond<br />
Het bovenstaan<strong>de</strong> moge <strong>de</strong>n lezer overtuigen was en tannalbumine. (No. 3).<br />
heidsraad van October 1912 komt het volgen<strong>de</strong><br />
wat hij van AKKER en zijn nietswaardig WONDERHERSTELLER VAN DE MAGIC FOOT bericht voor :<br />
stroop je te wachten heeft. Ongetwijfeld zal DRAFT CO. Roodgekleur<strong>de</strong> tabletten die aloë,<br />
AKKER voortgaan met het aanbevelen van zijn zwarte peper en drop bevatten .(No. 7). „Herhaal<strong>de</strong>lijk komen in <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n adver-<br />
mid<strong>de</strong>l — hij staat voor niets.... en het is<br />
tentiën voor, waarin bijverdiensten wor<strong>de</strong>n aan<br />
voorloopig niet te verwachten dat <strong>de</strong> Regeering,<br />
gebo<strong>de</strong>n. Zij, die op <strong>de</strong>ze advertentiën schrijven,<br />
die het publiek voor scha<strong>de</strong> en bedrog moest be Smokkelarij van een Kwakzalversfirma ; - ontvangen dan, met veel omhaal, aanbiedingen<br />
hoe<strong>de</strong>n, tusschenbei<strong>de</strong> zal tre<strong>de</strong>n, 't Is daarom<br />
f 1500 scha<strong>de</strong> aan het land.<br />
om op te tre<strong>de</strong>n als verkoopers van een mid<strong>de</strong>l<br />
dat <strong>de</strong> Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Kwak * In het begin <strong>de</strong>r vorige maand zijn te Rot (gezegd wordt, dat het [een geneesmid<strong>de</strong>l is),<br />
zalver ij, in het belang van het terdam 300.000 reclame boekjes voor <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> dat door <strong>de</strong> bovengenoem<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rneming wordt<br />
publiek meent <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze groote kwak Abdijstroop ten postkantore bezorgd ; elk gefran in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l gebracht. Ook an<strong>de</strong>re personen,<br />
zalver ij met kracht te moeten waarschuwen. keerd met \ cents postzegel ; <strong>de</strong>rhalve f 1500 I wier adressen op eenige wijze aan <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rne<br />
Wie nu, nog na<strong>de</strong>re inlichtingen verlangt, te zamen. Het is een boekje van 16 bladzij<strong>de</strong>n ming zijn bekend gewor<strong>de</strong>n, ontvangen soortge<br />
wen<strong>de</strong> zich tot on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong>, die <strong>de</strong>ze gaarne met een zeer bont omslag, waarop allerlei gelijke aanbiedingen.<br />
zal verstrek<strong>de</strong>n. Het besti.ur <strong>de</strong>r Vereeniging kleur<strong>de</strong> koppen met <strong>de</strong>n titel „zoo neus zoo man". De Centrale Gezondheidsraad meent te moeten<br />
vertrouwt, dat <strong>de</strong> wei<strong>de</strong>nken<strong>de</strong>n in <strong>de</strong>n lan<strong>de</strong>, De gewone port voor zulk drukwerk is 1 cent ; waarschuwen <strong>tegen</strong> het ingaan op <strong>de</strong>ze aanbie<br />
<strong>de</strong>ze haar poging zullen steunen en haar in voor nieuwsbla<strong>de</strong>n echter, wegen<strong>de</strong> min<strong>de</strong>r dan 55 dingen. Uit een on<strong>de</strong>rzoek, dat <strong>de</strong> Raad in het<br />
staat stellen met <strong>de</strong>rgelijke waarschuwingen (die gram, is <strong>de</strong> verschuldig<strong>de</strong> port slechts \ cent en daarvoor aangewezen Rijkslabotratorium <strong>de</strong>ed<br />
ook voor an<strong>de</strong>re kwakzalvers hoog noodig zijn) <strong>de</strong> postwet zegt, dat met nieuwsbla<strong>de</strong>n gelijk verrichten, is gebleken, dat het zoogenaam<strong>de</strong><br />
voort te gaan.<br />
wor<strong>de</strong>n gesteld alle minstens éénmaal per maand geneesmid<strong>de</strong>l, hoogdravend genaamd „Natuur<br />
Namens <strong>de</strong> Vereeniging <strong>tegen</strong> verschijnen<strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n.<br />
lijke Gezondheidshersteller, of soms ook wel<br />
<strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>,<br />
Wat heeft <strong>de</strong> slimme kwakzalver er nu op be „Nalther", slechts een tot tabletten samengedacht<br />
? Op <strong>de</strong>n omslag heeft hij boven op het perst en met een laagje suiker omgeven meng<br />
E. J. ABRAHAMS, randje laten drukken : Maandblad tot bevor<strong>de</strong>ring sel van laxeermid<strong>de</strong>len is. Daaron<strong>de</strong>r zijn er,<br />
Secretaris-Penningmeester. van huiselijk geluk. Ie Jaargang. Verschijnt <strong>de</strong>n die als gevaarlijk wor<strong>de</strong>n beschouwd en waarvan<br />
lo<strong>de</strong>n van elke maand. Rotterdam 15 October 1912, <strong>de</strong> verkoop, in het klein, voor geneeskundig<br />
Opgaaf van <strong>de</strong> samenstelling <strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>len, No. 1. en hij veron<strong>de</strong>rstelt zijn boekje daardoor gebruik, dan ook bij <strong>de</strong> wet aan onbevoeg<strong>de</strong>n<br />
vanwege <strong>de</strong> Tereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong> tot een Maandblad te hebben gestempeld, waarvoor verbo<strong>de</strong>n is. Wie dus dien verkoop op zich<br />
vermin<strong>de</strong>ring van port wordt toegelaten. In<strong>de</strong>r neemt, verkoopt niet alleen een waar<strong>de</strong>loos<br />
in 1912 on<strong>de</strong>rzocht en in het Maandblad<br />
daad zijn <strong>de</strong> boekjes dan ook ten postkantore mid<strong>de</strong>l, maar stelt zich bovendien aan eene<br />
behan<strong>de</strong>ld.<br />
aangenomen elk slechts met een | cent postzegel strafvervolging bloot.<br />
ANTIPON is een oplossing van ruim 8 percent voorzien. Het springt in het oog, dat hier ont Aan <strong>de</strong> gezondheidscommissiën wordt verzocht<br />
citroenzuur in water, die ver<strong>de</strong>r nog bevat sacchaduiking heeft plaats gevon<strong>de</strong>n ; wel wordt ons te bevor<strong>de</strong>ren, dat <strong>de</strong> plaatselijke bla<strong>de</strong>n in<br />
rine en een roo<strong>de</strong> kleurstof. (No. 7).<br />
me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, dat dit het eerste nummer is en hare kringen het bovenstaan<strong>de</strong> overnemen."<br />
AURALOSE bestaat uit enkele rose-kleurige daarom niemand kan zeggen, zooals door ons is Wij verheugen ons zeer in dit optre<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>n<br />
pleisters, waarin, behalve <strong>de</strong> gewone pleistermassa, beweerd, dat het geen Maandblad is, doch op Centralen Gezondheidsraad en uiten <strong>de</strong>n wensch<br />
benzoëzuur ijzer werd aangetroffen. (No. 8). die manier kan elk van ie<strong>de</strong>r gedrukt stuk be dat <strong>de</strong>ze waarschuwing spoedig door an<strong>de</strong>re ge-
"volgd moge wor<strong>de</strong>n. Er wor<strong>de</strong>n tal van kwakzalversmid<strong>de</strong>len<br />
— met groote reclame — in onze dagbla<strong>de</strong>n<br />
geadverteerd, die zeker even gevaarlijk zijn als dat<br />
[van WINTER CO., waar<strong>tegen</strong> wij trouwens al<br />
se<strong>de</strong>rt 1906 herhaal<strong>de</strong>lijk gewaarschuwd hebben.<br />
Tuberculose en kwakzalverij. Bij<br />
-gelegenheid dat het tuberculose-müseum te Leeuwar<strong>de</strong>n<br />
werd tentoongesteld, zijn aldaar voorlezingen<br />
over tuberculose gehou<strong>de</strong>n. Op een daarvan, han<strong>de</strong>len<strong>de</strong><br />
over tuberculosebestrijding, zei <strong>de</strong> spreker<br />
Dr. A. A. EECEN, volgens <strong>de</strong> ,,Leeuw. Courant"<br />
het volgen<strong>de</strong> :<br />
,,Een verkeer<strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>eling van <strong>de</strong>n ziektetoestand<br />
door niet-<strong>de</strong>skundigen leidt dikwijls tot het<br />
gebruik van kwakzalversmid<strong>de</strong>len, waartoe ook behooren<br />
<strong>de</strong> granüline en <strong>de</strong> abdij siroop, Er dient voortdurend<br />
met klem <strong>tegen</strong> gewaarschuwd te wor<strong>de</strong>n<br />
en niemand meene, dat lage geldzucht geneeskundigen<br />
tot bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalvers drijft."<br />
Geen kwakzalversadvertenties. In<br />
Ons Blad, R. Kath. Nieuws- en Advertentieblad<br />
voor Noord-Holland, ons welwillend toegezon<strong>de</strong>n,<br />
was in het No. van 2 November <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> „correspon<strong>de</strong>ntie"<br />
opgenomen :<br />
,,R. & Co. te A. Kwakzalvers-advertenties, waaron<strong>de</strong>r<br />
wij <strong>de</strong> door u ingezon<strong>de</strong>ne rangschikken, kunnen<br />
wij om principieele re<strong>de</strong>nen niet plaatsen, 't Lokt<br />
ons weliswaar aan : 1000 regels <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n gewonen<br />
prijs, maar van ons principe wijken wij niet af ; ook<br />
niet in onze advertentiekolommen.<br />
Bravo ! Ëgffi<br />
De geneeskundige helper van Eile<br />
r s. Van verschillen<strong>de</strong> zij<strong>de</strong>n — die wij daarvoor<br />
•dankbaa? zijn — gewerd ons <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling, dat <strong>de</strong><br />
„zeer bekwame doctor", on<strong>de</strong>r wiens controle EILERS<br />
werkt (zie vorig no.), is.<strong>de</strong> pïattelandsgeneesheer J.<br />
•OLIVIER VERHAAR.<br />
Genoem<strong>de</strong> geneeskundige is vroeger opgetre<strong>de</strong>n<br />
als helper van VAN BIJSTERVELD, bij zijne zittingen<br />
te Rotterdam.<br />
De Knochendokter te Gronau. Een<br />
geneesheer meldt ons als absoluut historisch het volgen<strong>de</strong><br />
: Een kind van 4 jaar, met aangeboren dubbelzijdige<br />
heupluxatie werd door mij naar <strong>de</strong> juiste<br />
therapie verwezen. „Och," werd er gezegd, „'t helpt<br />
toch niet, we hebben van die en van die gehoord, dat<br />
ze ook al weer mis zijn."<br />
„Waar zijn die geweest ?"<br />
„Ja, in Gronau — en als die 't niet kan, kan niemand<br />
't."<br />
MEDEDEELINGEN<br />
/AN VERSCHILLENDEN AARD.<br />
Radioline.<br />
Het zou al een won<strong>de</strong>r zijn als, bij <strong>de</strong> roep<br />
•die <strong>tegen</strong>woordig van het radium uitgaat als<br />
geneesmid<strong>de</strong>l in enkele ziektegevallen, <strong>de</strong> kwakzalvers<br />
er zich niet op had<strong>de</strong>n geworpen. Deze<br />
gedachte kwam bij ons op toen wij <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong><br />
advertentie lazen :<br />
„Chemische Fabriek „RADIOL",<br />
tot het vervaardigen van radiumhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
geneesmid<strong>de</strong>len.<br />
De door bovengenoem<strong>de</strong> Fabriek geprepareer<strong>de</strong><br />
Uheumatiekzalf „Radioline" bevat <strong>de</strong> beste,<br />
tot nu toe beken<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> Rheumatiek,<br />
Ischias en Jicht, benevens een gegaran<strong>de</strong>er<strong>de</strong><br />
radium-activiteit van circa 300.000<br />
Volt. Prijs per pot f 2.50, rembours / 2.65.<br />
Generaal-Ver<strong>tegen</strong>woordiger v. Ne<strong>de</strong>rland J.<br />
M. E. GAASTRA, 's-Gravenhage, Elandstraat 41.<br />
Te A'dam bij T. RIJNBERG, Hartenstraat 19.<br />
Brochure op aanvraag gratis en franco."<br />
Zoo'n aanbeveling als : „<strong>de</strong> beste tot nu toe<br />
beken<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len" maakt ons altijd een<br />
beetje wantrouwend en wanneer wij dan in een<br />
bijgevoegd biljet lezen : „Het mid<strong>de</strong>l werkt dus<br />
om zoo te zeggen onmid<strong>de</strong>lijk" dan wordt dat<br />
wantrouwen steeds sterker.<br />
Wij von<strong>de</strong>n <strong>de</strong>rhalve een na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek zeer<br />
gewenscht, temeer daar inmid<strong>de</strong>ls bij ons een<br />
brief was ingekomen van een geacht medicus,<br />
die ons schreef, dat <strong>de</strong> Radioline bij een zijner<br />
patiënten- een hevig en langdurig eczeem veroorzaakt<br />
had.<br />
I Daar in het prospectus, bij <strong>de</strong> zalf gevoegd,<br />
nog meer <strong>de</strong> klemtoon werd gelegd op <strong>de</strong> 6ewon<strong>de</strong>renswaardige<br />
geneeskracht van het radium,<br />
dan op <strong>de</strong> werkzaamheid „van <strong>de</strong> beste tot nu<br />
beken<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len" hebben wij die mid<strong>de</strong>len,<br />
aanwezig in <strong>de</strong> licht-groene zalf, maar<br />
niet na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzocht doch onze aandacht<br />
alleen bepaald tot een on<strong>de</strong>rzoek naar het aanwezige<br />
radium.<br />
Welwillend verleen<strong>de</strong> ons daarvoor zijn me<strong>de</strong>werking<br />
<strong>de</strong> heer DR. E. H. BÜCHNER, privaatdocent<br />
aan <strong>de</strong> Amsterdamsche Universiteit, die<br />
ons in een uitvoerig rapport het resultaat van<br />
zijn on<strong>de</strong>rzoek me<strong>de</strong><strong>de</strong>el<strong>de</strong>.<br />
Aan dat rapport ontleenen wij het volgen<strong>de</strong> :<br />
Radium is voorhan<strong>de</strong>n, doch in <strong>de</strong>n vorm van<br />
een onoplosbare verbinding, waarvar het effect<br />
op het organisme wel gering zal zijn, temeer omdat<br />
zij in zeer geringe hoeveelheid aanwezig is.<br />
Daarbij komt nog dat <strong>de</strong> verbinding slecht door<br />
<strong>de</strong> zalf ver<strong>de</strong>eld is ; bij drie bepalingen van een<br />
ge<strong>de</strong>elte <strong>de</strong>r zalf wer<strong>de</strong>n telkens geheel verschillen<strong>de</strong><br />
hoeveelhe<strong>de</strong>n gevon<strong>de</strong>n. Maar, al zou men<br />
aannemen dat <strong>de</strong> grootst gevon<strong>de</strong>n hoeveelheid,<br />
in <strong>de</strong> zalf overal gelijkmatig ver<strong>de</strong>eld was, dan<br />
komt die hoeveelheid slechts overeen met 1<br />
milligram van een onoplosbare radiumverbinding<br />
op 1000 Kilogram zalf.<br />
Het is te betwijfelen of een <strong>de</strong>rgelijke hoe- j<br />
veelheid therapeutisch eenig effect zou sorteeren ;<br />
zij levert evenveel emanatie als 7 c.M. 3 van het<br />
sterkste Gasteiner bronwater doch geeft <strong>de</strong>ze,<br />
omdat het zout onoplosbaar is, niet eens af.<br />
Door dit oor<strong>de</strong>el van een bekend <strong>de</strong>skundige<br />
klinkt <strong>de</strong> verklaring van <strong>de</strong> Chemische fabriek<br />
Onlangs bevatten <strong>de</strong> Nieuwsbla<strong>de</strong>n het volgen<strong>de</strong><br />
bericht :<br />
„Prof. dr. Kouwer heeft, gelijk men zich zal<br />
herinneren, in<strong>de</strong>rtijd een klacht ingediend <strong>tegen</strong><br />
een te Hamburg woonachtigen fabrikant, die voor<br />
<strong>de</strong> bevalling van H. M. <strong>de</strong> Koningin aan hem.<br />
een mid<strong>de</strong>l had gezon<strong>de</strong>n, dat moest dienen<br />
tot verlichting van <strong>de</strong> verlossing. De man had<br />
om terugzending van zijn artikel verzocht, indien<br />
dit niet aangewend werd. Aangezien aan<br />
dit verzoek niet voldaan was, verspreid<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
fabrikant na <strong>de</strong> bevalling het gerucht, dat zijn<br />
mid<strong>de</strong>l succes had gehad. Door <strong>de</strong>ze voorstelling,<br />
als zou hij kwakzalversmid<strong>de</strong>len gebruikt hebben,<br />
voel<strong>de</strong> prof. Kouwer zich beleedigd en dien<strong>de</strong><br />
een aanklacht in <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n fabrikant.<br />
De rechtbank te Hamburg heeft gisteren <strong>de</strong>n<br />
koopman vrijgesproken, omdat <strong>de</strong> beklaag<strong>de</strong>,<br />
toen hij zijn mid<strong>de</strong>l niet teruggezon<strong>de</strong>n kreeg,<br />
te goe<strong>de</strong>r trouw gehan<strong>de</strong>ld had."<br />
Dît bericht verwon<strong>de</strong>i<strong>de</strong> ons zeer, temeer<br />
daar <strong>de</strong> Rad-j o-fabrikant al eenige malen wegens<br />
<strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> zaak in Duitschland veroor<strong>de</strong>eld was.<br />
Met genoegen lazen wij dan ook het volgend<br />
„Ingezon<strong>de</strong>n Stuk" in <strong>de</strong> N. Rott. Ct. van 18<br />
November j.1. :<br />
„Utrecht, 17 November.<br />
Zeer geachte Redactie.<br />
Mag ik u beleefd verzoeken, het volgen<strong>de</strong> in<br />
uw blad op te nemen ?<br />
In <strong>de</strong> afgeloopen week heeft in <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n<br />
een bericht <strong>de</strong> ron<strong>de</strong> gedaan, als zou <strong>de</strong> (een ?)<br />
rechtbank in Hamburg <strong>de</strong>n koopman Vollrath<br />
Wasmuth (firma dr. med. Hey) hebben vrijgesproken<br />
ten aanzien van mijn beken<strong>de</strong> klacht in<br />
<strong>de</strong> Rad-Jo-zwen<strong>de</strong>larij. In hoeverre dit bericht<br />
strookt met <strong>de</strong> waarheid, kan uit volgen<strong>de</strong><br />
blijken.<br />
Nadat Wassmuth reeds <strong>de</strong>n Ö<strong>de</strong>n December<br />
1911 veroor<strong>de</strong>eld was tot een boete, gaan<strong>de</strong> tot<br />
1500 Mk. of tot zes maan<strong>de</strong>n hechtenis, voor<br />
ie<strong>de</strong>r geval van herhaling zijner beleedigen<strong>de</strong> be-<br />
weringen, , werd hij volgens besluit van <strong>de</strong><br />
procesrechtbank van 7 Mei 1912, bevestigd door<br />
het koninklijk Kammergericht te Berlijn, d.d. 12<br />
Juni 1912, veroor<strong>de</strong>eld tot een boete van<br />
1000 Mk. Tegelijk leg<strong>de</strong> het Schöffengericht<br />
Berlin-Mitte hem wegens beleediging van on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong><br />
een boete van 600 Mk. op. Dit<br />
vonnis werd op zijn (W.'s) kosten, openbaar<br />
gemaakt in <strong>de</strong> Germania en <strong>de</strong> Deutsche<br />
medizinische Wochenschrift. Aangezien hij echter<br />
voortging met <strong>de</strong> verspreiding van <strong>de</strong> ou<strong>de</strong><br />
leugens, stel<strong>de</strong> mijn advocaat. Dr. Heinemann<br />
in Berlijn, op mijn verzoek, een nieuwe vervolging<br />
in. Dit nieuwe proces is juist afgeloopen :<br />
eergisteren ontving ik van genoem<strong>de</strong>n advocaat<br />
een afschrift van het uitvoerig met re<strong>de</strong>nen<br />
omklee<strong>de</strong> vonnis. Dit vermeldt, dat <strong>de</strong> 20ste<br />
civiele kamer van het koninklijke Landgericht II<br />
te Berlijn <strong>de</strong>n 29sten October 1912 <strong>de</strong>n koopman<br />
Wassmuth tot een hechtenis van drie<br />
weken en in <strong>de</strong> kosten heeft veroor<strong>de</strong>eld. Het<br />
vonnis, gedagteekend 9 Nov. 1912, is on<strong>de</strong>rteekend<br />
: Straehler, Salomon, Dr. Knese.<br />
Het zal wel niemand moeilijk vallen, <strong>de</strong> bron<br />
te gissen, waaruit het bericht <strong>de</strong>r „vrijspraak"<br />
afkomstig is !<br />
Hoogachtend heb ik <strong>de</strong> eer te zijn,<br />
Uw dw.<br />
B. J. KOUWER."<br />
Voordrachten oyer <strong>Kwakzalverij</strong>.<br />
* Al ontzinkt voor <strong>de</strong> strij<strong>de</strong>rs <strong>de</strong>n moed om<br />
Radiol wel zeer zon<strong>de</strong>rling — om het zacht uit te voort te gaan bij het telkens opnieuw opduiken<br />
drukken. De werkzaamheid van het radium in van an<strong>de</strong>re kwakzalvers en geheimmid<strong>de</strong>lfabri-<br />
in <strong>de</strong> radioline wordt zoo goed als tot nul tekanten, zij wor<strong>de</strong>n versterkt tot krachtig volruggebracht<br />
en wij willen <strong>de</strong>n fabriekant dan hou<strong>de</strong>n bij het zien hoe ook telkens nieuwe<br />
ook gaarne <strong>de</strong> verzekering geven dat wij niet bondgenooten gereed staan om hun hulp te ver-<br />
gelooven dat „het hevig en langdurig eczeem", leenen. Vooral <strong>de</strong> Vereeniging het Groene Kruis<br />
waarvan hierboven sprake is, aan het radium te doet daaraan ijverig mee ; in hare af<strong>de</strong>elingen<br />
wijten is.<br />
over geheel het land verspreid, tre<strong>de</strong>n van tijd<br />
Zou<strong>de</strong>n <strong>de</strong> „beste beken<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len" tot tijd sprekers op ter behan<strong>de</strong>ling van on<strong>de</strong>r<br />
daarvan <strong>de</strong> oorzaak zijn ?<br />
werpen, verband hou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> met populaire geneeskun<strong>de</strong>,<br />
algemeene en bijzon<strong>de</strong>re hygiëne.<br />
Bij <strong>de</strong>n aanvang van het winterseizoen wordt<br />
Prof. Kouwer en Rad-jo.<br />
een lijst me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld van personen die zich bereid<br />
hebben verklaard zulke voordrachten te<br />
hou<strong>de</strong>n. Niet min<strong>de</strong>r dan vier van <strong>de</strong>ze zijn<br />
voornemens te spreken over <strong>Kwakzalverij</strong>, en<br />
wel, <strong>de</strong> heeren E. J. ABRAHAMS te Amsterdam, DR.<br />
M. J. ADRIANI ENGELS te Midwolda, DR. M.W.<br />
MARSMAN te Bo<strong>de</strong>graven en S. SMEDING LZN.,<br />
apotheker te Groningen.<br />
j=^ De Af<strong>de</strong>elingen, die aan dit on<strong>de</strong>rwerp <strong>de</strong><br />
voorkeur geven, hebben zich slechts tot een <strong>de</strong>zer<br />
, heeren te wen<strong>de</strong>n en met hen ver<strong>de</strong>r overleg<br />
tejplegen. Mogen er velen gebruik van maken.<br />
Eilers probeert iets an<strong>de</strong>rs.<br />
Aan verschillen<strong>de</strong> apothekers is <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong><br />
brief gezon<strong>de</strong>n :<br />
Mijnheer.<br />
„Oegstgeest, 21 October 1912.<br />
Door <strong>de</strong>ze heb ik het genoegen U te berichten<br />
dat door mij is uitgevon<strong>de</strong>n een nienw<br />
mid<strong>de</strong>l om hoest en verkoudheid <strong>tegen</strong> te gaan.<br />
Het is genaamd „Panacea". Wanneer na gebruik<br />
van 6 flacons <strong>de</strong> hoest niet over is, heeft ze<br />
een dieperen grond als gewone verkoudheid. Aan<br />
het inwikkelpapier, hierbij gevoegd, is een bon<br />
verbon<strong>de</strong>n voor gratis on<strong>de</strong>rzoek bij mijn dokter.<br />
De „Panacea" is een waar mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> hoest<br />
en uit verschillen<strong>de</strong> fijne krui<strong>de</strong>n bereid. Ze<br />
wordt uitsluitend geleverd aan H.H. Apothekers<br />
en Drogisten ; on<strong>de</strong>r geen voorwaar<strong>de</strong>n wordt<br />
aan particulieren verkocht.<br />
Zoudt U <strong>de</strong>zelve willen verkoopen ? De prijs<br />
is f 1.50 per flacon, provisie 50 cent per flacon.<br />
Bestelling bij minstens 3 flacons on<strong>de</strong>r rembours.<br />
Gaarne Uw gewaar<strong>de</strong>er<strong>de</strong> or<strong>de</strong>rs te gemoet<br />
ziend,<br />
Hoogachtend,<br />
Uw Dw. Dr.<br />
Voor H. J. EILERS,<br />
(Onleesbaar)"
Het inwikkelpapier, hierboven vermeld, luidt<br />
aldus :<br />
,,PANACEA".<br />
Deze siroop is het eenige mid<strong>de</strong>l om ware verkoudheid<br />
in korten tijd te verdrijven. Aan het<br />
gebruik ervan is het volgend voor<strong>de</strong>el verbon<strong>de</strong>n :<br />
Duizen<strong>de</strong> menseben loopen maan<strong>de</strong>n lang te<br />
lioesten en <strong>de</strong>nken doorloopend verkou<strong>de</strong>n te<br />
zijn. Meestal is dit niet zoo ; als <strong>de</strong> hoest aanhoudt<br />
is daar iets an<strong>de</strong>rs <strong>de</strong> oorzaak van en<br />
meestal is die oorzaak <strong>de</strong> gevrees<strong>de</strong> ziekte „Tuberculose".<br />
Aangezien ik mij tob taak heb gesteld, met<br />
alle krachten waarover ik te beschikken heb, <strong>de</strong><br />
Tuberculose te bestrij<strong>de</strong>n en altijd voor het feit<br />
kom te staan, dat lij<strong>de</strong>rs hebben gewacht tot<br />
het te laat is eer zij bij mij komen, heb ik<br />
thans <strong>de</strong>ze siroop gereed gemaakt, welke is samengesteld<br />
uit <strong>de</strong> fijnste krui<strong>de</strong>n. Zij werkt <strong>de</strong><br />
slijm los, vermin<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> hoest, verzacht <strong>de</strong> borst,<br />
versterkt en verwarmt <strong>de</strong> maag.<br />
Bij elke flacon bevindt zich on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> bon ;<br />
heeft men 6 flacons gebruikt en <strong>de</strong> hoest is<br />
niet geheel over, dan heeft ze een diepere oorzaak.<br />
Tegen overlegging van 6 bons kan men<br />
zich dan gratis laten on<strong>de</strong>rzoeken door <strong>de</strong>n dokter<br />
die aan mijn Inrichting verbon<strong>de</strong>n is en die<br />
op bepaal<strong>de</strong> plaats en datum in <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong><br />
ste<strong>de</strong>n zitting houdt :<br />
Lei<strong>de</strong>n, Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Nij-\<br />
megen, Apeldoorn, Meppel, Groningen, Leeuwar- (<br />
<strong>de</strong>n, Hoorn en Enkhuizen.<br />
Op <strong>de</strong>ze wijze hoop ik in waarheid <strong>de</strong> tuberculose<br />
in <strong>de</strong>n aanvang te stuiten en een groot<br />
aantal menschen het leven te red<strong>de</strong>n en hun<br />
te bewaren voor <strong>de</strong> zware kosten die verbon<strong>de</strong>n<br />
zijn aan verpleging in Sanatoria e. d.<br />
Deze siroop is uitsluitend verkrijgbaar bij<br />
Heeren Apothekers en Drogisten, bij wie me<strong>de</strong>)<br />
omtrent bovengemeld on<strong>de</strong>rzoek na<strong>de</strong>re inlichtingen<br />
te verkrijgen zijn.<br />
Bestrijding van Tuberculose<br />
on<strong>de</strong>r geneeskundige contrôle.<br />
Intern. Chem. Laboratorium,<br />
EILERS, Oegstgeest.<br />
BON.<br />
6 van <strong>de</strong>ze strooken geven recht op een gratis<br />
geneeskundig on<strong>de</strong>rzoek door <strong>de</strong>n dokter, verbon<strong>de</strong>n<br />
aan het Int. Chem. Lab. Eilers, Oegstgeest.<br />
Plaats en uur van zitting wor<strong>de</strong>n bij<br />
overlegging van 6 <strong>de</strong>zer bons bekend gemaakt<br />
bij <strong>de</strong>n verkooper van Panacea".<br />
"Wij zullen nog wel eens gelegenheid hebben<br />
om op <strong>de</strong>ze zaak terug te komen. Wij vertrouwen<br />
inmid<strong>de</strong>ls dat ie<strong>de</strong>r, die eenigszins op <strong>de</strong><br />
hoogte is van het doen en laten van Eilers,<br />
zich niet haasten zal om Panacea te gebruiken.<br />
Goe<strong>de</strong> voorbeel<strong>de</strong>n uit het Buitenland.<br />
* Strijd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij blijft bij <strong>de</strong> regeéringen<br />
van alle Duitsche Staten een vast<br />
nummer op het programma <strong>de</strong>r staatsbemoeiing<br />
in <strong>de</strong>n een of an<strong>de</strong>ren vorm. Wij hebben in langen<br />
tijd geen geregeld overzicht gegeven en <strong>de</strong>elen<br />
daarom thans me<strong>de</strong>. wat in het laatste jaar in<br />
dit opzicht is geschied van <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> van hooge<br />
en lagere autoriteiten.<br />
Tegen twee firma's, die op groote schaal<br />
geheimmid<strong>de</strong>len in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l brengen, wordt<br />
met aandrang gewaarschuwd. In <strong>de</strong> eerste plaats<br />
wordt het zoogenaam<strong>de</strong> Nicola aan <strong>de</strong> kaak<br />
gesteld, een mid<strong>de</strong>l, dat heet dienst te doen <strong>tegen</strong><br />
habitueele dronkenschap en drankzucht. De Minister<br />
van Binnenlandsche Zaken in Pruisen<br />
heett reeds op 30 Mei 1911 een rondschrijven<br />
gericht tot alle Regeerings- en Politiepresi<strong>de</strong>nten<br />
met opdracht, <strong>de</strong> bevolking ernstig en<br />
in net openbaar te waarschuwen <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n aankoop<br />
van dit uit Chicago ingevoerd praeparaat.<br />
Volgens een on<strong>de</strong>rzoek van Prof. CARL TH.<br />
WARNER te Stokholm bevat het mid<strong>de</strong>l braakwijnsteen<br />
en heb hoofd <strong>de</strong>r politie te Stufctgard<br />
<strong>de</strong>elt me<strong>de</strong>, dat er strychine in voorkomt, bei<strong>de</strong><br />
sterk werken<strong>de</strong> stoffen. De Minister voegt er aan<br />
toe, dat geen van bei<strong>de</strong>n ooit in staat is dronkenschap<br />
of drankzucht <strong>tegen</strong> te gaan. In het alge<br />
meen, zoo eindigt diens rondschrijven, dat hij<br />
dit jaar (30 Januari 1912) heeft herhaald, moet<br />
ernstig gewaarschuwd wor<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> alle zoogenaam<strong>de</strong><br />
dronkenschapsmid<strong>de</strong>len zon<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rscheid.<br />
De on<strong>de</strong>rvinding heeft geleerd, dat geen<br />
enkel praeparaat in staat is iemand van <strong>de</strong>n<br />
drank af te hou<strong>de</strong>n. Alleen algeheele onthouding<br />
van alle alcoholische dranken, <strong>de</strong>snoods in een<br />
daarvoor speciaal ingericht sanatorium, is geschikt<br />
om <strong>de</strong>n dronkaard te genezen. De hooge<br />
prijs van het mid<strong>de</strong>l staat bovendien in geen<br />
verhouding tot <strong>de</strong> geringe waar<strong>de</strong> <strong>de</strong>r bestand<strong>de</strong>elen.<br />
Het voetspoor uit Berlijn is door vele staten<br />
van Duitschland spoedig gevolgd.<br />
Het Departement van Binnenl. Zaken in<br />
Hessen was reeds met een gelijksoortige waarschuwing<br />
voorafgegaan op 8 Mei 1911, en <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong><br />
tak van Openbaren Dienst in Ol<strong>de</strong>nburg op 9<br />
Mei van hetzelf<strong>de</strong> jaar.<br />
In Brunswijk had <strong>de</strong> Algemeene Geneeskundige<br />
Dienst <strong>de</strong> taak op zich genomen om te waarschuwen<br />
zoowel <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n verkoop als <strong>tegen</strong> het<br />
gebruik en richtte zich in <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> maand tot<br />
het publiek met een officieele publicatie, en het<br />
zelf<strong>de</strong> geschied<strong>de</strong> in het Groothertogdom Saksen-Coburg-Gotha.<br />
Met niet min<strong>de</strong>r ernst en eenstemmigheid<br />
werd opgetre<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> een an<strong>de</strong>re exploitatie<br />
in het groot van een <strong>de</strong>r beruchte geheimmid<strong>de</strong>len,<br />
namelijk van <strong>de</strong> firma WINTER CO. te Washington,<br />
die volgens bericht van het Duitsche consulaat<br />
te Nieuw-York <strong>de</strong>ze thans noemt : Nalther<br />
Tabletten en welke in Duitschland niet mogen<br />
wor<strong>de</strong>n geadverteerd of verkocht.<br />
De Pruisische regeering waarschuw<strong>de</strong> daar<strong>tegen</strong><br />
op 1 Nov. 1911. De Minister van Binnenl.<br />
Zaken in Beijeren op 5 Oct. 1911. Die van Hessen<br />
reeds op 8 Mei 1911.<br />
Saksen-Weimar eveneens, on<strong>de</strong>r bijvoeging,<br />
dat ook het aannemen van agentschappen dier<br />
firma werd ontra<strong>de</strong>n, wegens bedriegelijke voorspiegelingen.<br />
Hierbij voeg<strong>de</strong> zich op 14 November 1911 <strong>de</strong>i<br />
Geneeskundige Raad van Hamburg, die eveneens<br />
ernstig waarschuw<strong>de</strong> niet in te gaan op het aanbod<br />
voor we<strong>de</strong>rverkoop on<strong>de</strong>r oogenschijnlijk<br />
zeer voor<strong>de</strong>elige voorwaar<strong>de</strong>n omdat het aankondigen,<br />
zoowel als het verkoopen dier mid<strong>de</strong>len<br />
strafbaar was en vervolging zeer zeker niet<br />
zou achterwege blijven.<br />
De Landraad <strong>de</strong>r provincie Teltow herhaal<strong>de</strong><br />
op 18 Nov. 1911 en <strong>de</strong> politiepresi<strong>de</strong>nt te Berlijn<br />
op 24 November <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> waarschuwing en strafbedreiging.<br />
Op 30 Jan. van dit jaar (1912) kwam<br />
<strong>de</strong> laatste er ncgmaals op terug en het is <strong>de</strong>rhalve<br />
te vei Wachten, dat <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> campagne geregeld<br />
zal wor<strong>de</strong>n (of reeds is) voortgezet in an<strong>de</strong>re<br />
<strong>de</strong>elen van Duitschland.<br />
Wanneer wij vroeger <strong>de</strong>rgelijke overzichten<br />
en goe<strong>de</strong> voorbeel<strong>de</strong>n uit het buitenland gaven,<br />
eindig<strong>de</strong>n wij die menigmaal met <strong>de</strong>n uitroep :<br />
wat doet Ne<strong>de</strong>rland ?<br />
De waarschuwingen van <strong>de</strong>n Min. van Buitenl.<br />
Zaken in ons vorig no. en die van <strong>de</strong>n Centralen<br />
Gezondheidsraad in het no. van he<strong>de</strong>n geven<br />
daar ein<strong>de</strong>lijk eens een antwoord op.<br />
Voortgaan<strong>de</strong> strijd <strong>tegen</strong> kwakzalverij in<br />
't buitenland.<br />
* Wat wij over <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r geheimmid<strong>de</strong>len<br />
in het jaar 1911 in Duitschland berichtten,<br />
is in 1912, zooals wij reeds vermoed<strong>de</strong>n, ijverig<br />
voortgezet. Verschei<strong>de</strong>ne <strong>de</strong>r vroegere waarr<br />
schuwingen wor<strong>de</strong>n herhaald en an<strong>de</strong>re er aan<br />
toegevoegd.<br />
Het regeeringsblad voor geneeskundige aangelegenhe<strong>de</strong>n<br />
1912, Nr. 26 bericht, dat zekere<br />
firma Dr. TURNER COMPANY te Parijs, waarvan<br />
het adres nauwkeurig wordt opgegeven, al se<strong>de</strong>rt<br />
jaren on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> benaming van Dr. Turner Triplex<br />
systeem, een zoogenaamd Schoonheids- en een<br />
Ontvettingsmid<strong>de</strong>l in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l brengt. De bei<strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rnemers te Parijs zijn wegens onbevoeg<strong>de</strong><br />
uitoefening <strong>de</strong>r geneeskunst elk tot 500 fres.<br />
boete veroor<strong>de</strong>eld en hun helper Dr. A. PAS-<br />
QUIER tot 200 fres. Deze on<strong>de</strong>rnemers trachten<br />
nu vooral in Duitschland hun waar<strong>de</strong>looze arti-<br />
kelen in te voeren on<strong>de</strong>r verschillen<strong>de</strong> benamingen,<br />
o.a. ook die van Venus Garnis. — Elk<br />
zij gewaarschuwd.<br />
Op 6 April 1912 <strong>de</strong>el<strong>de</strong> <strong>de</strong> politiepresi<strong>de</strong>nt te<br />
Berlijn in eene publicatie me<strong>de</strong>, dat te Geneve<br />
een zoogenaamd sanatorium Silvana door zekeren<br />
Dr. RUMLER werd geëxploiteerd, waarvoor veel<br />
reclame in Duitschland gemaakt wordt door<br />
mid<strong>de</strong>l van een boek, on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam Neurasthenie<br />
door <strong>de</strong>zen uitgegeven. Het sanatorium bestaat<br />
eigenlijk niet, doch <strong>de</strong> bedoeling is om <strong>de</strong> woonplaats<br />
van patiënten gewaar te wor<strong>de</strong>n, met<br />
<strong>de</strong>ze in briefwisseling te geraken en per brief op<br />
een afstand te behan<strong>de</strong>len, platte, gewone kwakzalverij.<br />
Zelfs ter goe<strong>de</strong>r naam beken<strong>de</strong> nieuwsbla<strong>de</strong>n<br />
in Duitschland bevelen echter dit sanatorium<br />
aan.<br />
Daar <strong>de</strong> wijze van exploitatie van dit instituut<br />
er op is gericht om Duitsche burgers aan<br />
gezondheid en vermogen scha<strong>de</strong> toe te brengen,<br />
meent het hoofd <strong>de</strong>r politie ernstig daar<strong>tegen</strong><br />
te moeten waarschuwen.<br />
Dezelf<strong>de</strong> hoofdambtenaar te Berlijn publiceer<strong>de</strong><br />
1 Juli 1912: Ten gevolge op mijn vroegere<br />
waarschuwing <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> zoogenaam<strong>de</strong> radiopathy<br />
van G. A. MANN, Parijs, rue <strong>de</strong> Louvre<br />
(d.d. 4 Febr. 1910), maak ik hierme<strong>de</strong> bekend,<br />
dat <strong>de</strong>ze persoon te Parijs veroor<strong>de</strong>eld is wegens<br />
ongeoorloof<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r geneeskunst tot<br />
zes maan<strong>de</strong>n gevangenisstraf en 3000 fres. boete.<br />
Deze MANN, die door allerlei schreeuwen<strong>de</strong> advertenties<br />
in Duitsche bla<strong>de</strong>n voor zich reclame<br />
maakt en alle mogelijke ziekten belooft te genezen,<br />
is een bedrieger van <strong>de</strong> gevaarlijkste soort,<br />
die zooals hij zelf erkent nooit iets van geneeskunst<br />
geleerd heeft en die men reeds voor jaren,<br />
in Canada, waar hij <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> kunsten uithaal<strong>de</strong>,<br />
gedwongen heeft daarme<strong>de</strong> uit te schei<strong>de</strong>n.<br />
Als hoofd <strong>de</strong>r politie waarschuw ik we<strong>de</strong>rom<br />
voor <strong>de</strong>zen oplichter, wien het alleen te doen<br />
is ongelukkige, lichtgeloovige zieken hun duiten<br />
| afhandig te maken.<br />
De Geneeskundige Commissie van <strong>de</strong>n Bremer<br />
Senaat heeft op 2 Juni 1912 en het Departement<br />
van Binnenlandsche Zaken van Ol<strong>de</strong>nburg on<strong>de</strong>r<br />
dagteekening van 11 Juni 1912 zich aangesloten<br />
bij <strong>de</strong> waarschuwing <strong>de</strong>r Pruisische Regeering<strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong> praktijk van Dr. TURNER en zijne vermagerings-<br />
en schoonheidskuren, welk voorbeeld<br />
we<strong>de</strong>r op 7 Augustus is gevolgd door het<br />
Medicinaalcollegie te Hamburg, dat vroeger reeds<br />
op .17 April 1912 zijn waarschuwing herhaal<strong>de</strong><br />
<strong>tegen</strong> het beruchte mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> dronkenschap,<br />
Alcola, hetwelk thans aldaar, evenals el<strong>de</strong>rs,<br />
on<strong>de</strong>r een nieuwen naam van : het mid<strong>de</strong>l van<br />
vrouw An<strong>de</strong>rson te Hillburn N. Y. wordt aan<br />
<strong>de</strong>n man gebracht.<br />
HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
Natuurlijke GezondlieidshersteHer yan Winter Co.<br />
De beken<strong>de</strong> Amerikaansche firma, waar<strong>tegen</strong> wij<br />
al herhaal<strong>de</strong>ijk gewaarschuwd hebben, zendt thans<br />
ook 'proefpakjes van haren „Natuurlijken Gezondheidshersteller"<br />
rond, tenein<strong>de</strong> op die wijze koopers<br />
voor haar product te vin<strong>de</strong>n.<br />
Wij brengen in herinnering, dat dit mid<strong>de</strong>l, een.<br />
gewoon, sterk laxeermid<strong>de</strong>l, bevat aloe, rhabarber<br />
en zoethout, en vestigen nogmaal <strong>de</strong> aandacht op <strong>de</strong><br />
volgen<strong>de</strong> waarschuwing, die wij reeds in het „Maandblad"<br />
van Juni 1905 opnamen :<br />
„Een groote firma te Washington, M. A. WINTER CO.<br />
heeft een eenvoudig purgeermid<strong>de</strong>l in <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l<br />
gebracht en on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n wijdschen naam van ,,Natuurhjke-gezondheids-hersteller"<br />
wor<strong>de</strong>n op het vasteland<br />
van Europa overal agenten gezocht om er<br />
reclame voor te maken, verkoopers en koopers te<br />
zoeken. Het wordt aanbevolen als een nieuw en onfeilbaar<br />
geneesmid<strong>de</strong>l in bijna alle omstandighe<strong>de</strong>n en<br />
daardoor is het mogelijk een hoogen prijs vast te<br />
stellen.<br />
De Minister van Binnenlandsche Zaken in Pruisen,<br />
dit laatste in eene circulaire me<strong>de</strong><strong>de</strong>elen<strong>de</strong>, voegt<br />
er aan toe, dat <strong>de</strong> „gêheele on<strong>de</strong>rneming ten slotte<br />
niets an<strong>de</strong>rs is dan eene behendige exploitatie van<br />
het publiek door een slimmen Amerikaan". De<br />
Minister dringt er daarom bij <strong>de</strong> verantwoor<strong>de</strong>lijke<br />
Hoof<strong>de</strong>n in ie<strong>de</strong>re provincie op aan om op gepaste<br />
wijze <strong>de</strong> bevolking binnen hun ressort in te lichten<br />
omtrent <strong>de</strong>ze oplichterij en te waarschuwen <strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong> agenten dier firma en hunne reclames."
BIJVOEGSEL<br />
dat is één van <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len van bestaan in onze brutale reclame, en die niets an<strong>de</strong>rs ter veront<br />
streken. Ik heb het altijd bejammerd, dat daarschuldiging weet aan te voeren voor zijn aanvallen<br />
behooren<strong>de</strong> bij No. 12 (December 1912) van<br />
voor in <strong>de</strong> plaats hoopen slechte aardappelen op uw dikwijls lang niet overloopen<strong>de</strong>n geldzak,<br />
en stroomen koffie, die nergens bijna goed voor zijn dan zijn lijfspreuk :<br />
het Maandblad uitgegeven door <strong>de</strong> Ver- wor<strong>de</strong>n genuttigd ; maar ik wil nu aannemen, „De wereld wil bedrogen wor<strong>de</strong>n, laat ik ze<br />
eeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>. dat dat voorloopig niet an<strong>de</strong>rs mogelijk is. dan maar mee bedriegen !"<br />
Maar wat te zeggen van <strong>de</strong> schan<strong>de</strong>lijke geld- !<br />
Arts G. E. WINDEMULLER.<br />
INHOUD van tiet BIJVOEGSEL. weggooierij, bewust, van hoopen goed geld, aan Oene (Epe).<br />
I nge z on <strong>de</strong>n: <strong>Kwakzalverij</strong> : Abdijsiroop. — Granu- niets-uitwerken<strong>de</strong> smeerlapperij, waardoor in <strong>de</strong><br />
line-re clame in Indië.<br />
eerste plaats natuurlijk noodiger dingen niet<br />
Granuline-reclame in Indië.<br />
Re ohtszaken: Eilers voor het Kantongerecht te gekocht kunnen wor<strong>de</strong>n, en in <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> plaats, Aan <strong>de</strong> Redactie van het Maandblad <strong>tegen</strong><br />
Me<strong>de</strong>mblik. — Jacob Hollan<strong>de</strong>r. — Duifje Hollan<strong>de</strong>r. — On en dit moet ons, artsen aan H hart gaan ! ! een <strong>de</strong> kwakzalverij.<br />
bevoeg<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r Tandheelkun<strong>de</strong>.<br />
misdadige verwaarloozing van <strong>de</strong> gezondheid „Granüline, het mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> tuberculose, is een<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
wordt in <strong>de</strong> hand gewerkt door niet tijdig raad volkomen onscha<strong>de</strong>lijk mid<strong>de</strong>l. Brochure zendt op<br />
Feuilleton: Claes of Nicolaas Tilly als uitvin<strong>de</strong>r van te zoeken waar dat behoort !<br />
aanvrage WILLEM ITALIE te Soerabaja."<br />
<strong>de</strong> Haarlemmer Olie (2).<br />
Deze advertentie is door mij geknipt uit het <strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen: Pastilles Poncelet. Moe<strong>de</strong>rs, meent gij werkelijk, dat die meneer<br />
| blad van <strong>de</strong> ,,Java-Bo<strong>de</strong>" d.d. 17 Augustus 1912.<br />
Register op <strong>de</strong>n twee en <strong>de</strong>rtigsten jaargang van het AKKER UW zuigeling, uw zuigeling ! heelemaal Onze koloniën zullen dus ook <strong>de</strong> zegeningen <strong>de</strong>el<br />
Maandblad.<br />
van Rotterdam uit kan genezen met zijn flesch achtig wor<strong>de</strong>n aan het heilmid<strong>de</strong>l van collega GRAFsiroop<br />
? ? Vrouwen, geloof gij werkelijk, dat die HORST verbon<strong>de</strong>n. Tuberculose komt in <strong>de</strong> Tropen<br />
zelf<strong>de</strong> siroop uw echtgenoot kan afhelpen van alhier, on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> inlandsche bevolking zoowel als on<strong>de</strong>r<br />
INGEZONDEN.<br />
ja, waarvan ? Hebt gij kennis genoeg om te I Europeanen weinig voor. Het begrip is niet inheemsen<br />
(Geweigerd door <strong>de</strong> Eper-Courant ! maar met<br />
weten wat uw zieke lievelingen mankeert, wat zooals in het moe<strong>de</strong>rland, alwaar dunkt mij, <strong>de</strong><br />
ze noodig hebben ? Weet meneer AKKER dat % ! tuberculeuse vlag wel eens meer van <strong>de</strong> lading <strong>de</strong>kt,<br />
sympathiebetuiging ! !)<br />
Voelt ge dan toch niet het dwaze, het domme, dan verantwoor<strong>de</strong>lijk is, evenals in <strong>de</strong>ze lan<strong>de</strong>n<br />
1<br />
<strong>Kwakzalverij</strong> : Abdij siroop.<br />
het onverantwoor<strong>de</strong>lijke daarvan ? Ik heb nog<br />
meer aan malaria wordt toegeschreven dan haar rechtens<br />
toekomt.<br />
Epe en omstreken zijn weer eens overstrooid wel eens <strong>de</strong> gewoonte het volgen<strong>de</strong> te zeggen, Kan aldus <strong>de</strong> aanbeveling van dit mid<strong>de</strong>l per<br />
met een treurig blaadje, een heel boek ditmaal ! en zeg dat hier nog eens :<br />
advertentie niet zoo heel veel kwaad stichten, het<br />
De Rotterdamsche kwakzalver, die slechts fabri „Maar vrouwtje, als je schoenen kapot zijn, I op <strong>de</strong>ze wijze aan <strong>de</strong>n volke bekendmaken van een<br />
kant is van een poespasje, dat hij een „genees dan brengt ge die immers naar <strong>de</strong>n smid, en als „geneesmid<strong>de</strong>l", sluit in dit land <strong>de</strong>r onbegrens<strong>de</strong><br />
mid<strong>de</strong>l" noemt, en dat hij, als koopman, aan <strong>de</strong> klok niet meer loopt, dan haalt ge <strong>de</strong>n tim mogelijkhe<strong>de</strong>n geenszins uit, dat ,,Granulme" ook<br />
<strong>de</strong>n man moet zien te brengen om geld te vermerman ; en als <strong>de</strong> tafeipoot in tweeën ligt, dan zal wor<strong>de</strong>n aangewend in al die gevallen, waar „men"<br />
dienen, zoo véél mogelijk, ontziet zich niet, <strong>de</strong> zal <strong>de</strong> brievengaar<strong>de</strong>r die wel oplappen, en zoo I meent met een ziekte te maken te hebben, die voor<br />
goedgeloovige en onweten<strong>de</strong> massa heele ver meent ge óók dat uw zieke kind wel door <strong>de</strong> ; ,,Tuberculose" gehou<strong>de</strong>n wordt.<br />
halen op te disschen, waaruit moet blijken, dat buurvrouw, of <strong>de</strong> koopman langs <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur zal De zucht tot het koopen en innemen of toepassen<br />
hij er véél van weet ! Ongelukkig genoeg wor<strong>de</strong>n behan<strong>de</strong>ld kunnen wor<strong>de</strong>n, of door.... meneer i van kwakzalversmid<strong>de</strong>len, per advertentie aanbe<br />
zijn slachtoffers door <strong>de</strong> schoon-schijnen<strong>de</strong> be AKKER ! !"<br />
volen, is bij het Indische publiek zeer groot en ie<strong>de</strong>re<br />
weringen gemakkelijk in zijn netten verstrikt, Het is alleen het belang van <strong>de</strong> volksgezond<br />
medicus weet uit ervaring, dat hij in vele ziekteomdat<br />
<strong>de</strong> onzin, die hij verkondigt, voor waar<br />
| gevallen, concurreeren<strong>de</strong> praktikanten van allerlei<br />
heid dat mij eens <strong>de</strong> pen heeft doen opnemen !<br />
heid en geleerdheid wordt aangezien ; omdat er<br />
slag, hetzij in 't geheim of openlijk naast zich heeft,<br />
Zoolang geen wet nog voorziet in <strong>de</strong>ze volks<br />
helaas nog tallooze menschen zijn, die geen flauw<br />
die Abdij siroop, Holleway-zalf, Pinkpillen, Fostersmisleiding,<br />
in <strong>de</strong>ze onze<strong>de</strong>lijke bedriegerij, zoo<br />
begrip hebben van <strong>de</strong> noodzakelijkheid, dat een<br />
pillen en an<strong>de</strong>re kwakzalversmid<strong>de</strong>len en talrijke inlang<br />
zal er een domme menigte zijn die zè koopt,<br />
<strong>de</strong>skundige eerst <strong>de</strong>n aard van een ziekte en <strong>de</strong>n<br />
I landsche medicijnen en behan<strong>de</strong>lingsmetho<strong>de</strong>n aan-<br />
<strong>de</strong> Abdij-siroop, <strong>de</strong> Pink-pillen enz. enz., zoolang<br />
aard van <strong>de</strong>n zieke moet nagaan, vóór dat hij het<br />
i bevelen. Menigmaal krijgt men <strong>de</strong>n indruk, dat een<br />
zullen <strong>de</strong> artsen en <strong>de</strong> vereenigingen <strong>tegen</strong> <strong>de</strong><br />
in elk geval op-zich-zelf noodige geneesmid<strong>de</strong>l<br />
twee<strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling, <strong>de</strong> door <strong>de</strong>n medicus voorgekwakzalverij<br />
een bijna hopeloos werk moeten<br />
kan voorschrijven ! Maar die vreem<strong>de</strong> daar ver<br />
! schreven behan<strong>de</strong>lingeswijze paralel gaat.<br />
doen <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>zen vorm van geld-verdienen, een<br />
weg, die in 't geheel geen <strong>de</strong>skundige is, die wordt<br />
Niet alleen vin<strong>de</strong>n bovengenoem<strong>de</strong> artikelen in<br />
<strong>de</strong>r laagste die ik ken !<br />
<strong>de</strong> Indowereld een goed afzetgebied doch ook on<strong>de</strong>r<br />
in staat geacht, iets te maken en aan te bevelen<br />
voor allerlei ziekten en alle menschen, die hij Gij die dit gelezen hebt : zoudt ge ten slotte J het overige <strong>de</strong>el <strong>de</strong>r Europeanen is het gebruik ervan<br />
nooit heeft gezien ! De haast ongelooflijke dom nog dit even willen be<strong>de</strong>nken : Naar wien luistert veelvuldig en zoo zal ook bovenaangehaal<strong>de</strong> adverheid<br />
die zijn slachtoffers aan <strong>de</strong>n dag leggen, ge liever, naar iemand die bij u in <strong>de</strong> buurt woont,<br />
tentie, hoe eenvoudig en beschei<strong>de</strong>n ook gesteld,<br />
zou alleen maar belachelijk zijn, als het niet zoo en dien ge ter verantwoording kunt roepen voor<br />
| bewerken dat in werkelijke gevallen van „Tuberdiep-treurig<br />
was<br />
wat hij u hier toeroept uit <strong>de</strong>n grond zijns harten ?<br />
\ culose", <strong>de</strong>skundige raad wordt uitgeschakeld en<br />
in gevallen van vermeen<strong>de</strong> „Tuberculose" nutteloos<br />
Of naar een u onbeken<strong>de</strong>n meneer ver weg,<br />
J geld wordt uitgegeven, dat beter had kunnen wor<strong>de</strong>n<br />
Onze nijvere dorpsbewoners moeten hun melk, die in zijn vuistje lacht, als hij weer zooveel dui<br />
hun eieren, bei<strong>de</strong> krachtig voedsel en versterkend zen<strong>de</strong>n fleschjes is kwijt geraakt, die zich iü <strong>de</strong><br />
i besteed.<br />
mid<strong>de</strong>l bij uitnemendheid, naar <strong>de</strong> markt brengen ; han<strong>de</strong>n wrijft over het groote succes van zijn<br />
Hierbij komt nog, dat het Indische publiek gaarne<br />
zelf doktert en over 't algemeen <strong>de</strong>nkt voldoen<strong>de</strong><br />
I kennis op medisch gebied te bezitten, doch wanneer<br />
Geminuteerd op een Zegel van twaalf Stuijvers j<br />
FEUILLETON.<br />
een steen te laten afhalen, dogh dat <strong>de</strong> doot<br />
(get. Akersloot), *)<br />
van <strong>de</strong> voornoem<strong>de</strong> VAN KLEEF, daarop gevolgt<br />
Claes of Nicolaas Tilly als uitvin<strong>de</strong>r Op Huy<strong>de</strong>n <strong>de</strong>n 21 Augusti d° 1723 Compa-1 syn<strong>de</strong>, sulx op <strong>de</strong> voorgenomen tijd niet heeft<br />
reer<strong>de</strong>n voor mij WILLEM BAART, openbaar kunnen verricht wer<strong>de</strong>n, en dat <strong>de</strong>n twee<strong>de</strong>n<br />
van <strong>de</strong> Haarlemmer Olie.*) notaris, bij <strong>de</strong>n Hove van Holland geadmitteerd, I <strong>de</strong>posant, se<strong>de</strong>rt hij in <strong>de</strong>n jaare 1708 van <strong>de</strong><br />
resi<strong>de</strong>ren<strong>de</strong> binnen <strong>de</strong> Stad Haarlem en<strong>de</strong> voor 3teen was gesne<strong>de</strong>n, is leek geweest, dat <strong>de</strong>n<br />
n.<br />
<strong>de</strong> nagenoem<strong>de</strong> getuygen ( 1 ) Cornelis Adolf se requirant naa 't overly <strong>de</strong>n van gemelte VAN<br />
Uit dit rekwest blijkt <strong>de</strong>rhalve dat CLAES Jonchout, (2) Adolph Cornelisse Jonchout, (3) KLEEF hun <strong>de</strong>posanten, aangepresenteert hebben<br />
TILLY in 1723 reeds 25 jaar zijn zwavelbalsem Thomas van <strong>de</strong>r Zee, (4) Marthinus van <strong>de</strong>r Zee, <strong>de</strong> sekere Oly met <strong>de</strong> naam van Swavel balsem,"<br />
had verkocht, zon<strong>de</strong>r dat van <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> van het (5) Jan Adamse Voorhout, (6) Isaack Janse Voor hij twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant <strong>de</strong>selve Oly heeft ingenomen,<br />
Stadsbestuur of van het Collegium Medicum hout en (7) Abraham van Neer, allen woonen<strong>de</strong> dat terwijl hij twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant, van <strong>de</strong>selve Oly<br />
hierop aanmerking was gemaakt. Het door binnen <strong>de</strong>se Stad en<strong>de</strong> van competente ou<strong>de</strong>r- ! gebruijkt heeft, <strong>de</strong> laast gemelte Steen met ver<br />
hem uitgevon<strong>de</strong>n geneesmid<strong>de</strong>l zou bij gebruik dom, <strong>de</strong>welke ten versoeke van CLAAS TILLY, min<strong>de</strong>ring van pyn van tyd tot tyd merkelijk is<br />
niet alleen alle graveel en steen doen verdwijnen woonen<strong>de</strong> binnen <strong>de</strong>se Stad, verklaar<strong>de</strong>n waar ; vermin<strong>de</strong>rt en afgeset, zoodanig, dat hij <strong>de</strong>selve<br />
maar bovendien die lij<strong>de</strong>rs genezen, die zelfs<br />
te sijn.<br />
Oly geen vieren<strong>de</strong>eljaars gebruykt had<strong>de</strong> of <strong>de</strong><br />
twaalf jaar na <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rgane steensnijding nog<br />
le<strong>de</strong>n aan het onwillekeurig afloopen <strong>de</strong>r urine.<br />
voorschreve steen was daardoor ten eenemaal<br />
En<strong>de</strong> eerst <strong>de</strong> twee eerste <strong>de</strong>posanten CORwechgenomen,<br />
in voegen dat hij van die tyd af<br />
Alhoewel hij het kan billijken dat het Colle NELIS ADOLFSE JONCHOUT en'ADOLPH CORNELISSE ;<br />
noit geen ongemak van steen of graveel heeft<br />
gium Medicum, dat trouw <strong>de</strong> letter van <strong>de</strong> be JONCHOUT, soon van <strong>de</strong>n eersten <strong>de</strong>posant, dat<br />
gehad ; dat terwyl hy, twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant, <strong>de</strong> voorstaan<strong>de</strong><br />
ordonnantiën volgt, hem heeft beboet hij twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant soodanigh is besocht geweest<br />
schreve Oly heeft gebruykt, nadat <strong>de</strong> voor<br />
wegens <strong>de</strong>n verkoop van <strong>de</strong>n balsem, verwacht met steen, dat hij tot twee distincte rysen daarschreve<br />
steen afgeset is, <strong>de</strong> gemelte leckagie<br />
hij nu toch, als het Collegium inzage zal hebben van is gesne<strong>de</strong>n gewor<strong>de</strong>n, te weeten <strong>de</strong> eerste<br />
ook ten eenemaal is genesen gewor<strong>de</strong>n.<br />
genomen van <strong>de</strong> bij dit Rekwest gevoeg<strong>de</strong> nota- maal op Dingsdagh vooi kermis in <strong>de</strong>n Jaare i<br />
Geven<strong>de</strong> <strong>de</strong> eerste <strong>de</strong>posant voor re<strong>de</strong>nen<br />
rieele verklaringen, het hem in <strong>de</strong>n vervolge 1708, door een operateur van Amsterdam en<br />
van wetenschap dat <strong>de</strong>n twee<strong>de</strong>n <strong>de</strong>posant tot<br />
ook zal steunen in <strong>de</strong>n verkoop van een medica <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> rys in <strong>de</strong> Somer van 't jaar 1714, door j<br />
in <strong>de</strong>n jaare 1721 bij <strong>de</strong>n eersten <strong>de</strong>posant<br />
ment dat door het Collegium zal beschouwd GERARDUS VAN KLEEF, in syn leven Chirurgyn,<br />
wor<strong>de</strong>n als een licht aan <strong>de</strong>n medischen horizont,<br />
heeft gewoont en dat alles 't geen omtrent<br />
binnen <strong>de</strong>ese Stad, dat se<strong>de</strong>rt <strong>de</strong>n jaare 1714<br />
een licht waarnaar <strong>de</strong> voorva<strong>de</strong>ren te vergeefs<br />
't vooi schreven gedaan en geresolveert, is met<br />
<strong>de</strong> steen van hem, twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant, we<strong>de</strong>r soo- j<br />
had<strong>de</strong>n gezocht.<br />
overlegh, goedkeuring en in 't bywesen van<br />
danigh is aangegroeit dat gemelte VAN KLEEF \<br />
<strong>de</strong>n eersten <strong>de</strong>posant, en voorts sy <strong>de</strong>posan<br />
De bij het rekwest gevoeg<strong>de</strong> notarieele ver veertien daagen voor syn doot, hem, twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>poten<br />
gesamentlyk, dat se<strong>de</strong>rt dat <strong>de</strong> twee<strong>de</strong><br />
klaringen lui<strong>de</strong>n als volgt :<br />
sant, we<strong>de</strong>r heeft geexamineert en hem soo<br />
<strong>de</strong>posant <strong>de</strong> voorschreve Oly heeft beginnen<br />
danigh gestelt gevon<strong>de</strong>n, dat als doen is vast-<br />
*) Een en an<strong>de</strong>r overgenomen uit <strong>de</strong> Notulen van het<br />
te gebruyken geen an<strong>de</strong>re mid<strong>de</strong>len om <strong>de</strong><br />
gestelt om hem met <strong>de</strong> eerste gelegenheyt we<strong>de</strong>r<br />
Collegium Medico-pharmaceuticum en an<strong>de</strong>re beschei<strong>de</strong>n,<br />
Steen af te drijven of te halen, nogh om <strong>de</strong><br />
berusten<strong>de</strong> in het Ste<strong>de</strong>lijk Archief te Haarlem.<br />
*) Akersloot was een <strong>de</strong>r Burgemeesteren van Haarlem. voorschreve leckagie te genesen, bij hem ge-
|- echter na het geven van Castorob'e, kininepillen en<br />
knevel zich boven zijn lippen krul<strong>de</strong>. Zijn ge<br />
aspirine en <strong>de</strong> z.g. buikdrank (een-soort Bleekersdrank)<br />
<strong>de</strong> ziekteverschijncelen niet wijken, wordt' RECHTSZAKEN. zicht schijnt» er overigens niet beter op gewor<strong>de</strong>n<br />
te zijn, want hij verwissel<strong>de</strong> telkens van<br />
het inroepen van <strong>de</strong>skundige hulp noodig geacht.<br />
lorgnet, dan probeer<strong>de</strong> hij <strong>de</strong>ze, dan gene ; wel<br />
Eenmaal is het mij overkomen dat <strong>de</strong> zooeven I<br />
Eilers.<br />
genoem<strong>de</strong> combinatie van vier geneesmid<strong>de</strong>len in een<br />
drie, vier stuks scheen hij bij zich te hebben.<br />
kort tijdsverloop van ongeveer twaalf uren vóór ! Men schrijft ons uit Alkmaar :<br />
Keek men echter naar zijn han<strong>de</strong>n, dan kreeg<br />
mijn komst te vergeefs was aangewend. De behan<strong>de</strong>-, De aarts-kwakzalver EILERS maakt ons Noor men weer een indruk van een echten markt -<br />
ling werd geopend met een dosis oleun ricini, gevolgd <strong>de</strong>rkwartier weer onveilig !<br />
schreeuwer ; vijf, zes gou<strong>de</strong>n ringen met diaman<br />
•door 10 kininepillen (1 gram sulfas chinini), en toen <strong>de</strong> Dank zij het optre<strong>de</strong>n van ons bestuurslid, ten sier<strong>de</strong>n zijn vingers, die nu en dan zenuw<br />
temperatuur niet daal<strong>de</strong> werd kort daarop eenaspirine- MR. A. CNOPIUS, vroeger ambtenaar van het achtig met zijn gou<strong>de</strong>n horlogeketting speel<strong>de</strong>n.<br />
poe<strong>de</strong>r van 0.500 gram toegediend. Inmid<strong>de</strong>ls begon O. M. bij <strong>de</strong> rechtbank en MR. STEENLACK, Door MR. VAN HEYNSBERGEN was hem ten<br />
<strong>de</strong> won<strong>de</strong>rolie zijn werking te ontplooien, vermoe<strong>de</strong> vroeger ambtenaar van het O. M. bij het Kantonlijk<br />
overvloediger dan men noodzakelijk achtte,<br />
laste gelegd, dat hij onbevoegd <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong><br />
gerecht alhier, heeft Eilers <strong>de</strong>ze streken tij<strong>de</strong>lijk<br />
zoodat eenige lepels büikdrank, laudanum bevatten<strong>de</strong>,<br />
had uitgeoefend door het verleenen van bijstand<br />
wer<strong>de</strong>n aangewend, waarna medische hulp werd<br />
vaarwel moeten zeggen, maar evenals <strong>de</strong> mis door toezending van genees ? mid<strong>de</strong>len. In het<br />
ingeroepen, en met een doodleuk gezicht, glanzend dadiger altoos' een zekere voorlief<strong>de</strong> heeft om eerste geval — een twintigjarig tuberculeus<br />
van wijsheid over <strong>de</strong>ze rationeele therapie, werd mij terug te keeren naar <strong>de</strong> plek waar hij zijn meisje — was hij door <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs geroepen en<br />
als vanzelf sprekend bovengenoem<strong>de</strong> mishan<strong>de</strong>ling schelmstreken bedreef, zoo komt <strong>de</strong> kwakzalver had, na verschenen te zijn, het meisje — woon<br />
me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld.<br />
van het echte ras ook steeds terug naar <strong>de</strong> achtig te Oostwoud — niet on<strong>de</strong>rzocht, doch<br />
Moge ik nog eenige voorbeel<strong>de</strong>n van het gebruik streek, waar hij zijn willigste slachtoffers vond. haar eenige vragen gesteld. Met <strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n :<br />
van kwakzalversmid<strong>de</strong>len aan üw aandacht on<strong>de</strong>r Hoe het nog mogelijk is, dat <strong>de</strong> man in „ik zal haar wel klaar krijgen", had hij haar<br />
werpen.<br />
noor<strong>de</strong>lijk Noord-Holland nog eenig vertrouwen telkenmale medicijnen gezon<strong>de</strong>n. In het twee<strong>de</strong><br />
Een mijner damespatiënten leed aan aambeien, kan inboezemen is ons onbegrijpelijk. Daar staat geval — een 17-jarig tuberculeus jongmensch<br />
waarvoor zij het niet noodig vond mijn hulp in te<br />
roepen. Op raad van mama, een echte indische, appli-<br />
een gewoon menschenverstand stil bij ! Door uit Midwoud — had hij eveneens medicijnen(?)<br />
ceer<strong>de</strong> zij dagen achtereen Hollewayzalf aan en ora j toedoen van bovenstaan<strong>de</strong> ambtenaren van het gezon<strong>de</strong>n, in bei<strong>de</strong> gevallen natuurlijk zon<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong> anus, zoo lang, totdat zij door een uitgebrei<strong>de</strong>, O. M. is hij 3 Juli 1908 veroor<strong>de</strong>eld tot 2 eenig succes. Ja, DR. VAN DE BERG, <strong>de</strong> be<br />
heftige <strong>de</strong>rmatitis gekweld werd, die haar dagen maan<strong>de</strong>n hechtenis, 14 Mei 1909 tot 2 maal 2 han<strong>de</strong>len<strong>de</strong> geneesheer <strong>de</strong>el<strong>de</strong> ons na afloop <strong>de</strong>r<br />
lang zitten onmogelijk en <strong>de</strong>faecatie hoogst pijnlijk maan<strong>de</strong>n hechtenis en 26 Nov. '09 we<strong>de</strong>rom tot zitting me<strong>de</strong> — dit bleek echter niet tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong><br />
maakte.<br />
2 maan<strong>de</strong>n hechtenis. Ondanks <strong>de</strong>ze straffen, behan<strong>de</strong>ling <strong>de</strong>r zaak, daar er niet naar gevraagd<br />
Een an<strong>de</strong>r patientje bij wie een radicale operatie die in alle mogelijke hier in <strong>de</strong>n omtrek ver werd — dat bei<strong>de</strong> patiënten zéér ernstig ziek<br />
was verricht, leed nog langen tijd aan uitvloed uit het schijnen<strong>de</strong> kranten vermeldzijn geweest, benevens waren gebleven en eer verslechterd dan ver<br />
linkeroor, waarvoor zij op <strong>de</strong> gewone wijze dagelijks uitvoerige verslagen van <strong>de</strong> door het O. M. gebeterd waren.<br />
behan<strong>de</strong>ld werd. Op raad van een tante te Batavia, hou<strong>de</strong>n requisitoiren waarin 's mans han<strong>de</strong>lingen<br />
alwaar zij tij<strong>de</strong>lijk logeer<strong>de</strong>, werd Hollowayzalf achter •<br />
On<strong>de</strong>rvraagd erken<strong>de</strong> EILERS het hem ten<br />
ontmaskerd wer<strong>de</strong>n, heeft hij het we<strong>de</strong>rom ge<br />
<strong>de</strong> oorschelp ingewreven, waardoor een <strong>de</strong>rmatitis,<br />
laste geleg<strong>de</strong>. Hij bestreed het O. M., dat reeds<br />
daarna een abces en ontsteking van <strong>de</strong> kraakbeenige<br />
probeerd vertrouwen te winnen en is hem dit <strong>de</strong> meening gelanceerd had, dat zijn optre<strong>de</strong>n<br />
oorschelp ontstond. Na doorbraak van het abces | bij sommige dwaze en domme menschen „buiten noodzaak" was geweest en zei<strong>de</strong>, dat<br />
bleef eene communicatie door <strong>de</strong>n kraakbeenigen | gelukt ! ! !<br />
het optre<strong>de</strong>n wel <strong>de</strong>gelijk mèt noodzaak had<br />
wand met <strong>de</strong>n gehoorgang langen tijd bestaan. In <strong>de</strong>n <strong>tegen</strong>woordigen ambtenaar van het plaats gevon<strong>de</strong>n, n.1. om <strong>de</strong> patiënten te red<strong>de</strong>n ! ! !<br />
Om echter terug te komen op mijn punt van uit O. M. bij het kantongerecht, MR. VAN HEIJNS- Ver<strong>de</strong>r hield hij zich kalm en kwam niet, gelijk<br />
gang, zoo zal ook ,.Granuline" door ie<strong>de</strong>ren leek, die i RERGEN, hebben wij echter een niet min<strong>de</strong>r bij vorige gelegenhe<strong>de</strong>n, met een uitgebrei<strong>de</strong><br />
meent Tuberculose ont<strong>de</strong>kt te hebben, zon<strong>de</strong>r me- j<br />
dicus kunnen wor<strong>de</strong>n aangewend. Gelukkig is het :<br />
vurigen <strong>tegen</strong>stan<strong>de</strong>r van Eilers' practijken dan ver<strong>de</strong>diging op <strong>de</strong> proppen. Hij scheen zich zijn<br />
mid<strong>de</strong>l volgens <strong>de</strong>n fabrikant onscha<strong>de</strong>lijk, al drink in zijn vroegere collega's ! Het is aan het initia waar<strong>de</strong> meer bewust te zijn gewor<strong>de</strong>n was<br />
je het langdurig door en bestaat er misschien kans, tief van <strong>de</strong>zen rechterlijken ambtenaar te wijten, kalmer.<br />
dat <strong>de</strong> werking eer<strong>de</strong>r in <strong>de</strong> portemonnaie dan aan dat we he<strong>de</strong>n, 25 Nov., EILERS voor het kanton Mr. VAN HEIJNSBERGEN, zijn requisitoir nemend,<br />
<strong>de</strong>n lijve zal gevoeld wor<strong>de</strong>n.<br />
gerecht te Me<strong>de</strong>mblik hebben zien verschijnen. zei<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rscheid te maken voor het onbevoegd<br />
Bijgaand zend ik u toe eene brochure ; misschien In zijn optre<strong>de</strong>n was hij, sinds wij hem 't laatst uitoefenen <strong>de</strong>r geneeskun<strong>de</strong>. Had hij <strong>de</strong> vorige<br />
is zij speciaal voor <strong>de</strong> tropen geschreven en in 't i zagen, wat veran<strong>de</strong>rd ! Wij zou<strong>de</strong>n zoo zeggen week een lichte straf geeischt <strong>tegen</strong> een pleeg<br />
moe<strong>de</strong>rland onbekend. (*)<br />
— uiterlijk gesproken ! — dat hij wat meer héér zuster, die <strong>de</strong> wet had overtre<strong>de</strong>n, thans kon<br />
Zoo u het een en an<strong>de</strong>r voor üw maandblad kunt gewor<strong>de</strong>n was. Hij zag er uit om door een<br />
gebruiken, dan geef ik daartoe <strong>de</strong> volle toestemming.<br />
hij dab n i e t doen. Immers het optre<strong>de</strong>n van<br />
ringetje te halen wat zijn kleeding betrof ; hij<br />
Met <strong>de</strong> meeste hoogachting,<br />
Eilers was misdadig ! Want misdadig noemt hij<br />
Uw Dn.<br />
was in een keurig zwart costuum gestoken, <strong>de</strong> han<strong>de</strong>lwijze van kwakzalvers, die misbruik<br />
zwaai<strong>de</strong> als een Haagsche dandy met zijn rotting<br />
T. J. JASKI.<br />
maken van <strong>de</strong> wanhoop van an<strong>de</strong>ren, die zich<br />
en keek voortdurend naar zijn welverzorgd<br />
Bandoens, 10 Oct. 1912.<br />
er van bewust zijn, dat het leven hen dreigt te<br />
schoeisel waaromheen sous-pieds een verrassend ontzinken.<br />
(*) Dat is niet het geval. Ook Ne<strong>de</strong>rland is <strong>de</strong> effect maakten. Een gou<strong>de</strong>n lorgnet sier<strong>de</strong> zijn<br />
zegening van <strong>de</strong> brochure <strong>de</strong>elachtig gewor<strong>de</strong>n.<br />
Menschen, gelijk Eilers, die daarvan misbruik<br />
gladgeschoren gelaat terwijl een fraaie blon<strong>de</strong><br />
RED.<br />
maken om er persoonlijk voor<strong>de</strong>el uit te halen,<br />
braijkt syn, en<strong>de</strong> voorts als in <strong>de</strong>n text ; bereid<br />
syn<strong>de</strong> om <strong>de</strong> waarheid van hun ge<strong>de</strong>poseer<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>s noods en daartoe ver sogt syn<strong>de</strong>, met ee<strong>de</strong><br />
te bevestigen.<br />
2<strong>de</strong> notar. verklaring.<br />
En<strong>de</strong> <strong>de</strong> voornoem<strong>de</strong> THOMAS VAN DER ZEE ;<br />
nomen en nu wel meer als op <strong>de</strong> helft verklynt ABRAHAM VAN NEER dat hij <strong>de</strong>posant se<strong>de</strong>rt vijf<br />
en <strong>de</strong> voorschreve leckagie geheel en al genesen is. en een half jaar gele<strong>de</strong>n, omtrent drie jaaren lang<br />
Geven<strong>de</strong> voor re<strong>de</strong>nen van wetenschap <strong>de</strong> is .besocht geweest met soodanige pyn en onge-<br />
<strong>de</strong>r<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant dat allen 't voorschreve dien aangaan<strong>de</strong><br />
bij hem in syn Tegenwoordigheyt is vermacken<br />
dat een ie<strong>de</strong>r kennisse van soodanige<br />
saken hebben(<strong>de</strong>) oor<strong>de</strong>el<strong>de</strong>n dat hij sekerlyk<br />
richt en geresolveert en voorts sy <strong>de</strong>r<strong>de</strong> en vier<strong>de</strong> <strong>de</strong> Steen had<strong>de</strong>, dat hij te dier oorsaake sich nu<br />
<strong>de</strong>posanten gesamentlyk als in <strong>de</strong>n text, bereyd omtrent negen vier en <strong>de</strong>eljaars gelee<strong>de</strong>n heeft<br />
me<strong>de</strong> <strong>de</strong>poseeren<strong>de</strong> getuyg<strong>de</strong> dat syn Soon MAR- I syn<strong>de</strong> om <strong>de</strong> waarheid van hun ge<strong>de</strong>poseer<strong>de</strong> laten visiteren door <strong>de</strong> Chirurgyns JAN TRIOEN<br />
TiNus VAN DER ZEE, syn<strong>de</strong> <strong>de</strong>n vier<strong>de</strong>n <strong>de</strong>po <strong>de</strong>snoot s en daartoe versocht syn<strong>de</strong>, met Ee<strong>de</strong> en PIETER DU TOY, in <strong>tegen</strong>woordigheyt van<br />
sant, omtrent twaalf jaaren gele<strong>de</strong>n, in <strong>de</strong>n ou<strong>de</strong>r- | te bevestigen.<br />
Drs. OSMONT en BUIJSEN, dat <strong>de</strong>selve als doen<br />
dom van drie jaaren, een steen is afgehaalt door<br />
wel geen steen con<strong>de</strong>n vin<strong>de</strong>n maar dat <strong>de</strong> ge-<br />
een operateur van Amsterdam.<br />
En<strong>de</strong> <strong>de</strong> vyf<strong>de</strong> en ses<strong>de</strong> <strong>de</strong>posanten, JAN melte Doctoren en Chirurgyns seij<strong>de</strong>n dat hij<br />
Wy<strong>de</strong>rs verclaar<strong>de</strong> <strong>de</strong> voornoem<strong>de</strong> THOMAS ADAMSE VOORHOUT en ISAAK JANSE VOORHOUT, alle tekenen van steen had<strong>de</strong> en dat het ook<br />
VAN DER ZEE en MARTHINUS VAN DER ZEE, dat me<strong>de</strong> getuygen<strong>de</strong>, verklaar<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong>selve ISAACK wel kon<strong>de</strong> wesen, dat hij met steen besocht was,<br />
<strong>de</strong>selve MARTHINUS VAN DER ZEE, se<strong>de</strong>rt om JANSE VOORHOUT omtrent twaalf Jaaren ge maar dat <strong>de</strong>selve te veel met slym moest wesen<br />
trent twee en een half jaar gele<strong>de</strong>n, we<strong>de</strong>r is lee<strong>de</strong>n door <strong>de</strong>n operateur VAN BOCTEL van beset, om te vin<strong>de</strong>n en dat hij <strong>de</strong>posant sigh moest<br />
gewaar gewor<strong>de</strong>n dat hij met steen gequelt was | Amsterdam, een steen aan verschey<strong>de</strong> Stucken laten visiteren tot Amsterdam, dat hij <strong>de</strong>posant<br />
en dat <strong>de</strong>selve ook soodanigh is aangegroeit, is afgehaalt, en dat hij van die tyd af is lek ge se<strong>de</strong>rt heeft gebruykt 't voorschreve medica<br />
dat sy geresolveerd syn gewor<strong>de</strong>n hem door PIETER! weest en verschey<strong>de</strong> soo groote als klyne stenen ment van <strong>de</strong>n requirant om <strong>de</strong> steen te ver<br />
DU Tou, Chirurgyn alhier, te laten examineren, i met veel pyn gelost heeft, dat hy nu se<strong>de</strong>rt omdrijven en daardoor sooveel slym en vuijligheyd<br />
en dat FIETER DU TOLT in <strong>de</strong>n beginnen <strong>de</strong>ses trent ses weken van Meij laastle<strong>de</strong>n heeft ge- heeft geloost, dat <strong>de</strong> pyn is afgenomen, en hy<br />
jaars 1723, bij hem twee<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant, ten dieni bruykt van 't voorschreve medicament van <strong>de</strong>n <strong>de</strong>posant volcomen is herstelt gewor<strong>de</strong>n, en<br />
eyn<strong>de</strong> is gecomen, dogh dat sy moesten resol requirant en nogh gebruykt, en dat se<strong>de</strong>rt die daarvan se<strong>de</strong>rt ruym drie vieren<strong>de</strong>el jaars herveren<br />
die visitatie uyt te stellen, ter oorsaake | tyt <strong>de</strong> pyn ten eenemaal is afgenoomen, <strong>de</strong> waarts, 't al<strong>de</strong>rminste ongemak niet gehad heeft,<br />
<strong>de</strong> steen was opgeschoten, dat hij <strong>de</strong>r<strong>de</strong> <strong>de</strong>posant ; steenen syn afgeset en <strong>de</strong> voorschreve leckagie geven<strong>de</strong> voor re<strong>de</strong>nen van wetenschap als in<br />
op <strong>de</strong>n avond van dien selven dagh heeft ont-1 is genesen, sulx dat hy genoegsaam ten vollen <strong>de</strong>n text, bereyd syn<strong>de</strong> omme syn ge<strong>de</strong>poseer<strong>de</strong><br />
fangen van <strong>de</strong>s requirants voorschreve Oly en | herstelt is, geven<strong>de</strong> voor re<strong>de</strong>nen van wetenschap <strong>de</strong>s noods en daartoe versocht sijn<strong>de</strong>, met Ee<strong>de</strong><br />
s<strong>de</strong>rt die tyt van <strong>de</strong> voorschreve Oly door <strong>de</strong>n | hun ge<strong>de</strong>poseer<strong>de</strong> te hebben verricht, en on<strong>de</strong>r te bevestigen.<br />
vier<strong>de</strong>n <strong>de</strong>posant is gebruijkt, om <strong>de</strong> voorschreve von<strong>de</strong>n en voorts als in <strong>de</strong>n text, bereyd syn<strong>de</strong> Aldus gedaan in presentie van CHRISTOFFEL<br />
Steen af te drijven, en <strong>de</strong> leckagie, die hij se<strong>de</strong>rt omme <strong>de</strong> waarheid van 't selve (<strong>de</strong>snoods en<strong>de</strong> VAN BEEK en EGBERTUS VAN GEEL, als getuygen<br />
dat hij van <strong>de</strong> steen was gesne<strong>de</strong>n, had<strong>de</strong> gehad, daartoe versocht syn<strong>de</strong>) met waare woor<strong>de</strong>n in ten <strong>de</strong>sen versogt.<br />
te genesen en dat hij daartoe ook niets an<strong>de</strong>rs plaats van Ee<strong>de</strong>n, als syn<strong>de</strong> Mennoniet gesind,<br />
't Welk ik getuyge<br />
heeft gebruijkt, en dat <strong>de</strong>selve steen met ver te bevestigen.<br />
W. BAART, Nots. Publ.<br />
min<strong>de</strong>ring van pyn, ook van tyd tot tyd is afge Eyn<strong>de</strong>lyk. getuyg<strong>de</strong> <strong>de</strong> laaste (5) <strong>de</strong>posant<br />
^ (Wordt Vervolgd.)
terwijl zij weten dat hun han<strong>de</strong>lingen niet baten,<br />
zijn eigenlijk veel erger • dan wat men zware<br />
misdadigers noemt : dieven en moor<strong>de</strong>naars, die<br />
ze<strong>de</strong>lijk nog niet zoo laag staan.<br />
Moet men Eilers ook als zoodanig beschouwen<br />
? Is hij een bedrieger, een schurk ? Ik<br />
weet 't niet, zegt spr., ik ken hem niet. Wèl<br />
west ik, dat hij een hoogen toon eanslaat en<br />
zich door God aangewezen noemt om <strong>de</strong> menschen<br />
van tering te genezen... en te red<strong>de</strong>n ! ! !<br />
Spr. bewijst dit met aanhaling van verschillen<strong>de</strong><br />
citaten uit stukken door Eilers in zijn blad „De<br />
Wereldvraag" geschreven.<br />
In zijn verzoek om gratie <strong>de</strong>stijds aan H. M.<br />
<strong>de</strong> Koningin gericht, spreekt bij er ook van,<br />
dat hij zijn mid<strong>de</strong>len van God heeft gekregen.<br />
Spr. zal niet zeggen dat hij ze niet van God<br />
heeft — dit weet hij niet — maar dit wil spr.<br />
wèl zeggen : als hij die mid<strong>de</strong>len van God gekregen<br />
heeft, dan rust op hem <strong>de</strong> ze<strong>de</strong>lijke verplichting<br />
ze bekend te maken. Als hij eerlijk is,<br />
dan moet hij zeggen waaruit zijn mid<strong>de</strong>len bestaan<br />
maar <strong>de</strong>ze niet alleen gebruiken ten eigen<br />
baat. Dat hij dit niet doet is <strong>de</strong> re<strong>de</strong> dat spr.<br />
hem wantrouwt en het publiek <strong>tegen</strong> hem waar<br />
VENDRIG heeft zich on<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling moeten<br />
stellen bij dokter MONTAGNE en dr. THIER. Drie<br />
dagen heeft hij geen arbeid kunnen verrichten.<br />
Zich civiele partij stellen<strong>de</strong>, eischt hij van beklaag<strong>de</strong><br />
/ 4.50 scha<strong>de</strong>vergoeding. Getuige dokter MONTAGNE<br />
verklaart, dat hij bij VENDRIG heeft geconstateerd<br />
een kleine, bloe<strong>de</strong>n<strong>de</strong> wond in <strong>de</strong> handpalm, ter<br />
grootte van een halven cent, veroorzaakt door een<br />
scherp voorwerp, ingedrongen tot het on<strong>de</strong>rhuidsche<br />
celweefsel. Desgevraagd acht getuige <strong>de</strong> wond<br />
niet gevaarlijk. De nojdzakelijkheid tot het verleenen<br />
door beklaag<strong>de</strong> van heelkundige hulp was<br />
z. i. niet gebleken.<br />
De ambtenaar van het O. M. mr. WOLFSON is<br />
van meening, dat, ter voorkoming voor het vervolg<br />
van <strong>de</strong>rgelijke han<strong>de</strong>lingen, die ook in strijd zijn met<br />
alle mogelijke begrippen van hygiëne, <strong>de</strong> straf geen<br />
geringe moet zijn en eischte / 150 boete, subsidiair<br />
60 dagen hechtenis.<br />
HOLLANDER vraagt bij zijne ver<strong>de</strong>diging of een<br />
pedicure een acte noodig heeft. Bloeding heeft niet<br />
plaats gehad, slechts een rood teeken was zichtbaar.<br />
Hetzelf<strong>de</strong> kan geschie<strong>de</strong>n met scheren. Hij houdt<br />
zich met geen kwakzalverij op en beroept zich op<br />
<strong>de</strong> vrijspraken voor verschillen<strong>de</strong> kantongerechten.<br />
Hij heeft geen strafbaar feit begaan en zijn beroep<br />
van pedicure is niet ongeoorloofd — zijn tante en<br />
oom waren zelfs hof pedicure. Hij vindt het schrik-<br />
| kelijk.<br />
De kantonrechter heeft hem veroor<strong>de</strong>eld tot /, 75<br />
boet. subs. 60 dagen hechtenis. De civiele vor<strong>de</strong>ring,<br />
Hoogen B-aad en dit college verwees <strong>de</strong> zaak ter<br />
na<strong>de</strong>re berechting naar het Amsterdamsche hof.<br />
Bekl. gaf te kennen, dat hij <strong>de</strong> operatie <strong>de</strong>ed na<br />
zijn va<strong>de</strong>r in <strong>de</strong> kamer te hebben geraadpleegd, doch<br />
<strong>de</strong> patiënte alsook <strong>de</strong> kamerverhüurster, die haar<br />
pols had vastgehou<strong>de</strong>n, verklaar<strong>de</strong>n niemand an<strong>de</strong>rs<br />
dan bekl. in het vertrek te hebben gezien.<br />
De advocaat-generaal eischte vernieting van het<br />
vonnis om re<strong>de</strong>nen van vorm, doch veroor<strong>de</strong>eling<br />
van <strong>de</strong> daarbij opgeleg<strong>de</strong> straf.<br />
Het hof heeft <strong>de</strong>n eisch toegewezen.<br />
(N. Rott. CL)<br />
CORRESPONDENTIE.<br />
schuwt. Maar bovendien richt spr. een waarschuwing<br />
aan — en een verwijt tot <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs,<br />
E. G. «v. S. te D. De door TT genoem<strong>de</strong> gehoorverbeteringstoestellen<br />
kunnen, evenals vele an<strong>de</strong>re, in bepaal<strong>de</strong><br />
gevallen van nut zijn. In an<strong>de</strong>re echter laten zij in <strong>de</strong>n<br />
Bteek en zijn misschien nadëelig. Onze raad is dus, ze niet<br />
op aanbeveling van <strong>de</strong>n leverancier alleen, maar eerst na<br />
advies van een oorarts te gebruiken.<br />
Wees voorzichtig met <strong>de</strong> producten van die Maatschappij<br />
„Sanitas" ; zij exploiteert verschillen<strong>de</strong> kwakzalversmid<strong>de</strong>len.<br />
De „droppels" zullen wij laten on<strong>de</strong>rzoeken.<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek van Orviëtanose heeft nog tot geen resultaat<br />
geleid, wat trouwens te verwachten was van zoo'n aftreksel<br />
van een misschien geheel onbedui<strong>de</strong>nd krui<strong>de</strong>nmengsel.<br />
Daar heeft <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoeker niet <strong>de</strong> minste houvast<br />
aan. Werkzame bestand<strong>de</strong>elen zijn niet gevon<strong>de</strong>n.<br />
die als getuigen zijn voorgeweest en het welzijn<br />
Dit tevens in antwoord aan verschillen<strong>de</strong> vragers.<br />
hunner kin<strong>de</strong>ren hebben toevertrouwd aan Eilers. groot ƒ 4.50, gesteld door JOHS. VENDRIG, werd toe W. H. v. d. B. te R. De wijze, waarop Brook's Breuk<br />
Min<strong>de</strong>rjarige kin<strong>de</strong>ren, die ziek zijn, behoeven gewezen. (Alg. Han<strong>de</strong>lsbl.) Verband App. wordt geadverteerd en aan <strong>de</strong>n man gebracht,<br />
geneeskundige hulp en het is ongeoor<br />
is o. i. allerminst geschikt om vertrouwen in <strong>de</strong> zaak te<br />
loofd hen te doen behan<strong>de</strong>len door personen als<br />
wekken. Wij kon<strong>de</strong>n haar nog niet in behan<strong>de</strong>ling nemen ;<br />
Eilers, die geen waarborg kunnen geven voor|<br />
Duifje Hollan<strong>de</strong>r.<br />
er is helaas ! voor ons zooveel te doen.<br />
goe<strong>de</strong> geneeskndige hulp. (Er kwamen bij <strong>de</strong>ze Voor 't Kantongerecht te Terborg stond wegens he.t — De onbeken<strong>de</strong>, die ons inlichtingen omtrent Orviëta-<br />
Dinxperloo onbevoegd Uitoefenen van <strong>de</strong> genees- I noee vroeg en daarbij tevens adressen opgaf waar het<br />
woor<strong>de</strong>n uit het publiek zoowaar protesten! ! !) te WmsS&m&Ëâ i SslsliÄ ; ^„^^ tr°TT SU I Maandblad met kans op succes ter lezing kan wor<strong>de</strong>n ge<br />
kun<strong>de</strong> in vier gevallen terecht mej. DUIFJE HOLLAN<br />
Spr. zal zware straf eischen en vre eg uit volle<br />
legd, wordt verzocht zijn naam en adres op te geven.<br />
DER Uit Arnhem. Een zestal getuigen wer<strong>de</strong>n g©" | 2et'schrijven is wel on<strong>de</strong>rteekend maar onleesbaar<br />
overtuiging 2 geldboeten ie<strong>de</strong>r van / 300, sub hoord. Uit hunne verklaringen bleek., dat beklaag<strong>de</strong><br />
sidiair 60 dagen hechtenis.<br />
na zich vergewist te hebben welke zieken zich in het J. V. te R. Dank voor 't gezon<strong>de</strong>ne ; plaatsgebrek belet<br />
iia aiiui VWWW18UTO "<br />
Eilers betoog<strong>de</strong> nog ten slotte en wij vermel<strong>de</strong>n<br />
dit om volledig te zijn, dat hij <strong>de</strong> geneeskundigen<br />
hoe langer hoe meer op zijn hand te hebben verricht, alsi pols voelen ini <strong>de</strong> oogen zien<br />
ou ^ u »-">-- - J "1" "'r^i I ons thans <strong>de</strong> stukjes over te nemen. Wij hopen er later<br />
dorp bevon<strong>de</strong>n, zich ten hunnen huize had vervoegd \ tQ komea<br />
en hun, na eerst eenige quasi-medische han<strong>de</strong>lingen<br />
A. S. Op uw vraag om inlichtingen aangaan<strong>de</strong> <strong>de</strong> waar<strong>de</strong><br />
kreeg — wij had<strong>de</strong>n willen roepen : namen<br />
in <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> betasten, had me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld welke ziekte<br />
als geneesmid<strong>de</strong>l en <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> in geld van <strong>de</strong> Abdijstroop<br />
verwijzen wij u naai <strong>de</strong> waarschuwing <strong>tegen</strong> die stroop, in<br />
zij had<strong>de</strong>n en hun daarna pakjes krui<strong>de</strong>n en flanellen<br />
noemen ! ! ! —, dat hij een brief van Prins<br />
dit blad opgenomen.<br />
„gezondheidsban<strong>de</strong>n" had aangebo<strong>de</strong>n, daarbij aan<br />
Hendrik had ontvangen en dat hij zijn geneesgeven<strong>de</strong> op welke wijze die krui<strong>de</strong>n en ban<strong>de</strong>n moes<br />
B. J. H. te D. R.. Oogenklaar'JiS'<strong>de</strong> volksnaam voor Cheli<br />
mid<strong>de</strong>len nooit zou bekend maken, want dat <strong>de</strong> ten wor<strong>de</strong>n aangewend. On<strong>de</strong>r <strong>de</strong> getuigen bevond *»*«•» «"*«»• et onschuldig —<br />
geneeskundigen er als roovers op zou<strong>de</strong>n<br />
aanvallen ! ! !<br />
De ^ uid f\ S £?« m<br />
WKJI.WSU. « Ö V , , & _=>. .. „ • zou<strong>de</strong>n vooral veel dienst doen bn geelzucht, omdat...<br />
zich een man lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan tuberculose, wien zij ver- <strong>de</strong> een , afscheidt. Vec J hJ daar eeD8 <strong>tegen</strong>.<br />
MR. CNOPIUS heeft er <strong>de</strong>stijds bij <strong>de</strong> rechtbank te zeker<strong>de</strong> zullen hem helpen. binnen Op een haar maand aanhou<strong>de</strong>nd we<strong>de</strong>r op aandringen <strong>de</strong> been]<br />
J. T. te V. De courant in dank ontvangen. De man<br />
op aangedrongen, dat er een on<strong>de</strong>rzoek naar öaf <strong>de</strong> man ten slotte toe en kocht van zijne armoe<strong>de</strong><br />
maakt in geheel Ne<strong>de</strong>rland reclame voor zijn metho<strong>de</strong> om<br />
Eiler's geestvermogens moest wor<strong>de</strong>n ingesteld,<br />
voor ƒ 10, 4 stuks ban<strong>de</strong>n en eenige pakjes krui<strong>de</strong>n<br />
breuken te genezen. Spoedig meer hierover.<br />
Op zijn vraag of hij niet 2 ban<strong>de</strong>n kon koopen J. H. L. D. te 's-Q. Tegen van Vleck's opslurpen<strong>de</strong> ge-<br />
doch <strong>de</strong> rechtbank achtte dit niet noodig. De werd hem door beklaag<strong>de</strong> me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld dat het er I neesmetho<strong>de</strong> voor aambeien hebben wij pas uitvoerig ge-<br />
Alkmaarsche rechters had<strong>de</strong>n <strong>de</strong> overtuiging,<br />
minstens 4 moesten zijn, daar <strong>de</strong> ban<strong>de</strong>n na gebruik waarschuwd in het Maandblad, van Maart j.1.<br />
dat we hier te doen had<strong>de</strong>n met een geslepen<br />
eenigen tijd in <strong>de</strong> buitenlucht moesten hangen „om<br />
kwakzalver en in <strong>de</strong>ze ook.ónze overtuiging zijn hun kracht we<strong>de</strong>r te krijgen". Ge<strong>de</strong>eltelijke afbeta<br />
we thans vaster dan ooit versterkt.<br />
ling kon zij niet aannemen, daar zij voorgaf voor het HERHAALDE WAARSCHUWINGEN.<br />
Eilers verstaat <strong>de</strong> kwakzalvers-humbug bij Roo<strong>de</strong> Kruis uit te gaan en haar geld moest afdragen,<br />
uitnemendheid, gebruikt nu God, Koningin en ten bewijze waarvan zij een doosje met een rood kruis PASTILLES PONCELET. Nog steeds wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze<br />
Prins, benevens <strong>de</strong> autoriteiten van allerlei toon<strong>de</strong>. Een <strong>de</strong>r getuigen, <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r van een tüber- Pastilles, in groote geïllustreer<strong>de</strong> advertenties, als een<br />
richtingvoor zijn doel en spant ten slotte <strong>de</strong> geheele culeus meisje, wü<strong>de</strong> in <strong>de</strong>n beginne op hare aan- onfeilbaar mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> tal van kwalen aanbevolen.<br />
Justitievoor zijn zegekar om <strong>de</strong> goed geloovigen<br />
biedingen niet ingaan en werd ten slotte overreed On<strong>de</strong>r meer wordt er van gezegd : „Zij bezitten al <strong>de</strong><br />
toen beklaag<strong>de</strong> haar <strong>de</strong> vraag <strong>de</strong>ed of zij dan liever voor<strong>de</strong><strong>de</strong>n <strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re hoestmid<strong>de</strong>len zon<strong>de</strong>r een enkel<br />
zand in <strong>de</strong> oogen te strooien. Ten bewijze van dit<br />
haar dochter over een maand naar het kerkhof wil<strong>de</strong> hunner inconveniënten te hebben".<br />
laatste diene, dat hij <strong>de</strong> boeren, burgers en buiten- dragen, dan een paar gul<strong>de</strong>n voor geneesmid<strong>de</strong>len Laat ons eens nagaan of dit waar is. De pastilles<br />
lui wijs maakt, dat er een OfficiervanJu s- uitgeven.<br />
bestaan volgens opgave in sommige advertenties uit teer,<br />
t i t i e is geweest, die hem aanried twee jaren De ambtenaar van het O. M. <strong>de</strong>el<strong>de</strong> in zijn requisi chloor zur e potasch, ipecacuanha en zoethout, terwijl in<br />
in het buitenland te vertoeven en dan terug te toir me<strong>de</strong> dat dit, zoover hem bekend, reeds <strong>de</strong> 4<strong>de</strong> enkele vroegere advertenties co<strong>de</strong>ïne in <strong>de</strong> samenstelling<br />
keeren om ongestraft zijn practijk te kunnen maal is dat bekl. voor <strong>de</strong>rgelijke overtredingen te was opgenomen en in an<strong>de</strong>re niet.<br />
uitoefenen ! ! !<br />
rechtstaat. Zij is kort gele<strong>de</strong>n te Arnhem.. Zutphen Bet on<strong>de</strong>rzoek van onze Je<strong>de</strong>n, <strong>de</strong> heeren J. C. v. D.<br />
Eilers is <strong>de</strong> grootste, handigste en be en Tiel veroor<strong>de</strong>eld. Men heeft haar telkens nog HAUST J. JZ. en H. SIJTSEMA, heeft in<strong>de</strong>rdaad aangekwaamste<br />
kwakzalver, die er op twee beenen<br />
genadig behan<strong>de</strong>ld door haar betrekkelijk geringe toond <strong>de</strong> aanwezigheid van c/doorzure potasch en ipeca<br />
boeten op te leggen. Spreker acht personen als becuanha, terwijl er veel waarschijnlijkheid — doch geen<br />
rondloopt en van wien wij hier te lan<strong>de</strong> <strong>de</strong> klaag<strong>de</strong> een groot gevaar voor <strong>de</strong> maatschappij ; zekerheid — was voor het voorhan<strong>de</strong>n zijn van co<strong>de</strong>ïne.<br />
weerga nog niet hebben aangetroffen !<br />
met haar radheid van tong en door haar brutaal Wanneer wij <strong>de</strong>ze laatste stof, een sterk vergif, na<br />
C. N. G. optre<strong>de</strong>n weet zij in een oogenblik het geld te kloppen zelfs buiten bespreking laten, dan zijn nog <strong>de</strong> twee<br />
uit <strong>de</strong> zakken van onontwikkel<strong>de</strong> arme He<strong>de</strong>n en dat an<strong>de</strong>re stoffen, die trouwens zeer ou<strong>de</strong>, beken<strong>de</strong> ge<br />
nog wel van zieken, voor wie het geld dubbel noodig neesmid<strong>de</strong>len zijn, geenszins als zoo onscha<strong>de</strong>lijk te<br />
Jacob Hollan<strong>de</strong>r.<br />
was. Geldboete schrikt blijkbaar bekl. niet af, terwijl beschouwen, dat het geregeld gebruik daarvan aan<br />
Wegens het op 14 Maart, tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> weekmarkt<br />
bovendien gebleken is, — beklaag<strong>de</strong> erken<strong>de</strong> dit ie<strong>de</strong>reen kan wor<strong>de</strong>n aanbevolen. En dan nog wel ook<br />
te Gouda, buiten noodzaak uitoefenen van <strong>de</strong> genees<br />
zelf —dat die boeten door an<strong>de</strong>ren voor haar wor<strong>de</strong>n aan kin<strong>de</strong>ren.<br />
kun<strong>de</strong> had JACOB HOLLANDER, pedicure te Amster-<br />
betaald. Geëischt wordt daarom voor ie<strong>de</strong>r <strong>de</strong>r vier In<strong>tegen</strong><strong>de</strong>el: een geregeld gebruik van ipecacuanha<br />
<strong>de</strong>m, zich opnieuw voor <strong>de</strong>n kantonrechter te Gouda<br />
gevallen 2 maan<strong>de</strong>n hechtenis.<br />
— een sterk braakmid<strong>de</strong>l — kan voor sommige lij<strong>de</strong>rs<br />
te verantwoor<strong>de</strong>n.<br />
(JV. Arnh. Ct.) (en juist o. a. voor die lij<strong>de</strong>rs aan wie PONCELET hulp<br />
(Door een fout in <strong>de</strong> dagvaarding was een vroegere<br />
belooft), zelfs al is <strong>de</strong> hoeveelheid zeer gering, hoogst<br />
vervolging zon<strong>de</strong>r resultaat gebleven.)<br />
ernstige gevolgen na zich sleepen, en ook <strong>de</strong> chloorzure<br />
Uit <strong>de</strong> getuigenverklaringen blijkt, dat hij aan<br />
Onbevoegd uitoefenen yan <strong>de</strong> tandheelkun<strong>de</strong>. potasch mag slechts met groote voorzichtigheid inwendig<br />
JOHANNES VENDRIG, arbei<strong>de</strong>r te Snelrewaard, een Voor het Gerechtshof te Amsterdam is in hooger wor<strong>de</strong>n gebruikt. Reeds dikwijls heeft het onoor<strong>de</strong>elkun<br />
eeltgezwel uit <strong>de</strong> hand heeft verwij<strong>de</strong>rd, door met een beroep behan<strong>de</strong>ld <strong>de</strong> zaak <strong>tegen</strong> een kunsttan<strong>de</strong>ndig innemen van <strong>de</strong>ze laatste stof <strong>de</strong>n dood veroorzaakt.<br />
mesje in <strong>de</strong> hand te peuteren, vervolgens zalf op het I maker, die wegens onbevoegd uitoefenen van <strong>de</strong> tand- Tegenover al <strong>de</strong>ze na<strong>de</strong>elen bie<strong>de</strong>n <strong>de</strong> Pastilles Pongezwel<br />
heeft gesmeerd en daarna met een zakdoek | heelkun<strong>de</strong> — hij had een juffrouw te Haarlem twee celet geen enkel voor<strong>de</strong>el. Toegegeven dat <strong>de</strong> bestand<br />
het gezwel uit <strong>de</strong> hand heeft geknepen. Van <strong>de</strong> / 1, kiezen getrokken <strong>tegen</strong> betaling van / 4.— door <strong>de</strong>n <strong>de</strong>elen daarvan enkele malen in<strong>de</strong>rdaad heilzaam kun<br />
door VENDRIG voor <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling betaald, gaf kantonrechter aldaar was veroor<strong>de</strong>eld too / 100 nen werken bij sommige gevallen van verkoudheid,<br />
HOLLANDER / 0.50 terug, met <strong>de</strong> raadgeving daarvoor boete, subs. 10 dagen hechtenis. (Zie Maandbl. van keelpiju of zoo iets, dan kan men die bestand<strong>de</strong>elen, in<br />
hechtpleister te koopen en on<strong>de</strong>r me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling, dat Mei). Hot vonnis werd bevestigd door <strong>de</strong> rechtbank<br />
elke gewonschte hoeveelheid, evengoed bij ie<strong>de</strong>r apothe<br />
HOLLANDER voor <strong>de</strong> rest 'n cognacje zou koopen te Haarlem ; <strong>de</strong> zaak kwam in hooger beroep bij <strong>de</strong>n<br />
ker hier te lan<strong>de</strong> krijgen, en zeker niet duur<strong>de</strong>r
Register op <strong>de</strong>n twee en <strong>de</strong>rtigsten jaargang<br />
yan het Maandblad.<br />
Groof. De. De helper van J2.<br />
Rechtszaken :<br />
J. P. B. te Vlaardingen<br />
Haarlemmerolie H. W. X 6<br />
Eilers weer eens voor het gerecht<br />
I De uitvin<strong>de</strong>r van <strong>de</strong> — Feuill. 11 12<br />
De helper van De Groof<br />
Haematog eenwijn Corr. 7<br />
De mid<strong>de</strong>len-van Dr. Hoekstra<br />
(De cijfers geven het nommer van het Maandblad aan, Han<strong>de</strong>lsblad. Consequentie van het —<br />
1<br />
De Natuurgeneeskundige W.<br />
Ber. beteekent Berichten, Boekbesch. Boekbeschouwing. „ Het — en Macaura<br />
9<br />
Corr. Correspon<strong>de</strong>ntie, H. W. Herhaal<strong>de</strong> waarschuwingen, Hazeline-Snow „ 1<br />
Een kwakzalveren<strong>de</strong> „koopman" te Amersfoort<br />
Hélène Duroy. Schoonheidsmid<strong>de</strong>l van —<br />
7 Juffrouw voor het Kantongerecht<br />
lngez. Ingezon<strong>de</strong>n en R. Rechtszaken.)<br />
Hoekstra, Dr. De mid<strong>de</strong>len van R.<br />
6 Duifje Hollan<strong>de</strong>r<br />
Aambeien. Yan Vleck's metho<strong>de</strong> <strong>tegen</strong> —<br />
3<br />
Hollan<strong>de</strong>r. Duifje „<br />
7, 12' Jacob Hollan<strong>de</strong>r 4<br />
Abbé die <strong>de</strong> artsen uitdaagt Ber. 4<br />
„ Jacob, te Gouda „<br />
4, 7, 12 Meel voor suikerzieken<br />
Abdijstroop. Brutale advertentie „<br />
Hoogte Kadijk. Galsteenmid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong>n —<br />
10 J. van Peer<br />
1<br />
„ Ook een attest voor —<br />
Hoora. Lotion Capillaire en Sachets <strong>de</strong> beauté<br />
6 Reiziger in naaimachines en geneeskun<strong>de</strong><br />
8<br />
Ilygienisk Revy Ber. 5 Een tand-technicus<br />
„ Recept voor —<br />
11<br />
H. W. Valkenaar<br />
,, Waarschuwing <strong>tegen</strong> — 12, lngez. 12<br />
Tndië. Reclame voor Granuline lngez. 12<br />
Verloskundige hulp zon<strong>de</strong>r bevoegdheid<br />
Advertenties van ,,<strong>de</strong>skundigen"<br />
3<br />
Indische geneesmid<strong>de</strong>len<br />
1 Weer een won<strong>de</strong>rdokter<br />
Akker gerid<strong>de</strong>rd Ber. 1<br />
Invoerrechten. Tarief van — Ber. 7 Reclame voor Dioradine Ber.<br />
„ Nieuwe titel voor — „ 6 Justitie. Krachtdadiger optre<strong>de</strong>n van —<br />
,, „ Wortelboerskrui<strong>de</strong>n „<br />
„ Verregaan<strong>de</strong> brutaliteit van —<br />
1<br />
Regeering. Waarschuwing van <strong>de</strong> —<br />
„ Vijftienhon<strong>de</strong>rd gul<strong>de</strong>n gesmokkeld<br />
12<br />
Kat een kat noemen Ber. 2 Reiziger in geneeskun<strong>de</strong> R.<br />
Amol 5, „ 10<br />
Kiehl. Wed. Een wereldberoem<strong>de</strong> slaapster<br />
4 Revalenta Arabica H. W.<br />
Amsterdammer, Be. — Een onwillekeurige<br />
Knochendokter te Gronau 2, „ 11. 12 Ri<strong>de</strong>amus Ber.<br />
fout hersteld „ 7 Koenig Medicine Corr. 11 Roo<strong>de</strong> pillen van Dupuis H. W.<br />
Antifellin<br />
10 Kouwer. Prof. — en Rad-jo 12 Ber. 8 Rusland. Maatregelen <strong>tegen</strong> kwakzalvers Ber.<br />
Antipon<br />
7 Krui<strong>de</strong>n van een Somnambule<br />
Argentinië. Verkoop van spécialités „ 6<br />
5 Sachets <strong>de</strong> beauté „Hoora"<br />
Kwakzalver die dokter was „<br />
Asthma. Gozzin's mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> — Corr. 3<br />
5 Saison, alias Eurthier<br />
in Limburg „<br />
Auralose<br />
11<br />
2 Samenstelling van <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len in 1912 on<strong>de</strong>rzocht<br />
in ruste „<br />
„ Waarschuwing <strong>tegen</strong> —<br />
11 Kwakzalvers-advertenties. Geen — in Ons Blad ,,<br />
8<br />
Bauer's mid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> diabetes Corr. 5 „ in Paers Annual lngez.<br />
12<br />
Belasting o,) geneesmid<strong>de</strong>len<br />
5 „ Mo<strong>de</strong>rne —<br />
1<br />
Berg. Erve v. d. — Tepelzalf<br />
4 „ -reclames<br />
6<br />
Blutreinicungstee van Meurin<br />
10 „ -verbod in 1140 in Zuid-Italië<br />
9<br />
Boekbeschouwing :<br />
„ Voorzichtigheid <strong>tegen</strong>over —<br />
5<br />
H. J. Eilers — Waarom zoo en niet<br />
<strong>Kwakzalverij</strong>, Bestrijding in Argentinië Ber. 11<br />
an<strong>de</strong>rs ?<br />
„ ,. », België<br />
6<br />
Dr. Carl Reissig — Geneeskundige En<br />
„ „ „ Duitschland<br />
11<br />
cyclopaedic<br />
„ „ „ Engeland Ber. 12<br />
Dr. J. Stärcke — De gevaren <strong>de</strong>r z.g.<br />
>, Frankrijk<br />
7<br />
natuur<strong>de</strong> wijze<br />
„ „ ,, Ne<strong>de</strong>nand 7, 11,<br />
8<br />
Bureau voor navraag naar kwakzalverij<br />
,, „ », Rusland Ber. .<br />
Bijgeloof Ber.<br />
„ Zürich<br />
12<br />
„ ,, dienst <strong>de</strong>r —<br />
10<br />
Califig<br />
Corr. 11<br />
Drankzucht Feuilleton 5<br />
Christian Science. Bond <strong>tegen</strong> —-<br />
Ber. 3, lngez. 5 „ en tuberculose Ber. 4<br />
Consequentie van het Han<strong>de</strong>lsblad<br />
1 „ in een mo<strong>de</strong>blad „ 12<br />
Coryzol<br />
3<br />
„ Saksen „ 1<br />
Dagbladpers. Tekortkoming <strong>de</strong>r —<br />
„ Lezingen over — 12, | 1 4<br />
D. D. D.<br />
Lezingen over kwakzalverij 12, Ber. 1<br />
,4<br />
Dioradine-reclame<br />
Ber.<br />
Linosan lngez. ,4<br />
Doctor mirificus circumforan eus<br />
Feuilleton Livola <strong>de</strong> Composée<br />
9<br />
Dokter die kwakzalver was<br />
Ber.<br />
Zotion Capillaire „Boord"<br />
4<br />
6<br />
Dokter. Een pseudo —<br />
n<br />
Maandblad van Akker<br />
12<br />
Dominee- dokter<br />
10, Maatschappij (Ned.) tot bev. <strong>de</strong>r Geneesk.<br />
Drankzucht. <strong>Kwakzalverij</strong> in dienst <strong>de</strong>r Feuilleton<br />
In zake Granuline Ber. 8<br />
Drukker s mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> vallen<strong>de</strong> ziekte Corr.<br />
Duivelbanner te Knijpe<br />
Ber.<br />
„ I<strong>de</strong>m. Verhooging subsidie „ 8<br />
Dupuis. Roo<strong>de</strong> pillen van —<br />
H. W.<br />
Macaura 8<br />
Macauriana 9<br />
Miers. Boekverkooper<br />
Ber.<br />
Magic Foot Draft Co. De won<strong>de</strong>rheisteller<br />
„ De helper van — „<br />
van <strong>de</strong> — 7<br />
„ Een advertentie van — „<br />
Marlier. De Kommerzienrat • 6<br />
„ en zijn mid<strong>de</strong>l Panacea<br />
Medische wetenschap en natuurgeneeswijze 7<br />
„ Een request in zake — „<br />
Meel voor suikerzieken R. 6<br />
„ Het boekje van — Boekbesch. 3, „<br />
Mellosan <strong>tegen</strong> suikerziekte " 8<br />
„ Schan<strong>de</strong>lijke bedreiging van —<br />
Meurin<br />
„ steeds brutaler<br />
SJ voor het kantongerecht te Me<strong>de</strong>mblik R.<br />
„ vraagt hand werkjes voor zijn sanatorium<br />
Mmer Shirley<br />
Emmanuelbeweging Ber<br />
Engeland, regeling van verkoop van spécialités<br />
6. 8,<br />
Eurlhier. Een doofheidgenezer<br />
„ Waarschuwing <strong>tegen</strong> —<br />
Felcke. Pastor — het ambt neergelegd 8, Ber.<br />
Fistelpot van Klaas Ursem H. W.<br />
Frankrijk3 kras optre<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> kwakzalvers Ber.<br />
Galsteenmid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong>n Hoogte Kadijk<br />
Gebedsbehan<strong>de</strong>ling 3, Ber. 7, Ingee.<br />
Gehoorolie van Schmidt Corr.<br />
Geneeskundige Encyclopaedic Boekbesch.<br />
Geneeskunst. Onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening<br />
Ber. 5, H. 1, 2, 3, 4,6, 11, 12<br />
Gezondbid<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> betaling<br />
Ber. 2<br />
Gezondheidscommissies. Me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling van :<br />
Boxmeer. Jaarverslag<br />
Ginneken. Optre<strong>de</strong>n <strong>tegen</strong> Foster's<br />
niermid<strong>de</strong>len<br />
Gezondheidsraad. Waarschuwing <strong>tegen</strong> Winter<br />
Co.<br />
12<br />
Glycurine. Antidiabetische thee<br />
5<br />
Gozzin's mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> asthma<br />
Corr. 3<br />
Grafhorst contra Oosterbaan<br />
Ber. 5<br />
Granuline ' 2, 3, 5, f 5,8<br />
„ en <strong>de</strong> Ned. Maatschappij tot bev.<br />
<strong>de</strong>r Geneesk.<br />
» 8<br />
Reclame in O.-Indië<br />
lngez. 12<br />
1 Sanatogeen<br />
lngez.<br />
Schmidt's gehoorolie<br />
Corr.<br />
Schoonheidsmid<strong>de</strong>l van Mad. Hélène Duroy<br />
Sequah veroor<strong>de</strong>eld<br />
Ber.<br />
Sirène à voyelles<br />
Slaapster. De — Wed. Kiel<br />
Sloan's liniment<br />
H. W.<br />
Smokkelarij van Akker<br />
Somnambule. Krui<strong>de</strong>n van een —<br />
Ber.<br />
Spécialités. Verkoop van — in Argentinië<br />
„ „ — in Engeland „<br />
„ ., „ — in Zürich „<br />
Staats- Jourant. Waarschuwing in <strong>de</strong> —<br />
Subsidie verhoogd door <strong>de</strong> Ned. Maatschappij<br />
t. b. cl. Geneesk. Ber.<br />
Suikerziekte. Bauer's mid<strong>de</strong>len Corr.<br />
„ Een chemiker en geld gevraagd<br />
„ Glycurine <strong>tegen</strong> —<br />
„ Meel <strong>tegen</strong> — R.<br />
„ Mellosan <strong>tegen</strong> —<br />
„ Orviëtanose <strong>tegen</strong> —<br />
Szen<strong>de</strong>ffy, Dr. Het serum van — lngez.<br />
Tandheelkun<strong>de</strong>. Onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening <strong>de</strong>r — Ber. 5<br />
Larie f van invoerrechten „<br />
Teer voor borst- en longlij<strong>de</strong>rs lngez.<br />
Tepelzalf van Erve v. d. Berg<br />
Ter Dam, Lina. Krui<strong>de</strong>n van —<br />
Teringgenezer. Yonkerman<br />
lilly. Claes of Nicolaas, als uitvin<strong>de</strong>r <strong>de</strong>r<br />
Haarlemmerolie Feuill.<br />
Treub. Prof. Hector —<br />
Troonre<strong>de</strong>. Weer geen nieuws Ber.<br />
Tuber col „<br />
Tuberculose en kwakzalverij „<br />
Tuberculozyne. Yonkerman<br />
Ursem. De fistelpot van —<br />
H. W.<br />
Valkenaar veroor<strong>de</strong>eld R.<br />
s Antifellin 10<br />
Vallen<strong>de</strong> ziekte. Drukker<br />
„ Blutreinigungstee 10<br />
Mid<strong>de</strong>l. Het — Feuilleton 10<br />
Mid<strong>de</strong>len in 1912 on<strong>de</strong>rzocht 12<br />
Minister van Buitenlandsche Zaken. Waarschuwing<br />
11<br />
Minja ienakawang, een plantenvet uit Borneo Corr. 4<br />
Mo<strong>de</strong>rne kwakzalvers 6<br />
Natuurgeneeskundige veroor<strong>de</strong>eld R. 7<br />
Natuurgeneeskundigen. Particuliere ziekeninrichtingen<br />
van —<br />
Ber. 2<br />
Natuur geneeswijze. De gevaren <strong>de</strong>r z.g. — Boekbesch. 3<br />
,. en medische wetenschap<br />
7<br />
Nervensale. Echte hygiënische —<br />
Corr. 3<br />
Olivier Verhaar, <strong>de</strong> helper van Eilers Ber. 12<br />
Onbevoeg<strong>de</strong> uitoefening van geneeskun<strong>de</strong><br />
Ber. 5, R. 1, 2, 4, 6, 7, 11, 12<br />
1 „ „ tandheelkun<strong>de</strong> Ber. 5, R. 12<br />
Oogenklaar<br />
Corr. 12<br />
Ons Blad weigert kwakzalvers-advertenties Ber. 12<br />
Orvièlanose <strong>tegen</strong> suikerziekte 8, 9 Corr. 10, 12<br />
Panacea, een nieuw mid<strong>de</strong>l van Eilers 12<br />
Parlementscommissie voor <strong>de</strong> spécialités in<br />
Engeland Ber. 7<br />
Pilules Orientales Corr. 9<br />
Pinkpillen. Een attest van een doo<strong>de</strong> 3<br />
Priester. Een gekweld — 0, 8, 11<br />
Pur geen. Vergiftiging door — 4<br />
Radioline 12<br />
Rad-Jo en Prof. Kouwei $<br />
12, Bert<br />
1 5, 4, «•<br />
12<br />
2<br />
6<br />
7<br />
'6<br />
6<br />
7, 12<br />
! 7, 12<br />
6<br />
7<br />
2<br />
12<br />
11<br />
1<br />
%<br />
g<br />
1, 10<br />
11<br />
2<br />
2<br />
8<br />
4<br />
lO<br />
I<br />
11<br />
12<br />
10'<br />
11<br />
7<br />
3-<br />
4<br />
4, 5.<br />
12<br />
5<br />
6»<br />
7.<br />
5a<br />
a<br />
%<br />
5-<br />
&<br />
a<br />
%<br />
4-<br />
R. 12<br />
%<br />
10<br />
4-<br />
5<br />
&<br />
11, 12<br />
2<br />
10-<br />
&-<br />
12<br />
&•<br />
a<br />
il<br />
s mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> — Corr. il<br />
Van Vlei k's opslurpen<strong>de</strong> geneesmetho<strong>de</strong> voor<br />
aambeien<br />
f ereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij :<br />
Agenda van <strong>de</strong> Algem. Verga<strong>de</strong>ring<br />
il<br />
Bureau voor navraag-<br />
12:<br />
Jaarverslag over 1911<br />
3-<br />
Me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen v/h. Best. 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9,10, IV 12<br />
Rekening en verantwoording over 1911<br />
3-.<br />
Verslag van <strong>de</strong> Algem. Verga<strong>de</strong>ring<br />
•12.<br />
Voorstellen voor <strong>de</strong> Algem. Verga<strong>de</strong>ring I<br />
Verhaar. Olivier — <strong>de</strong> helper van Eilers Ber. 12-<br />
Verloskundige hulp zon<strong>de</strong>r bevoegdheid R.<br />
1<br />
Vervolging van kwakzalvers in Ne<strong>de</strong>rland<br />
7<br />
Pixol<br />
|<br />
t- oorzichtigheid <strong>tegen</strong>over kwakzalvers<br />
li<br />
Waar<strong>de</strong>ering. Te veel —<br />
Waarschuwing van Regeeringswege 1<br />
Winter Co. Waarschuwing van <strong>de</strong>n Centr.<br />
11<br />
Gezondheidsraad<br />
ia-<br />
Winter Co. Weer een waarschuwing Ber. 3<br />
Won<strong>de</strong>rdokter R.<br />
2<br />
„ Macaura<br />
|<br />
Won<strong>de</strong>rhersteller van <strong>de</strong> Magic Foot Draft Co.<br />
7<br />
Won<strong>de</strong>rvoetpleister van <strong>de</strong> ,, „ „ „<br />
|<br />
Worlelboer. Een weerzinwekken<strong>de</strong> reclame Ber. 1<br />
Wortelboerskrui<strong>de</strong>n. Nieuwe reclame voor— ,,<br />
10-<br />
Yonkerman, Derk P. De teringgenezer —<br />
8-<br />
Zam-Buk<br />
1<br />
Zuid-Italië. Kwakzal vers ver ood in 1140<br />
5-<br />
Zürich, bestrijding van verkoop geheimmid<strong>de</strong>len Ber. 5-