Hulpverleningsmaterieel[pdf, 1693kb] - Provinciale Brandweerschool
Hulpverleningsmaterieel[pdf, 1693kb] - Provinciale Brandweerschool
Hulpverleningsmaterieel[pdf, 1693kb] - Provinciale Brandweerschool
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
BRANDWEERMAN<br />
• HOOFDSTUK 11: Hulpverleningsmateriaal<br />
Kapt. Bev. Marc Verkest<br />
<strong>Provinciale</strong> brandweerschool van<br />
Oost-Vlaanderen
HOOFDSTUK 11: Hulpverleningsmateriaal<br />
• 1. Hydraulisch redgereedschap<br />
– Algemene eigenschappen van redgereedschap<br />
– Aandrijfunit en handpomp<br />
– Hydraulische schaar<br />
– Hydraulische spreider<br />
– Hydraulische ram of vijzel<br />
– Hydraulische slangen<br />
• 2. Pneumatisch redgereedschap<br />
– Hefkussens en toebehoren<br />
• 3. Verlichtings- en signalisatiemateriaal<br />
– Signalisatieuitrustingen<br />
– Verlichtingsmateriaal
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
Voor bevrijding van geknelde personen<br />
Belangrijk is de mogelijkheden en GEVAREN te kennen!<br />
Systeem bestaat uit pomp – slangen - gereedschap
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.1 Algemene eigenschappen<br />
Redgereedschap:<br />
• Snel inzetbaar<br />
• Min of meer mobiel<br />
• Onafhankelijke werking<br />
• Zware gereedschappen (2 hulpverleners)<br />
• Ontwikkeling van grote krachten (gevaar!)<br />
• Hoge werkdrukken (ca. 700 bar)<br />
• Bediening door dodemansgreep
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.2 Aandrijfunit en handpomp<br />
– Werkingsprincipe<br />
• Vloeistof niet samendrukbaar<br />
• Drukken planten zich voort in vloeistof<br />
• Ontwikkelde kracht is afhankelijk van de druk op een<br />
oppervlakte<br />
F = p.A<br />
met F de kracht in Newton<br />
p de druk in Pascal (1 bar = 100.000 Pa)<br />
A de oppervlakte in m²<br />
=> hoe groter de druk hoe groter de kracht<br />
=> hoe groter het oppervlak hoe groter de kracht
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.2 Aandrijfunit en handpomp<br />
– Hand- en voetpomp<br />
Door middel van<br />
hefboom wordt kracht<br />
omgezet in druk en via<br />
leidingen overgebracht<br />
naar het gereedschap<br />
A. Hefboom<br />
B. Oliereservoir<br />
C. Ventiel<br />
D. Steunplaat<br />
E. Aansluiting slang
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.2 Aandrijfunit en handpomp<br />
– Hand- en voetpomp<br />
Manuele aandrijving => kortstondige inzet<br />
Voorbeelden: pedaalknipper, deuropener,…<br />
R overdrukventiel<br />
T oliereservoir<br />
X éénrichtingsventiel<br />
Y éénrichtingsventiel<br />
Z ventiel
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.2 Aandrijfunit en handpomp<br />
– Motoraangedreven pomp<br />
Werkingsprincipe gelijkaardig als bij de handpomp<br />
Voordeel: langdurige werking<br />
Type: semi vast=>minder mobiel- grotere capaciteit<br />
mobiel
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.2 Aandrijfunit en handpomp<br />
– Risico’s en aandachtspunten bij gebruik pompen<br />
• Pomp rechtop plaatsen<br />
• Vermijd contact (warme delen)<br />
• Behoud goed overzicht (snel naar neutrale stand)<br />
• Brandstofniveau controleren<br />
• Oliepeil controleren<br />
• Schakel na gebruik de pomp uit<br />
• Niet gebruiken bij mankementen
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.3 Hydraulische schaar<br />
– Doel:<br />
Tactisch knippen om constructies te verzwakken om deze<br />
dan te verplaatsen of te verwijderen.<br />
Voornamelijk bij verkeersongevallen.
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.3 Hydraulische schaar<br />
– Doel:<br />
Verschillende types :
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.3 Hydraulische schaar<br />
– Opbouw gereedschap:<br />
Messen<br />
Scharnierpunt<br />
Draaggreep<br />
Cylinder<br />
Bedieningshandgreep<br />
Koppeling hydraulische slang
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.3 Hydraulische schaar<br />
– Risico’s en aandachtspunten:<br />
• Onder 90° knippen<br />
• Niet op de punten => tegen scharnier<br />
• Opening maken<br />
• Kijk waar je knipt (airbag’s, gordelspanners…)<br />
• Correcte positie (niet tussen gereedschap en object)<br />
• Bedien alleen met handgreep en dodemansknop<br />
• Messen mogen niet uit elkaar gaan (gevaar voor breken)<br />
• Goed overzicht behouden<br />
• Na gebruik terug in beginstand (iets open)<br />
• Na gebruik controleren
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.4 Hydraulische spreider<br />
– Doel:<br />
Delen uit elkaar<br />
drukken, spreiden,<br />
knijpen, trekken om<br />
zo plaats te maken<br />
om te knippen of<br />
draaipunten te<br />
creëren.
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.4 Hydraulische spreider<br />
– Doel:<br />
Verschillende type
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.4 Hydraulische spreider<br />
– Opbouw gereedschap:<br />
Koppeling hydraulische slang<br />
Bedieningshandgreep<br />
Cylinder<br />
Draaggreep<br />
Scharnierpunt<br />
Spreidarmen<br />
Spreidpunten
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.4 Hydraulische spreider<br />
– Risico’s en aandachtspunten:<br />
• Spreidpunten optimaal gebruiken (niet de<br />
spreidarmen)<br />
• Spreidpunten kunnen verschuiven!<br />
• Goede afzetpunten zoeken (herneem bij<br />
schuiven)<br />
• Gereedschap laten werken, niet proberen wringen<br />
• Correcte positie (niet tussen gereedschap en<br />
object)<br />
• Bedien alleen met handgreep en dodemansknop<br />
• Goed overzicht behouden<br />
• Na gebruik terug in beginstand<br />
• Na gebruik controleren
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.5 Hydraulische ram of vijzel<br />
– Doel:<br />
Wordt gebruikt om<br />
voertuigonderdelen uit elkaar te<br />
drukken.<br />
Enkel- en dubbelwerkende<br />
uitvoeringen
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.5 Hydraulische ram of vijzel<br />
– Opbouw gereedschap:<br />
Kruiskop<br />
Plunjer<br />
Cylinder<br />
Koppeling hydraulische slang<br />
Bedieningshandgreep
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.5 Hydraulische ram of vijzel<br />
– Risico’s en aandachtspunten:<br />
• Zo plaatsen dat bediening steeds bereikbaar is<br />
• Goede afzetpunten zoeken (ramsteun gebruiken)<br />
• Bij gripverlies => andere afzetpunten<br />
• Bijkomende stabilisatie onder het laagste<br />
afzetpunt<br />
• Goed overzicht behouden<br />
• Na gebruik terug in beginstand<br />
• Na gebruik controleren
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.6 Hydraulische slangen<br />
– Doel:<br />
• Verbinding tussen pomp en gereedschap<br />
• Man/vrouw koppeling met beschermkap<br />
– Type:<br />
• Tweeslangensysteem
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.6 Hydraulische slangen<br />
– Type:<br />
• Enkel slangsysteem (2 in 1)
1. Hydraulisch redgereedschap<br />
1.6 Hydraulische slangen<br />
– Risico’s en aandachtspunten:<br />
• Goede schikking => overzicht werkzaamheden<br />
• Slangen zijn gevoelig voor schade : opgelet!<br />
• Beschadigde slangen buiten dienst stellen<br />
• Na gebruik controleren
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
Gesloten elastisch vat te vullen met lucht onder<br />
druk (cfr. Ballon)
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
Systeem => pomp, remluchtketel of cylinder,<br />
bedienblok, leiding, hefkussen …
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Soorten hefkussens (afhankelijk van de werkdruk)<br />
• Lage druk kussen<br />
– Werkdruk + 1 bar<br />
– Hefdruk: 40 – 157 kN<br />
– Hefhoogte 30 – 80 cm<br />
– Barstdruk 2 tot 3x werkdruk
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Soorten hefkussens (afhankelijk van de werkdruk)<br />
• Hoge druk kussen<br />
– Werkdruk: 6 – 8 bar<br />
– Hefdruk: 100 – 670 kN<br />
– Hefhoogte: 15 – 52 cm<br />
– Barstdruk 4 tot 6 x werkdruk
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Uitvoering kussens<br />
• Vierkant, afgerond tot rond<br />
• Hoge druk<br />
– Versterkt neopreenrubber voorzien van<br />
staalmatten of kevlararamidevezel<br />
Deklaag<br />
– Volledig antislip<br />
Staaldraad van aramid<br />
Tussenlaag (beschermlaag)<br />
Staaldraad van aramid<br />
Tussenlaag (beschermlaag)<br />
Binnenlaag
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Uitvoering kussens<br />
• Lage druk<br />
– Versterkt neopreenrubber<br />
– Boven en onderkant antislip<br />
– Bandversterking binnenin
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Uitvoering kussens<br />
• Identiteitskaart (etiket of label) van het kussen<br />
– Hefkracht<br />
– Hefhoogte<br />
– Luchtinhoud<br />
– Waterinhoud<br />
– Werkdruk
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Werkingsprincipe<br />
• Lucht onder druk in het kussen<br />
• Door het grote oppervlak ontstaat een hefkracht<br />
• Lucht meestal uit fles<br />
• Druk wordt gereduceerd tot de juiste waarde<br />
• Via bedienblok en slangen lucht in kussen
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Hefkracht bepaald door<br />
• Ontwikkelde kracht is afhankelijk van de druk op<br />
een oppervlakte<br />
F = p.A<br />
met F de kracht in Newton<br />
p de druk in Pascal (1 bar = 100.000 Pa)<br />
A de oppervlakte in m²<br />
=> hoe groter de druk hoe groter de kracht<br />
=> hoe groter het oppervlak hoe groter de kracht<br />
• Praktijk => aangegeven hefkracht slechts<br />
haalbaar bij maximaal contact met de last<br />
• Hefkussen slechts bruikbaar tot 2/3 van de<br />
hefhoogte
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Toepassingen :<br />
Om last te heffen of ruimte te maken<br />
• Voordelen :<br />
– Snel inzetbaar<br />
– Weinig ruimte nodig<br />
– Bijna overal inzetbaar<br />
– Grote hefkracht<br />
– Ingezet in ex omgeving<br />
• Nadelen :<br />
– Beperkte hoogte<br />
– Zijdelings verplaatsbaar
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Toepassingen
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Inzetprocedure<br />
1. Neem hefkussens, ademluchtcilinder, hulpstukken en eventueel<br />
stutmaterieel uit het voertuig en plaats dit alles bij het object.<br />
2. Controleer of de ontlastkraan aan de reduceerinrichting en het<br />
ontlastventiel aan het bedienblok aangesloten zijn.<br />
3. Sluit de volgende hulpstukken aan:<br />
• De reduceerinrichting op de persluchtfles<br />
• De slang aan het hefkussen, eventueel kan hiertussen nog een afsluiter geplaatst<br />
worden<br />
• Het bedienblok aan de slang(en)<br />
• Afhankelijk van de aard van de werkzaamheden moeten eventueel werklijnen aan<br />
de hefkussens worden aangesloten<br />
4. Plaats het hefkussen<br />
• Zoek een goed steunpunt (vooral een goede ondergrond en een stevig steunpunt<br />
bij de te heffen last zijn hier belangrijk)<br />
• Let op met scherpe kanten en hete voorwerpen (bv. Uitlaat van een voertuig)<br />
• Zorg dat er voldoende stophout in de buurt is om de gewonnen hoogte op te<br />
vullen<br />
• Let op het maximale hefvermogen van het hefkussen!
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Inzetprocedure<br />
5. Hef de last<br />
– Open de afsluitkraan van de ademluchtcilinder en stel de juiste druk in op de<br />
reduceerinrichting<br />
– Open de kraan van het bedienblok en blijf de verrichtingen van het<br />
hefkussen goed in de gaten houden.<br />
– Vul de ontstane ruimte op (desnoods kunnen de hefwerkzaamheden<br />
hiervoor even gestaakt worden<br />
– De reduceerinrichting blaast af wanneer het kussen zijn maximale<br />
hefvermogen heeft bereikt. Als dit het geval is moet de kraan op het<br />
bedienblok gesloten worden.<br />
– Indien twee kussens gebruikt worden kan het zijn dat één ademluchtcilinder<br />
niet volstaat om beide kussens op spanning te brengen, zorg voor een<br />
voldoende luchtvoorraad voor aanvang.<br />
6. Na de werkzaamheden<br />
– Verwijder stelselmatig het stophout, niet alles in één keer en laat de last<br />
geleidelijk zakken<br />
– Zet de ontlastkraan aan de reduceerinrichting “open”<br />
– Indien gebruik gemaakt werd van afsluitkranen aan de kussens kunnen deze<br />
nu ook “open” gezet worden<br />
– Koppel de slangen los<br />
– Verwijder en ontlast de reduceerinrichting van de fles<br />
– Laat de kussens volledig leeglopen en sluit het ontlastventiel<br />
– Verwijder eventuele werklijnen<br />
– Berg alles op in het voertuig volgens plaatselijk voorschrift
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Veiligheid (specifiek veiligheidsmaatregelen)<br />
• De inzet gebeurt steeds in volledige<br />
interventiekledij.<br />
• De stabiliteit van de werkplek en last moet<br />
steeds gecontroleerd worden (stophout niet<br />
vergeten) ook tijdens de hefwerkzaamheden.<br />
• De werkplek dient te allen tijde vrij gehouden te<br />
worden.<br />
• Kies goede steunpunten bij het op te heffen<br />
obstakel en let op scherpe randen en hete<br />
delen.<br />
• Plaats geen twee kussen op elkaar, behalve<br />
wanneer ze hiervoor geconstrueerd zijn.
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Veiligheid (specifiek veiligheidsmaatregelen)<br />
• Zorg dat de last tijdens het opdrukken niet kan<br />
verschuiven.<br />
• Bewaar tijdens het heffen van de last<br />
voldoende afstand.<br />
• Bij inzetten van LD hefkussens dienen steeds<br />
minimum twee kussens ingezet te worden<br />
• Gebruik nooit twee LD hefkussens op elkaar.<br />
• De last kan onstabiel worden bij gebruik van<br />
lage druk hefkussens<br />
• Neopreenrubber kan niet tegen bepaalde<br />
vloeistoffen (thinner en dergelijke)<br />
• Communiceer met elkaar tijdens de inzet,<br />
evalueer regelmatig de werken
2. Pneumatisch redgereedschap<br />
2.1 Hefkussens en toebehoren<br />
– Onderhoud<br />
• Inspecteer en controleer<br />
• Maak proper<br />
• Droog en schoon opbergen
3. Verlichting– en signalisatiemateriaal<br />
3.1 Signalisatieuitrusting<br />
Deugdelijk, duidelijk en ondubbelzinnig<br />
– Zwaailichten<br />
• Strikte reglementering<br />
• Blauw mag voor elke opdracht<br />
• Blauw op plaats van interventie als<br />
aandachtstrekker<br />
– Traffic advisor en signalisatie wagens<br />
• Betere zichtbaarheid
Om veiligheidsredenen wordt deze signalisatiewagen<br />
steeds ingezet bij interventies op de openbare wegen<br />
om het aankomend verkeer attent te kunnen maken op<br />
een wegobstructie. Een uitgebreid gamma aan<br />
signalisatie zit netjes achteraan opgeborgen.
3. Verlichting– en signalisatiemateriaal<br />
3.1 Signalisatieuitrusting<br />
– Signalisatiehulpmiddelen
3. Verlichting– en signalisatiemateriaal<br />
3.1 Signalisatieuitrusting<br />
– Signalisatiekledij<br />
• Opgelegd bij KB van 07/08/95 en 11/01/99<br />
• Conform EN 471 waarin 3 klassen zijn<br />
– Klasse 1: voor prive gebruik<br />
– Klasse 2: steeds gedragen bij werken op<br />
openbare weg<br />
– Klasse 3: bij invallende duisternis en slechte<br />
weersomstandigheden<br />
– Aandachtspunten signalisatie<br />
• Gezien worden<br />
• Alle hulpmiddelen gebruiken<br />
• Ondubbelzinnig opstellen<br />
• Eventueel zelf verkeer regelen
3. Verlichting– en signalisatiemateriaal<br />
3.2 Verlichtingsmateriaal<br />
– Stroomaggregaten<br />
In verschillende uitvoeringen 230/400V<br />
Dubbel geïsoleerd (geen aarding noodzakelijk)<br />
Vermogen bepaalt maximaal aan te sluiten verbruikers.<br />
• Werking en bediening<br />
- eerst laten draaien, dan aansluiten<br />
• Veiligheid<br />
- buiten opstellen!<br />
- opgelet bij uitgeschoven lade<br />
• Storingen<br />
- niet overbelasten<br />
- opgelet bij bijvullen benzine
3. Verlichting– en signalisatiemateriaal<br />
3.2 Verlichtingsmateriaal<br />
– Kabelhaspels<br />
Om stroom te transporteren<br />
Verlengsnoer helemaal uitrollen<br />
(tenzij thermisch beveiligd)<br />
- Kortsluiting door smelten isolatie<br />
• Veiligheid<br />
- beperk de belasting<br />
- goed zichtbaar opstellen<br />
- volledig afrollen<br />
- orde met kabels (water – warmte)
3. Verlichting– en signalisatiemateriaal<br />
3.2 Verlichtingsmateriaal<br />
– Vaste verlichtingssysteem op voertuig<br />
Om werkplek te verlichten<br />
Ook specifieke aanhangers<br />
• Veiligheid : - bovenliggende kabels !<br />
- voldoende laten afkoelen !<br />
- terug inschuiven na interventie !<br />
– Draagbaar verlichtingssysteem<br />
Op batterijen<br />
– Lampen op statief<br />
Stroom nodig
3. Verlichting– en signalisatiemateriaal<br />
3.2 Verlichtingsmateriaal<br />
– Verlichtingsballonen<br />
Zeer grote lichtopbrengst<br />
Lichttemperatuur welk daglicht benaderd<br />
Afkoeltijd 10 min.<br />
Verschillende uitvoeringen<br />
– Op drietand<br />
– Met gas lichter dan lucht