ON VAN HEENVLIET - De Hoge Heerlijkheid Heenvliet - Nieuwesluis
ON VAN HEENVLIET - De Hoge Heerlijkheid Heenvliet - Nieuwesluis
ON VAN HEENVLIET - De Hoge Heerlijkheid Heenvliet - Nieuwesluis
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
zijn, toch mag in het kader van deze beschrijving hiervoor zeer weinig<br />
plaats worden ingeruimd. Ook daarom kan dit hoofdstuk slechts kort<br />
zijn.<br />
Over het jaar van de "omwenteling" te <strong>Heenvliet</strong> geven de archiefstukken<br />
even weinig uitsluitsel als over de patriottentijd, die volgens<br />
de legende daar ter plaatse nogal woelig moet zijn geweest 1).<br />
Zoveel is echter zeker, dat het jaar 1795 voor <strong>Heenvliet</strong> weinig<br />
practi5che wijzigingen met zich mede bracht. Vanzelfsprekend was de<br />
publicatie der provisionele representanten van het volk van Holland<br />
van 6 Maart 1795, waarbij voorlopig een einde gemaakt werd aan de<br />
uitoefening van de heerlijke rechten in de ruimste zin, voor <strong>Heenvliet</strong><br />
van historisch belang. Toch veranderde dit zeer weinig aan de<br />
werkelijke toestand. Immers, in 1793 was de Vrijheer, Pieter Graafland<br />
van <strong>Heenvliet</strong>, overleden, en de baljuw, Jan Jacob Villerius, had<br />
feitelijk reeds het overheidsgezag, vóór dien door de Vrijheer uitgeoefend,<br />
in handen. Toen nu op 1 April 1795 de provisionele<br />
representanten op voordracht van schepenen van <strong>Heenvliet</strong> J. J.<br />
Villerius als baljuw continueerden, ,.daar hij steeds op de hand<br />
gewee5t was van het huidige bewind", bleef de toestand, zoals hij<br />
ettelijke jaren vóór 1795 reeds bestond. Er was natuurlijk dit belangrijk<br />
verschil, dat Villerius, die reeds sedert 1770 het ambt van baljuw<br />
bekleed had, thans niet meer door de Vrijheer benoemd werd, doch dit<br />
maakte voor de bevolking weinig verschil. Daar er bovendien geen<br />
Vrijheer meer was en de kinderen Graafland, hoewel zij de meerder~<br />
jarige leeftijd naderden, zelfs geen zwak protest konden uiten tegen<br />
een ontneming van rechten, die zij in de practijk nog niet hadden uit~<br />
geoefend, voltrokken zich de meest ingrijpende wijzigingen voor de<br />
bevolking van <strong>Heenvliet</strong> zeer geleidelijk en bijna onmerkbaar. Artikel<br />
24 van de Burgerlijke en Staatkundige Grondregels der Staat5regeling<br />
van 1798 bezegelde kort daarop de opheffing der heerlijke rechten,<br />
zowel de eigenlijke, de overheidsrechten, als de oneigenlijke heerlijke<br />
rechten, zonder de gedupeerden enige schadevergoeding toe te kennen.<br />
Van een revolutionnair enthousiasme, dat thans de kinderen van de<br />
vroegere Vrijheer verguisde, bemerken wij in deze plattelandsgemeenschap<br />
niets. <strong>De</strong> waardering van de bevolking bleef onveranderd.<br />
Jonkheer Pieter en Jonkvrouwe Comelia Graafland bleven op<br />
het Herenhuis wonen. <strong>De</strong> baljuw bleef met de prediKant de voogdij<br />
uitoefenen. <strong>De</strong> bevolking bleef die jonge "aristocraten" beschouwen<br />
als waren zij nog de toekomstige gezagsdragers. Verwonderlijk i5 dit<br />
niet, daar reeds in 1801 een reactie intrad. waar het de volledige afschaffing<br />
der heerlijke rechten betrof. Het collatierecht mocht weer<br />
1) Pieter Graafland was een bekend patriot.<br />
.<br />
245<br />
~