Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
787 Droomtoestel?<br />
RIASS<br />
wapen tegen<br />
incursions<br />
Talk<br />
to me,<br />
goose<br />
vereniging van ne<strong>de</strong>rlandse verkeersvliegers <strong>de</strong>cember <strong>2011</strong>
Mind your step,<br />
mind your step, mind your step<br />
Overstappen naar een an<strong>de</strong>re hypotheek doe je niet zomaar.<br />
VLIEG Hypotheken: Geen mooie praatjes, het gaat om visie!<br />
www.vlieg.nl<br />
VLIEG Hypotheken Amstelveen is het bureau voor luchtvaart en aca<strong>de</strong>mici wanneer<br />
het gaat om persoonlijk advies. Met als leidraad onze visie, helpen onze onafhankelijke<br />
adviseurs u graag bij het vin<strong>de</strong>n van een geschikte hypotheek. Uiteraard<br />
geheel op één lijn met <strong>de</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n die <strong>de</strong> toekomst voor u in huis heeft.<br />
Onze visie is al drieen<strong>de</strong>rtig jaar succesvol en vormt <strong>de</strong> drijven<strong>de</strong> kracht bij het<br />
maken van een weloverwogen financiële keuze, waar u mee ver<strong>de</strong>r kunt.<br />
VLIEG Hypotheken, uw thuishaven voor een betaalbare toekomst.<br />
Bel voor een afspraak met Peter Jellema of een van <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re adviseurs (020) 645 05 52,<br />
VLIEG Hypotheken, Amsterdamseweg 490, 1181 BW Amstelveen Beëdig<strong>de</strong> Adviseurs<br />
Makelaardij Hypotheken Verzekeringen Pensioenen
<strong>de</strong>cember <strong>2011</strong><br />
evi<strong>de</strong>nt p. 2<br />
voorwoord p. 3<br />
woord en we<strong>de</strong>rwoord p. 4<br />
vnv-feest 2012 p. 5<br />
b787, droomtoestel? p. 6<br />
portret p. 11<br />
talk to me, goose! p. 12<br />
please wait to be seated p. 14<br />
csa ceskoslovenské státní aerolinie p. 15<br />
uit <strong>de</strong> post geplukt p. 18<br />
nieuw wapen tegen runway incursions:<br />
RIASS p. 20<br />
van het bestuur p.24<br />
van <strong>de</strong> le<strong>de</strong>nraad p.40<br />
1
2<br />
evi<strong>de</strong>nt<br />
Steven Verhagen, vicepresi<strong>de</strong>nt<br />
Roomser dan <strong>de</strong><br />
paus<br />
Evert heeft me gevraagd om <strong>de</strong>ze<br />
maand <strong>de</strong> column te verzorgen. Met<br />
alle plezier! De <strong>de</strong>cembereditie lonkt<br />
altijd om uitgebreid terug te blikken.<br />
Echter met ‘een ro<strong>de</strong> draad’ is eigenlijk al<br />
heel veel gezegd over <strong>2011</strong> en daarmee doe<br />
ik natuurlijk tekort aan alle an<strong>de</strong>re zaken die<br />
gespeeld hebben, zoals bijvoorbeeld <strong>de</strong> nieuwe<br />
RVL bij ArkeFly.<br />
Deze editie leent zich ook uitstekend voor een<br />
vooruitblik. Dan zie ik toch wel wat donkere<br />
wolken samenpakken. De economische ontwikkelingen<br />
laten ons we<strong>de</strong>rom in <strong>de</strong> steek en<br />
met name overhe<strong>de</strong>n schromen niet om dat<br />
effect nog eens schandalig te versterken. Het<br />
op Europees niveau per 1 januari aanstaan<strong>de</strong><br />
in te voeren ETS (emission trading scheme)<br />
is een regelrechte dolksteek in het hart van<br />
<strong>de</strong> Europese luchtvaart. Europa vindt het<br />
kennelijk nodig om als enige een ordinaire<br />
belasting te gaan heffen op CO 2 -emissie. Dit<br />
alles waarschijnlijk in het ka<strong>de</strong>r van ‘een beter<br />
milieu begint bij jezelf’. Deze molensteen gaat<br />
voor menig Europese luchtvaartmaatschappij<br />
voor grote financiële problemen zorgen. Aan<br />
arrogantie geen gebrek, schijnt dit <strong>de</strong> Europese<br />
overheid in het geheel niet te <strong>de</strong>ren. Hoezo<br />
level playing field?<br />
De contradictie van een Europees ETS met een<br />
vrije wereldmarkteconomie is kraakhel<strong>de</strong>r.<br />
Een volledig liberale markt wordt in West-<br />
Europa al sinds jaar en dag gepredikt. Ne<strong>de</strong>rland<br />
bleek hierin weer eens veel roomser<br />
dan <strong>de</strong> paus. Namelijk door vrachtklikspaan<br />
Lufthansa geen strobreed in <strong>de</strong> weg te leggen<br />
toen zij met een slinkse truc doodleuk Martinair-routes<br />
ging bevliegen vanaf Schiphol. Dat<br />
zou nog niet eens zo erg zijn als Martinair op<br />
haar reciproque verzoek om vanaf Frankfurt te<br />
mogen vliegen ook ‘gewoon’ toestemming had<br />
gekregen van <strong>de</strong> Duitse overheid. Maar Martinair<br />
kreeg nul op het rekest. Ook Cargolux is<br />
gestart met vluchten tussen Zuid-Amerika en<br />
Schiphol. En wie weet welke maatschappijen<br />
nog meer… Hoezo vrije markteconomie?<br />
Het aanstormen<strong>de</strong> gevaar vanuit het Mid<strong>de</strong>n-<br />
Oosten, met als kool groeien<strong>de</strong>, staatsgesteun<strong>de</strong><br />
luchtvaartmaatschappijen, wordt<br />
ook met open armen ontvangen in Europa<br />
vanuit <strong>de</strong> vrijemarktgedachte. Dit is natuurlijk<br />
vragen om problemen en hier valt voor <strong>de</strong> met<br />
belastingen en an<strong>de</strong>re monopolistische kosten<br />
bela<strong>de</strong>n Europese luchtvaartmaatschappijen<br />
niet tegen te concurreren. Hoezo eerlijke<br />
concurrentie?<br />
Het is <strong>de</strong> hoogste tijd om in Ne<strong>de</strong>rland en<br />
Europa <strong>de</strong> eigen belangen eens op een hoger<br />
plan te zetten in plaats van principes en i<strong>de</strong>ologieën<br />
na te streven waar ze in <strong>de</strong> rest van <strong>de</strong><br />
wereld om lachen. Zeker geduren<strong>de</strong> een zware<br />
economische crisis!<br />
Dit zou wat mij betreft een mooi voornemen<br />
zijn, wat mij er op brengt om u bijzon<strong>de</strong>r prettige<br />
feestdagen te wensen en een gelukkig en<br />
bovenal gezond 2012!<br />
De tijd van hoop<br />
voorwoord<br />
Francis van Haaff, hoofdredacteur<br />
Bij CSA Czech Airlines is het<br />
glas half leeg. Natuurlijk heeft<br />
CSA een an<strong>de</strong>re historie, een<br />
an<strong>de</strong>re markt en hele an<strong>de</strong>re<br />
omstandighe<strong>de</strong>n dan <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandseluchtvaartmaatschappijen.<br />
Maar wat kunnen wij leren<br />
van hun situatie, wat zou<strong>de</strong>n wij<br />
doen in hun schoenen? Met <strong>de</strong><br />
persoonlijke contacten die er<br />
zijn kan <strong>de</strong> VNV op <strong>de</strong> hoogte<br />
blijven. De redactie wil <strong>de</strong><br />
moeilijke situatie waarin enkele<br />
maatschappijen verkeren blijven<br />
volgen om meer dan gemid<strong>de</strong>ld<br />
op <strong>de</strong> hoogte te zijn maar ook<br />
om toekomstige moeilijkhe<strong>de</strong>n<br />
al te kunnen adresseren.<br />
Het glas is half vol, zei presi<strong>de</strong>nt-directeur<br />
Peter Hartman<br />
in zijn roadshow, ‘addressing<br />
the nation’. Dat is een goed<br />
uitgangspunt. Niet sippen, <strong>de</strong><br />
schou<strong>de</strong>rs eron<strong>de</strong>r. En ik <strong>de</strong>nk<br />
dat dat een gewillig oor vindt<br />
in Ne<strong>de</strong>rland, bij <strong>de</strong> werknemers<br />
van KLM. Maar sommige<br />
(buitenlandse) maatschappijen<br />
kunnen dit niet meer geloofwaardig<br />
aan hun werknemers<br />
vragen. Eigenlijk is dan <strong>de</strong> strijd<br />
al gestre<strong>de</strong>n. Verloren dus.<br />
In <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> van advent voor<br />
kerst, <strong>de</strong> tijd van hoop, waarin<br />
<strong>de</strong>ze <strong>Bok</strong> gemaakt is mocht<br />
<strong>de</strong> redactie <strong>de</strong> drie pastores<br />
van Schiphol portretteren. Hun<br />
boodschap aan <strong>de</strong> vliegers is<br />
vooral dat zij er zijn. Ze geven<br />
gewone, menselijke hulp, daar<br />
waar we af en toe <strong>de</strong>nken dat<br />
passagiers op Schiphol doelloos<br />
en verlaten achter blijven als ze<br />
eenmaal ons vliegtuig uit zijn.<br />
Dat is hoop, concreet.<br />
Even gele<strong>de</strong>n struikel<strong>de</strong> ik<br />
over een klein vrouwtje in <strong>de</strong><br />
gang van het VNV-kantoor. Ze<br />
bleek <strong>de</strong> testvlieger van <strong>de</strong><br />
vier<strong>de</strong> Dreamliner van Boeing.<br />
Een vrouw met een eigen<br />
Boeing, wie kan dat zeggen?<br />
Het is opvallend hoe vaak er<br />
bijzon<strong>de</strong>re sprekers zijn in ons<br />
eigen gebouw. De groten <strong>de</strong>r<br />
In het centrum van het Bemanningencentrum gaf KLM-baas Peter Hartman zijn ‘peptalk’.<br />
aar<strong>de</strong> gaat als predicaat iets<br />
te ver, maar in ons vakgebied<br />
wil het soms niet veel schelen.<br />
Ik beveel u onze symposia en<br />
lezingen van harte aan, net als<br />
het verhaal over Heather Ross.<br />
Het komen<strong>de</strong> jaar gaat <strong>de</strong><br />
redactie in met een groep<br />
nieuwe redacteuren. Ze zullen<br />
allen van zich laten lezen.<br />
Vier nieuwe redacteuren <strong>de</strong>ze<br />
maand. Als <strong>de</strong> <strong>Bok</strong> veran<strong>de</strong>rt<br />
van toon en inhoud dan komt<br />
het door <strong>de</strong> invloed van nieuwe,<br />
enthousiaste vlieger/schrijvers.<br />
Nieuwswaardigheid bepalen van<br />
verschillen<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rwerpen in<br />
ons vak is mensenwerk en subjectief.<br />
Een gemêleer<strong>de</strong> groep<br />
kan an<strong>de</strong>re, betere on<strong>de</strong>rwerpen<br />
vanuit an<strong>de</strong>re invalshoeken<br />
belichten.<br />
Namens <strong>de</strong> redactie wens ik u<br />
goe<strong>de</strong> feestdagen en een nieuw<br />
jaar waarin het glas steeds<br />
halfvol blijft.<br />
3
Woord en we<strong>de</strong>rwoord is een vrijplaats voor meningen van <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n en geassocieer<strong>de</strong>n<br />
van <strong>de</strong> VNV. Bijdragen geven uitsluitend <strong>de</strong> opvattingen van <strong>de</strong> auteur weer. De redactie<br />
behoudt zich het recht voor ingezon<strong>de</strong>n stukken in te korten tot maximal 400 woor<strong>de</strong>n<br />
en/of te redigeren op stijl, grammatica en structuur. Stukken die zich kenmerken<br />
door onbetamelijk of onnodig kwetsend taalgebruik, of waarvan <strong>de</strong> inhoud in <strong>de</strong> ogen<br />
van <strong>de</strong> redactie scha<strong>de</strong>lijk is voor <strong>de</strong> Vereniging, wor<strong>de</strong>n geweigerd. Hiertegen is beroep<br />
mogelijk bij <strong>de</strong> presi<strong>de</strong>nt van <strong>de</strong> Vereniging (artikel 73 Huishou<strong>de</strong>lijk Reglement).<br />
Pensioenleeftijd (2)<br />
In Woord & We<strong>de</strong>rwoord van november doet Fons<br />
Claerbout een oproep aan <strong>de</strong> le<strong>de</strong>nraad om “nu<br />
ein<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong> discussie over vrijwillig doorvliegen<br />
tot 60 jaar”... ...“niet meer uit <strong>de</strong> weg te gaan”.<br />
Dat begrijp ik niet. In <strong>de</strong> le<strong>de</strong>nraad gaan elke<br />
maand vele le<strong>de</strong>n in hun eigen tijd geen enkele<br />
discussie uit <strong>de</strong> weg. Maar om nu te gaan praten<br />
over zaken die al geregeld zijn? Wij kunnen al<br />
sinds 2006 vrijwillig doorvliegen tot 60 jaar.<br />
Overigens kunnen we ook al met 50 met pensioen<br />
en alle leeftij<strong>de</strong>n daartussen.<br />
Ie<strong>de</strong>reen kan door tot 60, maar moet het <strong>de</strong>el<br />
boven <strong>de</strong> 56 aan zijn collega’s compenseren door<br />
een productiefactor van 80, 67 of 50% te gaan<br />
vliegen. Als <strong>de</strong> heer Claerbout bedoelt afscheid<br />
te nemen van dat mooie gebalanceer<strong>de</strong> principe,<br />
Strings in the Air!<br />
Speel je cello, contrabas of viool?<br />
Het Strijkorkest van <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse luchtvaart<br />
gaat in 2012 van start.<br />
We zoeken musici die raakvlakken hebben met<br />
<strong>de</strong> luchtvaart. Wel of geen orkestervaring?<br />
Niet getreurd, geïnteresseer<strong>de</strong>n kunnen altijd<br />
contact opnemen.<br />
E-mail: stringsintheair@gmail.com<br />
of bel: Wiebeke 0299-372631 of Vyron 035-6782888<br />
dan ben ik benieuwd waarom we dat zou<strong>de</strong>n<br />
moeten willen. In het door hem genoem<strong>de</strong> feit<br />
dat een individu een carrière vóór <strong>de</strong> KLM heeft<br />
gekozen zie ik in elk geval geen re<strong>de</strong>n om het<br />
geld bij zijn collega’s weg te halen. Ik wil niet<br />
zeggen dat er nooit of te nimmer goe<strong>de</strong> re<strong>de</strong>nen<br />
kunnen zijn, maar ik heb nog geen aanleiding<br />
gezien om een zo’n historisch grote stap te zetten,<br />
met zulke forse carrièreconsequenties.<br />
En <strong>de</strong> dreiging van collega’s die naar het Europees<br />
Hof gaan? Die dreiging verdwijnt pas als we<br />
doorvliegen tot <strong>de</strong> maximale brevetleeftijd. Dat<br />
zou dus negen jaar stagnatie betekenen. Voor die<br />
dreiging hoeven we en wil ik niet buigen. We kunnen<br />
al vrijwillig door tot 60, da’s toch mooi?<br />
Jochum Willemsen<br />
VAKANTIE IN ZUID FRANKRIJK<br />
ROMANTISCHE BOERENHOEVE MET PRIVÉ ZWEMBAD 14p,<br />
GITE 6p, TORENHUISJE 4p. MET GEZAMENLIJK ZWEMBAD.<br />
PRIVÉVALLEI OMRINGD DOOR EIKENBOSSEN EN AKKERTJES, EIGEN ERF 20 HA.<br />
ALLE MOGELIJKE COMFORT. SAT. TV, WIFI, GOLF OP EIGEN TERREIN! IN DE<br />
OMGEVING ZWEEFVLIEGEN, KANOËN, PARACHUTESPRINGEN, WANDELEN, ETC.<br />
www.bouteille.nl 0725 894555<br />
2 juni 2012 VNV-feest<br />
Taets Art Gallery Zaandam
B787<br />
Droomtoestel?<br />
Tekst: Wouter Houben, commissie Vliegtechnische Zaken<br />
Foto’s: Boeing
Captain Heather Ross heeft een rating voor vrijwel alle<br />
Boeing-mo<strong>de</strong>llen, ze vloog bij <strong>de</strong> luchtmacht en is<br />
verantwoor<strong>de</strong>lijk voor haar eigen B787, waarmee ze<br />
on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re full stalls vloog. Ze kwam speciaal naar<br />
<strong>de</strong> VNV om alle ins en outs van <strong>de</strong> Dreamliner te openbaren. Een<br />
briljant captain van een briljant vliegtuig.<br />
Na innig mail- en telefonisch contact verscheen<br />
begin november Captain Ross. Donkerblauwe<br />
blouse met Boeing-logo, gemakkelijke schoenen<br />
en haar rugzak nonchalant over <strong>de</strong> schou<strong>de</strong>r.<br />
Als Boeing-testvlieger was Heather Ross bereid<br />
gevon<strong>de</strong>n om aan VNV-le<strong>de</strong>n een presentatie te<br />
geven over <strong>de</strong> nieuwe technieken en constructieve<br />
aspecten van <strong>de</strong> Dreamliner. Vrijwel direct<br />
bij binnenkomst begon ze te praten over haar<br />
project en stopte daar twee dagen later pas mee.<br />
Negen uur tijdsverschil argeloos wegkletsend.<br />
Besparen<br />
De Dreamliner heeft een aantal eigenschappen<br />
die je rustig innovatief zou mogen noemen. Ro<strong>de</strong><br />
draad van <strong>de</strong> presentatie was echter <strong>de</strong> besparing<br />
die dit vliegtuig, vergeleken met <strong>de</strong> B767,<br />
<strong>de</strong> eigenaar gaat opleveren: 20% op brandstof<br />
en 10% op exploitatiekosten. Zo komt 8% van<br />
<strong>de</strong> winst op het brandstofverbruik al van <strong>de</strong><br />
motoren. Ver<strong>de</strong>r kwam ze met tal van voorbeel<strong>de</strong>n<br />
die vooral <strong>de</strong> vliegers aanspraken omdat<br />
ze het leven in <strong>de</strong> cockpit een stuk aangenamer<br />
zullen maken. Maar hoe wordt die besparing nou<br />
gerealiseerd?<br />
Zie je niks, dan is er niks.<br />
Materiaal<br />
Een van <strong>de</strong> meest in het oog springen<strong>de</strong> kenmerken<br />
van <strong>de</strong> B787 is natuurlijk het nieuwe<br />
materiaal waar het toestel voor <strong>de</strong> helft van<br />
gemaakt is. Composiet. Zo is een stuk composiet<br />
veel sterker dan een even zwaar stuk metaal en<br />
kan er dus gewicht wor<strong>de</strong>n bespaard. Ver<strong>de</strong>r is<br />
het mogelijk om dit materiaal, in combinatie met<br />
het Trailing Edge Variable Camber-systeem, zo<br />
te vervormen dat <strong>de</strong> g-krachten zich dáár concentreren<br />
waar het vliegtuig het sterkst is. In <strong>de</strong><br />
vleugelwortel bijvoorbeeld, zodat an<strong>de</strong>re <strong>de</strong>len<br />
lichter kunnen wor<strong>de</strong>n uitgevoerd. Bijkomend<br />
voor<strong>de</strong>el is dat het systeem tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> kruisvlucht<br />
zorgt voor het uit<strong>de</strong>mpen van turbulentie.<br />
Gaten en bliksem<br />
Ver<strong>de</strong>r kan men met composiet <strong>de</strong> gaten beter<br />
dichten die er nu zijn tussen bijvoorbeeld <strong>de</strong><br />
vleugel en <strong>de</strong> flaps. Die spleten veroorzaken<br />
ervan heeft een positief effect op het brandstofverbruik.<br />
Meteen ging een aantal vingers<br />
<strong>de</strong> lucht in: Wat nou als iemand een gat in zo’n<br />
vleugel rijdt met z’n cateringtruck? Dat wordt<br />
even wennen voor het on<strong>de</strong>rhoudspersoneel,<br />
maar Boeing heeft een dui<strong>de</strong>lijke instructie uit<br />
laten gaan hoe zoiets te repareren. En als je<br />
twijfelt of iets beschadigd is of niet: Zie je niks,<br />
dan is er niks.<br />
Een an<strong>de</strong>re goe<strong>de</strong> vraag vond Ross wat er<br />
gebeurt als het vliegtuig door bliksem wordt<br />
getroffen. Ook daar is over nagedacht bij Boeing.<br />
In het composiet zitten matten geweven die<br />
samen met het elektrische systeem een aar<strong>de</strong><br />
vormen.<br />
Circuitbreakers zijn verle<strong>de</strong>n tijd.<br />
Drie-in-een<br />
Een an<strong>de</strong>r hoogtepunt is het vrijwel ontbreken<br />
van bleed-air waardoor <strong>de</strong> straalmotoren<br />
zuiniger kunnen zijn. De in <strong>de</strong> motoren afgetapte<br />
Foto: Francis van Haaff<br />
lucht zorgt in <strong>de</strong> he<strong>de</strong>ndaagse jets voor nogal wat<br />
ongerief doordat die lucht wordt gebruikt voor<br />
het op druk hou<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> cabine. Zo kan het<br />
gebeuren dat <strong>de</strong> passagiers en bemanning door<br />
olie vervuil<strong>de</strong> lucht ina<strong>de</strong>men. Niets van dat alles<br />
in <strong>de</strong> Dreamliner. Die heeft elektrische compressoren<br />
aan boord die daar voor zorgen. Ook hier<br />
slaat Boeing drie vliegen in één klap: niet alleen<br />
is <strong>de</strong> lucht schoner, ook kan <strong>de</strong> cabinedruk op<br />
een comfortabele 6000 voet wor<strong>de</strong>n gehou<strong>de</strong>n<br />
vanwege die sterkere composiete constructie, die<br />
ook nog eens ongevoeliger is voor corrosie. De<br />
lucht is dus ook een stuk vochtiger gemaakt dan<br />
we gewend zijn.<br />
Elektrische snufjes<br />
Even wegdromen was er niet bij tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong><br />
presentatie. Zelfs niet toen Heather Ross een<br />
rijtje droge feiten ophoestte over het elektrische<br />
systeem. De remmen zijn bijvoorbeeld niet<br />
langer hydraulisch maar Brake-by-Wire. En nog<br />
van Bugatti ook. En had je vroeger niet kilometers<br />
kabel nodig om <strong>de</strong> elektriciteit van <strong>de</strong> motor<br />
via <strong>de</strong> cockpit naar <strong>de</strong> verbruiker te vervoeren?<br />
Verle<strong>de</strong>n tijd met het Remote Power Distribution<br />
System dat bovendien alleen stroom levert als<br />
<strong>de</strong> vraag er is en niet, zoals nu, continu. Circuitbreakers<br />
behoren tot <strong>de</strong> verle<strong>de</strong>n tijd. Met één<br />
oogopslag zie je op een van <strong>de</strong> beeldschermen<br />
systeem opgepompt naar een respectabele 5.000<br />
psi.<br />
De Dreamliner gedroeg zich<br />
voorbeeldig, als een echte dame.<br />
Burger King philosophy<br />
Goed, <strong>de</strong> cockpit nu. Daar heeft Boeing heel<br />
vrien<strong>de</strong>lijk vijf 15.1 inch displays ingelepeld. En<br />
heel toepasselijk voor een Amerikaans bedrijf is,<br />
naast <strong>de</strong> grote schermen, <strong>de</strong> Burger King philosophy:<br />
You can have it your way. Wil je <strong>de</strong> horizon<br />
links en <strong>de</strong> map rechts? Dat kan. An<strong>de</strong>rsom ook.<br />
Of liever <strong>de</strong> airport moving map met een schaal<br />
van 0,5NM voor je neus? Kan ook. Die horizon<br />
trouwens is veel bre<strong>de</strong>r dan we tot nu gewend<br />
zijn. Zit het bruin-blauwe lijntje nu tussen <strong>de</strong><br />
hoogte- en snelheidsmeter ingebakken, Boeing<br />
heeft ervoor gekozen <strong>de</strong>ze over heel het scherm<br />
te projecteren zodat je <strong>de</strong> hellingshoek veel beter<br />
kan zien. En moet je bij <strong>de</strong> auto<strong>de</strong>aler flink in <strong>de</strong><br />
bui<strong>de</strong>l tasten voor elke gelikte optie, zo niet bij<br />
Boeing. De Head-up displays voor <strong>de</strong> captain én<br />
<strong>de</strong> co wor<strong>de</strong>n standaard meegeleverd! Daarmee<br />
wor<strong>de</strong>n niet alleen <strong>de</strong> take off-limieten verlaagd,<br />
ook kan je tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> cruise in het steeds drukker<br />
wor<strong>de</strong>n<strong>de</strong> luchtruim buiten alles in <strong>de</strong> gaten<br />
hou<strong>de</strong>n. En staat <strong>de</strong> flightpath vector in een wolk<br />
8 behoorlijk wat weerstand en het verdwijnen<br />
of er eentje is gepopt. Ver<strong>de</strong>r is het hydraulisch geprojecteerd, dan riemen vast!<br />
9
Voorbeeldig gedrag<br />
Na <strong>de</strong> pauze kwamen <strong>de</strong> verhalen en filmpjes<br />
over <strong>de</strong> vliegtests. Ross kreeg bijvoorbeeld <strong>de</strong><br />
twijfelachtige eer te controleren of het vliegtuig<br />
gevoelig is voor flutter. <strong>Op</strong> <strong>de</strong> tekentafel kan dit<br />
maar ten <strong>de</strong>le wor<strong>de</strong>n berekend, vandaar. De<br />
angst is dat het vliegtuig bij een bepaal<strong>de</strong> frequentie<br />
gaat resoneren om vervolgens uit elkaar<br />
te trillen. Vanuit <strong>de</strong> zaal was men het dui<strong>de</strong>lijk<br />
eens over <strong>de</strong> noodzaak van <strong>de</strong>ze test. Daarom<br />
werd Ross er met een 787 op uitgestuurd met<br />
aan <strong>de</strong> uitein<strong>de</strong>n een soort vibrators die nauwgezet<br />
elke frequentie afliepen. De Dreamliner<br />
gedroeg zich voorbeeldig, als een echte dame.<br />
Vervolgens doorliep <strong>de</strong> B787 een serie tests<br />
waarvoor <strong>de</strong> hele wereld werd overgevlogen.<br />
De hitte van <strong>de</strong> woestijn en <strong>de</strong> kou van Florida...<br />
Ze hebben daar een soort grote diepvries waar<br />
het vliegtuig in zijn geheel inpast. Ook werd het<br />
toestel on<strong>de</strong>rworpen aan <strong>de</strong> gebruikelijke rem-<br />
en zijwindtests. Dat het dichtstbijzijn<strong>de</strong> vliegveld<br />
met dik <strong>de</strong>rtig knopen crosswind op dat moment<br />
in Europa lag, <strong>de</strong>er<strong>de</strong> niemand. Kon<strong>de</strong>n ze gelijk<br />
testen hoe het vliegtuig zich tij<strong>de</strong>ns een lange<br />
vlucht gedraagt.<br />
Gecombineerd vliegen<br />
Omdat het publiek voor het meren<strong>de</strong>el uit<br />
vliegers bestond, rees <strong>de</strong> vraag hoe <strong>de</strong> 787 nou<br />
eigenlijk vliegt. En of hij gecombineerd gevlogen<br />
kan wor<strong>de</strong>n. Om dat eerste te bepalen zijn<br />
er in een vroeg stadium tests gedaan met een<br />
Convair 580 met een Dreamliner cockpit eraan<br />
vastgeschroefd. Zo kon <strong>de</strong> software bepalen hoe<br />
het vliegtuig zou aanvoelen en liet <strong>de</strong> Convair<br />
dat ook in werkelijkheid toe. Later werd een<br />
groepje B777-lijnvliegers uitgenodigd om in <strong>de</strong><br />
787 plaats te nemen en hun bevindingen op te<br />
schrijven. En gecombineerd vliegen kan straks<br />
zeker. De opleiding voor een B777-vlieger om<br />
straks ook B787 te mogen vliegen duurt slechts<br />
vijf dagen.<br />
De opleiding voor een B777-vlieger<br />
om straks ook B787 te mogen<br />
vliegen duurt slechts vijf dagen.<br />
Om op <strong>de</strong> toekomst voorbereid te zijn, heeft<br />
Boeing een toestel on<strong>de</strong>rworpen aan <strong>de</strong> gebruikelijke<br />
stresstests. En dat blijven ze ook doen.<br />
Het is namelijk nog relatief onbekend hoe een<br />
composiet vliegtuig zich zal gedragen na jaren<br />
van gebruik. Daarom hebben ze in Seattle<br />
besloten één 787 te hou<strong>de</strong>n en die continu te<br />
controleren. Mochten daar dan mankementen<br />
aan verschijnen, dan zijn ze <strong>de</strong> luchtvaartmaatschappijen<br />
altijd voor en kunnen ze daar naar<br />
han<strong>de</strong>len.<br />
Het grote wachten op <strong>de</strong> Dreamliner is nu dus<br />
begonnen. Misschien dat <strong>de</strong> economie roet in het<br />
eten gooit maar bekend is dat ArkeFly en KLM-<br />
Air France reeds in <strong>de</strong> markt zijn voor dit toestel.<br />
De aanwezige le<strong>de</strong>n leken allemaal bereid om<br />
een kruisje achter <strong>de</strong> Dreamliner te zetten. De<br />
Dreamliner – een droomtoestel?<br />
portret<br />
Drie pastores van het luchthavenpastoraat (<br />
Foto: Maarten van Haaff)<br />
Dit zijn ds. Wina Hordijk-Van <strong>de</strong>r<br />
Zwaag (m.), rev. Joop Albers (r.)<br />
en pater Gerard Timmermans<br />
(l.). Zij zijn er voor <strong>de</strong> geestelijke<br />
wensen en no<strong>de</strong>n van passagiers en<br />
werknemers op Schiphol.<br />
Het pastoraat en het Stiltecentrum<br />
bestaan sinds 1975, op initiatief van<br />
KLM-presi<strong>de</strong>nt-directeur Orlandini<br />
en <strong>de</strong> bisschop van Haarlem, mgr.<br />
Zwartkruis.<br />
Het stiltecentrum, tussen <strong>de</strong> E- en<br />
<strong>de</strong> F-pier, is voor ie<strong>de</strong>reen, ook<br />
moslims en joodse mensen. Daar<br />
helpen om <strong>de</strong> beurt 27 vrijwilligers<br />
met een luisterend oor.<br />
“We horen dat passagiers hiervoor<br />
speciaal over Schiphol reizen.”<br />
“Vliegers weten vaak niet dat wij<br />
passagiers kunnen opvangen. Wij<br />
hebben tijd voor ze. Wij zijn soms <strong>de</strong><br />
helper, waar geen helper meer is.”<br />
“Als ons dat lukt, dat zetje om<br />
iemand weer op weg te helpen,<br />
gaan wij zelf op vleugels naar huis.”<br />
www.luchthavenpastoraat.nl<br />
11
Talk to me,<br />
Goose!<br />
Tekst: Francis van Haaff, foto: www.arendlandman.nl<br />
Zoals een chirurg bij een correct uitgevoer<strong>de</strong><br />
splenectomie of ablatie van ge<strong>de</strong>elten van <strong>de</strong> lever<br />
kan verzuchten hoe overheerlijk hij toch laatst een<br />
gerecht met levertjes had geprepareerd, is bij piloten<br />
zo’n verzuchting nog nooit gebeurd. Net nadat een Cana<strong>de</strong>se<br />
gans grof julienne gesne<strong>de</strong>n door <strong>de</strong> linkermotor komt, het<br />
moment vlak voor er een haast zoete gebra<strong>de</strong>n kippetjeslucht<br />
via het airconditioning systeem <strong>de</strong> cabine in komt, heeft naar<br />
mijn beste weten nog nooit een vlieger verzucht dat het tijd is<br />
gewor<strong>de</strong>n om een Pauillac uit ’95 te chambreren.<br />
In Frankrijk heet <strong>de</strong> buurman natuurlijk Jean-<br />
Marc. Hij is een jager. Chasseur. Hij rijdt een<br />
Toyota Landcruiser, draagt het hele jaar een<br />
camouflagebroek, bij <strong>de</strong> voor<strong>de</strong>ur staan echte<br />
leren laarzen. In zijn vrieskisten liggen hon<strong>de</strong>rd<br />
vogels, twee zwijnen en een hert. Volstrekt stereotiep.<br />
Met <strong>de</strong> Jean-Marc’s van Frankrijk heeft<br />
Sarkozy <strong>de</strong> verkiezingen gewonnen, reken maar.<br />
De Franse tv kent drie nationale themakanalen<br />
over <strong>de</strong> jacht. Er zijn gemakkelijk an<strong>de</strong>rhalf<br />
miljoen jagers in Frankrijk. En zo moet het zijn<br />
in Frankrijk: ze hebben er honger voor gele<strong>de</strong>n<br />
200 jaar gele<strong>de</strong>n, ze hebben er <strong>de</strong> Bastille voor<br />
bestormd! Sinds <strong>de</strong> Franse Revolutie is <strong>de</strong> jacht<br />
een recht, een recht voor ie<strong>de</strong>reen.<br />
De Jean-Marc’s<br />
van <strong>de</strong>ze wereld zeggen<br />
op het OVV-rapport over<br />
het ongeval met <strong>de</strong> Royal<br />
Air Maroc B737 allemaal: laat mij maar even!<br />
Voor een gans halen ze hun neus eigenlijk op,<br />
maar goed geprepareerd weten<br />
ze met een mals gansje heus een<br />
goe<strong>de</strong> avond te maken. Normaal schieten<br />
ze op exotische kleine, moeilijke vogeltjes<br />
zoals snip. Normaal trekken ze een ochtend uit<br />
voor het echte werk van ree en e<strong>de</strong>lhert. Voor<br />
een paar hon<strong>de</strong>rd ganzen draait Jean-Marc zijn<br />
hand niet om. Het zal een mooie knalfuif wor<strong>de</strong>n.<br />
Dat <strong>de</strong> minister daar geen zin in heeft kan ik me<br />
echter voorstellen. Dat <strong>de</strong> organisaties die <strong>de</strong><br />
huidige plannen Ganzen-7 hebben gemaakt zich<br />
hier niet in kunnen vin<strong>de</strong>n is een open <strong>de</strong>ur.<br />
Onze presi<strong>de</strong>nt heeft volkomen gelijk als hij<br />
nadruk legt op <strong>de</strong> aanbeveling van <strong>de</strong> OVV <strong>de</strong><br />
ganzen met voortvarendheid kwantitatief terug<br />
te dringen. Geen gekonkel meer over Ganzen-7,<br />
of Ganzen-8. Weg met die ganzen! Niet in mijn<br />
motor! <strong>Op</strong> een motorstoring zijn we getraind,<br />
maar op twee met ganzen verstopte motoren zitten<br />
wij, <strong>de</strong> passagiers, Schiphol en <strong>de</strong> Haarlemmermeer<br />
niet te wachten. Moet <strong>de</strong> koningin weer<br />
komen, Pieter van Vollenhoven – al is die niet<br />
meer in functie.<br />
Toch zegt <strong>de</strong> voorzitter van een<br />
leefmilieuvereniging van <strong>de</strong> regio Schiphol, Von<br />
<strong>de</strong>r Meer, dat vliegtuigen gemakkelijk vogels<br />
kunnen ontwijken met behulp van <strong>de</strong> verkeers-<br />
leiding en dat vogels op <strong>de</strong><br />
radar te zien zijn. Er<br />
hoeven geen vogels<br />
geschoten te wor<strong>de</strong>n. Nee, laat<br />
die ganzenpopulatie maar groeien! Deze koepelorganisatie<br />
(BLRS) van zeventien bewonersverenigingen<br />
doet eigenlijk een soort invitatie voor<br />
een buurtbarbecue. Von <strong>de</strong>r Meer heeft niet door<br />
dat het opgedien<strong>de</strong> vlees niet dat van <strong>de</strong> gans zal<br />
zijn.<br />
Dat is het streven: een moment van onbezorgdheid<br />
als een rits Cana<strong>de</strong>se ganzen in V-formatie<br />
zowel <strong>de</strong> linker- als <strong>de</strong> rechtermotor binnen vliegen.<br />
Alle tijd om een goed gekozen opmerking<br />
over het welsmaken van het onaangekondig<strong>de</strong><br />
gerecht. Maar helaas: <strong>de</strong> door een Triple-7 motor<br />
getrancheer<strong>de</strong> ganzen geven een onaangename<br />
smaak, die met geen Pauillac of Saint-Estèphe<br />
weg te spoelen is. Zelfs niet met een Château<br />
Petrus op dronk.<br />
Goose: “Come on, Mav, do some of that pilot shit!”
14<br />
Please wait,<br />
to be seated<br />
Het is alweer nummer 15 in <strong>de</strong> reeks boeken<br />
met luchtvaartcartoons uitgegeven door Martin<br />
Leeuwis Publications. Deze uitgave bevat luchtvaartcartoons<br />
van <strong>de</strong>rtig tekenaars uit allerlei<br />
verschillen<strong>de</strong> lan<strong>de</strong>n. Natuurlijk is Ton van An<strong>de</strong>l<br />
van <strong>de</strong> partij, met wie <strong>de</strong> serie in <strong>de</strong> jaren tachtig<br />
begon. Ver<strong>de</strong>r zitten er professionele tekenaars<br />
tussen, maar ook vliegers, verkeerslei<strong>de</strong>rs,<br />
zweefvliegers, een stewar<strong>de</strong>ss en technici.<br />
Behalve uit Ne<strong>de</strong>rland en België zijn er participanten<br />
uit <strong>de</strong> Verenig<strong>de</strong> Staten, Australië,<br />
Frankrijk, Engeland, Duitsland, Oostenrijk en<br />
Zwitserland.<br />
Dit boekwerk telt 160 pagina’s, waarvan bijna <strong>de</strong><br />
helft in kleur, met 350 cartoons en kost € 12,50<br />
plus verzendkosten.<br />
Alle uitgaven zijn te bestellen via<br />
www.humor.aero<br />
Veilig<br />
gevlogen<br />
Deze bun<strong>de</strong>ling bevat alle cartoons, meer dan<br />
450 stuks, uit 35 jaar Vliegveiligheidskalen<strong>de</strong>rs<br />
die Ton van An<strong>de</strong>l voor <strong>de</strong> Koninklijke Luchtmacht<br />
maakte. De kalen<strong>de</strong>rs zijn voor velen verzamelobjecten,<br />
waarvan <strong>de</strong> inhoud nog steeds<br />
zowel herkenbaar als ludiek is.<br />
Voor <strong>de</strong>ze uitgave van 250 pagina’s zijn <strong>de</strong> kosten<br />
€ 15,- plus verzendkosten.<br />
Say when<br />
and how<br />
Twee eer<strong>de</strong>r verschenen uitgaven – Say When en<br />
Say How uit respectievelijk 1993 en 1995 – zijn<br />
nu verkrijgbaar in één volledig geüpdatete en<br />
gecombineer<strong>de</strong> versie.<br />
Voor <strong>de</strong>ze 200 pagina’s tellen<strong>de</strong> uitgave met<br />
teksten van Martin Leeuwis en cartoons van<br />
Ton van An<strong>de</strong>l bedragen <strong>de</strong> kosten € 15,- plus<br />
verzendkosten.<br />
CSA<br />
Ceskoslovenské<br />
Státní Aerolinie<br />
Foto: Petr Kadlec.<br />
CSA Czech Airlines is in zwaar weer terechtgekomen. De Tsjechische<br />
vliegers berichtten hier al een paar keer over in <strong>de</strong> SkyTeam Pilots<br />
Association meeting. In <strong>de</strong> week waarin <strong>de</strong>ze <strong>Op</strong> <strong>de</strong> <strong>Bok</strong> wordt gemaakt is<br />
er een nieuw dieptepunt: een <strong>de</strong>r<strong>de</strong>(!) van het vliegend personeel wordt<br />
ontslagen. Vliegers wor<strong>de</strong>n zomaar overgeheveld naar <strong>de</strong> goedkope<br />
dochteron<strong>de</strong>rneming, met bijbehoren<strong>de</strong> arbeidsvoorwaar<strong>de</strong>n. CSA is een<br />
SkyTeam partner van Air France-KLM sinds 2000.
16<br />
Het nieuws wordt naar buiten gebracht<br />
alsof er noodzakelijke ontslagen moeten<br />
vallen, maar on<strong>de</strong>rliggend is een<br />
veel groter probleem. Het is misschien<br />
geen reorganisatie, het is het terugschroeven<br />
van <strong>de</strong> kosten – zon<strong>de</strong>r dat er een plan ligt over<br />
welke markt bediend wordt, welke resultaten er<br />
verwacht kunnen wor<strong>de</strong>n.<br />
Ook <strong>de</strong> Europese Commissie, in <strong>de</strong> persoon van<br />
Eurocommissaris Joaquim Almunia, gaat kijken<br />
wat hier aan <strong>de</strong> hand is. Almunia betwijfelt of <strong>de</strong><br />
plannen financiële gezondheid voorstaan en of<br />
<strong>de</strong> plannen wel voldoen aan Europese regels van<br />
me<strong>de</strong>dinging.<br />
De Tsjechische regering ontvouw<strong>de</strong> eind november<br />
plannen om zowel CSA als het vliegveld van<br />
Praag, bei<strong>de</strong> staatseigendom, on<strong>de</strong>r te brengen<br />
in <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> holding. CSA moet <strong>de</strong> vloot en het<br />
netwerk drastisch inkrimpen.<br />
Zowel <strong>de</strong> pilotenvakbond CZALPA als <strong>de</strong> Europese<br />
Commissie zien niet in waarom het samenbrengen<br />
van <strong>de</strong> luchtvaartmaatschappij en het<br />
vliegveld een heilzame bedrijfsstructuur zou<br />
maken. On<strong>de</strong>rtussen wordt er wel 94 miljoen<br />
euro via het regeringsbedrijf Osinek <strong>de</strong>ze holding<br />
ingepompt.<br />
Ontslagen<br />
<strong>Op</strong> 5 <strong>de</strong>cember jl. wordt aangekondigd dat 100<br />
van <strong>de</strong> 300 vliegers ontslagen zullen wor<strong>de</strong>n.<br />
Sommige vliegers zou<strong>de</strong>n eventueel terug kunnen<br />
komen bij <strong>de</strong> chartermaatschappij Holidays<br />
Czech Airlines, ook een on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el van die holding<br />
Cesky Aeroholding. HCA vliegt on<strong>de</strong>r eigen<br />
AOC (Air <strong>Op</strong>erator’s Certificate). Het salaris van<br />
een vlieger Holidays Czech Airlines is aanzienlijk<br />
lager. CSA wil ver<strong>de</strong>r elf short- en mediumhaul<br />
ATR-42- en ATR-72-vliegtuigen overhevelen naar<br />
Holidays Czech Airlines.<br />
De vliegers die al enige tijd tegen <strong>de</strong> plannen<br />
bezwaar maken wor<strong>de</strong>n volledig buitenspel<br />
gezet. Maandag kunnen <strong>de</strong> me<strong>de</strong>werkers van <strong>de</strong><br />
vliegersvakbond hun kantoorgebouw niet meer<br />
in. Het kantoor is on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el van het CSA-geheel.<br />
De toegangspassen van <strong>de</strong> vakbondsle<strong>de</strong>n zijn<br />
onklaar gemaakt. Een tiental vliegers meldt zich<br />
ziek, als enige optie om tegen <strong>de</strong> veran<strong>de</strong>ringen<br />
te protesteren. De maatschappij reageert natuurlijk<br />
scherp, zegt dat <strong>de</strong> protesten illegaal zijn en<br />
kondigt maatregelen aan tegen <strong>de</strong> ziekmel<strong>de</strong>rs.<br />
CZALPA komt met een verklaring dat haar <strong>de</strong><br />
toegang tot <strong>de</strong> verga<strong>de</strong>ring waar <strong>de</strong> ontslagaankondiging<br />
werd gedaan is geweigerd.<br />
De vakbondsle<strong>de</strong>n zijn overgegaan<br />
op anonieme, prepaid telefoons om<br />
veiligheidsre<strong>de</strong>nen.<br />
Overtreding<br />
CSA wordt dubieus gemanaged sinds privatisering<br />
twee jaar gele<strong>de</strong>n is mislukt. Twee jaar<br />
gele<strong>de</strong>n werd een winst gemaakt van 3,5 miljoen<br />
euro, maar die is geflatteerd door <strong>de</strong> verkoop van<br />
gebouwen en bezittingen. Het operationeel verlies<br />
van CSA vorig jaar was 25 miljoen euro. De<br />
jaren ervoor was dit ongeveer hetzelf<strong>de</strong>. Om <strong>de</strong><br />
cashflow te verbeteren wor<strong>de</strong>n opnieuw bedrijfson<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len<br />
en bezittingen verkocht.<br />
Het mid<strong>de</strong>nmanagement heeft vliegers persoonlijk<br />
bena<strong>de</strong>rd voor een loyaliteitsverklaring. Dit<br />
gaf een merkwaardige druk bij vliegers. De volgen<strong>de</strong><br />
dag werd al dui<strong>de</strong>lijk dat een week later al<br />
begin gemaakt wordt met <strong>de</strong> lijst van ontslagen<br />
werknemers, die subjectief en onafhankelijk van<br />
senioriteit opgesteld zal wor<strong>de</strong>n.<br />
Foto: http://<br />
vecherka.donetsk.<br />
ua<br />
Foto: Ray Abela<br />
De vakbondsle<strong>de</strong>n zijn overgegaan op anonieme,<br />
prepaid telefoons om veiligheidsre<strong>de</strong>nen. Stakingen<br />
wor<strong>de</strong>n op stapel gezet om überhaupt tot<br />
overleg te komen.<br />
Voor <strong>de</strong> vakbond en <strong>de</strong> juristen die door <strong>de</strong><br />
vakbond aan het werk zijn gezet, is dui<strong>de</strong>lijk<br />
dat wetten overtre<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n. In ie<strong>de</strong>r geval<br />
kan, in <strong>de</strong> ogen van CZALPA, on<strong>de</strong>r geen beding<br />
‘zomaar’ vloot en personeel van <strong>de</strong> ene AOC naar<br />
<strong>de</strong> an<strong>de</strong>re overgeheveld wor<strong>de</strong>n.<br />
Ze willen hem ontslaan, ze willen<br />
zijn hoofd omdat het on<strong>de</strong>rtussen<br />
ook een politieke strijd wordt.<br />
Onschendbaar<br />
CSA heeft on<strong>de</strong>rtussen vliegtuigen van <strong>de</strong><br />
Bulgaarse maatschappij VIA ge-‘wetleased’ om<br />
vluchten van CSA uit te voeren. HSA-vliegers zijn<br />
gevraagd om CSA-vliegtuigen te vliegen, hoewel<br />
velen dan tegen hun uren zullen lopen.<br />
Het bedrijf heeft een poging gedaan om <strong>de</strong><br />
juridische onschendbaarheid van Filip Gaspar,<br />
bestuurslid van CZALPA, ongedaan te maken.<br />
Hij is een frontrunner en CSA heeft hem al vol in<br />
het vizier. Ze willen hem ontslaan, ze willen zijn<br />
hoofd omdat het on<strong>de</strong>rtussen ook een politieke<br />
strijd wordt. Gaspar wordt bekend.<br />
Gaspar: “Wij willen <strong>de</strong> het bedrijf niet besturen,<br />
maar als <strong>de</strong> baas ons bedrijf naar <strong>de</strong> verdoemenis<br />
helpt, komen we wel in opstand, ja. Zoals<br />
ie<strong>de</strong>reen zou doen.”<br />
Frank Nauta en René Joziasse hou<strong>de</strong>n namens<br />
<strong>de</strong> VNV <strong>de</strong> vinger aan <strong>de</strong> pols. Zij steunen<br />
CZALPA via <strong>de</strong> SkyTeam Pilots Association, met<br />
brieven en steunbetuigingen.<br />
CSA Czech Airlines is opericht in 1923 als CSA<br />
Ceskoslovenské Státní Aerolinie. In <strong>de</strong> jaren<br />
’30 vliegt het vooral tussen Praag en Bratislava.<br />
In <strong>de</strong> oorlog gaat CSA uit <strong>de</strong> lucht, om in<br />
1948 door <strong>de</strong> communisten weer leven ingeblazen<br />
te wor<strong>de</strong>n. De vloot wordt dan geheel<br />
Russisch, tot <strong>de</strong> val van <strong>de</strong> muur. Vanaf het<br />
begin van <strong>de</strong> jaren ’90 ontstaat een mo<strong>de</strong>rne<br />
vloot.<br />
<strong>Op</strong> dit moment heeft CSA naast ATR-42en<br />
-72-toestellen, negentien maal Airbus<br />
320-serie en zeven B737-500’s.<br />
17
uit <strong>de</strong> post<br />
geplukt<br />
18<br />
Wrang jubileum<br />
Voor <strong>de</strong> hon<strong>de</strong>rdste keer is er<br />
sinds 1990 een Amerikaanse<br />
luchtvaartmaatschappij over<br />
<strong>de</strong> kop.<br />
Deze twijfelachtige eer valt te<br />
beurt aan het moe<strong>de</strong>rbedrijf van<br />
American Airlines, AMR, die uitstel<br />
van betaling aanvroeg om<br />
het bedrijf te kunnen herstructureren.<br />
Door het aanvragen<br />
van faillissementsbescherming<br />
on<strong>de</strong>r een zogeheten Chapter<br />
11-status kan het bedrijf een<br />
benodig<strong>de</strong> reorganisatie doorvoeren<br />
zon<strong>de</strong>r last te hebben<br />
van schul<strong>de</strong>isers. Vooral na <strong>de</strong><br />
aanslagen van 11 september<br />
2001 in <strong>de</strong> VS vielen er flinke<br />
klappen on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> luchtvaartmaatschappijen.<br />
On<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
veertig faillissementsaanvragen<br />
waren toen on<strong>de</strong>r meer die van<br />
United Airlines, US Airways,<br />
NorthWest Airlines en Delta<br />
Air Lines. Deze maatschappijen<br />
hebben zich echter dankzij<br />
Chapter 11 staan<strong>de</strong> weten te<br />
hou<strong>de</strong>n. Voor verschillen<strong>de</strong><br />
an<strong>de</strong>re beken<strong>de</strong> Amerikaanse<br />
luchtvaartmaatschappijen<br />
was reorganiseren niet meer<br />
haalbaar. Zo verdwenen on<strong>de</strong>r<br />
meer Eastern Airlines, Midway<br />
Airlines en Aloha Airlines van<br />
het luchtvaarttoneel.<br />
Bron: nu.nl en luchtvaartnieuws.nl<br />
Personeel eist<br />
faillissement<br />
Een heel an<strong>de</strong>r verhaal gold<br />
voor <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse luchtvaartmaatschappij<br />
Amsterdam<br />
Airlines. Daar heeft het personeel<br />
nadat het bedrijf begin<br />
november alle activiteiten<br />
stilleg<strong>de</strong> zelf het faillissement<br />
bij <strong>de</strong> rechtbank aangevraagd<br />
en werd dit enkele dagen later<br />
door <strong>de</strong> rechtbank ook uitgesproken.<br />
Nadat <strong>de</strong> directie begin november<br />
<strong>de</strong> stekker uit het bedrijf<br />
trok werd er ver<strong>de</strong>r niets on<strong>de</strong>r<br />
nomen. De negentig werknemers<br />
ontvingen sinds oktober<br />
geen salaris maar kregen ook<br />
geen uitkering. “Zon<strong>de</strong>r faillissement<br />
en ontslag door <strong>de</strong><br />
curator keert UWV niks uit. Dat<br />
hoort een goe<strong>de</strong> werkgever zelf<br />
te regelen als hij zijn personeel<br />
niet meer kan betalen en een<br />
doorstart uitgesloten is”, aldus<br />
<strong>de</strong> raadsman van het personeel.<br />
Amsterdam Airlines bestond<br />
sinds 2008 en stond al on<strong>de</strong>r<br />
verscherpt toezicht van <strong>de</strong> Inspectie<br />
Verkeer en Waterstaat.<br />
Bron: <strong>de</strong> Telegraaf en luchtvaartnieuws.nl<br />
Popster ‘to the<br />
rescue’<br />
Nog een vliegtuigmaatschappij<br />
in <strong>de</strong> problemen. De Britse<br />
charter Astraeus Airlines heeft<br />
alle vluchten gestaakt en zit<br />
in surseance van betaling.<br />
De 1.500 werknemers van<br />
het bedrijf hebben hun hoop<br />
gevestigd op hun beken<strong>de</strong> collega<br />
Bruce Dickinson.<br />
Behalve gezagvoer<strong>de</strong>r bij<br />
Astraeus is hij <strong>de</strong> leadzanger<br />
van heavy metal band Iron Mai<strong>de</strong>n.<br />
Na zijn laatste vlucht voor<br />
Astraeus verklaar<strong>de</strong> hij er alles<br />
aan te zullen doen om het van<br />
origine IJslandse bedrijf van<br />
<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rgang te red<strong>de</strong>n. <strong>Op</strong> zijn<br />
minst wil hij een nieuw bedrijf<br />
oprichten om zijn collega’s en<br />
vrien<strong>de</strong>n van Astraeus een baan<br />
te bie<strong>de</strong>n. Volgens Dickinson<br />
heeft een aantal veelbeloven<strong>de</strong><br />
investeer<strong>de</strong>rs interesse in zijn<br />
bedrijfsplannen.<br />
Bij Astraeus vloog Dickinson<br />
zijn vlieguren als gezagvoer<strong>de</strong>r<br />
op een Boeing 757. Daarnaast<br />
vloog hij zijn band Iron Mai<strong>de</strong>n<br />
met 60 man personeel en twaalf<br />
ton uitrusting <strong>de</strong> hele wereld<br />
over in <strong>de</strong> band’s eigen Boeing<br />
757 ‘Ed Force One’.<br />
Bron: The Guardian<br />
Aan (Al<strong>de</strong>rs-)<br />
tafel!<br />
Drie lagekostenmaatschappijen<br />
ArkeFly, Corendon en<br />
easyJet mogen bij Hans Al<strong>de</strong>rs<br />
aanschuiven en meepraten<br />
over <strong>de</strong> toekomst van Schiphol.<br />
Tot op he<strong>de</strong>n zaten aan zijn<br />
overlegtafel alleen Schiphol, <strong>de</strong><br />
overheid, omwonen<strong>de</strong>n en KLM.<br />
De an<strong>de</strong>re maatschappijen<br />
waren kwaad over verschillen<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>als waarin zij niet zijn<br />
betrokken. Zo was ArkeFly<br />
boos over het beperken van<br />
De Boeing 757 ofwel <strong>de</strong> Ed Force One van Iron Mai<strong>de</strong>n<br />
het aantal nachtvluchten en<br />
voel<strong>de</strong> easyJet zich on<strong>de</strong>r druk<br />
gezet om te gaan verhuizen<br />
naar Lelystad. Ook zal <strong>de</strong> Barin,<br />
die <strong>de</strong> in Ne<strong>de</strong>rland actieve<br />
luchtvaartmaatschappijen<br />
vertegenwoordigt, voortaan<br />
haar zegje kunnen doen aan <strong>de</strong><br />
Al<strong>de</strong>rs-tafel. Het grote probleem<br />
wordt <strong>de</strong> komen<strong>de</strong> jaren<br />
om te bepalen welke vluchten<br />
naar Lelystad moeten. Aan <strong>de</strong><br />
Al<strong>de</strong>rs-tafel was bepaald dat<br />
dit vakantievluchten moesten<br />
zijn. Volgens easyJet en Vueling<br />
zijn echter zeker een kwart van<br />
hun passagiers zakenlie<strong>de</strong>n<br />
die beslist op Schiphol willen<br />
lan<strong>de</strong>n en niet op Lelystad.<br />
Bron: Haarlems Dagblad<br />
Welkom thuis<br />
Schiphol is, naar eigen zeggen,<br />
<strong>de</strong> eerste luchthaven in<br />
<strong>de</strong> wereld met een spandoekautomaat.<br />
Wie familie, gelief<strong>de</strong>n of vrien<strong>de</strong>n<br />
een warm welkom wil heten<br />
op <strong>de</strong> luchthaven kan hier naar<br />
wens – in grootte variërend<br />
van veertig centimeter tot drie<br />
meter breed – een spandoek<br />
maken. De automaat van BannerXpress<br />
BV staat in aankomsthal<br />
2.<br />
Bron: Reformatorisch Dagblad<br />
FLY A P51D MUSTANG<br />
Experience the dream of a lifetime and fly a real P51d on<br />
your layover in Los Angeles. Historic dual control Mustang<br />
available for unique flying opportunity. Transportation<br />
available from your hotel. No experience nee<strong>de</strong>d.<br />
Info at iflyt6@aol.com or usa 818-402-0265.<br />
Bizar toiletbezoek<br />
Een copiloot op een vlucht van<br />
North Carolina naar New York<br />
vrees<strong>de</strong> een terroristische<br />
aanslag toen <strong>de</strong> gezagvoer<strong>de</strong>r<br />
voor <strong>de</strong> landing naar <strong>de</strong> wc<br />
ging en niet hij terugkwam,<br />
maar ‘iemand met een Mid<strong>de</strong>n-Oosten<br />
accent’ door <strong>de</strong><br />
gesloten cockpit<strong>de</strong>ur vertel<strong>de</strong><br />
dat <strong>de</strong> gezagvoer<strong>de</strong>r vastzat op<br />
het toilet.<br />
De gezagvoer<strong>de</strong>r, die <strong>de</strong> klemmen<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>ur niet open kreeg,<br />
had door te bonken <strong>de</strong> aandacht<br />
van een van <strong>de</strong> passagiers<br />
weten te trekken. Hij vroeg <strong>de</strong><br />
betreffen<strong>de</strong> man om <strong>de</strong> bemanning<br />
van zijn benar<strong>de</strong> situatie op<br />
<strong>de</strong> hoogte te stellen. Hoewel <strong>de</strong><br />
gezagvoer<strong>de</strong>r zelfs<br />
Vaste prijs, geen provisie<br />
het wachtwoord voor <strong>de</strong> cockpit<br />
had gegeven, vertrouw<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> copiloot het zaakje niet.<br />
Hij dacht dat <strong>de</strong> man kwa<strong>de</strong><br />
bedoelingen had en lichtte<br />
<strong>de</strong> verkeersleiding in. Deze<br />
adviseer<strong>de</strong> om een noodlanding<br />
te maken. Alle seinen gingen<br />
direct op rood: jachtvliegtuigen<br />
wer<strong>de</strong>n gewaarschuwd en <strong>de</strong><br />
FBI ingeseind. Vlak voor <strong>de</strong><br />
landing werd ingezet lukte het<br />
<strong>de</strong> gezagvoer<strong>de</strong>r zichzelf te<br />
bevrij<strong>de</strong>n en meld<strong>de</strong> hij aan <strong>de</strong><br />
verkeersleiding: “There is no<br />
issue, no threat.” Na een veilige<br />
landing conclu<strong>de</strong>er<strong>de</strong>n <strong>de</strong> FBI<br />
en <strong>de</strong> luchthavenpolitie dat het<br />
inci<strong>de</strong>nt slechts een misverstand<br />
was na een reeks bizarre<br />
voorvallen.<br />
Bron: USA Today<br />
Foto: gizmodo.com<br />
VAN RENESSE<br />
Financiële Diensten<br />
<strong>Op</strong> zoek naar een financieel adviseur,<br />
die klare taal spreekt en onafhankelijk<br />
opereert?<br />
Frank van Renesse vindt <strong>de</strong> beste<br />
oplossingen voor uw financiële situatie.<br />
Betrouwbaar, hel<strong>de</strong>r en dui<strong>de</strong>lijk.<br />
Heeft u vragen? Bel vrijblijvend.<br />
www.vanrenesse.nl Tel. 023 - 5470103<br />
op<strong>de</strong>bok.indd 1 31-01-11
Nieuw wapen<br />
tegen runway<br />
incursions:<br />
RIASS<br />
Bron en foto: Luchtverkeersleiding Ne<strong>de</strong>rland
22<br />
Na een jaar proefdraaien kan<br />
<strong>de</strong> werking van een technisch<br />
waarschuwingssysteem tegen mogelijk<br />
botsingsgevaar op <strong>de</strong> landings- en startbanen<br />
van Schiphol – <strong>de</strong> zogenoem<strong>de</strong> runway<br />
incursions – als geslaagd wor<strong>de</strong>n bestempeld.<br />
Het Runway Incursion Alerting System Schiphol<br />
(RIASS) is eind oktober <strong>de</strong>finitief opgeleverd door<br />
Luchtverkeersleiding Ne<strong>de</strong>rland (LVNL).<br />
RIASS heeft zich tij<strong>de</strong>ns het afgelopen monitoringsjaar<br />
bewezen als een van <strong>de</strong> belangrijkste<br />
operationele veiligheidsvangnetten voor <strong>de</strong> luchtverkeersleiding<br />
op Schiphol. Het is een extra<br />
aanvulling op <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> technische mid<strong>de</strong>len<br />
en gel<strong>de</strong>n<strong>de</strong> procedures om onveilige situaties op<br />
baankruisingen te voorkomen.<br />
Behoefte<br />
Met <strong>de</strong> na<strong>de</strong>ren<strong>de</strong> komst eind jaren negentig van<br />
<strong>de</strong> Pol<strong>de</strong>rbaan werd het vraagstuk van het kruisen<br />
van in gebruik zijn<strong>de</strong> start- en landingsbanen<br />
bij LVNL en <strong>de</strong> luchthaven Schiphol urgenter.<br />
De risico’s van het kruisen van in gebruik zijn<strong>de</strong><br />
banen in combinatie met <strong>de</strong> verwachte groei<br />
namen hiermee toe, wat vroeg om maatregelen<br />
die <strong>de</strong> veiligheid kon<strong>de</strong>n waarborgen. Zo<br />
werd met <strong>de</strong> aanleg van nieuwe rijbanen rond<br />
<strong>de</strong> kop van <strong>de</strong> Zwanenburgbaan voorkomen dat<br />
<strong>de</strong>ze baan veelvuldig zou wor<strong>de</strong>n gekruist door<br />
vliegtuigen van en naar <strong>de</strong> parallel gelegen<br />
Pol<strong>de</strong>rbaan. Experts van Amsterdam Airport<br />
Schiphol, KLM, Inspectie Verkeer en Waterstaat,<br />
het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium<br />
en LVNL ontwikkel<strong>de</strong>n samen een plan voor<br />
een systeem – gebaseerd op een multilateratie<br />
grondradar-systeem – dat waarschuwt voor<br />
runway incursions.<br />
De techniek<br />
De ontwikkeling van RIASS was zowel een uitdaging<br />
vanwege <strong>de</strong> innovatieve techniek als vanwege<br />
<strong>de</strong> complexe infrastructuur van Schiphol<br />
met zijn grote aantal knoop- en kruispunten in<br />
het banenstelsel. Daarnaast moesten luchtverkeerslei<strong>de</strong>rs<br />
op het systeem kunnen vertrouwen<br />
en ermee kunnen omgaan. RIASS is gebaseerd<br />
op <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> radartechnologie van LVNL op<br />
Schiphol, die alle met een transpon<strong>de</strong>r uitgeruste<br />
voertuigen en luchtvaartuigen lokaliseert en<br />
i<strong>de</strong>ntificeert. Sinds juni 2006 hebben alle werkplekken<br />
op <strong>de</strong> verkeerstorens op Schiphol schermen<br />
die precies laten zien waar alle voertuigen<br />
en vliegtuigen op <strong>de</strong> grond zich bevin<strong>de</strong>n op<br />
start-, landings- en taxibanen en op <strong>de</strong> platfor-<br />
men. Alle voertuigen op <strong>de</strong> platformen en in <strong>de</strong><br />
zogenoem<strong>de</strong> protected areas van <strong>de</strong> luchthaven<br />
wer<strong>de</strong>n door Amsterdam Airport Schiphol uitgerust<br />
met transpon<strong>de</strong>rs. De torenverkeersleiding<br />
beschikt nu over een completer grondradarbeeld<br />
van <strong>de</strong> situatie op <strong>de</strong> platformen en op alle banen<br />
op Schiphol.<br />
Directeur <strong>Op</strong>erations LVNL:<br />
“De luchtverkeerslei<strong>de</strong>rs hebben<br />
met RIASS een paar extra ‘ogen’<br />
gekregen om alle bewegen<strong>de</strong> vlieg-<br />
en voertuigen in het landingsterrein<br />
nog beter te kunnen volgen.”<br />
De invoering van het systeem vond gefaseerd<br />
plaats. Eind 2006 werd RIASS voor het eerst<br />
toegepast op <strong>de</strong> Kaagbaan, later werd het ook op<br />
<strong>de</strong> an<strong>de</strong>re banen op Schiphol ingezet. Sinds eind<br />
vorig jaar is RIASS operationeel op alle banen en<br />
on<strong>de</strong>r alle zichtcondities.<br />
De werking<br />
Om te beoor<strong>de</strong>len of er gevaar dreigt voor een<br />
runway incursion, is een systeem met virtuele<br />
boxen rond alle start- en landingsbanen bedacht.<br />
Als een voertuig en/of vliegtuig binnen een box<br />
komt die voor een lan<strong>de</strong>nd of startend vliegtuig<br />
is gereserveerd, dan waarschuwt het systeem<br />
automatisch. De waarschuwing is eerst visueel:<br />
via witte cirkels rond het betreffen<strong>de</strong> verkeer<br />
op <strong>de</strong> radarschermen van <strong>de</strong> torenverkeersleiding.<br />
Daarna gaan <strong>de</strong> cirkels knipperen en volgt<br />
een gesproken waarschuwing. Het systeem is<br />
zo afgesteld dat een luchtverkeerslei<strong>de</strong>r na het<br />
akoestisch signaal nog voldoen<strong>de</strong> tijd heeft om<br />
het potentiële risico te on<strong>de</strong>rkennen en waar<br />
nodig in te grijpen.<br />
Samenwerking cruciaal<br />
Het prototype voor RIASS is in samenwerking<br />
met het Nationale Lucht- en Ruimtevaart-<br />
Cartoon: Ton van An<strong>de</strong>l uit ‘Veilig gevlogen’ <strong>2011</strong>, info: www.humor.aero<br />
laboratorium ontwikkeld, voor en met luchtverkeerslei<strong>de</strong>rs.<br />
De nauwe samenwerking tussen<br />
ontwikkelaars, technici en luchtverkeerslei<strong>de</strong>rs<br />
is on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el van het succes. De samenwerking<br />
bij het afstemmen van een <strong>de</strong>rgelijk waarschuwingssysteem<br />
is cruciaal. LVNL volgt <strong>de</strong> werking<br />
van RIASS continu en analyseert <strong>de</strong> waarschuwingen<br />
van het systeem. Bij een toename van<br />
valse meldingen wordt on<strong>de</strong>rzoek gedaan naar<br />
<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rliggen<strong>de</strong> oorzaak. Daarnaast moet <strong>de</strong><br />
werking van RIASS in lijn blijven met aanpassingen<br />
die op het luchthaventerrein van Schiphol<br />
wor<strong>de</strong>n gedaan.<br />
Hoewel het RIASS-systeem op ie<strong>de</strong>re luchthaven<br />
met grondradar en met multilateratie kan wor<strong>de</strong>n<br />
geïnstalleerd, is het niet vanuit commerciële<br />
overwegingen ver<strong>de</strong>r ontwikkeld door LNVL.<br />
Als een voertuig en/of vliegtuig<br />
binnen een box komt die voor een<br />
lan<strong>de</strong>nd of startend vliegtuig is<br />
gereserveerd, dan waarschuwt het<br />
systeem automatisch.<br />
Vanuit <strong>de</strong> uitgangspunten van betrouwbaarheid<br />
en kwaliteit heeft LVNL het systeem op<br />
maat gemaakt voor <strong>de</strong> specifieke infrastructuur<br />
van Schiphol. De unieke methodiek maakt het<br />
systeem tot een van <strong>de</strong> belangrijkste operationele<br />
veiligheidsvangnetten voor <strong>de</strong> luchtverkeersleiding<br />
op Schiphol.<br />
23
Sommige keuzes in het leven<br />
zijn te belangrijk om door een an<strong>de</strong>r<br />
te laten maken.<br />
BIJ ONVZ BEPAALT U ZELF WAAR<br />
EN DOOR WIE U ZICH LAAT BEHANDELEN.<br />
U weet zelf wat het beste bij u past. Daarom staat bij ONVZ uw eigen keuze van arts en ziekenhuis voorop. Met<br />
<strong>de</strong> ONVZ ZorgGarantie bent u ook nog eens zeker van een consult binnen vijf werkdagen. Alleen voor le<strong>de</strong>n van<br />
VNV biedt ONVZ een speciale buitenland<strong>de</strong>kking. Wel zo handig wanneer u als verkeersvlieger <strong>de</strong> wereld over<br />
reist. Voor meer informatie gaat u naar www.vnv-dalpa.nl/onvz.<br />
Koester je kostbaarste bezit. ONVZ Zorgverzekeraar
p<br />
e