Nazi's en hun Germaans Verleden.pdf - Vvlg
Nazi's en hun Germaans Verleden.pdf - Vvlg
Nazi's en hun Germaans Verleden.pdf - Vvlg
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Het nazisme: verering of verkrachting van het <strong>Germaans</strong>e<br />
verled<strong>en</strong>? Lesvoorbereiding 6ASO<br />
Van Peteghem H<strong>en</strong>drik<br />
1. Beginsituatie:<br />
De leerling<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de less<strong>en</strong>reeks over het nazisme afgerond <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de Duitse<br />
expansiepolitiek reeds gezi<strong>en</strong>. Alle k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van de ideologie zijn besprok<strong>en</strong> <strong>en</strong> nu<br />
wordt ingezoomd op e<strong>en</strong> minder goed gedocum<strong>en</strong>teerd <strong>en</strong> gek<strong>en</strong>d f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong>, dat vaak<br />
gewoon wordt vermeld of zelfs over het hoofd wordt gezi<strong>en</strong>: het gebruik of misbruik<br />
van het “<strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>” door de nazi’s. In de les zull<strong>en</strong> ook andere k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong><br />
van het nazisme aan bod kom<strong>en</strong>. De les kan dan ook als e<strong>en</strong> analyse over het nazisme<br />
doorgaan, aangezi<strong>en</strong> er op bepaalde zak<strong>en</strong> dieper wordt ingegaan, die op het eerste<br />
zicht details lijk<strong>en</strong>. Anderzijds kan deze les beschouwd word<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> uitsmijter,<br />
vermits dit onderwerp ge<strong>en</strong> verplichte leerstof is om het leerplan te volg<strong>en</strong>. Dit thema<br />
is echter aan te rad<strong>en</strong> omdat het de leerling<strong>en</strong> actief aan het d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> zet, link<strong>en</strong> laat<br />
legg<strong>en</strong> <strong>en</strong> h<strong>en</strong> de verworv<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> van de historische kritiek laat toepass<strong>en</strong>! Vanwege<br />
de moeilijkheidsgraad is dit onderwerp dan ook e<strong>en</strong> echte uitdaging voor de<br />
leerling<strong>en</strong>!<br />
2. Probleemstelling:<br />
Het nazisme: verering of verkrachting van het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>?<br />
De les moet als e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke zoektocht (tuss<strong>en</strong> leerkracht <strong>en</strong> leerling<strong>en</strong>) naar e<strong>en</strong><br />
c<strong>en</strong>trale vraag word<strong>en</strong> opgevat. Het vertrekpunt voor de leerling<strong>en</strong> is de k<strong>en</strong>nis dat de<br />
nazi’s gebruik maakt<strong>en</strong> van talloze elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van <strong>hun</strong> zog<strong>en</strong>aamde <strong>Germaans</strong>e<br />
verled<strong>en</strong>. De leerling<strong>en</strong> word<strong>en</strong> echter uitgedaagd om na te gaan op welke manier de<br />
nazi’s met <strong>hun</strong> “<strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>” omging<strong>en</strong>. Naar welk specifiek verled<strong>en</strong><br />
verwees m<strong>en</strong> bijvoorbeeld? En welke elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> pikt<strong>en</strong> de nazi’s eruit <strong>en</strong> om welke<br />
red<strong>en</strong><strong>en</strong>? Daarna begint pas het echte d<strong>en</strong>k- <strong>en</strong> onderzoekswerk, aangezi<strong>en</strong> de<br />
leerling<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> inzi<strong>en</strong> dat dit <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong> vooral werd ingeschakeld in de<br />
ideologie van het nazisme. War<strong>en</strong> de nazi’s namelijk oprecht bij het gebruik van <strong>hun</strong><br />
verled<strong>en</strong> of maakt<strong>en</strong> ze er <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> geschied<strong>en</strong>is van met vervorming<strong>en</strong>,<br />
teg<strong>en</strong>stelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> onwaarhed<strong>en</strong> om zo de bevolking voor zich te winn<strong>en</strong>? Ja, luidt<br />
uiteraard het antwoord! Dit ganse thema draait dan ook rond de kernvraag of de nazi’s<br />
<strong>hun</strong> verled<strong>en</strong> eerder gebruikt<strong>en</strong> of misbruikt<strong>en</strong> of dus: verering of verkrachting van<br />
het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>? De leerling<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> op die manier inzi<strong>en</strong> dat het gebruik<br />
van het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong> één van de vele elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> was die de nazi’s gebruikt<strong>en</strong><br />
om <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> machtspositie te legitimer<strong>en</strong>.<br />
Aan de hand van e<strong>en</strong> dergelijke scherpe analyse mak<strong>en</strong> de leerling<strong>en</strong> ook k<strong>en</strong>nis met<br />
het aloude gebruik van politieke trucs <strong>en</strong> machtsspelletjes om grote groep<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
te indoctriner<strong>en</strong> <strong>en</strong> zelfs te vergiftig<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> bepaald gedachtegoed! Iets dat heel<br />
mooi aansluit bij talloze actuele conflictsituaties!<br />
3. Doelstelling<strong>en</strong>: de leerling<strong>en</strong><br />
- kunn<strong>en</strong> aanton<strong>en</strong> dat de nazi’s het verled<strong>en</strong> te pas <strong>en</strong> te onpas aanw<strong>en</strong>dd<strong>en</strong> om<br />
<strong>hun</strong> ideologie kracht bij te zett<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> het thema plaats<strong>en</strong> in de<br />
k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> ‘nationalisme’ <strong>en</strong> ‘rass<strong>en</strong>ideologie’<br />
1
- zi<strong>en</strong> in dat de verwijzing<strong>en</strong> vaak teg<strong>en</strong>stelling<strong>en</strong> inhield<strong>en</strong>, die de nazi’s niet<br />
aan bod liet<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> of die ze vervormd<strong>en</strong> zodat deze binn<strong>en</strong> <strong>hun</strong> ideologie<br />
past<strong>en</strong><br />
- kunn<strong>en</strong> deze teg<strong>en</strong>stelling<strong>en</strong> aangev<strong>en</strong> aan de hand van de vergelijking<br />
fascisme-nazisme (Romeins-<strong>Germaans</strong> verled<strong>en</strong>)<br />
- kunn<strong>en</strong> aan de hand van propagandaposters de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die naar het verled<strong>en</strong><br />
verwijz<strong>en</strong>, aanduid<strong>en</strong> <strong>en</strong> kritisch analyser<strong>en</strong><br />
- zi<strong>en</strong> in dat het gebruik van het verled<strong>en</strong> overal <strong>en</strong> tot op de dag van vandaag<br />
verspreid is <strong>en</strong> voor talloze doel<strong>en</strong> wordt gebruikt<br />
4. Didactische werkvorm<strong>en</strong>:<br />
- docer<strong>en</strong><br />
- onderwijsleergesprek<br />
- kritische analyse van propagandaposters<br />
5. Lesstructuur:<br />
- Instap: herhaling k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> nazisme<br />
- Lesfase I: wat-vraag: welk <strong>Germaans</strong> verled<strong>en</strong>?; plaats<strong>en</strong> van het thema<br />
binn<strong>en</strong> de nazi-ideologie (rass<strong>en</strong>ideologie <strong>en</strong> nationalisme)<br />
- Lesfase II: doel<strong>en</strong> <strong>en</strong> waarom-vraag<br />
- Lesfase III: manier waarop het verled<strong>en</strong> werd voorgesteld of hoe-vraag:<br />
teg<strong>en</strong>stelling<strong>en</strong>, vervorming <strong>en</strong> selectie<br />
- Lesfase IV: uitwerking van voorbeeld<strong>en</strong> (Romein<strong>en</strong>, naamgeving, SS,<br />
propagandaposters)<br />
- Besluit: inpikk<strong>en</strong> op Vlaams-nationalisme, actuele situaties <strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong><br />
probleemstelling<br />
6. Media:<br />
- illustratie Oude German<strong>en</strong> <strong>en</strong> furor teutonicus<br />
- cartoon Dictat von Versailles<br />
- nazi-propagandaposter gebiedsverlies na WO I<br />
- foto Ieper <strong>en</strong> Pass<strong>en</strong>dale 1917<br />
- foto <strong>en</strong> grafiek economische crisis<br />
- atlaskaart 113 nazi-expansie jar<strong>en</strong> 1930 (Atlas van de algem<strong>en</strong>e <strong>en</strong> Belgische<br />
geschied<strong>en</strong>is)<br />
- foto van nazi-vlagg<strong>en</strong>parade <strong>en</strong> Romeinse standaard<strong>en</strong><br />
- afbeelding<strong>en</strong> ‘Romeinse groet’<br />
- illustraties Duitse historische figur<strong>en</strong>: Frederik I Barbarossa, Blücher, Prinz<br />
Eug<strong>en</strong><br />
- foto Heinrich Himmler<br />
- emblem<strong>en</strong> SS-divisies: Tot<strong>en</strong>kopf, Wiking, Charlemagne, Prinz Eug<strong>en</strong>, Götz<br />
von Berliching<strong>en</strong><br />
- illustratie Tot<strong>en</strong>kopf bij Pruisische huzar<strong>en</strong><br />
- kaft boek over de Guld<strong>en</strong>spor<strong>en</strong>slag van Vlaams Blok-auteur Karim Van<br />
Overmeire<br />
- citat<strong>en</strong><br />
- nazi-propagandaposters met elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong><br />
7. Gebruikte informatie:<br />
2
- EVANS (R.J.), Het Derde Rijk. Deel 1: Opkomst, Antwerp<strong>en</strong>, Standaard<br />
Uitgeverij, 2004<br />
- FRANCOIS (L.) <strong>en</strong> VAN EENOO (R.), Geschied<strong>en</strong>is van de Nieuwste<br />
Tijd<strong>en</strong>. Band 2, G<strong>en</strong>t, Academia Press, 2001<br />
- FREI (N.), De Führerstaat. De nationaal-socialistische heerschappij 1933-<br />
1945, Utrecht, Het Spectrum, 1995<br />
- HAYT (F.), GROMMEN (J.), JANSSEN (R.), e.a., Atlas van de algem<strong>en</strong>e <strong>en</strong><br />
Belgische geschied<strong>en</strong>is, Lier, Van In, 1997<br />
- HITLER (A.), Mijn kamp, Ridderkerk, Ridderhof, 1982<br />
- JUNG (E.F.), De German<strong>en</strong>. Bedwingers van het Romeinse rijk,<br />
Amsterdam/Brussel, H. Meul<strong>en</strong>hoff, 1978<br />
- KNOPP (G.), Hitlers Moord<strong>en</strong>aars. De geschied<strong>en</strong>is van de SS, Antwerp<strong>en</strong>,<br />
Manteau/Standaard, 2004<br />
- LUZZATTO (S.), “The Political Culture of Fascist Italy”, Contemporary<br />
European History, VIII, 2, 1999, pp. 317-334<br />
- MANGAN (J.A.), Superman supreme: fascist body as political icon – Aryan<br />
fascism, London, Cass, 1999<br />
- REES (L.), De nazi’s. E<strong>en</strong> waarschuwing uit het verled<strong>en</strong>, Antwerp<strong>en</strong>, Icarus,<br />
1998<br />
- SCHREIBER (H.), De Got<strong>en</strong>. Vorst<strong>en</strong> <strong>en</strong> vazall<strong>en</strong>, Amsterdam/Brussel, H.<br />
Meul<strong>en</strong>hoff, 1979<br />
- SMITS (W.), VAN DE VOORDE (H.) e.a., Docum<strong>en</strong>tatiemapp<strong>en</strong><br />
Geschied<strong>en</strong>is. Infoboek 6: De wereld <strong>en</strong> Europa. 1918-hed<strong>en</strong>, Kapell<strong>en</strong>,<br />
Pelckmans, 1994<br />
- s.n., De Tweede Wereldoorlog. Begripp<strong>en</strong>, m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> militaria van A tot Z,<br />
Utrecht, Het Spectrum, 2000<br />
- TACITUS, Germania (Klassieke Galerij. Nummer 23), Antwerp<strong>en</strong>, De<br />
Nederlandsche Boekhandel, 1963<br />
- VAN PETEGHEM (H.), Geschied<strong>en</strong>is van het lichaam, G<strong>en</strong>t, onuitgegev<strong>en</strong><br />
lic<strong>en</strong>tiaatsoef<strong>en</strong>ing, RUG, 2004<br />
- VAN PETEGHEM (H.), ‘Heraus met di<strong>en</strong> man’. Nieuwe Orde <strong>en</strong> VNVinfiltratie<br />
in het bestuur van de stad Loker<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de Tweede Wereldoorlog.<br />
1938-1947, G<strong>en</strong>t, onuitgegev<strong>en</strong> lic<strong>en</strong>tiaatsverhandeling, RUG, 2005<br />
- eig<strong>en</strong> curus Geschied<strong>en</strong>is 6 e jaar ASO<br />
- http://<strong>en</strong>.wikipedia.org <strong>en</strong> http://nl.wikipedia.org<br />
3
BORDPLAN<br />
Het nazisme: verering of verkrachting van het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>?<br />
Welk verled<strong>en</strong>?<br />
- Oude German<strong>en</strong><br />
- Viking<strong>en</strong><br />
- algeme<strong>en</strong>: vroegere rijk<strong>en</strong> uit Duitse regio <strong>en</strong> belangrijke historische figur<strong>en</strong><br />
Waarom?<br />
- zelfvertrouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> houvast in onzekere tijd<strong>en</strong> o.a. Dictat von Versailles <strong>en</strong><br />
econ.crisis!<br />
- propaganda: WO II ronsel<strong>en</strong> voor Oostfront<br />
Hoe?<br />
- selectie: <strong>en</strong>kel het positieve, elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van succes, expansie, kracht…<br />
- overdrijving, onwaarhed<strong>en</strong>, teg<strong>en</strong>stelling<strong>en</strong>, vervorming<br />
- elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> fascisme Romeinse Rijk<br />
Voorbeeld<strong>en</strong><br />
- Romein<strong>en</strong>:<br />
vlagg<strong>en</strong>parades<br />
Hitlergroet – Romeinse groet<br />
kunst: schoonheidsideaal GRIE <strong>en</strong> ROM “verheerlijk<strong>en</strong>”<br />
<strong>Germaans</strong>e lichaam<br />
- naamgeving<br />
- SS: extreem<br />
obsessie <strong>Germaans</strong> verled<strong>en</strong> rol Himmler<br />
schrijfwijze “SS”<br />
embleem: Tot<strong>en</strong>kopf<br />
organisatie<br />
mythe <strong>Germaans</strong>e held Tacitus, De Germania: furor teutonicus <strong>en</strong><br />
beserkerwoede<br />
b<strong>en</strong>aming SS-divisies<br />
Andere voorbeeld<strong>en</strong><br />
- Vlaams-nationalist<strong>en</strong>: Guld<strong>en</strong>spor<strong>en</strong>slag 1302<br />
- Schott<strong>en</strong>: vrijheidsstrijd 14 e eeuw<br />
- Amerikan<strong>en</strong>: Manifest Destiny<br />
gebruik <strong>en</strong> misbruik = tijdloos <strong>en</strong> overal<br />
BESLUIT:<br />
VERERING OF VERKRACHTING VAN HET GERMAANSE VERLEDEN?<br />
4
DRAAIBOEK<br />
Instap<br />
In de vorige less<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we al uitgebreid het ontstaan <strong>en</strong> de k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van het<br />
nazisme gezi<strong>en</strong>, alsook de Duitse expansiepolitiek in de jar<strong>en</strong> ’30.<br />
Vraag: Herinner<strong>en</strong> jullie zich nog de voornaamste k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> waar deze ideologie<br />
op steunde? Leg ze nog ev<strong>en</strong> kort uit.<br />
Antwoord: anticommunisme, corporatisme, leidersbeginsel, anti-individualisme,<br />
rass<strong>en</strong>ideologie <strong>en</strong> antisemitisme, Sociaal Darwinisme, Leb<strong>en</strong>sraumpolitik,<br />
antidemocratische <strong>en</strong> antiparlem<strong>en</strong>taire ingesteldheid (de k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> word<strong>en</strong> los op<br />
bord opgeschrev<strong>en</strong>)<br />
We herhal<strong>en</strong> ev<strong>en</strong> vlug de k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van het nazisme omdat deze doorhe<strong>en</strong> de<br />
kom<strong>en</strong>de les nog vaak zull<strong>en</strong> terugker<strong>en</strong>. Vandaag gaan we iets dieper in op e<strong>en</strong><br />
elem<strong>en</strong>t dat vaak over het hoofd wordt gezi<strong>en</strong> bij het nazisme, of dat meestal gewoon<br />
terloops ev<strong>en</strong> wordt vermeld. Dit is bedoeld om het grote hoofdstuk ‘nazisme’ af te<br />
sluit<strong>en</strong>, maar ook om reeds de hand uit te reik<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> aantal gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> uit<br />
WO II, waar jullie binn<strong>en</strong>kort nog uitgebreid op zull<strong>en</strong> ingaan.<br />
We hebb<strong>en</strong> reeds gezi<strong>en</strong> dat nationalisme e<strong>en</strong> basispijler van het nazisme was, met de<br />
nadruk op de <strong>en</strong>keling als lid van de geme<strong>en</strong>schap.<br />
Vraag: wat bond alle Duitsers to<strong>en</strong> (<strong>en</strong> nu nog) waardoor ze zich snel als lid van<br />
e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schap ging<strong>en</strong> voel<strong>en</strong> <strong>en</strong> gedrag<strong>en</strong>? Waar beroep<strong>en</strong> veel nationalist<strong>en</strong><br />
<strong>hun</strong> e<strong>en</strong>heid meestal op?<br />
Antwoord: geme<strong>en</strong>schappelijke afkomst <strong>en</strong> verled<strong>en</strong> <strong>en</strong> daardoor voelde m<strong>en</strong> zich<br />
sterk <strong>en</strong> zelfs superieur vergelek<strong>en</strong> met andere volker<strong>en</strong>.<br />
Juist, <strong>en</strong> die verwijzing naar het verled<strong>en</strong> wil ik nu met jullie behandel<strong>en</strong>. Het is de<br />
bedoeling dat we gaan kijk<strong>en</strong> over welk verled<strong>en</strong> de nazi’s het hier hadd<strong>en</strong>, hoe ze dit<br />
verled<strong>en</strong> concreet gebruikt<strong>en</strong> <strong>en</strong> met welk int<strong>en</strong>tie of bedoeling<strong>en</strong> (om de lln. te<br />
“prikkel<strong>en</strong>” <strong>en</strong> nieuwsgierig te mak<strong>en</strong> wordt e<strong>en</strong> propagandaposter met <strong>Germaans</strong>e<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> getoond).<br />
De rode draad doorhe<strong>en</strong> deze les is de vraag of de nazi’s correct omging<strong>en</strong> met dit<br />
verled<strong>en</strong> of dat ze er e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> invulling aan gav<strong>en</strong> <strong>en</strong> het zo bij wijze van sprek<strong>en</strong><br />
“verkrachtt<strong>en</strong>” om e<strong>en</strong> bepaald doel na te strev<strong>en</strong> (de probleemstelling wordt op bord<br />
geprojecteerd of geschrev<strong>en</strong>). In e<strong>en</strong> tweede gedeelte zull<strong>en</strong> we meer aandacht<br />
bested<strong>en</strong> aan concrete voorbeeld<strong>en</strong>. Belangrijk daarbij is dat we zull<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> dat de<br />
nazi’s vaak foute verwijzing<strong>en</strong> maakt<strong>en</strong> om <strong>hun</strong> ideologie kracht bij te zett<strong>en</strong>. Wat,<br />
hoe <strong>en</strong> waarom zijn dus onze 3 kernvrag<strong>en</strong>. Bedoeling is ook dat jullie tijd<strong>en</strong>s de les<br />
e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> beeld <strong>en</strong> m<strong>en</strong>ing vorm<strong>en</strong> over deze c<strong>en</strong>trale vraag: verering of verkrachting<br />
van het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>. Want in feite gaan we in deze les dieper in op e<strong>en</strong><br />
f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong> dat tijdloos is, namelijk, het gebruik van het verled<strong>en</strong> om hed<strong>en</strong>daagse<br />
zak<strong>en</strong> te rechtvaardig<strong>en</strong> of legitimer<strong>en</strong>.<br />
Lesfase I<br />
- De nazi’s verwez<strong>en</strong> dus vaak naar <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> “<strong>Germaans</strong>” verled<strong>en</strong>. Maar welk<br />
<strong>Germaans</strong> verled<strong>en</strong> kwam juist aan bod?<br />
Vraag: naar welk verled<strong>en</strong> grep<strong>en</strong> de nazi’s zoal terug?<br />
6
Verwachte antwoord<strong>en</strong>: German<strong>en</strong> <strong>en</strong> Viking<strong>en</strong>/Noormann<strong>en</strong><br />
1. Oude <strong>Germaans</strong>e stamm<strong>en</strong> (illustratie): German<strong>en</strong> uit de Oudheid die in<br />
Scandinavië <strong>en</strong> te noord<strong>en</strong> van de Rijn <strong>en</strong> Midd<strong>en</strong>- <strong>en</strong> Oost-Europa war<strong>en</strong> gevestigd,<br />
zoals de Frank<strong>en</strong>, Alemann<strong>en</strong>, Saks<strong>en</strong>, Angel<strong>en</strong>, Suev<strong>en</strong>, Teuton<strong>en</strong>, Got<strong>en</strong>,<br />
Vandal<strong>en</strong>... (er wordt verwez<strong>en</strong> naar kaart 32 <strong>en</strong> 34 in de historische atlas). Deze<br />
German<strong>en</strong> zijn daadwerkelijk de biologische voorouders van de hed<strong>en</strong>daagse<br />
Duitsers, Scandinaviërs, Engels<strong>en</strong>, Vlaming<strong>en</strong>…, kortom alle <strong>Germaans</strong>talige<br />
volker<strong>en</strong>.<br />
Vraag: waarom was het voor de nazi’s zo doeltreff<strong>en</strong>d om de Duitsers met deze<br />
voorouders in verband te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>? Wat vond<strong>en</strong> de nazi’s zo prachtig aan deze<br />
German<strong>en</strong>?<br />
Antwoord: deze stamm<strong>en</strong> overrompeld<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de grote volksverhuizing<strong>en</strong> het ooit<br />
oppermachtige Romeinse Rijk rond de 3 de -5 de eeuw <strong>en</strong> gav<strong>en</strong> op die manier gestalte<br />
aan nieuwe stat<strong>en</strong> die Europa ging<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong>.<br />
Vraag: hoe kan je dit in verband br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> met de rass<strong>en</strong>ideologie van het nazisme?<br />
Antwoord: het overrompel<strong>en</strong> van het Romeinse rijk was volg<strong>en</strong>s de nazi’s e<strong>en</strong> bewijs<br />
van de kracht <strong>en</strong> superioriteit van het Arische-<strong>Germaans</strong>e ras!<br />
Juist, vanuit het rass<strong>en</strong>ideologie red<strong>en</strong>eerd<strong>en</strong> de nazi’s bijgevolg dat dezelfde kracht<br />
in het bloed van de Duitsers of <strong>Germaans</strong>e nakomeling<strong>en</strong> stroomde. Om die red<strong>en</strong><br />
werd<strong>en</strong> er alvast talloze verwijzing<strong>en</strong> gemaakt naar deze German<strong>en</strong>.<br />
2. Viking<strong>en</strong><br />
Vraag: waarom war<strong>en</strong> op <strong>hun</strong> beurt de Viking<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s de nazi’s het verer<strong>en</strong><br />
waard?<br />
Antwoord: van eind 8 e tot 11 e eeuw terroriseerd<strong>en</strong> zij vanuit Scandinavië Europa, ze<br />
stichtt<strong>en</strong> nieuwe rijkjes in het zuid<strong>en</strong> van Italië <strong>en</strong> ontdekt<strong>en</strong> als eerst<strong>en</strong> via de Schotse<br />
eiland<strong>en</strong>, IJsland <strong>en</strong> Gro<strong>en</strong>land de Oostkust van Noord-Amerika.<br />
SS-PROPGAGANDAPOSTER MET DRAKKAR ter illustratie<br />
Vraag: welk elem<strong>en</strong>t op deze poster verwijst duidelijk naar de Noormann<strong>en</strong>?<br />
Antwoord: de drakkar met drak<strong>en</strong>kop: de typische boot waarmee de Noormann<strong>en</strong> <strong>hun</strong><br />
rooftocht<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontdekking<strong>en</strong> ondernam<strong>en</strong>.<br />
Net als bij de oude German<strong>en</strong> gaat het bij deze voorouders weer voornamelijk om<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van strijdvaardigheid <strong>en</strong> verovering, kracht, success<strong>en</strong>…<br />
Vraag: met welke k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> van het nazisme kunn<strong>en</strong> we dit in verband br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>?<br />
Antwoord: de expansiepolitiek <strong>en</strong> Leb<strong>en</strong>sraumpolitik. Zowel German<strong>en</strong> <strong>en</strong> Viking<strong>en</strong><br />
ging<strong>en</strong> op veroveringstocht om zich erg<strong>en</strong>s te kunn<strong>en</strong> vestig<strong>en</strong> <strong>en</strong> gebied<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong><br />
verover<strong>en</strong>.<br />
Kortom: Viking<strong>en</strong> <strong>en</strong> German<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> uit Scandinavië: Noorweg<strong>en</strong>, Zwed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
D<strong>en</strong>emark<strong>en</strong>. Dit war<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s de nazi’s de strek<strong>en</strong> waar de echte <strong>en</strong> zuivere Ariërs<br />
leefd<strong>en</strong> met de typische karaktertrekk<strong>en</strong> die de nazi’s verheerlijkt<strong>en</strong>: groot, robuust,<br />
blonde har<strong>en</strong> <strong>en</strong> blauwe og<strong>en</strong>, krachtig, of anders gezegd: superieur aan de andere,<br />
zwakke rass<strong>en</strong>. German<strong>en</strong> <strong>en</strong> Viking<strong>en</strong> past<strong>en</strong> dus perfect in <strong>hun</strong> idee van<br />
rass<strong>en</strong>onderscheiding<br />
3. Veralgeme<strong>en</strong>d: Duitsers verwijz<strong>en</strong> ook naar andere, jongere geschied<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>,<br />
zolang het maar elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> betrof van Duitse historische figur<strong>en</strong> of periodes waar<br />
7
Duitse of <strong>Germaans</strong>talige rijk<strong>en</strong> oppermachtig war<strong>en</strong>, strijdvaardig, succesvol <strong>en</strong><br />
gericht op expansie<br />
Vraag: kunn<strong>en</strong> jullie e<strong>en</strong> aantal van dergelijke voorbeeld<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>? Periodes of<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit de Duitse geschied<strong>en</strong>is waarin het Duitse volk succesvol, krachtig of<br />
expansiegericht was? Welke historische taferel<strong>en</strong> ging m<strong>en</strong> dan vooral aanw<strong>en</strong>d<strong>en</strong>?<br />
Mogelijke antwoord<strong>en</strong>:<br />
- het Heilig Roomse Rijk<br />
- het militarisme van de Pruis<strong>en</strong><br />
- het Tweede Rijk onder Bismarck<br />
- oude koning<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere historische figur<strong>en</strong> die gebied<strong>en</strong> veroverd<strong>en</strong> zoals de<br />
Teutoonse Ridders, kruisvaarders…<br />
korte verwijzing naar <strong>en</strong> bespreking van De<strong>en</strong>se KONING KNOET op<br />
één van de nazi-propagandaposters:<br />
De figuur op de voorgrond stelt de De<strong>en</strong>se koning Knoet voor: e<strong>en</strong> Viking uit<br />
de 10-11 e eeuw die koning was van D<strong>en</strong>emark<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarna Engeland <strong>en</strong><br />
Noorweg<strong>en</strong> veroverde<br />
Vraag: waarom was deze figuur zo belangrijk voor de nazi’s?<br />
Antwoord: het was e<strong>en</strong> historische figuur die veel had veroverd <br />
expansionisme<br />
Vraag: Voor wie is de poster dus bedoeld?<br />
Antwoord: de D<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Vraag: welk gevoel wild<strong>en</strong> de nazi’s met deze figuur dus oproep<strong>en</strong> bij de<br />
D<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> waaraan zie je dat?<br />
Antwoord: strijdvaardigheid (zwaard <strong>en</strong> schild) + kracht <strong>en</strong> trots putt<strong>en</strong> uit<br />
e<strong>en</strong> belangrijke historische figuur<br />
Vraag: is dat echter het uiteindelijke doel van de nazi’s? Wat is de echte<br />
bedoeling van de poster <strong>en</strong> waaraan zie je dat?<br />
Antwoord: de wap<strong>en</strong>s opnem<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> de communist<strong>en</strong> aan het Oostfront de<br />
figur<strong>en</strong> op de achtergrond met rode, communistische vlag + het woord<br />
“Bolchevism<strong>en</strong>”.<br />
Via e<strong>en</strong> omweg (het De<strong>en</strong>se verled<strong>en</strong>) will<strong>en</strong> de nazi’s dus gewoon<br />
propaganda mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de inwoners van door nazi’s veroverde gebied<strong>en</strong><br />
aanzett<strong>en</strong> om mee te vecht<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> de communist<strong>en</strong>. Dit kaderde in het gebrek<br />
aan strijdkracht<strong>en</strong> aan het Oostfront.<br />
- grote historische veldslag<strong>en</strong> waarbij Duitsers of <strong>Germaans</strong>e volker<strong>en</strong><br />
triomfeerd<strong>en</strong>; daarbij hanteerd<strong>en</strong> de nazi’s ook het verled<strong>en</strong> van Nor<strong>en</strong>,<br />
D<strong>en</strong><strong>en</strong>, Zwed<strong>en</strong>, zij war<strong>en</strong> immers ook German<strong>en</strong><br />
voorbeeld: PROPAGANDAPOSTER DENEMARKEN met verwijzing<br />
naar vroegere veldslag ter illustratie (uitleg: Narva 1219 stad in huidige<br />
Estland die in 1219 door Teutoonse ridders in di<strong>en</strong>st van D<strong>en</strong>emark<strong>en</strong> werd<br />
veroverd in kader van zoektocht naar grondgebied <strong>en</strong> kruistocht teg<strong>en</strong><br />
heid<strong>en</strong><strong>en</strong> in Oost-Europa) leg<strong>en</strong>de to<strong>en</strong> m<strong>en</strong> in 1219 Narva innam: De<strong>en</strong>se<br />
vlag kwam uit de lucht gevall<strong>en</strong><br />
Vraag: welke gebeurt<strong>en</strong>is <strong>en</strong> figur<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> we nog op de propagandaposter?<br />
Antwoord: marcher<strong>en</strong>de (De<strong>en</strong>se) SS-soldat<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s het jaar 1944<br />
8
De nazi’s gebruikt<strong>en</strong> deze middeleeuwse geschied<strong>en</strong>is to<strong>en</strong> ze in 1944 door de<br />
Sovjets werd<strong>en</strong> teruggedrong<strong>en</strong> tot in Estland.<br />
Vraag: waarom word<strong>en</strong> de SS’ers zo dicht afgebeeld bij de middeleeuwse<br />
soldat<strong>en</strong>? Wat is <strong>hun</strong> relatie?<br />
Antwoord: m<strong>en</strong> wil e<strong>en</strong> soort continuïteit aangev<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de De<strong>en</strong>se soldat<strong>en</strong><br />
uit de middeleeuw<strong>en</strong> <strong>en</strong> de SS’ers in 1944. Het stopp<strong>en</strong> van de Sovjetopmars<br />
wordt gezi<strong>en</strong> als de voortzetting van de middeleeuwse expansie naar het<br />
oost<strong>en</strong>. De inname van Narva in 1219 wordt als voorbeeld gezi<strong>en</strong> voor de<br />
SS’troep<strong>en</strong> in 1944, om h<strong>en</strong> te inspirer<strong>en</strong>.<br />
- Juist. Dit stukje geschied<strong>en</strong>is wordt dus aangew<strong>en</strong>d om SS-troep<strong>en</strong> te ronsel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de soldat<strong>en</strong> van het Reich te overtuig<strong>en</strong> verder te vecht<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> het<br />
communistische monster.<br />
Vraag: welke elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> verstevig<strong>en</strong> de dramatiek in de propagandaposter?<br />
Welke elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> de soldat<strong>en</strong> juist aanzett<strong>en</strong> verder te strijd<strong>en</strong> tot<br />
het bittere eind <strong>en</strong> hoe wordt dat verheerlijkt op deze poster? Welke<br />
symboliek is dus aanwezig?<br />
Antwoord: de lichtinval linksbov<strong>en</strong> op de figuur die de soldat<strong>en</strong> oplicht, alsof<br />
ze war<strong>en</strong> uitverkor<strong>en</strong> + het theatrale van de ridderfiguur <strong>en</strong> de vloei<strong>en</strong>de<br />
overgang tuss<strong>en</strong> de middeleeuwse strijders <strong>en</strong> SS-soldat<strong>en</strong> om de continuïteit<br />
mee aan te gev<strong>en</strong>.<br />
- In deze les is het echter ook de bedoeling om het foute of verkeerde gebruik<br />
van het verled<strong>en</strong> door de nazi’s aan te ton<strong>en</strong>.<br />
Vraag: waarom kunn<strong>en</strong> we bijgevolg kritiek gev<strong>en</strong> op de vergelijking van de<br />
De<strong>en</strong>se soldat<strong>en</strong> in Narva uit 1219 met de SS’ers in 1944?<br />
Antwoord: de strijd ging telk<strong>en</strong>s om compleet andere red<strong>en</strong><strong>en</strong>. In 1219 war<strong>en</strong><br />
er bijvoorbeeld nog ge<strong>en</strong> communist<strong>en</strong>. Toch stell<strong>en</strong> de nazi’s de strijd teg<strong>en</strong><br />
het communisme in WO II voor als e<strong>en</strong> voortzetting van de strijd teg<strong>en</strong> de<br />
heid<strong>en</strong><strong>en</strong> door Duitse ridders in de middeleeuw<strong>en</strong>, terwijl deze in feite niets<br />
met elkaar te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.<br />
- Correct. Het verled<strong>en</strong> wordt hier dus duidelijk misbruikt om e<strong>en</strong> ander doel te<br />
legitimer<strong>en</strong>, namelijk, het aanmoedig<strong>en</strong> van de strijd teg<strong>en</strong> het communisme.<br />
Lesfase II<br />
Belangrijker is echter de vraag waarom de nazi’s eig<strong>en</strong>lijk teruggrep<strong>en</strong> naar het<br />
<strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>?<br />
de lln. hebb<strong>en</strong> reeds uitvoerig gezi<strong>en</strong> op welke manier het nazisme is ontstaan<br />
tijd<strong>en</strong>s de less<strong>en</strong> over het ontstaan van de Nieuwe Orde in het interbellum; via e<strong>en</strong><br />
onderwijsleergesprek wordt nogmaals nagegaan waarom de nazi’s e<strong>en</strong> houvast <strong>en</strong><br />
zekerhed<strong>en</strong> nodig hadd<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s die woelige periode<br />
REDENERING:<br />
- Bij het behandel<strong>en</strong> van het nazisme hebb<strong>en</strong> we het onlangs gehad over de term<br />
“Dertigjarige Oorlog”.<br />
9
Vraag: kan iemand nog e<strong>en</strong>s uitlegg<strong>en</strong> wat m<strong>en</strong> daarmee bedoeld?<br />
Antwoord: het is de b<strong>en</strong>aming voor de periode van begin WO I tot eind WO II<br />
(1914-1945), e<strong>en</strong> periode die ongeveer 30 jaar duurt.<br />
Vraag: welke gebeurt<strong>en</strong>is zorgde er dan voor dat WO II integraal gelinkt is<br />
aan WO I? Misschi<strong>en</strong> helpt de volg<strong>en</strong>de uitspraak van de Franse<br />
maarschalk Foch: “dit is ge<strong>en</strong> vrede, maar e<strong>en</strong> wap<strong>en</strong>stilstand voor 20<br />
jaar”.<br />
Antwoord: met het Verdrag van Versailles werd DL zwaar gestraft voor de<br />
door haar berokk<strong>en</strong>de oorlogsschade! Daarmee werd DL echter de mond<br />
gesnoerd, zonder dat ze er zelf iets over had te zegg<strong>en</strong>.<br />
Correct. Daarom dat veel Duitsers het al snel hadd<strong>en</strong> over het Dictat von<br />
Versailles (cartoon Versailles)<br />
Vraag: welke war<strong>en</strong> nu weer de voornaamste bepaling<strong>en</strong> in dat Vedrag?<br />
Antwoord: gebiedsverlies (propagandaposter), verlies van kolonies,<br />
herstelbetaling<strong>en</strong> <strong>en</strong> demilitarisering<br />
- Daarnaast war<strong>en</strong> er nog e<strong>en</strong> aantal andere algem<strong>en</strong>e oorzak<strong>en</strong> die de opkomst<br />
van de Nieuwe Orde <strong>en</strong> het nazisme verklar<strong>en</strong>. De maatschappij bevond zich<br />
to<strong>en</strong> bijvoorbeeld nog steeds in e<strong>en</strong> stroomversnelling.<br />
Vraag: wat hield deze stroomversnelling in?<br />
Antwoord: de jar<strong>en</strong> ’20-’30 war<strong>en</strong> nog steeds e<strong>en</strong> snel verander<strong>en</strong>de tijd als<br />
gevolg van de industrialisering <strong>en</strong> modernisering. En e<strong>en</strong> snel verander<strong>en</strong>de<br />
tijd is <strong>en</strong> blijft e<strong>en</strong> onzekere tijd (zoals ook vandaag de dag!) waarbij de<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> houvast.<br />
Vraag: kunn<strong>en</strong> jullie ook de overige oorzak<strong>en</strong> nog e<strong>en</strong>s kort uitlegg<strong>en</strong>?<br />
Maak ev<strong>en</strong>tueel gebruik van de volg<strong>en</strong>de foto’s (er word<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal foto’s<br />
getoonde<strong>en</strong> foto over het vernielde Ieper<br />
foto van Ieper <strong>en</strong> Pass<strong>en</strong>dale in 1917: vernietig<strong>en</strong>de gevolg<strong>en</strong> van<br />
WO I = verwarring <strong>en</strong> onzekerheid + machtsvacuüm in gebied<strong>en</strong> die<br />
het sterkst getroff<strong>en</strong> war<strong>en</strong> = voedingsbodem radicale d<strong>en</strong>krichting<strong>en</strong><br />
massademocratieën zwak <strong>en</strong> weinig slagkracht: in vele land<strong>en</strong> werd<br />
de fulltime-democratie ingevoerd na WO I ine<strong>en</strong>s mocht<strong>en</strong> vel<strong>en</strong><br />
stemm<strong>en</strong> <strong>en</strong> kiez<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> systeem dat compleet nieuw was <strong>en</strong><br />
onvoldo<strong>en</strong>de was ingeworteld bij de burgers (ook in DL <br />
Weimarrepublik veel kritiek)<br />
foto <strong>en</strong> grafiek econ.crisis jar<strong>en</strong> ’30: vanaf beurscrash Wallstreet<br />
1929 economische crisis = wereldwijde economische malaise (DL<br />
hardst getroff<strong>en</strong> in Europa!)<br />
- De economische crisis was inderdaad als zout in de nog steeds op<strong>en</strong>ligg<strong>en</strong>de<br />
wonde van DL. Doorhe<strong>en</strong> het interbellum was er weinig houvast <strong>en</strong> weinig<br />
zekerhed<strong>en</strong> + economische crisis is moeilijk op te loss<strong>en</strong>.<br />
Vraag: wat begonn<strong>en</strong> veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zich naderhand dan ook af te vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
welke gevolg<strong>en</strong> had dit in DL?<br />
Antwoord: m<strong>en</strong> verlangde naar iemand die wel oplossing<strong>en</strong> kon vind<strong>en</strong> op de<br />
problem<strong>en</strong> <strong>en</strong> wel krachtdadige beslissing<strong>en</strong> kon nem<strong>en</strong>. In het geval van DL<br />
10
etek<strong>en</strong>de dit de opkomst van het nazisme <strong>en</strong> de instelling van de dictatuur<br />
door Hitler vanaf 1933<br />
- Hilter probeerde zekerheid <strong>en</strong> oplossing<strong>en</strong> te bied<strong>en</strong> hiervoor<br />
totalitarisme + nationalisme uitbouw<strong>en</strong> door alle m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> achter één idee te<br />
schar<strong>en</strong> <strong>en</strong> individueel d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> uit te schakel<strong>en</strong><br />
GEVOLG (dit deeltje wordt gedoceerd) ook gebruik van het “grote<br />
nationale verled<strong>en</strong>” om zekerheid, trots <strong>en</strong> houvast uit te putt<strong>en</strong>, alsook<br />
e<strong>en</strong>heid, sam<strong>en</strong>horigheid <strong>en</strong> id<strong>en</strong>titeit: nadat Hitler aan de macht was<br />
gekom<strong>en</strong> moest hij die consolider<strong>en</strong>, ervoor zorg<strong>en</strong> dat alle Duitsers achter<br />
hem stond<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat zijn beloftes nakom<strong>en</strong>. Om de Duitsers achter zich te<br />
krijg<strong>en</strong> individueel d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> uitschakel<strong>en</strong>. Door e<strong>en</strong> beroep te do<strong>en</strong> op de<br />
geme<strong>en</strong>schappelijke geschied<strong>en</strong>is moest de individuele Duitser het gevoel<br />
krijg<strong>en</strong> dat hij bij e<strong>en</strong> groep hoorde, nl. het Duits-<strong>Germaans</strong>e volk (=<br />
nationalisme) . Uit de cultus van het nationale verled<strong>en</strong> moest m<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s<br />
het natiebegrip kracht putt<strong>en</strong>. Dit zorgde ook voor e<strong>en</strong> zekere id<strong>en</strong>titeit <strong>en</strong> gaf<br />
zelfvertrouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> houvast tijd<strong>en</strong>s de onzekerhed<strong>en</strong> van het interbellum.<br />
Het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong> was dus net zoals de rass<strong>en</strong>theorie e<strong>en</strong> antwoord op<br />
vele vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> onduidelijkhed<strong>en</strong> van die periode. Verwijz<strong>en</strong> naar het<br />
heldhaftige verled<strong>en</strong> riep bij de bevolking bepaalde emotionele indrukk<strong>en</strong><br />
op <strong>en</strong> moest e<strong>en</strong> gevoel van trots ontwikkel<strong>en</strong> de Duitsers moest<strong>en</strong> echt<br />
d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> dat ze deel uitmaakt<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> superieur volk, dat in de<br />
geschied<strong>en</strong>is alle<strong>en</strong> maar overwinning<strong>en</strong> boekte. Bijgevolg dacht m<strong>en</strong> dat<br />
hetzelfde krachtige bloed door <strong>hun</strong> ader<strong>en</strong> stroomde, zodat de nazi’s er van<br />
overtuigd war<strong>en</strong> dat ze ook supersoldat<strong>en</strong> kond<strong>en</strong> voortbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> het <strong>hun</strong> lot<br />
was te verover<strong>en</strong> <strong>en</strong> te dominer<strong>en</strong>. Al deze gevoel<strong>en</strong>s moest<strong>en</strong> bijgevolg<br />
word<strong>en</strong> opgeroep<strong>en</strong> met heel wat media <strong>en</strong> het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong> had<br />
overkoepel<strong>en</strong>d e<strong>en</strong> grote symbolische functie, in combinatie met eretek<strong>en</strong>s,<br />
vlagg<strong>en</strong>, uniform<strong>en</strong>, armband<strong>en</strong>, parades <strong>en</strong> dergelijke meer.<br />
propaganda: (reeds behandeld bij de poster) vóór maar ook tijd<strong>en</strong>s de oorlog<br />
propagandaposters <strong>en</strong> televisiejournaals moest<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> de nationale<br />
trots maar ook de strijdvaardigheid aanwakker<strong>en</strong> <strong>en</strong> de pot<strong>en</strong>tiële soldat<strong>en</strong><br />
help<strong>en</strong> herinner<strong>en</strong> dat ze deel uitmaakt<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> superieur volk.<br />
Afbeelding<strong>en</strong> van het verled<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> die stelling ondersteun<strong>en</strong>; het Arische<br />
ras had vroeger immers al vele overwinning<strong>en</strong> behaald, dus nu moest<strong>en</strong> de<br />
nazi’s wel zeker de oorlog winn<strong>en</strong> dit werd handig ingeschakeld in de strijd<br />
teg<strong>en</strong> het communisme aan het Oostfront, wat het uiteindelijke doel was<br />
(verwijzing naar leuzes <strong>en</strong> uitsprak<strong>en</strong> op propagandaposters die duidelijk<br />
anticommunistisch zijn)<br />
Vooral vanaf 1942, sedert het keerpunt Stalingrad <strong>en</strong> door het fal<strong>en</strong> van de<br />
oorlog op het Oostfront, led<strong>en</strong> de nazi’s vele verliez<strong>en</strong>, zodat e<strong>en</strong> tekort aan<br />
soldat<strong>en</strong> dreigde <strong>en</strong> m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> manier moest vind<strong>en</strong> om meer kanonn<strong>en</strong>voer te<br />
vind<strong>en</strong> daarvoor werd propaganda ingeschakeld, zodat het <strong>Germaans</strong>e<br />
verled<strong>en</strong> hier <strong>en</strong>kel het symbolische jasje was waarmee de echte bedoeling<br />
werd aangekleed, namelijk verder strijd<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> het goddeloze communisme<br />
11
Lesfase III<br />
- Hoe verwees m<strong>en</strong> eig<strong>en</strong>lijk naar dat <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>? Belangrijk is dus op<br />
welke manier m<strong>en</strong> dit verled<strong>en</strong> ging gebruik<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> deel van die vraag hebb<strong>en</strong> we<br />
reeds beantwoord.<br />
Vraag: welke elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> war<strong>en</strong> nu weer van belang voor de nazi’s, of beter gezegd,<br />
welk soort verled<strong>en</strong>?<br />
Antwoord: historische veldslag<strong>en</strong>, person<strong>en</strong> die de zogezegde kracht <strong>en</strong><br />
heldhaftigheid van het <strong>Germaans</strong>e ras uitdroeg<strong>en</strong>, zodat ze dit op zichzelf kond<strong>en</strong><br />
projecter<strong>en</strong>.<br />
Inderdaad. Gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> waar kracht, strijd, verovering, expansie, of algeme<strong>en</strong>:<br />
waar de grootsheid <strong>en</strong> superioriteit van het <strong>Germaans</strong>e volk uit bleek.<br />
Vraag: wat valt je daar dan bij op? Hoe ging<strong>en</strong> de Duitsers dus om met <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong><br />
geschied<strong>en</strong>is?<br />
Antwoord: ze hadd<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel oog voor positieve aspect<strong>en</strong> van <strong>hun</strong> verled<strong>en</strong>, <strong>en</strong>kel voor<br />
de success<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet voor de zwarte pagina’s in <strong>hun</strong> geschied<strong>en</strong>is ze selecteerd<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> war<strong>en</strong> dus niet objectief.<br />
De nazi’s selecteerd<strong>en</strong> dus in <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> verled<strong>en</strong>. Dat is e<strong>en</strong> grote nuance die we<br />
moet<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>:<br />
<strong>en</strong>kel het “positieve” van <strong>hun</strong> geschied<strong>en</strong>is werd b<strong>en</strong>adrukt, taferel<strong>en</strong> die<br />
macht verheerlijkt<strong>en</strong>; zeker ge<strong>en</strong> nederlag<strong>en</strong> of zwakke persoonlijkhed<strong>en</strong> uit<br />
de Duitse geschied<strong>en</strong>is, hetge<strong>en</strong> ook begrijpelijk is aangezi<strong>en</strong> m<strong>en</strong> de<br />
bevolking slechts één beeld van het <strong>Germaans</strong>e ras wou oplegg<strong>en</strong> <strong>en</strong> m<strong>en</strong> de<br />
natie anders niet meekreeg.<br />
overdrijving, geloof in onwaarhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> het verspreidd<strong>en</strong> van bewering<strong>en</strong><br />
waar ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel bewijs voor was daarom dat dit thema vaak wordt<br />
geassocieerd met de sfeer van het mystieke, het occulte of geheime (vooral bij<br />
de SS, waarbij vel<strong>en</strong> dacht<strong>en</strong> dat ze in direct contact stond<strong>en</strong> met het verled<strong>en</strong>,<br />
of geloofd<strong>en</strong> dat ze de reïncarnatie war<strong>en</strong> van vroegere koning<strong>en</strong>…, maar<br />
daarover direct meer)<br />
teg<strong>en</strong>stelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> vervorming: feit<strong>en</strong> uit het verled<strong>en</strong> die niet past<strong>en</strong> in de<br />
nazi-ideologie werd<strong>en</strong> vaak aangepast, of gewoonweg niet vermeld of juist<br />
uitvergroot. Soms stond<strong>en</strong> bepaalde zak<strong>en</strong> dan ook lijnrecht teg<strong>en</strong>over elkaar.<br />
De gewone bevolking had daar uiteraard ge<strong>en</strong> weet van<br />
le<strong>en</strong>tjebuur, het overnem<strong>en</strong> van elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bij andere cultur<strong>en</strong>: vooral<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit het vroegere Romeinse Rijk het Italiaanse fascisme greep<br />
ook terug naar haar verled<strong>en</strong><br />
Vraag: wet<strong>en</strong> jullie om welke red<strong>en</strong><strong>en</strong> de nazi’s dan naar het Romeinse<br />
verled<strong>en</strong> kek<strong>en</strong>?<br />
Antwoord: het Romeinse Rijk was zeer machtig <strong>en</strong> imperialistisch = uiting van<br />
kracht <strong>en</strong> expansie dus ideaal voor het nazisme + bondg<strong>en</strong>ootschap met Italië<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> zeker respect (volg<strong>en</strong>s Hitler moest<strong>en</strong> Ariërs <strong>en</strong> Latijn<strong>en</strong>, sam<strong>en</strong> met de<br />
Mongoolse volker<strong>en</strong> de wereld overheers<strong>en</strong>)<br />
12
Vraag: valt jullie dan ook ge<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>stelling (of meerdere teg<strong>en</strong>stelling<strong>en</strong>)<br />
op bij deze appreciatie voor het Romeinse Rijk?<br />
Antwoord: Romein<strong>en</strong> war<strong>en</strong> raciaal gezi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> German<strong>en</strong>, maar er werd<strong>en</strong><br />
toch elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> + m<strong>en</strong> ging zowel verwijz<strong>en</strong> naar de<br />
grootsheid van de Romein<strong>en</strong> als de overwinning op het Romeinse Rijk door de<br />
German<strong>en</strong>.<br />
Juist. Hetzelfde gold in zekere mate ook bij de Italian<strong>en</strong> zelf: zo war<strong>en</strong> er ook<br />
Italian<strong>en</strong> die eerder naar het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong> teruggrep<strong>en</strong> <strong>en</strong> het Arische<br />
ras superieur(der) vond<strong>en</strong> i.p.v. <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> verled<strong>en</strong>, hoewel de meest<strong>en</strong> wel de<br />
Romeinse cultuur <strong>en</strong> geschied<strong>en</strong>is in de kijker wild<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> (cfr. Mare<br />
Nostrum-politiek).<br />
Lesfase IV<br />
CONCRETE VOORBEELDEN<br />
- Romeinse verled<strong>en</strong><br />
vlagg<strong>en</strong>parades die ded<strong>en</strong> d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> aan de vroegere Romeinse legio<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
waarbij o.a. de adelaar e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijk symbool was<br />
(foto SS-vlagg<strong>en</strong>parade <strong>en</strong> Romeinse standaard<strong>en</strong> ter vergelijking)<br />
Vraag: naar welke elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> verwijst deze foto zoal? D<strong>en</strong>k vooral aan de<br />
waarom-vraag die we daarnet hebb<strong>en</strong> behandeld.<br />
Antwoord: uiting van organisatie, militarisme, strijdvaardigheid, e<strong>en</strong>heid<br />
Hitlergroet: afgeleid van de Romeinse groet betek<strong>en</strong>is to<strong>en</strong>: Avé (“ik kom<br />
in vrede”) de nazi’s vervormd<strong>en</strong> de betek<strong>en</strong>is tot e<strong>en</strong> militaire groet <br />
tek<strong>en</strong> van trouw aan Hitler, verpersoonlijking van de hele cultus rond de<br />
Führer Hitler groette terug als tek<strong>en</strong> dat hij de begroeting van zijn<br />
volgeling<strong>en</strong> accepteerde onzekerheid of de groet in de Romeinse tijd met<br />
dezelfde betek<strong>en</strong>is werd gebruikt, terwijl SS-leider Himmler ervan overtuigd<br />
was dat de groet reeds werd gebruikt bij sam<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> van de oude<br />
German<strong>en</strong> Hitler nam dit over <strong>en</strong> zag het als uiting van de krijgsgeest van<br />
het <strong>Germaans</strong>e ras, maar ge<strong>en</strong> bewijs!!!<br />
Romeinse groet vandaag nog in vele extreem-rechtse kring<strong>en</strong> gebruikt met<br />
wissel<strong>en</strong>de betek<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> (neo-nazi’s nazi’s <strong>en</strong> Hitler of White Power,<br />
Franco-activist<strong>en</strong> Franco… foto’s ter illustratie)<br />
Kunst: teruggrijp<strong>en</strong> naar het Romeinse <strong>en</strong> zelfs Griekse schoonheidsideal<strong>en</strong><br />
krachtige licham<strong>en</strong> als voorbereiding op de strijd sterke Duitsers;<br />
Olympische spel<strong>en</strong> om het <strong>Germaans</strong>e lichaam te verheerlijk<strong>en</strong> + om<br />
superioriteit van het Arische ras in de kijker te zett<strong>en</strong> (bood, hoewel compleet<br />
verzonn<strong>en</strong>, ook zekerheid <strong>en</strong> trots bij de gewone burger)<br />
13
- eig<strong>en</strong> <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>: o.a. via de kunst (schilderij<strong>en</strong> van beroemde<br />
veldslag<strong>en</strong>), propaganda <strong>en</strong> naamgeving<br />
• Naamgeving:<br />
“Dritte Reich”: waarom het Derde Rijk? om de bevolking e<strong>en</strong> glorieuze<br />
toekomst te belov<strong>en</strong> na het fiasco van de Weimarrepubliek + historische<br />
bodem: continuïteit met het Eerste <strong>en</strong> Tweede Rijk aangev<strong>en</strong>.<br />
Vraag: k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> jullie de twee Rijk<strong>en</strong> waar m<strong>en</strong> hier naar verwijst?<br />
Antwoord: het Heilig Roomse Rijk <strong>en</strong> het Duitse Keizerrijk o.l.v. de krachtige<br />
kanselier Bismarck<br />
m<strong>en</strong> wil dus teruggrijp<strong>en</strong> naar de “grootsheid” van deze twee vroegere<br />
rijk<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>stelling: het Heilig Roomse Rijk was lange tijd e<strong>en</strong><br />
lapp<strong>en</strong>dek<strong>en</strong> van verschill<strong>en</strong>de vorst<strong>en</strong>domm<strong>en</strong> die elkaar vaak bestred<strong>en</strong> +<br />
het Tweede Rijk was het gevolg van e<strong>en</strong> oorlog tuss<strong>en</strong> twee Duitse stat<strong>en</strong>:<br />
Pruis<strong>en</strong> <strong>en</strong> Oost<strong>en</strong>rijk<br />
Vraag: welke teg<strong>en</strong>stelling valt jullie hier op in het gebruik van dit verled<strong>en</strong>?<br />
Antwoord: versnippering vroeger versus het strev<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong>heid onder de<br />
<strong>Germaans</strong>talige volker<strong>en</strong> bij de nazi’s Duitsers niet altijd één geweest<br />
hoewel de nazi’s dit will<strong>en</strong> do<strong>en</strong> blijk<strong>en</strong><br />
later, gedur<strong>en</strong>de de wereldoorlog zelf: nam<strong>en</strong> van operaties verwijz<strong>en</strong>d naar<br />
historische person<strong>en</strong>: vb. Operatie Barbarossa: invasie USSR 1941 <br />
Frederik I Barbarossa (illustratie): Duits koning <strong>en</strong> keizer uit de 12 e eeuw:<br />
trachtte zijn keizerlijk gezag te versterk<strong>en</strong> <strong>en</strong> meer e<strong>en</strong>heid in Heilig Roomse<br />
Rijk te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>stelling: mislukt, eerder meer versnippering, maar<br />
toch wordt er naar verwez<strong>en</strong><br />
naamgeving slagschep<strong>en</strong> naar historische figur<strong>en</strong>: o.a.<br />
o de Bismarck Otto von Bismarck<br />
o de Admiral Scheer <strong>en</strong> Admiral Hipper <strong>en</strong> Admiral Graf Spee Duitse<br />
marine-admiraals die tijd<strong>en</strong>s WO I uitblonk<strong>en</strong> (o.a. zeeslag bij Jutland)<br />
o de Blücher: Pruisische g<strong>en</strong>eraal die teg<strong>en</strong> Napoleon vocht tijd<strong>en</strong>s Slag<br />
bij Waterloo (illustratie)<br />
• Extreme verwijzing<strong>en</strong> bij de SS:<br />
SS’ers war<strong>en</strong> de ultieme refer<strong>en</strong>tie voor de bevolking naar de <strong>Germaans</strong>e<br />
superioriteit, zij vormd<strong>en</strong> de elite (hoge toelatingseis<strong>en</strong> (blond, groot, afkomst<br />
kunn<strong>en</strong> aanton<strong>en</strong>…) gezi<strong>en</strong> als de beste Ariërs, het ideaal<br />
obsessie voor het <strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong> veel vervorming, onwaarhed<strong>en</strong>, uit<br />
de lucht gegrep<strong>en</strong> verband<strong>en</strong> wordt echter e<strong>en</strong> ware cultus of godsdi<strong>en</strong>st:<br />
verbond<strong>en</strong>heid met de vroegere g<strong>en</strong>eraties; gepropageerd door haar leider,<br />
Heinrich Himmler (foto) de SS geloofde in eig<strong>en</strong> gecreëerde leug<strong>en</strong>s (o.a.<br />
held<strong>en</strong>mythes)<br />
schrijfwijze “SS” Oudgermaanse runetek<strong>en</strong>s (sig-rune) (“SS” wordt<br />
op de juiste manier op bord getek<strong>en</strong>d) letters sam<strong>en</strong>gesteld uit rechte <strong>en</strong><br />
hoekige lijn<strong>en</strong> die gemakkelijke in hout of ste<strong>en</strong> kond<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gekrast <br />
run<strong>en</strong> afkomstig uit Germanië sedert oudheid verwijzing naar <strong>Germaans</strong>e<br />
14
mythologie <strong>en</strong> de god Sigtyr, e<strong>en</strong> naam van Odin, om verbond<strong>en</strong> te zijn met<br />
het verled<strong>en</strong> <strong>en</strong> betek<strong>en</strong>de “overwinning”<br />
Standaard-embleem van de SS: doodskop of Tot<strong>en</strong>kopf (illustratie) ter<br />
afschrikking + tek<strong>en</strong> van loyaliteit aan de bevelhebber + verwijzing naar<br />
vroegere troep<strong>en</strong> die deze doodskop reeds hanteerd<strong>en</strong>: bvb. de “zwarte<br />
huzar<strong>en</strong>” van Frederik De Grote (illustratie), koning van Pruis<strong>en</strong> in de 18 e<br />
eeuw die expansionistisch was ingesteld (e<strong>en</strong> groot militair strateeg <strong>en</strong> daarom<br />
ook Hitlers grote voorbeeld uit de geschied<strong>en</strong>is) + tijd<strong>en</strong>s de Napoleontische<br />
Oorlog<strong>en</strong> gebruikt bij Duitse troep<strong>en</strong> als tek<strong>en</strong> van wraak jeg<strong>en</strong>s de Frans<strong>en</strong> <br />
overname door Freikorps<strong>en</strong> na WO I <strong>en</strong> door SS is dan ook niet verwonderlijk<br />
want wijst op strijd, moed, wraak…<br />
organisatie SS: Himmler model van Duitse Tempeliers (korte uitleg:<br />
waarom? moedig tijd<strong>en</strong>s kruistocht<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarna streefd<strong>en</strong> ze naar e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong><br />
staat met uitbreiding naar oost<strong>en</strong> (cfr. Leb<strong>en</strong>sraum!)), Italiaans-fascistische<br />
zwarthemd<strong>en</strong> <strong>en</strong> zelfs naar het voorbeeld van de jezuïet<strong>en</strong>, de christelijke<br />
strijders in di<strong>en</strong>st van de katholieke kerk<br />
ideaal van de “<strong>Germaans</strong>e held” ontle<strong>en</strong>d aan het werk ‘De Germania’ van<br />
de Romeinse schrijver Tacitus, handel<strong>en</strong>d over de <strong>Germaans</strong>e stamm<strong>en</strong><br />
(subjectief, overdrev<strong>en</strong> <strong>en</strong> incorrect!)<br />
CITAAT Himmler: “het schitter<strong>en</strong>de beeld van onze hoogstaande, zedelijke,<br />
zuivere <strong>en</strong> luisterrijke voorouders…zo moet<strong>en</strong> we weer word<strong>en</strong>”<br />
CITAAT: “Maar zelfs als Himmler de historische feit<strong>en</strong> had gek<strong>en</strong>d, dan was<br />
zijn wereldbeeld er waarschijnlijk niet door veranderd. Per slot van rek<strong>en</strong>ing<br />
was hij altijd bereid de geschied<strong>en</strong>is aan zijn waand<strong>en</strong>kbeeld<strong>en</strong> aan te<br />
pass<strong>en</strong>”.<br />
Himmler trok zijn eig<strong>en</strong> conclusies uit hetge<strong>en</strong> hij las <strong>en</strong> paste het aan de<br />
nazistische ideologie aan<br />
de nazi’s geloofd<strong>en</strong> in de mythe dat de Ariërs over de leg<strong>en</strong>darische “furor<br />
teutonicus” (illustratie) beschikt<strong>en</strong> met “beserkerwoede”<br />
o ‘teutonicus’: verwijzing naar de Teuton<strong>en</strong> die rond 2 e eeuw v. C. als<br />
eerste <strong>Germaans</strong>e stamm<strong>en</strong> vanuit D<strong>en</strong>emark<strong>en</strong> het Romeinse rijk<br />
binn<strong>en</strong>viel<strong>en</strong> (ev<strong>en</strong>wel verslag<strong>en</strong>). Volg<strong>en</strong>s de nazi’s zat deze “furor<br />
teutonicus”, e<strong>en</strong> zogezegde raciale karaktertrek, in het bloed van alle<br />
German<strong>en</strong>, zodat ze wel onoverwinnelijk moest<strong>en</strong> zijn.<br />
o ‘beserkerwoede’: de vroegere German<strong>en</strong> stred<strong>en</strong> vaak op<br />
ondoordachte, maar daarom niet minder effectieve wijze, <strong>hun</strong> vijand<strong>en</strong>,<br />
waarbij ze zonder nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong>, <strong>en</strong>kel gevoed door <strong>hun</strong> woede <strong>en</strong><br />
krijgslust de vijand (met als het ware alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> wap<strong>en</strong> in de hand)<br />
bestred<strong>en</strong> dit stroomde dus ook zogezegd in het bloed van de Ariërs<br />
b<strong>en</strong>aming SS-divisies: met duidelijke verwijzing<strong>en</strong> naar het verled<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
figur<strong>en</strong> die van belang war<strong>en</strong> voor de Duitse geschie d<strong>en</strong>is: “Wiking”,<br />
“Prinz Eug<strong>en</strong>” (ook de naam van e<strong>en</strong> schip teg<strong>en</strong>stelling: was e<strong>en</strong><br />
Fransman!), “Hoh<strong>en</strong>stauf<strong>en</strong>” ( dynastie van Duitse koning<strong>en</strong>), “Götz von<br />
15
Berliching<strong>en</strong>” ( e<strong>en</strong> Duitse ridder teg<strong>en</strong>stelling: vocht nog tég<strong>en</strong> het<br />
Heilig Roomse Rijk <strong>en</strong> werd vogelvrij verklaard), “Nibelung<strong>en</strong>” ( bloedlijn<br />
van Bourgondische koning<strong>en</strong>), “Charlemange” ( Franse SS: verwijzing<br />
naar de grote Frankische koning Karel de Grote, die eig<strong>en</strong>lijk ook niet zuiver<br />
“Duits” te noem<strong>en</strong> was ( ge<strong>en</strong> zuivere Duitse geschied<strong>en</strong>is dus, maar vaak<br />
verwijzing<strong>en</strong> naar Franse geschied<strong>en</strong>is mag hier dus blijkbaar om zo<br />
soldat<strong>en</strong> te ronsel<strong>en</strong> <strong>en</strong> bij Franse “collaborateurs” sam<strong>en</strong>horigheid <strong>en</strong> kracht<br />
op te roep<strong>en</strong> o.b.v. e<strong>en</strong> soort nationale leidersfiguur uit het verled<strong>en</strong> = vorm<br />
van opportunisme (teg<strong>en</strong>stelling! Hitler bouwt hier nog op verder door bvb.<br />
Wal<strong>en</strong> later ook German<strong>en</strong> te noem<strong>en</strong>, <strong>en</strong> h<strong>en</strong> zo ook voor de nazi-zaak te<br />
winn<strong>en</strong>)<br />
• Extreme voorbeeld<strong>en</strong>:<br />
m<strong>en</strong> liet voor gesneuvelde SS-officier<strong>en</strong> grafheuvels opmak<strong>en</strong> naar het<br />
voorbeeld van de oude <strong>Germaans</strong>e stamm<strong>en</strong><br />
bewerking van het onzevader dat aansloot bij de oud-Saksische<br />
natuurgodsdi<strong>en</strong>st echter vol fout<strong>en</strong><br />
vier<strong>en</strong> van oud-<strong>Germaans</strong>e feest<strong>en</strong>: zonnew<strong>en</strong>defeest, midwinterfeest dat<br />
Kerstmis verving gevierd op “magische” plaats<strong>en</strong> waar de geest van de<br />
voorouders zogezegd rondhing<br />
Himmler was ervan overtuigd dat hij de laatste telg was van e<strong>en</strong> <strong>Germaans</strong>e<br />
stam (de ‘Uligot<strong>en</strong>’); hij dacht ook dat het <strong>Germaans</strong>e ras reeds sedert<br />
200.000 v.chr. bestond <strong>en</strong> dat de bijbel in Duitsland was geschrev<strong>en</strong> (ook<br />
christelijke geschied<strong>en</strong>is wordt dus omgevormd)<br />
Himmler zag zichzelf als de reïncarnatie van de Duitse, middeleeuwse<br />
koning H<strong>en</strong>drik I (vocht in Oost-Europa Leb<strong>en</strong>sraum), wi<strong>en</strong>s duiz<strong>en</strong>dste<br />
sterfdag werd gevierd in 1936<br />
zoektocht<strong>en</strong> naar sites waar vroeger zogezegd heroïsche veldslag<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong><br />
plaatsgevond<strong>en</strong> van voorouders Wewelsburg, militair bolwerk waar de<br />
Hunn<strong>en</strong> zich vroeger op hadd<strong>en</strong> stukgebet<strong>en</strong> + expeditie naar Iran waar m<strong>en</strong><br />
op zoek ging naar de oudste Ariër (m<strong>en</strong> wist wel dat het e<strong>en</strong> absurde zoektocht<br />
was, maar geloofde er toch in)<br />
door handig de media te bespel<strong>en</strong>, werd dit allemaal door de gehers<strong>en</strong>spoelde<br />
massa geslikt<br />
Besluit<br />
Om af te sluit<strong>en</strong> (<strong>en</strong>/of om in te leid<strong>en</strong> op kom<strong>en</strong>de less<strong>en</strong> over Vlaams-nationalisme):<br />
synchroon met nazisme ook in andere cultur<strong>en</strong> gebruik <strong>en</strong> misbruik van het<br />
verled<strong>en</strong>, zoals in ons eig<strong>en</strong>ste Vlaander<strong>en</strong> veel Vlaams-nationalist<strong>en</strong> <br />
verheerlijking Guld<strong>en</strong>spor<strong>en</strong>slag 11 juli 1302 :<br />
16
- gezi<strong>en</strong> als dé gebeurt<strong>en</strong>is in het verled<strong>en</strong> van de Vlaming<strong>en</strong> vaak<br />
uitvergroot <strong>en</strong> opgeblaz<strong>en</strong> (illustratie boek van Vlaams Blokker Karim Van<br />
Overmeire): vereerd door veel Vlaming<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> tek<strong>en</strong> van volksgeest <strong>en</strong><br />
kracht van de Vlaming<strong>en</strong> veldslag toch overschat, betek<strong>en</strong>de immers niet<br />
echt veel in onze ‘vaderlandsche geschied<strong>en</strong>is’, uitleg: de Vlaming<strong>en</strong><br />
boekt<strong>en</strong> to<strong>en</strong> in 1302 wel e<strong>en</strong> overwinning teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> Frans ridderleger dat<br />
superieur <strong>en</strong> onverwoestbaar leek maar wat m<strong>en</strong> vaak niet vermeld is dat de<br />
Frans<strong>en</strong> <strong>en</strong>ige tijd later terugkwam<strong>en</strong> naar onze streek <strong>en</strong> de Vlaming<strong>en</strong><br />
gewoon in de pan hakt<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> verlies van autonomie als gevolg (+ niet alle<br />
Vlaming<strong>en</strong> vocht<strong>en</strong> mee: de G<strong>en</strong>t<strong>en</strong>aars hield<strong>en</strong> zich bijvoorbeeld koest!)<br />
- zeker met WO II <strong>en</strong> de Duitse bezetting was er nu niets meer dat de<br />
collaborer<strong>en</strong>de Vlaams-nationalist<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>hield om die gebeurt<strong>en</strong>is te<br />
verer<strong>en</strong> met in vele geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bijvoorbeeld zeer grootse 11-juliviering<strong>en</strong> <br />
ook in Loker<strong>en</strong> bvb.: 1943 de schol<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> e<strong>en</strong> zangmiddag in elkaar<br />
stek<strong>en</strong> met auth<strong>en</strong>tieke “Vlaamsche” lieder<strong>en</strong> + ler<strong>en</strong> over die<br />
Guld<strong>en</strong>spor<strong>en</strong>slag CITAAT uit het jaarverslag van Loker<strong>en</strong> 1943: “De<br />
aandacht werd gevestigd op de beteek<strong>en</strong>is van dez<strong>en</strong> vaderlandsch<strong>en</strong><br />
ged<strong>en</strong>kdag, <strong>en</strong> over de zeg<strong>en</strong>rijke gevolg<strong>en</strong> van d<strong>en</strong> spor<strong>en</strong>slag voor de<br />
vrijheid onzes lands” moest liefde voor het vaderland opwekk<strong>en</strong><br />
ook in andere land<strong>en</strong> <strong>en</strong> cultur<strong>en</strong> wordt de geschied<strong>en</strong>is gebruikt: de Schott<strong>en</strong><br />
verwijz<strong>en</strong> op die manier ook vaak naar <strong>hun</strong> vrijheidsstrijd uit 14 e eeuw <strong>en</strong> zelfs de<br />
Amerikan<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> het nu nog over e<strong>en</strong> goddelijke missie (Bush sluit bijvoorbeeld<br />
bijna elke speech af met de woord<strong>en</strong>: God bless America) om de democratie te<br />
verspreid<strong>en</strong> of beriep<strong>en</strong> zich vroeger op <strong>hun</strong> zog<strong>en</strong>aamde ‘manifest destiny’ de<br />
overtuiging die met het ontstaan van de kolonies op de Amerikaanse Oostkust<br />
ontstond dat het de opdracht van de Amerikan<strong>en</strong> was om steeds meer westwaarts<br />
gebied<strong>en</strong> te ontdekk<strong>en</strong> <strong>en</strong> te verover<strong>en</strong> met alle gevolg<strong>en</strong> van di<strong>en</strong> voor bijvoorbeeld<br />
de indian<strong>en</strong> <strong>en</strong> de natuur…<br />
AFSLUITEND EN AFRONDEND: kort klasgesprek op basis van de<br />
probleemstelling Vraag: hoe zoud<strong>en</strong> jullie nu antwoord<strong>en</strong> op de<br />
probleemstelling die we aan het begin van de les hebb<strong>en</strong> aangereikt? Hebb<strong>en</strong> de<br />
nazi’s <strong>hun</strong> verled<strong>en</strong> correct geëerd of toch wat misvormd <strong>en</strong> misbruikt om andere<br />
doel<strong>en</strong> te bekom<strong>en</strong>?<br />
Antwoord: (de leerling<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ing op basis van de leerstof <strong>en</strong> tracht<strong>en</strong><br />
correct te red<strong>en</strong>er<strong>en</strong> de nazi’s vereerd<strong>en</strong> wel degelijk <strong>hun</strong> verled<strong>en</strong> (de SS<br />
bijvoorbeeld heel extreem), maar ze ded<strong>en</strong> dit op zo’n manier dat ze ge<strong>en</strong> onderscheid<br />
maakt<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> wat wel of niet waar was, wat uit de lucht gegrep<strong>en</strong> was, waar m<strong>en</strong><br />
bewijs voor had. Bijgevolg was het moeilijk uit te mak<strong>en</strong> wat wel uit het <strong>Germaans</strong>e<br />
verled<strong>en</strong> kwam <strong>en</strong> wat compleet verzonn<strong>en</strong> was. De nazi’s “verkrachtt<strong>en</strong>” bijgevolg<br />
<strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> verled<strong>en</strong> <strong>en</strong> dit om het kost wat kost in <strong>hun</strong> rass<strong>en</strong>ideologie <strong>en</strong> strev<strong>en</strong> naar<br />
nationalisme in te pass<strong>en</strong>. Ze “misbruikt<strong>en</strong>” het verled<strong>en</strong> om <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> nazistische<br />
doel<strong>en</strong> na te strev<strong>en</strong> zoals het creër<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> Groot-<strong>Germaans</strong> gevoel <strong>en</strong> de strijd<br />
teg<strong>en</strong> het communisme, <strong>en</strong> in e<strong>en</strong> erger stadium, de legitimering van de holocaust. <br />
we mog<strong>en</strong> ons echter niet beperkt<strong>en</strong> tot de nazi’s, want het is e<strong>en</strong> eeuw<strong>en</strong>oud gebruik<br />
om je eig<strong>en</strong> verled<strong>en</strong> voor de meest uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de doeleind<strong>en</strong> te gebruik<strong>en</strong>…<br />
17
Koning Knoet als nazi-propaganda voor De<strong>en</strong>se Oostfronters<br />
19
Oude<br />
German<strong>en</strong> vs.<br />
Romein<strong>en</strong><br />
Cartoon Dictat von Versailles<br />
20
Propagandaposter gebiedsverlies Duitsland na WO I<br />
21
Ieper 1917<br />
22
Pass<strong>en</strong>dale<br />
vóór <strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s<br />
WO I<br />
Crisis jar<strong>en</strong> ‘30<br />
23
Romeinse <strong>en</strong> nazi-standaard<strong>en</strong><br />
Variant<strong>en</strong> ‘Romeinse groet’<br />
25
Blücher<br />
Frederik I Barbarossa<br />
26
Heinrich Himmler<br />
27
SS-Tot<strong>en</strong>kopf<br />
28
Pruisische huzar<strong>en</strong> met Tot<strong>en</strong>kopf<br />
29
“Furor Teutonicus”<br />
Prinz Eug<strong>en</strong><br />
30
Wap<strong>en</strong>schild <strong>en</strong> nazi-emble<strong>en</strong> Hoh<strong>en</strong>stauf<strong>en</strong><br />
Wiking Götz von<br />
Berliching<strong>en</strong><br />
Charlemagne<br />
31
VERERING…<br />
VERKRACHTING<br />
<strong>Germaans</strong>e verled<strong>en</strong>?<br />
… of<br />
van het<br />
33