Musis mei 2011 nr. 5 - Gemeente Schiedam
Musis mei 2011 nr. 5 - Gemeente Schiedam
Musis mei 2011 nr. 5 - Gemeente Schiedam
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
tekst en foto's: hans van der sloot<br />
Harm de Block is gedurende zijn gehele, lange <strong>Schiedam</strong>se<br />
loopbaan nauw betrokken geweest bij beheer, restauratie<br />
en herbouw van de molens. De Kameel vormde daarin de<br />
grootste uitdaging. De herbouw moest immers vanaf de<br />
fundering plaatsvinden. En deze ligt dan ook nog eens in het<br />
water van Noordvest en Schie, op enkele tientallen meters van<br />
de plaats waar zich de resten van de oorspronkelijke Kameel<br />
bevinden. Vraagt een restauratie om onderzoek en aanpassing<br />
op het bestaande, in het geval van De Kameel moest de gehele<br />
molentechniek uit de kast worden getrokken. Uit welke lade<br />
dan ook.<br />
De schenking van Harm en Titia de Block stelt de Stichting<br />
de <strong>Schiedam</strong>se Molens in staat om een aantal wensen<br />
in vervulling te doen gaan die anders op de lange baan<br />
geschoven hadden moeten worden. Een deel kan worden<br />
gebruikt voor de i<strong>nr</strong>ichting van de molen en het – voor<br />
bezoekers - in het zicht brengen van de 'grot' in het hart van<br />
de molen. Als één van de weinige molens in Nederland heeft<br />
De Kameel een heul over het water – de zogenaamde grot –<br />
waarin de kleine binnenvaartschepen van indertijd beschut,<br />
in het hart van de molen gelost konden worden. Dat scheelde<br />
aanzienlijk in mankracht en tijd. Was het normaal dat het<br />
graan dat per wagen op schip werd aangevoerd, naar boven<br />
moest worden gejouwd, in De Kameel kon het luiwerk worden<br />
ingezet en de vracht op windkracht binnen de molen omhoog<br />
worden gehesen.<br />
lange processen, ingewikkelde vraagstukken<br />
Als molenliefhebber beschouwt Harm de Block de herbouw<br />
van De Kameel als een – met velen gedeelde – kroon op<br />
zijn werk. De Block: 'Het bewijst eens te meer dat je met<br />
een inventieve club heel veel kunt bereiken. Mits je over<br />
voldoende doorzettingsvermogen en flexibiliteit beschikt.<br />
Want het zijn lange processen waarmee je te maken<br />
krijgt. Noch afgezien van de bestuurlijke, planologische en<br />
bouwkundige vraagstukken. Voor De Kameel hebben we nog<br />
een paar bladzijden te gaan. Maar dan hebben we opnieuw<br />
een boek geschreven over molenbouw en molentechniek'.<br />
Het is niet zomaar dat Harm de Block een sterke nadruk legt<br />
op de kracht van samenwerking. 'Bij mijn afscheid werd erop<br />
gezinspeeld dat ik als directeur van gemeentewerken veel<br />
macht zou hebben gehad. Teveel naar de mening van een<br />
aantal collega-ambtenaren. Dat beeld is echter maar ten dele<br />
waar. Macht is pas effectief als deze is gestoeld op gezag. En<br />
gezag verwerf je niet door als solist boven de partijen te staan.<br />
Integendeel, gezag stoelt op een brede samenwerking met<br />
enthousiaste geïnspireerde mensen. Je kunt het realiseren van<br />
23 musis<br />
Zicht op De Kameel vanaf de Noordvest.<br />
een ondergrondse metro niet op het conto schrijven van één<br />
persoon. Je kunt in alle processen wel een aantal personen<br />
aanwijzen die een voortrekkersrol hebben vervuld. En datzelfde<br />
gold indertijd voor bijvoorbeeld de stadsvernieuwing in<br />
Nieuwland en Groenoord, de ontwikkeling van het Hollandiaterrein,<br />
het Stadserf en Schiehart. Macht is daarin niet aan de<br />
orde geweest. Het stimuleren van medewerkers, het durven<br />
aangaan van de discussie en risico's niet uit de weg gaan des<br />
te meer'.<br />
Dit laatste ziet De Block tevens als eerste voorwaarde om de<br />
zogeheten Mole<strong>nr</strong>oute tot een succes te maken. Topografisch<br />
wordt de Mole<strong>nr</strong>oute gevormd door Westvest, Vellevest en<br />
Noordvest. De Block: 'Het gaat niet alleen om de molen De<br />
Kameel, maar ook om de functie die deze kan hebben als<br />
eerste molen op de Mole<strong>nr</strong>oute. Het belang van de herbouw<br />
van De Kameel is natuurlijk ook gelegen in het gegeven dat<br />
hiermee een vroeg type van de hoge stedelijke korenmolen<br />
is gereconstrueerd. Vanuit stedenbouwkundig en toeristisch<br />
perspectief markeert deze molen het begin van de Mole<strong>nr</strong>oute<br />
vanuit het moderne stadshart. Daarmee kan De Kameel een<br />
eerste stap zijn in een ontwikkeling van een veel grotere<br />
strekking. Daarom hebben Titia en ik ook besloten om een<br />
schenking van betekenis te doen als afscheid van <strong>Schiedam</strong>.<br />
Met dit geld kan dan mogelijk mede een aanzet worden<br />
gegeven tot verdere plannen. Ik heb lang genoeg in <strong>Schiedam</strong><br />
gewerkt om niet te weten wat de zwakke en sterke punten<br />
zijn. Waar zich precies de potenties bevinden voor verdere<br />
ontwikkeling en wat de nog lege plaatsen zijn, waarvoor nog<br />
maar heel globaal een plan bestaat. Er is langs de Mole<strong>nr</strong>oute<br />
nog heel veel mogelijk. Er is veel open ruimte. Feitelijk kan<br />
hier stadsvernieuwing plaatsvinden op de raakvlakken van<br />
de oude en nieuwe stad met de molens als bindmiddel. Dat<br />
kan een uitdaging zijn voor jonge stedenbouwkundigen en<br />
architecten die hier een heel ontwikkelingsgebied treffen.<br />
Als er ergens nog ontwikkelingsmogelijkheden liggen dan<br />
is het hier'.<br />
'Het beleid zal de gehele bebouwing langs de vesten tot uitgangspunt<br />
moeten nemen. Ga ik er alvast van uit dat de Herman Jansenlocatie<br />
ooit beschikbaar komt, dan heeft <strong>Schiedam</strong> met het gebied tussen<br />
Dirkzwager en de St. Annazusterstraat, het braakliggend terrein<br />
tegenover Herman Jansen en de locatie Westvest-Westmolenstraat<br />
drie binnenstedelijke gebieden van betekenis beschikbaar.'