Klik hier - Theaterfestival Boulevard
Klik hier - Theaterfestival Boulevard
Klik hier - Theaterfestival Boulevard
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
56<br />
lucas de Man<br />
OVER DE KUNSTEN (EN ZICHZELF)<br />
Waar gaat het naar toe, Lucas? Wat is, wordt of blijft het belang van kunst en<br />
cultuur in onze samenleving? Weet ik veel, ik ben maar een mens, ik weet per<br />
definitie niet. Maar goed, dit is wat ik voel, merk, zie.<br />
Wij zullen de komende jaren meer dan ooit met z’n allen<br />
in steden leven. Wat is een stad? Het is een plek waar<br />
mensen samen leven omdat ze het ook niet weten.<br />
De mens is een eenzaam kuddedier. Hij wordt geboren<br />
met de vreselijkste en mooiste gave die er is: de<br />
mogelijkheid zich af te vragen ‘waarom?’. ‘Waarom ben<br />
ik <strong>hier</strong>, op deze wereld?’. En hij weet het niet. Hij heeft<br />
het nooit geweten. Hij heeft het al in allerlei jasjes en<br />
vormpjes gestopt maar hij weet het nog steeds niet.<br />
En dus heeft hij de Ander nodig. ‘Stop een mens in<br />
een geluidsdichte doos en hij wordt gek van het kloppen<br />
van zijn eigen hart.’ De Ander is nodig om niet gek te<br />
worden. De Ander die je niet kent, die niet weet wie jij<br />
bent en waar je voor staat. In de stad delen we het<br />
niet-weten met Anderen.<br />
Wat heeft dit met cultuur te maken, Lucas? Wacht. Ik<br />
kom daar. De publieke ruimte is in de stad bij uitstek<br />
de plek om het niet-weten te delen. Sinds de val van<br />
God, Kerk, Wetenschap en Waarheid zijn wij in onze steden vrij om te denken en<br />
te zijn wie we willen. We zijn bevrijd, het gaat nu om ons zelf: ik bepaal wat ik vind,<br />
denk, doe. VRIJ! Alleen zijn we een beetje doorgeslagen, er is een enorme druk op<br />
‘vrij’, ‘zelfbepalend’, ‘zelfontwikkelend’. Je kiest zelf waar je voor gaat, waar je voor<br />
staat. En als je niet goed bezig bent, zorg je dat je beter wordt – anders ben je een<br />
loser. Goede job, veel inkomen, veel volk, veel cijfers, veel targets, veel macht.<br />
Onze publieke ruimte is geen plek meer waar het niet-weten gedeeld wordt, het is<br />
een anonieme mediamarkt geworden. Ieder voor zich en consumeren, tedju.<br />
Foto: Phile Deprez<br />
In die publieke ruimte zit de echte crisis van onze tijd: de anonimiteit, het ieder voor<br />
zich, de macht van de cijfers, angst voor het falen, de regelneverij en de over-evaluatie<br />
van alles. Maar de publieke ruimte kan als keerpunt, als mogelijkheid dienen. En dáár<br />
komen wij in het spel: de professionele creatieven, de kunstenaars in de breedste zin<br />
van het woord, de ‘creators’. De crisis van de publieke ruimte is de verantwoordelijkheid<br />
van onze generatie. Wij hebben misschien geen duidelijk omlijnde kaders en<br />
idealen, zijn wellicht materieel rotverwend en lijken strijdloos en onverschillig. Maar<br />
wij hebben de sleutel in handen om de publieke ruimte uit de anonimiteit te halen en<br />
er een plek van ont-moeting van te maken. Ont-moeting, met een streepje ertussen:<br />
niet-moeten. De publieke ruimte is in haar beste vorm een plek waar je jezelf, de ander<br />
en de wereld mag zien en laten zien zonder dat er een antwoord MOET zijn. Dat is<br />
ont-moeting in haar ware aard. En dat is levensnoodzakelijk voor wij die niet-weten.<br />
En er is niemand die beter ontmoetingen kan veroorzaken dan de creator. Hij voelt als<br />
geen ander de thema’s die in de publieke ruimte leven. Hij kiest een verhaal uit noodzaak<br />
en giet dat in een passende vorm, gaat een dialoog aan met een publiek dat met<br />
zichzelf, elkaar en de wereld wordt geconfronteerd. Dat daar wordt geraakt waar men<br />
geen woorden voor heeft: het niet-weten. Elk goed kunstwerk kan een ware<br />
ont-moeting veroorzaken. Ik zeg ‘kan’ want nu veroorzaakt kunst vaak geen reet<br />
omdat het alleen gezien wordt door een incestueus minilaagje aan de rand: mensen<br />
die hetzelfde vinden en denken als de creator, de medeknikkers. De creator moet per<br />
project zoeken naar een publiek dat het meest wordt geraakt. De noodzaak van de<br />
creator, zijn verhalen, zijn inzicht in vorm en inhoud, zijn creativiteit en zijn wens tot<br />
dialoog zijn onmisbaar in deze tijd. Zijn mogelijkheid tot het aangaan van samenwerkingen<br />
en leggen van verbindingen maakt de creator tot de meest essentiële speler<br />
in de toekomst van een stad. Niet alleen creëren maar ook verbinden, dát moeten we<br />
doen. Daarvoor moeten we uit onze eigen navel stappen en midden in de stad gaan<br />
staan. Wij zijn de aanjagers, de connectoren, het bloed en de aders. La ville, c’est nous!<br />
En het mooie is, het is al aan het gebeuren. Je ziet steeds meer creators die voor hun<br />
projecten niet alleen zoeken naar het juiste publiek, maar er ook andere partijen bij<br />
betrekken: verenigingen, bedrijven, ngo’s, media, scholen, individuen die vanuit hun<br />
eigen expertise en achtergrond als partner een rol in het project krijgen. Dat is fantastisch.<br />
Want zo zijn wij al tijdens het maken bezig met het veroorzaken van ontmoetingen.<br />
In de toekomst (nu en straks) kan de creator met en door zijn werk meer dan ooit<br />
een centrale en verbindende rol spelen in de samenleving. Het enige wat we daarvoor<br />
moeten doen, is geloven in de waarde van ons talent en gaan. Niet-weten en gaan.<br />
Lucas De Man (1982) is freelance regisseur, acteur en conceptontwikkelaar bij o.a.<br />
Stichting Nieuwe Helden, Het Zuidelijk Toneel, Frascati en Toneelgroep Amsterdam.<br />
in april presenteerde Lucas de BLVRD Pitch, tijdens <strong>Theaterfestival</strong> <strong>Boulevard</strong> is hij de<br />
‘ceremoniemeester’ van het uitgebreide BLVRD FABRiKAAT-programma in de Verkadefabriek.<br />
57