hoofdstuk i: dubieuze posten. - AH Bogaards
hoofdstuk i: dubieuze posten. - AH Bogaards
hoofdstuk i: dubieuze posten. - AH Bogaards
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
HOOFDSTUK VI: DE OUDE PROFEET<br />
"Kann auch ein Pastor selig werden" — dat is: kan ook een dominee zalig worden, aldus luidt<br />
de titel van een reeds lang geleden verschenen boekje. Deze titel gaat blijkbaar uit van de veronderstelling,<br />
dat het met de schapen nog wel loslopen zal, maar dat het voor de herder, de<br />
pastor, 'n hele toer worden zal, en dat gemakkelijker een kameel gaat door het oog van een<br />
naald, dan dat een dominee in de hemel komt. Er zijn sommige eenvoudige zielen, die van<br />
oordeel zijn dat de zaligheid der herders en leraars buiten discussie is, en dat zij om zo te<br />
zeggen een gereserveerde plaats hebben. De schrijver van bovengenoemd boekje was<br />
blijkbaar een andere mening toegedaan. En nu mene men niet dat die schrijver een<br />
communist was of zo — nee, 't was zelf een dominee, die al de glibberigheden van het pad<br />
kende en dus tot oordelen bevoegd was. Hij zegt op de vraag: "Kann auch ein Pastor selig<br />
werden" dus niet resoluut "ja", maar ook geen "nee". Hij zet een vraagteken.<br />
Dit vraagteken is alleszins gewettigd als wij de oude profeet uit Bethel, die daar blijkbaar<br />
zoveel als "pastor loci" was, eens onder de loupe gaan nemen. We hebben hem al een paar<br />
maal ontmoet, toen we spraken over de ongehoorzame profeet uit Juda, maar deze<br />
kennismaking was nog slechts zijdelings en zeer vluchtig, en 't is toch wel de moeite waard<br />
om ook deze figuur eens wat nader te belichten.<br />
Deze profeet woonde te Bethel, een stadje dat in de geschiedenis van Israël een grote<br />
bekendheid gekregen heeft, of zegt u maar gerust: berucht geworden is.<br />
We moeten ons verplaatsen in de tijd toen de politieke scheuring tussen Israël en Juda een feit<br />
geworden was. Rehabeam bleef te Jeruzalem regeren over twee stammen en Jerobeam kreeg<br />
er tien.<br />
Jerobeam was daar natuurlijk wel erg blij mee, dat hij koning mocht zijn over zo'n groot deel<br />
van het volk, maar één ding bleef hem een doorn in 't oog, namelijk dat er in zijn rijksgebied<br />
geen tempel was. Die tempel stond in Jeruzalem, en daar had Jerobeam niets te zeggen.<br />
Vandaar dat het hem in de zin kwam, ook in z'n eigen rijk zoiets te hebben, en zo werd naast<br />
de stad Dan in het Noorden, dit Bethel uitgekozen als de plaats waar een altaar voor de Here<br />
gebouwd zou worden, en waar de tien stammen hun religie konden beoefenen.<br />
Wij zouden zo zeggen: dat was mooi van Jerobeam, want hij zorgde blijkbaar niet alleen voor<br />
de stoffelijke, maar ook voor de geestelijke belangen van zijn onderdanen. Is het niet<br />
prachtig, dat Jerobeam bij al z'n regeringszorgen de bouw van kerken en altaren niet vergeet?<br />
Ja, dit schijnt vroom, maar de werkelijkheid is juist andersom.<br />
Jerobeam, de zoon van Nebat, heeft in Israëls geschiedenis de ongunstigste naam gekregen,<br />
omdat hij "Israël zondigen deed", en deze zonde school juist in de altaarbouw te Bethel.<br />
Vooreerst deed Jerobeam dit niet uit godsdienstige, maar uit politieke overwegingen. Hij was<br />
maar bang dat zijn mensen bij hun jaarlijkse bezoek aan de tempel in Jeruzalem weer naar de<br />
oude koningsstad zouden verlangen, en hem afvallig worden. Dit wilde hij tot elke prijs<br />
vermijden, en daarom zei Jerobeam: u hoeft niet meer naar Jeruzalem, u kunt het veel dichter<br />
bij huis krijgen, ik bouw u een heel mooi kerkje en een heel lief altaar in Bethel!<br />
De zonde van Jerobeam was, ten eerste dat hij de geestelijke eenheid van het volk des Heren,<br />
die ondanks de politieke verdeeldheid moest blijven bestaan, verscheurde.<br />
De kerk te Bethel was scheurkerk.<br />
En in de tweede plaats was het religieuze bedrijf daar niets anders dan eigenwillige<br />
44