HERINNERINGEN AAN EEN PELGRIM NAAR ... - Hendrik Poorter
HERINNERINGEN AAN EEN PELGRIM NAAR ... - Hendrik Poorter
HERINNERINGEN AAN EEN PELGRIM NAAR ... - Hendrik Poorter
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Poorter</strong>s in Haringkarspel, deel 2 13<br />
maente daege ure Keijserlijke<br />
Majesteits lectis als vooren:<br />
Ende want ick Openbaer<br />
Notaris voornoemt bij tgundt<br />
voorsz. staet mette voorsz.<br />
getuijgen<br />
geweest.<br />
tegenwoordichen<br />
H. J. van der Lijn Not.<br />
1606<br />
J. Cornelisz<br />
Cornelis Jansz Baert’ –<br />
De notaris geeft een duidelijke<br />
tijdsaanduiding. Het is het jaar 1606, het<br />
feestelijke dertigste regeringsjaar van<br />
Rudolf II, Rooms Keizer. Vanaf Karel de<br />
Grote behoorden de Nederlanden tot het<br />
'Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie'. De<br />
heersers over dit gebied beschouwden zich<br />
als opvolgers van de Romeinse keizers,<br />
gekroond in Rome, vandaar de naam<br />
'Rooms keizer'. Pas bij de Vrede van<br />
Munster in 1648 verbraken de<br />
Nederlanden de band met Duitsland. De<br />
vierde indictie duidt het vierde tijdgebied<br />
of tijdindeling aan. Een trebellianque portie<br />
is het vierde part van een overhands<br />
gemaakte erfenis in een boedel.<br />
Aan het hoofd van het testament<br />
gebruikt de notaris de aanduiding 'Sijmon<br />
Pietersz alias <strong>Poorter</strong>', wat betekent<br />
'andersgezegd <strong>Poorter</strong>'. Verderop in de<br />
acte staat ook nog dat Pieter zich zelf<br />
<strong>Poorter</strong> noemt, of 'baptiseert'. Sijmon kan<br />
zich blijkbaar als poorter beschouwen, ook<br />
al woont hij in een buurtschap, namelijk<br />
Langh Calverdijck. Dit wijst er op dat hij<br />
de poortersrechten van een stad bezit.<br />
De erfenis omvat roerend en<br />
onroerend goed, actiën en credieten. Ook<br />
hieruit krijgen we enigszins de indruk dat<br />
het hier om het bezit van een koopman<br />
gaat.<br />
Sijmon benoemt zijn broer Cornelis,<br />
het dochtertje van zijn overleden zuster<br />
Maddalena en zijn halfzuster Anna als zijn<br />
universele erfgenamen. Er is maar één<br />
deel van de erfenis waarvoor Sijmon een<br />
bijzondere regeling treft, namelijk voor<br />
een stuk weiland van in totaal bijna 3<br />
hectare wat hij samen met zijn halfzuster<br />
Anna bezit en dat na zijn dood aan zijn<br />
broer Cornelis moet komen.<br />
Sijmon is in 1606 kennelijk nog<br />
ongetrouwd. Wat was de reden dat hij in<br />
de lente van dat jaar een testament liet<br />
opmaken? Liep hij een groter risico dan<br />
anders of ging hij voor zaken<br />
buitenslands? In 1613 sloot hij de<br />
befaamde weddenschap af om naar het<br />
Heilige Land te trekken en binnen een jaar<br />
terug te zijn. Hieruit zouden we kunnen<br />
afleiden dat hij al geruimere tijd<br />
connecties had met zakenlieden die buiten<br />
onze grenzen handel dreven.<br />
Een bescheiden spoor van Sijmon's<br />
financiële activiteiten vinden we terug op<br />
de Schepenrol van 1615, 1616 en 1623.<br />
Schepenen doen in die jaren een uitspraak<br />
over geschillen bij handelstransacties door<br />
hem aangegaan. Het is trouwens<br />
opmerkelijk dat de extra geldelijke inzet<br />
bij de weddenschap van 1613 eveneens<br />
wordt beschouwd als 'gedaan<br />
comenschap'.<br />
De Schepenrollen van Haringkarspel<br />
zijn bewaard gebleven vanaf 1599. In het<br />
derde boek, wat de tijd van 1609 tot 1617<br />
omvat, bevindt zich het rechtsgeding over<br />
de weddenschap naar Jeruzalem. Achter in<br />
het boek bevinden zich een aantal losse<br />
aantekeningen, o. a. over de totale<br />
huurwaarde van alle onroerend goed in<br />
Haringkarspel over 1613. Daar staat, de<br />
volgende overeenkomst opgetekend,<br />
opnieuw een weddenschap:<br />
– ‘Lieven Jacob Wals<br />
vercoft an Claes Walravens<br />
Cunst ende Cornelis Gerryts<br />
Gorter twee voer errite ende<br />
dat op conditie te weten op een<br />
jare dach ende op Aerian<br />
Jacobs syn hylick soo Lieven