volkscultuur magazine 2 2011 - Nederlands Centrum voor ...
volkscultuur magazine 2 2011 - Nederlands Centrum voor ...
volkscultuur magazine 2 2011 - Nederlands Centrum voor ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
48<br />
Deze twee zijn persoonlijk. De bal kan van gummi (rubber) of van<br />
sajet (stof) zijn gemaakt. Het is de bedoeling, dat een speler in drie<br />
slagen zijn of haar bal in een vak met een zo hoog mogelijk puntenaantal<br />
slaat, bij <strong>voor</strong>keur via de palen. Men mag ook via de<br />
opstaande zijkanten (rabat) spelen of de bal effect meegeven, dat<br />
<strong>voor</strong>al bekend is van biljart.<br />
Men speelt in een team van drie spelers, die om de beurt spelen.<br />
Het hoogst mogelijke puntenaantal is 12 per spel. Als men geen<br />
punten haalt, heeft men ‘poedel’ geslagen. Een partij bestaat uit<br />
drie spellen. Theoretisch gezien kan een team dus een maximum<br />
Kolven is een sport die<br />
men tot op hoge leeftijd<br />
kan beoefenen<br />
score van 5 x 12 = 60 x 3 = 180 halen. ‘Maar dat heb ik nog nooit<br />
meegemaakt. Er was vorig jaar bij de kampioenschappen wel<br />
iemand, die twee keer achter elkaar 60 punten sloeg. Dat was<br />
uniek’, zegt Martin Bakker, secretaris van de Koninklijke<br />
<strong>Nederlands</strong>e Kolf Bond (KNKB).<br />
Trots op de geschiedenis<br />
De KNKB is in 1885 opgericht. De bond heeft toen de regels <strong>voor</strong><br />
het kolven op schrift gesteld. Kolven wordt nu alleen nog in<br />
Noord-Holland gedaan. Dat is een heel verschil met vroeger, toen<br />
het spel mateloos populair was. Vroeger werd het in Friesland,<br />
Noord- Holland, Zuid-Holland, Zeeland en Utrecht gespeeld. Nu is<br />
er alleen nog een hele oude baan in Utrecht. Daar wordt ook het<br />
<strong>Nederlands</strong>e archief bijgehouden, door het smedengilde van St.<br />
Eloy in het Eloyengasthuis. Sinds 1730 speelden de smeden daar<br />
het kolfspel op hun eigen baan.’<br />
De KNKB heeft 7 bestuursleden, allemaal vrijwilligers, net als bij de<br />
aangesloten verenigingen. De website met het webmuseum is ter<br />
Volkscultuur Magazine<br />
ere van het 150-jarige bestaan van de KNKB gemaakt. Die wordt<br />
door het St. Eloyengasthuis onderhouden. Zij hebben veel onderzoek<br />
gedaan en hebben nog een archief dat teruggaat tot 1300.<br />
‘Zij hebben bij<strong>voor</strong>beeld de kolfstok van de vader van Anthonie<br />
Fokker’, vertelt Martin Bakker. ‘Wij zijn trots op onze geschiedenis<br />
die terug gaat tot in de Middeleeuwen. In het webmuseum kan<br />
iedereen van deze geschiedenis kennis nemen.’<br />
‘Van kinds af wist ik al van kolven af, wij woonden schuin tegenover<br />
een kolfbaan en mijn vader deed het. Maar ik ging er pas op<br />
nadat ik met vervroegd pensioen was gegaan, op latere leeftijd.<br />
Toen ben ik ook bij de KNKB gegaan. Het zit bij kolven eigenlijk zo:<br />
iedereen kent het hier in Noord-Holland. Omdat het niet op snelheid<br />
en spektakel aankomt, trekt het meestal niet hele jonge<br />
leden. Toch is het wel zo, dat de mensen misschien moeilijk binnen<br />
komen, maar als je eenmaal binnen bent, zit de deur op slot. Met<br />
andere woorden, dan ga je niet meer weg, dan grijpt het je<br />
gewoon. Mijn kinderen doen het nog niet, maar zijn er wel altijd<br />
bij als ik een kampioenschap speel. Ik heb stille hoop.’<br />
Kampioenschappen<br />
Martin Bakker vertelt over de veranderingen. ‘Zo’n jaar of dertig<br />
geleden ging het minder met het ledenaantal. Hoewel er veel<br />
weerstand was, is het kolven toen opengesteld <strong>voor</strong> vrouwen. Dat<br />
was een tijdlang vloeken in de kerk. Maar sindsdien is het ledenaantal<br />
fors gestegen. Momenteel hebben we 230 vrouwenverenigingen<br />
en zo’n 370 herenverenigingen. Ze spelen niet gemengd,<br />
maar hebben wel allemaal kampioenschappen. Er zijn door Noord-<br />
Holland verschillende banen, waar bij toerbeurt kampioenschappen<br />
gehouden worden. Er zijn in het <strong>voor</strong>jaar klassekampioenschappen<br />
en in het najaar <strong>Nederlands</strong>e kampioenschappen. Dan<br />
nodigen we meestal een prominent uit om met een eerste klap de<br />
kampioenschappen te openen. Dat is het hoogtepunt van het jaar.’<br />
Tussendoor zijn er onderlinge wedstrijden. Zo zijn er de Gouden<br />
tientjes-wedstrijden. De winnaar krijgt dan een echt gouden tientje,<br />
naslag natuurlijk, maar toch is het leuk. Het zijn individuele<br />
prijzen. En in Wormer is er ‘Open Wormer’, waarbij iedereen mag<br />
meedoen. Elke vereniging heeft zijn eigen clubkampioenschappen.