Vertrouwen geven en in control zijn; Hoe doe je dat? - Ooa
Vertrouwen geven en in control zijn; Hoe doe je dat? - Ooa
Vertrouwen geven en in control zijn; Hoe doe je dat? - Ooa
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Handleid<strong>in</strong>g voor de vertrouw<strong>en</strong>scan<br />
- e<strong>en</strong> score van 4 (<strong>in</strong> goede mate aanwezig) of 5 (volledig aanwezig): <strong>in</strong>dicatie voor echt vertrouw<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of e<strong>en</strong> goed<br />
herstelvermog<strong>en</strong>;<br />
- e<strong>en</strong> comb<strong>in</strong>atie van e<strong>en</strong> score 1 (ge<strong>en</strong> oog voor risico’s ) <strong>en</strong> e<strong>en</strong> score 5 (volstrekt vertrouw<strong>en</strong>): <strong>in</strong>dicatie voor bl<strong>in</strong>d vertrouw<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong>/of e<strong>en</strong> niet ontwikkeld herstelvermog<strong>en</strong>.<br />
Achtergrond:<br />
Op basis van de literatuur <strong>en</strong> de ervar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> met de vertrouw<strong>en</strong>scan tot nu toe, kom<strong>en</strong> – b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> de rijk<br />
geschakeerde werkelijkheid, die vele nuances <strong>en</strong> tuss<strong>en</strong>variant<strong>en</strong> k<strong>en</strong>t - 4 hoofdprofiel<strong>en</strong> naar vor<strong>en</strong>:<br />
- Hoofdprofiel wantrouw<strong>en</strong> (ge<strong>en</strong> tot we<strong>in</strong>ig vertrouw<strong>en</strong>).<br />
Bij wantrouw<strong>en</strong> blijkt <strong>in</strong> het algeme<strong>en</strong> e<strong>en</strong> matig gedeeld belang <strong>in</strong> comb<strong>in</strong>atie met e<strong>en</strong> matig gevoel,<br />
sterk bepal<strong>en</strong>d (dom<strong>in</strong>ant) te <strong>zijn</strong>. Er wordt ook ge<strong>en</strong> gedeeld belang op basis van e<strong>en</strong> lose-lose situatie<br />
gevoeld.<br />
De overige kritische succesfactor<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>in</strong> deze situatie onvoldo<strong>en</strong>de teg<strong>en</strong>wicht bied<strong>en</strong>. Om <strong>in</strong> deze<br />
situatie <strong>in</strong> <strong>control</strong> te <strong>zijn</strong>, is er behoefte aan e<strong>en</strong> steeds verder uitdij<strong>en</strong>de hoeveelheid regels <strong>en</strong> <strong>control</strong>e.<br />
Om uit deze situatie te kom<strong>en</strong> (b)lijkt de volg<strong>en</strong>de strategie <strong>in</strong> pr<strong>in</strong>cipe het meest effectief te <strong>zijn</strong>: <strong>in</strong>vester<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> betere persoonlijke relaties <strong>in</strong> comb<strong>in</strong>atie van het lat<strong>en</strong> ontstaan van e<strong>en</strong> lose-lose situatie<br />
(beschadig<strong>in</strong>g reputatie beider partij<strong>en</strong>, <strong>in</strong>di<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> verbeter<strong>in</strong>g optreedt). Vaak is voor e<strong>en</strong> doorbraak e<strong>en</strong><br />
wissel<strong>in</strong>g van person<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of externe druk vereist.<br />
- Hoofdprofiel rationeel vertrouw<strong>en</strong> (vertrouw<strong>en</strong> als ‘<strong>en</strong>capsulated trust’/vertrouw<strong>en</strong> op).<br />
Bij rationeel vertrouw<strong>en</strong> is er <strong>in</strong> het algeme<strong>en</strong> sprake van e<strong>en</strong> gedeeld belang op e<strong>en</strong> aantal belangrijke<br />
terre<strong>in</strong><strong>en</strong>, maar uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de belang<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> aantal andere terre<strong>in</strong><strong>en</strong>, <strong>in</strong> comb<strong>in</strong>atie met e<strong>en</strong> overweg<strong>en</strong>d<br />
zakelijke relatie. Het vertrouw<strong>en</strong> is veelal beperkt tot die gebied<strong>en</strong> waar de gedeelde belang<strong>en</strong><br />
<strong>zijn</strong>, op de andere terre<strong>in</strong><strong>en</strong> is het vertrouw<strong>en</strong> veel m<strong>in</strong>der. Het vertrouw<strong>en</strong> kan verbreed word<strong>en</strong>, door de<br />
verschill<strong>en</strong>de belang<strong>en</strong> <strong>en</strong> posities aan elkaar te koppel<strong>en</strong> <strong>en</strong> van elkaar afhankelijk te mak<strong>en</strong>. Deze relatie<br />
is erg gevoelig voor <strong>in</strong>breuk<strong>en</strong> (<strong>in</strong>cid<strong>en</strong>t<strong>en</strong>), om<strong>dat</strong> bij te veel <strong>in</strong>breuk<strong>en</strong> de ‘w<strong>in</strong>st’ van e<strong>en</strong> elkaar vertrouw<strong>en</strong><br />
omslaat <strong>in</strong> e<strong>en</strong> ‘verlies’. Dit kan b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> e<strong>en</strong> overweg<strong>en</strong>d zakelijke relatie slecht opgevang<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
Er kan dan gemakkelijk e<strong>en</strong> vicieuze cirkel naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> <strong>in</strong> de richt<strong>in</strong>g van steeds meer wantrouw<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
gang gezet word<strong>en</strong>.<br />
De overige succesfactor<strong>en</strong> zoals duidelijke afsprak<strong>en</strong>, vereiste kwaliteit<strong>en</strong>, goede <strong>in</strong>formatie-uitwissel<strong>in</strong>g,<br />
effectieve sanctiemogelijkhed<strong>en</strong> etc., <strong>zijn</strong> <strong>in</strong> deze situatie erg belangrijk om<strong>dat</strong> die het risico op <strong>in</strong>breuk<strong>en</strong><br />
sterk kunn<strong>en</strong> beïnvloed<strong>en</strong> (positief dan wel negatief ). Deze overige succesfactor<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> als het ware de<br />
randvoorwaard<strong>en</strong> voor rationeel vertrouw<strong>en</strong>. <strong>Hoe</strong> beter deze randvoorwaard<strong>en</strong> <strong>in</strong>gevuld <strong>zijn</strong>, hoe sterker<br />
het rationele vertrouw<strong>en</strong> geborgd is. <strong>Hoe</strong> slechter deze randvoorwaard<strong>en</strong> <strong>zijn</strong> <strong>in</strong>gevuld hoe groter de kans<br />
op e<strong>en</strong> ontwikkel<strong>in</strong>g naar wantrouw<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t <strong>dat</strong> m<strong>en</strong> om <strong>in</strong> deze situatie <strong>in</strong> <strong>control</strong> te <strong>zijn</strong>, zich<br />
niet of nauwelijks zwakke plekk<strong>en</strong> <strong>in</strong> de overige kritische succesfactor<strong>en</strong> kan permitter<strong>en</strong>.<br />
Als m<strong>en</strong> hier m<strong>in</strong>der van afhankelijk wil <strong>zijn</strong>, zal m<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> <strong>in</strong>vester<strong>en</strong> <strong>in</strong> de relatie (het gevoel <strong>dat</strong> m<strong>en</strong><br />
bij elkaar heeft). Het ontstaan van begrip <strong>en</strong> waarder<strong>in</strong>g (empathie) voor elkaar <strong>in</strong> comb<strong>in</strong>atie van e<strong>en</strong><br />
op<strong>en</strong> communicatie zal ervoor kunn<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> <strong>dat</strong> m<strong>en</strong> de sprong durft te mak<strong>en</strong> naar echt vertrouw<strong>en</strong>,<br />
waarbij m<strong>en</strong> m<strong>in</strong>der direct afhankelijk is van de overige kritische succesfactor<strong>en</strong> (zie het profiel hierna).<br />
- Hoofdprofiel echt vertrouw<strong>en</strong> (vertrouw<strong>en</strong> als ‘leap of faith’/vertrouw<strong>en</strong> <strong>in</strong>).<br />
Bij echt vertrouw<strong>en</strong> is het gevoel <strong>dat</strong> m<strong>en</strong> bij de ander heeft zeer bepal<strong>en</strong>d. Daarnaast is e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> communicatie<br />
zeer belangrijk. Hierdoor k<strong>en</strong>t m<strong>en</strong> elkaar goed <strong>en</strong> wordt m<strong>en</strong> niet onaang<strong>en</strong>aam verrast. M<strong>en</strong><br />
heeft nog steeds gedeelde belang<strong>en</strong>, maar <strong>dat</strong> is niet (meer) primair bepal<strong>en</strong>d. M<strong>en</strong> zal persoonlijk vertrouw<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> de ander blijv<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>, ook al <strong>zijn</strong> er terre<strong>in</strong><strong>en</strong> waarop m<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> gedeelde belang<strong>en</strong> heeft.<br />
Ook dan zal er waarder<strong>in</strong>g <strong>en</strong> begrip voor de ander <strong>zijn</strong>.<br />
36 © Directie Begrot<strong>in</strong>gszak<strong>en</strong>, Robert Vos <strong>en</strong> R<strong>en</strong>é Witte