amsterdam. - Acehbooks.org
amsterdam. - Acehbooks.org
amsterdam. - Acehbooks.org
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
18 GROEP I. l e<br />
Klasse.<br />
naar Java (1846) in het Nederlandsch vertaald. Dezelfde onderscheiding<br />
ware wel verdiend door d'Almeida's Life in Java (2<br />
deelen, Londen, 1864). Perelaer's Twaalfhonderd palen over<br />
Midden-Java, oorspronkelijk verschenen in den Militairen Spectator<br />
(1868), verdiende alleszins den herdruk in des schrijvers<br />
sprokkelingen, uitgegeven onder den titel Uit de oude doos<br />
(1883). De voorbijgaande bezoeken door Fransche, Engelsche,<br />
Duitsche, Italiaansche, Oostenrijksche en Deensche reizigers,<br />
zooals d'Argout, Fontanier, Lavollée, Devay, Comte de Beauvoir,<br />
Duret, — Davidson, Money, Laird, Wedderburn, — Ratzeburg,<br />
Jagor, von Richthofen, Zöller, Seelhorst,— von Scherzer,<br />
von Hochstetter, Lehnert, — Bottoni, — Steen Bille, van<br />
tijd tot tijd aan Java gebracht, hebben aanleiding gegeven tot<br />
vele oppervlakkige beschrijvingen en onbekookte beschouwingen,<br />
maar soms ook bewezen hoe weinig tijds voor een kundig<br />
en geniaal man genoeg is, om belangrijke gegevens voor de<br />
wetenschap op te zamelen (von Richthofen, von Hochstetter)<br />
en over sociale toestanden een scherpzinnig oordeel te vellen<br />
(Money, Wedderburn). Bijzondere vermelding verdient nog het<br />
verhaal der reizen over Java van den Regent van Brebes, dat<br />
dit kundige Javaansche hoofd ten behoeve zijner landgenooten<br />
onder den pseudoniem Poerwa Lelana heeft in het licht gegeven.<br />
De Nederlandsche literatuur over Borneo is niet onbelangrijk,<br />
maar, voor zoover de geographische betreft (ethnologische<br />
en historische geschriften komen elders ter sprake), meest in<br />
tijdschriften of algemeene werken over Ned. Indië vervat. Prof.<br />
Veth wijdde echter een uitgebreid werk aan de Wester-afdeeling<br />
(Borneo's Wester-af'deeling, geographisch, statistisch., historisch,<br />
voorafgegaan door eene algemeene schets des ganschen<br />
eilands, 2 deelen, 1854); de reizen van Schwaner en Bock<br />
werden reeds vroeger vermeld. Indien men de literatuur alleen<br />
naar afzonderlijke werken beoordeelt, schijnt de Engelsche, ofschoon<br />
die zich grootendeels tot het noordwestelijke deel bepaalt<br />
(men denke aan de werken van Keppel, Mundy, Belcher, Marryat,<br />
Low, St. John, Charles Brooke, Boyle, Templer, Burbidge,<br />
Hatton enz.), verre het overwicht te hebben over de<br />
Nederlandsche; doch hoe onjuist dit oordeel zou zijn, kan blijken<br />
zoowel uit de lijst van geraadpleegde geschriften, die Prof.<br />
Veth vóór zijn zooeven vermeld werk heeft geplaatst, als uit<br />
hetgeen hij in de voorrede voor v. Rosenberg's „Malayische Archipel"<br />
over vroegere en latere onderzoekingen en opnemingen<br />
op Borneo door Nederlanders en vreemdelingen in Nederlandsehen<br />
dienst heeft medegedeeld.