De classificaties van de praktijk van de verpleegkundige zorg - FOD ...
De classificaties van de praktijk van de verpleegkundige zorg - FOD ...
De classificaties van de praktijk van de verpleegkundige zorg - FOD ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>De</strong> <strong>classificaties</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>praktijk</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>verpleegkundige</strong> <strong>zorg</strong><br />
M.TH CELIS-GERADIN<br />
CELIS GERADIN<br />
<strong>FOD</strong> Volksgezondheid /Classificaties<br />
Classificaties en terminologie/<br />
Juni 2009
<strong>De</strong> <strong>verpleegkundige</strong> <strong>zorg</strong> kan<br />
slechts wor<strong>de</strong>n geregistreerd als er<br />
een co<strong>de</strong>ersysteem of een<br />
eenvormig taalgebruik bestaat<br />
waardoor <strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong><br />
<strong>praktijk</strong> coherent kan wor<strong>de</strong>n<br />
beschreven.<br />
beschreven<br />
<strong>De</strong><br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
<strong>De</strong> internationale classificatie <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
WGO<br />
- ICF : International Classification of<br />
Functioning,<br />
Functioning,<br />
Disability and Health : hierin is <strong>de</strong><br />
mens en zijn leefmilieu opgenomen (Organische Organische<br />
functies en anatomische structuren, structuren,<br />
activiteiten en<br />
<strong>de</strong>elname en milieufactoren).<br />
milieufactoren).<br />
<strong>De</strong> ICF is zeer ruim. ruim.<br />
Hierin is on<strong>de</strong>r meer <strong>de</strong><br />
ziekte, ziekte,<br />
<strong>de</strong> handicap, maar ook het welzijn<br />
opgenomen.<br />
opgenomen<br />
http://www.who.int/classifications/icf/en/<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
710Functies<br />
b7108An<strong>de</strong>re<br />
b7109Niet<br />
b720Functies<br />
b7208An<strong>de</strong>re<br />
b7209Niet<br />
d498An<strong>de</strong>re<br />
d499Niet<br />
E120<br />
D Activiteiten en <strong>de</strong>elname<br />
b710Functies betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gewrichten<br />
b7108An<strong>de</strong>re toegelichte functies betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gewrichten<br />
b7109Niet-toegelichte toegelichte functies betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gewrichten<br />
b720Functies betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> been<strong>de</strong>ren<br />
b7208An<strong>de</strong>re toegelichte functies betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gewrichten<br />
b7209Niet-toegelichte toegelichte functies betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gewrichten<br />
d498An<strong>de</strong>re toegelichte activiteiten betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit<br />
d499Niet-toegelichte toegelichte activiteiten betreffen<strong>de</strong> <strong>de</strong> mobiliteit<br />
E120Technische Technische producten en systemen om <strong>de</strong> mobiliteit en het transport binnen en buiten te<br />
vergemakkelijken<br />
e1200Algemene technische producten en systemen voor <strong>de</strong> mobiliteit en het transport binnen en<br />
buiten <strong>de</strong> gebouwen te vergemakkelijken<br />
e1201Technische on<strong>de</strong>rsteuning bij <strong>de</strong> mobiliteit en het transport binnen en buiten <strong>de</strong> gebouwen<br />
e1208An<strong>de</strong>re toegelichte technische producten en systemen voor <strong>de</strong> mobiliteit en het transport<br />
binnen en buiten <strong>de</strong> gebouwen<br />
e1209Niet-toegelichte toegelichte technische producten en systemen voor <strong>de</strong> mobiliteit en het transport binnen<br />
en buiten <strong>de</strong> gebouwen<br />
e1200Algemene<br />
e1201Technische<br />
e1208An<strong>de</strong>re<br />
e1209Niet<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
<strong>De</strong> classificatie <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
IRV (Internationale Raad voor<br />
Verpleegkun<strong>de</strong>)<br />
Verpleegkun<strong>de</strong><br />
<strong>De</strong> ICNP® ICNP (International Classification for<br />
Nursing Practice) in het Ne<strong>de</strong>rlands: Ne<strong>de</strong>rlands:<br />
<strong>de</strong><br />
internationale classificatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>praktijk</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong> <strong>zorg</strong>. <strong>zorg</strong><br />
http://www.icn.ch/icnpf.htm<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
<strong>De</strong> ICNP-catalogi ®<br />
Beantwoor<strong>de</strong>n aan een praktische behoefte in het<br />
ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>van</strong> informatiesystemen<br />
voor <strong>de</strong> gezondheid<br />
Beschrijven <strong>verpleegkundige</strong> diagnoses,<br />
interventies en resultaten<br />
Hebben het voor<strong>de</strong>el om integraal <strong>de</strong>el uit te<br />
maken <strong>van</strong> een eenvormig <strong>verpleegkundige</strong> taal<br />
die het mogelijk maakt om een link te maken met<br />
an<strong>de</strong>re systemen voor <strong>de</strong> classificatie <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>verpleegkundige</strong> <strong>zorg</strong>.<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Catalogussen voor <strong>de</strong> cliënt cli nt<br />
Het ka<strong>de</strong>r waarin <strong>de</strong> catalogussen een geheel vormen<br />
ICNP® verbindt <strong>de</strong> cliënten en hun<br />
gezondheidsprioriteiten<br />
<strong>De</strong> ‘cliënt’ wordt enerzijds ge<strong>de</strong>finieerd als subject <strong>van</strong> een<br />
diagnose en an<strong>de</strong>rzijds als rechthebben<strong>de</strong> op een<br />
interventie (IRV 2005).<br />
<strong>De</strong> ‘cliënten’ zijn allen personen, families en<br />
gemeenschappen die <strong>verpleegkundige</strong> <strong>zorg</strong> krijgen.<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Terminologisch ISO-referentiemo<strong>de</strong>l<br />
voor <strong>verpleegkundige</strong> diagnoses (IRV)<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Formulering <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong><br />
diagnose<br />
In het ISO-mo<strong>de</strong>l berust <strong>de</strong> formulering <strong>van</strong><br />
een <strong>verpleegkundige</strong> diagnose verplicht op<br />
een focus en een oor<strong>de</strong>el (of beoor<strong>de</strong>ling).<br />
<strong>De</strong> an<strong>de</strong>re elementen zijn facultatief.<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
<strong>De</strong> <strong>verpleegkundige</strong> diagnoses<br />
<strong>De</strong> classificatie <strong>van</strong> <strong>verpleegkundige</strong><br />
diagnoses <strong>van</strong> NANDA-International<br />
NANDA International<br />
(vroeger vroeger ANADI of NANDA)<br />
Opmerking: Opmerking:<br />
CARPENITO is geen<br />
classificatie. classificatie.<br />
Hier wordt <strong>de</strong> NANDA- NANDA<br />
International classificatie gebruikt zoals<br />
DOENGES en MOORHOUSE<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
NANDA -International<br />
International<br />
In 2002 is NANDA NANDA<br />
International gewor<strong>de</strong>n. gewor<strong>de</strong>n <strong>De</strong> classificatie <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong> diagnoses is immers<br />
beschikbaar in verschillen<strong>de</strong> talen, talen,<br />
on<strong>de</strong>r<br />
meer in het Duits, Engels (Verenig<strong>de</strong> ( Verenig<strong>de</strong> Staten<br />
en Engeland), Engeland),<br />
Chinees, Chinees,<br />
<strong>De</strong>ens, <strong>De</strong>ens,<br />
Spaans, Spaans,<br />
Frans, Ijslands, Ijslands,<br />
Italiaans, Italiaans,<br />
Japans, Japans,<br />
Ne<strong>de</strong>rlands,<br />
Ne<strong>de</strong>rlands,<br />
Noors en Portugees.<br />
Portugees<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
NANDA -International<br />
International<br />
Van oorspronkelijk 40 diagnoses, zijn we<br />
momenteel geëvolueerd<br />
ge volueerd naar 188 diagnoses. Sinds<br />
1992 is <strong>de</strong> vertaling naar het Frans gedaan door<br />
AFEDI [1]en [1] en AQCSI[2] AQCSI[2]<br />
.<br />
[1] AFEDI : Association francophone européenne europ enne<br />
<strong>de</strong>s diagnostics, interventions et résultats r sultats<br />
infirmiers www.afedi.com<br />
[2] AQCSI : Association québécoise qu coise <strong>de</strong>s<br />
classifications <strong>de</strong> soins infirmiers<br />
http://www.aqcsi.org/<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
ACENDIO Association for Common<br />
European Nursing Diagnosis, Interventions<br />
& Outcomes<br />
= Engelstalige Europese vereniging voor<br />
Verpleegkundige Zorg, Interventies en<br />
Resultaten<br />
www.ACENDIO.NET<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Taxonomie II: meerassig<br />
As 1: diagnostische concept<br />
As 2: subject <strong>van</strong> <strong>de</strong> diagnose (persoon ( persoon, , familie, familie,<br />
groep, groep,<br />
gemeenschap)<br />
gemeenschap<br />
As 3: oor<strong>de</strong>el (oneffici onefficiënt nt, , verstoord) verstoord<br />
As 4: topologie (lichaams<strong>de</strong>len<br />
( lichaams<strong>de</strong>len of -streken streken)<br />
As 5: leeftijd (zuigeling zuigeling, , kind, kind,<br />
volwassene)<br />
volwassene<br />
As 6: tijd (acuut acuut tot chronisch, chronisch,<br />
periodiek, periodiek,<br />
continu)<br />
As 7: soort diagnose (welzijn ( welzijn, , bevor<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gezondheid,<br />
gezondheid,<br />
risico op .., huidig)<br />
huidig<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
FIGUUR 2.3 HET MODEL NANDA-I OM EEN VERPLEEGKUNDIGE<br />
DIAGNOSE OP TE STELLEN<br />
Diagnostische concept Oor<strong>de</strong>el<br />
(As I) (As 3)<br />
Soort<br />
diagnose Tijd<br />
(As 7) As 6<br />
Typologie<br />
(As 4) Subject <strong>van</strong> <strong>de</strong> diagnose<br />
(As 2)<br />
Leeftijd<br />
(As 5)<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Figuur 2.4 HET NANDI-I MODEL TOEGEPAST OP EEN HUIDIGE<br />
VERPLEEGKUNDIGE DIAGNOSE: onefficiënte aanpassingsstrategieën<br />
Aanpassingsstrategieën Onefficiënt<br />
(As 1) (As 3)<br />
N/A<br />
(As 4) [Persoon]<br />
(Axe 2)<br />
N/A<br />
(As 5)<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009<br />
[huidig] N/A<br />
(As 7) (As 6)
Figuur 2.6 HET NANDI-I MODEL TOEGEPAST OP EEN VERPLEEGKUNDIGE<br />
DIAGNOSE INZAKE BEVORDERING VAN DE GEZONDHEID:<br />
Motivatie <strong>van</strong> een familie om haar aanpassingsstrategieën<br />
te verbeteren<br />
Aanpassingsstrategieën Te verbeteren motivatie<br />
(As I) (As 3)<br />
N/A<br />
(As 4) Familie<br />
(As 2)<br />
N/A<br />
(As 5)<br />
[Bevor<strong>de</strong>ring N/A<br />
v/d gezondheid] (As 6)<br />
(As 7)<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Verpleegkundige diagnoses<br />
NANDA-I I ICNP®-Catalogus<br />
ICNP Catalogus<br />
NANDA<br />
_________________________________________________________________________________________________________<br />
_________________________________________________________________________________________________________<br />
____________<br />
Acute pijn Acute pijn<br />
Slapeloosheid Slapeloosheid<br />
Paradoxe incontinentie Paradoxe incontinentie<br />
Niet-effici Niet efficiënt nt vrijmaken Beperkt vrijmaken v/d<br />
v/d luchtwegen luchtwegen<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Structuur<br />
Taxonomie II NANDA -I<br />
Structuur <strong>van</strong> <strong>de</strong> co<strong>de</strong> is een geheel getal <strong>van</strong> 32<br />
bits (of structuur <strong>van</strong> <strong>de</strong> co<strong>de</strong>: 5 karakters): karakters):<br />
voorziet <strong>de</strong> evolutie <strong>van</strong> <strong>de</strong> structuur <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
classificatie zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> co<strong>de</strong>s te moeten<br />
veran<strong>de</strong>ren in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> herzieningen,<br />
herzieningen,<br />
verbeteringen of het toevoegen <strong>van</strong> diagnoses.<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Taxonomie II NANDA-I NANDA I<br />
Integratie in National Library of<br />
Medicine’s Medicine ( NLM)<br />
Integratie in Unified Medical Language<br />
System ( UMLS )<br />
Geregistreerd bij Health Level 7 ( HL7)<br />
Gemo<strong>de</strong>liseerd in SNOMED –CT CT als<br />
genormaliseer<strong>de</strong> terminologie<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
NIC: Interventies<br />
<strong>De</strong> classificatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> interventies<br />
in <strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong> <strong>zorg</strong> (CISI)<br />
of NIC (Nursing-Interventions<br />
(Nursing Interventions<br />
Classification)<br />
5<strong>de</strong> uitgave: uitgave:<br />
542 interventies<br />
Voorgesteld door IOWA<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Terminologisch ISO-referentiemo<strong>de</strong>l<br />
voor <strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong> interventies<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
NIC 78 interventies<br />
Want noodzaak <strong>van</strong> een NMDS<br />
Gebruikt voor <strong>de</strong> registratie <strong>van</strong> VG-MZG VG MZG<br />
want mogelijkheid tot registratie en<br />
mogelijkheid tot co<strong>de</strong>ren<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Interventies<br />
NIC ICNP®-catalogus<br />
ICNP atalogus<br />
____________________________________________________________________________________________________________________<br />
Toediening <strong>van</strong> bloed- Toediening v/e bloedtherapie<br />
producten (products) (therapy )<br />
Maatregelen bij pijn On<strong>de</strong>rsteuning bij pijncontrole<br />
On<strong>de</strong>rsteuning bij On<strong>de</strong>rsteuning bij<br />
persoonlijke <strong>zorg</strong> persoonlijke <strong>zorg</strong><br />
Verbetering zelfwaar<strong>de</strong> Aanmoediging om zelfwaar<strong>de</strong> te<br />
(enhancement) ontplooien (promoting)<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
NOC: Resultaten<br />
<strong>De</strong> Classificatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> Resultaten<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong> <strong>zorg</strong><br />
(CRSI) of NOC (Nursing<br />
Outcomes Classification)<br />
4 <strong>de</strong> uitgave<br />
uitgave: : 385 resultaten<br />
Voorgesteld door IOWA<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
NOC: resultaten<br />
<strong>De</strong> resultaten stellen in staat <strong>de</strong><br />
impact <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>verpleegkundige</strong><br />
interventies voor <strong>de</strong> ver<strong>zorg</strong><strong>de</strong> en<br />
<strong>de</strong> ver<strong>zorg</strong>er te evalueren.<br />
evalueren<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Resultaten<br />
NOC ICNP®-Catalogus<br />
ICNP<br />
____________________________________________________________________________________________________________________<br />
Kennis Voedingsregime<br />
Angst Angst<br />
Hoop Hoop<br />
Stressfactoren voor <strong>de</strong> ver<strong>zorg</strong>er<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
<strong>De</strong> 3 <strong>classificaties</strong> diagnoses<br />
(NANDA-I)<br />
(NANDA I) interventies (NIC) en<br />
resultaten (NOC) gebruiken is<br />
interessant, interessant,<br />
vooral als men een<br />
geïnformatiseerd<br />
ge nformatiseerd dossier wenst uit<br />
te werken. werken.<br />
<strong>De</strong> links tussen <strong>de</strong> 3<br />
<strong>classificaties</strong> bestaan immers reeds.<br />
reeds<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Literatuurlijst 1<br />
NANDA International AFEDI en AQCSI « Diagnostics<br />
infirmiers. Définitions D finitions et classification 2007-2008 2007 2008 Masson<br />
2008, 388 p.<br />
Mc CLOSKEY J., BULECHEK G. « Nursing Interventions<br />
Classification» Classification Franstalige vertaling door DEDOUT<br />
CH. « Classification <strong>de</strong>s interventions <strong>de</strong> soins infirmiers.<br />
CISI. NIC Masson 2000 ,755p<br />
Mc CLOSKEY –DOCHTERMAN DOCHTERMAN J., BULECHEK G.<br />
« Nursing Interventions Classification» Classification NIC Fourth<br />
Edition Mosby 2004, 1062p<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009
Literatuurlijst 2<br />
JOHNSON M., MAAS M. «Nursing Nursing Outcomes Classification »<br />
Franstalige vertaling door ANFIIDE en AFEDI « Classification <strong>de</strong>s<br />
résultats sultats <strong>de</strong> soins infirmiers CRSI. NOC » Masson 1999, 386p<br />
MOORHEAD S., JOHNSON M., MAAS M. «Nursing Nursing Outcomes<br />
Classification » NOC » IOWA Outcomes Project . Third Edition Mosby<br />
2004<br />
CELIS-GERADIN CELIS GERADIN M.TH « La classification <strong>de</strong> la pratique <strong>de</strong>s soins<br />
infirmiers .L’alliance alliance <strong>de</strong>s 3 NNN : NANDA International, NIC et<br />
NOC »<br />
JEE <strong>de</strong> l’AFEDI l AFEDI /Bor<strong>de</strong>aux/nov.2005<br />
SPF/ Santé publique /Classifications et<br />
terminologie/ Juin 2009<br />
mthcelis@hotmail.com