Waarden en Normen - Maatschappij en Politiek
Waarden en Normen - Maatschappij en Politiek
Waarden en Normen - Maatschappij en Politiek
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
34<br />
Rec<strong>en</strong>si Gedog<strong>en</strong> ondergraaft<br />
norm<strong>en</strong><br />
WOLTER BLANKERT<br />
Gedog<strong>en</strong> of niet gedog<strong>en</strong>,<br />
dat is de vraag. De titel van<br />
de VVD-er Sander Simons<br />
laat niets aan de fantasie<br />
van de lezer over.<br />
Of dit terecht is, is in elk<br />
geval voer voor discussie.<br />
MAATSCHAPPIJ & POLITIEK • JUNI 2004<br />
In Het absolute anti-gedoogboek betoogt Sander Simons dat er aan het gedoogbeleid<br />
in Nederland e<strong>en</strong> einde moet kom<strong>en</strong>. Iets verbied<strong>en</strong> <strong>en</strong> het vervolg<strong>en</strong>s<br />
toch door de vingers zi<strong>en</strong> doet elk normbesef vervag<strong>en</strong>, is zijn boodschap.<br />
Volg<strong>en</strong>s Simons is gedog<strong>en</strong> iets typisch Nederlands, e<strong>en</strong> gevolg van de misplaatste<br />
behoefte om het iedere<strong>en</strong> naar de zin te mak<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> uitwas van het<br />
poldermodel. Hij maakt er ge<strong>en</strong> geheim van dat hij lid van de Volkspartij voor<br />
Vrijheid <strong>en</strong> Democratie (VVD) is, maar moet word<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>d dat hij zowel teg<strong>en</strong><br />
'links' als teg<strong>en</strong> 'rechts' gedog<strong>en</strong> ageert. Zo is hij <strong>en</strong>erzijds teg<strong>en</strong> het gedog<strong>en</strong><br />
van softdrugs <strong>en</strong> illegal<strong>en</strong> <strong>en</strong> anderzijds teg<strong>en</strong> het gedog<strong>en</strong> van kernc<strong>en</strong>trales<br />
<strong>en</strong> de geluidshinder van Schiphol. Regels zijn er om te word<strong>en</strong> nageleefd<br />
<strong>en</strong> het is e<strong>en</strong> taak van de overheid daar str<strong>en</strong>g op toe te zi<strong>en</strong>.<br />
Schrapp<strong>en</strong> of straff<strong>en</strong>?<br />
E<strong>en</strong> eerste vereiste daarvoor is, zo stelt hij, het schrapp<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> flink aantal<br />
voorschrift<strong>en</strong>. Regels die niet zijn te controler<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong> verdwijn<strong>en</strong>. Dat<br />
geldt speciaal voor teg<strong>en</strong>strijdige regels van de overheid.<br />
Op e<strong>en</strong> aantal punt<strong>en</strong> kost het de auteur weinig moeite om de lezer te overtuig<strong>en</strong>.<br />
Het gedog<strong>en</strong> van beroving, diefstal <strong>en</strong> inbraak is inderdaad e<strong>en</strong> mijlpaal<br />
in de geschied<strong>en</strong>is. De politie ontmoedigt het do<strong>en</strong> van aangifte door onbereikbaarheid<br />
<strong>en</strong> trainer<strong>en</strong>, de officier van justitie gaat zeld<strong>en</strong> tot vervolging<br />
over - mocht e<strong>en</strong> dief bij toeval in de arm<strong>en</strong> van de politie vall<strong>en</strong> - <strong>en</strong> als de<br />
zaak na vele maand<strong>en</strong> onverhoopt toch op de rol verschijnt, legt de rechter<br />
zeld<strong>en</strong> e<strong>en</strong> serieuze straf op. Dat dit de normloosheid <strong>en</strong> onveiligheid bevordert,<br />
valt moeilijk te ontk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. Ev<strong>en</strong>min als het gegev<strong>en</strong> dat dit tot het spel<strong>en</strong><br />
van eig<strong>en</strong> rechter uitlokt, iets waarvoor de rechterlijke macht ope<strong>en</strong>s wel belangstelling<br />
toont.<br />
Lastiger wordt het als de auteur geme<strong>en</strong>telijke steun aan illegale asielzoekers<br />
onder het gedog<strong>en</strong> schaart. Volg<strong>en</strong>s Simons wordt hier e<strong>en</strong> norm (ondergrav<strong>en</strong><br />
van het verbod van de overheid) overschred<strong>en</strong>, volg<strong>en</strong>s ander<strong>en</strong> zou het<br />
van de grootste normloosheid getuig<strong>en</strong> om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op straat te lat<strong>en</strong> creper<strong>en</strong>.<br />
Naar de m<strong>en</strong>ing van de auteur is e<strong>en</strong> antigedoogbeleid goed voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
die hun verantwoordelijkheid will<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> <strong>en</strong> slecht voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die liever<br />
ander<strong>en</strong> voor de kost<strong>en</strong> van hun lev<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> opdraai<strong>en</strong>: 'Iemand die zijn<br />
bijstandsuitkering met de auto gaat hal<strong>en</strong>, moet uitlegg<strong>en</strong> hoe dat kan.<br />
Iemand die de stad vervuilt, krijgt straf. De fiets<strong>en</strong>heler gaat naar de gevang<strong>en</strong>is.'<br />
De auteur kan best gelijk hebb<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> combinatie van e<strong>en</strong> iets actiever vervolgingsbeleid<br />
<strong>en</strong> de dreiging van e<strong>en</strong> flinke straf voldo<strong>en</strong>de is om de meest<strong>en</strong><br />
van ons weer het veilige bezit van e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> fiets te gunn<strong>en</strong>. Bij gecompliceerdere<br />
kwesties is zijn visie e<strong>en</strong> stuk minder helder. Zo maakt hij bij het school-