Waarden en Normen - Maatschappij en Politiek
Waarden en Normen - Maatschappij en Politiek
Waarden en Normen - Maatschappij en Politiek
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
oekhouding in de Ver<strong>en</strong>igde Stat<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> hogere straf op dan in Nederland.<br />
De op<strong>en</strong>baarmaking van het ware karakter<br />
van de grootste Amerikaanse<br />
dochter was daarom catastrofaal voor<br />
Ahold.<br />
De tweede blamer<strong>en</strong>de ontdekking<br />
betrof de c<strong>en</strong>trale directie in<br />
Zaandam zelf. Die bleek de accountant<br />
<strong>en</strong>kele mal<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong> bedonderd<br />
door buit<strong>en</strong>landse deelneming<strong>en</strong><br />
groter voor te stell<strong>en</strong> dan ze war<strong>en</strong>.<br />
In de Ver<strong>en</strong>igde Stat<strong>en</strong> staat<br />
alle<strong>en</strong> daarop al e<strong>en</strong> gevang<strong>en</strong>isstraf<br />
van ti<strong>en</strong> jaar. Daarbij speelde valsheid<br />
in geschrifte, dat zelfs in Nederland<br />
zes jaar kan oplever<strong>en</strong>. Op zich is het<br />
best begrijpelijk dat de financieel directeur<br />
<strong>en</strong> Van der Hoev<strong>en</strong> dit niet als<br />
serieuze vergrijp<strong>en</strong> zag<strong>en</strong> <strong>en</strong> van bewuste<br />
misleiding was misschi<strong>en</strong> niet<br />
e<strong>en</strong>s sprake. Ontluister<strong>en</strong>d blijft dat<br />
deze juridische zak<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> multinational<br />
van het formaat als Ahold - e<strong>en</strong><br />
tijdje de derde supermarktket<strong>en</strong> in de<br />
wereld - zo knullig war<strong>en</strong> geregeld.<br />
Dergelijke dubieuze zak<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
beursg<strong>en</strong>oteerd bedrijf kwetsbaar <strong>en</strong><br />
het was dan ook ge<strong>en</strong> wonder dat de<br />
koers in elkaar klapte <strong>en</strong> Ahold onder<br />
curatele van de bank<strong>en</strong> kwam. De<br />
aanstelling van e<strong>en</strong> nieuwe voorzitter<br />
van de Raad van Bestuur, Anders<br />
Moberg, leidde tot e<strong>en</strong> nieuw schandaal,<br />
nu vanwege het marktconforme<br />
karakter van zijn beloning - naar later<br />
bleek het ti<strong>en</strong>voudige van hetge<strong>en</strong> de<br />
succesvolle directeur van (het grotere)<br />
Air France toucheert.<br />
Verval van norm<strong>en</strong> <strong>en</strong> waard<strong>en</strong> bracht<br />
Ahold aan de afgrond. Of het bedrijf<br />
alsnog daarin stort, hangt vooral af<br />
van de Amerikaanse autoriteit<strong>en</strong>.<br />
Zelfverrijk<strong>en</strong>de reg<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Het kabaal over de beloning van<br />
Ahold-topman Moberg plaatste het<br />
verval van normbesef in het<br />
Nederlandse bedrijfslev<strong>en</strong> in het algeme<strong>en</strong><br />
in de schijnwerpers. De markt-<br />
conforme beloning blijkt voor de reg<strong>en</strong>t<strong>en</strong>klasse<br />
die het Nederlandse bedrijfslev<strong>en</strong><br />
bestiert immers de standaardsmoes<br />
om zichzelf te verrijk<strong>en</strong>.<br />
Waarom reg<strong>en</strong>t<strong>en</strong>klasse?<br />
Het gaat niet om ondernemers, maar<br />
om bestuurders. Zij lop<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> risico<br />
bij e<strong>en</strong> teloorgang van het bedrijf.<br />
Zoals voorhe<strong>en</strong> de reg<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, word<strong>en</strong><br />
zij door coöptatie gekoz<strong>en</strong>. De Raad<br />
van Commissariss<strong>en</strong>, die zelf zijn<br />
nieuwe led<strong>en</strong> aanwijst, b<strong>en</strong>oemt de<br />
Raad van Bestuur, de directie. Veel led<strong>en</strong><br />
van de Raad van Bestuur zitt<strong>en</strong> in<br />
de Raad van Commissariss<strong>en</strong> van andere<br />
bedrijv<strong>en</strong>. Hoewel zij ge<strong>en</strong> bedrijfsrisico<br />
lop<strong>en</strong>, word<strong>en</strong> zij beloond<br />
alsof dat wel het geval is.<br />
Hier ge<strong>en</strong> ministerssalaris<br />
als basis, ook niet het dubbele,<br />
maar in veel gevall<strong>en</strong><br />
het ti<strong>en</strong>voudige of meer.<br />
Daarnaast is veelal e<strong>en</strong> optieregeling<br />
van kracht,<br />
waardoor het e<strong>en</strong> persoonlijk<br />
belang wordt om de<br />
koers omhoog te stuw<strong>en</strong>.<br />
Deze nieuwe reg<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gev<strong>en</strong><br />
hun echtg<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
neefjes ge<strong>en</strong> goed betaalde<br />
schertsfuncties in het bedrijf,<br />
maar dat is ook niet<br />
nodig. Als ze het e<strong>en</strong> paar<br />
jaar volhoud<strong>en</strong>, zijn hun<br />
salaris <strong>en</strong> andere rev<strong>en</strong>u<strong>en</strong><br />
immers toereik<strong>en</strong>d om hun<br />
kinder<strong>en</strong> <strong>en</strong> kindskinder<strong>en</strong><br />
van elke arbeidsplicht vrij<br />
te stell<strong>en</strong>. Bestuurders mak<strong>en</strong><br />
hun eig<strong>en</strong> salaris<br />
marktconform, waarbij zij zich steeds<br />
aan de Ver<strong>en</strong>igde Stat<strong>en</strong> spiegel<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> slecht voorbeeld, omdat bestuurders<br />
daar serieuze risico's lop<strong>en</strong>. Het<br />
(lage) salaris van de directeur van Air<br />
France toont de selectiviteit van de<br />
voorbeeld<strong>en</strong> aan.<br />
Deze 'exhibitionistische zelfverrijking'<br />
(e<strong>en</strong> uitdrukking van Wim Kok, die er<br />
nu, al of niet van harte, volop aan<br />
<strong>Waard<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> Norm<strong>en</strong><br />
MAATSCHAPPIJ & POLITIEK • JUNI 2004 23