MORELE WEGWIJZERS - HU Onderzoek - Hogeschool Utrecht
MORELE WEGWIJZERS - HU Onderzoek - Hogeschool Utrecht
MORELE WEGWIJZERS - HU Onderzoek - Hogeschool Utrecht
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Aanbevelingen en discussiepunten<br />
132<br />
M o r e l e w e g w i j z e r s<br />
vooral de personen in het project betrokken die toch al reflecteren op morele<br />
vragen, hier extra gevoelig voor zijn, of er een bovengemiddelde interesse voor<br />
hebben? Deze vraag kunnen we hier niet beantwoorden, maar uitgaand van de<br />
veronderstelling dat het hier moreel sensitieve personen betreft, is de noodzaak<br />
om ook andere collega’s in het veld aan te zetten tot reflectie evident.<br />
• Wij constateren dat er in de onderzochte organisaties geen expliciet ‘moreel discours’<br />
gehanteerd wordt om over de morele dimensie van het werk te praten. Dat<br />
wil zeggen dat er geen morele taal is om situaties te duiden in termen van de<br />
normen en waarden die er in besloten liggen. Deze morele vragen, en de daarin<br />
besloten normen en waarden, komen wel aan bod, maar veeleer niet vanuit een<br />
moreel perspectief. Een belangrijk discussiepunt is de vraag in hoeverre het voor<br />
morele reflectie nodig is om een dergelijk moreel discours te hanteren (zie aanbeveling<br />
1). Wij willen er op wijzen dat de eigen overlegvormen die organisaties<br />
hanteren veelal tot tevredenheid stemmen en een functie lijken te vervullen in<br />
het omgaan met morele vragen. Tegelijkertijd laat dit onderzoek zien dat het ook<br />
een meerwaarde kan hebben om een expliciet moreel taalgebruik te hanteren: de<br />
betrokken professionals vonden in een aantal gevallen dat ze door de deelname<br />
aan de interviews en de focusgroepen, veel bewuster de morele dimensie konden<br />
waarnemen. Bovendien was een aantal van hen van mening dat in de reeds bestaande<br />
overleggen de nadruk op reflectie en intervisie vergroot zou kunnen<br />
worden, ook ten behoeve van het bespreken van morele vragen.<br />
• In voorgaande hoofdstukken is expliciet aan de orde gekomen dat organisaties<br />
niet in een maatschappelijk vacuüm opereren: zij werken samen met andere organisaties,<br />
komen in aanraking met maatschappelijke opvattingen en wettelijke<br />
kaders. In dit verband is het niet alleen van belang om na te denken over vormen<br />
van morele reflectie die tussen organisaties en instanties plaatsvinden (zie derde<br />
suggestie voor nader onderzoek), maar ook om als organisatie (c.q. bundeling<br />
van organisaties) die hulp verleent (c.q. verlenen) aan jonge moeders een standpunt<br />
in te nemen in het maatschappelijk debat over de morele vragen die rondom<br />
deze cliënten en hun kinderen ontstaan binnen onze samenleving. Interne reflectie<br />
lijkt immers niet afdoende om te dealen met de morele vragen die veroorzaakt<br />
worden in het contact met de omgeving.<br />
• In hoofdstuk 2 is er op gewezen dat er in de literatuur over moraliteit in de welzijnssector,<br />
veel aandacht uitgaat naar normatieve professionalisering. Normatieve<br />
professionalisering is daarbij omschreven als: “de bewustwording van professionals<br />
van het krachtenveld van normen waarin zij zich bevinden. Het gaat<br />
hier om maatschappelijke, organisatorische, professionele en persoonlijke normen.<br />
Deze bewustwording geeft de professional steeds weer aanleiding om te<br />
zoeken naar de juiste rechtvaardigingsgrond voor het professionele handelen.<br />
Die rechtvaardiging kan per situatie verschillen en vraagt steeds weer om een<br />
afweging, zowel vooraf, tijdens, als na het handelen.” (Jacobs et al, 2008, p. 12).<br />
Het opvallende is dat deze normatieve professionalisering veel verwacht van de<br />
professional: deze moet zich bewust zijn van de normen en waarden die haar<br />
omringen, en dient te zoeken naar de rechtvaardigingsgrond voor haar handelen.<br />
De ervaringen van de hulpverleners en leidinggevenden die wij gesproken hebben<br />
laten echter zien dat hierin ook iets verwacht kan en mag worden van de organisaties<br />
waarin deze professionals werkzaam zijn. Daarbij zijn 2 discussiepunten<br />
van belang: