MORELE WEGWIJZERS - HU Onderzoek - Hogeschool Utrecht
MORELE WEGWIJZERS - HU Onderzoek - Hogeschool Utrecht
MORELE WEGWIJZERS - HU Onderzoek - Hogeschool Utrecht
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Positiebepaling<br />
10<br />
M o r e l e w e g w i j z e r s<br />
mbo- of hbo-opleiding hebben genoten en werkzaam zijn in de welzijnssector 2. Meer<br />
precies gaat het in dit project om sociale professionals die werkzaam zijn in de ambulante<br />
dan wel residentiële hulp- en/of dienstverlening aan adolescente moeders. In het<br />
vervolg van dit verslag zullen ook de woorden ‘uitvoerende professional’ en ‘hulpverlener’<br />
worden gebruikt om de sociale professional aan te duiden. We zullen spreken over<br />
‘leidinggevenden’ en ‘managers’ om de personen die leiding geven aan sociale professionals<br />
aan te duiden. In bijlage A wordt beschreven welke opleiding elk van de respondenten<br />
heeft genoten, en wat hun precieze functie is.<br />
2.2 DE STAND VAN ZAKEN<br />
“Wie in de zorg werkt, wordt onvermijdelijk geconfronteerd met ethische kwesties”, zo<br />
stellen Bauduin en Kanne (2009, p. 9), een stelling die wat ons betreft gerust verbreed<br />
kan worden naar de zorg- en welzijnssector. Zorg kan in dit verband breder gedefinieerd<br />
worden, en heeft niet alleen betrekking op de paramedische sector die allerlei geneeskundige<br />
of verpleegkundige handelingen verricht, maar ook op diegenen die zorg<br />
dragen voor anderen in de breedste zin van het woord. Zorg dragen voor anderen heeft<br />
een expliciete morele dimensie (Van Heijst, 2005; Van der Arend & Gastmans, 1993), zo<br />
ook voor de professionals die in de welzijnssector hun hulp en diensten aan hulpbehoevenden<br />
aanbieden. Beroepsgroepen hebben een “centrale waarde” (Rothfusz, 2008,<br />
p. 103), een maatschappelijke opdracht waarin een waardeoriëntatie besloten ligt<br />
(Berghmans, 1998). Deze morele dimensie van het werk als professional komt expliciet<br />
tot uitdrukking in beroepsprofielen en beroepscodes. Net als in de zorgsector hebben<br />
professies in het sociaal en maatschappelijk werk deze in de afgelopen decennia ontwikkeld.<br />
In het Beroepsprofiel van de Maatschappelijk Werker (Jagt, 2009) wordt expliciet<br />
gewag gemaakt van het feit dat de interventies van maatschappelijk werkers altijd<br />
waardegebonden zijn en wordt onderstreept dat normatieve professionaliteit,<br />
naast technisch-instrumentele en persoonlijke professionaliteit, deel uitmaakt van de<br />
professionaliteit van de maatschappelijk werker. Maatschappelijk werkers hebben<br />
daarnaast een beroepscode, waarin de centrale waarde van het beroep wordt verwoord<br />
en een beroepsmoraal is vastgelegd 3. Ook voor pedagogen en de vakgebieden<br />
2 In de zorg- en welzijnssector doet ook de term ‘social work/ sociaal werk’ en ‘social worker/sociaal<br />
werker’ steeds vaker opgeldt. Social work kan daarbij verschillende betekenissen<br />
hebben, en kan een beroependomein (alle beroepen in de zorg- en welzijnssector), een sector<br />
(zorg en welzijn), een specifiek beroep (maatschappelijk werker) en een kennisdomein aanduiden<br />
(Van Ewijk, Spierings & Wijnen, 2007, p. 36/37). Hier gebruiken we dus een sectoraanduiding,<br />
welke zich echter enkel richt op de welzijnssector.<br />
3 In 2010 is de Code voor de Maatschappelijk Werker herzien. Op het moment van schrijven van<br />
deze rapportage, was deze nieuwe code echter nog niet gepubliceerd. In de code uit 1999 wordt<br />
de centrale waarde van het beroep echter als volgt geformuleerd: “De maatschappelijk werker<br />
bevordert primair het optimaal tot zijn recht komen van de persoon in wisselwerking met zijn<br />
omgeving. Hij waakt ervoor dat zijn deskundigheid niet wordt gebruikt voor belangen die in<br />
strijd zijn met de doelstellingen van het beroep”. In de nieuwe code wordt hieraan toegevoegd<br />
dat cliënten gestimuleerd worden om hun eigen verantwoordelijkheid op te pakken om tot hun<br />
recht te komen (empowerment) (www.buitinkbeleidsadvies.nl, geraadpleegd op 17 september<br />
2010). Bovendien is een geheel nieuw hoofdstuk “De verhouding tot de samenleving” met de<br />
signaleringsplicht toegevoegd, welke de maatschappelijke functie van het beroep als beroepswaarde<br />
bekrachtigt (www.buitinkbeleidsadvies.nl, geraadpleegd op 17 september 2010). In de<br />
relatie met de cliënt legt de code de nadruk op het belang van respect voor de cliënt en de erkenning<br />
van de verantwoordelijkheid voor het eigen handelen van de cliënt (Jansen, 2002 ). Autonomie<br />
en zelfredzaamheid zijn daarmee waarden die ten grondslag liggen aan de code.