Onderzoek naar de maatschappelijke effecten van niet en verkeerd ...
Onderzoek naar de maatschappelijke effecten van niet en verkeerd ...
Onderzoek naar de maatschappelijke effecten van niet en verkeerd ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong> <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA<br />
(Fase 1)<br />
In opdracht <strong>van</strong><br />
het ministerie <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties<br />
DGBK | Bureau Verk<strong>en</strong>ning<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong><br />
Dit on<strong>de</strong>rzoek is uitgevoerd in opdracht <strong>van</strong> het ministerie <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties. De verantwoor<strong>de</strong>lijkheid voor <strong>de</strong> inhoud <strong>van</strong> het on<strong>de</strong>rzoek berust bij<br />
<strong>de</strong> auteurs. De inhoud vormt <strong>niet</strong> per <strong>de</strong>finitie e<strong>en</strong> weergave <strong>van</strong> het standpunt <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Minister <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> koninkrijksrelaties<br />
IDManagem<strong>en</strong>t C<strong>en</strong>tre<br />
in sam<strong>en</strong>werking met Consi<strong>de</strong>rati<br />
6 <strong>de</strong>cember 2012<br />
V1.0 (Definitief)
Inhoudsopgave<br />
Managem<strong>en</strong>tsam<strong>en</strong>vatting ................................................................................. 5<br />
1 Inleiding ........................................................................................................ 11<br />
1.1 Aanleiding ...................................................................................................11<br />
1.2 Vraagstelling ...............................................................................................11<br />
1.3 Scope <strong>en</strong> afbak<strong>en</strong>ing ....................................................................................11<br />
1.4 Aanpak <strong>en</strong> verantwoording ............................................................................11<br />
1.5 Opmerking vooraf over <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s ....................................12<br />
2 Van GBA <strong>naar</strong> BRP ......................................................................................... 13<br />
2.1 Inleiding .....................................................................................................13<br />
2.2 De GBA <strong>en</strong> <strong>de</strong> RNI ........................................................................................13<br />
2.2.1 GBA-stelsel ...........................................................................................13<br />
2.2.2 De RNI..................................................................................................14<br />
2.3 Het BRP-stelsel ............................................................................................14<br />
2.4 Kwaliteitsborging .........................................................................................15<br />
2.4.1 Diversiteit bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> ........................................................................15<br />
2.4.2 Terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing ............................................................................15<br />
3 Niet <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA .................................... 17<br />
3.1 Inleiding .....................................................................................................17<br />
3.2 Drie on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n doelgroep<strong>en</strong> ....................................................................17<br />
3.2.1 Verkeerd geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> ............................................................17<br />
3.2.2 Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong> (VOW) ....................................................18<br />
3.2.3 Niet-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> ..................................................................20<br />
3.3 Na<strong>de</strong>re segm<strong>en</strong>tatie op basis <strong>van</strong> gedrag: omissie <strong>en</strong> commissie .......................21<br />
3.3.1 Onwet<strong>en</strong><strong>de</strong> of onverschillige burger (omissie) ............................................21<br />
3.3.2 Calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burger (commissie) .............................................................21<br />
3.4 Sam<strong>en</strong>vatting ..............................................................................................22<br />
4 Maatschappelijke <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
GBA .................................................................................................................. 24<br />
4.1 Inleiding .....................................................................................................24<br />
4.2. Maatschappelijke <strong>effect<strong>en</strong></strong> ............................................................................24<br />
2
4.2.1 Extra uitvoeringslast<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> overheid ...................................................24<br />
4.2.2 Financiële scha<strong>de</strong> ...................................................................................25<br />
4.2.3 Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n....................................................................25<br />
4.2.4 Overige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> ...........................................................25<br />
4.3 Afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA ...................................................................................25<br />
4.3.1 Grootste Afnemers GBA ..........................................................................26<br />
4.3.2 Clustering afnemers GBA ........................................................................27<br />
4.3.3 Belang <strong>van</strong> het GBA-adres voor afnemers <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n ..................................27<br />
4.4 Analyse <strong>en</strong> overzicht meest rele<strong>van</strong>te woon- & leefsituatie afhankelijke regeling<strong>en</strong><br />
.......................................................................................................................28<br />
4.4.1 Fiscale sector .........................................................................................29<br />
4.4.2 Veiligheid & Justitie ................................................................................33<br />
4.4.3 Sociale zekerheid ...................................................................................34<br />
4.4.4 Gezondheidszorg ....................................................................................40<br />
4.4.5 On<strong>de</strong>rwijs .............................................................................................41<br />
4.5. Conclusies <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> ............................................................43<br />
4.5.1 Wat zijn <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> verkeer<strong>de</strong> of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> GBA<br />
registraties? ...................................................................................................43<br />
4.5.2 Wat is <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> aan welke groep<strong>en</strong> zijn <strong>de</strong>ze<br />
<strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> toe te rek<strong>en</strong><strong>en</strong>? ........................................................44<br />
4.5.3 Sam<strong>en</strong>vatting <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>: schema ......................................46<br />
4.5.4 Sam<strong>en</strong>vatting <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>: toelichting ..................................47<br />
4.5.5 Hoe <strong>de</strong> na<strong>de</strong>lige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong>? ...........................49<br />
5 Aanbeveling<strong>en</strong> ............................................................................................... 50<br />
5.1 Inleiding .....................................................................................................50<br />
5.2 Algem<strong>en</strong>e constatering<strong>en</strong> ..............................................................................50<br />
5.2.1 GBA k<strong>en</strong>t één adres ................................................................................50<br />
5.2.2 GBA is e<strong>en</strong> verblijfsregister .....................................................................50<br />
5.2.3 Kleine overheid versus handhavingsverwachting<strong>en</strong> .....................................51<br />
5.2.4 Vertrouw<strong>en</strong> versus wantrouw<strong>en</strong> ...............................................................51<br />
5.3 Uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> voor versterking <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteitsborging om<br />
aantal <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> <strong>en</strong> VOW’ers terug te dring<strong>en</strong> .....................51<br />
5.3.1 Uitgangspunt<strong>en</strong> .....................................................................................51<br />
5.3.2 Maatregel<strong>en</strong> ..........................................................................................52<br />
5.4 Vervolgactiviteit<strong>en</strong> .......................................................................................53<br />
3
6 Bijlag<strong>en</strong> ......................................................................................................... 54<br />
App<strong>en</strong>dix A: Bronn<strong>en</strong> / docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> .....................................................................54<br />
App<strong>en</strong>dix B: Bronn<strong>en</strong> / geïnterview<strong>de</strong> person<strong>en</strong> ....................................................60<br />
App<strong>en</strong>dix C: Begripp<strong>en</strong>lijst ..................................................................................61<br />
App<strong>en</strong>dix D: Overzicht adresafhankelijke regeling<strong>en</strong> ..............................................62<br />
App<strong>en</strong>dix E: Adresafhankelijke regeling<strong>en</strong> per artikel .............................................66<br />
App<strong>en</strong>dix F: Schematische weergave <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> casuïstiek ...............74<br />
4
Managem<strong>en</strong>tsam<strong>en</strong>vatting<br />
Opdracht<br />
In opdracht <strong>van</strong> het ministerie <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties (BZK) heeft<br />
IDManagem<strong>en</strong>t C<strong>en</strong>tre (IDMC) in sam<strong>en</strong>werking met Consi<strong>de</strong>rati e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzoek uitgevoerd <strong>naar</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> Geme<strong>en</strong>telijke<br />
basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s (GBA).<br />
In het on<strong>de</strong>rzoek staan <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoeksvrag<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal:<br />
Welke doelgroep<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> zijn er <strong>en</strong> wat is <strong>de</strong><br />
om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze groep<strong>en</strong>?<br />
Welke <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> br<strong>en</strong>gt e<strong>en</strong> verkeer<strong>de</strong> registratie in <strong>de</strong> GBA met zich mee<br />
<strong>en</strong> wat is <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong>?<br />
Wat zijn <strong>de</strong> uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> versterking <strong>van</strong> kwaliteitsborging t<strong>en</strong><br />
aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA?<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek richt zicht op drie groep<strong>en</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA, te<br />
wet<strong>en</strong>:<br />
<strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, dat wil zegg<strong>en</strong> person<strong>en</strong> die op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re adres won<strong>en</strong><br />
dan vastgelegd in <strong>de</strong> GBA;<br />
person<strong>en</strong> die geregistreerd staan als geëmigreerd <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d land, ook wel<br />
aangeduid met vertrokk<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d waarhe<strong>en</strong> (VOW);<br />
person<strong>en</strong> die t<strong>en</strong> onrechte <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> GBA staan, terwijl ze wel aan het<br />
inschrijvingscriterium <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet GBA voldo<strong>en</strong>.<br />
Woord vooraf<br />
De kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA krijgt voortdur<strong>en</strong><strong>de</strong> aandacht. Bij <strong>de</strong> conversie <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> (papier<strong>en</strong>) Persoonskaart <strong>van</strong> <strong>de</strong> Bevolkingsboekhouding <strong>naar</strong> <strong>de</strong> (digitale)<br />
Persoonslijst <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA begin neg<strong>en</strong>tiger jar<strong>en</strong> is veel zorg besteed aan <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> die<br />
gegev<strong>en</strong>s. Inmid<strong>de</strong>ls k<strong>en</strong>t het GBA-stelsel e<strong>en</strong> uitgebreid geheel <strong>van</strong> kwaliteitsmaatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
heeft <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> hoge prioriteit. Toch blijft <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA<br />
on<strong>de</strong>rwerp <strong>van</strong> gesprek, tuss<strong>en</strong> Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>en</strong> minister, tuss<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afnemers, in <strong>de</strong><br />
maatschappij als reactie op rele<strong>van</strong>te nieuwsfeit<strong>en</strong>. Wat opvalt aan <strong>de</strong> discussie over <strong>de</strong> kwaliteit<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s is <strong>de</strong> discrepantie tuss<strong>en</strong> indrukk<strong>en</strong>, signal<strong>en</strong> <strong>en</strong> eerste cijfers uit<br />
bijvoorbeeld bestandsvergelijking<strong>en</strong> <strong>en</strong>erzijds <strong>en</strong> feit<strong>en</strong> an<strong>de</strong>rzijds. Zo lat<strong>en</strong> <strong>de</strong> eerste resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> bestandsvergelijking<strong>en</strong> veelal grote verschill<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>, maar na het nodige on<strong>de</strong>rzoekswerk<br />
blijk<strong>en</strong> <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong> veel kleiner te zijn. Na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek levert in het algeme<strong>en</strong> e<strong>en</strong> positiever (of<br />
in dit verband: min<strong>de</strong>r negatief) beeld op dan <strong>de</strong> indruk die betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.<br />
Toch moet op grond <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> vastgesteld wor<strong>de</strong>n dat<br />
te weinig on<strong>de</strong>rzoeksresultat<strong>en</strong> beschikbaar zijn om tot betrouwbare uitsprak<strong>en</strong> te kom<strong>en</strong> over <strong>de</strong><br />
kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> <strong>naar</strong> <strong>de</strong> relatie tuss<strong>en</strong> opgespoor<strong>de</strong> frau<strong>de</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
kwaliteit <strong>van</strong> met name <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s of het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> die gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA. De<br />
behoefte hieraan is groot, zoals uit dit on<strong>de</strong>rzoek is geblek<strong>en</strong>.<br />
Kwaliteit (adres)gegev<strong>en</strong>s GBA<br />
De huidige Geme<strong>en</strong>telijke Basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s (GBA) is op 1 oktober 1994<br />
ingevoerd. Sindsdi<strong>en</strong> ontwikkelt <strong>de</strong> GBA zich tot e<strong>en</strong> nieuw stelsel, <strong>de</strong> basisregistratie Person<strong>en</strong><br />
(BRP). Het BRP-stelsel zal met ingang <strong>van</strong> 2017 (planning) geheel ingevoerd zijn <strong>en</strong> bestaan uit<br />
ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> (voortzetting huidig GBA) <strong>en</strong> <strong>niet</strong>-ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> (<strong>de</strong> nieuwe Registratie Niet-<br />
Ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong>, RNI).<br />
5
Het GBA-stelsel k<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> uitgebreid instrum<strong>en</strong>tarium dat t<strong>en</strong> doel heeft <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> het GBA-stelsel te waarborg<strong>en</strong>. Wat <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong><br />
GBA betreft, zijn uit <strong>de</strong> diverse rapport<strong>en</strong> <strong>en</strong> gesprekk<strong>en</strong> twee elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> gekom<strong>en</strong> die<br />
na<strong>de</strong>re aandacht vrag<strong>en</strong>. Dit zijn <strong>de</strong> diversiteit bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in beleid, aanpak <strong>en</strong> prioriteit m.b.t.<br />
<strong>de</strong> bijhouding <strong>en</strong> <strong>de</strong> terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing.<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> e<strong>en</strong> grote diversiteit zi<strong>en</strong> in beleid, aanpak <strong>en</strong> prioriteit met betrekking tot <strong>de</strong><br />
bijhouding <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. In het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek heeft dat on<strong>de</strong>r meer betrekking op:<br />
De alertheid <strong>en</strong> pro-activiteit bij nieuwe inschrijving<strong>en</strong> <strong>en</strong> verhuizing<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
(wat wet<strong>en</strong> we over dat adres, blijft iemand tij<strong>de</strong>lijk <strong>van</strong>wege werk of studie, wat gebeurt<br />
er met <strong>de</strong> vorige bewoners, etc.), on<strong>de</strong>rsteund met risicoprofiel<strong>en</strong>.<br />
Mate waarin met binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re lokale instanties, zoals<br />
woningbouwcorporaties, afsprak<strong>en</strong> zijn gemaakt om rele<strong>van</strong>te signal<strong>en</strong> te ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s te kunn<strong>en</strong> verifiër<strong>en</strong>.<br />
De ‘snelheid’ waarmee geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> e<strong>en</strong> zoekgeraakte persoon <strong>de</strong> VOW status gev<strong>en</strong>.<br />
Capaciteit die beschikbaar is (gemaakt) om administratief adreson<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> huisbezoek<br />
uit te voer<strong>en</strong>.<br />
Criteria bij <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> <strong>de</strong> hardheid <strong>en</strong> bruikbaarheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> signaal of melding.<br />
Mate <strong>van</strong> sam<strong>en</strong>werking met binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke buit<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> om adreson<strong>de</strong>rzoek uit<br />
te voer<strong>en</strong>.<br />
Mate waarin het geme<strong>en</strong>telijk huisvestingsbeleid (bijvoorbeeld ge<strong>en</strong> vestiging in e<strong>en</strong><br />
recreatiewoning) is ‘geïncorporeerd’ bij het inschrijving op e<strong>en</strong> nieuw adres.<br />
Wijze waarop administratief <strong>en</strong> adreson<strong>de</strong>rzoek wordt uitgevoerd.<br />
Mate waarin gebruik wordt gemaakt <strong>van</strong> best practices <strong>van</strong> an<strong>de</strong>re geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Mate waarin wordt sam<strong>en</strong>gewerkt met an<strong>de</strong>re geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
De terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing (TMV) is t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> <strong>de</strong> integriteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s <strong>de</strong> spil in<br />
het kwaliteitssysteem <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. Het belang <strong>van</strong> TMV is groot <strong>en</strong> daarom is <strong>en</strong> wordt terecht veel<br />
zorg besteed aan e<strong>en</strong> effectieve werking <strong>van</strong> het instrum<strong>en</strong>t, zoals <strong>de</strong> in juni 2012 uitgebrachte<br />
circulaires <strong>en</strong> kwaliteitsbrochures bestemd voor geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afnemers over het uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
adreson<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> hoe om te gaan met het begrip ‘gere<strong>de</strong> twijfel’.<br />
Breed wor<strong>de</strong>n ev<strong>en</strong>wel beperking<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong>. Op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> diverse rapport<strong>en</strong> <strong>en</strong> interviews zijn<br />
<strong>de</strong> belangrijkste punt<strong>en</strong> <strong>van</strong> kritiek:<br />
Het is <strong>niet</strong> transparant wat e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te met e<strong>en</strong> terugmelding heeft gedaan.<br />
Alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong>dim<strong>en</strong>sionaal verkeer: <strong>van</strong> z<strong>en</strong><strong>de</strong>r (afnemer) <strong>naar</strong> ont<strong>van</strong>ger (geme<strong>en</strong>te).<br />
Contactgegev<strong>en</strong>s voor ev<strong>en</strong>tueel na<strong>de</strong>r overleg ev<strong>en</strong>als on<strong>de</strong>rligg<strong>en</strong><strong>de</strong> docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
<strong>niet</strong> meegeleverd wor<strong>de</strong>n.<br />
Intergeme<strong>en</strong>telijk verkeer wordt <strong>niet</strong> on<strong>de</strong>rsteund.<br />
Person<strong>en</strong> die t<strong>en</strong> onrechte <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> GBA staan ingeschrev<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> <strong>niet</strong> gemeld wor<strong>de</strong>n.<br />
Weinig geme<strong>en</strong>telijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, zoals Sociale Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, mak<strong>en</strong> gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong> TMV.<br />
Doelgroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> om<strong>van</strong>g<br />
Verkeerd geregistreer<strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong><br />
Profielschets groep:<br />
Burgers die uit gemak of<br />
onwet<strong>en</strong>dheid verget<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
adreswijziging door te gev<strong>en</strong>.<br />
Administratief onbekwam<strong>en</strong>.<br />
Calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers die<br />
profiter<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> onjuist<br />
VOW’ers Niet geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Profielschets groep:<br />
2/3 is man.<br />
Bijna 90% allochtoon.<br />
Leeftijd veelal tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 24<br />
<strong>en</strong> 35 jaar.<br />
VOW-situatie is vaak tij<strong>de</strong>lijk:<br />
na e<strong>en</strong> half jaar meldt 50-<br />
Profielschets groep:<br />
Person<strong>en</strong> die voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
criteria voor inschrijving in <strong>de</strong><br />
GBA, maar <strong>de</strong>sondanks <strong>niet</strong><br />
geregistreerd zijn.<br />
Bijvoorbeeld person<strong>en</strong> die<br />
tij<strong>de</strong>lijk in Ne<strong>de</strong>rland werk<strong>en</strong>.<br />
6
adres in <strong>de</strong> GBA.<br />
In 4 tot 5,2% <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong><br />
komt <strong>de</strong> bewoning op e<strong>en</strong> adres<br />
<strong>niet</strong> overe<strong>en</strong> met hetge<strong>en</strong><br />
vastgelegd is in <strong>de</strong> GBA. Dit cijfer<br />
kan <strong>niet</strong> vertaald wor<strong>de</strong>n <strong>naar</strong> het<br />
aantal person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA wi<strong>en</strong>s<br />
adres in <strong>de</strong> GBA afwijkt <strong>van</strong> het<br />
feitelijke woonadres.<br />
60% zich weer bij e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>te.<br />
Na 2 jaar meldt slechts e<strong>en</strong><br />
zeer klein perc<strong>en</strong>tage <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
rester<strong>en</strong><strong>de</strong> groep zich nog in<br />
e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te.<br />
Om<strong>van</strong>g groep: 387.000 person<strong>en</strong><br />
per 1 januari 2011. Aantal neemt<br />
jaarlijks toe.<br />
Het aantal mogelijk in Ne<strong>de</strong>rland<br />
verblijv<strong>en</strong><strong>de</strong> VOW’ers is <strong>niet</strong><br />
bek<strong>en</strong>d. Vooralsnog wordt e<strong>en</strong><br />
aantal <strong>van</strong> 50.000 tot 60.000<br />
aangehou<strong>de</strong>n.<br />
Te on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
De in dit on<strong>de</strong>rzoek te on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> zijn:<br />
Extra uitvoeringslast<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> overheid<br />
Financiële scha<strong>de</strong><br />
Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
Algem<strong>en</strong>e <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
Maatschappelijke <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
Om<strong>van</strong>g groep: < 50.000<br />
person<strong>en</strong>.<br />
7
Verkeerd geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> onjuist adresgegev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA bemoeilijkt het correct toepass<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
inkom<strong>en</strong>safhankelijke regeling <strong>en</strong> kan lei<strong>de</strong>n tot onterechte uitkering<strong>en</strong>, onterechte opbouw <strong>van</strong><br />
AOW-recht<strong>en</strong>, onterechte aanspraak op toeslag<strong>en</strong>, kwijtschelding<strong>en</strong> of uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> studiebeurz<strong>en</strong>.<br />
Tev<strong>en</strong>s kan het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> actueel adresgegev<strong>en</strong> voor afnemers betek<strong>en</strong><strong>en</strong> dat zij<br />
vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>niet</strong> (tijdig) kunn<strong>en</strong> inn<strong>en</strong>. Gezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> grote om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> adresafhankelijke regeling<strong>en</strong><br />
in <strong>de</strong> sociale zekerheid, <strong>de</strong> fiscale sector <strong>en</strong> het on<strong>de</strong>rwijs br<strong>en</strong>gt het gegev<strong>en</strong> dat 1 tot 5% <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
burgers op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres geregistreerd is al snel grote financiële scha<strong>de</strong> met zich mee. Dit<br />
verklaart <strong>de</strong> ro<strong>de</strong> kleur in <strong>de</strong> tabel hierbov<strong>en</strong>. Zo kost <strong>de</strong> op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres geregistreer<strong>de</strong><br />
stu<strong>de</strong>nt die studiefinanciering als uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> ge<strong>niet</strong>, <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>leving bijvoorbeeld jaarlijks circa 55<br />
miljo<strong>en</strong> euro.<br />
De <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> ook aanmerkelijke sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> teweeg bij<br />
an<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. Zo ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re burgers ongew<strong>en</strong>ste post <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> zij bijvoorbeeld te mak<strong>en</strong> met<br />
<strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>rs <strong>en</strong> schul<strong>de</strong>isers <strong>van</strong> <strong>de</strong> vorige bewoner <strong>van</strong> hun huis. E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r direct gevolg <strong>van</strong><br />
het feit dat person<strong>en</strong> ingeschrev<strong>en</strong> zijn op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres is dat <strong>de</strong> person<strong>en</strong> die daadwerkelijk<br />
op dat adres won<strong>en</strong> in <strong>de</strong> problem<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> met uitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong> toeslag<strong>en</strong>, aangezi<strong>en</strong> voor het<br />
bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> het recht op uitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong> toeslag<strong>en</strong> het inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> me<strong>de</strong>bewoners veelal meetelt.<br />
Wanneer m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> om zich he<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> dat het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres loont <strong>en</strong> dat het<br />
veelal lastig te controler<strong>en</strong> is of m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> daadwerkelijk (sam<strong>en</strong>)won<strong>en</strong> op het opgegev<strong>en</strong> adres,<br />
ontstaat bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> <strong>de</strong> perceptie dat er e<strong>en</strong> lage pakkans is met betrekking tot het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> onjuist adres. Gezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> relatief grote populatie <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> kan<br />
gesprok<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vervag<strong>en</strong>d normbesef t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong> het adres bij <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te. Dit is e<strong>en</strong> meer algeme<strong>en</strong> maatschappelijk verschijnsel dat toegeschrev<strong>en</strong> kan wor<strong>de</strong>n<br />
aan <strong>de</strong> groep <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>. De bij dit on<strong>de</strong>rzoek betrokk<strong>en</strong> afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
GBA gev<strong>en</strong> ook aan dat dit zorgt voor imagoscha<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> overheid.<br />
VOW’ers<br />
De doelgroep VOW blijkt in <strong>de</strong> praktijk met name impact te hebb<strong>en</strong> in <strong>de</strong> sfeer <strong>van</strong> <strong>niet</strong>-inbare<br />
vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>en</strong> onvindbare <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong>. Het opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> <strong>en</strong> bijvoorbeeld het bijstell<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> dossiers wanneer e<strong>en</strong> VOW’er zich weer meldt bij e<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse geme<strong>en</strong>te blijkt bij e<strong>en</strong><br />
aantal afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA extra uitvoeringslast<strong>en</strong> met zich mee te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Dit effect treedt met<br />
name op bij <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> het CJIB. In <strong>de</strong> nabije toekomst kan dit f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong> zich ook gaan<br />
voordo<strong>en</strong> bij DUO, zodra <strong>de</strong> eerste gebruikers <strong>van</strong> het collegegeldkrediet moet<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> met <strong>de</strong><br />
aflossing <strong>van</strong> hun schuld.<br />
De financiële scha<strong>de</strong> die ontstaat als gevolg <strong>van</strong> onvindbare <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> is groot. Hoewel er weinig<br />
cijfermateriaal hierover bek<strong>en</strong>d is, kan wel e<strong>en</strong> schatting wor<strong>de</strong>n gemaakt <strong>van</strong> het totaalbedrag<br />
aan <strong>niet</strong> <strong>van</strong> VOW’ers inbare vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>. De schatting komt als volgt tot stand:<br />
Jaarlijks kom<strong>en</strong> er 65.000 VOW’ers bij. Ongeveer <strong>de</strong> helft daar<strong>van</strong> meldt zich op e<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
mom<strong>en</strong>t weer bij e<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse geme<strong>en</strong>te. Daarmee kan gezegd wor<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re helft<br />
onzichtbaar blijft. Dit zijn tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 30.000 <strong>en</strong> 35.000 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> per jaar. Uit <strong>de</strong> studie <strong>van</strong> het CBS<br />
<strong>naar</strong> het f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong> ‘Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>’ blijkt voorts dat ruim <strong>de</strong> helft <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW’ers<br />
ge<strong>en</strong> baan, uitkering of opleiding in het hoger on<strong>de</strong>rwijs hebb<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s do<strong>en</strong> we <strong>de</strong> aanname<br />
dat <strong>de</strong> person<strong>en</strong> die moeite hebb<strong>en</strong> met het betal<strong>en</strong> <strong>van</strong> schul<strong>de</strong>n of boetes <strong>en</strong> daarmee als VOW’er<br />
scha<strong>de</strong> -in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> <strong>niet</strong>-inbare schul<strong>de</strong>n- veroorzak<strong>en</strong> met name te vin<strong>de</strong>n zijn in <strong>de</strong> groep<br />
zon<strong>de</strong>r baan, uitkering of opleiding. Dit zijn jaarlijks zo'n 15.000 person<strong>en</strong>. De Ne<strong>de</strong>rlandse<br />
consum<strong>en</strong>t heeft gemid<strong>de</strong>ld zo'n 1600 euro schuld. De scha<strong>de</strong> in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> onvindbare <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong><br />
die toegerek<strong>en</strong>d kan wor<strong>de</strong>n aan VOW'ers komt daarmee op circa 24 miljo<strong>en</strong> euro per jaar.<br />
De sociale impact <strong>van</strong> VOW’ers is <strong>niet</strong> significant <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> gekom<strong>en</strong> in het on<strong>de</strong>rzoek. Meer<br />
algeme<strong>en</strong> is het wel e<strong>en</strong> punt <strong>van</strong> zorg dat <strong>de</strong> overheid <strong>de</strong>ze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> blijkbaar uit het oog verliest,<br />
8
me<strong>de</strong> met het oog op het hierbov<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> probleem dat VOW’ers soms nog op<strong>en</strong>staan<strong>de</strong><br />
rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.<br />
Niet geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
De <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die teweeg wor<strong>de</strong>n gebracht door (t<strong>en</strong> onrechte) <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong> manifester<strong>en</strong> zich met name in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> extra uitvoeringslast<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> instanties die<br />
met <strong>de</strong>ze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> relaties on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n. De Belastingdi<strong>en</strong>st is –in dit on<strong>de</strong>rzoek- <strong>de</strong> <strong>en</strong>ige afnemer<br />
die aangeeft regelmatig met <strong>de</strong>ze doelgroep te mak<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong>. Het betreft cliënt<strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />
legaal werkverband zijn aangegaan <strong>en</strong> belasting afdrag<strong>en</strong>. De Belastingdi<strong>en</strong>st kan in dit geval <strong>niet</strong><br />
terugvall<strong>en</strong> op <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> di<strong>en</strong>t te zorg<strong>en</strong> voor eig<strong>en</strong> (adres)gegev<strong>en</strong>s.<br />
De na<strong>de</strong>lige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die optre<strong>de</strong>n als gevolg <strong>van</strong> het feit dat person<strong>en</strong> (t<strong>en</strong><br />
onrechte) <strong>niet</strong> of op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres in <strong>de</strong> GBA staan, vrag<strong>en</strong> om gerichte maatregel<strong>en</strong>.<br />
Met betrekking tot <strong>de</strong> person<strong>en</strong> die op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres in <strong>de</strong> GBA staan <strong>en</strong> VOW’ers ligt e<strong>en</strong><br />
grote verantwoor<strong>de</strong>lijkheid bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> om (nog) alerter <strong>en</strong> pro-actiever toe te zi<strong>en</strong> op <strong>de</strong><br />
kwaliteit <strong>en</strong> actualiteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s. Inzet moet zijn om <strong>de</strong> VOW-status te voorkom<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
het aantal VOW’ers dat mogelijk in Ne<strong>de</strong>rland verblijft, terug te dring<strong>en</strong>. Naast het stimuler<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
meer uniformiteit bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in <strong>de</strong> aanpak <strong>en</strong> het bevor<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> risico-gestuur<strong>de</strong><br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring, di<strong>en</strong>t <strong>de</strong> terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing meer r<strong>en</strong><strong>de</strong>m<strong>en</strong>t op te lever<strong>en</strong>.<br />
Die nieuwe terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing zou ook geleg<strong>en</strong>heid moet<strong>en</strong> bie<strong>de</strong>n om person<strong>en</strong> aan te mel<strong>de</strong>n<br />
bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, die zich zou<strong>de</strong>n moet<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> inschrijv<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA <strong>van</strong>wege langdurig verblijf.<br />
Voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong><br />
Uitgangspunt<strong>en</strong><br />
Voor het versterk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteitsborging <strong>van</strong> <strong>de</strong> (adres)gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA wor<strong>de</strong>n hierna<br />
eerst <strong>de</strong> uitgangspunt<strong>en</strong> verwoord <strong>en</strong> daarna <strong>de</strong> voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong>.<br />
De recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger met betrekking tot di<strong>en</strong>s inschrijving in <strong>de</strong> GBA<br />
c<strong>en</strong>traler stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarmee on<strong>de</strong>r meer <strong>de</strong> informatiepositie <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger te versterk<strong>en</strong>.<br />
Informatie gestuur<strong>de</strong> kwaliteitsborging: door slimme inzet <strong>van</strong> ICT moet het <strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
informatie wor<strong>de</strong>n bevor<strong>de</strong>rd (eerste signal<strong>en</strong> ‘verrijk<strong>en</strong>’ tot kwalitatief sterke melding<strong>en</strong>).<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> kritisch aan <strong>de</strong> poort te zijn bij inschrijving<strong>en</strong> <strong>en</strong> binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
adresmutaties: risico gestuur<strong>de</strong> kwaliteitsborging.<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>de</strong> focus op eerste signal<strong>en</strong> te versterk<strong>en</strong> <strong>en</strong> zodo<strong>en</strong><strong>de</strong> alles in het werk<br />
te stell<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> VOW-status te voorkom<strong>en</strong>.<br />
Het opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong> VOW’ers <strong>en</strong> het achterhal<strong>en</strong> <strong>van</strong> het juiste adres mag <strong>en</strong> hoeft <strong>niet</strong><br />
beperkt te blijv<strong>en</strong> tot <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>tegr<strong>en</strong>s <strong>van</strong> oorspronkelijke inschrijving.<br />
VOW’ers die mogelijk in Ne<strong>de</strong>rland verblijv<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> gericht opgespoord te wor<strong>de</strong>n.<br />
Afnemers hebb<strong>en</strong> veel informatie die beter b<strong>en</strong>ut moet <strong>en</strong> kan wor<strong>de</strong>n, maar geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
blijv<strong>en</strong> verantwoor<strong>de</strong>lijk <strong>en</strong> voer<strong>en</strong> regie.<br />
Voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong><br />
M.b.t. stelselbeheer<strong>de</strong>r GBA<br />
Effectieve voorlichtingscampagne om burgers te wijz<strong>en</strong> op hun recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> met<br />
betrekking tot hun registratie in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> het faciliter<strong>en</strong> hier<strong>van</strong>. Hiertoe zou het mom<strong>en</strong>t<br />
waarop <strong>de</strong> Wet BRP in werking treedt b<strong>en</strong>ut kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n om burgers inzicht te gev<strong>en</strong> in<br />
<strong>de</strong> recht<strong>en</strong> (inzage- <strong>en</strong> correctierecht, MijnOverheid.nl) <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> (belang gezi<strong>en</strong><br />
afnemers/<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n, administratieve boete). Deze maatregel bevor<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> informatiepositie<br />
<strong>van</strong> burgers.<br />
9
Stimuler<strong>en</strong> dat geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> meer uniformiteit hanter<strong>en</strong> bij vestiging/binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
verhuizing<strong>en</strong>, administratief <strong>en</strong> adreson<strong>de</strong>rzoek, het organiser<strong>en</strong> <strong>van</strong> eerste signal<strong>en</strong>,<br />
gebruik best practices, e.d..<br />
TMV transformer<strong>en</strong> <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> meer interactief platform <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>suitwisseling, waardoor<br />
verrijking <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s kan plaatsvin<strong>de</strong>n; hierbij kan gebruik wor<strong>de</strong>n gemaakt <strong>van</strong><br />
Digimelding 2.0 (protocol voor annotatie) <strong>en</strong> bestaan<strong>de</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> vooruitwisseling <strong>van</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s, zoals het Inlichting<strong>en</strong>bureau, dat dit voor <strong>en</strong> nam<strong>en</strong>s <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kan<br />
uitvoer<strong>en</strong>. Ook faciliteert <strong>de</strong> opvolger <strong>van</strong> <strong>de</strong> TMV <strong>de</strong> melding <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die t<strong>en</strong><br />
onrechte <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> GBA staan.<br />
‘Opschon<strong>en</strong>’ <strong>van</strong> het bestand <strong>van</strong> ca. 400.000 VOW’ers. Op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rzoeksresultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> het CBS mag wor<strong>de</strong>n aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> zeer groot <strong>de</strong>el <strong>van</strong><br />
het huidige bestand <strong>van</strong> VOW’ers zich <strong>niet</strong> meer in Ne<strong>de</strong>rland bevin<strong>de</strong>n. Om te voorkom<strong>en</strong><br />
dat jaarlijks het aantal VOW’ers hoger wordt <strong>en</strong> het beeld blijft bestaan dat dit aantal<br />
person<strong>en</strong> ook daadwerkelijk in Ne<strong>de</strong>rland verblijft, maar onzichtbaar is voor <strong>de</strong> overheid,<br />
zou het <strong>van</strong> groot belang zijn om tot e<strong>en</strong> schatting te kom<strong>en</strong> <strong>van</strong> het aantal VOW’ers dat<br />
mogelijk nog in Ne<strong>de</strong>rland verblijft. Door gebruik te mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong><br />
Belastingdi<strong>en</strong>st (‘bestand met VOW’ers waarmee e<strong>en</strong> actieve relatie bestaat’), aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
bronn<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> profielgegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> het CBS, kan getracht wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze subgroep in beeld<br />
te krijg<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s kunn<strong>en</strong> gerichte maatregel<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n overwog<strong>en</strong> om <strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong> zo mogelijk weer in te schrijv<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA.<br />
Met betrekking tot geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Alertheid <strong>en</strong> pro-activiteit bij vestiging in geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> bij binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
verhuizing<strong>en</strong>, on<strong>de</strong>r meer met gebruikmaking <strong>van</strong> risicoprofiel<strong>en</strong> (zoals ontwikkeld door<br />
geme<strong>en</strong>te Amsterdam).<br />
Organiser<strong>en</strong> <strong>van</strong> eerste signal<strong>en</strong>; door afsprak<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> met binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> (bijvoorbeeld leerplicht <strong>en</strong> parkeervergunning<strong>en</strong>) <strong>en</strong> lokale/regionale organisaties<br />
zoals woningbouwcorporaties <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rwijsinstelling<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> in vroeg stadium signal<strong>en</strong><br />
wor<strong>de</strong>n opgepakt <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzocht.<br />
Bre<strong>de</strong>r gebruik mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> best practices die beschikbaar zijn, zoals eer<strong>de</strong>r g<strong>en</strong>oemd<br />
risicoprofiel <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te Amsterdam, administratieve leegstandscontroles in<br />
geme<strong>en</strong>te Rotterdam <strong>en</strong> aanpak adreson<strong>de</strong>rzoek geme<strong>en</strong>te Almere.<br />
Met betrekking tot afnemers<br />
Het <strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong> informatie die afnemers bezitt<strong>en</strong> via <strong>de</strong> opvolger <strong>van</strong> <strong>de</strong> TMV, on<strong>de</strong>r meer<br />
door gebruik te mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> Digimelding 2.0 (zie hierbov<strong>en</strong>).<br />
Voorstel vervolgactiviteit<strong>en</strong><br />
Voorgesteld wordt in vervolg op dit <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitgevoer<strong>de</strong> opdracht <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong><br />
<strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA in <strong>de</strong>el 2 <strong>de</strong> navolg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
activiteit<strong>en</strong> uit te voer<strong>en</strong>.<br />
Uitwerk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> bouwst<strong>en</strong><strong>en</strong> voor <strong>de</strong> opvolger <strong>van</strong> <strong>de</strong> huidige TMV zoals in 5.3.2<br />
toegelicht.<br />
Opschoonactie om tot vaststelling <strong>van</strong> het aantal ‘reële’ VOW’ers te kom<strong>en</strong> met<br />
gebruikmaking <strong>van</strong> Friss. Op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze actie kan tev<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n bepaald in hoeverre<br />
het gebruik <strong>van</strong> alternatieve gegev<strong>en</strong>sbronn<strong>en</strong> om zoekgeraakte person<strong>en</strong> op te spor<strong>en</strong>,<br />
bruikbaar <strong>en</strong> proportioneel is in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteitsborging.<br />
10
1 Inleiding<br />
Bureau Verk<strong>en</strong>ning<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong> <strong>van</strong> het Directoraat-g<strong>en</strong>eraal Bestuur <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties<br />
(DGBK) <strong>van</strong> het ministerie <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties (BZK) heeft na e<strong>en</strong><br />
offerteprocedure opdracht verle<strong>en</strong>d aan IDManagem<strong>en</strong>t C<strong>en</strong>tre (IDMC), e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> het<br />
Managem<strong>en</strong>t C<strong>en</strong>trum <strong>en</strong> gespecialiseerd in (internationaal) i<strong>de</strong>ntiteitsmanagem<strong>en</strong>t, in<br />
sam<strong>en</strong>werking met Consi<strong>de</strong>rati, onafhankelijk on<strong>de</strong>rzoeks- <strong>en</strong> adviesbureau dat werkt op het<br />
snijvlak <strong>van</strong> recht, technologie <strong>en</strong> beleid, om e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzoek uit te voer<strong>en</strong> <strong>naar</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> Geme<strong>en</strong>telijke<br />
basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s (GBA).<br />
1.1 Aanleiding<br />
Per brief <strong>van</strong> 29 november 2011 heeft <strong>de</strong> minister <strong>van</strong> BZK <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong> Kamer toegezegd om <strong>de</strong><br />
aard <strong>en</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> negatieve <strong>maatschappelijke</strong> gevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW-problematiek te<br />
on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong>. De resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek moet<strong>en</strong> <strong>de</strong> basis vorm<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> antwoord aan <strong>de</strong><br />
Twee<strong>de</strong> Kamer dat e<strong>en</strong> reëel beeld neerzet <strong>van</strong> <strong>de</strong> aard, om<strong>van</strong>g <strong>en</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> daarmee gelieer<strong>de</strong> registraties.<br />
1.2 Vraagstelling<br />
In het on<strong>de</strong>rzoek staan <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoeksvrag<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal:<br />
Welke doelgroep<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> zijn er <strong>en</strong> wat is <strong>de</strong><br />
om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze groep<strong>en</strong>?<br />
Welke <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> br<strong>en</strong>gt e<strong>en</strong> verkeer<strong>de</strong> registratie in <strong>de</strong> GBA met zich mee<br />
<strong>en</strong> wat is <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong>?<br />
Wat zijn <strong>de</strong> uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> versterking <strong>van</strong> kwaliteitsborging t<strong>en</strong><br />
aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA?<br />
1.3 Scope <strong>en</strong> afbak<strong>en</strong>ing<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> maatschappelijk <strong>effect<strong>en</strong></strong> richt zicht op <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. Deze person<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n <strong>naar</strong> drie categorieën on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n, te wet<strong>en</strong>:<br />
1) <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, dat wil zegg<strong>en</strong> person<strong>en</strong> die op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re adres won<strong>en</strong><br />
dan vastgelegd in <strong>de</strong> GBA;<br />
2) person<strong>en</strong> die geregistreerd staan als geëmigreerd <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d land, ook wel<br />
aangeduid met vertrokk<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d waarhe<strong>en</strong> (VOW);<br />
3) person<strong>en</strong> die t<strong>en</strong> onrechte <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> GBA staan, terwijl ze wel aan het<br />
inschrijvingscriterium <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet GBA voldo<strong>en</strong>.<br />
1.4 Aanpak <strong>en</strong> verantwoording<br />
Fase 1 <strong>van</strong> <strong>de</strong> opdracht is uitgevoerd op basis <strong>van</strong> literatuuron<strong>de</strong>rzoek, interviews <strong>en</strong> e<strong>en</strong> workshop<br />
om <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoeksvrag<strong>en</strong> te beantwoor<strong>de</strong>n. Het literatuuron<strong>de</strong>rzoek had t<strong>en</strong> doel e<strong>en</strong> aantal<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong> het on<strong>de</strong>rzoek te inv<strong>en</strong>tariser<strong>en</strong> <strong>en</strong> te analyser<strong>en</strong>, te wet<strong>en</strong>: <strong>de</strong> te on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n<br />
doelgroep<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong>- <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA, <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong><br />
<strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> scha<strong>de</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> ter borging <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> GBA.<br />
De interviews <strong>en</strong> workshop zijn gehou<strong>de</strong>n met partij<strong>en</strong> die verantwoor<strong>de</strong>lijk zijn voor het beheer<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA (geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>) <strong>en</strong> partij<strong>en</strong> die voor e<strong>en</strong> uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> hun tak<strong>en</strong> afhankelijk zijn <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> GBA (afnemers). Deze partij<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> uit verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> domein<strong>en</strong> zoals <strong>de</strong> sociale zekerheid,<br />
11
elasting<strong>en</strong>, on<strong>de</strong>rwijs <strong>en</strong> zorg (zie app<strong>en</strong>dix B). Op basis <strong>van</strong> <strong>de</strong> gehanteer<strong>de</strong> kwalitatieve<br />
on<strong>de</strong>rzoeksmetho<strong>de</strong> is dieper inzicht verkreg<strong>en</strong> in on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re <strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> zijn <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoeksbevinding<strong>en</strong> doorgesprok<strong>en</strong>.<br />
T<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze opdracht heeft het ministerie <strong>van</strong> BZK e<strong>en</strong> Begeleidingscommissie ingesteld<br />
met verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> het ministerie <strong>van</strong> Financiën/Belastingdi<strong>en</strong>st, het UWV, <strong>de</strong> SVB, het<br />
programma Maatschappelijke bat<strong>en</strong> Basisregistraties <strong>en</strong> het project Schoon Schip.<br />
De Werkgroep Kwaliteit heeft gefungeerd als Klankbordgroep.<br />
Het concept rapport is besprok<strong>en</strong> in <strong>de</strong> Begeleidingscommissie (op 9 november 2012), in <strong>de</strong><br />
Werkgroep Kwaliteit (op 20 november 2012) <strong>en</strong> in het Gebruikersoverleg (op 6 <strong>de</strong>cember 2012).<br />
1.5 Opmerking vooraf over <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s<br />
De kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA krijgt voortdur<strong>en</strong><strong>de</strong> aandacht. Bij <strong>de</strong> conversie <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> (papier<strong>en</strong>) Persoonskaart <strong>van</strong> <strong>de</strong> Bevolkingsboekhouding <strong>naar</strong> <strong>de</strong> (digitale)<br />
Persoonslijst <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA begin neg<strong>en</strong>tiger jar<strong>en</strong> is veel zorg besteed aan <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> die<br />
gegev<strong>en</strong>s. Inmid<strong>de</strong>ls k<strong>en</strong>t het GBA-stelsel e<strong>en</strong> uitgebreid geheel <strong>van</strong> kwaliteitsmaatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
heeft <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> hoge prioriteit. Toch blijft <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA<br />
on<strong>de</strong>rwerp <strong>van</strong> gesprek, tuss<strong>en</strong> Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>en</strong> minister, tuss<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afnemers, in <strong>de</strong><br />
maatschappij als reactie op rele<strong>van</strong>te nieuwsfeit<strong>en</strong>. Wat opvalt aan <strong>de</strong> discussie over <strong>de</strong> kwaliteit<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s is <strong>de</strong> discrepantie tuss<strong>en</strong> indrukk<strong>en</strong>, signal<strong>en</strong> <strong>en</strong> eerste cijfers uit<br />
bijvoorbeeld bestandsvergelijking<strong>en</strong> <strong>en</strong>erzijds <strong>en</strong> feit<strong>en</strong> an<strong>de</strong>rzijds. Zo lat<strong>en</strong> <strong>de</strong> eerste resultat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> bestandsvergelijking<strong>en</strong> veelal grote verschill<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>, maar na het nodige on<strong>de</strong>rzoekswerk<br />
blijk<strong>en</strong> <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong> veel kleiner te zijn. Na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek 1 levert in het algeme<strong>en</strong> e<strong>en</strong> positiever<br />
(of in dit verband: min<strong>de</strong>r negatief) beeld op dan <strong>de</strong> indruk die betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.<br />
Toch moet op grond <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> vastgesteld wor<strong>de</strong>n dat<br />
te weinig on<strong>de</strong>rzoeksresultat<strong>en</strong> beschikbaar zijn om tot betrouwbare uitsprak<strong>en</strong> te kom<strong>en</strong> over <strong>de</strong><br />
kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> <strong>naar</strong> <strong>de</strong> relatie tuss<strong>en</strong> opgespoor<strong>de</strong> frau<strong>de</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
kwaliteit <strong>van</strong> met name <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s of het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> die gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA. De<br />
behoefte hieraan is groot, zoals uit dit on<strong>de</strong>rzoek is geblek<strong>en</strong>.<br />
1 Zie bijvoorbeeld Z<strong>en</strong>c sam<strong>en</strong>loop VOW’ers, Pilot Utrecht – Belastingdi<strong>en</strong>st, concept-evaluatie aanschrijv<strong>en</strong><br />
VOW’ers door UWV, project Schoon Schip <strong>en</strong> <strong>de</strong> jaarlijkse kwaliteitsmeting in opdracht <strong>van</strong> Ag<strong>en</strong>tschap BPR<br />
(Mom<strong>en</strong>topname kwaliteit GBA 2009 respectievelijk 2010 <strong>en</strong> 2011).<br />
12
2 Van GBA <strong>naar</strong> BRP<br />
2.1 Inleiding<br />
In dit hoofdstuk wor<strong>de</strong>n kort <strong>de</strong> hoofdlijn<strong>en</strong> geschetst <strong>van</strong> <strong>de</strong> huidige Geme<strong>en</strong>telijke<br />
Basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s (GBA) <strong>en</strong> <strong>de</strong> komst <strong>van</strong> <strong>de</strong> Registratie Niet-Ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
(RNI) <strong>en</strong> <strong>de</strong> Basisregistratie Person<strong>en</strong> (BRP). Ook wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> belangrijkste kwaliteitsmechanism<strong>en</strong><br />
belicht. Over huidig <strong>en</strong> nieuw stelsel valt veel te schrijv<strong>en</strong>. Dit hoofdstuk beperkt zich tot die<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>en</strong> aspect<strong>en</strong> die rele<strong>van</strong>t zijn voor het on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>.<br />
2.2 De GBA <strong>en</strong> <strong>de</strong> RNI<br />
2.2.1 GBA-stelsel<br />
De GBA is op 1 oktober 1994 ingevoerd <strong>en</strong> verving <strong>de</strong> ruim 100-jarige (papier<strong>en</strong>)<br />
bevolkingsboekhouding. Oorspronkelijk e<strong>en</strong> volledig <strong>de</strong>c<strong>en</strong>traal stelsel <strong>van</strong> elektronische<br />
persoonslijst<strong>en</strong> (PL) met het geme<strong>en</strong>tebestuur als verantwoor<strong>de</strong>lijke instantie voor <strong>de</strong> bijhouding.<br />
Naast e<strong>en</strong> belangrijke bron <strong>van</strong> persoonsgegev<strong>en</strong>s voor lan<strong>de</strong>lijke gebruikers (aangeduid met<br />
afnemers <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n) was <strong>de</strong> GBA zeker ook bedoeld om als basisadministratie te di<strong>en</strong><strong>en</strong> voor <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>telijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>. Dankzij nieuwe functionaliteit<strong>en</strong> (i.c. verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> soort<strong>en</strong> verstrekking<strong>en</strong>,<br />
zoals spontane mutatielevering<strong>en</strong>, <strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> elektronische bericht<strong>en</strong>) is het gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
GBA door lan<strong>de</strong>lijke afnemers <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n elk jaar gestaag gegroeid tot 140 miljo<strong>en</strong> bericht<strong>en</strong> via<br />
het GBA-netwerk <strong>en</strong> 40 miljo<strong>en</strong> bevraging<strong>en</strong> aan GBA-Verstrekking<strong>en</strong> in 2011.<br />
Door gebruik te mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bericht<strong>en</strong>netwerk voor <strong>de</strong> uitwisseling<strong>en</strong> <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s bestond<br />
ge<strong>en</strong> mogelijkheid tot real time gebruik; voor vraag <strong>en</strong> antwoord stond 2 maal 24 uur. On<strong>de</strong>r druk<br />
<strong>van</strong> bepaal<strong>de</strong> afnemers, o.a. <strong>de</strong> Politie, is in 2004 <strong>de</strong> Lan<strong>de</strong>lijk Raadpleegbare Directory (LRD) in<br />
gebruik g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. De LRD bevatte e<strong>en</strong> subset <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>c<strong>en</strong>traal opgeslag<strong>en</strong> persoonslijst<strong>en</strong>,<br />
toereik<strong>en</strong>d voor <strong>de</strong> aard <strong>van</strong> <strong>de</strong> online bevraging<strong>en</strong>. Inmid<strong>de</strong>ls is <strong>de</strong> LRD getransformeerd tot <strong>de</strong><br />
GBA-Verstrekking<strong>en</strong> full service (GBA-V), die alle gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>c<strong>en</strong>traal opgeslag<strong>en</strong><br />
persoonslijst<strong>en</strong> bevat <strong>en</strong> <strong>van</strong>af medio november 2012 alle afnemers <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n voorziet <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gevraag<strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s. De geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> verstrekk<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> nog gegev<strong>en</strong>s aan <strong>de</strong> eig<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke afnemers <strong>en</strong> aan instanties die op grond <strong>van</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>telijke veror<strong>de</strong>ning<br />
gegev<strong>en</strong>s opvrag<strong>en</strong> (zog<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> inci<strong>de</strong>ntele verstrekking<strong>en</strong>).<br />
De GBA-V heeft als consequ<strong>en</strong>tie dat in <strong>de</strong> PL geplaatste afnemersindicaties, die als trigger<br />
funger<strong>en</strong> voor spontane mutatieverstrekking<strong>en</strong>, voor geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>niet</strong> meer zichtbaar zijn. De re<strong>de</strong>n<br />
is e<strong>en</strong> juridische: in <strong>de</strong> GBA-V zit <strong>de</strong> afnemersindicatie bij <strong>de</strong> PL <strong>en</strong> <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> PL <strong>en</strong> <strong>de</strong> GBA-V mag<br />
alle<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> PL verstrekk<strong>en</strong>. Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> aan dat zij hierdoor beperkt wor<strong>de</strong>n in<br />
hun bijhoudingstaak, on<strong>de</strong>r meer bij het uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong> administratief on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> juiste<br />
verblijfplaats <strong>van</strong> e<strong>en</strong> burger.<br />
Met het aanwijz<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA als basisregistratie per 1 januari 2010 di<strong>en</strong><strong>en</strong> bestuursorgan<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
zog<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> auth<strong>en</strong>tieke gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA te gebruik<strong>en</strong> in het bestuurlijk verkeer met burgers<br />
<strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong>, die <strong>de</strong>ze gegev<strong>en</strong>s daardoor <strong>niet</strong> nogmaals aan h<strong>en</strong> hoev<strong>en</strong> te verstrekk<strong>en</strong>. Afnemers<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA die Bestuursorgaan zijn, hebb<strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s <strong>de</strong> plicht afwijk<strong>en</strong><strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s terug te mel<strong>de</strong>n<br />
(zog<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> terugmeldplicht met gebruikmaking <strong>van</strong> <strong>de</strong> terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing, TMV, zie ook<br />
2.4.1).<br />
In het licht <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> is e<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>t k<strong>en</strong>merk <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
huidige GBA het voorschrift dat indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ingeschrev<strong>en</strong> persoon emigreert (of overlijdt), <strong>de</strong><br />
persoonslijst (PL) bevror<strong>en</strong> (‘opgeschort’) wordt met als gevolg dat <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> PL <strong>niet</strong> meer<br />
bijgewerkt kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n, t<strong>en</strong>zij <strong>de</strong> persoon zich opnieuw in e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te meldt <strong>en</strong> zich opnieuw<br />
laat inschrijv<strong>en</strong>. Is dit het geval, dan kunn<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tueel tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> emigratiestatus verzamel<strong>de</strong><br />
feit<strong>en</strong> alsnog verwerkt wor<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> PL. Aangezi<strong>en</strong> dit ook geldt voor person<strong>en</strong> wi<strong>en</strong>s PL<br />
ambtshalve is opgeschort met re<strong>de</strong>n ‘Emigratie <strong>naar</strong> landco<strong>de</strong> 0000’, beter bek<strong>en</strong>d als ‘Vertrokk<strong>en</strong><br />
13
Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>’ (VOW), betek<strong>en</strong>t dit dat e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te <strong>niet</strong> over kan gaan tot e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele<br />
ambtshalve inschrijving, maar ook ge<strong>en</strong> overlij<strong>de</strong>n kan verwerk<strong>en</strong>. Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afnemers<br />
ervar<strong>en</strong> dit als e<strong>en</strong> ernstige beperking, die overig<strong>en</strong>s met <strong>de</strong> komst <strong>van</strong> <strong>de</strong> RNI (zie ook 2.2.2)<br />
opgehev<strong>en</strong> zal wor<strong>de</strong>n.<br />
2.2.2 De RNI<br />
De behoefte aan e<strong>en</strong> register voor <strong>niet</strong>-ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> is manifest gewor<strong>de</strong>n bij <strong>de</strong> ontwikkeling <strong>en</strong><br />
invoering <strong>van</strong> het Burgerservic<strong>en</strong>ummer (BSN), to<strong>en</strong> het SoFi-nummer <strong>van</strong> in <strong>de</strong> GBA ingeschrev<strong>en</strong><br />
person<strong>en</strong> BSN werd (formeel per 26 november 2007). De realisatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> RNI heeft <strong>en</strong>ige jar<strong>en</strong><br />
gekost, <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> laatste plaats omdat het beheer <strong>van</strong> e<strong>en</strong> register dat persoons- <strong>en</strong><br />
adresgegev<strong>en</strong>s bevat <strong>van</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland woonachtige person<strong>en</strong> waarmee <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse<br />
overheid e<strong>en</strong> meervoudige relatie heeft, e<strong>en</strong> complexe aangeleg<strong>en</strong>heid is.<br />
De RNI is te beschouw<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> aparte geme<strong>en</strong>te buit<strong>en</strong>land, die via <strong>de</strong> GBA-V Full Service<br />
gegev<strong>en</strong>s verstrekt aan afnemers.<br />
De RNI zal <strong>de</strong>el gaan uitmak<strong>en</strong> <strong>van</strong> het toekomstige BRP-stelsel (zie 2.3), maar al eer<strong>de</strong>r (mogelijk<br />
begin 2013, mits <strong>de</strong> Wet BRP is aanvaard door <strong>de</strong> Eerste Kamer) als ‘tij<strong>de</strong>lijke RNI’ operationeel<br />
zijn.<br />
De komst <strong>van</strong> <strong>de</strong> RNI is <strong>van</strong> belang voor dit on<strong>de</strong>rzoek, omdat <strong>de</strong> (opgeschorte) persoonslijst<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> alle person<strong>en</strong> die in <strong>de</strong> GBA geregistreerd staan als geëmigreerd, overgaan <strong>naar</strong> <strong>de</strong> RNI. Het<br />
gaat om ca. 1,3 miljo<strong>en</strong> person<strong>en</strong>, waaron<strong>de</strong>r <strong>de</strong> (ca. 400.000) person<strong>en</strong> die ‘ambtshalve’ zijn<br />
geëmigreerd <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d land (<strong>de</strong> VOW’ers). De persoonslijst<strong>en</strong> <strong>van</strong> geëmigreer<strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> RNI zull<strong>en</strong> <strong>niet</strong> langer opgeschort zijn; e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s, zoals adres,<br />
nationaliteit, verblijfstitel <strong>en</strong> overlij<strong>de</strong>n, kunn<strong>en</strong> in voorkom<strong>en</strong><strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> gemuteerd wor<strong>de</strong>n.<br />
De minister <strong>van</strong> BZK is verantwoor<strong>de</strong>lijk voor <strong>de</strong> bijhouding <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s over <strong>niet</strong>-ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
(voor ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> zijn dit <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>). 18 zog<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> loketgeme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> nieuwe <strong>niet</strong>ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
gaan inschrijv<strong>en</strong> terwijl vooralsnog 4 Bestuursorgan<strong>en</strong> (i.c. SVB, Belastingdi<strong>en</strong>st, UWV<br />
<strong>en</strong> het College voor Zorgverzekering<strong>en</strong>) zijn aangewez<strong>en</strong> om in <strong>de</strong> rol <strong>van</strong> RNI-<strong>de</strong>elnemer<br />
gegev<strong>en</strong>s aan te lever<strong>en</strong>, met name adresgegev<strong>en</strong>s, <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>niet</strong>-ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> voordrag<strong>en</strong> voor<br />
inschrijving.<br />
Het beheer <strong>van</strong> <strong>de</strong> RNI wordt on<strong>de</strong>rgebracht bij Ag<strong>en</strong>tschap BPR.<br />
2.3 Het BRP-stelsel<br />
Zoals aangegev<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> GBA <strong>en</strong> RNI sam<strong>en</strong> opgaan in het nieuwe BRP-stelsel.<br />
De vier belangrijkste vernieuwing<strong>en</strong> <strong>van</strong> het BRP-stelsel zijn:<br />
a. De technische mo<strong>de</strong>rnisering <strong>van</strong> <strong>de</strong> opzet <strong>van</strong> <strong>de</strong> basisregistratie, dat bestaat uit c<strong>en</strong>trale<br />
<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>telijke voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
b. Uitbreiding <strong>van</strong> <strong>de</strong> populatie met <strong>niet</strong>-ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> on<strong>de</strong>r verantwoor<strong>de</strong>lijkheid <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
minister <strong>van</strong> BZK<br />
c. Kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> basisregistratie; on<strong>de</strong>r meer <strong>de</strong> ver<strong>van</strong>ging <strong>van</strong> <strong>de</strong> driejaarlijkse audit door<br />
voortdur<strong>en</strong><strong>de</strong> evaluatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> <strong>de</strong> bevoegdheid voor<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> om bestuurlijke boetes op te legg<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> burger zijn verplichting<strong>en</strong> <strong>niet</strong><br />
nakomt om informatie te verstrekk<strong>en</strong> i.v.m. <strong>de</strong> bijhouding<br />
d. Mogelijk mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> plaats onafhankelijke di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> het vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
administratieve last<strong>en</strong>.<br />
Deze fundam<strong>en</strong>tele aanpassing<strong>en</strong> maakt<strong>en</strong> e<strong>en</strong> nieuw wettelijk ka<strong>de</strong>r noodzakelijk, <strong>van</strong>daar dat -<br />
met behoud <strong>van</strong> veel bepaling<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> huidige Wet GBA- e<strong>en</strong> nieuwe Wet basisregistratie person<strong>en</strong><br />
is ontworp<strong>en</strong>, die thans bij <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong> Kamer ligt.<br />
14
Als planning voor <strong>de</strong> invoering <strong>van</strong> het nieuwe stelsel wordt uitgegaan <strong>van</strong> <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> 2014 tot <strong>en</strong><br />
met 2016; dit kan nog veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong>, bijvoorbeeld als <strong>de</strong> invoeringsperio<strong>de</strong> wordt verkort, zoals<br />
mom<strong>en</strong>teel wordt on<strong>de</strong>rzocht.<br />
2.4 Kwaliteitsborging<br />
Het GBA-stelsel k<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> uitgebreid instrum<strong>en</strong>tarium dat t<strong>en</strong> doel heeft <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> het GBA-stelsel te waarborg<strong>en</strong>. Voorbeel<strong>de</strong>n zijn <strong>de</strong><br />
terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing (TMV), <strong>de</strong> koppeling GBA – BAG <strong>en</strong> het nieuwe auditinstrum<strong>en</strong>tarium dat<br />
bestaat uit e<strong>en</strong> combinatie <strong>van</strong> zelfevaluatie, c<strong>en</strong>traal uitgevoer<strong>de</strong> bestandscontroles <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
kwaliteitsmonitor (b<strong>en</strong>chmarking).<br />
Wat <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA betreft, zijn uit <strong>de</strong> diverse rapport<strong>en</strong> <strong>en</strong> gesprekk<strong>en</strong><br />
twee elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> gekom<strong>en</strong> die na<strong>de</strong>re aandacht vrag<strong>en</strong>. Dit zijn <strong>de</strong><br />
terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> <strong>de</strong> diversiteit bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in beleid, aanpak <strong>en</strong> prioriteit m.b.t. <strong>de</strong><br />
bijhouding.<br />
2.4.1 Diversiteit bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> e<strong>en</strong> grote diversiteit zi<strong>en</strong> in beleid, aanpak <strong>en</strong> prioriteit met betrekking tot <strong>de</strong><br />
bijhouding <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. In het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek heeft dat on<strong>de</strong>r meer betrekking op:<br />
De alertheid <strong>en</strong> pro-activiteit bij nieuwe inschrijving<strong>en</strong> <strong>en</strong> verhuizing<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
(wat wet<strong>en</strong> we over dat adres, blijft iemand tij<strong>de</strong>lijk <strong>van</strong>wege werk of studie, wat gebeurt<br />
er met <strong>de</strong> vorige bewoners, etc.), on<strong>de</strong>rsteund met risicoprofiel<strong>en</strong>.<br />
Mate waarin met binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re lokale instanties, zoals<br />
woningbouwcorporaties, afsprak<strong>en</strong> zijn gemaakt om rele<strong>van</strong>te signal<strong>en</strong> te ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s te kunn<strong>en</strong> verifiër<strong>en</strong>.<br />
De ‘snelheid’ waarmee geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> e<strong>en</strong> zoekgeraakte persoon <strong>de</strong> VOW status gev<strong>en</strong>.<br />
Capaciteit die beschikbaar is (gemaakt) om administratief adreson<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> huisbezoek<br />
uit te voer<strong>en</strong>.<br />
Criteria bij <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> <strong>de</strong> hardheid <strong>en</strong> bruikbaarheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> signaal of melding.<br />
Mate <strong>van</strong> sam<strong>en</strong>werking met binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke buit<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> om adreson<strong>de</strong>rzoek uit<br />
te voer<strong>en</strong>.<br />
Mate waarin het geme<strong>en</strong>telijk huisvestingsbeleid (bijvoorbeeld ge<strong>en</strong> vestiging in e<strong>en</strong><br />
recreatiewoning) is ‘geïncorporeerd’ bij het inschrijving op e<strong>en</strong> nieuw adres.<br />
Wijze waarop administratief <strong>en</strong> adreson<strong>de</strong>rzoek wordt uitgevoerd.<br />
Mate waarin gebruik wordt gemaakt <strong>van</strong> best practices <strong>van</strong> an<strong>de</strong>re geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Mate waarin wordt sam<strong>en</strong>gewerkt met an<strong>de</strong>re geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
De wet- <strong>en</strong> regelgeving <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA biedt geme<strong>en</strong>te ruimte voor eig<strong>en</strong> invulling <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze<br />
verantwoor<strong>de</strong>lijkheid, maar gezi<strong>en</strong> het grote belang <strong>van</strong> e<strong>en</strong> kwalitatief goe<strong>de</strong> GBA is meer<br />
uniformiteit ook w<strong>en</strong>selijk.<br />
2.4.2 Terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing<br />
De terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing (TMV) is t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> <strong>de</strong> integriteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s <strong>de</strong> spil in<br />
het kwaliteitssysteem <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. Het belang <strong>van</strong> TMV is groot <strong>en</strong> daarom is <strong>en</strong> wordt terecht veel<br />
zorg besteed aan e<strong>en</strong> effectieve werking <strong>van</strong> het instrum<strong>en</strong>t, zoals <strong>de</strong> in juni 2012 uitgebrachte<br />
circulaires <strong>en</strong> kwaliteitsbrochures bestemd voor geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afnemers over het uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
adreson<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> hoe om te gaan met het begrip ‘gere<strong>de</strong> twijfel’.<br />
Breed wor<strong>de</strong>n ev<strong>en</strong>wel beperking<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong>. Op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> diverse rapport<strong>en</strong> <strong>en</strong> interviews zijn<br />
<strong>de</strong> belangrijkste punt<strong>en</strong> <strong>van</strong> kritiek:<br />
15
Het is <strong>niet</strong> transparant wat e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te met e<strong>en</strong> terugmelding heeft gedaan.<br />
Alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong>dim<strong>en</strong>sionaal verkeer: <strong>van</strong> z<strong>en</strong><strong>de</strong>r (afnemer) <strong>naar</strong> ont<strong>van</strong>ger (geme<strong>en</strong>te).<br />
Contactgegev<strong>en</strong>s voor ev<strong>en</strong>tueel na<strong>de</strong>r overleg ev<strong>en</strong>als on<strong>de</strong>rligg<strong>en</strong><strong>de</strong> docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
<strong>niet</strong> meegeleverd wor<strong>de</strong>n.<br />
Intergeme<strong>en</strong>telijk verkeer wordt <strong>niet</strong> on<strong>de</strong>rsteund.<br />
Person<strong>en</strong> die t<strong>en</strong> onrechte <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> GBA staan ingeschrev<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> <strong>niet</strong> gemeld wor<strong>de</strong>n.<br />
Weinig geme<strong>en</strong>telijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, zoals Sociale Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, mak<strong>en</strong> gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong> TMV.<br />
Met <strong>de</strong> aanwijzing <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA als basisregistratie <strong>en</strong> <strong>de</strong> daarmee sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong><strong>de</strong> verplichting<br />
voor bestuursorgan<strong>en</strong> om eig<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s die afwijk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> (auth<strong>en</strong>tieke) gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA<br />
terug te mel<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> als bronhou<strong>de</strong>r, heeft <strong>de</strong> kwantiteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> melding<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
sterke impuls gekreg<strong>en</strong> (die bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is versterkt met <strong>de</strong> eer<strong>de</strong>r g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> circulaire ‘gere<strong>de</strong><br />
twijfel’). De geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> baat bij kwalitatief sterke melding<strong>en</strong>. Omdat geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> ook<br />
woeker<strong>en</strong> met capaciteit heeft dit tot gevolg dat geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> criteria toepass<strong>en</strong> <strong>en</strong> sterke <strong>van</strong><br />
zwakke terugmelding<strong>en</strong> schei<strong>de</strong>n <strong>en</strong> <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> categorie veelal <strong>niet</strong> oppakk<strong>en</strong>.<br />
De Belastingdi<strong>en</strong>st is <strong>de</strong> grootste terugmel<strong>de</strong>r <strong>en</strong> bewaakt nauwgezet wat er met hun<br />
terugmelding<strong>en</strong> gebeurt. E<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze terugmelding<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> gevolg <strong>van</strong> retourpost; e<strong>en</strong><br />
f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong> dat net als bij an<strong>de</strong>re afnemers sterk zal vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>van</strong>wege <strong>de</strong> to<strong>en</strong>ame <strong>van</strong> digitale<br />
communicatie (vergelijk Mijn Overheid/Mijn SVB/Mijn DUO, etc.).<br />
16
3 Niet <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA<br />
3.1 Inleiding<br />
In dit hoofdstuk wordt e<strong>en</strong> overzicht gegev<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> categorieën <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. Op basis <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze segm<strong>en</strong>tatie kan vervolg<strong>en</strong>s gekek<strong>en</strong><br />
wor<strong>de</strong>n welke <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> optre<strong>de</strong>n <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze wor<strong>de</strong>n toegeschrev<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> groep<strong>en</strong>.<br />
3.2 Drie on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n doelgroep<strong>en</strong><br />
Het on<strong>de</strong>rzoek richt zich op drie groep<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA-adresregistratie <strong>niet</strong><br />
overe<strong>en</strong>komt met <strong>de</strong> werkelijkheid, te wet<strong>en</strong>:<br />
1. <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, dat wil zegg<strong>en</strong> person<strong>en</strong> die op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r adres won<strong>en</strong><br />
dan vastgelegd in <strong>de</strong> GBA;<br />
2. person<strong>en</strong> die geregistreerd staan als geëmigreerd <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d land, ook wel<br />
aangeduid met ‘vertrokk<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d waarhe<strong>en</strong>’ (VOW);<br />
3. person<strong>en</strong> die t<strong>en</strong> onrechte <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> GBA staan terwijl ze wel aan het inschrijvingscriterium<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet GBA voldo<strong>en</strong>.<br />
3.2.1 Verkeerd geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Met <strong>verkeerd</strong> geregistreerd bedoel<strong>en</strong> wij in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek person<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
adresregistratie in <strong>de</strong> GBA <strong>niet</strong> overe<strong>en</strong>komt met <strong>de</strong> daadwerkelijke woonsituatie. E<strong>en</strong> burger di<strong>en</strong>t<br />
binn<strong>en</strong> 5 dag<strong>en</strong> na e<strong>en</strong> verhuizing het nieuwe adres door te gev<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> (nieuwe) geme<strong>en</strong>te.<br />
Gebeurt dit <strong>niet</strong>, dan is iemand officieel <strong>verkeerd</strong> geregistreerd. In e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> zal <strong>de</strong><br />
onjuiste registratie voortkom<strong>en</strong> uit onverschilligheid of onwet<strong>en</strong>dheid (omissie) <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> <strong>de</strong> fout<strong>en</strong><br />
in e<strong>en</strong> later stadium hersteld wor<strong>de</strong>n. Wanneer <strong>de</strong> persoon e<strong>en</strong> nieuw paspoort wil aanvrag<strong>en</strong> zal<br />
bijvoorbeeld aan het licht kom<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> verhuizing <strong>niet</strong> is doorgegev<strong>en</strong>. Deze omissie wordt dan<br />
rechtgezet. In e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> zal <strong>de</strong> persoon echter bewust e<strong>en</strong> verkeer<strong>de</strong><br />
registratie will<strong>en</strong> bewerkstellig<strong>en</strong> of in stand will<strong>en</strong> hou<strong>de</strong>n (commissie). 2<br />
Aantal <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Periodiek wordt on<strong>de</strong>rzoek gedaan <strong>naar</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> GBA gegev<strong>en</strong>s in opdracht <strong>van</strong> Ag<strong>en</strong>tschap<br />
BPR <strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> (BZK). In <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> 2009 - 2011 is dit on<strong>de</strong>rzoek<br />
verricht door respectievelijk Verdonck, Klooster & Associates, PriceWaterhouseCoopers <strong>en</strong> Deloitte.<br />
De on<strong>de</strong>rzoekers constateer<strong>de</strong>n dat het perc<strong>en</strong>tage adress<strong>en</strong> waarbij <strong>de</strong> bewoning <strong>niet</strong> overe<strong>en</strong><br />
kwam met <strong>de</strong> GBA <strong>naar</strong> schatting respectievelijk 5,2% (in 2009), 4,5% (in 2010) <strong>en</strong> 4% (2011)<br />
was. 3 N.B. De 4% <strong>van</strong> 2011 is e<strong>en</strong> gecorrigeerd perc<strong>en</strong>tage om <strong>de</strong> uitkomst vergelijkbaar te mak<strong>en</strong><br />
met 2010.<br />
2 Verkeerd geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> VOW-status krijg<strong>en</strong> als melding <strong>van</strong> e<strong>en</strong> verhuizing achterwege<br />
blijft <strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te on<strong>de</strong>rtuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> adrescontrole doet waarbij dit aan het licht komt. Dit hangt <strong>de</strong>els af <strong>van</strong><br />
het beleid wat geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voer<strong>en</strong> met betrekking tot het toek<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze status. Zie over VOW <strong>de</strong><br />
paragraaf 3.2.2.<br />
3 Bron cijfer 2009: Korst<strong>en</strong>, L., & Jong, J. <strong>de</strong> (2009) Mom<strong>en</strong>topname Kwaliteit GBA. Verdonck, Klooster &<br />
Associates B.V., p. 6; Bron cijfer 2010: Auteur onbek<strong>en</strong>d (2010). Mom<strong>en</strong>topname Kwaliteit GBA 2010.<br />
PriceWaterHouseCoopers, p. 2 <strong>en</strong> 8; Bron cijfer 2011: Vonck, R.G. (2011). Mom<strong>en</strong>topname Kwaliteit GBA 2011.<br />
Deloitte B.V., p. 5 <strong>en</strong> 8. Het is goed mogelijk dat in grotere geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> dit perc<strong>en</strong>tage iets hoger ligt. Zo is uit<br />
schatting<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> Geme<strong>en</strong>te Amsterdam bijvoorbeeld geblek<strong>en</strong> dat er waarschijnlijk meer onjuisthe<strong>de</strong>n in<br />
GBA-adresgegev<strong>en</strong>s voorkom<strong>en</strong> dan <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> 4 tot 5%. Zie bijvoorbeeld: Slot J. <strong>en</strong> Janss<strong>en</strong> M.<br />
Rapportage meting kwaliteit GBA, Geme<strong>en</strong>te Amsterdam – Di<strong>en</strong>st <strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong> <strong>en</strong> Statistiek, Juni 2008, p. 18.<br />
17
De beschikbare on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> <strong>naar</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA richt<strong>en</strong> zich<br />
uitdrukkelijk op adress<strong>en</strong>: uiteraard kunn<strong>en</strong> er meer<strong>de</strong>re person<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> adres won<strong>en</strong>. 4 De vraag<br />
<strong>van</strong> welk aantal person<strong>en</strong> gezegd kan wor<strong>de</strong>n dat hun woonsituatie (adres, huisg<strong>en</strong>ot<strong>en</strong>) <strong>niet</strong><br />
overe<strong>en</strong>komt met <strong>de</strong> weergave in <strong>de</strong> GBA is <strong>niet</strong> te beantwoor<strong>de</strong>n omdat concrete cijfers hierover<br />
ontbrek<strong>en</strong>. 5 Er wordt wel regelmatig on<strong>de</strong>rzoek gedaan <strong>naar</strong> <strong>de</strong> groep burgers die misbruik maakt<br />
<strong>van</strong> overheidsvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. Hieron<strong>de</strong>r vall<strong>en</strong> ook <strong>de</strong>els person<strong>en</strong> die bewust e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres<br />
opgev<strong>en</strong>. De aandacht voor frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek valt te verklar<strong>en</strong> omdat het maatschappelijk belang<br />
bij het terugdring<strong>en</strong> <strong>van</strong> (adres)frau<strong>de</strong> groot is. Daarom wordt vooral on<strong>de</strong>rzoek gedaan <strong>naar</strong> ‘<strong>de</strong><br />
frau<strong>de</strong>ur’ <strong>en</strong> <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> misbruik <strong>van</strong> overheidsvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. Voorbeel<strong>de</strong>n hier<strong>van</strong> kom<strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>r meer in paragraaf 3.3.2. <strong>en</strong> in hoofdstuk 4 aan <strong>de</strong> or<strong>de</strong>. Betrouwbaar cijfermateriaal over <strong>de</strong><br />
categorie burgers in Ne<strong>de</strong>rland met e<strong>en</strong> onjuiste GBA-registratie die daar <strong>niet</strong> zelf will<strong>en</strong>s <strong>en</strong><br />
wet<strong>en</strong>s aan heeft bijgedrag<strong>en</strong>, is <strong>niet</strong> <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> gekom<strong>en</strong> in <strong>de</strong> geïnv<strong>en</strong>tariseer<strong>de</strong> publicaties.<br />
Aangezi<strong>en</strong> het lastig is geblek<strong>en</strong> <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> te<br />
bepal<strong>en</strong> is in dit on<strong>de</strong>rzoek gezocht <strong>naar</strong> indicator<strong>en</strong> die als basis kunn<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> voor e<strong>en</strong><br />
schatting. Uit <strong>de</strong> interviews met betrokk<strong>en</strong> GBA-afnemers kwam <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> dat instanties <strong>verkeerd</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> op het spoor kom<strong>en</strong> door mid<strong>de</strong>l <strong>van</strong> retour ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> post. Hierbij zij<br />
aangetek<strong>en</strong>d dat person<strong>en</strong> die doelbewust op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r adres won<strong>en</strong> dan het in <strong>de</strong> GBA bek<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
adres (dus <strong>de</strong> calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burger) er veelal voor hebb<strong>en</strong> gezorgd dat post op het GBA-adres <strong>niet</strong><br />
teruggestuurd wordt, maar terechtkomt op het feitelijke woonadres. E<strong>en</strong> interessant voorbeeld is<br />
daarom <strong>de</strong> massale mailing <strong>van</strong> het RDW om voertuigbezitters te wijz<strong>en</strong> op <strong>de</strong> APK: het ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> herinnering is e<strong>en</strong> geval waarin <strong>de</strong> burger weinig aanleiding heeft om <strong>de</strong> overheid te<br />
mislei<strong>de</strong>n. De RDW verstuurt circa 6 miljo<strong>en</strong> briev<strong>en</strong> per jaar om cliënt<strong>en</strong> te wijz<strong>en</strong> op <strong>de</strong> APK <strong>van</strong><br />
hun voertuig. Dit komt neer op circa 500.000 briev<strong>en</strong> per maand. Hier<strong>van</strong> wor<strong>de</strong>n maan<strong>de</strong>lijks<br />
circa 400 terug ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> door <strong>de</strong> RDW met <strong>de</strong> melding dat het adres onjuist is. 6 Dit is iets min<strong>de</strong>r<br />
dan 1%. Aan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re kant <strong>van</strong> het spectrum plaats<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> geval waarin e<strong>en</strong> calculer<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
burger veel aanleiding heeft om e<strong>en</strong> verkeer<strong>de</strong> adresnotering in <strong>de</strong> GBA in stand te will<strong>en</strong> hou<strong>de</strong>n:<br />
<strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt met e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> studiebeurs voor uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>n. Uit <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> DUO blijkt dat<br />
1 op <strong>de</strong> 10 uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreerd staat. 7 Circa 45% <strong>van</strong> alle stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> is<br />
mom<strong>en</strong>teel uitwon<strong>en</strong>d. 8 Daarmee is het totaal aantal <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong><br />
waarschijnlijk iets min<strong>de</strong>r dan 1 op <strong>de</strong> 20. Hieruit valt af te lei<strong>de</strong>n dat, in gevall<strong>en</strong> waarin het zeer<br />
lon<strong>en</strong>d is om e<strong>en</strong> onjuist adres op te gev<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te, maximaal 5% <strong>van</strong> <strong>de</strong> burgers<br />
<strong>verkeerd</strong> geregistreerd staat. De om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> kan<br />
daarmee wor<strong>de</strong>n geschat wor<strong>de</strong>n op 1 tot maximaal 5%.<br />
3.2.2 Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong> (VOW)<br />
Person<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> is vastgesteld dat het in <strong>de</strong> GBA bek<strong>en</strong><strong>de</strong> adres <strong>niet</strong> (meer) juist is <strong>en</strong> waar na<br />
on<strong>de</strong>rzoek <strong>niet</strong> het juiste adres <strong>van</strong> is vast te stell<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA ambtshalve wor<strong>de</strong>n<br />
uitgeschrev<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r vermelding <strong>van</strong> geëmigreerd <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d land (co<strong>de</strong> 0000). Officieus<br />
heet dit ‘Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>’ afgekort VOW. De persoonslijst <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW’er wordt<br />
opgeschort, wat betek<strong>en</strong>t dat ge<strong>en</strong> mutaties meer aangebracht kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n. De VOW’er is<br />
officieel ge<strong>en</strong> ingezet<strong>en</strong>e meer. Person<strong>en</strong> <strong>van</strong> 110 jaar <strong>en</strong> ou<strong>de</strong>r wor<strong>de</strong>n <strong>niet</strong> meer meegeteld als<br />
VOW’er in <strong>de</strong> statistiek<strong>en</strong> <strong>van</strong> het CBS.<br />
Het CBS heeft on<strong>de</strong>rzoek gedaan <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>mografische eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> <strong>van</strong> VOW’ers <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze groep. Het CBS conclu<strong>de</strong>ert dat ‘<strong>de</strong> typische VOW’er’ e<strong>en</strong> jonge, mannelijke<br />
4 Gemid<strong>de</strong>ld won<strong>en</strong> er in Ne<strong>de</strong>rland 2,3 person<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> adres. Bron: CBS.<br />
5 In <strong>de</strong> praktijk gev<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> aan dat zelfs het do<strong>en</strong> <strong>van</strong> huisbezoek<strong>en</strong> om <strong>de</strong> i<strong>de</strong>ntiteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> bewoners<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> adres vast te stell<strong>en</strong> <strong>niet</strong> afdo<strong>en</strong><strong>de</strong> is om het beeld volledig te krijg<strong>en</strong>, aangezi<strong>en</strong> <strong>niet</strong> met zekerheid te<br />
zegg<strong>en</strong> is of <strong>de</strong>g<strong>en</strong>e die op<strong>en</strong>doet er daadwerkelijk woont.<br />
6 Bron: RDW, gesprek d.d. 26 september 2012<br />
7 Kamerstukk<strong>en</strong> II 2011/12, 33 145, nr. 4 (Advies Raad <strong>van</strong> State <strong>en</strong> na<strong>de</strong>r rapport<br />
8 Bron: DUO. Geraadpleegd d.d. 31 oktober 2012 via http://www.ib-groep.nl/organisatie/pers/aantall<strong>en</strong>.asp<br />
18
allochtoon is. Het gaat ongeveer ev<strong>en</strong> vaak om westerse als <strong>niet</strong>-westerse allochton<strong>en</strong>. Is on<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
totale Ne<strong>de</strong>rlandse bevolking ongeveer 20 proc<strong>en</strong>t allochtoon, on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> VOW-populatie is dat bijna<br />
90 proc<strong>en</strong>t. Mogelijk zijn veel VOW’ers weer teruggegaan <strong>naar</strong> hun land <strong>van</strong> herkomst <strong>en</strong> zijn<br />
allochton<strong>en</strong> daardoor oververteg<strong>en</strong>woordigd in <strong>de</strong>ze groep. Veel <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>niet</strong>-westerse allochton<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> overig<strong>en</strong>s wel <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse nationaliteit. 9 Ver<strong>de</strong>r is bijna twee-<strong>de</strong>r<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW’ers<br />
man <strong>en</strong> gaat het voornamelijk om jongvolwass<strong>en</strong><strong>en</strong>;; er zijn relatief weinig VOW’ers ou<strong>de</strong>r dan 45<br />
jaar. 10<br />
E<strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> person<strong>en</strong> die wer<strong>de</strong>n geregistreerd als vertrokk<strong>en</strong> met onbek<strong>en</strong><strong>de</strong> bestemming<br />
had e<strong>en</strong> jaar daarvoor e<strong>en</strong> baan, één op <strong>de</strong> vijf had e<strong>en</strong> uitkering <strong>en</strong> e<strong>en</strong> klein <strong>de</strong>el volg<strong>de</strong> (hoger)<br />
on<strong>de</strong>rwijs. Van ongeveer <strong>de</strong> helft <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW’ers is <strong>niet</strong> bek<strong>en</strong>d wat zij in Ne<strong>de</strong>rland <strong>de</strong><strong>de</strong>n in het<br />
jaar voorafgaand aan <strong>de</strong> melding dat ze met onbek<strong>en</strong><strong>de</strong> bestemming war<strong>en</strong> vertrokk<strong>en</strong>. 11<br />
Aantal VOW’ers<br />
De om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep VOW was volg<strong>en</strong>s het CBS circa 387.000 per 1 januari 2011. 12 De laatste<br />
jar<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> jaarlijks bijna 65.000 person<strong>en</strong> <strong>de</strong> status VOW gekreg<strong>en</strong>. 13 E<strong>en</strong> groot <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze<br />
groep meldt zich na relatief korte tijd weer bij e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> wordt dan weer in <strong>de</strong> GBA als<br />
ingezet<strong>en</strong>e ingeschrev<strong>en</strong>. Uit gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> het UWV blijkt dat na e<strong>en</strong> half jaar 50% - 60% <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
VOW’ers die e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt via het UWV, zich weer erg<strong>en</strong>s meldt. 14 Mogelijk ligt dit<br />
perc<strong>en</strong>tage in grotere geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> iets lager, zo is in Amsterdam geconstateerd dat zo’n 40% <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> VOW’ers zich na e<strong>en</strong> jaar weer heeft gemeld bij e<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse geme<strong>en</strong>te. 15 Het aantal<br />
person<strong>en</strong> dat na meer dan twee jaar nog opnieuw wordt ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA is nihil. Jaarlijks<br />
vin<strong>de</strong>n meer opneming<strong>en</strong> dan afvoering<strong>en</strong> plaats, waardoor het aantal VOW’ers stijgt. In <strong>de</strong><br />
jaarlijkse emigratiestatistiek<strong>en</strong> wordt het saldo <strong>van</strong> <strong>de</strong> afvoering<strong>en</strong> <strong>en</strong> opneming<strong>en</strong> bij <strong>de</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> emigratie geteld. 16 Person<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> overig<strong>en</strong>s meer dan e<strong>en</strong>s in hun lev<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
status VOW krijg<strong>en</strong>, bijvoorbeeld omdat e<strong>en</strong> VOW’er zich meldt bij e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te om zich weer in<br />
Ne<strong>de</strong>rland te vestig<strong>en</strong> <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s na verloop <strong>van</strong> tijd we<strong>de</strong>rom vertrekt zon<strong>de</strong>r zijn bestemming<br />
bek<strong>en</strong>d te mak<strong>en</strong>.<br />
9<br />
Het begrip allochtoon moet wor<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n <strong>van</strong> het begrip Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>r. Volg<strong>en</strong>s het CBS is e<strong>en</strong><br />
allochtoon e<strong>en</strong> persoon waar<strong>van</strong> t<strong>en</strong> minste 1 ou<strong>de</strong>r in het buit<strong>en</strong>land is gebor<strong>en</strong>. Het CBS on<strong>de</strong>rscheid<br />
vervolg<strong>en</strong>s westerse <strong>en</strong> <strong>niet</strong>-westerse allochton<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> <strong>niet</strong>-westerse allochtoon is e<strong>en</strong> persoon die afkomstig is<br />
uit Turkije, Afrika, Latijns-Amerika <strong>en</strong> Azië (exclusief Indonesië <strong>en</strong> Japan). E<strong>en</strong> westerse allochtoon is e<strong>en</strong><br />
persoon die afkomstig is uit e<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> lan<strong>de</strong>n in Europa (exclusief Turkije), Noord-Amerika <strong>en</strong> Oceanië, of<br />
Indonesië of Japan. E<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>r is e<strong>en</strong> persoon met e<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse nationaliteit.<br />
Bron: website CBS. Geraadpleegd d.d. 1 november 2012 via: http://www.cbs.nl/nlnl/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begripp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?conceptid=1013,<br />
http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begripp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?ConceptID=37, http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begripp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?ConceptID=1057, http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begripp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?ConceptID=2917<br />
10<br />
Kroeze, H., Van <strong>de</strong>r Lin<strong>de</strong>n, F., Oostrom, L., Sluiter, N. (2011), Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>,<br />
Demografische <strong>en</strong> sociaal-economische k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te ge<strong>en</strong> aangifte do<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
vertrek, D<strong>en</strong> Haag, CBS 2011, p. 8.<br />
11<br />
Kroeze, H., Van <strong>de</strong>r Lin<strong>de</strong>n, F., Oostrom, L., Sluiter, N. (2011), Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>,<br />
Demografische <strong>en</strong> sociaal-economische k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te ge<strong>en</strong> aangifte do<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
vertrek, D<strong>en</strong> Haag, CBS 2011, p. 11.<br />
12<br />
Kroeze, H., Van <strong>de</strong>r Lin<strong>de</strong>n, F., Oostrom, L., Sluiter, N. (2011), Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>,<br />
Demografische <strong>en</strong> sociaal-economische k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te ge<strong>en</strong> aangifte do<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
vertrek, D<strong>en</strong> Haag, CBS 2011, p. 7.<br />
13<br />
http://www.cbs.nl/nl-NL/m<strong>en</strong>u/themas/bevolking/publicaties/artikel<strong>en</strong>/archief/2011/2011-3517-wm.htm,<br />
geraadpleegd op 26 september 2012.<br />
14<br />
Bron: UWV, gesprek d.d. 13 september 2012.<br />
15<br />
Bron: Geme<strong>en</strong>te Amsterdam, gesprek d.d. 22 augustus 2012.<br />
16<br />
http://www.cbs.nl/nl-NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/toelichting<strong>en</strong>/alfabet/v/vertrokk<strong>en</strong>-onbek<strong>en</strong>d-waarhe<strong>en</strong>-vow.htm.<br />
19
Gesteld kan wor<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> doelgroep VOW in feite e<strong>en</strong> ‘administratief reservoir’ is. De groep<br />
VOW’ers bestaat uit e<strong>en</strong> <strong>de</strong>els vlott<strong>en</strong><strong>de</strong> populatie <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die: 1) kortstondig VOW staan <strong>en</strong><br />
zich later weer mel<strong>de</strong>n, 2) e<strong>en</strong> groep die uit Ne<strong>de</strong>rland vertrokk<strong>en</strong> is <strong>en</strong> waarschijnlijk nooit meer<br />
terugkomt, 3) e<strong>en</strong> groep die inmid<strong>de</strong>ls overle<strong>de</strong>n is <strong>en</strong> 4) e<strong>en</strong> groep die zich nog wel in Ne<strong>de</strong>rland<br />
bevindt, maar zich <strong>niet</strong> meldt bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. Deze laatste groep zou<strong>de</strong>n we aan kunn<strong>en</strong> dui<strong>de</strong>n<br />
als ‘spookburgers’. De sam<strong>en</strong>stelling in aantall<strong>en</strong> is <strong>niet</strong> bek<strong>en</strong>d.<br />
Overig<strong>en</strong>s betek<strong>en</strong>t het feit dat e<strong>en</strong> persoon VOW is <strong>niet</strong> per <strong>de</strong>finitie dat <strong>de</strong>ze persoon ook<br />
daadwerkelijk volledig onvindbaar is voor <strong>de</strong> overheid. Noch br<strong>en</strong>gt <strong>de</strong> status VOW per se met zich<br />
mee dat m<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> recht<strong>en</strong> meer kan ontl<strong>en</strong><strong>en</strong> aan sociale regeling<strong>en</strong> of ontslag<strong>en</strong> is <strong>van</strong> fiscale<br />
verplichting<strong>en</strong>. In <strong>de</strong> praktijk blijkt dat e<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong>lijke groep VOW’ers nog steeds e<strong>en</strong> relatie heeft<br />
met bijvoorbeeld <strong>de</strong> UWV <strong>en</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st. Gemid<strong>de</strong>ld hebb<strong>en</strong> zo’n 5000<br />
uitkeringsgerechtig<strong>de</strong>n <strong>de</strong> status VOW bij het UWV. 17 Ook bij <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st komt dit voor.<br />
Gemid<strong>de</strong>ld zijn circa 55.000 cliënt<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st VOW. 18<br />
Overig<strong>en</strong>s beoogt het wetsvoorstel (tot wijziging <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk<br />
<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>ige an<strong>de</strong>re wett<strong>en</strong> in verband met <strong>de</strong> frau<strong>de</strong>aanpak door gegev<strong>en</strong>suitwisseling)<br />
e<strong>en</strong> ein<strong>de</strong> te mak<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> situatie dat e<strong>en</strong> burger onvindbaar is voor <strong>de</strong> <strong>en</strong>e overheid, terwijl hij<br />
e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt <strong>van</strong> <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re overheid.<br />
Zoals aangegev<strong>en</strong> in paragraaf 2.2.2 zull<strong>en</strong> alle persoonslijst<strong>en</strong> <strong>van</strong> geëmigreer<strong>de</strong>n, dus inclusief<br />
die <strong>van</strong> <strong>de</strong> zog<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> VOW’ers, overgaan <strong>naar</strong> <strong>de</strong> RNI <strong>en</strong> <strong>van</strong>af dat mom<strong>en</strong>t op on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
bijgewerkt kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n als dat aan <strong>de</strong> or<strong>de</strong> is.<br />
Van <strong>de</strong> circa 400.000 VOW’ers is <strong>niet</strong> bek<strong>en</strong>d hoeveel er in Ne<strong>de</strong>rland verblijv<strong>en</strong>. Op grond <strong>van</strong> het<br />
hiervoor g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> CBS on<strong>de</strong>rzoek kan wor<strong>de</strong>n aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong> dat dit voor e<strong>en</strong> groot <strong>de</strong>el <strong>niet</strong> het<br />
geval is. Na twee jaar is het aantal person<strong>en</strong> dat zich <strong>van</strong>uit e<strong>en</strong> VOW-status alsnog meldt in e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>te nihil. In hoofdstuk 5 bevel<strong>en</strong> wij aan na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek te verricht<strong>en</strong> <strong>naar</strong> het aantal<br />
VOW’ers dat mogelijk in Ne<strong>de</strong>rland verblijft, omdat er over <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> dit <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW’ers<br />
ge<strong>en</strong> dui<strong>de</strong>lijk beeld is. Vooralsnog wordt uitgegaan <strong>van</strong> e<strong>en</strong> aantal <strong>van</strong> 50.000 tot 60.000<br />
person<strong>en</strong>. Dit cijfer is ontle<strong>en</strong>d aan <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st.<br />
3.2.3 Niet-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> persoon is verplicht zich te registrer<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA wanneer <strong>de</strong>ze gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> e<strong>en</strong> half jaar<br />
t<strong>en</strong>minste twee <strong>de</strong>r<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> tijd (vier maan<strong>de</strong>n) in Ne<strong>de</strong>rland verblijft. 19 Wanneer e<strong>en</strong> persoon op<br />
grond <strong>van</strong> het bov<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> criterium wél geregistreerd zou moet<strong>en</strong> staan in <strong>de</strong> GBA, maar dit in<br />
werkelijkheid <strong>niet</strong> is, sprek<strong>en</strong> wij <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> persoon in <strong>de</strong> GBA.<br />
Aantal <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
De k<strong>en</strong>nis over <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>en</strong> <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>de</strong> bevolkingsgroep die in Ne<strong>de</strong>rland leeft<br />
zon<strong>de</strong>r dat zij is ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA is beperkt. Deze groep is qua sam<strong>en</strong>stelling divers <strong>en</strong><br />
omvat bijvoorbeeld ook illegal<strong>en</strong>. In het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek is echter alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> groep t<strong>en</strong><br />
onrechte <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> <strong>van</strong> belang. Deze groep is weliswaar <strong>niet</strong> geregistreerd,<br />
maar heeft veelal wel e<strong>en</strong> actieve relatie met overheidsinstanties, bijvoorbeeld op het gebied <strong>van</strong><br />
werk <strong>en</strong> inkom<strong>en</strong>. Op grond <strong>van</strong> langdurige economische bedrijvigheid kunn<strong>en</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong><br />
het UWV (Polisadministratie) vaststell<strong>en</strong> dat bepaal<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in aanmerking kom<strong>en</strong> voor<br />
inschrijving in <strong>de</strong> GBA. De Belastingdi<strong>en</strong>st houdt ge<strong>en</strong> kwantitatieve gegev<strong>en</strong>s bij <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze groep<br />
17 Bron: UWV, gesprek d.d. 13 september 2012.<br />
18 Me<strong>de</strong>werkers <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st bevestig<strong>en</strong> ook dat <strong>de</strong> VOW-doelgroep in <strong>de</strong> fiscale praktijk e<strong>en</strong> vlott<strong>en</strong>d<br />
karakter heeft. Het totaal aantal person<strong>en</strong> met dit k<strong>en</strong>merk groeit steeds omdat meer nieuwe gevall<strong>en</strong> ontstaan<br />
dan er opgehev<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n. Volg<strong>en</strong>s informele schatting ligt het theoretische aantal mom<strong>en</strong>teel rond <strong>de</strong><br />
500.000, echter het aantal VOW’ers waarmee e<strong>en</strong> actieve financiële relatie bestaat is gemid<strong>de</strong>ld 55.000. Bron:<br />
Belastingdi<strong>en</strong>st, gesprek d.d. 19 september 2012.<br />
19 Art. 26 Wet GBA.<br />
20
cliënt<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r GBA-inschrijving. De Belastingdi<strong>en</strong>st schat dat <strong>de</strong>ze groep zeer waarschijnlijk<br />
kleiner is dan 50.000 person<strong>en</strong>. 20<br />
Op basis <strong>van</strong> het bov<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> gaan we er in dit on<strong>de</strong>rzoek <strong>van</strong> uit dat <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> voor dit<br />
on<strong>de</strong>rzoek rele<strong>van</strong>te groep <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> zich in <strong>de</strong> or<strong>de</strong> <strong>van</strong> grootte <strong>van</strong> 50.000<br />
person<strong>en</strong> bevindt.<br />
3.3 Na<strong>de</strong>re segm<strong>en</strong>tatie op basis <strong>van</strong> gedrag: omissie <strong>en</strong> commissie<br />
Binn<strong>en</strong> elk <strong>van</strong> <strong>de</strong> drie doelgroep<strong>en</strong>, te wet<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, is on<strong>de</strong>rscheid te mak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> onwet<strong>en</strong>dheid <strong>en</strong> slordigheid (omissie) <strong>en</strong><br />
opzet (commissie). Dit on<strong>de</strong>rscheid is zinvol <strong>van</strong>wege <strong>de</strong> ev<strong>en</strong>tueel te overweg<strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> om<br />
<strong>de</strong> problem<strong>en</strong> omtr<strong>en</strong>t <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA-adresgegev<strong>en</strong>s effectief te kunn<strong>en</strong> aanpakk<strong>en</strong>.<br />
Overig<strong>en</strong>s laat <strong>de</strong> werkelijkheid zi<strong>en</strong> dat het on<strong>de</strong>rscheid tuss<strong>en</strong> omissie <strong>en</strong> commissie <strong>niet</strong><br />
e<strong>en</strong>voudig te mak<strong>en</strong> valt. Ver<strong>de</strong>r is <strong>van</strong> belang op te merk<strong>en</strong> dat afnemers aangev<strong>en</strong> <strong>niet</strong> goed te<br />
wet<strong>en</strong> in welke verhouding <strong>de</strong> goedwill<strong>en</strong><strong>de</strong> zich verhou<strong>de</strong>n tot <strong>de</strong> kwaadwill<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers. Voor<br />
afnemers is dat on<strong>de</strong>rscheid natuurlijk ook min<strong>de</strong>r rele<strong>van</strong>t: <strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> verschill<strong>en</strong> immers <strong>niet</strong>.<br />
3.3.1 Onwet<strong>en</strong><strong>de</strong> of onverschillige burger (omissie)<br />
Het kan zijn dat e<strong>en</strong> burger <strong>de</strong> veran<strong>de</strong>ring in woon- of leefsituatie per ongeluk <strong>niet</strong> heeft<br />
doorgegev<strong>en</strong> of dit uit onverschilligheid verzuimt (omissie). Formeel gezi<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> burger die na 5<br />
dag<strong>en</strong> verzuimt wijziging<strong>en</strong> door te voer<strong>en</strong> al <strong>verkeerd</strong> geregistreerd. Het is daarnaast goed<br />
voorstelbaar dat e<strong>en</strong> (buit<strong>en</strong>landse) persoon die voor het eerst in Ne<strong>de</strong>rland komt, zich <strong>niet</strong> bewust<br />
is <strong>van</strong> <strong>de</strong> regels rondom <strong>de</strong> GBA-inschrijving. In e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> zal <strong>de</strong> burger in e<strong>en</strong> later<br />
stadium <strong>de</strong>ze omissie alsnog herstell<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> ge<strong>de</strong>elte <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze groep ‘slordige’ burgers zal zich pas<br />
bewust wor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze omissie als ze in contact kom<strong>en</strong> met <strong>de</strong> overheid <strong>en</strong> op dat mom<strong>en</strong>t het<br />
onjuiste adres zich manifesteert. Het is <strong>niet</strong> geheel on<strong>de</strong>nkbaar dat ook <strong>de</strong>ze person<strong>en</strong> –ongewild-<br />
voor <strong>de</strong> overheid zoek rak<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> VOW-status krijg<strong>en</strong>.<br />
3.3.2 Calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burger (commissie)<br />
Er zijn ook burgers die bewust e<strong>en</strong> correcte inschrijving in <strong>de</strong> GBA omzeil<strong>en</strong>, omdat zij belang<br />
hebb<strong>en</strong> bij het in stand lat<strong>en</strong> <strong>van</strong> onjuiste adresgegev<strong>en</strong>s (commissie). Hiervoor kunn<strong>en</strong> tal <strong>van</strong><br />
re<strong>de</strong>n<strong>en</strong> zijn. Het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> actueel GBA-adres maakt het bijvoorbeeld moeilijker om<br />
boetes <strong>en</strong> belasting<strong>en</strong> te inn<strong>en</strong>, stelt burgers in staat om aanspraak te mak<strong>en</strong> op regeling<strong>en</strong> waar<br />
zij eig<strong>en</strong>lijk ge<strong>en</strong> recht op hebb<strong>en</strong> (regelwinkel<strong>en</strong>) <strong>en</strong> helpt bij het vermij<strong>de</strong>n <strong>van</strong> korting<strong>en</strong> op<br />
toeslag<strong>en</strong> <strong>en</strong> uitkering<strong>en</strong>. Het gaat hier om ‘calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers’. Stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> die onterecht<br />
aanspraak will<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> studiebeurs of bijstandsgerechtig<strong>de</strong>n die met het oog<br />
op behoud <strong>van</strong> hun uitkering als apart lev<strong>en</strong>d geregistreerd staan terwijl zij e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke<br />
huishouding hebb<strong>en</strong>, zijn bek<strong>en</strong><strong>de</strong> voorbeel<strong>de</strong>n.<br />
De int<strong>en</strong>tie <strong>van</strong> <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e om misbruik <strong>van</strong> het systeem te mak<strong>en</strong> of doelbewust te frau<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
met sociale voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> onjuist GBA-adres is moeilijk aan te ton<strong>en</strong>. Zo beschrijft het<br />
on<strong>de</strong>rzoek ‘Wat beweegt <strong>de</strong> frau<strong>de</strong>ur?’ e<strong>en</strong> aantal typ<strong>en</strong> frau<strong>de</strong> waarbij er in<strong>de</strong>rdaad sprake is <strong>van</strong><br />
onregelmatighe<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> GBA-registratie, maar waar <strong>niet</strong> altijd sprake is <strong>van</strong> doelbewust han<strong>de</strong>l<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> burger. 21 Dit maakt het lastig om in <strong>de</strong> burger ter goe<strong>de</strong>r trouw <strong>van</strong> <strong>de</strong> calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burger<br />
te on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n. De inv<strong>en</strong>tarisatie <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s over frau<strong>de</strong> is daarmee te beperkt om <strong>de</strong> groep<br />
calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers te kwantificer<strong>en</strong>.<br />
20 Bron: Belastingdi<strong>en</strong>st, gesprek d.d. 19 september 2012.<br />
21 Bron: Brummelkamp, G, Kerckhart, A., Engel<strong>en</strong>, M. (2010), Wat beweegt <strong>de</strong> frau<strong>de</strong>ur?, Zoetermeer, juni<br />
2010, p 15. 25 <strong>en</strong> 35.<br />
21
E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re re<strong>de</strong>n waarom er in dit on<strong>de</strong>rzoek bewust voor gekoz<strong>en</strong> is om af te zi<strong>en</strong> <strong>van</strong> het<br />
extrapoler<strong>en</strong> <strong>van</strong> frau<strong>de</strong>cijfers in <strong>de</strong> zoektocht <strong>naar</strong> het kwantificer<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep calculer<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
burgers is omdat het beschikbare cijfermateriaal onvergelijkbaar is. Frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek vindt over<br />
het algeme<strong>en</strong> per instantie, sector of regeling plaats. Deze sectorale aanpak levert ongelijksoortige<br />
gegev<strong>en</strong>s op die het trekk<strong>en</strong> <strong>van</strong> algem<strong>en</strong>e conclusies complicer<strong>en</strong>. Dit hangt grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els sam<strong>en</strong><br />
met het feit dat in het beschikbare on<strong>de</strong>rzoeksmateriaal verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong>finities wor<strong>de</strong>n gehanteerd<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> begripp<strong>en</strong> ‘misbruik’ <strong>en</strong> ‘frau<strong>de</strong>’. 22 Ver<strong>de</strong>r zijn <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> die in frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n<br />
meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> lang <strong>niet</strong> altijd voorbeel<strong>de</strong>n <strong>van</strong> door e<strong>en</strong> rechter vastgestel<strong>de</strong> frau<strong>de</strong>. Daarnaast<br />
kunn<strong>en</strong> door <strong>de</strong> aanpak per instantie of sector al snel dubbeltelling<strong>en</strong> ontstaan (e<strong>en</strong> burger<br />
frau<strong>de</strong>ert met meer<strong>de</strong>re regeling<strong>en</strong>, maar wordt per regeling apart als frau<strong>de</strong>ur meegeteld). 23<br />
T<strong>en</strong>slotte zijn er <strong>van</strong> bepaal<strong>de</strong> sector<strong>en</strong> weinig geschikte gegev<strong>en</strong>s beschikbaar om e<strong>en</strong> goed beeld<br />
te kunn<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> totale frau<strong>de</strong>, bijvoorbeeld omdat instanties ge<strong>en</strong> actie on<strong>de</strong>rnem<strong>en</strong> in<br />
kleinere zak<strong>en</strong>. 24 Slechts e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> waarin e<strong>en</strong> ver<strong>de</strong>nking <strong>van</strong> misbruik ontstaat<br />
wordt namelijk doorgestuurd <strong>naar</strong> het Op<strong>en</strong>baar Ministerie (OM). Uitvoer<strong>en</strong><strong>de</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die onregelmatighe<strong>de</strong>n constater<strong>en</strong> hoev<strong>en</strong> daar<strong>van</strong> pas aangifte te do<strong>en</strong> als het gaat<br />
om e<strong>en</strong> zaak <strong>van</strong> <strong>en</strong>ige om<strong>van</strong>g, hiervoor heeft het OM aangiftegr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> vastgesteld. Vervolg<strong>en</strong>s<br />
wordt bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> slechts e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> die betrokk<strong>en</strong><br />
rak<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> misbruik ook daadwerkelijk door justitie aangemerkt als frau<strong>de</strong>ur. 25<br />
In het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> het on<strong>de</strong>rhavige on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n om <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA te<br />
versterk<strong>en</strong> zijn burgers die te goe<strong>de</strong>r trouw han<strong>de</strong>l<strong>en</strong> e<strong>en</strong> wez<strong>en</strong>lijk an<strong>de</strong>re categorie dan<br />
calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers. De route <strong>naar</strong> kwaliteitsverbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA zal voor <strong>de</strong> groep burgers<br />
die te goe<strong>de</strong>r trouw han<strong>de</strong>l<strong>en</strong> eer<strong>de</strong>r in <strong>de</strong> sfeer <strong>van</strong> voorlichting ligg<strong>en</strong> dan in <strong>de</strong> sfeer <strong>van</strong><br />
aanpassing<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA-systematiek, beleidswijziging<strong>en</strong> of strikte handhaving. Ook moet <strong>niet</strong><br />
geheel uitgeslot<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> oorsprong <strong>van</strong> e<strong>en</strong> fout aan overheidszij<strong>de</strong> zou kunn<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong>,<br />
bijvoorbeeld door e<strong>en</strong> wijziging <strong>niet</strong> of <strong>verkeerd</strong> in te voer<strong>en</strong>.<br />
3.4 Sam<strong>en</strong>vatting<br />
Sam<strong>en</strong>gevat on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n we t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek drie doelgroep<strong>en</strong>: (op) <strong>verkeerd</strong><br />
(adres) geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> (t<strong>en</strong> onrechte) <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>. In <strong>de</strong><br />
tabel hieron<strong>de</strong>r is e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong> met geschatte om<strong>van</strong>g<br />
opgesteld.<br />
Verkeerd geregistreer<strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong><br />
Profielschets groep:<br />
Burgers die uit gemak of<br />
onwet<strong>en</strong>dheid verget<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
adreswijziging door te gev<strong>en</strong>.<br />
Administratief onbekwam<strong>en</strong>.<br />
VOW’ers Niet geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Profielschets groep:<br />
2/3 is man.<br />
Bijna 90% allochtoon.<br />
Leeftijd veelal tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 24<br />
<strong>en</strong> 35 jaar. 26<br />
Profielschets groep:<br />
Person<strong>en</strong> die voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
criteria voor inschrijving in <strong>de</strong><br />
GBA, maar <strong>de</strong>sondanks <strong>niet</strong><br />
geregistreerd zijn.<br />
22<br />
Zie bijvoorbeeld <strong>de</strong> brief <strong>van</strong> het College <strong>van</strong> B&W Alkmaar d.d. 10-04-2012 n.a.v. Raadsvrag<strong>en</strong> OPA inzake<br />
<strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> sociale zekerheidsfrau<strong>de</strong>.<br />
23<br />
Bron: SVB, gesprek d.d.12 september 2012. Zie in dit ka<strong>de</strong>r ook: Ooms, D., Spijkerman, M. (2012),<br />
Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in <strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s, Rotterdam, maart 2012; Kroeze, H., Van <strong>de</strong>r Lin<strong>de</strong>n, F.,<br />
Oostrom, L., Sluiter, N. (2011), Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>, Demografische <strong>en</strong> sociaal-economische<br />
k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te ge<strong>en</strong> aangifte do<strong>en</strong> <strong>van</strong> vertrek, D<strong>en</strong> Haag, 2011.<br />
24<br />
Zie bijvoorbeeld: Ooms, D., Spijkerman, M. (2012), Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in<strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s,<br />
Rotterdam, maart 2012, p. i, 1 <strong>en</strong> 2.<br />
25<br />
Ooms, D., Spijkerman, M. (2012), Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in <strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s, Rotterdam, maart<br />
2012.<br />
26<br />
Kroeze, H., Van <strong>de</strong>r Lin<strong>de</strong>n, F., Oostrom, L., Sluiter, N. (2011), Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>,<br />
Demografische <strong>en</strong> sociaal-economische k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te ge<strong>en</strong> aangifte do<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
vertrek, D<strong>en</strong> Haag, CBS 2011, p. 9.<br />
22
Calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers die<br />
profiter<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> onjuist<br />
adres in <strong>de</strong> GBA.<br />
In 4 tot 5,2% <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong><br />
komt <strong>de</strong> bewoning op e<strong>en</strong> adres<br />
<strong>niet</strong> overe<strong>en</strong> met hetge<strong>en</strong><br />
vastgelegd is in <strong>de</strong> GBA. Dit cijfer<br />
kan <strong>niet</strong> vertaald wor<strong>de</strong>n <strong>naar</strong> het<br />
aantal person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA wi<strong>en</strong>s<br />
adres in <strong>de</strong> GBA afwijkt <strong>van</strong> het<br />
feitelijke woonadres.<br />
VOW-situatie is vaak tij<strong>de</strong>lijk:<br />
na e<strong>en</strong> half jaar meldt 50-<br />
60% zich weer bij e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>te.<br />
Na 2 jaar meldt slechts e<strong>en</strong><br />
zeer klein perc<strong>en</strong>tage <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
rester<strong>en</strong><strong>de</strong> groep zich nog in<br />
e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te.<br />
Om<strong>van</strong>g groep: 387.000 person<strong>en</strong><br />
per 1 januari 2011. Aantal neemt<br />
jaarlijks toe.<br />
Het aantal mogelijk in Ne<strong>de</strong>rland<br />
verblijv<strong>en</strong><strong>de</strong> VOW’ers is <strong>niet</strong><br />
bek<strong>en</strong>d. Vooralsnog wordt e<strong>en</strong><br />
aantal <strong>van</strong> 50.000 tot 60.000<br />
aangehou<strong>de</strong>n.<br />
Bijvoorbeeld person<strong>en</strong> die<br />
tij<strong>de</strong>lijk in Ne<strong>de</strong>rland werk<strong>en</strong>.<br />
Om<strong>van</strong>g groep: < 50.000<br />
person<strong>en</strong>.<br />
Met het oog op te nem<strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> voor kwaliteitsverbetering <strong>van</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s is het voor<br />
e<strong>en</strong> realistische duiding <strong>van</strong> het cijfermateriaal noodzakelijk om stil te staan bij <strong>de</strong> oorzak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
motiev<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreerd person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. Veel cijfermateriaal gaat immers<br />
over misbruik <strong>en</strong> frau<strong>de</strong>, terwijl dit <strong>niet</strong> altijd bewez<strong>en</strong> frau<strong>de</strong> betreft, burgers in <strong>de</strong> praktijk <strong>niet</strong><br />
volledig op <strong>de</strong> hoogte zijn <strong>van</strong> hun plicht<strong>en</strong>, maar er zeker <strong>niet</strong> altijd sprake is <strong>van</strong> kwa<strong>de</strong> trouw. 27<br />
De afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA do<strong>en</strong> in <strong>de</strong> regel ge<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> int<strong>en</strong>ties <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger<br />
(commissie/omissie). Dergelijk on<strong>de</strong>rzoek is <strong>niet</strong> e<strong>en</strong>voudig (want tuss<strong>en</strong> omissie <strong>en</strong> commissie zit<br />
ook nog e<strong>en</strong> grijs gebied) <strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn <strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong>: het adres is <strong>niet</strong> correct,<br />
ongeacht <strong>de</strong> int<strong>en</strong>ties. 28 Binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> drie doelgroep<strong>en</strong> wordt daarom het on<strong>de</strong>rscheid tuss<strong>en</strong> omissie<br />
<strong>en</strong> commissie <strong>niet</strong> ver<strong>de</strong>r gemaakt. De voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong> ter verbetering <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit<br />
zijn wel me<strong>de</strong> geënt op dit on<strong>de</strong>rscheid.<br />
27 Bron: SVB, gesprek d.d. 12 september 2012.<br />
28 Bron: SVB, gesprek d.d. 12 september 2012 <strong>en</strong> UWV, gesprek d.d. 13 september 2012.<br />
23
4 Maatschappelijke <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA<br />
4.1 Inleiding<br />
In het vorige hoofdstuk is vastgesteld dat bepaal<strong>de</strong> categorieën burgers om uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong><strong>de</strong> re<strong>de</strong>n<strong>en</strong><br />
<strong>niet</strong> of <strong>verkeerd</strong> geregistreerd staan in <strong>de</strong> GBA. De vraag is nu wat <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
hier<strong>van</strong> zijn.<br />
Uit het literatuuron<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> <strong>de</strong> interviews is geblek<strong>en</strong> dat <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong><strong>de</strong> aard<br />
kunn<strong>en</strong> voortvloei<strong>en</strong> uit e<strong>en</strong> <strong>niet</strong>-correcte adresregistratie in <strong>de</strong> GBA, e<strong>en</strong> VOW-status of e<strong>en</strong> t<strong>en</strong><br />
onrechte ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> registratie in <strong>de</strong> GBA. Deze <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> manifester<strong>en</strong> zich op<br />
verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> terrein<strong>en</strong>. Niet altijd is sprake <strong>van</strong> concreet kwantificeerbare of direct op geld<br />
waar<strong>de</strong>erbare scha<strong>de</strong>. Toch kan er in die gevall<strong>en</strong> wel sprake zijn <strong>van</strong> e<strong>en</strong> significant<br />
maatschappelijk na<strong>de</strong>el als gevolg <strong>van</strong> tekortkoming<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. 29 In dit hoofdstuk staan we stil<br />
bij <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die kunn<strong>en</strong> ontstaan door het bestaan <strong>van</strong> <strong>de</strong> g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> drie<br />
categorieën person<strong>en</strong>. De in <strong>de</strong>ze studie on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> zijn:<br />
Extra uitvoeringslast<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> overheid<br />
Financiële scha<strong>de</strong><br />
Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
Algem<strong>en</strong>e <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
Om inzichtelijk te mak<strong>en</strong> hoe <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong> zich manifester<strong>en</strong> <strong>en</strong> om toewijzing <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
aan <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> geï<strong>de</strong>ntificeer<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> mogelijk te mak<strong>en</strong> is het noodzakelijk om het belang<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> <strong>de</strong> afhankelijkheid er<strong>van</strong> in <strong>de</strong> uitvoer <strong>van</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> na<strong>de</strong>r te<br />
verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. Om hier inzicht in te krijg<strong>en</strong> tracht<strong>en</strong> wij in dit hoofdstuk <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> vrag<strong>en</strong> te<br />
beantwoor<strong>de</strong>n:<br />
Welke instanties nem<strong>en</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s af voor <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> hun publiekrechtelijke<br />
taak?<br />
Welke regeling<strong>en</strong> die door <strong>de</strong>ze instanties wor<strong>de</strong>n uitgevoerd zijn gebaseerd op <strong>de</strong> vraag of<br />
iemand a) wel of <strong>niet</strong> (tij<strong>de</strong>lijk) ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland is; b) daadwerkelijk woont op<br />
het opgegev<strong>en</strong> adres; c) in welke sam<strong>en</strong>levingsvorm woont <strong>de</strong> persoon (bijv. alle<strong>en</strong>staand<br />
of sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d).<br />
In hoeverre zijn <strong>de</strong> instanties voor <strong>de</strong> beantwoording <strong>van</strong> vraag 2a) exclusief of primair<br />
afhankelijk <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA (of zijn er alternatieve bronn<strong>en</strong>).<br />
4.2. Maatschappelijke <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
In <strong>de</strong>ze paragraaf volgt e<strong>en</strong> korte introductie <strong>van</strong> <strong>de</strong> vier on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>.<br />
4.2.1 Extra uitvoeringslast<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> overheid<br />
Hierbij gaat het om na<strong>de</strong>el dat ontstaat doordat organisaties in <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> hun tak<strong>en</strong><br />
gehin<strong>de</strong>rd wor<strong>de</strong>n door ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> of incorrecte gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA. Zo kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
administratieve kost<strong>en</strong> die gemaakt wor<strong>de</strong>n om regeling<strong>en</strong> uit te voer<strong>en</strong> hoger wor<strong>de</strong>n, omdat<br />
meer tijd <strong>en</strong> aandacht moet wor<strong>de</strong>n besteed aan het achterhal<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> juiste gegev<strong>en</strong>s.<br />
29 Wij gaan er hierbij <strong>van</strong>uit dat er per saldo ge<strong>en</strong> positieve <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> voortvloei<strong>en</strong> uit<br />
ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> of verkeer<strong>de</strong> adresregistraties in <strong>de</strong> GBA.<br />
24
4.2.2 Financiële scha<strong>de</strong><br />
Dit betreft directe financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> die optre<strong>de</strong>n als gevolg <strong>van</strong> het bestaan <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. In <strong>de</strong>ze categorie<br />
vin<strong>de</strong>n we bijvoorbeeld <strong>de</strong> uitgav<strong>en</strong> <strong>van</strong> instanties als gevolg <strong>van</strong> het feit dat burgers ge<strong>niet</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> waar m<strong>en</strong> op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> werkelijke situatie ge<strong>en</strong> aanspraak op maakt. Ook kan<br />
het gaan om het mislop<strong>en</strong> <strong>van</strong> inkomst<strong>en</strong> als gevolg <strong>van</strong> het feit dat <strong>de</strong> GBA-administratie <strong>niet</strong><br />
accuraat is. Onterecht g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> voor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bijvoorbeeld <strong>niet</strong> teruggevor<strong>de</strong>rd wor<strong>de</strong>n of<br />
op<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> bedrag<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>niet</strong> geïnd wor<strong>de</strong>n. Voor zover mogelijk wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
uitgedrukt in financiële scha<strong>de</strong>.<br />
4.2.3 Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
Het gaat hier om het na<strong>de</strong>el dat individuele burgers concreet kunn<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>n als gevolg <strong>van</strong><br />
het feit dat <strong>de</strong> GBA-registratie <strong>van</strong> an<strong>de</strong>re burgers <strong>niet</strong> op or<strong>de</strong> is. Hierbij valt te <strong>de</strong>nk<strong>en</strong> aan<br />
briev<strong>en</strong> (<strong>van</strong> bijvoorbeeld <strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>rs) die nog steeds op e<strong>en</strong> bepaald adres bezorgd wor<strong>de</strong>n,<br />
terwijl <strong>de</strong> persoon in kwestie daar inmid<strong>de</strong>ls <strong>niet</strong> meer woont. De nieuwe bewoners kunn<strong>en</strong> hier<br />
hin<strong>de</strong>r <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>n. Wanneer iemand zich <strong>niet</strong> uitschrijft op e<strong>en</strong> bepaald adres kan dit ook<br />
problem<strong>en</strong> oplever<strong>en</strong> bij bijvoorbeeld <strong>de</strong> kwijtschelding <strong>van</strong> belasting<strong>en</strong> of het aanvrag<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
toeslag<strong>en</strong>. 30<br />
Daarnaast kan e<strong>en</strong> verkeer<strong>de</strong> GBA registratie ook indirect na<strong>de</strong>el oplever<strong>en</strong> voor burgers,<br />
bijvoorbeeld doordat pot<strong>en</strong>tiële misstan<strong>de</strong>n min<strong>de</strong>r snel opgemerkt wor<strong>de</strong>n door geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Wanneer bijvoorbeeld <strong>niet</strong> uit <strong>de</strong> GBA blijkt dat op e<strong>en</strong> woonadres teveel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> won<strong>en</strong> omdat<br />
<strong>de</strong>ze <strong>niet</strong> als zodanig in <strong>de</strong> GBA geregistreerd staan, dan kan <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te min<strong>de</strong>r snel ingrijp<strong>en</strong>.<br />
Dit latere ingrijp<strong>en</strong> kan zorg<strong>en</strong> voor overlast voor burgers.<br />
4.2.4 Overige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
T<strong>en</strong> slotte on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n we e<strong>en</strong> categorie met na<strong>de</strong>lige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die in meer<br />
algem<strong>en</strong>e zin optre<strong>de</strong>n, omdat zij <strong>niet</strong> direct e<strong>en</strong> bepaal<strong>de</strong> partij rak<strong>en</strong>, maar onmisk<strong>en</strong>baar<br />
gevolg<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> maatschappij, zoals vertrouw<strong>en</strong> in <strong>de</strong> overheid <strong>en</strong> imagoscha<strong>de</strong> voor<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> afnemers <strong>van</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s.<br />
4.3 Afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA<br />
Om vast te stell<strong>en</strong> hoe <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
bijdrag<strong>en</strong> aan maatschappelijk na<strong>de</strong>el is het belicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> causale relaties tuss<strong>en</strong> problem<strong>en</strong> met<br />
GBA-adress<strong>en</strong> <strong>en</strong>erzijds <strong>en</strong> scha<strong>de</strong> of an<strong>de</strong>re na<strong>de</strong>lige <strong>effect<strong>en</strong></strong> an<strong>de</strong>rzijds e<strong>en</strong> belangrijke<br />
on<strong>de</strong>rzoekstap. Uit <strong>de</strong> inv<strong>en</strong>tarisatie <strong>van</strong> beschikbare on<strong>de</strong>rzoeksgegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> literatuur is geblek<strong>en</strong><br />
dat er vrijwel ge<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s beschikbaar zijn die concreet ingaan op <strong>maatschappelijke</strong> scha<strong>de</strong> die<br />
veroorzaakt zou wor<strong>de</strong>n door <strong>de</strong> in dit on<strong>de</strong>rzoek c<strong>en</strong>traal gestel<strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> manier om<br />
<strong>de</strong>rgelijk causale verban<strong>de</strong>n toch zichtbaar te mak<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> analyse <strong>van</strong> adresafhankelijkhe<strong>de</strong>n in<br />
wettelijke regeling<strong>en</strong>. De volg<strong>en</strong><strong>de</strong> adres-afhankelijkhe<strong>de</strong>n kom<strong>en</strong> voor in wet- <strong>en</strong> regelgeving:<br />
1. Is e<strong>en</strong> persoon wel of <strong>niet</strong> (tij<strong>de</strong>lijk) ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland?<br />
2. Woont <strong>de</strong> persoon daadwerkelijk op het opgegev<strong>en</strong> adres?<br />
3. Wat is <strong>de</strong> leefsituatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> persoon (bijvoorbeeld alle<strong>en</strong>staand of sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d)?<br />
Bij adres- of woonsituatieafhankelijke regeling<strong>en</strong> zijn <strong>de</strong> antwoor<strong>de</strong>n op <strong>de</strong>ze vrag<strong>en</strong> <strong>van</strong> belang bij<br />
het bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> persoon heeft. Vaak zijn <strong>de</strong>ze<br />
woonsituatieafhankelijkhe<strong>de</strong>n nauw verbon<strong>de</strong>n met e<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong>seis in e<strong>en</strong> regeling. Hierbij telt<br />
30 Zie praktijkcasus ‘Spookburgers’, paragraaf 4.4.3.<br />
25
namelijk meestal ook het inkom<strong>en</strong> mee <strong>van</strong> <strong>de</strong>g<strong>en</strong>e waarmee <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke<br />
huishouding voert. De voor <strong>de</strong> vaststelling <strong>van</strong> recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> b<strong>en</strong>odig<strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s kunn<strong>en</strong><br />
grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els gevon<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> GBA. De juistheid <strong>en</strong> volledigheid <strong>van</strong> persoonslijst<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
GBA is daarom in veel gevall<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belangrijke randvoorwaar<strong>de</strong> voor het correct uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
wettelijke regeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor <strong>de</strong> effectiviteit <strong>van</strong> overheidsbeleid. Wanneer <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA<br />
ontbrek<strong>en</strong>, of <strong>niet</strong> correct zijn, kan het voorkom<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> regeling onterecht wordt g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> of dat<br />
e<strong>en</strong> burger juist t<strong>en</strong> onrechte ge<strong>en</strong> gebruik <strong>van</strong> e<strong>en</strong> regeling kan mak<strong>en</strong>.<br />
Op dit punt moet wel opgemerkt wor<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> GBA <strong>niet</strong> <strong>de</strong> <strong>en</strong>ige bron is die gebruikt kan wor<strong>de</strong>n<br />
door afnemers voor het vaststell<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> adressituatie. E<strong>en</strong> correcte GBA registratie is weliswaar<br />
e<strong>en</strong> belangrijk gegev<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> publieke tak<strong>en</strong>, maar <strong>niet</strong> noodzakelijkerwijs e<strong>en</strong><br />
conditio sine qua non voor <strong>de</strong> uitvoering er<strong>van</strong>. In term<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek betek<strong>en</strong>t dit ook dat<br />
het veelal <strong>niet</strong> mogelijk om e<strong>en</strong> directe causale relatie tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> op basis <strong>van</strong> hun GBA status<br />
geï<strong>de</strong>ntificeer<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> geconstateer<strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> vast te stell<strong>en</strong>.<br />
In <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> paragraaf volgt e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> <strong>de</strong> belangrijkste afnemers <strong>van</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s,<br />
waarmee ook e<strong>en</strong> beeld gevormd kan wor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> sector<strong>en</strong> waarin <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
<strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> zich pot<strong>en</strong>tieel<br />
manifester<strong>en</strong>.<br />
4.3.1 Grootste Afnemers GBA<br />
De GBA k<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> groot aantal afnemers (overheidsorgan<strong>en</strong>) <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n (private organisaties met<br />
publiekrechtelijke tak<strong>en</strong>). In <strong>de</strong>ze paragraaf volgt e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> <strong>de</strong> grootste gebruikers <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
GBA die voor <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> hun taak (primair) afhankelijk zijn <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s uit <strong>de</strong> GBA. In dit<br />
on<strong>de</strong>rzoek zijn <strong>en</strong>kele grote uitvoeringsorganisaties b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>rd (zie app<strong>en</strong>dix B). On<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong><br />
aantall<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong> <strong>de</strong> som <strong>van</strong> bericht<strong>en</strong> die via het GBA-netwerk zijn verstuurd <strong>en</strong> bevraging<strong>en</strong><br />
die aan <strong>de</strong> GBA-V zijn gedaan in 2011. De aantall<strong>en</strong> zijn verstrekt door af<strong>de</strong>ling Financiën <strong>van</strong><br />
Ag<strong>en</strong>tschap BPR.<br />
Ranking Naam Totaal aantal GBA-bericht<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> bevraging<strong>en</strong> GBA-V<br />
1 Politie 19.948.580<br />
2 UWV 16.581.393<br />
3 SVB (diverse tak<strong>en</strong>) 9.437.157<br />
4 CBS (diverse tak<strong>en</strong>) 7.990.510<br />
5 DigiD 6.219.916<br />
6 Geme<strong>en</strong>telijke Sociale Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> 4.919.467<br />
7 Rijksdi<strong>en</strong>st voor het Wegverkeer 4.806.615<br />
8 St. Netwerk Gerechts<strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>rs 4.708.967<br />
9 Belastingdi<strong>en</strong>st – C<strong>en</strong>trum voor ICT 4.633.912<br />
10 MvJ/C<strong>en</strong>traal Justitieel Incassobureau 4.197.979<br />
11 Di<strong>en</strong>st Uitvoering On<strong>de</strong>rwijs - DUO 3.932.269<br />
12 Syntrus Achmea vh. Interpolis P<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>beheer 3.410.037<br />
13 CAK Bijzon<strong>de</strong>re Zorgkost<strong>en</strong> 3.217.087<br />
14 Kon. Notariële Beroepsorganisatie 2.977.081<br />
15 CZ Groep Zorgverzekering<strong>en</strong> 2.251.920<br />
16 Unive-VGZ-IZA-Trias 2.217.995<br />
17 MvJ/SKDB/VIP 2.201.390<br />
18 M<strong>en</strong>zis Zorgverzekeraar 2.113.326<br />
19 IND 2.045.733<br />
20 GGD (diverse tak<strong>en</strong>) 1.951.922<br />
21 Kamers <strong>van</strong> Koophan<strong>de</strong>l <strong>en</strong> Fabriek<strong>en</strong> 1.889.633<br />
22 Zilver<strong>en</strong> Kruis 1.756.887<br />
23 MvVWS/Di<strong>en</strong>st Donorregister 1.443.345<br />
26
24 MN Services 1.431.977<br />
25 Kadaster <strong>en</strong> Op<strong>en</strong>bare Registers 1.402.336<br />
4.3.2 Clustering afnemers GBA<br />
Om meer zicht te krijg<strong>en</strong> op <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> het feit dat er <strong>verkeerd</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> zijn, is in dit on<strong>de</strong>rzoek<br />
gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> sectorale analyse. De analyse maakt dan inzichtelijk op welk maatschappelijk<br />
terrein ev<strong>en</strong>tuele na<strong>de</strong>lige <strong>effect<strong>en</strong></strong> zich pot<strong>en</strong>tieel voordo<strong>en</strong>. Op basis <strong>van</strong> <strong>de</strong> lijst <strong>van</strong> grootste<br />
afnemers is gekoz<strong>en</strong> om in het bijzon<strong>de</strong>r te kijk<strong>en</strong> <strong>naar</strong> <strong>de</strong> impact <strong>van</strong> <strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
volg<strong>en</strong><strong>de</strong> sector<strong>en</strong>:<br />
Fiscale sector<br />
Veiligheid <strong>en</strong> Justitie<br />
Sociale Zekerheid<br />
Gezondheidszorg<br />
On<strong>de</strong>rwijs<br />
In het bestek <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek is gekoz<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> grote lan<strong>de</strong>lijke afnemers <strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke<br />
sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>van</strong>wege <strong>de</strong> afhankelijkheid <strong>van</strong> woon- <strong>en</strong> leefsituatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitvoeringsregeling<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> grote bedrag<strong>en</strong> die hiermee zijn gemoeid.<br />
4.3.3 Belang <strong>van</strong> het GBA-adres voor afnemers <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
Deze paragraaf staat stil bij <strong>de</strong> vraag voor welke afnemers <strong>en</strong> in welke sector<strong>en</strong> <strong>de</strong> GBAadresgegev<strong>en</strong>s<br />
<strong>van</strong> wez<strong>en</strong>lijk belang zijn. Dit helpt om <strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> te selecter<strong>en</strong> die <strong>de</strong> voor dit<br />
on<strong>de</strong>rzoek rele<strong>van</strong>te adresafhankelijkhe<strong>de</strong>n bezitt<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s wordt dui<strong>de</strong>lijk wat het voor <strong>de</strong><br />
afnemers betek<strong>en</strong>t wanneer person<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreerd, VOW’er of <strong>niet</strong> geregistreerd zijn.<br />
Om e<strong>en</strong> indicatie te krijg<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> rele<strong>van</strong>tie <strong>van</strong> juiste adresgegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> praktijk is gekek<strong>en</strong><br />
<strong>naar</strong> <strong>de</strong> vraag in hoeverre afnemers voor e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> hun publieke tak<strong>en</strong> afhankelijk<br />
zijn <strong>van</strong> e<strong>en</strong> (juist) GBA-adres.<br />
E<strong>en</strong> bijzon<strong>de</strong>re positie in <strong>de</strong> GBA-ket<strong>en</strong> is weggelegd voor geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> <strong>de</strong> spil<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA-ket<strong>en</strong>. Niet alle<strong>en</strong> zijn zij <strong>de</strong> beheer<strong>de</strong>rs <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA, zij kunn<strong>en</strong> tegelijkertijd ook<br />
optre<strong>de</strong>n als afnemers <strong>van</strong> GBA-informatie <strong>en</strong> daarbij last hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> onjuiste of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s. Het on<strong>de</strong>rzoek richt zich echter voornamelijk op <strong>de</strong> lan<strong>de</strong>lijke afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA.<br />
De GBA is voor overheidsinstanties e<strong>en</strong> verplichte basisregistratie, dat wil zegg<strong>en</strong> dat zij er gebruik<br />
<strong>van</strong> moet<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>. In <strong>de</strong> praktijk zijn <strong>de</strong> GBA-adresgegev<strong>en</strong>s echter <strong>niet</strong> <strong>de</strong> <strong>en</strong>ige bron waarop<br />
afnemers zich baser<strong>en</strong> wanneer zij in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> e<strong>en</strong> wettelijke regeling met e<strong>en</strong><br />
adresafhankelijkheid <strong>de</strong> recht<strong>en</strong> of plicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> burger moet<strong>en</strong> vaststell<strong>en</strong>. Vanuit het oogpunt<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> zorgvuldige uitvoering <strong>van</strong> regeling<strong>en</strong> is het in veel gevall<strong>en</strong> namelijk <strong>niet</strong> toereik<strong>en</strong>d om<br />
uitsluit<strong>en</strong>d het GBA-adres als ijkpunt te gebruik<strong>en</strong>. Dit geldt met name voor regeling<strong>en</strong> die<br />
persoonsgebon<strong>de</strong>n zijn, inkom<strong>en</strong>safhankelijk zijn <strong>en</strong>/of die te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met <strong>de</strong> persoonlijke<br />
omstandighe<strong>de</strong>n waarin <strong>de</strong> cliënt zich bevindt. Om e<strong>en</strong> correcte inschatting <strong>van</strong> <strong>de</strong> woon- <strong>en</strong><br />
leefsituatie, gezam<strong>en</strong>lijke huishouding of daadwerkelijke verblijfplaats <strong>van</strong> e<strong>en</strong> cliënt te bepal<strong>en</strong><br />
zijn soms gegev<strong>en</strong>s nodig die <strong>niet</strong> uit <strong>de</strong> GBA gehaald kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n, zoals inkom<strong>en</strong>sgegev<strong>en</strong>s.<br />
Veel instanties raadpleg<strong>en</strong> daarom naast <strong>de</strong> GBA ook eig<strong>en</strong>, alternatieve, informatiebronn<strong>en</strong> of<br />
vrag<strong>en</strong> informatie op bij an<strong>de</strong>re instelling<strong>en</strong> om te kunn<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong> welk besluit zij moet<strong>en</strong> nem<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> cliënt.<br />
De mate waarin <strong>de</strong> afnemers afhankelijk zijn <strong>van</strong> juiste GBA-adresgegev<strong>en</strong>s verschilt <strong>de</strong>rhalve<br />
sterk. In <strong>de</strong> praktijk zijn <strong>de</strong> instanties die belast zijn met het uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong> adres-afhankelijke<br />
regeling<strong>en</strong> veelal <strong>niet</strong> voor 100% afhankelijk <strong>van</strong> het GBA-adres. Alle bij dit on<strong>de</strong>rzoek betrokk<strong>en</strong><br />
27
afnemers gev<strong>en</strong> aan dat zij naast GBA-adresgegev<strong>en</strong>s ook beschikk<strong>en</strong> over aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> of<br />
alternatieve adresgegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> eig<strong>en</strong> administratie. 31 E<strong>en</strong> goed voorbeeld is het UWV. De<br />
gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> cliënt<strong>en</strong> <strong>van</strong> het UWV wor<strong>de</strong>n bijgehou<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> Polisadministratie.<br />
Deze Polisadministratie is ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> basisregistratie <strong>en</strong> bevat informatie <strong>van</strong> werkgevers over<br />
hun werknemers. Ook <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> <strong>de</strong> SVB beschikk<strong>en</strong> over eig<strong>en</strong> administraties met<br />
aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s die b<strong>en</strong>ut wor<strong>de</strong>n als <strong>de</strong> GBA ge<strong>en</strong> uitsluitsel biedt, of wanneer er getwijfeld<br />
wordt aan <strong>de</strong> juistheid <strong>van</strong> die gegev<strong>en</strong>s. De persoonsgegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> RDW wor<strong>de</strong>n daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong><br />
vrijwel één-op-één gebaseerd op <strong>de</strong> GBA. Van <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> natuurlijke person<strong>en</strong> die in het<br />
rijbewijsregister staan, is nag<strong>en</strong>oeg 100% i<strong>de</strong>ntiek aan <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA. 32 Hoewel het op<br />
zich ge<strong>en</strong> verrass<strong>en</strong><strong>de</strong> constatering is dat afnemers hun eig<strong>en</strong> administratie hebb<strong>en</strong>, is <strong>de</strong><br />
constatering dat <strong>de</strong>ze aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> of alternatieve bronn<strong>en</strong> veelal aangew<strong>en</strong>d kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n in<br />
gevall<strong>en</strong> waarin e<strong>en</strong> actueel GBA-gegev<strong>en</strong> ontbreekt wel <strong>van</strong> groot belang. Concreet houdt het<br />
bijhou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> eig<strong>en</strong> adresregistraties voor afnem<strong>en</strong><strong>de</strong> instanties in dat <strong>de</strong> pot<strong>en</strong>tiële impact <strong>van</strong><br />
fout<strong>en</strong> of omissies in <strong>de</strong> GBA gematigd wordt doordat er aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> of alternatieve gegev<strong>en</strong>s<br />
beschikbaar zijn. Zo kan het voorkom<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> persoon die in <strong>de</strong> GBA als VOW te boek staat, <strong>niet</strong><br />
volledig onbereikbaar is voor e<strong>en</strong> afnemer. In veel gevall<strong>en</strong> kan er zelfs e<strong>en</strong> functionele relatie met<br />
zo’n cliënt on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n op basis <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s uit eig<strong>en</strong> bronn<strong>en</strong> zoals e<strong>en</strong><br />
correspon<strong>de</strong>ntieadres, e<strong>en</strong> bankrek<strong>en</strong>ingnummer of via e<strong>en</strong> bericht<strong>en</strong>box zoals MijnOverheid. 33<br />
An<strong>de</strong>rzijds is e<strong>en</strong> belangrijke constatering dat <strong>de</strong> afnemers <strong>van</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s zelf op hun beurt<br />
gegev<strong>en</strong>s doorgev<strong>en</strong> aan ket<strong>en</strong>partners. Zo zi<strong>en</strong> we dat in <strong>de</strong> praktijk veel gegev<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n<br />
afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> RDW door bijvoorbeeld <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st, het CJIB <strong>en</strong> <strong>de</strong> politie. 34 Meestal gaat<br />
dit om gegev<strong>en</strong>s die in eerste instantie zijn afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA, die vervolg<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n<br />
overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in <strong>de</strong> eig<strong>en</strong> administratie <strong>en</strong> aangevuld wor<strong>de</strong>n met eig<strong>en</strong> informatie <strong>en</strong> k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong>ze ket<strong>en</strong>partner. Het is in dit geval <strong>niet</strong> uitgeslot<strong>en</strong> dat fout<strong>en</strong> in GBA-gegev<strong>en</strong>s op <strong>de</strong>ze<br />
manier doorwerk<strong>en</strong> in <strong>de</strong> organisatie <strong>van</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n. Op <strong>de</strong>ze wijze kan <strong>de</strong> impact <strong>van</strong> foute GBAgegev<strong>en</strong>s<br />
versterkt wor<strong>de</strong>n. 35<br />
4.4 Analyse <strong>en</strong> overzicht meest rele<strong>van</strong>te woon- & leefsituatie afhankelijke<br />
regeling<strong>en</strong><br />
In <strong>de</strong>ze paragraaf volgt e<strong>en</strong> overzicht <strong>van</strong> wettelijke regeling<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijke uitvoering<br />
primair afhankelijk is <strong>van</strong> <strong>de</strong> juistheid <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s omtr<strong>en</strong>t <strong>de</strong> woon- <strong>en</strong> leefsituatie <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
burger. Deze afhankelijkhe<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n sectoraal besprok<strong>en</strong> <strong>en</strong> geïllustreerd met<br />
praktijkvoorbeel<strong>de</strong>n. E<strong>en</strong> schematische inv<strong>en</strong>tarisatie per sector is te raadpleg<strong>en</strong> in app<strong>en</strong>dix D,<br />
waarin per on<strong>de</strong>rzochte regeling <strong>de</strong> adres- of woonsituatie-afhankelijkheid is weergegev<strong>en</strong>. In<br />
app<strong>en</strong>dix E is e<strong>en</strong> selectie <strong>van</strong> <strong>de</strong> artikel<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> wet- <strong>en</strong> regelgeving met e<strong>en</strong> adres- of<br />
woonsituatieafhankelijkheid opgesomd. Gegev<strong>en</strong> <strong>de</strong> hoeveelheid verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> het<br />
grote aantal afnemers is er voor gekoz<strong>en</strong> om alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> grootste c.q. <strong>de</strong> tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> interviews meest<br />
g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> te betrekk<strong>en</strong> in het on<strong>de</strong>rzoek. Het overzicht is dus <strong>niet</strong> uitputt<strong>en</strong>d.<br />
31<br />
Bronn<strong>en</strong>: UWV, gesprek d.d. 13 september 2012; SVB, gesprek d.d. 12 september 2012; Belastingdi<strong>en</strong>st,<br />
gesprek d.d. 18 september 2012; Inlichting<strong>en</strong>bureau, gesprek d.d. 29 augustus 2012; Het CAK, gesprek d.d.<br />
27 augustus 2012; RDW, gesprek d.d. 26 september 2012.<br />
32<br />
Bron: RDW, gesprek d.d. 26 september 2012.<br />
33<br />
Bronn<strong>en</strong>: UWV, gesprek d.d. 13 september 2012; SVB, gesprek d.d. 12 september 2012; Belastingdi<strong>en</strong>st,<br />
gesprek d.d. 18 september 2012; Inlichting<strong>en</strong>bureau, gesprek d.d. 29 augustus 2012.<br />
34<br />
Bron: RDW, gesprek d.d. 26 september 2012.<br />
35<br />
Dergelijke afgelei<strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die mogelijk optre<strong>de</strong>n bij relaties of han<strong>de</strong>lspartners <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
primaire afnemers <strong>van</strong> GBA gegev<strong>en</strong>s vall<strong>en</strong> buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> reikwijdte <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze studie.<br />
28
In <strong>de</strong> gesprekk<strong>en</strong> met afnemers is geblek<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> vraag in hoeverre <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
regeling afhankelijk is <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> GBA gegev<strong>en</strong>s soms verschill<strong>en</strong>d wordt beantwoord. 36<br />
Dit verschil is geleg<strong>en</strong> in het feit dat sectorale regelgeving vaak gebaseerd is op subjectieve<br />
begripp<strong>en</strong> als ‘draagkracht’ <strong>en</strong> ‘gezam<strong>en</strong>lijke huishouding’. 37 Om vast te stell<strong>en</strong> of hier sprake <strong>van</strong><br />
is wordt <strong>de</strong> GBA geraadpleegd, maar spel<strong>en</strong> tegelijkertijd aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
individueel geval e<strong>en</strong> grote rol.<br />
4.4.1 Fiscale sector<br />
In <strong>de</strong> fiscale sector vin<strong>de</strong>n we e<strong>en</strong> aantal belangrijke wett<strong>en</strong> <strong>en</strong> regels met e<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>te adres- of<br />
woonsituatieafhankelijkheid. Deze afhankelijkhe<strong>de</strong>n veroorzak<strong>en</strong> knelpunt<strong>en</strong> wanneer (juiste)<br />
gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA omtr<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> cliënt ontbrek<strong>en</strong>. In <strong>de</strong>ze paragraaf wor<strong>de</strong>n in het bijzon<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
volg<strong>en</strong><strong>de</strong> wett<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>:<br />
Algem<strong>en</strong>e wet inzake rijksbelasting<strong>en</strong> (Awr)<br />
Wet op <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag<br />
Wet op <strong>de</strong> huurtoeslag<br />
Wet op <strong>de</strong> zorgtoeslag<br />
Kwijtschelding <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>telijke- <strong>en</strong> waterschapbelasting<strong>en</strong>.<br />
Op basis <strong>van</strong> artikel 5a <strong>van</strong> <strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e wet inzake rijksbelasting<strong>en</strong> (Awr) is het voor het bepal<strong>en</strong><br />
of cliënt<strong>en</strong> aangemerkt moet<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n als ‘fiscale partners’ in veel gevall<strong>en</strong> <strong>van</strong> belang of zij<br />
ingeschrev<strong>en</strong> staan op hetzelf<strong>de</strong> adres in <strong>de</strong> GBA. Tev<strong>en</strong>s is in <strong>de</strong> Awr geregeld dat<br />
hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek mag wor<strong>de</strong>n toegepast op het hoofdverblijf <strong>van</strong> <strong>de</strong> belastingplichtige. M<strong>en</strong><br />
moet dan wel daadwerkelijk won<strong>en</strong> op het adres waarvoor <strong>de</strong> aftrek geldt.<br />
Hoewel op <strong>de</strong>ze punt<strong>en</strong> in <strong>de</strong> wet e<strong>en</strong> directe verwijzing gemaakt wordt <strong>naar</strong> <strong>de</strong> GBA of <strong>naar</strong> <strong>de</strong><br />
woonsituatie, blijkt in <strong>de</strong> praktijk dat het <strong>niet</strong> e<strong>en</strong>voudig is om directe <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> te<br />
koppel<strong>en</strong> aan het feit dat GBA-adresgegev<strong>en</strong>s ontbrek<strong>en</strong>, onjuist zijn of dat <strong>de</strong> status VOW vermeld<br />
staat. Dit komt doordat <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st haar beoor<strong>de</strong>ling maakt op basis <strong>van</strong> veel meer factor<strong>en</strong><br />
dan het GBA-adres alle<strong>en</strong>. Voor het bepal<strong>en</strong> of iemand fiscaal partner is wordt ook gekek<strong>en</strong> <strong>naar</strong><br />
burgerlijke staat, <strong>de</strong> werkelijke binn<strong>en</strong>landse verblijfplaats <strong>van</strong> e<strong>en</strong> persoon <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re gegev<strong>en</strong>s<br />
die <strong>de</strong> persoon zelf opgeeft of die blijk<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> eig<strong>en</strong> administratie <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st. Voor<br />
het bepal<strong>en</strong> of hypotheekr<strong>en</strong>te mag wor<strong>de</strong>n afgetrokk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> inkomst<strong>en</strong>belasting geldt<br />
hetzelf<strong>de</strong>.<br />
Praktijkvoorbeeld: Financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> bij adresafhankelijkheid hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek<br />
Voor <strong>de</strong> toepassing <strong>van</strong> hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek moet bij <strong>de</strong> opgave <strong>van</strong> inkomst<strong>en</strong>belasting e<strong>en</strong><br />
hoofdverblijf aangegev<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n. Alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> hypotheekr<strong>en</strong>te <strong>van</strong> het hoofdverblijf is aftrekbaar.<br />
Het komt echter voor dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>niet</strong> <strong>de</strong> woning waar ze feitelijk verblijv<strong>en</strong>, maar e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re<br />
woning als hoofdverblijf opgev<strong>en</strong> omdat dit gunstiger is met betrekking tot <strong>de</strong><br />
hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek. Dit levert <strong>maatschappelijke</strong> scha<strong>de</strong> op wanneer t<strong>en</strong> onrechte gebruik<br />
wordt gemaakt <strong>van</strong> <strong>de</strong> regeling. De Belastingdi<strong>en</strong>st kwam <strong>de</strong>rgelijke zak<strong>en</strong> op het spoor to<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
populatie huishou<strong>de</strong>ns met huurtoeslag vergeleek met <strong>de</strong> populatie huishou<strong>de</strong>ns die<br />
hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek toepast. Hierin zat e<strong>en</strong> overlap <strong>en</strong> m<strong>en</strong> plaatste in ongeveer 2000 gevall<strong>en</strong><br />
vraagtek<strong>en</strong>s bij <strong>de</strong> vraag of <strong>de</strong> person<strong>en</strong> wel daadwerkelijk woon<strong>de</strong>n in het pand waarvoor<br />
hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek werd g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong>.<br />
36<br />
Deloitte, Z<strong>en</strong>c (2011), De GBA als Basisregistratie, <strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong> <strong>naar</strong> het gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA, 15 november<br />
2011, p. 20.<br />
37<br />
In art. 7 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet op <strong>de</strong> huurtoeslag is het begrip ‘draagkracht’ bijvoorbeeld e<strong>en</strong> belangrijke indicator voor<br />
het bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> het recht op huurtoeslag.<br />
29
Binn<strong>en</strong> het werkveld <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st moet het inn<strong>en</strong> <strong>van</strong> belasting<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n als e<strong>en</strong><br />
wez<strong>en</strong>lijk an<strong>de</strong>re taak dan het toek<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>van</strong> toeslag<strong>en</strong>. Toeslag<strong>en</strong> vin<strong>de</strong>n hun grondslag dan ook<br />
in an<strong>de</strong>re wett<strong>en</strong> <strong>en</strong> regeling<strong>en</strong>. De vier toeslagregeling<strong>en</strong> zijn <strong>de</strong> zorgtoeslag, <strong>de</strong> huurtoeslag, het<br />
kindgebon<strong>de</strong>n budget <strong>en</strong> <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag. In het wettelijk ka<strong>de</strong>r rondom toeslag<strong>en</strong> is e<strong>en</strong><br />
verplichting opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> om te werk<strong>en</strong> op basis <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA.<br />
Toeslag<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n verle<strong>en</strong>d op basis <strong>van</strong> e<strong>en</strong> schatting <strong>van</strong> het inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> cliënt. Hierbij<br />
speelt allereerst e<strong>en</strong> rol of <strong>de</strong> cliënt ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland is, e<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> dat on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re<br />
kan wor<strong>de</strong>n gebaseerd op <strong>de</strong> GBA. Vervolg<strong>en</strong>s is e<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong><strong>de</strong> factor of <strong>de</strong> cliënt alle<strong>en</strong>staand is<br />
of sam<strong>en</strong>woont, aangezi<strong>en</strong> het inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> fiscale partner meetelt voor <strong>de</strong> berek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> het<br />
recht op toeslag<strong>en</strong>. 38 De huurtoeslag is in dit verband e<strong>en</strong> goed voorbeeld. Het recht op <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
hoogte <strong>van</strong> <strong>de</strong> huurtoeslag is afhankelijk <strong>van</strong> <strong>de</strong> draagkracht, waaron<strong>de</strong>r begrep<strong>en</strong> het vermog<strong>en</strong>,<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> huur<strong>de</strong>r, di<strong>en</strong>s partner <strong>en</strong> <strong>de</strong> me<strong>de</strong>bewoners. 39 T<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bepaal<strong>de</strong> woning kan<br />
slechts aan één huur<strong>de</strong>r e<strong>en</strong> huurtoeslag wor<strong>de</strong>n toegek<strong>en</strong>d.<br />
De zorgtoeslag is e<strong>en</strong> twee<strong>de</strong> voorbeeld. De zorgtoeslag is e<strong>en</strong> fiscale voorzi<strong>en</strong>ing die bedoeld is als<br />
tegemoetkoming in <strong>de</strong> kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> verplichte zorgverzekering. Het recht op zorgtoeslag is<br />
inkom<strong>en</strong>safhankelijk. De woonsituatieafhankelijkheid bestaat erin dat het inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> partner<br />
meetelt. 40 Voor het vaststell<strong>en</strong> of iemand e<strong>en</strong> (fiscale) partner heeft is het GBA-adresgegev<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
belangrijke factor. De situatie waarin iemand VOW’er is kan voorts ertoe lei<strong>de</strong>n dat het <strong>niet</strong><br />
mogelijk is om het recht op zorgtoeslag vast te stell<strong>en</strong>, aangezi<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die <strong>niet</strong> in<br />
Ne<strong>de</strong>rland won<strong>en</strong> of werk<strong>en</strong> strikte voorwaar<strong>de</strong>n gel<strong>de</strong>n met betrekking tot het recht op<br />
zorgtoeslag. 41<br />
T<strong>en</strong> slotte is het in het fiscale domein <strong>van</strong> belang om stil te staan bij kwijtscheldingsregeling<strong>en</strong>. Per<br />
jaar vrag<strong>en</strong> 500.000 tot 600.000 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> kwijtschelding<strong>en</strong> <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>telijke belasting<strong>en</strong> aan bij<br />
hun geme<strong>en</strong>te. Het Inlichting<strong>en</strong>bureau helpt geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> afhan<strong>de</strong>ling daar<strong>van</strong>.<br />
Kwijtscheldingsregeling<strong>en</strong> zijn afhankelijk <strong>van</strong> inkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> vermog<strong>en</strong>: <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te rek<strong>en</strong>t uit of<br />
het vermog<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>e voldo<strong>en</strong><strong>de</strong> is om <strong>de</strong> belasting te betal<strong>en</strong>. 42 Hierbij wordt ook <strong>de</strong><br />
feitelijke leefsituatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e in acht g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. 43 Het bedrag <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwijtschelding <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke belasting<strong>en</strong> is gemid<strong>de</strong>ld €200 tot 400 per jaar per persoon. Van <strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die<br />
recht hebb<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> kwijtschelding <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke belasting<strong>en</strong> heeft 99% ook recht op<br />
kwijtschelding <strong>van</strong> <strong>de</strong> waterschapsbelasting<strong>en</strong>. Ongeveer 60% tot 70% <strong>van</strong> alle<br />
kwijtscheldingsaanvrag<strong>en</strong> leidt tot e<strong>en</strong> positief advies <strong>van</strong> het Inlichting<strong>en</strong>bureau. Er is mom<strong>en</strong>teel<br />
ge<strong>en</strong> beeld <strong>van</strong> frau<strong>de</strong> bij kwijtschelding<strong>en</strong>. Het is <strong>de</strong> bedoeling dat er in <strong>de</strong> kom<strong>en</strong><strong>de</strong> jar<strong>en</strong> meer<br />
stelselmatig on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> gedaan wordt. 44<br />
Impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Met name bij het bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> het recht op toeslag<strong>en</strong> is <strong>de</strong> GBA e<strong>en</strong> belangrijke bron. De impact<br />
<strong>van</strong> het feit dat er <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
zijn, is in dit verband groot. E<strong>en</strong> huurtoeslag wordt bijvoorbeeld slechts toegek<strong>en</strong>d als <strong>de</strong> huur<strong>de</strong>r,<br />
di<strong>en</strong>s partner alsme<strong>de</strong> <strong>de</strong>g<strong>en</strong><strong>en</strong> die me<strong>de</strong>bewoner <strong>van</strong> <strong>de</strong> woning zijn, op het adres <strong>van</strong> die woning<br />
38<br />
Voor uitgebrei<strong>de</strong> informatie zie <strong>de</strong> website <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st, af<strong>de</strong>ling toeslag<strong>en</strong>:<br />
www.belastingdi<strong>en</strong>st.nl/toeslag<strong>en</strong>.<br />
39<br />
Zie bijvoorbeeld art. 7 Wet op <strong>de</strong> huurtoeslag.<br />
40<br />
http://www.rijksoverheid.nl/on<strong>de</strong>rwerp<strong>en</strong>/zorgtoeslag/vermog<strong>en</strong>stoets-zorgtoeslag.<br />
41<br />
Zie website Belastingdi<strong>en</strong>st/toeslag<strong>en</strong>. Geraadpleegd d.d. 23 september 2012 via:<br />
http://www.belastingdi<strong>en</strong>st.nl/wps/wcm/connect/bldcont<strong>en</strong>tnl/belastingdi<strong>en</strong>st/prive/toeslag<strong>en</strong>/informatie_over_<br />
toeslag<strong>en</strong>/zorgtoeslag.<br />
42<br />
http://www.rijksoverheid.nl/on<strong>de</strong>rwerp<strong>en</strong>/geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>/vraag-<strong>en</strong>-antwoord/wanneer-kom-ik-in-aanmerkingvoor-kwijtschelding-<strong>van</strong>-geme<strong>en</strong>telijke-belasting<strong>en</strong>.html.<br />
43<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bijvoorbeeld <strong>de</strong> kwijtscheldingsnorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> <strong>van</strong> 65 jaar of ou<strong>de</strong>r verhog<strong>en</strong><br />
afhankelijk <strong>van</strong> <strong>de</strong> leefsituatie, zie: http://www.vng.nl/smartsite.dws?id=116443.<br />
44 Bron: Inlichting<strong>en</strong>bureau, gesprek d.d. 29 augustus 2012.<br />
30
zijn ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. Zon<strong>de</strong>r GBA-inschrijving kan ge<strong>en</strong> toeslag toegek<strong>en</strong>d wor<strong>de</strong>n.<br />
Wanneer GBA-informatie onjuist is kan het vaststell<strong>en</strong> <strong>van</strong> het recht op toeslag<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n<br />
bemoeilijkt.<br />
Gezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> sterke link tuss<strong>en</strong> het GBA adres <strong>en</strong> <strong>de</strong> toek<strong>en</strong>ning <strong>van</strong> toeslag<strong>en</strong> is er op dit punt e<strong>en</strong><br />
kwetsbaarheid. Het kan voor e<strong>en</strong> burger lon<strong>en</strong> om met het oog op <strong>de</strong> berek<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> het recht op<br />
toeslag<strong>en</strong> e<strong>en</strong> GBA-adresregistratie te hanter<strong>en</strong> die <strong>niet</strong> overe<strong>en</strong>komt met <strong>de</strong> werkelijkheid,<br />
bijvoorbeeld om te voorkom<strong>en</strong> dat inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> partner meetelt. Het ministerie <strong>van</strong> Financiën<br />
stel<strong>de</strong> onlangs vast dat er op grote schaal wordt gefrau<strong>de</strong>erd met het recht op toeslag<strong>en</strong>. 45 De<br />
impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> is daarom <strong>naar</strong> verwachting groot waar het gaat om<br />
<strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling of e<strong>en</strong> burger recht heeft op toeslag<strong>en</strong>. Het on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> frau<strong>de</strong> met toeslag<strong>en</strong><br />
le<strong>en</strong>t zich echter <strong>niet</strong> om conclusies te trekk<strong>en</strong> t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> die<br />
hierdoor wordt veroorzaakt in financiële zin. Er mom<strong>en</strong>teel namelijk nog <strong>niet</strong> gespecificeerd door<br />
Financiën om welke toeslag<strong>en</strong> het precies gaat <strong>en</strong> in hoeverre het misbruik gerelateerd kan wor<strong>de</strong>n<br />
aan GBA-adress<strong>en</strong>. Het is daarom <strong>niet</strong> direct te zegg<strong>en</strong> welk <strong>de</strong>el <strong>van</strong> dit financiële na<strong>de</strong>el voor<br />
rek<strong>en</strong>ing komt <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger die calculer<strong>en</strong>d omgaat met zijn adresregistratie bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te.<br />
Wel is dui<strong>de</strong>lijk dat <strong>de</strong> hoogte <strong>van</strong> <strong>de</strong> toeslag waar e<strong>en</strong> cliënt recht op heeft sam<strong>en</strong>hangt met <strong>de</strong><br />
vraag hoeveel person<strong>en</strong> op zijn adres zijn ingeschrev<strong>en</strong>. Daarmee loont het voor e<strong>en</strong> calculer<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
burger om te boek te staan als e<strong>en</strong>persoonshuishou<strong>de</strong>n <strong>en</strong> vooral <strong>niet</strong> ‘sam<strong>en</strong> te won<strong>en</strong>’ met e<strong>en</strong><br />
partner. E<strong>en</strong> belangrijk sociaal effect treedt op wanneer e<strong>en</strong> verhuizing <strong>niet</strong> wordt doorgegev<strong>en</strong>.<br />
Dan kan e<strong>en</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> bewoner last on<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>n <strong>van</strong> het feit dat <strong>de</strong> vorige bewoner <strong>verkeerd</strong><br />
geregistreerd staat.<br />
Voor <strong>de</strong> VOW’er geldt dat hij ge<strong>en</strong> ingezet<strong>en</strong>e meer is. Daarmee vervalt ook het recht op<br />
toeslag<strong>en</strong>. Op het eerste gezicht lijkt dit vooral na<strong>de</strong>lig voor <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e zelf, maar <strong>de</strong>ze situatie<br />
heeft wel <strong>de</strong>gelijk maatschappelijk effect. Zo ontstaan er moeilijk inbare vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn er bij<br />
terugkeer <strong>van</strong> e<strong>en</strong> VOW’er extra administratieve werkzaamhe<strong>de</strong>n nodig om dossiers op or<strong>de</strong> te<br />
krijg<strong>en</strong>. De praktijkvoorbeel<strong>de</strong>n hieron<strong>de</strong>r illustrer<strong>en</strong> dit.<br />
Praktijkvoorbeeld: Extra uitvoeringslast<strong>en</strong> door terugker<strong>en</strong><strong>de</strong> VOW’ers<br />
Het komt regelmatig voor dat iemand gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> e<strong>en</strong> kal<strong>en</strong><strong>de</strong>rjaar e<strong>en</strong> aantal maan<strong>de</strong>n als VOW<br />
geregistreerd staat. Wanneer <strong>de</strong>ze persoon na die perio<strong>de</strong> wel weer normaal geregistreerd staat,<br />
zal <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st achteraf met terugwerk<strong>en</strong><strong>de</strong> kracht moet<strong>en</strong> controler<strong>en</strong> of <strong>de</strong> persoon in<br />
kwestie gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong> VOW-perio<strong>de</strong> is behan<strong>de</strong>ld conform <strong>de</strong> recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> die to<strong>en</strong><br />
gol<strong>de</strong>n. Het kan zijn dat er e<strong>en</strong> recht op toeslag<strong>en</strong> was of dat <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st kan naheff<strong>en</strong>.<br />
Het is lastig aan te gev<strong>en</strong> hoe groot <strong>de</strong> groep m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> is die (tij<strong>de</strong>lijk) onbek<strong>en</strong>d zijn bij <strong>de</strong><br />
Belastingdi<strong>en</strong>st. De <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> korte VOW-perio<strong>de</strong> lijk<strong>en</strong> op het eerste<br />
gezicht klein, maar het levert wel extra uitvoeringslast<strong>en</strong> op voor <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st.<br />
45 Sinds 2006 is er in totaal ter waar<strong>de</strong> <strong>van</strong> circa €40 miljo<strong>en</strong> aan frau<strong>de</strong> aan het licht gekom<strong>en</strong>. De waar<strong>de</strong> <strong>van</strong><br />
dit getal voor het on<strong>de</strong>rhavige on<strong>de</strong>rzoek moet echter g<strong>en</strong>uanceerd wor<strong>de</strong>n. Naast adresfrau<strong>de</strong> kan dit namelijk<br />
ook gaan om inkom<strong>en</strong>sfrau<strong>de</strong> (verzwijg<strong>en</strong> <strong>van</strong> inkom<strong>en</strong> of het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong> te rooskleurige inschatting<strong>en</strong><br />
daar<strong>van</strong>) of e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re wijze <strong>van</strong> misbruik Bron: Rijksoverheid<br />
http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/szw/nieuws/2012/08/21/kabinet-pakt-frau<strong>de</strong>-met-toeslag<strong>en</strong>-aan.html.<br />
31
Praktijkvoorbeeld: Financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> bij VOW’ers met e<strong>en</strong> kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag<br />
Soms ontstaan er vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> op VOW’ers doordat zij t<strong>en</strong> onrechte toeslag<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>. Dit kan bijvoorbeeld voorkom<strong>en</strong> als iemand kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag aanvraagt,<br />
vervolg<strong>en</strong>s VOW’er wordt, maar nog wel voor e<strong>en</strong> heel jaar kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag ont<strong>van</strong>gt. E<strong>en</strong><br />
vor<strong>de</strong>ring ontstaat in dit voorbeeld omdat het recht op kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag formeel vervalt<br />
nadat iemand VOW gewor<strong>de</strong>n is omdat <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e dan ge<strong>en</strong> ingezet<strong>en</strong>e meer is. Echter, als<br />
gevolg <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW-status is <strong>de</strong> vor<strong>de</strong>ring tegelijkertijd ook vrijwel oninbaar gewor<strong>de</strong>n. Per kind<br />
kan e<strong>en</strong> ou<strong>de</strong>r maximaal 230 uur per maand kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag krijg<strong>en</strong>. 46 Het maximum<br />
uurtarief hangt af <strong>van</strong> het soort op<strong>van</strong>g, maar is maximaal €6,36. 47 Per maand kost iemand die<br />
t<strong>en</strong> onrechte kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag ont<strong>van</strong>gt maximaal €1463. Dit kan per geval oplop<strong>en</strong> tot<br />
€17.554 voor e<strong>en</strong> heel jaar.<br />
De <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> zijn ook ge<strong>en</strong> ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>te impact op <strong>de</strong><br />
taakuitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> toeslag<strong>en</strong>.<br />
In het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong> invor<strong>de</strong>ringstaak <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st wor<strong>de</strong>n – net als bij het bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
het recht op e<strong>en</strong> toeslag- ook an<strong>de</strong>re bronn<strong>en</strong> geraadpleegd. Sommige wettelijke criteria br<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
mee dat woonsituatie in bre<strong>de</strong>re zin moet wor<strong>de</strong>n bekek<strong>en</strong> dan slechts het GBA adres. D<strong>en</strong>k hierbij<br />
aan <strong>de</strong> begripp<strong>en</strong> ‘ingezet<strong>en</strong>e’ <strong>en</strong> ‘fiscaal partnerschap’. Het effect <strong>van</strong> onjuiste of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
GBA-adresgegev<strong>en</strong>s, of <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW status, wordt dan gematigd door <strong>de</strong> aanwezigheid <strong>van</strong><br />
alternatieve bronn<strong>en</strong>. Wel br<strong>en</strong>gt het feit dat <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st constateert dat e<strong>en</strong> persoon<br />
ingeschrev<strong>en</strong> staat op e<strong>en</strong> <strong>niet</strong> actueel adres met zich mee dat er e<strong>en</strong> terugmelding moet wor<strong>de</strong>n<br />
gedaan <strong>van</strong> dit feit aan <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te waar <strong>de</strong>ze persoon ingeschrev<strong>en</strong> staat. Dit leidt in veel<br />
gevall<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s tot e<strong>en</strong> adreson<strong>de</strong>rzoek bij <strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te, e<strong>en</strong> traject wat<br />
onmisk<strong>en</strong>baar extra uitvoeringslast<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> overheid oplevert. 48<br />
In <strong>de</strong> praktijk blijkt dat het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> juist GBA-adres <strong>niet</strong> betek<strong>en</strong>t dat e<strong>en</strong> cliënt<br />
onvindbaar is voor <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st. Sterker, er zijn cliënt<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st die zich <strong>niet</strong><br />
hoev<strong>en</strong> in te schrijv<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA terwijl zij toch e<strong>en</strong> legale <strong>en</strong> goed functioner<strong>en</strong><strong>de</strong> relatie met <strong>de</strong><br />
fiscus hebb<strong>en</strong>. Dit verschijnsel treedt op bij kortdur<strong>en</strong><strong>de</strong> arbeidsmigratie of gr<strong>en</strong>soverschrij<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
for<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Sommig<strong>en</strong> <strong>van</strong> h<strong>en</strong> overschrij<strong>de</strong>n tij<strong>de</strong>ns hun (tij<strong>de</strong>lijke) verblijf in Ne<strong>de</strong>rland toch <strong>de</strong><br />
wettelijke termijn voor inschrijving in <strong>de</strong> GBA, zon<strong>de</strong>r dat zij zich inschrijv<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te.<br />
Deze <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> op bij <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st aangezi<strong>en</strong> het kan zijn dat zij<br />
<strong>van</strong>wege legale arbeid cliënt <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st zijn <strong>en</strong> in <strong>de</strong> praktijk langer blijv<strong>en</strong> dan<br />
gedacht. Mom<strong>en</strong>teel zijn er in Ne<strong>de</strong>rland bijvoorbeeld veel <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> arbeidsmigrant<strong>en</strong> uit<br />
Mid<strong>de</strong>n- <strong>en</strong> Oost Europa werkzaam. Hoewel <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st zon<strong>de</strong>r officieel GBA-adres met <strong>de</strong>ze<br />
cliënt<strong>en</strong> contact kan on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n, aangezi<strong>en</strong> zij in hun eig<strong>en</strong> administratie kunn<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> zog<strong>en</strong>aamd ‘feitelijk binn<strong>en</strong>lands verblijfadres’, is di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing aan <strong>de</strong>ze groep cliënt<strong>en</strong><br />
extra tijdrov<strong>en</strong>d. Mogelijk zijn er ook person<strong>en</strong> die berek<strong>en</strong><strong>en</strong>d omgaan met <strong>de</strong> status <strong>niet</strong>ingeschrev<strong>en</strong>,<br />
omdat het –met name voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>van</strong> buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> EU- <strong>de</strong> theoretische mogelijkheid<br />
biedt om bepaal<strong>de</strong> fiscale verplichting<strong>en</strong> <strong>van</strong> zowel Ne<strong>de</strong>rland als het land <strong>van</strong> herkomst te voldo<strong>en</strong><br />
(of te ontlop<strong>en</strong>) in het land waar dat het meest gunstig is.<br />
46 Website Belastingdi<strong>en</strong>st, geraadpleegd op 28 september 2012 via:<br />
http://www.belastingdi<strong>en</strong>st.nl/wps/wcm/connect/bldcont<strong>en</strong>tnl/belastingdi<strong>en</strong>st/prive/toeslag<strong>en</strong>/informatie_over_<br />
toeslag<strong>en</strong>/kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag/hoe_werkt_kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag/maximaal_230_uur.<br />
47 Website Belastingdi<strong>en</strong>st,geraadpleegd op 28 september 2012 via:<br />
http://www.belastingdi<strong>en</strong>st.nl/wps/wcm/connect/bldcont<strong>en</strong>tnl/belastingdi<strong>en</strong>st/prive/toeslag<strong>en</strong>/informatie_over_<br />
toeslag<strong>en</strong>/kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag/hoe_werkt_kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag/maximumuurtarief.<br />
48 De geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn uitein<strong>de</strong>lijk verantwoor<strong>de</strong>lijk voor <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> hun GBA <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> zich dan ook<br />
(moet<strong>en</strong>) inspann<strong>en</strong> om <strong>de</strong>ze kwaliteit te waarborg<strong>en</strong>. Dit do<strong>en</strong> zij on<strong>de</strong>r meer door adreson<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook<br />
door mid<strong>de</strong>l <strong>van</strong> periodieke GBA-audits. Zie bijvoorbeeld: Geme<strong>en</strong>te Heemste<strong>de</strong> (2012): Collegebesluit d.d. 24<br />
juli 2012 inzake resultat<strong>en</strong> GBA-audit.<br />
32
4.4.2 Veiligheid & Justitie<br />
In het justitiële domein is <strong>de</strong> GBA-adresregistratie met name <strong>van</strong> belang om burgers bepaal<strong>de</strong><br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>ling<strong>en</strong> te do<strong>en</strong>. GBA gegev<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n gebruikt voor het verstur<strong>en</strong> <strong>van</strong> dagvaarding<strong>en</strong>,<br />
beschikking<strong>en</strong> <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re procedurele stukk<strong>en</strong>. Door onjuiste adress<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA kom<strong>en</strong><br />
dagvaarding<strong>en</strong> <strong>niet</strong> altijd bij <strong>de</strong> juiste persoon terecht.<br />
E<strong>en</strong> belangrijke afnemer <strong>van</strong> GBA-gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> justitieket<strong>en</strong> is het C<strong>en</strong>traal Justitieel<br />
Incassobureau (CJIB). Het CJIB voert e<strong>en</strong> aantal innings- <strong>en</strong> incassotak<strong>en</strong> uit met betrekking tot<br />
on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re verkeersboetes, geldsomtransacties, boetevonniss<strong>en</strong> <strong>en</strong> bestuurlijke boetes. 49 De<br />
om<strong>van</strong>grijkste taak <strong>van</strong> het CJIB is <strong>de</strong> inning <strong>van</strong> verkeersboetes, voornamelijk gebaseerd op Wet<br />
administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschrift<strong>en</strong> (Wahv). In het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek<br />
is <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wahv na<strong>de</strong>r geanalyseerd. Het betreft ca. 10 miljo<strong>en</strong> zak<strong>en</strong> per jaar,<br />
waarmee ca. 100 à 120 miljo<strong>en</strong> euro is gemoeid. 50<br />
Impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Voor het CJIB zijn <strong>de</strong> meest significante <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die VOW’er zijn of <strong>verkeerd</strong> c.q. <strong>niet</strong><br />
ingeschrev<strong>en</strong> zijn, <strong>de</strong> extra uitvoeringslast<strong>en</strong> die hiermee gemoeid zijn <strong>en</strong> tot op zekere hoogte het<br />
ontstaan <strong>van</strong> <strong>niet</strong>-inbare factur<strong>en</strong> <strong>van</strong>wege het feit dat <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> zoek zijn. Wanneer iemand VOW<br />
is of wanneer het GBA-adres <strong>niet</strong> klopt kan dit betek<strong>en</strong><strong>en</strong> dat het CJIB ingeval <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
op<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> vor<strong>de</strong>ring moeite heeft met het vin<strong>de</strong>n <strong>van</strong> die persoon. Omdat het vaak<br />
verkeersovertreding<strong>en</strong> betreft, begint <strong>de</strong> zoektocht <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> persoon aan <strong>de</strong> hand <strong>van</strong> het<br />
k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>. Het CJIB verwerkt met name gegev<strong>en</strong>s die door <strong>de</strong> politie <strong>en</strong> het RDW wor<strong>de</strong>n<br />
aangeleverd. Het k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>register <strong>van</strong> RDW staat in dit proces c<strong>en</strong>traal. 51 Dit is e<strong>en</strong> register <strong>van</strong><br />
voertuig<strong>en</strong> in plaats <strong>van</strong> person<strong>en</strong>. In ongeveer 6% <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> moet het CJIB gegev<strong>en</strong>s<br />
verifiër<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. 52<br />
Het CJIB heeft wel relatief veel te mak<strong>en</strong> heeft met VOW’ers. Op 25.000 verificaties in <strong>de</strong> GBA treft<br />
m<strong>en</strong> meer dan 10% (3382) VOW’ers. 53 Hier kunn<strong>en</strong> dubbeltelling<strong>en</strong> in zitt<strong>en</strong>, omdat person<strong>en</strong><br />
meer zak<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Person<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r vaste woon- of verblijfplaats zoals VOW’ers, waar<strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> boete <strong>niet</strong> geïnd kan wor<strong>de</strong>n, kom<strong>en</strong> in OPS, het nationale opsporingsregister. De instroom <strong>van</strong><br />
nieuwe Wahv-zak<strong>en</strong> in OPS omdat <strong>de</strong> verblijfplaats <strong>niet</strong> bek<strong>en</strong>d was c.q. onjuist was bedroeg in<br />
2011 165.764 zak<strong>en</strong>. Het gaat gemid<strong>de</strong>ld om € 100,- per geval. Naar schatting gaat het daarmee<br />
om e<strong>en</strong> bedrag <strong>van</strong> € 16.576.400. De uitstroom bedroeg 173.471 zak<strong>en</strong>. Ook <strong>van</strong>uit me<strong>de</strong>werkers<br />
<strong>van</strong> het CJIB die zich bezig hou<strong>de</strong>n met <strong>de</strong> inning <strong>van</strong> boetevonniss<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zak<strong>en</strong> in OPS kom<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong>wege het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> woon- <strong>en</strong> verblijfplaats. In 2011 stroom<strong>de</strong>n er 76.377 zak<strong>en</strong> in <strong>en</strong><br />
80.395 zak<strong>en</strong> wer<strong>de</strong>n afgehan<strong>de</strong>ld, bij e<strong>en</strong> voorraad <strong>van</strong> 66.521 zak<strong>en</strong>. 54<br />
Voor het on<strong>de</strong>rzoek war<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> cijfers beschikbaar om vast te stell<strong>en</strong> in welke mate uitein<strong>de</strong>lijk<br />
toch <strong>de</strong> boetes geïnd wor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die met e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres of met e<strong>en</strong> VOW-status in<br />
<strong>de</strong> GBA staan. Gegev<strong>en</strong> <strong>de</strong> extra werkzaamhe<strong>de</strong>n is dui<strong>de</strong>lijk dat CJIB extra uitvoeringskost<strong>en</strong><br />
maakt. Er wor<strong>de</strong>n diverse procedures in gang gezet wanneer e<strong>en</strong> boete <strong>niet</strong> betaald wordt. E<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong>el hier<strong>van</strong> betreft <strong>de</strong> overdracht <strong>van</strong> <strong>de</strong> beschikking aan <strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>rs. Ook het betek<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
vonniss<strong>en</strong> lukt <strong>niet</strong> bij het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> juist adres. Met <strong>de</strong>ze han<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> zijn <strong>naar</strong> alle<br />
waarschijnlijkheid extra uitvoeringslast<strong>en</strong> gemoeid, die afhankelijk <strong>van</strong> het slag<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> inning al<br />
49<br />
Zie voor e<strong>en</strong> volledige opsomming het Statistisch Jaarboek 2011 <strong>van</strong> het CJIB.<br />
50<br />
Cijferbijlage jaarbericht C<strong>en</strong>traal Justitieel Incassobureau 2011, via:<br />
http://jaarbericht2011.cjib.nl/pagina/k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong>.<br />
51<br />
Art. 42 Weg<strong>en</strong>verkeerswet.<br />
52<br />
Bron: CJIB, gesprek d.d. 25 september 2012.<br />
53<br />
Cijfer <strong>van</strong> februari 2012.<br />
54<br />
N.B. het gaat hier om zak<strong>en</strong>, <strong>niet</strong> om person<strong>en</strong>. Bron: CJIB, gesprek d.d. 25 september 2012.<br />
33
dan <strong>niet</strong> wor<strong>de</strong>n ge<strong>de</strong>kt door additionele administratiekost<strong>en</strong>.<br />
Gezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> geringe om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> is <strong>de</strong>ze categorie <strong>niet</strong> <strong>van</strong><br />
specifiek belang bij het CJIB in <strong>de</strong> praktijk.<br />
Naast <strong>de</strong> specifieke praktijk <strong>van</strong> het CJIB is het t<strong>en</strong> slotte nog rele<strong>van</strong>t om stil te staan bij <strong>de</strong><br />
impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> op <strong>de</strong><br />
handhaving <strong>van</strong> <strong>de</strong> op<strong>en</strong>bare or<strong>de</strong> <strong>en</strong> veiligheid in het algeme<strong>en</strong>. De overheid heeft er bij het<br />
uitvoer<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze belangrijke taak uiteraard veel baat bij dat zij weet waar zij e<strong>en</strong> burger kan<br />
bereik<strong>en</strong> <strong>en</strong> welke burgers zich in e<strong>en</strong> bepaal<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te heeft gevestigd. Zo is <strong>de</strong> politie e<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> grootste afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. Wanneer <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA <strong>niet</strong> accuraat blijk<strong>en</strong> kan dit tot<br />
gevolg hebb<strong>en</strong> dat person<strong>en</strong> zich e<strong>en</strong>voudiger aan het oog <strong>van</strong> politie <strong>en</strong> justitie kunn<strong>en</strong><br />
onttrekk<strong>en</strong>. Hoewel gesteld kan wor<strong>de</strong>n dat politie <strong>en</strong> justitie g<strong>en</strong>oeg aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> bevoegdhe<strong>de</strong>n,<br />
mid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>en</strong> bronn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> om <strong>de</strong> woon- of verblijfplaats <strong>van</strong> e<strong>en</strong> persoon te achterhal<strong>en</strong>,<br />
betek<strong>en</strong>t dit wel hogere uitvoeringslast<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> sociaal effect wat kan optre<strong>de</strong>n als gevolg <strong>van</strong> het feit dat person<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> of <strong>niet</strong><br />
geregistreerd staan is het ontstaan <strong>van</strong> overlast. Hierbij valt te <strong>de</strong>nk<strong>en</strong> aan situaties waarin er<br />
uitzon<strong>de</strong>rlijk veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> verblijv<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> adres, waardoor <strong>de</strong> buurt geluidoverlast of an<strong>de</strong>r<br />
na<strong>de</strong>el on<strong>de</strong>rvindt. Het feit dat <strong>de</strong> bewoners <strong>niet</strong> of <strong>niet</strong> op dat adres zijn ingeschrev<strong>en</strong> maakt dat<br />
<strong>de</strong> woonsituatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te onopgemerkt blijft totdat er klacht<strong>en</strong> over overlast<br />
binn<strong>en</strong>kom<strong>en</strong>. Ook ingeval <strong>van</strong> calamiteit<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> fout<strong>en</strong> <strong>en</strong> omissies in <strong>de</strong> GBA tot negatieve<br />
<strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> lei<strong>de</strong>n. Zo wor<strong>de</strong>n sc<strong>en</strong>ario’s <strong>en</strong> risicokaart<strong>en</strong> in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong><br />
crisisbeheersing <strong>en</strong> ramp<strong>en</strong>bestrijding gebaseerd op inwoneraantall<strong>en</strong> <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Ook <strong>de</strong><br />
responscapaciteit <strong>van</strong> hulpdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> wordt hierop afgestemd. T<strong>en</strong> slotte kan het zijn dat burgers t<strong>en</strong><br />
onrechte vermist wor<strong>de</strong>n wanneer zij <strong>verkeerd</strong> geregistreerd zijn.<br />
4.4.3 Sociale zekerheid<br />
De uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> sociale zekerheid is in Ne<strong>de</strong>rland opgedrag<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> publieke<br />
instelling<strong>en</strong>: Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekering<strong>en</strong> (UWV), het UWV WERKbedrijf (het<br />
voormalige CWI, nu on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> het UWV), <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> (<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>)<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> Sociale Verzekeringsbank (SVB).<br />
De meest rele<strong>van</strong>te adresafhankelijkhe<strong>de</strong>n die in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek zijn geanalyseerd in<br />
het werkveld <strong>van</strong> <strong>de</strong> SVB <strong>en</strong> het UWV:<br />
<strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e Ou<strong>de</strong>rdomswet (AOW);<br />
<strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e nabestaan<strong>de</strong>nwet (Anw);<br />
<strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e Kin<strong>de</strong>rbijslagwet (AKW);<br />
<strong>de</strong> Toeslag<strong>en</strong>wet 55<br />
In <strong>de</strong> praktijk heeft het UWV ook met woon- <strong>en</strong> leefsituatieafhankelijkhe<strong>de</strong>n te mak<strong>en</strong> bij <strong>de</strong><br />
uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> WW, <strong>de</strong> Wao, <strong>de</strong> Wia, <strong>de</strong> Ziektewet <strong>en</strong> <strong>de</strong> Wajong. 56 Voor <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke<br />
sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> is <strong>de</strong> WWB het meest rele<strong>van</strong>t.<br />
De GBA-adresafhankelijkhe<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> hierbov<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> mee dat e<strong>en</strong><br />
onjuiste beoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> iemands leefsituatie gevolg<strong>en</strong> kan hebb<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
regeling <strong>en</strong> <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger. De AOW’er die sam<strong>en</strong>woont krijgt min<strong>de</strong>r uitkering; De<br />
55<br />
Wanneer blijkt dat het door <strong>de</strong> toeslaggerechtig<strong>de</strong> doorgegev<strong>en</strong> adres <strong>van</strong> hemzelf, <strong>van</strong> zijn echtg<strong>en</strong>oot of<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> kind afwijkt <strong>van</strong> het adres in <strong>de</strong> GBA, wordt <strong>de</strong> betaling <strong>van</strong> <strong>de</strong> toeslag opgeschort.<br />
56<br />
De beperkte ruimte in dit on<strong>de</strong>rzoek noopt ons tot het grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els buit<strong>en</strong> beschouwing lat<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze<br />
regeling<strong>en</strong>. Deze opsomming is overig<strong>en</strong>s <strong>niet</strong> uitputt<strong>en</strong>d.<br />
34
Anw’er krijgt bij sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> uitkering meer; Om recht<strong>en</strong> te ontl<strong>en</strong><strong>en</strong> aan <strong>de</strong> Ziektewet moet<br />
m<strong>en</strong> in Ne<strong>de</strong>rland won<strong>en</strong>, <strong>en</strong>zovoorts. 57 Dit maakt het in sommige gevall<strong>en</strong> lon<strong>en</strong>d om e<strong>en</strong> onjuiste<br />
voorstelling <strong>van</strong> zak<strong>en</strong> te gev<strong>en</strong>.<br />
In <strong>de</strong> praktijk blijkt er dan ook veel frau<strong>de</strong> voor te kom<strong>en</strong>. Volg<strong>en</strong>s <strong>de</strong> Issuemonitor<br />
Frau<strong>de</strong>bestrijding vindt <strong>de</strong> meeste frau<strong>de</strong> plaats op het terrein <strong>van</strong> bijstands- <strong>en</strong> WW-uitkering<strong>en</strong>. 58<br />
Naar <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> frau<strong>de</strong> met adresafhankelijke regeling<strong>en</strong> in <strong>de</strong> sociale zekerheid wordt door<br />
zowel <strong>de</strong> Rijksoverheid als door Geme<strong>en</strong>telijke sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> regelmatig on<strong>de</strong>rzoek gedaan. In<br />
<strong>de</strong>ze frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> wordt echter ge<strong>en</strong> specificatie <strong>naar</strong> oorzaak <strong>van</strong> <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> opgemaakt.<br />
Daardoor is op basis <strong>van</strong> het beschikbare cijfermateriaal <strong>niet</strong> te achterhal<strong>en</strong> welk <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
scha<strong>de</strong> sam<strong>en</strong>hangt met onjuiste of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> GBA-adresgegev<strong>en</strong>s. Wel schetst het<br />
frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek e<strong>en</strong> beeld <strong>van</strong> <strong>de</strong> or<strong>de</strong> <strong>van</strong> grote <strong>van</strong> het misbruik <strong>van</strong> sociale<br />
zekerheidsvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. In 2011 is voor €153 miljo<strong>en</strong> sociale zekerheidsfrau<strong>de</strong> geconstateerd,<br />
waar<strong>van</strong> €64 miljo<strong>en</strong> frau<strong>de</strong> bij <strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> <strong>van</strong> UWV. 59 In datzelf<strong>de</strong> jaar is voor €22 miljo<strong>en</strong> aan<br />
frau<strong>de</strong> geconstateerd bij <strong>de</strong> SVB. 60 Over 2011 heeft <strong>de</strong> SVB 1.438 sancties <strong>naar</strong> aanleiding <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
constatering <strong>van</strong> sam<strong>en</strong>woonfrau<strong>de</strong> bij <strong>de</strong> AOW opgelegd, bij <strong>de</strong> Anw zijn dat er 194. 61<br />
Bijstandsgerechtig<strong>de</strong>n gev<strong>en</strong>, nu vaker dan in oktober 2011, zelf aan dat zij <strong>de</strong>nk<strong>en</strong> dat er met<br />
bijstandsuitkering<strong>en</strong> wordt gefrau<strong>de</strong>erd. Ook zegt bijna <strong>de</strong> helft (47%) <strong>van</strong> <strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
bijstand iemand te k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> die frau<strong>de</strong>ert of heeft gefrau<strong>de</strong>erd. Drie op <strong>de</strong> vijf burgers <strong>de</strong>nk<strong>en</strong> dat<br />
frau<strong>de</strong> gemakkelijk te pleg<strong>en</strong> is. Onvoldo<strong>en</strong><strong>de</strong> controle is <strong>de</strong> meest g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> re<strong>de</strong>n waarom<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>de</strong>nk<strong>en</strong> dat frau<strong>de</strong> gemakkelijk te pleg<strong>en</strong> is. T<strong>en</strong> opzichte <strong>van</strong> oktober 2011 <strong>de</strong>nkt m<strong>en</strong> nu,<br />
anno 2012, vaker dat het voor instanties onmogelijk is om ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong> te controler<strong>en</strong>. 62 De vele<br />
on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> <strong>naar</strong> frau<strong>de</strong> <strong>en</strong> misbruik <strong>van</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> in <strong>de</strong> sociale zekerheid zijn geschikt om<br />
e<strong>en</strong> indicatie te gev<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> (financiële) impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in verband<br />
met e<strong>en</strong> adres- <strong>en</strong> of woonsituatie gerelateer<strong>de</strong> voorzi<strong>en</strong>ing. Hierbij moet echter wor<strong>de</strong>n<br />
aangetek<strong>en</strong>d dat het <strong>niet</strong> mogelijk is geblek<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> direct verband te legg<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong>rgelijke<br />
gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> fout<strong>en</strong> in -of het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong>- GBA-adress<strong>en</strong>. Dit komt me<strong>de</strong> doordat in <strong>de</strong> cijfers<br />
vaak <strong>niet</strong> is gespecificeerd welk <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> veroorzaakt wordt door adresfrau<strong>de</strong> of<br />
sam<strong>en</strong>woonfrau<strong>de</strong>.<br />
57<br />
Op basis <strong>van</strong> <strong>de</strong> AOW, <strong>de</strong> Anw <strong>en</strong> <strong>de</strong> Ziektewet. Overige bronn<strong>en</strong>: SVB, gesprek d.d. 12 september 2012 <strong>en</strong><br />
UWV, gesprek d.d. 13 september 2012.<br />
58<br />
Verhue, D., Ko<strong>en</strong><strong>en</strong>, B., <strong>van</strong> Kalmthout, R. (2012), Issuemonitor Q2 2012 Frau<strong>de</strong>bestrijding: E<strong>en</strong><br />
monitoron<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> beleving <strong>van</strong> het beleid <strong>en</strong> <strong>de</strong> communicatie <strong>van</strong> het ministerie <strong>van</strong> Sociale Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Werk- geleg<strong>en</strong>heid, Veldkamp, juni 2012. Zie ook Olsthoorn, S. (2010), Bijstandsfrau<strong>de</strong> beter opgespoord, 23<br />
april 2010. Geraadpleegd op 16 augustus 2012 via:<br />
http://www.binn<strong>en</strong>landsbestuur.nl/sociaal/achtergrond/achtergrond/bijstandsfrau<strong>de</strong>-beteropgespoord.157249.lynkx.<br />
59<br />
Ministerie <strong>van</strong> SZW (2011), Integrale Rapportage Handhaving 2011. Het betreft hier <strong>de</strong> meest rec<strong>en</strong>te cijfers<br />
<strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> SZW.<br />
60<br />
Ministerie <strong>van</strong> SZW (2011), Integrale Rapportage Handhaving 2011. Het betreft hier <strong>de</strong> meest rec<strong>en</strong>te cijfers<br />
<strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> SZW.<br />
61<br />
Kamerstukk<strong>en</strong> I 2011/12, 31 929, nr. B (E<strong>en</strong> regeling in <strong>de</strong> sociale zekerheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> rechtsgevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> het<br />
<strong>niet</strong> aanton<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> leefsituatie na het aanbod <strong>van</strong> e<strong>en</strong> huisbezoek).<br />
62<br />
Verhue, D., Ko<strong>en</strong><strong>en</strong>, B., <strong>van</strong> Kalmthout, R. (2012), Issuemonitor Q2 2012 Frau<strong>de</strong>bestrijding: E<strong>en</strong><br />
monitoron<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> <strong>de</strong> beleving <strong>van</strong> het beleid <strong>en</strong> <strong>de</strong> communicatie <strong>van</strong> het ministerie <strong>van</strong> Sociale Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Werk- geleg<strong>en</strong>heid, Veldkamp, juni 2012.<br />
35
Praktijkcasus: Financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> door sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong><strong>de</strong>n met AOW-uitkering voor<br />
alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong>n<br />
Wie alle<strong>en</strong> woont, ont<strong>van</strong>gt e<strong>en</strong> AOW-uitkering die netto 70% bedraagt <strong>van</strong> het netto<br />
minimumloon. Wie sam<strong>en</strong>woont, ont<strong>van</strong>gt e<strong>en</strong> uitkering <strong>van</strong> netto 50% <strong>van</strong> het netto<br />
minimumloon. Aan <strong>de</strong> hand <strong>van</strong> <strong>de</strong> (wel) aan <strong>de</strong> GBA gemel<strong>de</strong> verhuizing<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die<br />
do<strong>en</strong> voorkom<strong>en</strong> of ze (nog steeds) alle<strong>en</strong> won<strong>en</strong>, wordt gecontroleerd of <strong>de</strong> leefsituatie<br />
veran<strong>de</strong>rd is. Omdat ondanks die controle e<strong>en</strong> risico blijft bestaan dat m<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong> <strong>niet</strong> aan<br />
<strong>de</strong> GBA meldt, ook <strong>niet</strong> via e<strong>en</strong> melding <strong>van</strong> e<strong>en</strong> adreswijziging, wordt ook elk jaar<br />
steekproefsgewijs on<strong>de</strong>r alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> AOW’ers gecontroleerd of ze sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>. Gemid<strong>de</strong>ld is<br />
er in 1% tot 2% <strong>van</strong> die on<strong>de</strong>rzochte AOW-zak<strong>en</strong> sprake <strong>van</strong> sam<strong>en</strong>woonfrau<strong>de</strong>: <strong>de</strong><br />
uitkeringsgerechtig<strong>de</strong> geeft aan alle<strong>en</strong> te won<strong>en</strong>, maar woont in feite sam<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> partner <strong>en</strong><br />
voert e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijke huishouding. In veel <strong>van</strong> die gevall<strong>en</strong> blijkt het GBA-adres <strong>niet</strong> het<br />
feitelijke woonadres te zijn. In ongeveer <strong>de</strong> helft <strong>van</strong> die gevall<strong>en</strong> was er sprake <strong>van</strong> dubbele<br />
frau<strong>de</strong>: bei<strong>de</strong> partners ontving<strong>en</strong> t<strong>en</strong> onrechte e<strong>en</strong> AOW-uitkering voor alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong>n. Er zijn<br />
ruim 1 miljo<strong>en</strong> alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> AOW’ers. Dat betek<strong>en</strong>t dat in 10.000 tot 20.000 gevall<strong>en</strong> t<strong>en</strong><br />
gevolge <strong>van</strong> onjuiste adresregistratie (sam<strong>en</strong> op hetzelf<strong>de</strong> GBA-adres) te veel AOW wordt<br />
betaald. Over 2011 heeft <strong>de</strong> SVB 1.438 sancties opgelegd <strong>naar</strong> aanleiding <strong>van</strong> e<strong>en</strong> constatering<br />
sam<strong>en</strong>woonfrau<strong>de</strong> inzake <strong>de</strong> AOW opgelegd. 63<br />
Praktijkcasus: Maatschappelijke <strong>effect<strong>en</strong></strong> door verhuiz<strong>en</strong><strong>de</strong> jonger<strong>en</strong> na wijziging WWB<br />
To<strong>en</strong> bepaald werd dat het inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> het hele gezin, inclusief thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong> kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
inkom<strong>en</strong>, mee zou gaan tell<strong>en</strong> voor het bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> het recht op e<strong>en</strong> WWB-uitkering, viel het <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te Amsterdam op dat jonger<strong>en</strong> massaal verhuizing<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> opgev<strong>en</strong>. Dit verschijnsel<br />
trad vrijwel zeker op om <strong>de</strong> uitkering <strong>van</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs <strong>niet</strong> in gevaar te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Door <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> onjuist adres op te lat<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> GBA ontving<strong>en</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs na <strong>de</strong> wetswijziging <strong>de</strong> facto<br />
e<strong>en</strong> te hoge uitkering, wat leid<strong>de</strong> tot maatschappelijk <strong>effect<strong>en</strong></strong> in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> financiële scha<strong>de</strong>.<br />
Daarnaast is het foutief inschrijv<strong>en</strong> <strong>van</strong> kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r adres – zon<strong>de</strong>r dat zij<br />
daadwerkelijk verhuiz<strong>en</strong> – e<strong>en</strong> extra administratieve inspanning voor <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. 64 E<strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
maatschappelijk effect treedt op wanneer <strong>de</strong> onterechte adreswijziging gevolg<strong>en</strong> heeft voor<br />
an<strong>de</strong>re burgers, bijvoorbeeld wanneer <strong>de</strong> jongere e<strong>en</strong> adres opgeeft waar al iemand an<strong>de</strong>rs<br />
woont. Deze persoon kan aangeslag<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n voor e<strong>en</strong> meerpersoonshuishou<strong>de</strong>n of problem<strong>en</strong><br />
krijg<strong>en</strong> met het recht op toeslag<strong>en</strong>, uitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of kwijtschelding<strong>en</strong> <strong>van</strong> belasting<strong>en</strong>. T<strong>en</strong><br />
vier<strong>de</strong> treedt in dit voorbeeld ook e<strong>en</strong> meer algeme<strong>en</strong> maatschappelijk effect op. Wanneer<br />
ou<strong>de</strong>rs <strong>en</strong> kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> in sam<strong>en</strong>spraak tot <strong>de</strong>ze oplossing kom<strong>en</strong> is er namelijk onmisk<strong>en</strong>baar sprake<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> zekere normvervaging. Overig<strong>en</strong>s zal <strong>de</strong> huishoudtoets voor gezinn<strong>en</strong> in <strong>de</strong> bijstand per<br />
1 januari 2013 met terugwerk<strong>en</strong><strong>de</strong> kracht wor<strong>de</strong>n afgeschaft. 65<br />
De meest voorkom<strong>en</strong><strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> frau<strong>de</strong> on<strong>de</strong>r bijstandscliënt<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> WWB-uitkering ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> het UWV (WERKbedrijf) is sam<strong>en</strong>woonfrau<strong>de</strong>. De betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> persoon krijgt daardoor e<strong>en</strong><br />
hogere uitkering dan waar hij of zij recht op heeft. In <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> waarbij <strong>de</strong> partner <strong>van</strong> <strong>de</strong> cliënt<br />
ook e<strong>en</strong> uitkering heeft (bijvoorbeeld e<strong>en</strong> WW, WAO of WWB uitkering), is sprake <strong>van</strong> dubbele<br />
frau<strong>de</strong>. E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re vorm <strong>van</strong> sam<strong>en</strong>woonfrau<strong>de</strong> die voorkomt is 'schijnverlating'. Van<br />
schijnverlating is sprake wanneer e<strong>en</strong> cliënt e<strong>en</strong> scheiding of relatiebreuk voorw<strong>en</strong>dt maar feitelijk<br />
bij zijn of haar partner blijft won<strong>en</strong>. Ook bij schijnverlating is regelmatig sprake <strong>van</strong> dubbele<br />
63 Bron: SVB, gesprek d.d. 12 september 2012.<br />
64 Bron: Geme<strong>en</strong>te Amsterdam, gesprek d.d. 22 augustus 2012.<br />
65 http://www.binn<strong>en</strong>landsbestuur.nl/sociaal/nieuws/huishoudtoets-met-terugwerk<strong>en</strong><strong>de</strong>-kracht-<br />
afschaff<strong>en</strong>.5823646.lynkx, geraadpleegd op 28 september 2012.<br />
36
frau<strong>de</strong>. 66 Omdat er nogal wat dubbele frau<strong>de</strong>zak<strong>en</strong> zijn waarbij partners lang hebb<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>gewoond (soms <strong>en</strong>kele ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> jar<strong>en</strong>) kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong> terug te vor<strong>de</strong>r<strong>en</strong> bedrag<strong>en</strong> sterk<br />
oplop<strong>en</strong>. In vijf gevall<strong>en</strong> lag dit bedrag bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> € 100.000. De frau<strong>de</strong>duur liep in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzochte<br />
dossiers op tot 23 jaar. Dit bewust knoei<strong>en</strong> met adress<strong>en</strong> is moeilijk te kwantificer<strong>en</strong>, zeker daar<br />
waar het gaat om gelijktijdige frau<strong>de</strong> met meer<strong>de</strong>re regeling<strong>en</strong>. Wel kan het juiste<br />
correspon<strong>de</strong>ntieadres of rek<strong>en</strong>ingnummer help<strong>en</strong> om het patroon te ontrafel<strong>en</strong>. 67<br />
Praktijkvoorbeeld: Financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> door onterechte opbouw AOW-recht<strong>en</strong> in het<br />
buit<strong>en</strong>land<br />
Alle ingezet<strong>en</strong> in Ne<strong>de</strong>rland zijn automatisch verzekerd voor <strong>de</strong> AOW. 68 E<strong>en</strong> verzeker<strong>de</strong> bouwt<br />
per jaar 2% AOW-p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> op. Om e<strong>en</strong> volledige AOW-uitkering te ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> moet iemand 50<br />
jaar verzekerd zijn. Wanneer iemand e<strong>en</strong> tijd in het buit<strong>en</strong>land woont, is hij op e<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
mom<strong>en</strong>t ge<strong>en</strong> ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland meer <strong>en</strong> in <strong>de</strong> meeste gevall<strong>en</strong> <strong>niet</strong> meer verzekerd<br />
voor <strong>de</strong> AOW.<br />
Stel dat e<strong>en</strong> alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> op zijn 63e vervroegd stopt met werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor twee jaar in het<br />
buit<strong>en</strong>land gaat won<strong>en</strong>. De persoon geeft <strong>niet</strong>s op bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> blijft wel in <strong>de</strong> GBA<br />
geregistreerd staan met e<strong>en</strong> woonadres in Ne<strong>de</strong>rland. Omdat hij in die jar<strong>en</strong> feitelijk ge<strong>en</strong><br />
ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland meer is, bouwt hij in die twee jaar t<strong>en</strong> onrechte AOW op. Na zijn 65e<br />
ont<strong>van</strong>gt <strong>de</strong>ze persoon dus e<strong>en</strong> AOW-uitkering <strong>van</strong> 100%, in plaats <strong>van</strong> <strong>de</strong> 96% waar hij recht op<br />
heeft. Vanaf juli 2012 is het bruto AOW-bedrag voor alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong>n €1.085,63 per maand. Met<br />
inbegrip <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vakantietoeslag ter hoogte <strong>van</strong> €60,87 bedraagt <strong>de</strong> volledige AOW-uitkering<br />
voor alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong>n jaarlijks €13.088. De persoon in het voorbeeld heeft recht op 96% hier<strong>van</strong>,<br />
dus €12.565. Jaarlijks ont<strong>van</strong>gt hij dus t<strong>en</strong> onrechte €523 teveel AOW-uitkering. Let wel dat <strong>de</strong><br />
AOW uitkering doorloopt tot het overlij<strong>de</strong>n. Op basis <strong>van</strong> schatting<strong>en</strong> <strong>van</strong> het CBS nem<strong>en</strong> we<br />
voor dit voorbeeld aan dat e<strong>en</strong> 65-jarige in Ne<strong>de</strong>rland nog e<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>sverwachting <strong>van</strong> circa 20<br />
jaar heeft. 69 Wanneer <strong>de</strong>ze persoon in<strong>de</strong>rdaad 85 jaar oud wordt kan het onterecht g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong><br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> oplop<strong>en</strong> tot 20 x 523 = €10.460,-<br />
Veelvoorkom<strong>en</strong><strong>de</strong> an<strong>de</strong>re vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> WWB-frau<strong>de</strong> die veelal inbegrep<strong>en</strong> zijn in frau<strong>de</strong>cijfers, zijn<br />
vermog<strong>en</strong>sfrau<strong>de</strong> <strong>en</strong> inkom<strong>en</strong>sfrau<strong>de</strong>. Hierbij wordt <strong>niet</strong> gefrau<strong>de</strong>erd met adress<strong>en</strong>, maar met<br />
gegev<strong>en</strong>s over werk, inkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> vermog<strong>en</strong>. 70 Ook domiliciefrau<strong>de</strong> komt voor. Meestal gaat dit<br />
gepaard met sam<strong>en</strong>woonfrau<strong>de</strong>, maar dit hoeft <strong>niet</strong> altijd het geval te zijn.<br />
De geme<strong>en</strong>telijke sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> do<strong>en</strong> ook regelmatig on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> misbruik <strong>van</strong><br />
voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. Met name <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te Rotterdam –e<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> grootste afnemers <strong>van</strong> GBAgegev<strong>en</strong>s-<br />
is hierin erg actief. In 2010 zijn door <strong>de</strong> Geme<strong>en</strong>te Rotterdam met betrekking tot <strong>de</strong><br />
66 Kamerstukk<strong>en</strong> I 2011/12, 31 929, nr. B (E<strong>en</strong> regeling in <strong>de</strong> sociale zekerheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> rechtsgevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> het<br />
<strong>niet</strong> aanton<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> leefsituatie na het aanbod <strong>van</strong> e<strong>en</strong> huisbezoek).<br />
67 Bron: Belastingdi<strong>en</strong>st, gesprek d.d. 19 september 2011.<br />
68 Het begrip ‘ingezet<strong>en</strong>e’ is e<strong>en</strong> basisbeginsel in het AOW-stelsel. De juridische betek<strong>en</strong>is <strong>van</strong> dit begrip <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
toepassing er<strong>van</strong> in <strong>de</strong> context <strong>van</strong> <strong>de</strong> volksverzekering<strong>en</strong> is complex. Op basis <strong>van</strong> Algem<strong>en</strong>e maatregel<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
bestuur <strong>en</strong> jurispru<strong>de</strong>ntie wordt bepaald of e<strong>en</strong> persoon die in Ne<strong>de</strong>rland woont of verblijft daadwerkelijk<br />
‘ingezet<strong>en</strong>e is. Aangezi<strong>en</strong> veel meer omstandighe<strong>de</strong>n dan slechts het GBA-adres meespel<strong>en</strong> in <strong>de</strong>ze beoor<strong>de</strong>ling<br />
zijn kwantitatieve gegev<strong>en</strong>s over maatschappelijk na<strong>de</strong>lige <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> onjuiste beoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> het<br />
ingezet<strong>en</strong>e-criterium onvergelijkbaar met gegev<strong>en</strong>s over <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> onjuiste woonadress<strong>en</strong> uit an<strong>de</strong>re<br />
sector<strong>en</strong>. Bron: SVB, gesprek d.d. 12 september 2012.<br />
69 Cijfers <strong>van</strong> het CBS over gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> lev<strong>en</strong>sverwachting in Ne<strong>de</strong>rland. Geraadpleegd via<br />
(http://www.cbs.nl/nl-NL/m<strong>en</strong>u/themas/gezondheid-welzijn/publicaties/artikel<strong>en</strong>/archief/2012/2012-3669wm.htm)<br />
d.d. 17 september 2012.<br />
70 Ooms, D., Spijkerman, M. (2012), Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in <strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s, Rotterdam, maart<br />
2012, p. 7.<br />
37
WWB 242 gevall<strong>en</strong> <strong>van</strong> adresfrau<strong>de</strong> geconstateerd die bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s lag<strong>en</strong> <strong>en</strong> 158<br />
gevall<strong>en</strong> <strong>van</strong> partnerfrau<strong>de</strong>. 71 De aangiftegr<strong>en</strong>s ligt op €10.000. Het gaat hier dus om <strong>de</strong> zwaar<strong>de</strong>re<br />
gevall<strong>en</strong>. De gevall<strong>en</strong> <strong>van</strong> adresfrau<strong>de</strong> die on<strong>de</strong>r dit bedrag lag<strong>en</strong>, zijn <strong>niet</strong> meegeteld. Zo kunn<strong>en</strong><br />
we stell<strong>en</strong> dat er in 400 gevall<strong>en</strong> per jaar sprake is <strong>van</strong> e<strong>en</strong> ver<strong>de</strong>nking dat er misbruik <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
WWB gemaakt wordt door mid<strong>de</strong>l <strong>van</strong> het opgev<strong>en</strong> of lat<strong>en</strong> voortbestaan <strong>van</strong> e<strong>en</strong> onjuiste<br />
adresregistratie in het GBA.<br />
E<strong>en</strong> jaar eer<strong>de</strong>r, in 2009, achterhaal<strong>de</strong> <strong>de</strong> Geme<strong>en</strong>te Rotterdam, met ruim 28.000 cliënt<strong>en</strong> na<br />
Amsterdam <strong>de</strong> grootste uitkeringsverstrekker, zo’n €4 miljo<strong>en</strong> aan frau<strong>de</strong>. In totaal wer<strong>de</strong>n 666<br />
frau<strong>de</strong>urs betrapt. In 335 gevall<strong>en</strong> werd <strong>de</strong> uitkering beëindigd, wat <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te e<strong>en</strong> geschatte<br />
besparing oplever<strong>de</strong> <strong>van</strong> nog e<strong>en</strong>s €3,5 miljo<strong>en</strong>. In <strong>de</strong>ze cijfers is zowel inkom<strong>en</strong>sfrau<strong>de</strong> als<br />
woonfrau<strong>de</strong> inbegrep<strong>en</strong>, aangezi<strong>en</strong> bei<strong>de</strong> factor<strong>en</strong> <strong>van</strong> invloed zijn op <strong>de</strong> hoogte <strong>van</strong> uitkering<strong>en</strong>. 72<br />
De vijf ste<strong>de</strong>n met <strong>de</strong> meeste bijstandsuitkering<strong>en</strong>, het opgespoor<strong>de</strong> frau<strong>de</strong>bedrag <strong>en</strong> het aantal<br />
ingetrokk<strong>en</strong> uitkering<strong>en</strong> in 2009:<br />
Stad Uitkering<strong>en</strong> Frau<strong>de</strong>bedrag Ingetrokk<strong>en</strong> uitkering 73<br />
Amsterdam 31.250 € 5.229.017 onbek<strong>en</strong>d<br />
Rotterdam 28.830 € 4.000.000 335<br />
D<strong>en</strong> Haag 16.290 € 3.300.000 120<br />
Groning<strong>en</strong> 7.470 € 2.770.558 32<br />
Utrecht 6.140 € 2.870.322 164<br />
Bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> staat nog circa €680 miljo<strong>en</strong> aan vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> op<strong>en</strong> op het gebied <strong>van</strong> sociale<br />
zekerheidswetgeving. Hier<strong>van</strong> heeft zo’n 500 miljo<strong>en</strong> betrekking op verwijtbare vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
har<strong>de</strong> kern <strong>van</strong> verwijtbare frau<strong>de</strong>urs (7,7% <strong>van</strong> het totale aantal frau<strong>de</strong>urs) is verantwoor<strong>de</strong>lijk<br />
voor bijna <strong>de</strong> helft <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze verwijtbare vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> in <strong>de</strong> bijstand. 74<br />
De verschill<strong>en</strong> in opgespoor<strong>de</strong> frau<strong>de</strong> in <strong>de</strong> sociale zekerheidssector zijn per geme<strong>en</strong>te dusdanig<br />
groot dat extrapolatie <strong>naar</strong> lan<strong>de</strong>lijk niveau <strong>niet</strong> goed mogelijk is. Zelfs <strong>de</strong> cijfers <strong>van</strong> het CBS<br />
hebb<strong>en</strong> in dit verband beperkte waar<strong>de</strong> aldus on<strong>de</strong>rzoekers. De voornaamste re<strong>de</strong>n hiervoor is dat<br />
<strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> het CBS veelal wor<strong>de</strong>n aangeleverd door individuele geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Omdat elke<br />
geme<strong>en</strong>te op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re wijze rek<strong>en</strong>t is <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> statistiek<strong>en</strong> beperkt. 75 Los <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
constatering dat diversiteit bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> het kwantificer<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> lastig maakt, kan<br />
wor<strong>de</strong>n gesteld dat het bestaan <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> burgers op langere termijn kan<br />
meebr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> dat statistische informatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> overheid min<strong>de</strong>r accuraat is dan het zou zijn bij e<strong>en</strong><br />
100% nauwkeurige GBA.<br />
Ooms <strong>en</strong> Spijkerman i<strong>de</strong>ntificer<strong>en</strong> daarbij drie f<strong>en</strong>om<strong>en</strong><strong>en</strong> die afbreuk do<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> bruikbaarheid<br />
<strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> het CBS t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> met betrekking tot <strong>de</strong> WWB. T<strong>en</strong> eerste<br />
zijn er geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die bepaal<strong>de</strong> soort<strong>en</strong> frau<strong>de</strong>, zoals adresfrau<strong>de</strong>, helemaal <strong>niet</strong> aanmel<strong>de</strong>n bij het<br />
CBS terwijl an<strong>de</strong>r<strong>en</strong> dat wel do<strong>en</strong>. T<strong>en</strong> twee<strong>de</strong> komt het voor dat geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> getall<strong>en</strong> over het<br />
71<br />
Ooms, D., Spijkerman, M. (2012), Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in <strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s, Rotterdam, maart<br />
2012, p. 8.<br />
72<br />
Veel jar<strong>en</strong>lange frau<strong>de</strong> kwam aan het licht to<strong>en</strong> <strong>de</strong> handhavers inzicht kreg<strong>en</strong> in on<strong>de</strong>r meer gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
bank, k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>registratie, waterverbruik, <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> <strong>de</strong> Kamer <strong>van</strong> Koophan<strong>de</strong>l. Bron: Olsthoorn, S.<br />
(2010), Bijstandsfrau<strong>de</strong> beter opgespoord, 23 april 2010. Geraadpleegd op 16 augustus 2012 via:<br />
http://www.binn<strong>en</strong>landsbestuur.nl/sociaal/achtergrond/achtergrond/bijstandsfrau<strong>de</strong>-beteropgespoord.157249.lynkx.<br />
73<br />
Gegev<strong>en</strong>s tabel: Olsthoorn, S. (2010), Bijstandsfrau<strong>de</strong> beter opgespoord, 23 april 2010. Geraadpleegd op 16<br />
augustus 2012 via: http://www.binn<strong>en</strong>landsbestuur.nl/sociaal/achtergrond/achtergrond/bijstandsfrau<strong>de</strong>-beteropgespoord.157249.lynkx.<br />
74<br />
Kamerstukk<strong>en</strong> II 2011/12, 33 207, nr. 15 (Brief <strong>van</strong> <strong>de</strong> minister <strong>van</strong> Sociale Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Werkgeleg<strong>en</strong>heid), p.<br />
7.<br />
75<br />
Ooms, D., Spijkerman, M. (2012), Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in <strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s, Rotterdam, maart<br />
2012, p. 2-3.<br />
38
aantal frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> aanlever<strong>en</strong> die on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el zijn <strong>van</strong> het reguliere uitkeringsproces. T<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong>r<strong>de</strong> wor<strong>de</strong>n in e<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d aantal geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uitsluit<strong>en</strong>d frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> sociale<br />
recherche aangeleverd of bijvoorbeeld zak<strong>en</strong> waarin frau<strong>de</strong> daadwerkelijk bewez<strong>en</strong> is. Frau<strong>de</strong>zak<strong>en</strong><br />
die bij an<strong>de</strong>re af<strong>de</strong>ling<strong>en</strong> of di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> zo’n geme<strong>en</strong>te spel<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong> dan buit<strong>en</strong> zicht. 76 Uit<br />
e<strong>en</strong> vergelijking <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>telijke stukk<strong>en</strong> komt dit verschil in b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring ook aan het licht.<br />
Tev<strong>en</strong>s blijkt ook dat veel geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zelf vaststell<strong>en</strong> dat zij onvoldo<strong>en</strong><strong>de</strong> inzicht in <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> problematiek hebb<strong>en</strong>. 77<br />
Uiteraard gaat hier wel om gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> getall<strong>en</strong> die kunn<strong>en</strong> help<strong>en</strong> e<strong>en</strong> beeld te schets<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> het na<strong>de</strong>el dat door calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers toegebracht in <strong>de</strong> <strong>de</strong>sbetreff<strong>en</strong><strong>de</strong> sector.<br />
Praktijkcasus: Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> door spookbewoning<br />
Spookburgers is e<strong>en</strong> populaire b<strong>en</strong>aming voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die <strong>niet</strong> blijk<strong>en</strong> te won<strong>en</strong> op het adres dat<br />
ze hebb<strong>en</strong> opgegev<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. Hierdoor kunn<strong>en</strong> ze onvindbaar zijn voor geme<strong>en</strong>telijke<br />
<strong>en</strong> overheidsinstanties. Soms zijn burgers bewust onvindbaar omdat ze nog schul<strong>de</strong>n hebb<strong>en</strong><br />
op<strong>en</strong>staan. 78 E<strong>en</strong> incorrecte GBA-registratie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> spookburger kan lei<strong>de</strong>n tot na<strong>de</strong>el voor<br />
an<strong>de</strong>re burgers. D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld aan iemand die verhuist, maar nalaat dit door te gev<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
GBA. De volg<strong>en</strong><strong>de</strong> bewoner schrijft zich in op hetzelf<strong>de</strong> adres. In <strong>de</strong> GBA staan nu meer<strong>de</strong>re<br />
person<strong>en</strong> geregistreerd op hetzelf<strong>de</strong> adres. Dit kan gevolg<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> huurtoeslag <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
(kwijtschelding <strong>van</strong>) <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke belasting<strong>en</strong> - zoals afvalstoff<strong>en</strong>heffing - <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
waterschapsbelasting<strong>en</strong>. Deze regeling<strong>en</strong> zijn leefsituatie-afhankelijk. De nieuwe bewoner blijft<br />
in <strong>de</strong> praktijk ook post ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> persoon. Met name <strong>de</strong><br />
Belastingdi<strong>en</strong>st, <strong>de</strong> RDW <strong>en</strong> het CJIB verstur<strong>en</strong> grote hoeveelhe<strong>de</strong>n post. Op basis <strong>van</strong> het grote<br />
aantal retour-ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> stukk<strong>en</strong> – hoogstwaarschijnlijk e<strong>en</strong> fractie <strong>van</strong> <strong>de</strong> werkelijk <strong>verkeerd</strong><br />
geadresseer<strong>de</strong> post – is dit effect aanmerkelijk. 79<br />
Impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Het UWV maakt bij al hun regeling<strong>en</strong> gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. De Uitkeringsadministratie <strong>van</strong> het UWV<br />
bevat voor het overgrote <strong>de</strong>el gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> adress<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> GBA. E<strong>en</strong> klein <strong>de</strong>el bestaat uit <strong>niet</strong>ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />
machtiging<strong>en</strong> <strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordiging<strong>en</strong>, tij<strong>de</strong>lijke verblijfadress<strong>en</strong> bij ziekte <strong>en</strong><br />
VOW’ers. Dat iemand als VOW staat aangemerkt of <strong>niet</strong> geregistreerd is in <strong>de</strong> GBA wil <strong>niet</strong> altijd<br />
zegg<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> financiële relatie met UWV of SVB <strong>niet</strong> goed loopt of dat vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>niet</strong> meer<br />
inbaar zijn. Het komt ook voor dat iemand voor <strong>de</strong> GBA onbek<strong>en</strong>d is, maar voor UWV <strong>en</strong> SVB <strong>niet</strong>.<br />
Dit komt omdat er alternatieve bronn<strong>en</strong> beschikbaar zijn om <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> e<strong>en</strong> cliënt aan te<br />
vull<strong>en</strong>. Bij <strong>niet</strong>-ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong> maakt UWV gebruik <strong>van</strong> adresgegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st. 80 Ook<br />
kan er gecommuniceerd wor<strong>de</strong>n via <strong>de</strong> bericht<strong>en</strong>box <strong>van</strong> MijnUWV of MijnSVB. Voor sommige<br />
person<strong>en</strong> maakt het zelfs in het geheel <strong>niet</strong> uit voor hun recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> of zij wel of <strong>niet</strong> VOW<br />
zijn. De impact <strong>van</strong> VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> blijkt in <strong>de</strong> praktijk <strong>van</strong> geringe<br />
betek<strong>en</strong>is voor het UWV <strong>en</strong> <strong>de</strong> SVB. Het wetsvoorstel (tot wijziging <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet structuur<br />
uitvoeringsorganisatie werk <strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>ige an<strong>de</strong>re wett<strong>en</strong> in verband met <strong>de</strong> frau<strong>de</strong>aanpak<br />
76<br />
Ooms, D., Spijkerman, M. (2012), Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in <strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s, Rotterdam, maart<br />
2012, p. 3.<br />
77<br />
Vergelijk bijvoorbeeld: (1) Geme<strong>en</strong>te Alkmaar (2012): brief <strong>van</strong> het College <strong>van</strong> B&W Alkmaar n.a.v.<br />
Raadsvrag<strong>en</strong> OPA inzake <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> bijstandsfrau<strong>de</strong> d.d. 10-04-2012; (2) Geme<strong>en</strong>te Delft (2012), Delft<br />
spoort 1 miljo<strong>en</strong> aan uitkeringsfrau<strong>de</strong> op, via:<br />
http://www.<strong>de</strong>lft.nl/Inwoners/Actueel/Pers/Persbericht<strong>en</strong>/2012/Mei_2012/Delft_spoort_1_miljo<strong>en</strong>_aan_uitkerin<br />
gsfrau<strong>de</strong>_op (geraadpleegd 16 augustus 2012) Dit kwam ook <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> workshop met geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />
zie bijlage B.<br />
78<br />
http://www.rijksoverheid.nl/docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-<strong>en</strong>-publicaties/persbericht<strong>en</strong>/2012/06/22/kabinet-paktspookburgers-aan.html,<br />
geraadpleegd op 5 oktober 2012.<br />
79<br />
Bronn<strong>en</strong>: Belastingdi<strong>en</strong>st, gesprek d.d. 18 september 2012; CJIB, gesprek d.d. 25 september 2012 <strong>en</strong> RDW,<br />
gesprek d.d. 26 september 2012<br />
80 Bron: UWV, gesprek d.d.13 september 2012.<br />
39
door gegev<strong>en</strong>suitwisseling) voorziet in beëindiging <strong>van</strong> <strong>de</strong> situatie dat e<strong>en</strong> burger onvindbaar is<br />
voor <strong>de</strong> <strong>en</strong>e overheid, terwijl hij e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt <strong>van</strong> <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re overheid.<br />
De impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA is in <strong>de</strong> sector sociale zekerheid<br />
aanzi<strong>en</strong>lijk. Het bureauon<strong>de</strong>rzoek lever<strong>de</strong> e<strong>en</strong> grote hoeveelheid bronn<strong>en</strong>materiaal op over<br />
calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers die frau<strong>de</strong>r<strong>en</strong> met het sociale <strong>van</strong>gnet. Op dit terrein do<strong>en</strong> zich belangrijke<br />
financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor. Deze <strong>effect<strong>en</strong></strong> kunn<strong>en</strong> echter <strong>niet</strong> in zijn totaliteit op geld gewaar<strong>de</strong>erd<br />
wor<strong>de</strong>n, omdat in on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> <strong>naar</strong> financiële scha<strong>de</strong> als gevolg <strong>van</strong> misbruik <strong>van</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
<strong>niet</strong> gespecificeerd wordt welk <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die optre<strong>de</strong>n te relater<strong>en</strong> zijn aan onjuisthe<strong>de</strong>n<br />
in GBA-adress<strong>en</strong>. Tev<strong>en</strong>s is het beschikbare cijfermateriaal veelal ongelijksoortig, waardoor het<br />
lastig met elkaar te vergelijk<strong>en</strong> is. Desal<strong>niet</strong>temin zijn er vele voorbeel<strong>de</strong>n te gev<strong>en</strong> waarin <strong>de</strong><br />
impact <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> burger op <strong>de</strong> sociale zekerheid zichtbaar gemaakt kan<br />
wor<strong>de</strong>n. Deze kom<strong>en</strong> in het hiernavolg<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze paragraaf aan bod in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong><br />
casusvoorbeel<strong>de</strong>n <strong>en</strong> e<strong>en</strong> inv<strong>en</strong>tarisatie <strong>van</strong> <strong>en</strong>kele frau<strong>de</strong>cijfers.<br />
E<strong>en</strong> belangrijk sociaal effect <strong>van</strong> het relatief grote aantal gevall<strong>en</strong> <strong>van</strong> misbruik is, blijk<strong>en</strong>d uit <strong>de</strong><br />
literatuur <strong>en</strong> <strong>de</strong> interviews, e<strong>en</strong> vervag<strong>en</strong>d normbesef <strong>van</strong>wege <strong>de</strong> lage pakkans <strong>van</strong> frau<strong>de</strong>urs.<br />
Daarnaast kunn<strong>en</strong> ook <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n last hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> persoon, wanneer <strong>de</strong>ze<br />
op e<strong>en</strong> oud adres blijft ingeschrev<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> nieuwe bewoner aangeslag<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n voor<br />
meerpersoonshuishou<strong>de</strong>ns. T<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> vraag welke regeling<strong>en</strong> het meest kwetsbaar zijn<br />
voor adresfrau<strong>de</strong> is geblek<strong>en</strong> dat veelal <strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> die langlop<strong>en</strong>d zijn <strong>en</strong> waar<strong>van</strong> in <strong>de</strong> praktijk<br />
<strong>de</strong> controlefrequ<strong>en</strong>tie laag is (bijvoorbeeld slechts 1x per 3 - 4 maan<strong>de</strong>n) het meest in <strong>de</strong><br />
belangstelling staan <strong>van</strong> calculer<strong>en</strong><strong>de</strong> burgers. Ook geldt dat regeling<strong>en</strong> waarbij er relatief veel te<br />
winn<strong>en</strong> is bij het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> onjuist adres <strong>de</strong> kwetsbaarheid to<strong>en</strong>eemt. Zo is bijvoorbeeld e<strong>en</strong><br />
traject in het ka<strong>de</strong>r <strong>de</strong> WW <strong>en</strong> <strong>de</strong> Ziektewet voorzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> int<strong>en</strong>sieve begeleiding. De cliënt loopt<br />
daarbij snel teg<strong>en</strong> <strong>de</strong> lamp <strong>en</strong> zal min<strong>de</strong>r g<strong>en</strong>eigd zijn tot frau<strong>de</strong>. 81<br />
E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r maatschappelijk effect <strong>van</strong> onjuiste of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> GBA-adresgegev<strong>en</strong>s is imagoscha<strong>de</strong><br />
voor <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong> overheidsinstanties c.q. afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. E<strong>en</strong> onterechte uitkering is e<strong>en</strong><br />
slechte besteding <strong>van</strong> het geme<strong>en</strong>schapsgeld. Dit heeft e<strong>en</strong> belangrijk negatief imago-effect voor<br />
<strong>de</strong> overheid in het algeme<strong>en</strong>. Hoe veel <strong>de</strong>ze reputatiescha<strong>de</strong> <strong>de</strong> maatschappij kost is <strong>niet</strong> in geld<br />
uit te drukk<strong>en</strong>. 82 Hier is zover wij kon<strong>de</strong>n achterhal<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> gedaan.<br />
4.4.4 Gezondheidszorg<br />
In <strong>de</strong> zorgsector is e<strong>en</strong> stelsel <strong>van</strong> <strong>de</strong>els woonsituatieafhankelijke regeling<strong>en</strong> op basis waar<strong>van</strong><br />
bepaald wordt in hoeverre m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> bijdrage moet<strong>en</strong> betal<strong>en</strong> ingeval zij geconfronteerd<br />
wor<strong>de</strong>n met bijzon<strong>de</strong>re zorgkost<strong>en</strong>. Het gaat hier met name om regeling<strong>en</strong> die voortkom<strong>en</strong> uit <strong>de</strong><br />
Wet <strong>maatschappelijke</strong> on<strong>de</strong>rsteuning (Wmo), zoals <strong>de</strong> eig<strong>en</strong> bijdrage voor cliënt<strong>en</strong> die thuiszorg<br />
nodig hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> eig<strong>en</strong> bijdrage voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die in e<strong>en</strong> zorginstelling zitt<strong>en</strong> (Zorg met Verblijf).<br />
Het CAK is uitvoeringsinstantie <strong>van</strong> dit stelsel. 83<br />
De eig<strong>en</strong> bijdrag<strong>en</strong> in <strong>de</strong> zorg zijn inkom<strong>en</strong>safhankelijk, waarbij <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> het<br />
huishou<strong>de</strong>n e<strong>en</strong> rol speelt. Het verschil in eig<strong>en</strong> bijdrag<strong>en</strong> voor sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong><strong>de</strong>n of alle<strong>en</strong>staan<strong>de</strong>n<br />
is echter minimaal, zodat het verwerk<strong>en</strong> <strong>van</strong> onjuiste adresgegev<strong>en</strong>s door het CAK relatief weinig<br />
<strong>maatschappelijke</strong> impact heeft. Er is overig<strong>en</strong>s ook weinig frau<strong>de</strong> bek<strong>en</strong>d bij het CAK. Ongeveer<br />
80% <strong>van</strong> <strong>de</strong> cliënt<strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> laag inkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> betaalt e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> bijdrage <strong>van</strong> €12,50 per vier<br />
wek<strong>en</strong>. In <strong>de</strong> praktijk blijkt dat het <strong>niet</strong> zo lon<strong>en</strong>d is om hiermee te frau<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. 84<br />
81 Bron: UWV, gesprek d.d. 13 september 2012.<br />
82 Bron: UWV, gesprek d.d. 13 september 2012.<br />
83 Voor meer informatie, zie www.hetcak.nl<br />
84 Bron: CAK, gesprek d.d. 27 augustus 2012.<br />
40
Impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Uit het on<strong>de</strong>rzoek bij het CAK blijkt dat <strong>de</strong> impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers<br />
<strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> op <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> adresafhankelijke regeling<strong>en</strong> met betrekking<br />
tot tegemoetkoming<strong>en</strong> in zorgkost<strong>en</strong> <strong>niet</strong> significant is. Allereerst komt dit omdat het aantal<br />
person<strong>en</strong> dat gerek<strong>en</strong>d kan wor<strong>de</strong>n tot e<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> drie doelgroep<strong>en</strong> bij het CAK heel laag is.<br />
Person<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> om te beginn<strong>en</strong> al AWBZ-gerechtigd zijn om aanspraak te mak<strong>en</strong> op <strong>de</strong><br />
regeling<strong>en</strong> op het terrein <strong>van</strong> het CAK 85 . Dossiers <strong>van</strong> VOW’ers, dakloz<strong>en</strong> <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re moeilijk te<br />
vin<strong>de</strong>n groep<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> daarom doorgaans <strong>niet</strong> bij het CAK terecht. 86<br />
Mocht iemand toch VOW staan of ge<strong>en</strong> actueel adres in <strong>de</strong> GBA te hebb<strong>en</strong>, dan doet het CAK e<strong>en</strong><br />
extra raadpleging <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA-V, maar <strong>de</strong> interne administratieve last<strong>en</strong> voor het CAK zijn beperkt.<br />
De zaak wordt terugverwez<strong>en</strong> <strong>naar</strong> <strong>de</strong> zorgaanbie<strong>de</strong>r of <strong>de</strong> zorgverzekeraar.<br />
4.4.5 On<strong>de</strong>rwijs<br />
Binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rwijssector bestaan e<strong>en</strong> tweetal regeling<strong>en</strong> met significante GBAadresafhankelijkhe<strong>de</strong>n.<br />
Het gaat om <strong>de</strong> Wet Studiefinanciering 2000 (WSF2000) <strong>en</strong> <strong>de</strong> Wet<br />
tegemoetkoming on<strong>de</strong>rwijsbijdrage <strong>en</strong> schoolkost<strong>en</strong> (WTOS). Tev<strong>en</strong>s besprek<strong>en</strong> we kort het<br />
collegegeldkrediet. 87<br />
De meest bek<strong>en</strong><strong>de</strong> regeling in het on<strong>de</strong>rwijsdomein is uiteraard <strong>de</strong> studiefinanciering. Om in<br />
aanmerking te kom<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeurs mag <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>niet</strong> op het adres <strong>van</strong> (één<br />
<strong>van</strong>) zijn natuurlijke ou<strong>de</strong>rs woonachtig zijn. Ook moet het door <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> opgegev<strong>en</strong><br />
woonadres overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> met het adres waarop hij staat ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. Om aanspraak<br />
op <strong>de</strong> uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeurs te kunn<strong>en</strong> vaststell<strong>en</strong> controleert DUO in eerste instantie of het door <strong>de</strong><br />
stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> opgegev<strong>en</strong> adres overe<strong>en</strong>komt met zijn GBA-adres. In twee<strong>de</strong> instantie vergelijkt DUO<br />
het GBA-adres <strong>van</strong> <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> met het GBA-adres <strong>van</strong> (één <strong>van</strong>) zijn natuurlijke ou<strong>de</strong>rs. 88<br />
Stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong>n kom<strong>en</strong> in aanmerking voor extra bijdrag<strong>en</strong> ingeval ze uitwon<strong>en</strong>d zijn. Het is zowel<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> WSF2000 als on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> WTOS voor<strong>de</strong>lig voor e<strong>en</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> om zich als uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> op te<br />
gev<strong>en</strong>. 89<br />
85 http://www.rijksoverheid.nl/on<strong>de</strong>rwerp<strong>en</strong>/algem<strong>en</strong>e-wet-bijzon<strong>de</strong>re-ziektekost<strong>en</strong>-awbz.<br />
86 Bron: Het CAK, gesprek d.d. 27 augustus 2012.<br />
87 Het collegegeldkrediet is e<strong>en</strong> l<strong>en</strong>ing die wordt afgeslot<strong>en</strong> om het collegegeld te betal<strong>en</strong>. Voor informatie over<br />
het collegegeldkrediet, zie www.ib-groep.nl. Geraadpleegd op 11 oktober 2012 via: http://www.ibgroep.nl/particulier<strong>en</strong>/studiefinanciering/sfho/wat_is_studiefinanciering/collegegeldkrediet.asp.<br />
88<br />
Brief Minister Plasterk inzake ‘Actieplan misbruik uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeurs’ d.d. 9 november 2009.<br />
89<br />
Jaarverslag <strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap 2010 via:<br />
http://www.rijksbegroting.nl/2010/verantwoording/jaarverslag,kst156090_29.html.<br />
41
Praktijkvoorbeeld: Financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> door thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> met uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeurs<br />
Wanneer e<strong>en</strong> stu<strong>de</strong>nt bij DUO als uitwon<strong>en</strong>d geregistreerd staat <strong>en</strong> e<strong>en</strong> basisbeurs voor<br />
uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>n ont<strong>van</strong>gt, terwijl hij feitelijk bij zijn ou<strong>de</strong>rs woont <strong>en</strong> recht heeft op e<strong>en</strong> basisbeurs<br />
voor thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong>n ontstaat er direct aanwijsbare financiële scha<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> maatschappij. Het<br />
verschil tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>n- <strong>en</strong> thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeurs kan jaarlijks oplop<strong>en</strong> tot €2000. 90 In<br />
2010 bedroeg<strong>en</strong> <strong>de</strong> extra bijdrag<strong>en</strong> aan uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> (ofwel het verschil tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
basisbeurs voor uit- <strong>en</strong> thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong>n) ongeveer €532 miljo<strong>en</strong>. Het Ministerie <strong>van</strong> OCW heeft<br />
geconstateerd dat het bedrag dat t<strong>en</strong> onrechte wordt uitgekeerd aan stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />
basisbeurs voor uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>n ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> maar feitelijk thuis won<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> €40 <strong>en</strong> €55 miljo<strong>en</strong><br />
euro per jaar ligt.<br />
Impact <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>, VOW’ers <strong>en</strong> <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
De extra bijdrag<strong>en</strong> aan uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong>n (het verschil tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> basisbeurs voor uit- <strong>en</strong><br />
thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong>n) bedroeg<strong>en</strong> in 2010 circa € 532 miljo<strong>en</strong> (WSF 2000). Op basis <strong>van</strong> on<strong>de</strong>rzoek <strong>van</strong><br />
het Ministerie <strong>van</strong> OCW kan gesteld wor<strong>de</strong>n dat 1 op <strong>de</strong> 10 uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> misbruik maakt<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeurs. 91 On<strong>de</strong>r frau<strong>de</strong> met betrekking tot woonsituatie in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> Studiefinanciering verstaat het Ministerie <strong>van</strong> OCW dat e<strong>en</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> valsheid<br />
in geschrifte pleegt door moedwillig zowel bij <strong>de</strong> GBA als bij DUO e<strong>en</strong> onjuist woonadres door te<br />
gev<strong>en</strong>, terwijl hij in werkelijkheid bij zijn ou<strong>de</strong>rs woont. Begin 2011 zijn on<strong>de</strong>rzoeksgegev<strong>en</strong>s<br />
beschikbaar gekom<strong>en</strong>, waaruit blijkt dat het misbruik in 2010 € 40 tot € 55 miljo<strong>en</strong> zou bedrag<strong>en</strong>,<br />
als wordt uitgegaan <strong>van</strong> <strong>de</strong> nieuwe wet die uitgaat <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA-inschrijving. 92<br />
Hoewel <strong>de</strong> regeling inzake <strong>de</strong> mogelijkheid om e<strong>en</strong> uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> studiebeurs aan te vrag<strong>en</strong><br />
algeme<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d is, kan toch <strong>niet</strong> gesteld wor<strong>de</strong>n dat alle onregelmatighe<strong>de</strong>n op dit gebied te<br />
wijt<strong>en</strong> zijn aan kwa<strong>de</strong> trouw bij stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong>. Er kunn<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re oorzak<strong>en</strong> zijn voor het in stand lat<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> verkeer<strong>de</strong> GBA-adresregistratie. Zo kan het zijn dat <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt zich <strong>van</strong> <strong>de</strong> verhuur<strong>de</strong>r<br />
<strong>niet</strong> op het woonadres mag inschrijv<strong>en</strong> of dat <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt nog thuiswon<strong>en</strong>d was bij aan<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
studie, maar inmid<strong>de</strong>ls e<strong>en</strong> kamer heeft. T<strong>en</strong> slotte bestaat ook in <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong>populatie e<strong>en</strong> groep<br />
lakse burgers die zich <strong>niet</strong> bezighoudt met <strong>de</strong> GBA. 93<br />
E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re vorm <strong>van</strong> <strong>maatschappelijke</strong> scha<strong>de</strong> vloeit voort uit het collegegeldkrediet. Deze<br />
voorzi<strong>en</strong>ing is op zichzelf <strong>niet</strong> adresafhankelijk, maar toch houdt het Ministerie <strong>van</strong> OCW er<br />
rek<strong>en</strong>ing mee dat er in verband met <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze wettelijke taak scha<strong>de</strong> zal ontstaan als<br />
gevolg <strong>van</strong> GBA-adresgegev<strong>en</strong>s die <strong>niet</strong> actueel zijn. Buit<strong>en</strong>landse stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> EU of <strong>de</strong> EER<br />
hebb<strong>en</strong> hier namelijk ook recht op, maar zij staan <strong>niet</strong> altijd correct ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA. Ook<br />
vertrekk<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> relatief vaak na hun studie uit Ne<strong>de</strong>rland. Hierdoor kan het voorkom<strong>en</strong><br />
dat zij e<strong>en</strong> studieschuld hebb<strong>en</strong> opgebouwd <strong>en</strong> achteraf <strong>niet</strong> meer vindbaar zijn. 94<br />
90 Bron: interview OCW, 31 augustus 2012. Zie ook: BNR.nl, Frau<strong>de</strong> met studiebeurs snoeihard aangepakt,<br />
geraadpleegd d.d. 27 augustus 2012 via: http://www.bnr.nl/topic/Personal_Finance/818376-1209/frau<strong>de</strong>-metstudiebeurs-snoeihard-aangepakt.<br />
91 Kamerstukk<strong>en</strong> II 2011/12, 33 145, nr. 4 (Advies Raad <strong>van</strong> State <strong>en</strong> na<strong>de</strong>r rapport).<br />
92 Jaarverslag <strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap 2010 via:<br />
http://www.rijksbegroting.nl/2010/verantwoording/jaarverslag,kst156090_29.html.<br />
93 Bron: OCW, gesprek d.d. 31 augustus 2012.<br />
94 Bron: OCW, gesprek d.d. 31 augustus 2012. Zie ook paragraaf 4.8.5.<br />
42
Praktijkvoorbeeld: Financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> door Europese stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> met collegegeldkrediet<br />
E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re vorm <strong>van</strong> <strong>maatschappelijke</strong> scha<strong>de</strong> vloeit voort uit het collegegeldkrediet. Het<br />
collegegeldkrediet is e<strong>en</strong> l<strong>en</strong>ing die wordt afgeslot<strong>en</strong> om het collegegeld aan e<strong>en</strong><br />
on<strong>de</strong>rwijsinstelling te betal<strong>en</strong>. Ook buit<strong>en</strong>landse stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> Europese Unie <strong>en</strong> <strong>de</strong> EERlan<strong>de</strong>n<br />
hebb<strong>en</strong> hier recht op. 95 Hierdoor kan het voorkom<strong>en</strong> dat zij e<strong>en</strong> studieschuld opbouw<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> wanneer <strong>de</strong>ze afgelost moet wor<strong>de</strong>n <strong>niet</strong> meer vindbaar zijn omdat zij na verloop <strong>van</strong> tijd<br />
vertrekk<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r mee te <strong>de</strong>l<strong>en</strong> waarhe<strong>en</strong>. 96 Deze stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n, wanneer zij in eerste<br />
instantie wel ingeschrev<strong>en</strong> zijn, VOW’ers. Het wettelijke collegegeld voor e<strong>en</strong> voltijd opleiding<br />
bedraagt €1.771 euro voor het studiejaar 2012/2013. Dit houdt in dat het collegegeldkrediet<br />
maximaal €147,58 per maand bedraagt. Stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> die het instellingscollegegeld moet<strong>en</strong> betal<strong>en</strong>,<br />
kunn<strong>en</strong> maximaal vijf keer het bedrag aan wettelijk collegegeld l<strong>en</strong><strong>en</strong>. 97 Bij e<strong>en</strong> onvindbare<br />
stu<strong>de</strong>nt die nagelat<strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> juist adres in het buit<strong>en</strong>land op te gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
collegegeldkrediet heeft, kan het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijke GBA-registratie e<strong>en</strong><br />
maatschappelijk na<strong>de</strong>el oplever<strong>en</strong> <strong>van</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> €1.771 <strong>en</strong> €8.855 per jaar. Hierbij moet wor<strong>de</strong>n<br />
opgemerkt dat <strong>de</strong> collegegeldkredietregeling nog <strong>niet</strong> lang bestaat <strong>en</strong> dat er daardoor nog ge<strong>en</strong><br />
stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> zijn met e<strong>en</strong> collegegeldkrediet die inmid<strong>de</strong>ls in <strong>de</strong> aflossingsfase zitt<strong>en</strong>. De werkelijke<br />
<strong>maatschappelijke</strong> consequ<strong>en</strong>ties <strong>van</strong> onvindbare <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> met betrekking tot <strong>de</strong>ze regeling zijn<br />
daarom nog <strong>niet</strong> bek<strong>en</strong>d. 98 Het is echter goed <strong>de</strong>nkbaar dat <strong>de</strong>ze situatie over e<strong>en</strong> aantal jar<strong>en</strong><br />
zal ontstaan.<br />
De twee concrete voorbeel<strong>de</strong>n in <strong>de</strong>ze sector ton<strong>en</strong> <strong>van</strong> alle on<strong>de</strong>rzochte regeling<strong>en</strong> het sterkste<br />
causale verband tuss<strong>en</strong> VOW’ers <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> <strong>en</strong> het ontstaan <strong>van</strong><br />
financiële scha<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>leving. De <strong>niet</strong>-geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> zijn in dit verband <strong>niet</strong><br />
g<strong>en</strong>oemd in literatuur <strong>en</strong> interviews als zijn<strong>de</strong> e<strong>en</strong> categorie person<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> veel negatieve<br />
<strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> te ducht<strong>en</strong> zijn.<br />
4.5. Conclusies <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
Op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> analyse <strong>van</strong> wet- <strong>en</strong> regelgeving met e<strong>en</strong> significante adresafhankelijkheid<br />
kunn<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> aantal conclusies trekk<strong>en</strong> over <strong>de</strong> negatieve <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die <strong>de</strong><br />
verkeer<strong>de</strong> of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> registratie in <strong>de</strong> GBA <strong>van</strong> <strong>de</strong> door ons geï<strong>de</strong>ntificeer<strong>de</strong> groep<strong>en</strong> heeft op<br />
<strong>de</strong> maatschappij. Onze analyse valt aldus in twee <strong>de</strong>l<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>:<br />
1) Wat zijn <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> verkeer<strong>de</strong> of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> GBA registraties?<br />
2) Wat is <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> aan welke groep<strong>en</strong> zijn <strong>de</strong>ze <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
toe te rek<strong>en</strong><strong>en</strong>?<br />
4.5.1 Wat zijn <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> verkeer<strong>de</strong> of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> GBA<br />
registraties?<br />
Het eerste <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> analyse betreft e<strong>en</strong> indicatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong><br />
verkeer<strong>de</strong> of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> registraties in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong>. Hiertoe hebb<strong>en</strong><br />
wij allereerst <strong>de</strong> regeling<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzocht die e<strong>en</strong> ‘adresafhankelijkheid’ hebb<strong>en</strong>.<br />
95 Website DUO: http://www.ibgroep.nl/particulier<strong>en</strong>/studiefinanciering/sfho/wat_is_studiefinanciering/collegegeldkrediet.asp.<br />
96 Bron: OCW, gesprek d.d. 31 augustus 2012.<br />
97 Zie: http://duo.nl/particulier<strong>en</strong>/studiefinanciering/sfho/wat_is_studiefinanciering/collegegeldkrediet.asp.<br />
98 Bron: OCW, gesprek d.d. 31 augustus 2012.<br />
43
Financiële scha<strong>de</strong> & uitvoeringslast<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> eerste constatering is dat er e<strong>en</strong> groot aantal regeling<strong>en</strong> is met e<strong>en</strong> adresafhankelijkheid (zie<br />
app<strong>en</strong>dix D). Verkeer<strong>de</strong> of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> registraties mak<strong>en</strong> <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze regeling<strong>en</strong><br />
moeilijk. Hierdoor ontstaat er e<strong>en</strong> negatief maatschappelijk effect, primair in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong><br />
financiële scha<strong>de</strong> (bijvoorbeeld door misbruik <strong>van</strong> regeling<strong>en</strong>). Deze directe financiële scha<strong>de</strong> is<br />
met name waar te nem<strong>en</strong> in die sector<strong>en</strong>/context<strong>en</strong> waar <strong>de</strong> afhankelijkheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA groot is.<br />
E<strong>en</strong> twee<strong>de</strong> rele<strong>van</strong>t maatschappelijk effect is dat <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, maar ook <strong>de</strong> afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
GBA extra kost<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> daar waar blijkt dat <strong>de</strong> registratie ontbreekt of <strong>verkeerd</strong> is. Deze<br />
extra uitvoeringslast<strong>en</strong> manifester<strong>en</strong> zich op tal <strong>van</strong> manier<strong>en</strong>, zoals in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> parallelle<br />
administraties, frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> het achterhal<strong>en</strong> <strong>van</strong> person<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoorts. Ver<strong>de</strong>r zijn er<br />
kost<strong>en</strong> gemoeid met het op peil hou<strong>de</strong>n <strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA, bijvoorbeeld<br />
via <strong>de</strong> terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing.<br />
Overige negatieve <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
Hoewel <strong>de</strong> meest direct waarneembare vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> scha<strong>de</strong> gerelateerd zijn aan <strong>de</strong><br />
adresafhankelijke regeling<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> we ook negatieve <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> op an<strong>de</strong>re gebie<strong>de</strong>n.<br />
Hierbij moet met name gedacht wor<strong>de</strong>n aan overlast die burgers on<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>n <strong>van</strong> verkeer<strong>de</strong> of<br />
ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> registraties. Deze sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n manifester<strong>en</strong> zich bijvoorbeeld in<br />
<strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> hin<strong>de</strong>r als gevolg <strong>van</strong> e<strong>en</strong> eer<strong>de</strong>re bewoner. Burgers zi<strong>en</strong> zich in <strong>de</strong>rgelijke situaties<br />
onterecht geconfronteerd met <strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>rs, kunn<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> aanspraak mak<strong>en</strong> op regeling<strong>en</strong>,<br />
toeslag<strong>en</strong> of kwijtschelding<strong>en</strong>.<br />
T<strong>en</strong> slotte zijn er e<strong>en</strong> aantal meer algem<strong>en</strong>e overige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> in verband te<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> met kwaliteitsproblem<strong>en</strong> in GBA-adress<strong>en</strong>. Het belangrijkste voorbeeld daar<strong>van</strong> is<br />
imagoscha<strong>de</strong> die veroorzaakt wordt doordat <strong>de</strong> overheid m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>niet</strong> zou kunn<strong>en</strong> vin<strong>de</strong>n als dat<br />
nodig is of doordat misbruik <strong>van</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>niet</strong> zou wor<strong>de</strong>n opgemerkt c.q. aangepakt.<br />
Respon<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> gav<strong>en</strong> ook aan dat er sprake is <strong>van</strong> vervag<strong>en</strong>d normbesef <strong>van</strong>wege lage pakkans<br />
<strong>van</strong> raddraaiers. K<strong>en</strong>merk <strong>van</strong> <strong>de</strong> meer algem<strong>en</strong>e <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> is dat zij <strong>niet</strong> direct<br />
e<strong>en</strong> bepaal<strong>de</strong> partij rak<strong>en</strong>, maar op langere termijn wel problematisch zijn.<br />
D<strong>en</strong>k hierbij aan het ontstaan <strong>van</strong> groep<strong>en</strong> burgers die onvindbaar zijn voor <strong>de</strong> overheid, <strong>niet</strong><br />
accurate evacuatieplann<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> ramp<strong>en</strong>bestrijding <strong>en</strong> het ontstaan <strong>van</strong> kwalitatief<br />
laagwaardige gegev<strong>en</strong>s voor statistische doelein<strong>de</strong>n.<br />
Zo zijn er belangrijke interne <strong>effect<strong>en</strong></strong> in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> extra uitvoeringslast<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> overheid zelf<br />
gesignaleerd. Belastingdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> CJIB beste<strong>de</strong>n bijvoorbeeld e<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong>lijke hoeveelheid tijd om<br />
<strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r (actueel) GBA-adres te achterhal<strong>en</strong>. Daarnaast wor<strong>de</strong>n er op grote schaal<br />
terugmelding<strong>en</strong> gedaan door afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA, in gevall<strong>en</strong> waarin er gere<strong>de</strong> twijfel bestaat<br />
over <strong>de</strong> juistheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> adres. Ver<strong>de</strong>r tre<strong>de</strong>n er ook sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> op waardoor an<strong>de</strong>re burgers<br />
geraakt wor<strong>de</strong>n.<br />
4.5.2 Wat is <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>en</strong> aan welke groep<strong>en</strong> zijn <strong>de</strong>ze<br />
<strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> toe te rek<strong>en</strong><strong>en</strong>?<br />
Om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
De hierbov<strong>en</strong> beschrev<strong>en</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> manifester<strong>en</strong> zich in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzochte sector<strong>en</strong><br />
in meer <strong>en</strong> min<strong>de</strong>re mate. Deze <strong>effect<strong>en</strong></strong> kunn<strong>en</strong> –ondanks overlap- in algem<strong>en</strong>e zin <strong>naar</strong> hun aard<br />
aan <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n toegewez<strong>en</strong>. Zo is bijvoorbeeld <strong>de</strong> financiële scha<strong>de</strong><br />
grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els toe te schrijv<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> burgers <strong>en</strong> VOW’ers <strong>en</strong> zijn <strong>de</strong> hogere<br />
uitvoeringslast<strong>en</strong> toe te schrijv<strong>en</strong> aan alle doelgroep<strong>en</strong>. Het is echter geblek<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>niet</strong> goed te kwantificer<strong>en</strong> valt op grond <strong>van</strong> het huidige cijfermateriaal, noch accuraat<br />
toe te rek<strong>en</strong><strong>en</strong> valt aan <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong>. Hiervoor zijn e<strong>en</strong> aantal oorzak<strong>en</strong> aan te<br />
voer<strong>en</strong>.<br />
44
E<strong>en</strong> eerste oorzaak is dat <strong>de</strong> causale relatie tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gebrek in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> het optre<strong>de</strong>n <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
negatief maatschappelijk effect <strong>niet</strong> noodzakelijkerwijs direct is. Hoewel <strong>de</strong> GBA e<strong>en</strong><br />
basisadministratie is, blijkt dat uitvoeringsinstanties in <strong>de</strong> praktijk <strong>niet</strong> altijd exclusief gebruik<br />
mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze gegev<strong>en</strong>s. Bij elk <strong>van</strong> <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong> organisaties is sprake <strong>van</strong> eig<strong>en</strong> bestan<strong>de</strong>n<br />
met gegev<strong>en</strong>s die wor<strong>de</strong>n gebruikt om <strong>de</strong> recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> cliënt<strong>en</strong> te bepal<strong>en</strong>. De mate<br />
waarin afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA afhankelijk zijn <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze gegev<strong>en</strong>s verschilt bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong>. Enerzijds<br />
bestaan er afnemers die vrijwel één-op-één werk<strong>en</strong> met het GBA-gegev<strong>en</strong>, zoals RDW, of welke<br />
e<strong>en</strong> verplichting hebb<strong>en</strong> <strong>de</strong> GBA strikt te volg<strong>en</strong>, zoals <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
toeslag<strong>en</strong>taak. Aan het an<strong>de</strong>r uitein<strong>de</strong> <strong>van</strong> het spectrum zijn <strong>de</strong> beschikbare aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> bronn<strong>en</strong><br />
zo rijk aan gegev<strong>en</strong>s dat instanties zelfs bij het geheel ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> betrouwbare GBA-gegev<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> functionele relatie met e<strong>en</strong> persoon kunn<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n. Tegelijkertijd vindt er relatief veel<br />
gegev<strong>en</strong>suitwisseling plaats tuss<strong>en</strong> overheidsinstanties on<strong>de</strong>rling. Dit komt me<strong>de</strong> doordat <strong>de</strong><br />
toepassing <strong>van</strong> wet- <strong>en</strong> regelgeving <strong>van</strong> <strong>de</strong> instanties vereist dat zij e<strong>en</strong> breed palet aan juridische<br />
begripp<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> uitlegg<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> hand <strong>van</strong> <strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n <strong>van</strong> e<strong>en</strong> individueel geval. Het<br />
beoor<strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> individueel geval aan <strong>de</strong> hand <strong>van</strong> meer gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> omstandighe<strong>de</strong>n dan<br />
<strong>en</strong>kel <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s br<strong>en</strong>gt met zich mee dat onjuiste of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> GBA-adresgegev<strong>en</strong>s in<br />
<strong>de</strong> praktijk e<strong>en</strong> min<strong>de</strong>r sterke impact hebb<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat e<strong>en</strong> incorrecte GBA registratie <strong>niet</strong><br />
per <strong>de</strong>finitie financiële scha<strong>de</strong> oplevert, omdat alternatieve bronn<strong>en</strong> beschikbaar zijn waarmee<br />
misbruik geconstateerd <strong>en</strong> voorkom<strong>en</strong> kan wor<strong>de</strong>n.<br />
E<strong>en</strong> twee<strong>de</strong> complicer<strong>en</strong><strong>de</strong> factor is dat in het beschikbare cijfermateriaal <strong>niet</strong> terug te vin<strong>de</strong>n is<br />
wat het aan<strong>de</strong>el <strong>van</strong> GBA-adres-gerelateer<strong>de</strong> frau<strong>de</strong> is t<strong>en</strong> opzichte <strong>van</strong> het totale bedrag in e<strong>en</strong><br />
bepaal<strong>de</strong> regeling of sector. Hoewel frau<strong>de</strong>cijfers e<strong>en</strong> waar<strong>de</strong>volle indicatie zou<strong>de</strong>n kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> die het gevolg is <strong>van</strong> misbruik <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze regeling<strong>en</strong>, geldt voor <strong>de</strong><br />
meeste regeling<strong>en</strong> dat <strong>niet</strong> on<strong>de</strong>rzocht is welk <strong>de</strong>el <strong>van</strong> dat misbruik dan gerelateerd is aan het<br />
GBA-adres <strong>van</strong> e<strong>en</strong> cliënt. Het cijfermateriaal dat aangehaald wordt in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzochte docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
is vaak lastig vergelijkbaar omdat <strong>de</strong> weergegev<strong>en</strong> hoeveelhe<strong>de</strong>n opgebouwd zijn uit verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong>. Dit verschijnsel komt bijvoorbeeld voor bij <strong>de</strong> analyse <strong>van</strong> frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> door<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bijvoorbeeld ou<strong>de</strong> vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> meetell<strong>en</strong> of geconstateer<strong>de</strong> frau<strong>de</strong><br />
bij werkgevers wel of <strong>niet</strong> meerek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Daarnaast bepal<strong>en</strong> lokale omstandighe<strong>de</strong>n sterk of erg<strong>en</strong>s<br />
veel of weinig geleg<strong>en</strong>heid is voor frau<strong>de</strong>. Ter illustratie: wanneer gekek<strong>en</strong> wordt <strong>naar</strong> cijfers over<br />
bijstandsfrau<strong>de</strong>, is er in sommige statistiek<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rscheid gemaakt tuss<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong>sfrau<strong>de</strong> <strong>en</strong><br />
adresfrau<strong>de</strong>. In an<strong>de</strong>re on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> cijfers over bijstandsfrau<strong>de</strong> alle<strong>en</strong> in het algeme<strong>en</strong><br />
<strong>naar</strong> vor<strong>en</strong>. Voor <strong>de</strong> toepassing <strong>van</strong> diverse regeling<strong>en</strong> is het namelijk <strong>niet</strong> alle<strong>en</strong> rele<strong>van</strong>t wat <strong>de</strong><br />
woonsituatie <strong>van</strong> e<strong>en</strong> burger is, maar ook wat <strong>de</strong> hoogte <strong>van</strong> het (gezam<strong>en</strong>lijke) inkom<strong>en</strong> is <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> huishou<strong>de</strong>n. 99 <strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>telijke di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n in e<strong>en</strong> lokale context verricht<br />
<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong> vaak qua opzet, on<strong>de</strong>rzoeksmetho<strong>de</strong>n <strong>en</strong> gehanteer<strong>de</strong> <strong>de</strong>finities, waardoor<br />
resultat<strong>en</strong> <strong>niet</strong> te extrapoler<strong>en</strong> zijn <strong>naar</strong> lan<strong>de</strong>lijke <strong>effect<strong>en</strong></strong>. Daarnaast vull<strong>en</strong> zowel <strong>de</strong> SVB <strong>en</strong> het<br />
UVW <strong>de</strong> juridisch rele<strong>van</strong>te begripp<strong>en</strong> ‘ingezet<strong>en</strong>e’ <strong>en</strong> ‘gezam<strong>en</strong>lijke huishouding’ in aan <strong>de</strong> hand<br />
<strong>van</strong> meer informatie dan alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> GBA. Hierdoor verwatert het effect <strong>van</strong> gebrek<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA<br />
sterk. Het gevon<strong>de</strong>n cijfermateriaal komt daarnaast vaak uit verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> jar<strong>en</strong>. Daarmee wor<strong>de</strong>n<br />
zij lastiger vergelijkbaar met elkaar aangezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> wet- <strong>en</strong> regelgeving of het handhavingsbeleid<br />
waar zij op gebaseerd zijn regelmatig veran<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. 100 Zo is er in veel gevall<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aangiftegr<strong>en</strong>s<br />
gesteld. Wanneer <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> e<strong>en</strong> frau<strong>de</strong>zaak <strong>de</strong>ze gr<strong>en</strong>s overschrijdt ontstaat er e<strong>en</strong><br />
verplichting voor <strong>de</strong> <strong>de</strong>sbetreff<strong>en</strong><strong>de</strong> instantie om daar<strong>van</strong> aangifte te do<strong>en</strong>. Deze aangiftegr<strong>en</strong>z<strong>en</strong><br />
zijn in <strong>de</strong> afgelop<strong>en</strong> <strong>de</strong>c<strong>en</strong>nia regelmatig gewijzigd.<br />
99<br />
Olsthoorn, S. (2010), Bijstandsfrau<strong>de</strong> beter opgespoord, 23 april 2010. Geraadpleegd op 16 augustus 2012<br />
via: http://www.binn<strong>en</strong>landsbestuur.nl/sociaal/achtergrond/achtergrond/bijstandsfrau<strong>de</strong>-beteropgespoord.157249.lynkx.<br />
100<br />
Zie bijvoorbeeld: Nieuwsbrief Bijstandsstatistiek<strong>en</strong> <strong>van</strong> het CBS, editie juli 2012, geraadpleegd op 16<br />
augustus 2012 via: http://www.cbs.nl/nl-NL/m<strong>en</strong>u/informatie/<strong>de</strong>elnemers-<strong>en</strong>quetes/<strong>de</strong>c<strong>en</strong>traleoverheid/sociale-zekerheid/nieuws/<strong>de</strong>fault.htm.<br />
45
Wel is op sectoraal niveau e<strong>en</strong> indicatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> financiële <strong>effect<strong>en</strong></strong> te gev<strong>en</strong>. In sommige sector<strong>en</strong> is<br />
uit het beschikbare cijfermateriaal e<strong>en</strong> betere indicatie <strong>van</strong> <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> te <strong>de</strong>stiller<strong>en</strong><br />
dan in an<strong>de</strong>re sector<strong>en</strong>. Zo is bijvoorbeeld <strong>de</strong> scha<strong>de</strong> die ontstaat door het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> onjuist<br />
woonadres in <strong>de</strong> sfeer <strong>van</strong> <strong>de</strong> studiefinanciering qua financiële om<strong>van</strong>g vrij goed gedocum<strong>en</strong>teerd.<br />
Verkeerd geregistreer<strong>de</strong> stu<strong>de</strong>nt<strong>en</strong> veroorzak<strong>en</strong> jaarlijks voor circa €55 miljo<strong>en</strong> euro aan scha<strong>de</strong>.<br />
Het Ministerie <strong>van</strong> OCW rapporteer<strong>de</strong> <strong>de</strong>ze k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong> expliciet in haar jaarverslag. 101<br />
E<strong>en</strong> bevinding uit het literatuuron<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> <strong>de</strong> interviews is overig<strong>en</strong>s ook dat <strong>de</strong> oorzaak <strong>van</strong><br />
problem<strong>en</strong> met GBA-adress<strong>en</strong> lang <strong>niet</strong> altijd geleg<strong>en</strong> is in calculer<strong>en</strong>d gedrag <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger. Het<br />
aan<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> onwet<strong>en</strong><strong>de</strong> of administratief onbekwame burgers in <strong>de</strong> geanalyseer<strong>de</strong> doelgroep<strong>en</strong><br />
is <strong>naar</strong> verwachting vrij groot. Het is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> gevall<strong>en</strong> nauwelijks lon<strong>en</strong>d om te<br />
frau<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. Deze bevinding is rele<strong>van</strong>t voor het ontwerp<strong>en</strong> <strong>van</strong> maatregel<strong>en</strong> ter versterking <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA. Er kan dus <strong>niet</strong> wor<strong>de</strong>n gesteld dat <strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> door ons beschrev<strong>en</strong><br />
doelgroep<strong>en</strong> automatisch in aanmerking kom<strong>en</strong> voor frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong>, aangezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> kans<br />
aanwezig is dat <strong>de</strong> oorzaak <strong>van</strong> hun GBA-status te goe<strong>de</strong>r trouw tot stand gekom<strong>en</strong> is.<br />
T<strong>en</strong> slotte di<strong>en</strong>t ook <strong>de</strong> perceptie <strong>van</strong> <strong>de</strong> aard <strong>en</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> het probleem g<strong>en</strong>uanceerd te<br />
wor<strong>de</strong>n. Hoewel <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>verkeerd</strong>- <strong>en</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
zon<strong>de</strong>r meer rele<strong>van</strong>t zijn blijkt het in <strong>de</strong> praktijk om e<strong>en</strong> relatief laag aantal person<strong>en</strong> te gaan. Met<br />
name het beeld dat er in Ne<strong>de</strong>rland zo’n 400.000 onvindbare <strong>en</strong> onaantastbare ‘spookburgers’<br />
rondlop<strong>en</strong> moet wor<strong>de</strong>n herzi<strong>en</strong>. In <strong>de</strong> aanbeveling<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> wij specifiek terugkom<strong>en</strong> op <strong>de</strong> VOWproblematiek<br />
<strong>en</strong> <strong>de</strong> wijze waarop meer concreet zicht op <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze groep <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
veroorzaakte <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> kan wor<strong>de</strong>n verkreg<strong>en</strong>.<br />
4.5.3 Sam<strong>en</strong>vatting <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>: schema<br />
Het resultaat <strong>van</strong> <strong>de</strong> analyse <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die optre<strong>de</strong>n als gevolg <strong>van</strong> onjuiste<br />
of ontbrek<strong>en</strong><strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA is complex.<br />
Om toch <strong>en</strong>ig overzicht te kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>, volgt hieron<strong>de</strong>r e<strong>en</strong> schematische rangschikking <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> per doelgroep. De doelgroep<strong>en</strong> zijn:<br />
Verkeerd geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>;<br />
VOW’ers;<br />
Niet geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>.<br />
Op <strong>de</strong> verticale as <strong>van</strong> <strong>de</strong> tabel plaats<strong>en</strong> we <strong>de</strong> diverse <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>. Dit zijn:<br />
Extra uitvoeringslast<strong>en</strong>;<br />
Directe financiële scha<strong>de</strong>;<br />
Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n;<br />
Algem<strong>en</strong>e <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>.<br />
Deze <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> kunn<strong>en</strong> zowel ontstaan als gevolg <strong>van</strong> omissie of commissie aan <strong>de</strong><br />
zij<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger als door fout<strong>en</strong> als door problem<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> overheid. Voor het<br />
uitvoer<strong>en</strong> c.q. toepass<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> wettelijke regeling is dat echter in <strong>de</strong> praktijk veel min<strong>de</strong>r<br />
rele<strong>van</strong>t dan verwacht: uit interviews met <strong>de</strong> afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA blijkt dat met name telt of<br />
iemand terecht of onterecht aanspraak maakt op e<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>ing. Deze beslissing wordt g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
op basis <strong>van</strong> GBA-adresinformatie, waarbij er<strong>van</strong> uit wordt gegaan dat <strong>de</strong>ze gegev<strong>en</strong>s klopp<strong>en</strong>. 102<br />
101 Jaarverslag <strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap 2010 via:<br />
http://www.rijksbegroting.nl/2010/verantwoording/jaarverslag,kst156090_29.html.<br />
102 Hoewel alle afnemers <strong>van</strong> GBA informatie hun besluit<strong>en</strong> baser<strong>en</strong> op GBA gegev<strong>en</strong>s, verschilt het per<br />
instantie in welke mate zij daar<strong>van</strong> afhankelijk zijn, aangezi<strong>en</strong> m<strong>en</strong> veelal beschikt over aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong> c.q.<br />
alternatieve bronn<strong>en</strong>. (Conclusie gebaseerd op <strong>de</strong> gesprekk<strong>en</strong> met OCW, SVB, UWV <strong>en</strong> Inlichting<strong>en</strong>bureau.)<br />
46
In <strong>de</strong> praktijk kom<strong>en</strong> onregelmatighe<strong>de</strong>n in adresgegev<strong>en</strong>s dan ook slechts inci<strong>de</strong>nteel aan het licht<br />
als zich opvall<strong>en</strong><strong>de</strong> zak<strong>en</strong> voordo<strong>en</strong> of wanneer specifiek on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> misbruik wordt gedaan.<br />
In <strong>de</strong> vel<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> tabel plaats<strong>en</strong> we <strong>de</strong> domein<strong>en</strong> waar <strong>de</strong>ze <strong>effect<strong>en</strong></strong> zich voordo<strong>en</strong> <strong>en</strong> welke<br />
<strong>effect<strong>en</strong></strong> gevon<strong>de</strong>n zijn. In paragraaf 4.5.4 wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> bevinding<strong>en</strong> toegelicht.<br />
4.5.4 Sam<strong>en</strong>vatting <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong>: toelichting<br />
Verkeerd geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> onjuist adresgegev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA bemoeilijkt het correct toepass<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
inkom<strong>en</strong>safhankelijke regeling <strong>en</strong> kan lei<strong>de</strong>n tot onterechte uitkering<strong>en</strong>, onterechte opbouw <strong>van</strong><br />
AOW-recht<strong>en</strong>, onterechte aanspraak op toeslag<strong>en</strong>, kwijtschelding<strong>en</strong> of uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> studiebeurz<strong>en</strong>.<br />
Tev<strong>en</strong>s kan het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> actueel adresgegev<strong>en</strong> voor afnemers betek<strong>en</strong><strong>en</strong> dat zij<br />
vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>niet</strong> (tijdig) kunn<strong>en</strong> inn<strong>en</strong>. Gezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> grote om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> adresafhankelijke regeling<strong>en</strong><br />
in <strong>de</strong> sociale zekerheid, <strong>de</strong> fiscale sector <strong>en</strong> het on<strong>de</strong>rwijs br<strong>en</strong>gt het gegev<strong>en</strong> dat 1 tot 5% <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
47
urgers op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres geregistreerd is al snel grote financiële scha<strong>de</strong> met zich mee. Dit<br />
verklaart <strong>de</strong> ro<strong>de</strong> kleur in <strong>de</strong> tabel hierbov<strong>en</strong>. Zo kost <strong>de</strong> op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres geregistreer<strong>de</strong><br />
stu<strong>de</strong>nt die studiefinanciering als uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> ge<strong>niet</strong>, <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>leving bijvoorbeeld jaarlijks circa 55<br />
miljo<strong>en</strong> euro.<br />
De <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> ook aanmerkelijke sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> teweeg bij<br />
an<strong>de</strong>r<strong>en</strong>. Zo ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re burgers ongew<strong>en</strong>ste post <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> zij bijvoorbeeld te mak<strong>en</strong> met<br />
<strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>rs <strong>en</strong> schul<strong>de</strong>isers <strong>van</strong> <strong>de</strong> vorige bewoner <strong>van</strong> hun huis. E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r direct gevolg <strong>van</strong><br />
het feit dat person<strong>en</strong> ingeschrev<strong>en</strong> zijn op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres is dat <strong>de</strong> person<strong>en</strong> die daadwerkelijk<br />
op dat adres won<strong>en</strong> in <strong>de</strong> problem<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> met uitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong> toeslag<strong>en</strong>, aangezi<strong>en</strong> voor het<br />
bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> het recht op uitkering<strong>en</strong> <strong>en</strong> toeslag<strong>en</strong> het inkom<strong>en</strong> <strong>van</strong> me<strong>de</strong>bewoners veelal<br />
meetelt. 103 Wanneer m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> om zich he<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> dat het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres loont <strong>en</strong><br />
dat het veelal lastig te controler<strong>en</strong> is of m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> daadwerkelijk (sam<strong>en</strong>)won<strong>en</strong> op het opgegev<strong>en</strong><br />
adres, ontstaat bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> <strong>de</strong> perceptie dat er e<strong>en</strong> lage pakkans is met betrekking tot het opgev<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> onjuist adres. Gezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> relatief grote populatie <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> kan<br />
gesprok<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vervag<strong>en</strong>d normbesef t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> het opgev<strong>en</strong> <strong>van</strong> het adres bij <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>te. Dit is e<strong>en</strong> meer algeme<strong>en</strong> maatschappelijk verschijnsel dat toegeschrev<strong>en</strong> kan wor<strong>de</strong>n<br />
aan <strong>de</strong> groep <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong>. De bij dit on<strong>de</strong>rzoek betrokk<strong>en</strong> afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
GBA gev<strong>en</strong> ook aan dat dit zorgt voor imagoscha<strong>de</strong> voor <strong>de</strong> overheid.<br />
VOW’ers<br />
De doelgroep VOW blijkt in <strong>de</strong> praktijk met name impact te hebb<strong>en</strong> in <strong>de</strong> sfeer <strong>van</strong> <strong>niet</strong>-inbare<br />
vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong> <strong>en</strong> onvindbare <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong>. Het opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> <strong>en</strong> bijvoorbeeld het bijstell<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> dossiers wanneer e<strong>en</strong> VOW’er zich weer meldt bij e<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse geme<strong>en</strong>te blijkt bij e<strong>en</strong><br />
aantal afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA extra uitvoeringslast<strong>en</strong> met zich mee te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Dit effect treedt met<br />
name op bij <strong>de</strong> Belastingdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> het CJIB. In <strong>de</strong> nabije toekomst kan dit f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong> zich ook gaan<br />
voordo<strong>en</strong> bij DUO, zodra <strong>de</strong> eerste gebruikers <strong>van</strong> het collegegeldkrediet moet<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> met <strong>de</strong><br />
aflossing <strong>van</strong> hun schuld.<br />
De financiële scha<strong>de</strong> die ontstaat als gevolg <strong>van</strong> onvindbare <strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> is groot. Hoewel er weinig<br />
cijfermateriaal hierover bek<strong>en</strong>d is, kan wel e<strong>en</strong> schatting wor<strong>de</strong>n gemaakt <strong>van</strong> het totaalbedrag<br />
aan <strong>niet</strong> <strong>van</strong> VOW’ers inbare vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>. De schatting komt als volgt tot stand:<br />
Jaarlijks kom<strong>en</strong> er 65.000 VOW’ers bij. Ongeveer <strong>de</strong> helft daar<strong>van</strong> meldt zich op e<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong><br />
mom<strong>en</strong>t weer bij e<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse geme<strong>en</strong>te. Daarmee kan gezegd wor<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re helft<br />
onzichtbaar blijft. Dit zijn tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> 30.000 <strong>en</strong> 35.000 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> per jaar. Uit <strong>de</strong> studie <strong>van</strong> het CBS<br />
<strong>naar</strong> het f<strong>en</strong>ome<strong>en</strong> ‘Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong>’ blijkt voorts dat ruim <strong>de</strong> helft <strong>van</strong> <strong>de</strong> VOW’ers<br />
ge<strong>en</strong> baan, uitkering of opleiding in het hoger on<strong>de</strong>rwijs hebb<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s do<strong>en</strong> we <strong>de</strong> aanname<br />
dat <strong>de</strong> person<strong>en</strong> die moeite hebb<strong>en</strong> met het betal<strong>en</strong> <strong>van</strong> schul<strong>de</strong>n of boetes <strong>en</strong> daarmee als VOW’er<br />
scha<strong>de</strong> -in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> <strong>niet</strong>-inbare schul<strong>de</strong>n- veroorzak<strong>en</strong> met name te vin<strong>de</strong>n zijn in <strong>de</strong> groep<br />
zon<strong>de</strong>r baan, uitkering of opleiding. Dit zijn jaarlijks zo'n 15.000 person<strong>en</strong>. De Ne<strong>de</strong>rlandse<br />
consum<strong>en</strong>t heeft gemid<strong>de</strong>ld zo'n 1600 euro schuld. 104 De scha<strong>de</strong> in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> onvindbare<br />
<strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> die toegerek<strong>en</strong>d kan wor<strong>de</strong>n aan VOW'ers komt daarmee op circa 24 miljo<strong>en</strong> euro per<br />
jaar.<br />
103 Art. 9 sub b Wet op <strong>de</strong> Huurtoeslag 2012<br />
104 Bronn<strong>en</strong>: HVBjurist<strong>en</strong>, NIB Incasso <strong>en</strong> fx.nl. Geraadpleegd d.d. 26 oktober 2012 via: (<br />
http://www.hvbjurist<strong>en</strong>.nl/gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>-schuld-consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-met-kwart-toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>_nieuws-149.html ); (<br />
http://www.nibincasso.nl/nieuws/consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-hogere-schuld ); ( http://www.fx.nl/artikel/7311/Gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>schuld-steeds-hoger/<strong>de</strong>fault.aspx<br />
)<br />
48
De sociale impact <strong>van</strong> VOW’ers is <strong>niet</strong> significant <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> gekom<strong>en</strong> in het on<strong>de</strong>rzoek. Meer<br />
algeme<strong>en</strong> is het wel e<strong>en</strong> punt <strong>van</strong> zorg dat <strong>de</strong> overheid <strong>de</strong>ze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> blijkbaar uit het oog verliest,<br />
me<strong>de</strong> met het oog op het hierbov<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> probleem dat VOW’ers soms nog op<strong>en</strong>staan<strong>de</strong><br />
rek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.<br />
Niet geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
De <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die teweeg wor<strong>de</strong>n gebracht door (t<strong>en</strong> onrechte) <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong> manifester<strong>en</strong> zich met name in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> extra uitvoeringslast<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> instanties die<br />
met <strong>de</strong>ze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> relaties on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n. De Belastingdi<strong>en</strong>st is –in dit on<strong>de</strong>rzoek- <strong>de</strong> <strong>en</strong>ige afnemer<br />
die aangeeft regelmatig met <strong>de</strong>ze doelgroep te mak<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong>. Het betreft cliënt<strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />
legaal werkverband zijn aangaan <strong>en</strong> belasting afdrag<strong>en</strong>. De Belastingdi<strong>en</strong>st kan ik dit geval <strong>niet</strong><br />
terugvall<strong>en</strong> op <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> di<strong>en</strong>t te zorg<strong>en</strong> voor eig<strong>en</strong> (adres)gegev<strong>en</strong>s.<br />
De witte kleur in <strong>de</strong> tabel bij financiële scha<strong>de</strong> <strong>en</strong> sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong> voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n geeft aan dat <strong>de</strong><br />
financiële <strong>en</strong> sociale impact <strong>van</strong> <strong>niet</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> <strong>niet</strong> significant <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> is<br />
gekom<strong>en</strong> in het on<strong>de</strong>rzoek. Dit is <strong>en</strong>erzijds geleg<strong>en</strong> in <strong>de</strong> beperkte om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze doelgroep<br />
(min<strong>de</strong>r dan 50.000 person<strong>en</strong>). An<strong>de</strong>rzijds beschikk<strong>en</strong> <strong>de</strong> afnemers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA vaak over<br />
voldo<strong>en</strong><strong>de</strong> alternatieve bronn<strong>en</strong> om ook zon<strong>de</strong>r e<strong>en</strong> GBA-adres e<strong>en</strong> vor<strong>de</strong>ring te inn<strong>en</strong> of<br />
belasting<strong>en</strong> te heff<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> meer principieel probleem met betrekking tot <strong>de</strong> t<strong>en</strong> onrechte <strong>niet</strong><br />
geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> is dat <strong>de</strong>ze groep zich in Ne<strong>de</strong>rland beweegt zon<strong>de</strong>r dat <strong>de</strong> overheid weet<br />
wie of waar zij zijn.<br />
In app<strong>en</strong>dix F zijn <strong>de</strong> in <strong>de</strong>ze paragraaf besprok<strong>en</strong> <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> op schematische<br />
wijze gerangschikt.<br />
4.5.5 Hoe <strong>de</strong> na<strong>de</strong>lige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> vermin<strong>de</strong>r<strong>en</strong>?<br />
De in dit hoofdstuk gesignaleer<strong>de</strong> na<strong>de</strong>lige <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> die optre<strong>de</strong>n als gevolg <strong>van</strong><br />
het feit dat person<strong>en</strong> (t<strong>en</strong> onrechte) <strong>niet</strong> of op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres in <strong>de</strong> GBA staan, vrag<strong>en</strong> om<br />
gerichte maatregel<strong>en</strong>.<br />
Met betrekking tot <strong>de</strong> person<strong>en</strong> die op e<strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> adres in <strong>de</strong> GBA staan <strong>en</strong> VOW’ers ligt e<strong>en</strong><br />
grote verantwoor<strong>de</strong>lijkheid bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> om (nog) alerter <strong>en</strong> pro-actiever toe te zi<strong>en</strong> op <strong>de</strong><br />
kwaliteit <strong>en</strong> actualiteit <strong>van</strong> <strong>de</strong> adresgegev<strong>en</strong>s. Inzet moet zijn om <strong>de</strong> VOW-status te voorkom<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
het aantal VOW’ers dat mogelijk in Ne<strong>de</strong>rland verblijft, terug te dring<strong>en</strong>. Naast het stimuler<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
meer uniformiteit bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in <strong>de</strong> aanpak <strong>en</strong> het bevor<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> risico-gestuur<strong>de</strong><br />
b<strong>en</strong>a<strong>de</strong>ring, di<strong>en</strong>t <strong>de</strong> terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing meer r<strong>en</strong><strong>de</strong>m<strong>en</strong>t op te lever<strong>en</strong>.<br />
Die nieuwe terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing zou ook geleg<strong>en</strong>heid moet<strong>en</strong> bie<strong>de</strong>n om person<strong>en</strong> aan te mel<strong>de</strong>n<br />
bij geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, die zich zou<strong>de</strong>n moet<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> inschrijv<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA <strong>van</strong>wege langdurig verblijf.<br />
In het volg<strong>en</strong><strong>de</strong> hoofdstuk wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> voorgestel<strong>de</strong> aanbeveling<strong>en</strong> na<strong>de</strong>r toegelicht.<br />
49
5 Aanbeveling<strong>en</strong><br />
5.1 Inleiding<br />
Dit hoofdstuk br<strong>en</strong>gt <strong>de</strong> bevinding<strong>en</strong> <strong>en</strong> conclusies <strong>van</strong> <strong>de</strong> voorgaan<strong>de</strong> hoofdstukk<strong>en</strong> bije<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
vorm <strong>van</strong> aanbeveling<strong>en</strong>. Deze aanbeveling<strong>en</strong> zijn verwoord in uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> vertaald <strong>naar</strong><br />
maatregel<strong>en</strong> voor versterking <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteitsborging die met name t<strong>en</strong> doel hebb<strong>en</strong> het aantal<br />
person<strong>en</strong> dat op e<strong>en</strong> <strong>niet</strong> juist adres in <strong>de</strong> GBA staan <strong>en</strong> VOW’ers terug te dring<strong>en</strong>.<br />
De aanbeveling<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n voorafgegaan door <strong>en</strong>kele algem<strong>en</strong>e constatering<strong>en</strong>, die buit<strong>en</strong> het<br />
bestek <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze opdracht vall<strong>en</strong>, maar <strong>niet</strong> onopgemerkt mog<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong> in relatie tot <strong>de</strong> inhoud <strong>van</strong><br />
dit on<strong>de</strong>rzoek.<br />
5.2 Algem<strong>en</strong>e constatering<strong>en</strong><br />
De adviseurs <strong>van</strong> IDManagem<strong>en</strong>t C<strong>en</strong>tre <strong>en</strong> Consi<strong>de</strong>rati hebb<strong>en</strong> op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> bestu<strong>de</strong>er<strong>de</strong><br />
rapport<strong>en</strong> <strong>en</strong> gesprekk<strong>en</strong> met geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, afnemers <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> bij het beheer <strong>van</strong> GBA <strong>en</strong><br />
RNI e<strong>en</strong> aantal constatering<strong>en</strong> gedaan dat rele<strong>van</strong>t is in het licht <strong>van</strong> het doel <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek,<br />
maar vooralsnog e<strong>en</strong> meer beschouw<strong>en</strong>d karakter hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> nog <strong>niet</strong> ver<strong>de</strong>r zijn uitgewerkt omdat<br />
het buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> scope <strong>van</strong> dit on<strong>de</strong>rzoek viel.<br />
5.2.1 GBA k<strong>en</strong>t één adres<br />
De GBA k<strong>en</strong>t één adres <strong>en</strong> dat is het woonadres (uitzon<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>, zoals e<strong>en</strong> tij<strong>de</strong>lijk briefadres,<br />
daargelat<strong>en</strong>). Voor geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> is <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze adresgegev<strong>en</strong>s één <strong>van</strong> <strong>de</strong> grootste<br />
uitdaging<strong>en</strong>. Afnemers di<strong>en</strong><strong>en</strong> zich te baser<strong>en</strong> op <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA (verplicht gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
basisregistratie), waaron<strong>de</strong>r het adresgegev<strong>en</strong>, als één <strong>van</strong> <strong>de</strong> auth<strong>en</strong>tieke gegev<strong>en</strong>s. Voor<br />
uitvoeringsorganisaties die wet- <strong>en</strong> regelgeving uitvoer<strong>en</strong> waarbij <strong>de</strong> woonsituatie (<strong>en</strong> <strong>de</strong> hieraan<br />
gelieer<strong>de</strong> leefsituatie) me<strong>de</strong> bepal<strong>en</strong>d is voor <strong>de</strong> recht<strong>en</strong>, is dit GBA-adres <strong>van</strong> belang.<br />
Voor an<strong>de</strong>re afnemers is <strong>de</strong> bereikbaarheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> persoon belangrijker dan het woonadres; het<br />
verplicht moet<strong>en</strong> hanter<strong>en</strong> <strong>van</strong> het GBA-woonadres, als voorwaar<strong>de</strong> voor het toek<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
bepaald recht, zou h<strong>en</strong> met zeer grote uitvoeringsproblem<strong>en</strong> opza<strong>de</strong>l<strong>en</strong>.<br />
Breed bestaat <strong>de</strong> behoefte aan e<strong>en</strong> discussie over het woonadres in <strong>de</strong> GBA. Die behoefte komt<br />
<strong>niet</strong> alle<strong>en</strong> voort uit <strong>de</strong> hiervoor geschetste uitvoeringspraktijk, maar ook ontwikkeling<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
sam<strong>en</strong>leving waardoor dat <strong>en</strong>e woonadres in <strong>de</strong> GBA min<strong>de</strong>r <strong>van</strong>zelfsprek<strong>en</strong>d is. Voorbeel<strong>de</strong>n zijn<br />
het kind <strong>van</strong> geschei<strong>de</strong>n ou<strong>de</strong>rs dat voor 50% bij <strong>de</strong> <strong>en</strong>e ou<strong>de</strong>r woont <strong>en</strong> voor 50% bij <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re,<br />
overheidsorganisaties <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re gebruikers <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA, zoals p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>fonds<strong>en</strong>, zett<strong>en</strong> grote<br />
stapp<strong>en</strong> om <strong>de</strong> communicatie met burgers digitaal te lat<strong>en</strong> verlop<strong>en</strong>. De overheid voorziet daarom<br />
ook in g<strong>en</strong>erieke voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> zoals MijnOverheid.nl. Uit <strong>de</strong>ze ontwikkeling<strong>en</strong> ontstaat <strong>de</strong> vraag<br />
<strong>naar</strong> het kunn<strong>en</strong> vastlegg<strong>en</strong> <strong>van</strong> meer<strong>de</strong>re (elektronische) adress<strong>en</strong> t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> e<strong>en</strong> betere<br />
bereikbaarheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger voor <strong>de</strong> overheid.<br />
Geadviseerd wordt <strong>de</strong>ze constatering on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> aandacht te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>van</strong> het vervolg op het<br />
bestuurlijk traject project 12 ‘Compacte Rijksdi<strong>en</strong>st – cluster inkom<strong>en</strong>son<strong>de</strong>rsteuning /<br />
voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> burgers’.<br />
5.2.2 GBA is e<strong>en</strong> verblijfsregister<br />
De GBA is e<strong>en</strong> verblijfsregister dat t<strong>en</strong> doel heeft e<strong>en</strong> zo natuurgetrouwe weergave te do<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
(on<strong>de</strong>r meer) <strong>de</strong> verblijfplaats <strong>van</strong> <strong>de</strong> ingezet<strong>en</strong>e. Gelijktijdig handhaaft <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te wet- <strong>en</strong><br />
regelgeving <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>telijke veror<strong>de</strong>ning<strong>en</strong>, bijvoorbeeld op het gebied <strong>van</strong> (recreatie)bewoning.<br />
Sommige geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn zeer strikt in het vasthou<strong>de</strong>n aan het uitgangspunt dat <strong>de</strong> GBA e<strong>en</strong><br />
verblijfregister is. Handhav<strong>en</strong> is dan e<strong>en</strong> taak <strong>van</strong> e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, <strong>niet</strong><br />
zijn<strong>de</strong> burgerzak<strong>en</strong>. In an<strong>de</strong>re geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kan <strong>de</strong> handhavingstaak doorwerk<strong>en</strong> in <strong>de</strong> door<br />
50
urgerzak<strong>en</strong> gehanteer<strong>de</strong> criteria voor inschrijving in <strong>de</strong> GBA. Person<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zich dan <strong>niet</strong> lat<strong>en</strong><br />
inschrijv<strong>en</strong> op adress<strong>en</strong> die <strong>niet</strong> als ‘erk<strong>en</strong>d woonadres’ te boek staan. Gevolg hier<strong>van</strong> is dat<br />
burgers noodgedwong<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re adress<strong>en</strong> doorgev<strong>en</strong> dan het feitelijke (maar <strong>niet</strong> toegestane)<br />
adres.<br />
Geadviseerd wordt het belang <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA (<strong>en</strong> straks BRP) als verblijfregister uit te drag<strong>en</strong>.<br />
5.2.3 Kleine overheid versus handhavingsverwachting<strong>en</strong><br />
De sam<strong>en</strong>leving heeft zich ontwikkeld tot e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> <strong>en</strong> dynamische maatschappij. De overheid<br />
transformeert <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> slanke <strong>en</strong> efficiënt werk<strong>en</strong><strong>de</strong> organisatie die voldoet aan <strong>de</strong> hoog<br />
gespann<strong>en</strong> verwachting<strong>en</strong> om effectief toezicht te hou<strong>de</strong>n <strong>en</strong> te handhav<strong>en</strong>, alhoewel <strong>de</strong> wet- <strong>en</strong><br />
regelgeving die uitgevoerd moet wor<strong>de</strong>n <strong>niet</strong> min<strong>de</strong>r complex is gewor<strong>de</strong>n. De GBA maakt<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el uit <strong>van</strong> dit kracht<strong>en</strong>veld. De roep om bijvoorbeeld (arbeidsint<strong>en</strong>sieve) adrescontroles<br />
staat op gespann<strong>en</strong> voet met bezuiniging<strong>en</strong>. Alle<strong>en</strong> door slim gebruik te mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> ICT <strong>en</strong><br />
int<strong>en</strong>sievere ket<strong>en</strong>sam<strong>en</strong>werking kan tegemoet wor<strong>de</strong>n gekom<strong>en</strong> aan <strong>de</strong><br />
handhavingsverwachting<strong>en</strong>.<br />
De aanbeveling om <strong>de</strong> huidige terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing te transformer<strong>en</strong> <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> meer interactief<br />
platform <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>suitwisseling (zie 5.3.2) heeft t<strong>en</strong> doel ICT slim in te zett<strong>en</strong>.<br />
5.2.4 Vertrouw<strong>en</strong> versus wantrouw<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> overheid die uitgaat <strong>van</strong> wantrouw<strong>en</strong> kost meer geld dan e<strong>en</strong> overheid die uitgaat <strong>van</strong><br />
vertrouw<strong>en</strong>. Als <strong>de</strong> (adres)problem<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA zich beperk<strong>en</strong> tot (maximaal) 5% <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong>, dan is het <strong>van</strong> belang alle inspanning<strong>en</strong> te richt<strong>en</strong> op die 5%. Het on<strong>de</strong>rscheid tuss<strong>en</strong><br />
omissie <strong>en</strong> commissie is hierbij rele<strong>van</strong>t, aangezi<strong>en</strong> <strong>de</strong> te treff<strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>d zijn.<br />
Voor <strong>de</strong> categorie commissie zou bijvoorbeeld meer gebruik gemaakt kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n <strong>van</strong><br />
bestaan<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoeksresultat<strong>en</strong> (zoals het CBS-on<strong>de</strong>rzoek <strong>naar</strong> VOW’ers) <strong>en</strong> <strong>de</strong> ervaring<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afnemers <strong>en</strong> <strong>de</strong>ze te vertal<strong>en</strong> <strong>naar</strong> risicoprofiel<strong>en</strong>.<br />
5.3 Uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong> voor versterking <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteitsborging<br />
om aantal <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> <strong>en</strong> VOW’ers terug te dring<strong>en</strong><br />
Voor het versterk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteitsborging <strong>van</strong> <strong>de</strong> (adres)gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> GBA wor<strong>de</strong>n hierna<br />
eerst <strong>de</strong> uitgangspunt<strong>en</strong> verwoord <strong>en</strong> daarna <strong>de</strong> voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong>.<br />
5.3.1 Uitgangspunt<strong>en</strong><br />
De recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger met betrekking tot di<strong>en</strong>s inschrijving in <strong>de</strong> GBA<br />
c<strong>en</strong>traler stell<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarmee on<strong>de</strong>r meer <strong>de</strong> informatiepositie <strong>van</strong> <strong>de</strong> burger te versterk<strong>en</strong>.<br />
Informatie gestuur<strong>de</strong> kwaliteitsborging: door slimme inzet <strong>van</strong> ICT moet het <strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
informatie wor<strong>de</strong>n bevor<strong>de</strong>rd (eerste signal<strong>en</strong> ‘verrijk<strong>en</strong>’ tot kwalitatief sterke melding<strong>en</strong>).<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> kritisch aan <strong>de</strong> poort te zijn bij inschrijving<strong>en</strong> <strong>en</strong> binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
adresmutaties: risico gestuur<strong>de</strong> kwaliteitsborging.<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>de</strong> focus op eerste signal<strong>en</strong> te versterk<strong>en</strong> <strong>en</strong> zodo<strong>en</strong><strong>de</strong> alles in het werk<br />
te stell<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> VOW-status te voorkom<strong>en</strong>.<br />
Het opspor<strong>en</strong> <strong>van</strong> VOW’ers <strong>en</strong> het achterhal<strong>en</strong> <strong>van</strong> het juiste adres mag <strong>en</strong> hoeft <strong>niet</strong><br />
beperkt te blijv<strong>en</strong> tot <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>tegr<strong>en</strong>s <strong>van</strong> oorspronkelijke inschrijving.<br />
VOW’ers die mogelijk in Ne<strong>de</strong>rland verblijv<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> gericht opgespoord te wor<strong>de</strong>n.<br />
Afnemers hebb<strong>en</strong> veel informatie die beter b<strong>en</strong>ut moet <strong>en</strong> kan wor<strong>de</strong>n, maar geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
blijv<strong>en</strong> verantwoor<strong>de</strong>lijk <strong>en</strong> voer<strong>en</strong> regie.<br />
51
5.3.2 Maatregel<strong>en</strong><br />
De voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong> zijn inge<strong>de</strong>eld <strong>naar</strong> <strong>de</strong> drie belangrijkste spelers, te wet<strong>en</strong><br />
stelselbeheer<strong>de</strong>r GBA, geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afnemers.<br />
Voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong> / stelselbeheer<strong>de</strong>r GBA<br />
Effectieve voorlichtingscampagne om burgers te wijz<strong>en</strong> op hun recht<strong>en</strong> <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> met<br />
betrekking tot hun registratie in <strong>de</strong> GBA <strong>en</strong> het faciliter<strong>en</strong> hier<strong>van</strong>. Hiertoe zou het mom<strong>en</strong>t<br />
waarop <strong>de</strong> Wet BRP in werking treedt b<strong>en</strong>ut kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n om burgers inzicht te gev<strong>en</strong> in<br />
<strong>de</strong> recht<strong>en</strong> (inzage- <strong>en</strong> correctierecht, MijnOverheid.nl) <strong>en</strong> plicht<strong>en</strong> (belang gezi<strong>en</strong><br />
afnemers/<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n, administratieve boete). Deze maatregel bevor<strong>de</strong>rt <strong>de</strong> informatiepositie<br />
<strong>van</strong> burgers.<br />
Stimuler<strong>en</strong> dat geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> meer uniformiteit hanter<strong>en</strong> bij vestiging/binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
verhuizing<strong>en</strong>, administratief <strong>en</strong> adreson<strong>de</strong>rzoek, het organiser<strong>en</strong> <strong>van</strong> eerste signal<strong>en</strong>,<br />
gebruik best practices, e.d..<br />
TMV transformer<strong>en</strong> <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> meer interactief platform <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>suitwisseling, waardoor<br />
verrijking <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s kan plaatsvin<strong>de</strong>n; hierbij kan gebruik wor<strong>de</strong>n gemaakt <strong>van</strong><br />
Digimelding 2.0 (protocol voor annotatie) <strong>en</strong> bestaan<strong>de</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> vooruitwisseling <strong>van</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s, zoals het Inlichting<strong>en</strong>bureau, dat dit voor <strong>en</strong> nam<strong>en</strong>s <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kan<br />
uitvoer<strong>en</strong>. Ook faciliteert <strong>de</strong> opvolger <strong>van</strong> <strong>de</strong> TMV <strong>de</strong> melding <strong>van</strong> person<strong>en</strong> die t<strong>en</strong><br />
onrechte <strong>niet</strong> in <strong>de</strong> GBA staan.<br />
‘Opschon<strong>en</strong>’ <strong>van</strong> het bestand <strong>van</strong> ca. 400.000 VOW’ers. Op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rzoeksresultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> het CBS mag wor<strong>de</strong>n aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> zeer groot <strong>de</strong>el <strong>van</strong><br />
het huidige bestand <strong>van</strong> VOW’ers zich <strong>niet</strong> meer in Ne<strong>de</strong>rland bevin<strong>de</strong>n. Om te voorkom<strong>en</strong><br />
dat jaarlijks het aantal VOW’ers hoger wordt <strong>en</strong> het beeld blijft bestaan dat dit aantal<br />
person<strong>en</strong> ook daadwerkelijk in Ne<strong>de</strong>rland verblijft, maar onzichtbaar is voor <strong>de</strong> overheid,<br />
zou het <strong>van</strong> groot belang zijn om tot e<strong>en</strong> schatting te kom<strong>en</strong> <strong>van</strong> het aantal VOW’ers dat<br />
mogelijk nog in Ne<strong>de</strong>rland verblijft. Door gebruik te mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong><br />
Belastingdi<strong>en</strong>st (‘bestand met VOW’ers waarmee e<strong>en</strong> actieve relatie bestaat’), aanvull<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
bronn<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> profielgegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> het CBS, kan getracht wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze subgroep in beeld<br />
te krijg<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s kunn<strong>en</strong> gerichte maatregel<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n overwog<strong>en</strong> om <strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
person<strong>en</strong> zo mogelijk weer in te schrijv<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA.<br />
Voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong> / geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Alertheid <strong>en</strong> pro-activiteit bij vestiging in geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> bij binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
verhuizing<strong>en</strong>, on<strong>de</strong>r meer met gebruikmaking <strong>van</strong> risicoprofiel<strong>en</strong> (zoals ontwikkeld door<br />
geme<strong>en</strong>te Amsterdam).<br />
Organiser<strong>en</strong> <strong>van</strong> eerste signal<strong>en</strong>; door afsprak<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> met binn<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>telijke<br />
di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> (bijvoorbeeld leerplicht <strong>en</strong> parkeervergunning<strong>en</strong>) <strong>en</strong> lokale/regionale organisaties<br />
zoals woningbouwcorporaties <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rwijsinstelling<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> in vroeg stadium signal<strong>en</strong><br />
wor<strong>de</strong>n opgepakt <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzocht.<br />
Bre<strong>de</strong>r gebruik mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> best practices die beschikbaar zijn, zoals eer<strong>de</strong>r g<strong>en</strong>oemd<br />
risicoprofiel <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te Amsterdam, administratieve leegstandscontroles in<br />
geme<strong>en</strong>te Rotterdam <strong>en</strong> aanpak adreson<strong>de</strong>rzoek geme<strong>en</strong>te Almere.<br />
Voorgestel<strong>de</strong> maatregel<strong>en</strong> / afnemers<br />
Het <strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong> informatie die afnemers bezitt<strong>en</strong> via <strong>de</strong> opvolger <strong>van</strong> <strong>de</strong> TMV, on<strong>de</strong>r meer<br />
door gebruik te mak<strong>en</strong> <strong>van</strong> Digimelding 2.0 (zie hierbov<strong>en</strong>).<br />
52
5.4 Vervolgactiviteit<strong>en</strong><br />
Voorgesteld wordt in vervolg op dit <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitgevoer<strong>de</strong> opdracht <strong>naar</strong> <strong>de</strong> <strong>maatschappelijke</strong><br />
<strong>effect<strong>en</strong></strong> <strong>van</strong> <strong>niet</strong> <strong>en</strong> <strong>verkeerd</strong> geregistreer<strong>de</strong> person<strong>en</strong> in <strong>de</strong> GBA in <strong>de</strong>el 2 <strong>de</strong> navolg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
activiteit<strong>en</strong> uit te voer<strong>en</strong>.<br />
Uitwerk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> bouwst<strong>en</strong><strong>en</strong> voor <strong>de</strong> opvolger <strong>van</strong> <strong>de</strong> huidige TMV zoals in 5.3.2<br />
toegelicht.<br />
Opschoonactie om tot vaststelling <strong>van</strong> het aantal ‘reële’ VOW’ers te kom<strong>en</strong> met<br />
gebruikmaking <strong>van</strong> Friss. Op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze actie kan tev<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n bepaald in hoeverre<br />
het gebruik <strong>van</strong> alternatieve gegev<strong>en</strong>sbronn<strong>en</strong> om zoekgeraakte person<strong>en</strong> op te spor<strong>en</strong>,<br />
bruikbaar <strong>en</strong> proportioneel is in het ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteitsborging.<br />
53
6 Bijlag<strong>en</strong><br />
App<strong>en</strong>dix A: Bronn<strong>en</strong> / docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Organisatie / Titel Versie / datum /<br />
Auteur<br />
weblink<br />
Ag<strong>en</strong>tschap BPR Evaluatierapport Pilot Evaluatie-instrum<strong>en</strong>t GBA Versie BPR2012/N51752<br />
<strong>en</strong> reisdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
2 mei 2012<br />
Bambost, E.E. <strong>van</strong> Gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> schuld <strong>van</strong> consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> met kwart http://www.hvbjurist<strong>en</strong>.n<br />
toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
l/gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>-schuldconsum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-met-kwarttoeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>_nieuws-<br />
149.html<br />
Belastingdi<strong>en</strong>st Maximumtarief http://www.belastingdi<strong>en</strong><br />
st.nl/wps/wcm/connect/b<br />
ldcont<strong>en</strong>tnl/belastingdi<strong>en</strong><br />
st/prive/toeslag<strong>en</strong>/inform<br />
atie_over_toeslag<strong>en</strong>/kind<br />
erop<strong>van</strong>gtoeslag/hoe_we<br />
rkt_kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag/<br />
maximumuurtarief<br />
Belastingdi<strong>en</strong>st Zorgtoeslag http://www.belastingdi<strong>en</strong><br />
st.nl/wps/wcm/connect/b<br />
ldcont<strong>en</strong>tnl/belastingdi<strong>en</strong><br />
st/prive/toeslag<strong>en</strong>/inform<br />
atie_over_toeslag<strong>en</strong>/zorg<br />
toeslag/<br />
Belastingdi<strong>en</strong>st, Evaluatie pilot VOW belastingdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong><br />
versie 5.0<br />
Utrecht-Gooi,<br />
geme<strong>en</strong>te Utrecht<br />
geme<strong>en</strong>te Utrecht<br />
Binn<strong>en</strong>lands Bestuur Huishoudtoets met terugwerk<strong>en</strong><strong>de</strong> kracht http://www.binn<strong>en</strong>landsb<br />
afschaff<strong>en</strong><br />
estuur.nl/sociaal/nieuws/<br />
huishoudtoets-metterugwerk<strong>en</strong><strong>de</strong>-krachtafschaff<strong>en</strong>.5823646.lynk<br />
x<br />
Brummelkamp, G.,<br />
Kerckhart, A. &<br />
Engel<strong>en</strong>, M.<br />
Wat beweegt <strong>de</strong> frau<strong>de</strong>ur 24 juni 2010<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau Nieuwsbrief Bijstandsstatistiek editie juli 2012 -<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/informatie/<strong>de</strong>el<br />
nemers<strong>en</strong>quetes/<strong>de</strong>c<strong>en</strong>traleoverheid/socialezekerheid/nieuws/<strong>de</strong>fault<br />
.htm<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau 65-jarig<strong>en</strong> lev<strong>en</strong> langer zon<strong>de</strong>r beperking<strong>en</strong>, http://www.cbs.nl/nlvoor<br />
<strong>de</strong> Statistiek maar meer met chronische ziekt<strong>en</strong><br />
NL/m<strong>en</strong>u/themas/gezond<br />
heidwelzijn/publicaties/artikel<br />
<strong>en</strong>/archief/2012/2012-<br />
3669-wm.htm<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau Jaarlijks 65.000 inwoners kwijt 22 november 2011 -<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/themas/bevolki<br />
ng/publicaties/artikel<strong>en</strong>/a<br />
rchief/2011/2011-3517-<br />
54
C<strong>en</strong>traal Bureau<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek /<br />
Kroeze, H., Van <strong>de</strong>r<br />
Lin<strong>de</strong>n, F., Oostrom,<br />
L., Sluiter, N.<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
C<strong>en</strong>traal Bureau<br />
voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
C<strong>en</strong>traal Justitieel<br />
Incassobureau<br />
wm.htm<br />
Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong> 2011<br />
Definitie: Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong><br />
(VOW)<br />
http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/toeli<br />
chting<strong>en</strong>/<br />
alfabet/v/vertrokk<strong>en</strong>onbek<strong>en</strong>d-waarhe<strong>en</strong>vow.htm<br />
Begripp<strong>en</strong>: Niet westerse allochtoon http://www.cbs.nl/nlnl/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begri<br />
pp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?concep<br />
tid=1013<br />
Begripp<strong>en</strong>: Allochtoon http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begr<br />
ipp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?Conce<br />
ptID=37<br />
Begripp<strong>en</strong>: Westerse allochtoon http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begr<br />
ipp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?Conce<br />
ptID=1057<br />
Begripp<strong>en</strong>: Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>r http://www.cbs.nl/nl-<br />
NL/m<strong>en</strong>u/metho<strong>de</strong>n/begr<br />
ipp<strong>en</strong>/<strong>de</strong>fault.htm?Conce<br />
ptID=2917<br />
Cijferbijlage jaarbericht 2011 http://jaarbericht2011.cji<br />
b.nl/<br />
pagina/k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong><br />
Statistisch Jaarboek 2011 2011<br />
C<strong>en</strong>traal Justitieel<br />
Incassobureau<br />
College <strong>van</strong><br />
Brief <strong>naar</strong> aanleiding <strong>van</strong> Raadsvrag<strong>en</strong> OPA 10 april 2012<br />
burgemeester <strong>en</strong><br />
wethou<strong>de</strong>rs Alkmaar<br />
inzake <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong> sociale zekerheidsfrau<strong>de</strong><br />
Deloitte accountants<br />
B.V. / Vonck, R.G.<br />
Mom<strong>en</strong>topname kwaliteit GBA 2011 2 september 2011<br />
Deloitte <strong>en</strong> ZENC De GBA als Basisregistratie – <strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong> <strong>naar</strong><br />
het gebruik <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA<br />
15 november 2011<br />
DUO Aantall<strong>en</strong> 2011-2012 http://www.ibgroep.nl/organisatie/pers<br />
/aantall<strong>en</strong>.asp<br />
DUO Collegekrediet http://www.ibgroep.nl/particulier<strong>en</strong>/stu<br />
diefinanciering/sfho/wat_<br />
is_studiefinanciering/coll<br />
egegeldkrediet.asp<br />
FX.nl Gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> schuld steeds hoger http://www.fx.nl/artikel/<br />
7311/Gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>schuld-steedshoger/<strong>de</strong>fault.aspx<br />
Geme<strong>en</strong>te<br />
Amsterdam – Di<strong>en</strong>st<br />
<strong>On<strong>de</strong>rzoek</strong> <strong>en</strong><br />
Statistiek<br />
Rapportage meting kwaliteit GBA Juni 2008<br />
Geme<strong>en</strong>te Delft Persbericht: “Delft spoort 1 miljo<strong>en</strong> aan<br />
7 mei 2012 -<br />
uitkeringsfrau<strong>de</strong> op”<br />
http://www.<strong>de</strong>lft.nl/Inwo<br />
ners/Actueel/Pers/<br />
Persbericht<strong>en</strong>/2012/Mei_<br />
55
Geme<strong>en</strong>te<br />
Heemste<strong>de</strong><br />
Collegebesluit inzake resultat<strong>en</strong> GBA-audit<br />
2012/Delft_spoort_1_mil<br />
jo<strong>en</strong>_<br />
aan_uitkeringsfrau<strong>de</strong>_op<br />
24 juli 2012<br />
ICTU, Programma Registratie Niet-Ingezet<strong>en</strong>:<br />
Versie 1.1 – 8 oktober<br />
Registratie Niet-<br />
Ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
Architectuurbeschrijving<br />
2009<br />
Inlichting<strong>en</strong>bureau Toetsing woon- & leefsituatie WWB februari 2012<br />
Minister <strong>van</strong><br />
Brief aan Twee<strong>de</strong> Kamer – Mo<strong>de</strong>rnisering<br />
5 juli 2012<br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> Geme<strong>en</strong>telijke Basisadministratie<br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
persoonsgegev<strong>en</strong>s (GBA)<br />
Minister <strong>van</strong><br />
Brief aan Twee<strong>de</strong> Kamer - AO: GBA 30<br />
29 november 2011<br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
november 2011<br />
Minister <strong>van</strong><br />
Brief inzake ‘Actieplan misbruik<br />
9 november 2009<br />
On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur<br />
<strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap<br />
uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeurs’<br />
Minister <strong>van</strong> Sociale Brief <strong>van</strong> <strong>de</strong> Minister <strong>van</strong> SZW aan <strong>de</strong> Voorzitter 28 juni 2012<br />
Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal<br />
Werkgeleg<strong>en</strong>heid inzake <strong>de</strong> Wet aanscherping handhaving <strong>en</strong><br />
sanctiebeleid SZW-wetgeving<br />
Minister <strong>van</strong><br />
Brief aan <strong>de</strong> Colleges <strong>van</strong> burgemeester <strong>en</strong> 1 juni 2012<br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> wethou<strong>de</strong>rs <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> Afnemers <strong>van</strong><br />
<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> GBA: Verzoek om me<strong>de</strong>werking voor het<br />
Koninkrijksrelaties verbeter<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwaliteit <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong><br />
GBA<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
Circulaire adreson<strong>de</strong>rzoek 1 juni 2012<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
Circulaire briefadres 1 juni 2012<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
Circulaire gere<strong>de</strong> twijfel 1 juni 2012<br />
Ministerie <strong>van</strong> Brief aan <strong>de</strong> College burgemeester <strong>en</strong><br />
3 februari 2009<br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> wethou<strong>de</strong>rs: Top 10 oplossing<strong>en</strong> voor<br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
knelpunt<strong>en</strong> in <strong>de</strong> bijhouding <strong>van</strong> <strong>de</strong> GBA<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties -<br />
Ag<strong>en</strong>tschap BPR<br />
Protocol adreson<strong>de</strong>rzoek versie 1.2 - juni 2012<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties –<br />
Ag<strong>en</strong>tschap BPR<br />
Sam<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> aan meer kwaliteit GBA mei 2012<br />
Ministerie <strong>van</strong> Handreiking gere<strong>de</strong> twijfel voor afnemers voor 25 mei 2012<br />
56
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong><br />
Koninkrijksrelaties<br />
– Ag<strong>en</strong>tschap BPR<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur<br />
<strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Sociale Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
Ministerie <strong>van</strong><br />
Sociale Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
GBA gegev<strong>en</strong>s<br />
Jaarverslag OCW 2010 http://www.rijksbegrotin<br />
g.nl/2010/verantwoordin<br />
g/<br />
jaarverslag,kst156090_2<br />
9.html<br />
Integrale Rapportage Handhaving 2011 2012<br />
Verzamelbrief <strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> Sociale<br />
Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Werkgeleg<strong>en</strong>heid aan <strong>de</strong> Colleges <strong>van</strong><br />
Burgemeester <strong>en</strong> Wethou<strong>de</strong>rs<br />
20 oktober 2011,<br />
http://www.geme<strong>en</strong>telok<br />
et.minszw.nl/kamerstukk<br />
<strong>en</strong>/Verzamelbriefoktober-2011/Verzamelbriefoktober-2011<br />
Nibincasso Consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> hogere schuld http://www.nibincasso.nl<br />
/nieuws/consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>hogere-schuld<br />
Olsthoorn, S. ‘Bijstandsfrau<strong>de</strong> beter opgespoord’ 23 april 2010,<br />
http://www.binn<strong>en</strong>landsb<br />
estuur.nl/sociaal/<br />
achtergrond/achtergrond<br />
/bijstandsfrau<strong>de</strong>-beteropgespoord.157249.lynk<br />
x<br />
Ooms, D. &<br />
Spijkerman, M.<br />
Frau<strong>de</strong>gevall<strong>en</strong> in <strong>de</strong> WWB bov<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
aangiftegr<strong>en</strong>s<br />
maart 2012 (SEOR<br />
Erasmus School of<br />
Economics)<br />
Pricewaterhousecoo<br />
pers<br />
Mom<strong>en</strong>topname Kwaliteit GBA 2010 2010<br />
Project: Schoon<br />
Schip vergelijking<br />
GBA / PA<br />
Projectplan Project: Schoon Schip versie 1.3 – 23 mei 2012<br />
Reelinck, F. De voorspell<strong>en</strong><strong>de</strong> waar<strong>de</strong> <strong>van</strong> risicoprofiel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> Juni 2007 (Geme<strong>en</strong>te<br />
behoeve <strong>van</strong> frau<strong>de</strong> bij e<strong>en</strong> WWB-uitkering Rotterdam)<br />
Rijksoverheid.nl Kabinet pakt spookburgers aan www.rijksoverheid.nl/doc<br />
um<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-<strong>en</strong>publicaties/persbericht<strong>en</strong>/2012/06/22/kabinetpakt-spookburgersaan.html<br />
Rijksoverheid.nl Vraag <strong>en</strong> antwoord: kan ik e<strong>en</strong> briefadres http://www.rijksoverheid<br />
krijg<strong>en</strong> als ik ge<strong>en</strong> vast woonadres heb?<br />
.nl/on<strong>de</strong>rwerp<strong>en</strong>/geme<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong>/<br />
vraag-<strong>en</strong>-antwoord/kanik-e<strong>en</strong>-briefadreskrijg<strong>en</strong>-als-ik-ge<strong>en</strong>-vastwoonadres-heb.html<br />
Rijksoverheid.nl Kabinet pakt frau<strong>de</strong> met toeslag<strong>en</strong> aan 21 augustus 2012 -<br />
http://www.rijksoverheid<br />
.nl/ministeries/szw/nieuw<br />
s/2012/08/21/kabinetpakt-frau<strong>de</strong>-mettoeslag<strong>en</strong>-aan.html<br />
Rijksoverheid.nl Vermog<strong>en</strong>stoets zorgtoeslag http://www.rijksoverheid<br />
.nl/on<strong>de</strong>rwerp<strong>en</strong>/zorgtoe<br />
57
Rijksoverheid.nl Wanneer kom ik in aanmerking voor<br />
slag/vermog<strong>en</strong>stoetszorgtoeslag<br />
http://www.rijksoverheid<br />
kwijtschelding <strong>van</strong> geme<strong>en</strong>telijke belasting<strong>en</strong>? .nl/on<strong>de</strong>rwerp<strong>en</strong>/geme<strong>en</strong><br />
t<strong>en</strong>/vraag-<strong>en</strong>antwoord/wanneer-komik-in-aanmerking-voorkwijtschelding-<strong>van</strong>geme<strong>en</strong>telijkebelasting<strong>en</strong>.html<br />
Rijksoverheid.nl Algem<strong>en</strong>e Wet Bijzon<strong>de</strong>re Ziektekost<strong>en</strong> http://www.rijksoverheid<br />
.nl/on<strong>de</strong>rwerp<strong>en</strong>/algeme<br />
ne-wet-bijzon<strong>de</strong>reziektekost<strong>en</strong>-awbz<br />
Sociale<br />
Verzekeringsbank<br />
Jaarverslag Sociale Verzekeringsbank 2011 mei 2012<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Nieuwe regels voor e<strong>en</strong> basisregistratie<br />
Verga<strong>de</strong>rjaar 2011-2012,<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal person<strong>en</strong> (Wet basisregistratie person<strong>en</strong>).<br />
Memorie <strong>van</strong> Toelichting<br />
33 219, nr. 3<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Memorie <strong>van</strong> Toelichting Wet BRP verga<strong>de</strong>rjaar 2011-2012,<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal<br />
kst 33219 nr. 3<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Brief <strong>van</strong> <strong>de</strong> minister <strong>van</strong> Sociale Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> verga<strong>de</strong>rjaar 2011-2012,<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal Werkgeleg<strong>en</strong>heid<br />
kst 33207 nr. 15<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Advies Raad <strong>van</strong> State <strong>en</strong> na<strong>de</strong>r rapport m.b.t. verga<strong>de</strong>rjaar 2011-2012,<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal wijziging <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet studiefinanciering 2000 kst 33145 nr. 4<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r E<strong>en</strong> regeling in <strong>de</strong> sociale zekerheid <strong>van</strong> <strong>de</strong> verga<strong>de</strong>rjaar 2011-2012,<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal rechtsgevolg<strong>en</strong> <strong>van</strong> het <strong>niet</strong> aanton<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
leefsituatie na het aanbod <strong>van</strong> e<strong>en</strong> huisbezoek<br />
kst 31929 nr. B<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Memorie <strong>van</strong> Toelichting bij <strong>de</strong> Wet Wijziging 23 mei 2011<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet Studiefinanciering 2000<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Antwoord op Kamervrag<strong>en</strong> over <strong>de</strong> GBA verga<strong>de</strong>rjaar 2010-2011<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal<br />
1349<br />
https://zoek.officielebeke<br />
ndmaking<strong>en</strong>.nl/dossier/3<br />
3121/ah-tk-20102011-<br />
1349.html<br />
Twee<strong>de</strong> Kamer <strong>de</strong>r Antwoord op Kamervrag<strong>en</strong> inzake frau<strong>de</strong> met 1 september 2009,<br />
Stat<strong>en</strong>-G<strong>en</strong>eraal studiefinanciering<br />
http://www.nieuwsbank.<br />
nl/inp/<br />
2009/09/03/R260.htm<br />
UWV Concept evaluatie aanschrijv<strong>en</strong><br />
uitkeringsont<strong>van</strong>gers UWV met aanduiding VOW<br />
28 maart 2012<br />
Veldkamp / Verhue,<br />
D., Ko<strong>en</strong><strong>en</strong>, B. &<br />
Kalmthout, R.<br />
Issuemonitor Q2 Frau<strong>de</strong>bestrijding juni 2012<br />
Verdonck, Klooster<br />
& Associates B.V. /<br />
Korst<strong>en</strong>, L., & Jong,<br />
J. <strong>de</strong><br />
Mom<strong>en</strong>topname Kwaliteit GBA 2009 2009<br />
Ver<strong>en</strong>iging <strong>van</strong> Verhoog<strong>de</strong> Kwijtscheldingsnorm<strong>en</strong> 65-plussers 4 juli 2012 -<br />
Ne<strong>de</strong>rlandse<br />
http://www.vng.nl/smart<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
site.dws?id=116443<br />
Verschoor, S. Frau<strong>de</strong> met studiebeurs snoeihard aangepakt http://www.bnr.nl/topic/<br />
Personal_Finance/81837<br />
6-1209/frau<strong>de</strong>-metstudiebeurs-snoeihardaangepakt<br />
Wett<strong>en</strong>.Overheid.nl Wet GBA http://wett<strong>en</strong>.overheid.nl<br />
/BWBR0006723/<br />
58
ZENC Aard <strong>en</strong> om<strong>van</strong>g sam<strong>en</strong>loop problematiek<br />
‘vertrokk<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d waarhe<strong>en</strong>’<br />
Hoofdstuk1/Artikel3/geldi<br />
gheidsdatum_13-07-<br />
2010<br />
Concept versie<br />
59
App<strong>en</strong>dix B: Bronn<strong>en</strong> / geïnterview<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Organisatie Geinterview<strong>de</strong> person<strong>en</strong><br />
Ag<strong>en</strong>tschap BPR, project RNI, programma<br />
mGBA<br />
T. <strong>van</strong> Egmond<br />
H. Lapidaire<br />
R. Lucieer<br />
F. Rijkers<br />
E. Verweij<br />
R. Zijlstra<br />
Project ‘Schoon Schip’ E. Lubberding, DPG geme<strong>en</strong>te Amsterdam<br />
Belastingdi<strong>en</strong>st M. <strong>van</strong> Meter<strong>en</strong>, H. Haxe, B. Greverink <strong>en</strong> M. <strong>de</strong><br />
Heij<br />
CAK J. <strong>van</strong> <strong>de</strong>n Burg<br />
CJIB W. Pieters<strong>en</strong><br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> (workshop) I. Wijsman – Geme<strong>en</strong>te Huiz<strong>en</strong><br />
J. Meijer-<strong>de</strong> Groot – Geme<strong>en</strong>te Almere<br />
R. Fox – Geme<strong>en</strong>te Almere<br />
Y. Mol<strong>en</strong>berg – Geme<strong>en</strong>te Utrecht<br />
R. Drinkwaard – Geme<strong>en</strong>te Utrecht<br />
L. <strong>van</strong> <strong>de</strong>r Poel – Geme<strong>en</strong>te Rotterdam<br />
U. Jaddoe – Geme<strong>en</strong>te Rotterdam<br />
R. <strong>van</strong> Gils – Geme<strong>en</strong>te Hilvar<strong>en</strong>beek<br />
Inlichting<strong>en</strong>bureau R. <strong>van</strong> Dam <strong>en</strong> A. Tamminga<br />
Kadaster T. Splithof <strong>en</strong> T. Awater<br />
Ministerie <strong>van</strong> OCW H. Herms<strong>en</strong><br />
RDW G. Stel <strong>en</strong> M. Evers<br />
Stelsel <strong>van</strong> Basisregistraties W. Willems<br />
M. Fuld<br />
U. Pijpker <strong>en</strong> M. Dell<br />
SVB F. Werner, R. Zonneveld, J. Kol<strong>de</strong>rman <strong>en</strong> P.<br />
Burrough<br />
UWV R. H<strong>en</strong>nion, R. Siegerist <strong>en</strong> R. Diemeer<br />
60
App<strong>en</strong>dix C: Begripp<strong>en</strong>lijst<br />
AKW Algem<strong>en</strong>e kin<strong>de</strong>rbijslagwet<br />
ANW Algem<strong>en</strong>e nabestaan<strong>de</strong>nwet<br />
AOW Algem<strong>en</strong>e ou<strong>de</strong>rdomswet<br />
AWR Algem<strong>en</strong>e wet inzake rijksbelasting<strong>en</strong><br />
BD Belastingdi<strong>en</strong>st<br />
BPR Basisregistratie Persoonsgegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> Reisdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
BSN Burgerservic<strong>en</strong>ummer<br />
BRP Basisregistratie Person<strong>en</strong><br />
BZK Ministerie <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijkrelaties<br />
CAK C<strong>en</strong>traal Administratiekantoor<br />
CBS C<strong>en</strong>traal Bureau voor <strong>de</strong> Statistiek<br />
CJIB C<strong>en</strong>traal Justitieel Incassobureau<br />
CVZ College voor Zorgverzekering<strong>en</strong><br />
DGBK Directoraat-G<strong>en</strong>eraal Bestuur <strong>en</strong> Koninkrijkrelaties<br />
DUO Di<strong>en</strong>st Uitvoering On<strong>de</strong>rwijs<br />
EER Europese Economische Ruimte<br />
EU Europese Unie<br />
FRISS Friss Frau<strong>de</strong>- <strong>en</strong> Risicobeheersing<br />
GBA Geme<strong>en</strong>telijke Basisadministratie Persoonsgegev<strong>en</strong>s<br />
GBA-V GBA Verstrekking<strong>en</strong><br />
IDMC IDManagem<strong>en</strong>t C<strong>en</strong>tre<br />
LRD Lan<strong>de</strong>lijk Raadpleegbare Directory<br />
OCW Ministerie <strong>van</strong> On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap<br />
OM Op<strong>en</strong>baar Ministerie<br />
OPS Nationale opsporingsregister<br />
PL Persoonslijst<br />
RDW Rijksdi<strong>en</strong>st voor het Wegverkeer<br />
RNI Registratie Niet-Ingezet<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
SVB Sociale Verzekeringsbank<br />
TMV Terugmeldvoorzi<strong>en</strong>ing<br />
UWV Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekering<strong>en</strong><br />
VOW Vertrokk<strong>en</strong> Onbek<strong>en</strong>d Waarhe<strong>en</strong><br />
WAHV Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschrift<strong>en</strong><br />
WAJONG Wet werk <strong>en</strong> arbeidson<strong>de</strong>rsteuning jonggehandicapt<strong>en</strong><br />
WAO Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering<br />
WIA Wet werk <strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> <strong>naar</strong> arbeidsvermog<strong>en</strong><br />
WMO Wet <strong>maatschappelijke</strong> on<strong>de</strong>rsteuning<br />
WSF2000 Wet studiefinanciering 2000<br />
WTOS Wet tegemoetkoming on<strong>de</strong>rwijsbijdrage <strong>en</strong> schoolkost<strong>en</strong><br />
WW Werkloosheidswetuitkering<br />
WWB Wet werk <strong>en</strong> bijstand<br />
61
App<strong>en</strong>dix D: Overzicht adresafhankelijke regeling<strong>en</strong><br />
Fiscale sector<br />
Wet / regeling Om<strong>van</strong>g<br />
regeling<br />
(indicatief)<br />
X 1000<br />
Algem<strong>en</strong>e wet inzake<br />
rijksbelasting<br />
Algem<strong>en</strong>e wet inzake<br />
rijksbelasting<br />
(hypotheekr<strong>en</strong>teaftre<br />
k)<br />
Inkomst<strong>en</strong> in<br />
2012: 224<br />
Uitgav<strong>en</strong> in<br />
2012: 257,4 106<br />
Last<strong>en</strong>: 10 in<br />
2008 107<br />
Verantwoor<br />
<strong>de</strong>lijke<br />
organisatie<br />
Relev<br />
ant<br />
criter<br />
ium<br />
105<br />
Toelichting<br />
Belastingdi<strong>en</strong>st 1, 2, 3 • Heff<strong>en</strong> belasting<strong>en</strong> afhankelijk <strong>van</strong><br />
leefsituatie (art. 5a partnerregeling)<br />
Belastingdi<strong>en</strong>st 2 • Hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek mag toegepast<br />
wor<strong>de</strong>n op het hoofdverblijf, m<strong>en</strong> moet<br />
daadwerkelijk won<strong>en</strong> op het adres waarvoor<br />
<strong>de</strong> aftrek geldt<br />
Huurtoeslag Last<strong>en</strong>: 48 Belastingdi<strong>en</strong>st 2, 3 • Huurtoeslag afhankelijk <strong>van</strong> woon- <strong>en</strong><br />
leefsituatie (Art. 7 <strong>en</strong> 14 Wet op <strong>de</strong><br />
Huurtoeslag)<br />
Zorgtoeslag Last<strong>en</strong>: 157 Belastingdi<strong>en</strong>st 3 • Toeslag afhankelijk <strong>van</strong> leefsituatie<br />
Geme<strong>en</strong>telijke<br />
belasting<strong>en</strong><br />
Veiligheid & Justitie<br />
Wet / regeling Om<strong>van</strong>g<br />
regeling<br />
(indicatief)<br />
Algem<strong>en</strong>e Politiewet<br />
/ Wetboek <strong>van</strong><br />
Strafvor<strong>de</strong>ring / Wet<br />
politiegegev<strong>en</strong>s<br />
124 108 Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> 2, 3 • Heffing geme<strong>en</strong>telijke belasting<strong>en</strong><br />
Verantwoor<br />
<strong>de</strong>lijke<br />
organisatie<br />
Relev<br />
ant<br />
criter<br />
ium<br />
109<br />
Toelichting<br />
N.v.t. Politie 2 • bevraging<strong>en</strong> in het ka<strong>de</strong>r uitvoering<br />
politietaak (oa. artikel 4, art. 38b <strong>en</strong> 48b<br />
Politiewet, artikel 8 Wet politiegegev<strong>en</strong>s)<br />
105<br />
1) is e<strong>en</strong> persoon wel of <strong>niet</strong> (tij<strong>de</strong>lijk) ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland; 2) woont <strong>de</strong> persoon daadwerkelijk op het<br />
opgegev<strong>en</strong> adres; 3) in welke sam<strong>en</strong>levingsvorm woont <strong>de</strong> persoon (bijv. alle<strong>en</strong>staand of sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d).<br />
106<br />
Miljo<strong>en</strong><strong>en</strong>nota 2012, p. 2 <strong>en</strong> 3, geraadpleegd via<br />
http://www.prinsjesdag2012.nl/pd09_sites/objects/ad7/32k/ff3e1621db717485fa6f540b0e06b/miljo<strong>en</strong><strong>en</strong>nota.p<br />
df op 26 september 2012.<br />
107<br />
http://www.cbs.nl/nl-NL/m<strong>en</strong>u/themas/bevolking/publicaties/artikel<strong>en</strong>/archief/2011/2011-3517-wm.htm,<br />
geraadpleegd op 26 september 2012.<br />
108<br />
Uit het interview met <strong>de</strong> Inlichting<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st is <strong>naar</strong> vor<strong>en</strong> gekom<strong>en</strong> dat 500.000 tot 600.000 m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> jaarlijks<br />
kwijtschelding <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke belasting<strong>en</strong> aanvrag<strong>en</strong> bij hun geme<strong>en</strong>te. In 60% <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> wordt<br />
<strong>de</strong> aanvraag gehonoreerd. Het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> bedrag ligt tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> €350 <strong>en</strong> €400 per jaar. Voor <strong>de</strong>ze berek<strong>en</strong>ing<br />
is uitgegaan <strong>van</strong> e<strong>en</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> <strong>van</strong> 550.000 aanvrag<strong>en</strong>, waar<strong>van</strong> 60% wordt goedgekeurd. Het gaat dan om<br />
330.000 goedgekeur<strong>de</strong> aanvrag<strong>en</strong>. Stel dat het bedrag <strong>van</strong> <strong>de</strong> kwijtschelding gemid<strong>de</strong>ld g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> €375 is, dan<br />
gaat het om e<strong>en</strong> totaalbedrag <strong>van</strong> 330.000 x 375 = €123.750.000 dat jaarlijks wordt kwijtgeschol<strong>de</strong>n.<br />
109<br />
1) is e<strong>en</strong> persoon wel of <strong>niet</strong> (tij<strong>de</strong>lijk) ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland; 2) woont <strong>de</strong> persoon daadwerkelijk op het<br />
opgegev<strong>en</strong> adres; 3) in welke sam<strong>en</strong>levingsvorm woont <strong>de</strong> persoon (bijv. alle<strong>en</strong>staand of sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d)<br />
62
Wet<br />
i<strong>de</strong>ntiteitsvaststelling<br />
verdacht<strong>en</strong>,<br />
veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong>n <strong>en</strong><br />
getuig<strong>en</strong> (WIVVG)<br />
Wetboek <strong>van</strong><br />
strafrecht, Algem<strong>en</strong>e<br />
wet bestuursrecht,<br />
overig<br />
N.v.t. Justitie (OM) 2 • Vaststell<strong>en</strong> woon- cq verblijfplaats<br />
verdacht<strong>en</strong> & getuig<strong>en</strong> (Art. I, VI VII, VIII<br />
<strong>en</strong> X)<br />
CJIB 2 • Inn<strong>en</strong> boetes, ontneming we<strong>de</strong>rrechtelijk<br />
verkreg<strong>en</strong> voor<strong>de</strong>el etc. (algeme<strong>en</strong>)<br />
Weg<strong>en</strong> verkeerswet /<br />
Wet<br />
Administratiefrechteli<br />
jke Handhaving<br />
Verkeersvoorschrifte<br />
n<br />
100 tot 120 110 CJIB 2 • Inn<strong>en</strong> verkeersboetes<br />
Weg<strong>en</strong>verkeerswet N.v.t. RDW 2 • T<strong>en</strong>aamstelling voertuig (Art. 42)<br />
Paspoortwet N.v.t. Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> 1, 2 • Uitgifte rijbewijs (Art. 107)<br />
• Uitgifte paspoort<br />
Sociale zekerheid<br />
Wet / regeling Om<strong>van</strong>g<br />
regeling<br />
(indicatief)<br />
X miljo<strong>en</strong><br />
Algem<strong>en</strong>e<br />
kin<strong>de</strong>rbijslagwet<br />
Algem<strong>en</strong>e<br />
nabestaan<strong>de</strong>nwet<br />
Last<strong>en</strong>: 3.346<br />
Uitvoering: 71<br />
Last<strong>en</strong>: 1.040<br />
Uitvoering: 20<br />
Verantwoor<br />
<strong>de</strong>lijke<br />
organisatie<br />
SVB 1<br />
Relev<br />
ant<br />
criter<br />
ium<br />
111<br />
Toelichting<br />
• Over het algeme<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> recht op<br />
kin<strong>de</strong>rbijslag indi<strong>en</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
woonachtig (Art. 7c)<br />
SVB 1, 3 •Over het algeme<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> recht op<br />
nabestaan<strong>de</strong>nuitkering indi<strong>en</strong> nabestaan<strong>de</strong><br />
t<strong>en</strong> tij<strong>de</strong> <strong>van</strong> overlij<strong>de</strong>n <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
woonachtig was (Art. 32a)<br />
• Ge<strong>en</strong> recht meer op<br />
nabestaan<strong>de</strong>nuitkering indi<strong>en</strong> woonsituatie<br />
veran<strong>de</strong>rt (sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>) (Art. 16)<br />
110<br />
Bron: Interview Inlichting<strong>en</strong>bureau. In 2011 ging het om 9,7 miljo<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>, in 2010 om 10,9 miljo<strong>en</strong> zak<strong>en</strong>.<br />
Bron: Cijferbijlage jaarbericht C<strong>en</strong>traal Justitieel Incassobureau 2011, via:<br />
http://jaarbericht2011.cjib.nl/pagina/k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong>.<br />
111<br />
1) is e<strong>en</strong> persoon wel of <strong>niet</strong> (tij<strong>de</strong>lijk) ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland; 2) woont <strong>de</strong> persoon daadwerkelijk op het<br />
opgegev<strong>en</strong> adres; 3) in welke sam<strong>en</strong>levingsvorm woont <strong>de</strong> persoon (bijv. alle<strong>en</strong>staand of sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d)<br />
63
Algem<strong>en</strong>e<br />
Ou<strong>de</strong>rdomswet<br />
Last<strong>en</strong>: 29.995<br />
Uitvoering: 118<br />
AIO Last<strong>en</strong>: 212<br />
Uitvoering: 14<br />
WWB (Wet werk <strong>en</strong><br />
bijstand)<br />
WIA 114 Last<strong>en</strong>: 2.125<br />
Uitvoering: 271<br />
WW Last<strong>en</strong>: 5.418<br />
Uitvoering: 953<br />
WAO Last<strong>en</strong>: 7.809<br />
Uitvoering: 158<br />
Ziektewet Last<strong>en</strong>: 1.820<br />
Uitvoering: 285<br />
Toeslag<strong>en</strong>wet Last<strong>en</strong>: 443<br />
Uitvoering: -<br />
Gezondheidszorg<br />
Wet / regeling Om<strong>van</strong>g<br />
regeling<br />
(indicatief)<br />
X miljo<strong>en</strong><br />
Regeling<br />
tegemoetkoming<br />
ou<strong>de</strong>rs <strong>van</strong><br />
thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
gehandicapte<br />
SVB 1, 2, 3 • An<strong>de</strong>re uitkering bij sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d of<br />
alle<strong>en</strong>staand (hoofdverblijf) (Art. 9)<br />
• Ge<strong>en</strong> opbouw AOW in buit<strong>en</strong>land (Art. 8a)<br />
• Hoogte AOW afhankelijk <strong>van</strong> duur verblijf<br />
in buit<strong>en</strong>land 112 (Art. 8a)<br />
SVB 2 • Uitkering afhankelijk <strong>van</strong> inkom<strong>en</strong> (<strong>en</strong><br />
daarmee <strong>van</strong> leefsituatie)<br />
Last<strong>en</strong>: UWV 113 /GSD 2,3 • Bijstand afhankelijk <strong>van</strong> woon- <strong>en</strong><br />
leefsituatie (Art. 26 <strong>en</strong> 27)<br />
Last<strong>en</strong>: 34<br />
Uitvoering: 1<br />
UWV 1, 2 • Bij verhuizing <strong>naar</strong> buit<strong>en</strong>land soms ge<strong>en</strong><br />
recht op uitkering (Art. 43 <strong>en</strong> 45)<br />
UWV 1, 2 • Uitkering tot maximaal 3 maan<strong>de</strong>n na<br />
vertrek <strong>naar</strong> buit<strong>en</strong>land<br />
• Ge<strong>en</strong> opbouw WW recht<strong>en</strong> in buit<strong>en</strong>land<br />
(Art. 19 lid 1 sub e)<br />
UWV 1, 2 • Wie in het buit<strong>en</strong>land werkt wordt soms<br />
<strong>niet</strong> als werknemer beschouwd (art. 3)<br />
UWV 1, 2 • Over het algeme<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> recht op<br />
kin<strong>de</strong>rbijslag indi<strong>en</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
woonachtig (Art. 7c)<br />
UWV 1, 2 Uitkering bijgesteld als (e<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> )<br />
ou<strong>de</strong>r(s) in buit<strong>en</strong>land woont (Artikel 1.6)<br />
Verantwoor<br />
<strong>de</strong>lijke<br />
organisatie<br />
Relev<br />
ant<br />
criter<br />
ium<br />
115<br />
Toelichting<br />
SVB 3 • Ge<strong>en</strong> recht meer op toeslag indi<strong>en</strong> kind<br />
<strong>niet</strong> meer thuiswon<strong>en</strong>d is (Art. 4 lid 1)<br />
112<br />
Jaarverslag Sociale Verzekeringsbank 2011, p.15<br />
113<br />
Enkel <strong>de</strong> bijstandsregeling is gekoppeld/afhankelijk <strong>van</strong> <strong>de</strong> woon- <strong>en</strong> leefsituatie in <strong>de</strong> GBA. De overige<br />
regeling<strong>en</strong> zijn primair persoonsgebon<strong>de</strong>n <strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n <strong>niet</strong> gecontroleerd in <strong>de</strong> GBA. UWV houdt e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong><br />
registratie bij <strong>van</strong> woon- <strong>en</strong> correspon<strong>de</strong>ntieadress<strong>en</strong>.<br />
114<br />
In het UWV Jaarverslag 2011 wordt on<strong>de</strong>rscheid gemaakt tuss<strong>en</strong> WIA – IVA <strong>en</strong> WIA – WGA. Voor het gemak<br />
zijn in <strong>de</strong>ze tabel <strong>de</strong> totale last<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> WIA opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> is het on<strong>de</strong>rscheid <strong>niet</strong> gemaakt.<br />
115<br />
1) is e<strong>en</strong> persoon wel of <strong>niet</strong> (tij<strong>de</strong>lijk) ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland; 2) woont <strong>de</strong> persoon daadwerkelijk op het<br />
opgegev<strong>en</strong> adres; 3) in welke sam<strong>en</strong>levingsvorm woont <strong>de</strong> persoon (bijv. alle<strong>en</strong>staand of sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d)<br />
64
kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> (TOG)<br />
Wet<br />
<strong>maatschappelijke</strong><br />
on<strong>de</strong>rsteuning<br />
(Wmo)<br />
Eig<strong>en</strong><br />
bijdrage<br />
Zorg met<br />
verblijf<br />
Eig<strong>en</strong><br />
bijdrage<br />
Zorg zon<strong>de</strong>r<br />
verblijf<br />
On<strong>de</strong>rwijs<br />
Wet / regeling Om<strong>van</strong>g<br />
regeling<br />
(indicatief)<br />
X miljo<strong>en</strong><br />
Wet<br />
Studiefinanciering<br />
2000 (WSF2000)<br />
Wet tegemoetkoming<br />
on<strong>de</strong>rwijsbijdrage <strong>en</strong><br />
schoolkost<strong>en</strong> (WTOS)<br />
Les – <strong>en</strong><br />
cursusgeldwet (LCW)<br />
P<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
Wet / regeling Om<strong>van</strong>g<br />
regeling<br />
(indicatief)<br />
X miljo<strong>en</strong><br />
Wet <strong>van</strong> 7 <strong>de</strong>cember<br />
2006 hou<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
regels betreff<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
(P<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>wet)<br />
Omzet: 350 CAK 3 • Eig<strong>en</strong> bijdrage <strong>en</strong> financiële<br />
tegemoetkoming<strong>en</strong> afhankelijk <strong>van</strong><br />
leefsituatie<br />
Verantwoor<br />
<strong>de</strong>lijke<br />
organisatie<br />
Relev<br />
ant<br />
criter<br />
ium<br />
116<br />
Toelichting<br />
Last<strong>en</strong>: 4.000 DUO 2 • Toelage afhankelijk <strong>van</strong> woonsituatie. 117<br />
(Art. 1.5 <strong>en</strong> 3.18 (overzicht normbedrag<strong>en</strong>)<br />
Last<strong>en</strong>: 130 DUO 2 • Toelage afhankelijk <strong>van</strong> woonsituatie. 118<br />
(Art. 1.5 <strong>en</strong> 3.18 (overzicht normbedrag<strong>en</strong>)<br />
Bat<strong>en</strong>: 264 DUO 2 • Voor het inn<strong>en</strong> <strong>van</strong> les- <strong>en</strong> cursusgeld is<br />
e<strong>en</strong> adresafhankelijkheid. (Art. 4 lid 4 LCW<br />
jo. Art. 9 Uitvoeringsbesluit LCW.)<br />
Verantwoor<br />
<strong>de</strong>lijke<br />
organisatie<br />
P<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>fondse<br />
n<br />
Relev<br />
ant<br />
criter<br />
ium<br />
Toelichting<br />
P<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r mag adres bij GBA<br />
opvrag<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> laatst bek<strong>en</strong><strong>de</strong> adres <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>elnemer onjuist blijkt te zijn (Art. 50)<br />
116 1) is e<strong>en</strong> persoon wel of <strong>niet</strong> (tij<strong>de</strong>lijk) ingezet<strong>en</strong>e <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland; 2) woont <strong>de</strong> persoon daadwerkelijk op het<br />
opgegev<strong>en</strong> adres; 3) in welke sam<strong>en</strong>levingsvorm woont <strong>de</strong> persoon (bijv. alle<strong>en</strong>staand of sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d)<br />
117 Jaarverslag <strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap 2010 via:<br />
http://www.rijksbegroting.nl/2010/verantwoording/jaarverslag,kst156090_29.html.<br />
118 Jaarverslag <strong>van</strong> het Ministerie <strong>van</strong> On<strong>de</strong>rwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap 2010 via:<br />
http://www.rijksbegroting.nl/2010/verantwoording/jaarverslag,kst156090_29.html.<br />
65
App<strong>en</strong>dix E: Adresafhankelijke regeling<strong>en</strong> per artikel<br />
Algem<strong>en</strong>e wet inzake Rijksbelasting<strong>en</strong><br />
Art.<br />
5a<br />
1. Als partner wordt aangemerkt:<br />
a. <strong>de</strong> echtg<strong>en</strong>oot;<br />
b. <strong>de</strong> ongehuw<strong>de</strong> meer<strong>de</strong>rjarige persoon waarmee <strong>de</strong> ongehuw<strong>de</strong> meer<strong>de</strong>rjarige belastingplichtige e<strong>en</strong><br />
notarieel sam<strong>en</strong>levingscontract is aangegaan <strong>en</strong> met wie hij staat ingeschrev<strong>en</strong> op hetzelf<strong>de</strong> woonadres in <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s of e<strong>en</strong> daarmee <strong>naar</strong> aard <strong>en</strong> strekking overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
administratie buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland.<br />
2. Deg<strong>en</strong>e die ingevolge het eerste lid voor e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> het kal<strong>en</strong><strong>de</strong>rjaar als partner wordt aangemerkt,<br />
wordt ook als partner aangemerkt in <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re perio<strong>de</strong>n <strong>van</strong> het kal<strong>en</strong><strong>de</strong>rjaar, voor zover hij in die perio<strong>de</strong>n<br />
op hetzelf<strong>de</strong> woonadres als <strong>de</strong> belastingplichtige staat ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie<br />
persoonsgegev<strong>en</strong>s of e<strong>en</strong> daarmee <strong>naar</strong> aard <strong>en</strong> strekking overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong><strong>de</strong> administratie buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland.<br />
3. Voor <strong>de</strong> toepassing <strong>van</strong> het eerste lid wordt e<strong>en</strong> persoon die <strong>van</strong> tafel <strong>en</strong> bed is geschei<strong>de</strong>n, aangemerkt<br />
als ongehuwd. Bij ministeriële regeling kunn<strong>en</strong> na<strong>de</strong>re regels wor<strong>de</strong>n gesteld t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitvoering<br />
<strong>van</strong> dit lid.<br />
4. In afwijking <strong>van</strong> het eerste lid wordt e<strong>en</strong> persoon <strong>niet</strong> meer als partner aangemerkt ingeval:<br />
a. e<strong>en</strong> verzoek, zoals bedoeld in artikel 150, respectievelijk 169 <strong>van</strong> Boek 1 <strong>van</strong> het Burgerlijk Wetboek tot<br />
echtscheiding, respectievelijk tot scheiding <strong>van</strong> tafel <strong>en</strong> bed is ingedi<strong>en</strong>d, <strong>en</strong><br />
b. hij <strong>niet</strong> meer op hetzelf<strong>de</strong> woonadres in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s of e<strong>en</strong><br />
daarmee <strong>naar</strong> aard <strong>en</strong> strekking overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong><strong>de</strong> administratie buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland staat ingeschrev<strong>en</strong> als <strong>de</strong><br />
belastingplichtige.<br />
5. E<strong>en</strong> persoon kan op <strong>en</strong>ig mom<strong>en</strong>t slechts één partner hebb<strong>en</strong>. Ingeval e<strong>en</strong> persoon meer dan één<br />
echtg<strong>en</strong>oot heeft, wordt alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> echtg<strong>en</strong>oot uit <strong>de</strong> oudste verbint<strong>en</strong>is als partner aangemerkt. Bij meer dan<br />
één notarieel sam<strong>en</strong>levingscontract, wordt alle<strong>en</strong> het oudste sam<strong>en</strong>levingscontract in aanmerking g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> notarieel sam<strong>en</strong>levingscontract met meer dan één persoon, wordt <strong>niet</strong> in aanmerking g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
6. Bij ministeriële regeling kunn<strong>en</strong> regels wor<strong>de</strong>n gesteld op basis waar<strong>van</strong> iemand die <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
woont, geacht wordt op zijn woonadres te zijn ingeschrev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> <strong>naar</strong> aard <strong>en</strong> strekking met <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong><strong>de</strong> administratie buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland.<br />
7. Person<strong>en</strong> die partners war<strong>en</strong> op grond <strong>van</strong> het eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el b, blijv<strong>en</strong> als partners aangemerkt<br />
nadat <strong>de</strong> in dat on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el bedoel<strong>de</strong> inschrijving op hetzelf<strong>de</strong> woonadres <strong>niet</strong> langer mogelijk is als gevolg<br />
<strong>van</strong> opname in e<strong>en</strong> verpleeghuis of verzorgingshuis <strong>van</strong>wege medische re<strong>de</strong>n<strong>en</strong> of ou<strong>de</strong>rdom <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
h<strong>en</strong>, zolang na het ein<strong>de</strong> <strong>van</strong> die inschrijving op hetzelf<strong>de</strong> woonadres t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> ge<strong>en</strong> <strong>van</strong> bei<strong>de</strong>n e<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong>r<strong>de</strong> persoon als partner wordt aangemerkt. De eerste volzin vindt ge<strong>en</strong> toepassing meer indi<strong>en</strong> één <strong>van</strong><br />
bei<strong>de</strong>n door mid<strong>de</strong>l <strong>van</strong> e<strong>en</strong> schriftelijke k<strong>en</strong>nisgeving aan <strong>de</strong> inspecteur laat wet<strong>en</strong> dat zij <strong>niet</strong> langer als<br />
partners will<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n aangemerkt. Bij ministeriële regeling kunn<strong>en</strong> na<strong>de</strong>re regels wor<strong>de</strong>n gesteld t<strong>en</strong><br />
behoeve <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> dit lid.<br />
Wet op <strong>de</strong> Huurtoeslag 2012<br />
Art.<br />
7<br />
Art.<br />
9<br />
Art.<br />
14<br />
1.Het recht op <strong>en</strong> <strong>de</strong> hoogte <strong>van</strong> <strong>de</strong> huurtoeslag is afhankelijk <strong>van</strong> <strong>de</strong> draagkracht, waaron<strong>de</strong>r begrep<strong>en</strong> het<br />
vermog<strong>en</strong>, <strong>van</strong> <strong>de</strong> huur<strong>de</strong>r, di<strong>en</strong>s partner <strong>en</strong> <strong>de</strong> me<strong>de</strong>bewoners.<br />
2.T<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bepaal<strong>de</strong> woning kan slechts aan één huur<strong>de</strong>r e<strong>en</strong> huurtoeslag wor<strong>de</strong>n toegek<strong>en</strong>d.<br />
E<strong>en</strong> huurtoeslag wordt slechts toegek<strong>en</strong>d:<br />
a. als <strong>de</strong> huur<strong>de</strong>r, di<strong>en</strong>s partner alsme<strong>de</strong> <strong>de</strong>g<strong>en</strong><strong>en</strong> die me<strong>de</strong>bewoner <strong>van</strong> <strong>de</strong> woning zijn, op het adres <strong>van</strong><br />
die woning zijn ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s;<br />
b. als op dat adres ge<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re person<strong>en</strong> staan ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie<br />
persoonsgegev<strong>en</strong>s, behou<strong>de</strong>ns ev<strong>en</strong>tueel e<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rhuur<strong>de</strong>r <strong>en</strong> person<strong>en</strong> die behor<strong>en</strong> tot di<strong>en</strong>s huishou<strong>de</strong>n.<br />
1. Het norminkom<strong>en</strong> bedraagt:<br />
a. € 22 025 bij e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>persoonshuishou<strong>de</strong>n;;<br />
b. € 29 900 bij e<strong>en</strong> meerpersoonshuishou<strong>de</strong>n;<br />
c. € 19 605,36 bij e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>persoonsou<strong>de</strong>r<strong>en</strong>huishou<strong>de</strong>n;;<br />
d. € 25 952,71 bij e<strong>en</strong> meerpersoonsou<strong>de</strong>r<strong>en</strong>huishou<strong>de</strong>n.<br />
2. Het norminkom<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> c <strong>en</strong> d, wordt vermeer<strong>de</strong>rd met het bedrag <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> tegemoetkoming, bedoeld in artikel 3 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet mogelijkheid koopkrachttegemoetkoming ou<strong>de</strong>re<br />
belastingplichtig<strong>en</strong>, per kal<strong>en</strong><strong>de</strong>rjaar, zoals dat bedrag <strong>naar</strong> re<strong>de</strong>lijke verwachting in het berek<strong>en</strong>ingsjaar zal<br />
lui<strong>de</strong>n, on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>nlijk twee maal dat bedrag, <strong>en</strong> ver<strong>de</strong>r vermeer<strong>de</strong>rd met € 665 on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>nlijk € 1<br />
66
462.<br />
3. Ge<strong>en</strong> huurtoeslag wordt toegek<strong>en</strong>d als het rek<strong>en</strong>inkom<strong>en</strong> meer bedraagt dan:<br />
a. het norminkom<strong>en</strong>, bedoeld in het eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> a of b, of<br />
b. <strong>de</strong> som <strong>van</strong> <strong>de</strong> bedrag<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> c of d, <strong>en</strong> bedoeld in het twee<strong>de</strong> lid.<br />
4. De in het eerste lid g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> bedrag<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n met ingang <strong>van</strong> 1 januari <strong>van</strong> elk jaar gewijzigd<br />
overe<strong>en</strong>komstig artikel 27.<br />
Politiewet<br />
Art.<br />
38b<br />
Art.<br />
48b<br />
1. Het Korps lan<strong>de</strong>lijke politiedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> registreert gegev<strong>en</strong>s voor door Onze Ministers <strong>van</strong> Justitie <strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties te bepal<strong>en</strong> doelein<strong>de</strong>n <strong>en</strong> door h<strong>en</strong> te bepal<strong>en</strong> categorieën dan wel<br />
in door h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> wettelijk geregel<strong>de</strong> registers <strong>en</strong> verstrekt <strong>de</strong>ze gegev<strong>en</strong>s aan door h<strong>en</strong> aan te<br />
wijz<strong>en</strong> person<strong>en</strong> <strong>en</strong> instanties, onvermin<strong>de</strong>rd het bepaal<strong>de</strong> bij of kracht<strong>en</strong>s <strong>de</strong> Wet politiegegev<strong>en</strong>s.<br />
2. Onze Ministers <strong>van</strong> Justitie <strong>en</strong> <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties kunn<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong> dat in door<br />
h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> registers ge<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re dan <strong>de</strong> in het eerste lid bedoel<strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n geregistreerd <strong>en</strong><br />
dat door h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> categorieën <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s in ge<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re dan door h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> registers<br />
wor<strong>de</strong>n geregistreerd.<br />
3. Onze Ministers <strong>van</strong> Justitie <strong>en</strong> <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties kunn<strong>en</strong> regels gev<strong>en</strong> over <strong>de</strong><br />
wijze waarop <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s, bedoeld in het eerste lid, wor<strong>de</strong>n geregistreerd, verwij<strong>de</strong>rd dan wel verstrekt <strong>en</strong><br />
op welke wijze bestandsvergelijking met die gegev<strong>en</strong>s plaatsvindt.<br />
4. Onze Minister <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties kan ter uitvoering <strong>van</strong> het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid na<strong>de</strong>re<br />
regels gev<strong>en</strong> over <strong>de</strong> schrijfwijze, classificatie of co<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> bericht<strong>en</strong>.<br />
1. Het regionale politiekorps registreert gegev<strong>en</strong>s voor door Onze Ministers <strong>van</strong> Justitie <strong>en</strong> <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse<br />
Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties te bepal<strong>en</strong> doelein<strong>de</strong>n <strong>en</strong> door h<strong>en</strong> te bepal<strong>en</strong> categorieën dan wel in door h<strong>en</strong><br />
aan te wijz<strong>en</strong> wettelijk geregel<strong>de</strong> registers <strong>en</strong> verstrekt <strong>de</strong>ze gegev<strong>en</strong>s aan door h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> person<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> instanties, onvermin<strong>de</strong>rd het bepaal<strong>de</strong> bij of kracht<strong>en</strong>s <strong>de</strong> Wet politiegegev<strong>en</strong>s.<br />
2. Onze Ministers <strong>van</strong> Justitie <strong>en</strong> <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties kunn<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong> dat in door<br />
h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> registers ge<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re dan <strong>de</strong> in het eerste lid bedoel<strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n geregistreerd <strong>en</strong><br />
dat door h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> categorieën <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s in ge<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re dan door h<strong>en</strong> aan te wijz<strong>en</strong> registers<br />
wor<strong>de</strong>n geregistreerd.<br />
3. Onze Ministers <strong>van</strong> Justitie <strong>en</strong> <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties kunn<strong>en</strong> regels gev<strong>en</strong> over <strong>de</strong><br />
wijze waarop <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s, bedoeld in het eerste lid, wor<strong>de</strong>n geregistreerd, verwij<strong>de</strong>rd dan wel verstrekt <strong>en</strong><br />
op welke wijze bestandsvergelijking met die gegev<strong>en</strong>s plaatsvindt.<br />
4. Onze Minister <strong>van</strong> Binn<strong>en</strong>landse Zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> Koninkrijksrelaties kan ter uitvoering <strong>van</strong> het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid na<strong>de</strong>re<br />
regels gev<strong>en</strong> over <strong>de</strong> schrijfwijze, classificatie of co<strong>de</strong>ring <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>stelling <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> bericht<strong>en</strong>.<br />
Wet politiegegev<strong>en</strong>s<br />
Art.<br />
8<br />
1. Politiegegev<strong>en</strong>s kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n verwerkt met het oog op <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> dagelijkse politietaak<br />
gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> e<strong>en</strong> perio<strong>de</strong> <strong>van</strong> één jaar na <strong>de</strong> datum <strong>van</strong> <strong>de</strong> eerste verwerking.<br />
2. Voor zover dat noodzakelijk is met het oog op <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> dagelijkse politietaak kunn<strong>en</strong><br />
politiegegev<strong>en</strong>s t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> <strong>de</strong> in het eerste lid g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> termijn is verstrek<strong>en</strong> geautomatiseerd<br />
wor<strong>de</strong>n vergelek<strong>en</strong> met politiegegev<strong>en</strong>s die wor<strong>de</strong>n verwerkt op grond <strong>van</strong> het eerste lid t<strong>en</strong>ein<strong>de</strong> vast te<br />
stell<strong>en</strong> of verban<strong>de</strong>n bestaan tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s. De gerelateer<strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s kunn<strong>en</strong> ver<strong>de</strong>r<br />
wor<strong>de</strong>n verwerkt met het oog op <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> dagelijkse politietaak.<br />
3. Voor zover dat noodzakelijk is met het oog op <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> dagelijkse politietaak kunn<strong>en</strong><br />
politiegegev<strong>en</strong>s t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> waar<strong>van</strong> <strong>de</strong> in het eerste lid g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> termijn is verstrek<strong>en</strong> in combinatie met<br />
elkaar wor<strong>de</strong>n verwerkt t<strong>en</strong>ein<strong>de</strong> vast te stell<strong>en</strong> of verban<strong>de</strong>n bestaan tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s.<br />
Indi<strong>en</strong> zulke verban<strong>de</strong>n bestaan kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong> gerelateer<strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s ver<strong>de</strong>r wor<strong>de</strong>n verwerkt met het oog op<br />
<strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> politietaak.<br />
4. Politiegegev<strong>en</strong>s, die wor<strong>de</strong>n verwerkt op grond <strong>van</strong> het eerste, twee<strong>de</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, kunn<strong>en</strong> ter<br />
beschikking wor<strong>de</strong>n gesteld voor ver<strong>de</strong>re verwerking op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> artikel<strong>en</strong> 9, 10 <strong>en</strong> 12.<br />
5. Bij of kracht<strong>en</strong>s algem<strong>en</strong>e maatregel <strong>van</strong> bestuur kunn<strong>en</strong> regels wor<strong>de</strong>n gesteld over <strong>de</strong> categorieën <strong>van</strong><br />
gegev<strong>en</strong>s op basis waar<strong>van</strong> politiegegev<strong>en</strong>s vergelek<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n.<br />
6. De politiegegev<strong>en</strong>s, die zijn verwerkt op grond <strong>van</strong> het eerste, twee<strong>de</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, wor<strong>de</strong>n ver<strong>niet</strong>igd<br />
zodra zij <strong>niet</strong> langer noodzakelijk zijn voor <strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> <strong>de</strong> dagelijkse politietaak <strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n in ie<strong>de</strong>r<br />
geval uiterlijk vijf jaar na <strong>de</strong> datum <strong>van</strong> eerste verwerking verwij<strong>de</strong>rd.<br />
Weg<strong>en</strong>verkeerswet<br />
Art.<br />
42<br />
1. Er is e<strong>en</strong> k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>register. Dit register is e<strong>en</strong> basisregistratie.<br />
2. De Di<strong>en</strong>st Wegverkeer is <strong>de</strong> beheer<strong>de</strong>r <strong>van</strong> het k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>register <strong>en</strong> verantwoor<strong>de</strong>lijke als bedoeld in <strong>de</strong><br />
Wet bescherming persoonsgegev<strong>en</strong>s.<br />
3. In het k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>register verwerkt <strong>de</strong> Di<strong>en</strong>st Wegverkeer gegev<strong>en</strong>s omtr<strong>en</strong>t motorrijtuig<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
aanhangwag<strong>en</strong>s waarvoor e<strong>en</strong> k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong> is opgegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> t<strong>en</strong>aamstelling <strong>van</strong> die k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>s, alsme<strong>de</strong><br />
omtr<strong>en</strong>t an<strong>de</strong>re motorrijtuig<strong>en</strong> <strong>en</strong> aanhangwag<strong>en</strong>s.<br />
4. Het verzamel<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s, bedoeld in het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, geschiedt voor <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> doelein<strong>de</strong>n:<br />
a. voor e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> het bepaal<strong>de</strong> bij of kracht<strong>en</strong>s <strong>de</strong>ze wet <strong>en</strong> voor <strong>de</strong> handhaving <strong>van</strong> <strong>de</strong> bij of<br />
kracht<strong>en</strong>s <strong>de</strong>ze wet gestel<strong>de</strong> voorschrift<strong>en</strong>,<br />
b. voor e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> uitvoering <strong>van</strong> het bepaal<strong>de</strong> bij of kracht<strong>en</strong>s <strong>de</strong> Wet op <strong>de</strong> motorrijtuig<strong>en</strong>belasting 1994,<br />
67
Art.<br />
107<br />
<strong>de</strong> Wet op <strong>de</strong> belasting <strong>van</strong> person<strong>en</strong>auto’s <strong>en</strong> motorrijwiel<strong>en</strong> 1992, <strong>de</strong> Wet belasting zware motorrijtuig<strong>en</strong>,<br />
<strong>de</strong> Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuig<strong>en</strong>, <strong>de</strong> Wet bereikbaarheid <strong>en</strong> mobiliteit, dan wel an<strong>de</strong>re<br />
wettelijke regeling<strong>en</strong> t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> motorrijtuig<strong>en</strong> of aanhangwag<strong>en</strong>s <strong>en</strong> voor <strong>de</strong> handhaving <strong>van</strong> het<br />
bepaal<strong>de</strong> bij of kracht<strong>en</strong>s die wettelijke regeling<strong>en</strong>, <strong>en</strong><br />
c. om overheidsorgan<strong>en</strong> te voorzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> gegev<strong>en</strong>s uit het k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>register voor zover zij aangev<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze<br />
gegev<strong>en</strong>s nodig te hebb<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> hun publieke taak.<br />
5. De Di<strong>en</strong>st Wegverkeer mag strafrechtelijke persoonsgegev<strong>en</strong>s <strong>en</strong> persoonsgegev<strong>en</strong>s ter vaststelling <strong>van</strong><br />
mogelijk strafbaar gedrag verwerk<strong>en</strong> voor zover dit verband houdt met <strong>de</strong> in het vier<strong>de</strong> lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> a <strong>en</strong><br />
b, g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> doelein<strong>de</strong>n.<br />
6. Bij algem<strong>en</strong>e maatregel <strong>van</strong> bestuur wor<strong>de</strong>n na<strong>de</strong>re regels vastgesteld omtr<strong>en</strong>t <strong>de</strong> inrichting <strong>en</strong> het<br />
beheer <strong>van</strong> het k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>register.<br />
7. De gegev<strong>en</strong>s omtr<strong>en</strong>t motorrijtuig<strong>en</strong> <strong>en</strong> aanhangwag<strong>en</strong>s die <strong>de</strong> Di<strong>en</strong>st Wegverkeer verwerkt in het<br />
landsbelang, wor<strong>de</strong>n <strong>niet</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in het k<strong>en</strong>tek<strong>en</strong>register<br />
1. Aan <strong>de</strong> bestuur<strong>de</strong>r <strong>van</strong> e<strong>en</strong> motorrijtuig op <strong>de</strong> weg di<strong>en</strong>t door <strong>de</strong> daartoe bevoeg<strong>de</strong> autoriteit e<strong>en</strong> rijbewijs<br />
te zijn afgegev<strong>en</strong> voor het bestur<strong>en</strong> <strong>van</strong> motorrijtuig<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> categorie waartoe dat motorrijtuig behoort.<br />
2. Het rijbewijs di<strong>en</strong>t:<br />
a. te voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> bij ministeriële regeling vastgestel<strong>de</strong> eis<strong>en</strong> inzake inrichting, uitvoering <strong>en</strong> invulling,<br />
b. zijn geldigheid <strong>niet</strong> te hebb<strong>en</strong> verlor<strong>en</strong>, <strong>en</strong><br />
c. behoorlijk leesbaar te zijn.<br />
3. Indi<strong>en</strong> <strong>de</strong> aanvrager als ingezet<strong>en</strong>e is ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>te, wordt het in <strong>de</strong> basisadministratie opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> burgerservic<strong>en</strong>ummer, bedoeld in artikel 1, on<strong>de</strong>r<br />
b, <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet algem<strong>en</strong>e bepaling<strong>en</strong> burgerservic<strong>en</strong>ummer, op <strong>de</strong> bij ministeriële regeling vastgestel<strong>de</strong> wijze<br />
op het rijbewijs vermeld. Indi<strong>en</strong> <strong>de</strong> aanvrager <strong>niet</strong> als ingezet<strong>en</strong>e is ingeschrev<strong>en</strong> in <strong>de</strong> basisadministratie<br />
persoonsgegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te, wordt op het rijbewijs e<strong>en</strong> bij ministeriële regeling vastgestel<strong>de</strong><br />
aanduiding vermeld.<br />
Algem<strong>en</strong>e kin<strong>de</strong>rbijslagwet<br />
Art.<br />
7c<br />
Art.<br />
19a<br />
1. De persoon die tot op <strong>de</strong> dag voor inwerkingtreding <strong>van</strong> <strong>de</strong> wet <strong>van</strong> 22 <strong>de</strong>cember 2005 tot wijziging <strong>van</strong><br />
<strong>en</strong>ige socialeverzekeringswett<strong>en</strong> in verband met <strong>de</strong> beëindiging <strong>van</strong> <strong>de</strong> verzekeringsplicht <strong>van</strong> in het<br />
buit<strong>en</strong>land won<strong>en</strong><strong>de</strong> uitkeringsgerechtig<strong>de</strong>n (Stb. 718) voortgezet verzekerd was op grond <strong>van</strong> artikel 27,<br />
eerste lid, <strong>van</strong> het Besluit uitbreiding <strong>en</strong> beperking kring verzeker<strong>de</strong>n volksverzekering<strong>en</strong> 1999, zoals dat<br />
artikellid op die dag luid<strong>de</strong>, <strong>en</strong> op die dag nog recht op kin<strong>de</strong>rbijslag had, behoudt recht op kin<strong>de</strong>rbijslag,<br />
zolang het jongste kind voor wie <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e voor 31 <strong>de</strong>cember 1999 recht had op kin<strong>de</strong>rbijslag <strong>de</strong> leeftijd<br />
<strong>van</strong> 18 jaar nog <strong>niet</strong> heeft bereikt.<br />
2. Het recht op kin<strong>de</strong>rbijslag, bedoeld in het eerste lid, eindigt, indi<strong>en</strong> hij:<br />
a. <strong>niet</strong> langer e<strong>en</strong> uitkering, p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> of toelage ont<strong>van</strong>gt als bedoeld in artikel 26, eerste lid, <strong>van</strong> het Besluit<br />
uitbreiding <strong>en</strong> beperking kring verzeker<strong>de</strong>n volksverzekering<strong>en</strong> 1999, zoals dat artikellid op 31 <strong>de</strong>cember<br />
1999 luid<strong>de</strong>;<br />
b. buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland arbeid verricht;<br />
d. op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze wet ge<strong>en</strong> recht op kin<strong>de</strong>rbijslag meer bestaat.<br />
1. De Sociale verzekeringsbank schort <strong>de</strong> betaling <strong>van</strong> <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>rbijslag op, indi<strong>en</strong> blijkt dat het door <strong>de</strong><br />
verzeker<strong>de</strong> verstrekte adres <strong>van</strong> hemzelf of <strong>van</strong> zijn kind afwijkt <strong>van</strong> het adres waaron<strong>de</strong>r <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong> of<br />
het kind in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s staat ingeschrev<strong>en</strong>.<br />
Wet kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>g <strong>en</strong> kwaliteitseis<strong>en</strong> peuterspeelzal<strong>en</strong><br />
Art.<br />
1.6<br />
2. E<strong>en</strong> ou<strong>de</strong>r die <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland woont, heeft slechts aanspraak op e<strong>en</strong> kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>gtoeslag indi<strong>en</strong> hij in<br />
e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re lidstaat of Zwitserland woont <strong>en</strong>, daartoe gerechtigd, in Ne<strong>de</strong>rland of op het contin<strong>en</strong>taal plat<br />
arbeid verricht of e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt als bedoeld in het eerste lid, on<strong>de</strong>r c, e, h of i, <strong>en</strong> gebruik maakt<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> in één <strong>van</strong> die on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> bedoel<strong>de</strong> voorzi<strong>en</strong>ing gericht op arbeidsinschakeling.<br />
Algem<strong>en</strong>e nabestaan<strong>de</strong>nwet<br />
Art.<br />
16<br />
Art.<br />
32a<br />
Art.<br />
46b<br />
1. Het recht op nabestaan<strong>de</strong>nuitkering eindigt, indi<strong>en</strong>:<br />
a. <strong>niet</strong> langer aan <strong>de</strong> voorwaar<strong>de</strong>n <strong>van</strong> artikel 14, eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> a <strong>en</strong> b, wordt voldaan, t<strong>en</strong>zij <strong>de</strong><br />
nabestaan<strong>de</strong> is gebor<strong>en</strong> voor 1 januari 1950; of<br />
b. <strong>de</strong> nabestaan<strong>de</strong> in het huwelijk treedt dan wel e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke huishouding gaat voer<strong>en</strong> an<strong>de</strong>rs dan t<strong>en</strong><br />
behoeve <strong>van</strong> <strong>de</strong> verzorging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> hulpbehoev<strong>en</strong><strong>de</strong>; of<br />
c. <strong>de</strong> nabestaan<strong>de</strong> <strong>de</strong> 65-jarige leeftijd bereikt.<br />
1. Ge<strong>en</strong> recht op nabestaan<strong>de</strong>nuitkering ontstaat voor <strong>de</strong> nabestaan<strong>de</strong> indi<strong>en</strong> hij op <strong>de</strong> dag <strong>van</strong> het<br />
overlij<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland woont. Ge<strong>en</strong> recht op halfwez<strong>en</strong>uitkering ontstaat voor <strong>de</strong><br />
nabestaan<strong>de</strong> indi<strong>en</strong> hij of <strong>de</strong> halfwees op <strong>de</strong> dag <strong>van</strong> het overlij<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
woont. Ge<strong>en</strong> recht op wez<strong>en</strong>uitkering ontstaat voor het kind indi<strong>en</strong> het op <strong>de</strong> dag <strong>van</strong> het overlij<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
verzeker<strong>de</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland woont.<br />
1. De Sociale verzekeringsbank schort <strong>de</strong> betaling <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitkering op, indi<strong>en</strong> blijkt dat het door <strong>de</strong><br />
nabestaan<strong>de</strong> verstrekte adres <strong>van</strong> hemzelf of <strong>van</strong> e<strong>en</strong> kind afwijkt <strong>van</strong> het adres waaron<strong>de</strong>r <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e in<br />
<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s staat ingeschrev<strong>en</strong>.<br />
Algem<strong>en</strong>e Ou<strong>de</strong>rdomswet<br />
Art.<br />
1<br />
3. In <strong>de</strong>ze wet <strong>en</strong> <strong>de</strong> daarop berust<strong>en</strong><strong>de</strong> bepaling<strong>en</strong> wordt:<br />
a. als gehuwd of als echtg<strong>en</strong>oot me<strong>de</strong> aangemerkt <strong>de</strong> ongehuw<strong>de</strong> meer<strong>de</strong>rjarige die met e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re<br />
ongehuw<strong>de</strong> meer<strong>de</strong>rjarige e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke huishouding voert, t<strong>en</strong>zij het betreft e<strong>en</strong> bloedverwant in <strong>de</strong><br />
68
Art.<br />
8a<br />
Art.<br />
9<br />
Art.<br />
19b<br />
eerste graad;<br />
1. Ge<strong>en</strong> recht op toeslag heeft <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong>, bedoeld in artikel 8, eerste lid, die <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
woont.<br />
2. Het eerste lid is <strong>niet</strong> <strong>van</strong> toepassing indi<strong>en</strong> <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> woont in e<strong>en</strong> land waarin op grond <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> verdrag of e<strong>en</strong> besluit <strong>van</strong> e<strong>en</strong> volk<strong>en</strong>rechtelijke organisatie recht op toeslag kan bestaan.<br />
3. Voor <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong>, wi<strong>en</strong>s recht op toeslag op grond <strong>van</strong> het eerste lid <strong>niet</strong> is ontstaan of is<br />
geëindigd, ontstaat respectievelijk herleeft het recht op toeslag op <strong>de</strong> eerste dag <strong>van</strong> <strong>de</strong> maand:<br />
a. waarin hij in Ne<strong>de</strong>rland woont; of<br />
b. dat hij in e<strong>en</strong> land woont waarmee e<strong>en</strong> verdrag in werking is getre<strong>de</strong>n dan wel e<strong>en</strong> besluit <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
volk<strong>en</strong>rechtelijke organisatie <strong>van</strong> kracht is gewor<strong>de</strong>n, op grond waar<strong>van</strong> recht op toeslag kan bestaan;<br />
<strong>en</strong> hij voldoet aan <strong>de</strong> voorwaar<strong>de</strong>n, bedoeld in artikel 8, eerste lid.<br />
4. Bij of kracht<strong>en</strong>s algem<strong>en</strong>e maatregel <strong>van</strong> bestuur kunn<strong>en</strong> t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> het eerste lid afwijk<strong>en</strong><strong>de</strong> regels<br />
wor<strong>de</strong>n gesteld t<strong>en</strong> gunste <strong>van</strong>:<br />
a. <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong>, bedoeld in artikel 8, eerste lid, die werkzaamhe<strong>de</strong>n verricht in het algeme<strong>en</strong><br />
belang <strong>en</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland woont;<br />
b. <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong>, bedoeld in artikel 8, eerste lid, die in Aruba, Curaçao, Sint Maart<strong>en</strong> of in <strong>de</strong><br />
op<strong>en</strong>bare licham<strong>en</strong> Bonaire, Sint Eustatius <strong>en</strong> Saba woont; of<br />
c. <strong>de</strong> gezinsle<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> a of b bedoel<strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong>.<br />
5. Onze Minister <strong>de</strong>elt me<strong>de</strong> in welke lan<strong>de</strong>n op grond <strong>van</strong> e<strong>en</strong> verdrag of e<strong>en</strong> besluit <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
volk<strong>en</strong>rechtelijke organisatie recht op toeslag kan bestaan. In <strong>de</strong>ze me<strong>de</strong><strong>de</strong>ling wordt tev<strong>en</strong>s opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>:<br />
a. <strong>de</strong> vindplaats <strong>van</strong> het <strong>de</strong>sbetreff<strong>en</strong><strong>de</strong> verdrag of besluit, <strong>en</strong><br />
b. <strong>de</strong> ev<strong>en</strong>tueel in dat verdrag of besluit aanwezige beperking<strong>en</strong>.<br />
1. Deze wet k<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> bruto-ou<strong>de</strong>rdomsp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> voor:<br />
a. <strong>de</strong> ongehuw<strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong>;<br />
b. <strong>de</strong> gehuw<strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong>; (ook sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> partner, zie artikel 1)<br />
c. <strong>de</strong> ongehuw<strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> die e<strong>en</strong> kind heeft jonger dan 18 jaar, dat <strong>niet</strong> als eig<strong>en</strong> kind,<br />
aangehuwd kind of pleegkind tot het huishou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r behoort <strong>en</strong> voor wie aan hem op grond <strong>van</strong><br />
artikel 18 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e Kin<strong>de</strong>rbijslagwet kin<strong>de</strong>rbijslag wordt betaald, zal wor<strong>de</strong>n betaald of zou wor<strong>de</strong>n<br />
betaald indi<strong>en</strong> artikel 7, twee<strong>de</strong> lid, <strong>van</strong> die wet <strong>niet</strong> <strong>van</strong> toepassing zou zijn.<br />
6. De bruto-ou<strong>de</strong>rdomsp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n zodanig vastgesteld, dat na aftrek <strong>van</strong> <strong>de</strong> in te hou<strong>de</strong>n<br />
loonbelasting <strong>en</strong> premie voor <strong>de</strong> volksverzekering<strong>en</strong>, rek<strong>en</strong>ing hou<strong>de</strong>nd met <strong>de</strong> toepasselijke<br />
heffingskorting<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> persoon <strong>van</strong> 65 jaar <strong>en</strong> ou<strong>de</strong>r, <strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> inkom<strong>en</strong>safhankelijke bijdrage, bedoeld<br />
in artikel 41 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Zorgverzekeringswet:<br />
a. het netto-ou<strong>de</strong>rdomsp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> per maand <strong>van</strong> e<strong>en</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> als bedoeld in het eerste lid,<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el a, gelijk is aan 70% <strong>van</strong> het netto-minimumloon per maand;<br />
b. het netto-ou<strong>de</strong>rdomsp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> per maand <strong>van</strong> e<strong>en</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> als bedoeld in het eerste lid,<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el b, gelijk is aan 50% <strong>van</strong> het netto-minimumloon per maand;<br />
c. het netto-ou<strong>de</strong>rdomsp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong> per maand <strong>van</strong> e<strong>en</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> als bedoeld in het eerste lid,<br />
on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el c, gelijk is aan 90% <strong>van</strong> het netto-minimumloon per maand.<br />
1. De Sociale verzekeringsbank schort <strong>de</strong> betaling <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitkering op, indi<strong>en</strong> blijkt dat het door <strong>de</strong><br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> verstrekte adres <strong>van</strong> hemzelf of <strong>van</strong> zijn echtg<strong>en</strong>oot afwijkt <strong>van</strong> het adres waaron<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> of zijn echtg<strong>en</strong>oot in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s staat<br />
ingeschrev<strong>en</strong>.<br />
Wet werk <strong>en</strong> bijstand<br />
Art.<br />
26<br />
Art.<br />
27<br />
Art.<br />
40<br />
Het college kan <strong>de</strong> norm, bedoeld in artikel 21, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el c, verlag<strong>en</strong> voorzover <strong>de</strong> belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong>n lagere<br />
algeme<strong>en</strong> noodzakelijke kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> het bestaan hebb<strong>en</strong> dan waarin <strong>de</strong> norm voorziet als gevolg <strong>van</strong> het<br />
geheel of ge<strong>de</strong>eltelijk kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong>l<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze kost<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r. Deze kost<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> in ie<strong>de</strong>r geval <strong>niet</strong><br />
geheel of ge<strong>de</strong>eltelijk ge<strong>de</strong>eld wor<strong>de</strong>n met thuisinwon<strong>en</strong><strong>de</strong> kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>van</strong> 18 jaar of ou<strong>de</strong>r die e<strong>en</strong> in<br />
aanmerking te nem<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> t<strong>en</strong> hoogste het normbedrag voor <strong>de</strong> kost<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
lev<strong>en</strong>son<strong>de</strong>rhoud voor hoger on<strong>de</strong>rwijs, g<strong>en</strong>oemd in artikel 3.18 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet studiefinanciering 2000.<br />
Het college kan <strong>de</strong> norm, bedoeld in artikel 21, of <strong>de</strong> toeslag, bedoeld in artikel 25, lager vaststell<strong>en</strong><br />
voorzover <strong>de</strong> belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong> lagere algeme<strong>en</strong> noodzakelijke kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> het bestaan heeft dan waarin <strong>de</strong><br />
norm of <strong>de</strong> toeslag voorziet als gevolg <strong>van</strong> zijn woonsituatie, waaron<strong>de</strong>r begrep<strong>en</strong> het <strong>niet</strong> aanhou<strong>de</strong>n <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> woning.<br />
1. Het recht op bijstand bestaat jeg<strong>en</strong>s het college <strong>van</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te waar <strong>de</strong> belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong> woonplaats<br />
heeft als bedoeld in <strong>de</strong> artikel<strong>en</strong> 10, eerste lid, <strong>en</strong> 11 <strong>van</strong> Boek 1 <strong>van</strong> het Burgerlijk Wetboek. Bij algem<strong>en</strong>e<br />
maatregel <strong>van</strong> bestuur kan wor<strong>de</strong>n bepaald dat bijstand aan e<strong>en</strong> belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong> zon<strong>de</strong>r adres als bedoeld<br />
in artikel 1 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s wordt verle<strong>en</strong>d door het college<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> bij die maatregel aan te wijz<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te. [BW] [BW07]<br />
2. Het college verbindt aan <strong>de</strong> verl<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> bijstand aan e<strong>en</strong> belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong> zon<strong>de</strong>r adres als bedoeld in<br />
artikel 1 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s <strong>de</strong> verplichting dat hij aangifte doet<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> door h<strong>en</strong> ter beschikking gesteld briefadres als bedoeld in artikel 1 <strong>van</strong> die wet.<br />
3. Indi<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> het recht op bijstand blijkt dat het door e<strong>en</strong> belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong> verstrekte<br />
adres <strong>van</strong> hemzelf, <strong>van</strong> zijn echtg<strong>en</strong>oot of <strong>van</strong> e<strong>en</strong> kind afwijkt <strong>van</strong> het adres waaron<strong>de</strong>r <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong>e in <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s staat ingeschrev<strong>en</strong>, schort het college het recht op<br />
bijstand op.<br />
69
4. Ge<strong>en</strong> opschorting vindt plaats, indi<strong>en</strong>:<br />
a. <strong>de</strong> afwijking re<strong>de</strong>lijkerwijs ge<strong>en</strong> gevolg<strong>en</strong> kan hebb<strong>en</strong> voor het recht op of <strong>de</strong> hoogte <strong>van</strong> <strong>de</strong> bijstand;<br />
b. <strong>de</strong> belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> afwijking re<strong>de</strong>lijkerwijs ge<strong>en</strong> verwijt kan wor<strong>de</strong>n gemaakt;<br />
c. daarvoor <strong>naar</strong> het oor<strong>de</strong>el <strong>van</strong> het college dring<strong>en</strong><strong>de</strong> re<strong>de</strong>n<strong>en</strong> aanwezig zijn.<br />
5. Het college doet schriftelijk me<strong>de</strong><strong>de</strong>ling <strong>van</strong> <strong>de</strong> opschorting, bedoeld in het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, aan <strong>de</strong><br />
belanghebb<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>en</strong> stelt hem daarbij in <strong>de</strong> geleg<strong>en</strong>heid <strong>de</strong> in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie<br />
persoonsgegev<strong>en</strong>s opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> adresgegev<strong>en</strong>s te do<strong>en</strong> aanpass<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> door het college te stell<strong>en</strong><br />
termijn.<br />
6. De opschorting wordt beëindigd zodra het aan het college geblek<strong>en</strong> is dat <strong>de</strong> afwijking <strong>niet</strong> meer bestaat.<br />
Indi<strong>en</strong> <strong>de</strong> afwijking ook na <strong>de</strong> kracht<strong>en</strong>s het vijf<strong>de</strong> lid gestel<strong>de</strong> termijn nog bestaat, herziet het college het<br />
besluit tot toek<strong>en</strong>ning <strong>van</strong> <strong>de</strong> bijstand of trekt het dit in met ingang <strong>van</strong> <strong>de</strong> eerste dag waarover het recht op<br />
bijstand is opgeschort.<br />
Wet werk <strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> <strong>naar</strong> arbeidsvermog<strong>en</strong><br />
Art.<br />
43<br />
Art.<br />
45<br />
Voor <strong>de</strong> toepassing <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze wet <strong>en</strong> <strong>de</strong> daarop berust<strong>en</strong><strong>de</strong> bepaling<strong>en</strong> wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
uitsluitingsgron<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n:<br />
a. het recht hebb<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> uitkering:<br />
1°. op grond <strong>van</strong> hoofdstuk 6 of hoofdstuk 7 <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze wet; of<br />
2°. op grond <strong>van</strong> hoofdstuk 3, af<strong>de</strong>ling 2, paragraaf 1, <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet arbeid <strong>en</strong> zorg als gevolg <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
toepassing <strong>van</strong> artikel 3:6, eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el b, on<strong>de</strong>r 2° <strong>van</strong> die wet;<br />
b. het nog <strong>niet</strong> geëindigd zijn <strong>van</strong> het tijdvak waarin recht bestaat op loon op grond <strong>van</strong> artikel 629, elf<strong>de</strong> lid,<br />
<strong>van</strong> Boek 7 <strong>van</strong> het Burgerlijk Wetboek of op bezoldiging op grond <strong>van</strong> artikel 76a, zes<strong>de</strong> lid, <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Ziektewet of op ziek<strong>en</strong>geld op grond <strong>van</strong> artikel 29, ti<strong>en</strong><strong>de</strong> lid, <strong>van</strong> <strong>de</strong> Ziektewet, t<strong>en</strong>zij dit loon of <strong>de</strong>ze<br />
bezoldiging uitsluit<strong>en</strong>d wordt g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> uit hoof<strong>de</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re di<strong>en</strong>stbetrekking dan <strong>de</strong> di<strong>en</strong>stbetrekking,<br />
bedoeld in artikel 23, twee<strong>de</strong> lid;<br />
c. [vervall<strong>en</strong>;]<br />
d. het recht<strong>en</strong>s zijn vrijheid zijn ontnom<strong>en</strong>;<br />
e. het zich onttrekk<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> t<strong>en</strong>uitvoerlegging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vrijheidsstraf of vrijheidsb<strong>en</strong>em<strong>en</strong><strong>de</strong> maatregel;<br />
f. het <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland won<strong>en</strong>;<br />
g. het bereik<strong>en</strong> of bereikt hebb<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> 65 jaar;<br />
h. overlij<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong>.<br />
1. Artikel 43, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el f, is <strong>niet</strong> <strong>van</strong> toepassing op <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong> die woont in e<strong>en</strong> land waarin op grond <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> verdrag of e<strong>en</strong> besluit <strong>van</strong> e<strong>en</strong> volk<strong>en</strong>rechtelijke organisatie recht op e<strong>en</strong> uitkering op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze<br />
wet kan bestaan.<br />
2. Onze Minister <strong>de</strong>elt mee in welke lan<strong>de</strong>n op grond <strong>van</strong> e<strong>en</strong> verdrag of e<strong>en</strong> besluit <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
volk<strong>en</strong>rechtelijke organisatie recht op e<strong>en</strong> uitkering op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze wet kan bestaan. In <strong>de</strong>ze me<strong>de</strong><strong>de</strong>ling<br />
wordt tev<strong>en</strong>s opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>:<br />
a. <strong>de</strong> vindplaats <strong>van</strong> het <strong>de</strong>sbetreff<strong>en</strong><strong>de</strong> verdrag of besluit, <strong>en</strong><br />
b. <strong>de</strong> ev<strong>en</strong>tueel in dat verdrag of besluit aanwezige beperking<strong>en</strong>.<br />
3. Bij of kracht<strong>en</strong>s algem<strong>en</strong>e maatregel <strong>van</strong> bestuur kunn<strong>en</strong> met betrekking tot artikel 43, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el f,<br />
afwijk<strong>en</strong><strong>de</strong> regels wor<strong>de</strong>n gesteld t<strong>en</strong> gunste <strong>van</strong>:<br />
a. <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong>, die werkzaamhe<strong>de</strong>n verricht in het algeme<strong>en</strong> belang <strong>en</strong> <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland woont;<br />
b. <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong>, die in Aruba, Curaçao, Sint Maart<strong>en</strong> of in <strong>de</strong> op<strong>en</strong>bare licham<strong>en</strong> Bonaire, Sint Eustatius <strong>en</strong><br />
Saba woont; of<br />
c. <strong>de</strong> gezinsle<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>l<strong>en</strong> a of b bedoel<strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong>.<br />
Werkloosheidswet<br />
Art.<br />
19<br />
1. Ge<strong>en</strong> recht op uitkering heeft <strong>de</strong> werknemer die:<br />
a. e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> Ziektewet of e<strong>en</strong> uitkering die <strong>naar</strong> aard <strong>en</strong> strekking daarmee<br />
overe<strong>en</strong>komt;<br />
b. e<strong>en</strong> arbeidsongeschiktheidsuitkering dan wel e<strong>en</strong> loongerelateer<strong>de</strong> uitkering <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
werkhervattingsuitkering ge<strong>de</strong>eltelijk arbeidsgeschikt<strong>en</strong> ont<strong>van</strong>gt op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet werk <strong>en</strong> inkom<strong>en</strong><br />
<strong>naar</strong> arbeidsvermog<strong>en</strong>;<br />
c. e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet op <strong>de</strong> arbeidsongeschiktheidsverzekering, berek<strong>en</strong>d <strong>naar</strong> e<strong>en</strong><br />
arbeidsongeschiktheid <strong>van</strong> t<strong>en</strong> minste 80%, of e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt die <strong>naar</strong> aard <strong>en</strong> strekking met die<br />
uitkering overe<strong>en</strong>komt;<br />
d. e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt op grond <strong>van</strong> hoofdstuk III <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet arbeidsongeschiktheidsvoorzi<strong>en</strong>ing<br />
militair<strong>en</strong>, berek<strong>en</strong>d <strong>naar</strong> e<strong>en</strong> arbeidsongeschiktheid <strong>van</strong> t<strong>en</strong> minste 80%, of e<strong>en</strong> toelage op grond <strong>van</strong> dat<br />
hoofdstuk, die, al dan <strong>niet</strong> vermeer<strong>de</strong>rd met <strong>de</strong> arbeidsongeschiktheidsuitkering, 70% of meer bedraagt <strong>van</strong><br />
het dagloon waar<strong>naar</strong> <strong>de</strong> arbeidsongeschiktheidsuitkering is of zou zijn berek<strong>en</strong>d;<br />
e. buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland woont of verblijf houdt an<strong>de</strong>rs dan weg<strong>en</strong>s vakantie;<br />
f. <strong>niet</strong> rechtmatig in Ne<strong>de</strong>rland verblijf houdt als bedoeld in artikel 8 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vreem<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>wet 2000;<br />
g. recht<strong>en</strong>s zijn vrijheid is ontnom<strong>en</strong>;<br />
h. zich onttrekt aan <strong>de</strong> t<strong>en</strong>uitvoerlegging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vrijheidsstraf of vrijheidsb<strong>en</strong>em<strong>en</strong><strong>de</strong> maatregel;<br />
i. <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> 65 jaar heeft bereikt;<br />
j. op grond <strong>van</strong> artikel 64 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet financiering sociale verzekering<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ontheffing weg<strong>en</strong>s<br />
70
gemoedsbezwar<strong>en</strong> heeft of wi<strong>en</strong>s werkloosheid binn<strong>en</strong> 3 maan<strong>de</strong>n na <strong>de</strong> datum <strong>van</strong> intrekking <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
zodanige ontheffing is aange<strong>van</strong>g<strong>en</strong>;<br />
k. vakantie ge<strong>niet</strong>;<br />
l. werkloos is t<strong>en</strong> gevolge <strong>van</strong> werkstaking of uitsluiting, t<strong>en</strong>zij voor <strong>de</strong> werknemer e<strong>en</strong> ontheffing is verle<strong>en</strong>d<br />
op grond <strong>van</strong> artikel 8, <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, <strong>van</strong> het Buit<strong>en</strong>gewoon Besluit Arbeidsverhouding<strong>en</strong> 1945;<br />
m. e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>gt op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> Wet arbeid <strong>en</strong> zorg.<br />
9. In afwijking <strong>van</strong> het eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el e, blijft het recht op uitkering bestaan t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
werknemer die buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland verblijf houdt an<strong>de</strong>rs dan weg<strong>en</strong>s vakantie, indi<strong>en</strong> hij gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> dat verblijf<br />
meewerkt aan activiteit<strong>en</strong> die bevor<strong>de</strong>rlijk zijn voor zijn inschakeling in <strong>de</strong> arbeid als bedoeld in <strong>de</strong><br />
hoofdstukk<strong>en</strong> VI <strong>en</strong> XA, mits:<br />
a. die activiteit<strong>en</strong> <strong>niet</strong> langer dur<strong>en</strong> dan zes maan<strong>de</strong>n;<br />
b. die activiteit<strong>en</strong> blijk<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> int<strong>en</strong>tieverklaring e<strong>en</strong> reëel uitzicht bie<strong>de</strong>n op e<strong>en</strong> aansluit<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>stbetrekking voor t<strong>en</strong> minste zes maan<strong>de</strong>n; <strong>en</strong><br />
c. die activiteit<strong>en</strong> plaatsvin<strong>de</strong>n in e<strong>en</strong> lidstaat <strong>van</strong> <strong>de</strong> Europese Unie, in e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re staat die partij is bij <strong>de</strong><br />
Overe<strong>en</strong>komst betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong> Europese Economische Ruimte of in Zwitserland.<br />
Memorie <strong>van</strong> Toelichting bij Werkloosheidswet<br />
Speciale vermelding verdi<strong>en</strong>t ev<strong>en</strong>wel <strong>de</strong> uitsluitingsgrond weg<strong>en</strong>s verblijf in het buit<strong>en</strong>land. De ratio hier<strong>van</strong><br />
is dat <strong>de</strong> wet slechts di<strong>en</strong>t te voorzi<strong>en</strong> in <strong>de</strong> betaling <strong>van</strong> uitkering<strong>en</strong> aan werknemers die in Ne<strong>de</strong>rland<br />
won<strong>en</strong> <strong>en</strong> beschikbaar zijn voor <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse arbeidsmarkt. Buit<strong>en</strong>landse werknemers <strong>van</strong> <strong>niet</strong>-<br />
Ne<strong>de</strong>rlandse nationaliteit die werkloos zijn <strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitkering ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong> op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze wet, zijn <strong>niet</strong> meer<br />
uitkeringsgerechtigd indi<strong>en</strong> zij Ne<strong>de</strong>rland verlat<strong>en</strong> <strong>en</strong> terugker<strong>en</strong> <strong>naar</strong> hun land <strong>van</strong> herkomst.<br />
Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering<br />
Art.<br />
3<br />
1. Werknemer is <strong>de</strong> natuurlijke persoon, jonger dan 65 jaar, die in privaatrechtelijke of in publiekrechtelijke<br />
di<strong>en</strong>stbetrekking staat.<br />
2. Wie zijn di<strong>en</strong>stbetrekking buit<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rland vervult, wordt <strong>niet</strong> als werknemer beschouwd, t<strong>en</strong>zij hij in<br />
Ne<strong>de</strong>rland woont <strong>en</strong> zijn werkgever ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s in Ne<strong>de</strong>rland woont of gevestigd is. Voor zover e<strong>en</strong> werkgever:<br />
a. in Ne<strong>de</strong>rland e<strong>en</strong> vaste inrichting voor <strong>de</strong> uitoef<strong>en</strong>ing <strong>van</strong> zijn bedrijf of beroep of e<strong>en</strong> in Ne<strong>de</strong>rland<br />
won<strong>en</strong><strong>de</strong> of gevestig<strong>de</strong> vaste verteg<strong>en</strong>woordiger heeft; of<br />
b. in Ne<strong>de</strong>rland e<strong>en</strong> of meer person<strong>en</strong> in di<strong>en</strong>st heeft <strong>en</strong> hij door of <strong>van</strong>wege Onze Minister als werkgever is<br />
aangewez<strong>en</strong>,<br />
wordt hij voor <strong>de</strong> toepassing <strong>van</strong> <strong>de</strong> eerste volzin gelijkgesteld met e<strong>en</strong> in Ne<strong>de</strong>rland won<strong>en</strong><strong>de</strong> of gevestig<strong>de</strong><br />
werkgever.<br />
Ziektewet<br />
Art. 1. Ge<strong>en</strong> recht op ziek<strong>en</strong>geld heeft <strong>de</strong> verzeker<strong>de</strong> gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> dat hij <strong>niet</strong> in Ne<strong>de</strong>rland woont.<br />
19a<br />
Toeslag<strong>en</strong>wet<br />
Art. 1. Recht op toeslag heeft e<strong>en</strong> gehuw<strong>de</strong>, die:<br />
a. recht heeft op loon<strong>de</strong>rvingsuitkering, <strong>en</strong><br />
2<br />
b. per dag e<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> heeft dat lager is dan € 59,80[per 1 januari 2012: € 66,51] .<br />
2. Recht op toeslag heeft e<strong>en</strong> ongehuw<strong>de</strong>, die:<br />
a. recht heeft op loon<strong>de</strong>rvingsuitkering;<br />
b. e<strong>en</strong> kind heeft jonger dan 18 jaar, dat <strong>niet</strong> als eig<strong>en</strong> kind, aangehuwd kind of pleegkind tot het<br />
huishou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r behoort <strong>en</strong> voor wie aan hem op grond <strong>van</strong> artikel 18 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e<br />
Kin<strong>de</strong>rbijslagwet kin<strong>de</strong>rbijslag wordt betaald, zal wor<strong>de</strong>n betaald of zou wor<strong>de</strong>n betaald indi<strong>en</strong> artikel 7,<br />
twee<strong>de</strong> lid, <strong>van</strong> die wet <strong>niet</strong> <strong>van</strong> toepassing zou zijn, <strong>en</strong><br />
c. per dag e<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> heeft dat lager is dan € 54,61[per 1 januari 2012: € 62,90] .<br />
3. Behou<strong>de</strong>ns het vier<strong>de</strong> lid heeft voorts recht op toeslag e<strong>en</strong> ongehuw<strong>de</strong>, die:<br />
a. recht heeft op loon<strong>de</strong>rvingsuitkering, <strong>en</strong><br />
b. per dag e<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong> heeft dat lager is dan:<br />
1°. indi<strong>en</strong> hij 23 jaar of ou<strong>de</strong>r is: € 46,12[per 1 januari 2011: € 50,49] ;;<br />
2°. indi<strong>en</strong> hij 22 jaar is: € 35,29[per 1 januari 2012: € 39,55] ;;<br />
3°. indi<strong>en</strong> hij 21 jaar is: € 29,64[per 1 januari 2012: € 33,36] ;;<br />
4°. indi<strong>en</strong> hij 20 jaar is: € 24,76[per 1 januari 2012: € 27,90] ;;<br />
5°. indi<strong>en</strong> hij 19 jaar is: € 21,14[per 1 januari 2012: € 23,34] ;;<br />
6°. indi<strong>en</strong> hij 18 jaar is: € 19,06[per 1 januari 2012: € 20,0 ] .<br />
4. Ge<strong>en</strong> recht op toeslag heeft <strong>de</strong> in het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid bedoel<strong>de</strong> ongehuw<strong>de</strong>, die <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> 21 jaar nog <strong>niet</strong><br />
heeft bereikt <strong>en</strong> behoort tot het huishou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> zijn ou<strong>de</strong>rs of pleegou<strong>de</strong>rs.<br />
5. Zolang e<strong>en</strong> gehuw<strong>de</strong> of ongehuw<strong>de</strong> ge<strong>en</strong> recht heeft op e<strong>en</strong> loon<strong>de</strong>rvingsuitkering omdat hem recht<strong>en</strong>s<br />
zijn vrijheid is ontnom<strong>en</strong> of omdat hij zich onttrekt aan <strong>de</strong> t<strong>en</strong>uitvoerlegging <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vrijheidsstraf of<br />
vrijheidsb<strong>en</strong>em<strong>en</strong><strong>de</strong> maatregel, heeft hij ge<strong>en</strong> recht op toeslag.<br />
6. Zolang e<strong>en</strong> gehuw<strong>de</strong> of ongehuw<strong>de</strong> <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> 18 jaar nog <strong>niet</strong> heeft bereikt, heeft hij ge<strong>en</strong> recht op<br />
toeslag.<br />
Art. 1. Ge<strong>en</strong> recht op toeslag heeft <strong>de</strong> persoon, bedoeld in artikel 2, gedur<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> dat hij <strong>niet</strong> in<br />
Ne<strong>de</strong>rland woont.<br />
4a<br />
2. De persoon, bedoeld in artikel 2, die op grond <strong>van</strong> het eerste lid ge<strong>en</strong> recht heeft op toeslag, heeft <strong>van</strong>af<br />
71
<strong>de</strong> dag dat hij in Ne<strong>de</strong>rland woont recht op toeslag, indi<strong>en</strong> hij aan <strong>de</strong> voorwaar<strong>de</strong>n, bedoeld in artikel 2,<br />
eerste, twee<strong>de</strong> of <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, voldoet.<br />
Art. 1. Voor <strong>de</strong> persoon, bedoeld in artikel 2, eerste lid, is <strong>de</strong> toeslag gelijk aan het verschil tuss<strong>en</strong> € 59,80[per 1<br />
januari 2012: € 66,51] <strong>en</strong> het inkom<strong>en</strong> per dag.<br />
8<br />
2. Voor <strong>de</strong> persoon, bedoeld in artikel 2, twee<strong>de</strong> lid, is <strong>de</strong> toeslag gelijk aan het verschil tuss<strong>en</strong> € 54,61[per 1<br />
januari 2012: € 62,90] <strong>en</strong> het inkom<strong>en</strong> per dag.<br />
3. Voor <strong>de</strong> persoon, bedoeld in artikel 2, <strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, is <strong>de</strong> toeslag gelijk aan het verschil tuss<strong>en</strong> het in artikel 2,<br />
<strong>de</strong>r<strong>de</strong> lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el b, bij <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> die persoon g<strong>en</strong>oemd bedrag <strong>en</strong> het inkom<strong>en</strong> per dag.<br />
Wet studiefinanciering<br />
Art. 1. Voor het normbedrag voor e<strong>en</strong> uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> komt in aanmerking <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> die voldoet aan<br />
<strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> verplichting<strong>en</strong>:<br />
1.5<br />
a. <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> woont op het adres waaron<strong>de</strong>r hij in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s<br />
staat ingeschrev<strong>en</strong>, <strong>en</strong><br />
b. het woonadres <strong>van</strong> <strong>de</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> is <strong>niet</strong> het adres waaron<strong>de</strong>r zijn ou<strong>de</strong>rs of e<strong>en</strong> <strong>van</strong> h<strong>en</strong> in <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>telijke basisadministratie persoonsgegev<strong>en</strong>s staat of staan ingeschrev<strong>en</strong>.<br />
2. Op e<strong>en</strong> stu<strong>de</strong>r<strong>en</strong><strong>de</strong> die ingevolge artikel 2.13a of artikel 2.14 in aanmerking komt voor studiefinanciering<br />
is het eerste lid, on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el a, <strong>niet</strong> <strong>van</strong> toepassing.<br />
Regeling tegemoetkoming ou<strong>de</strong>rs <strong>van</strong> thuiswon<strong>en</strong><strong>de</strong> gehandicapte kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
Art. 1. Kind is <strong>de</strong> persoon die <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> drie jaar maar nog <strong>niet</strong> die <strong>van</strong> achtti<strong>en</strong> jaar heeft bereikt <strong>en</strong> die<br />
blijk<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> geldig indicatiebesluit is aangewez<strong>en</strong> op ti<strong>en</strong> of meer ur<strong>en</strong> per week zorg als bedoeld in <strong>de</strong><br />
2<br />
artikel<strong>en</strong> 4, 5, 6, 8, 9 <strong>en</strong> 13 <strong>van</strong> het Besluit zorgaansprak<strong>en</strong> AWBZ, waarbij voor behan<strong>de</strong>ling, begeleiding,<br />
verblijf of voortgezet verblijf e<strong>en</strong> dag<strong>de</strong>el geldt als 4 ur<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> etmaal als 24 ur<strong>en</strong>.<br />
2. Met e<strong>en</strong> indicatiebesluit als bedoeld in het eerste lid, wordt gelijkgesteld e<strong>en</strong> medisch advies <strong>van</strong> e<strong>en</strong> door<br />
<strong>de</strong> SVB aan te wijz<strong>en</strong> onafhankelijke <strong>en</strong> daartoe <strong>de</strong>skundige organisatie, waaruit blijkt dat e<strong>en</strong> persoon die<br />
<strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> drie jaar maar nog <strong>niet</strong> die <strong>van</strong> achtti<strong>en</strong> jaar heeft bereikt <strong>en</strong> die in het buit<strong>en</strong>land woont, e<strong>en</strong><br />
vergelijkbare zorgbehoefte heeft als <strong>de</strong> persoon, bedoeld in het eerste lid.<br />
3. Met e<strong>en</strong> indicatiebesluit als bedoeld in het eerste lid, wordt wat betreft <strong>de</strong> zorg als bedoeld in artikel 8 <strong>van</strong><br />
het Besluit zorgaansprak<strong>en</strong> ABWZ, die in verband met e<strong>en</strong> zintuiglijke handicap wordt verle<strong>en</strong>d, gelijkgesteld<br />
e<strong>en</strong> verklaring afgegev<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> toegelat<strong>en</strong> ZG-zorgaanbie<strong>de</strong>r met erk<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong>skundigheid, waaruit blijkt<br />
dat e<strong>en</strong> persoon die <strong>de</strong> leeftijd <strong>van</strong> drie jaar maar nog <strong>niet</strong> die <strong>van</strong> achtti<strong>en</strong> jaar heeft bereikt, al dan <strong>niet</strong> in<br />
combinatie met e<strong>en</strong> indicatiebesluit als bedoeld in het eerste lid, is aangewez<strong>en</strong> op ti<strong>en</strong> of meer ur<strong>en</strong> per<br />
week zorg als bedoeld in het eerste lid.<br />
1. De natuurlijke persoon die hier te lan<strong>de</strong> woont <strong>en</strong> tot wi<strong>en</strong>s huishou<strong>de</strong>n het kind hier te lan<strong>de</strong> op <strong>de</strong><br />
peildag behoort heeft over dat kwartaal recht op e<strong>en</strong> tegemoetkoming t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> dat kind op grond<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong>ze regeling, mits in dat kwartaal met betrekking tot het <strong>de</strong>sbetreff<strong>en</strong><strong>de</strong> kind e<strong>en</strong> indicatiebesluit als<br />
bedoeld in artikel 2, geldt.<br />
2. Waar <strong>de</strong> natuurlijke persoon woont wordt <strong>naar</strong> <strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n beoor<strong>de</strong>eld.<br />
3. Ge<strong>en</strong> recht op e<strong>en</strong> tegemoetkoming heeft <strong>de</strong> persoon:<br />
a. die t<strong>en</strong> behoeve <strong>van</strong> het kind e<strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse of buit<strong>en</strong>landse vergoeding ont<strong>van</strong>gt die qua doelstelling <strong>en</strong><br />
hoogte vergelijkbaar is met <strong>de</strong> tegemoetkoming, bedoeld in <strong>de</strong>ze regeling;<br />
b. in wi<strong>en</strong>s huishou<strong>de</strong>n het kind op commerciële basis is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
4. Ge<strong>en</strong> recht op e<strong>en</strong> tegemoetkoming heeft <strong>de</strong> vreem<strong>de</strong>ling die <strong>niet</strong> rechtmatig in Ne<strong>de</strong>rland verblijf houdt<br />
in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> artikel 8, on<strong>de</strong>r a tot <strong>en</strong> met e, of l, <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vreem<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>wet 2000.<br />
5. In afwijking <strong>van</strong> het vier<strong>de</strong> lid heeft wel recht op e<strong>en</strong> tegemoetkoming <strong>de</strong> vreem<strong>de</strong>ling die na rechtmatig<br />
in Ne<strong>de</strong>rland verblijf te hebb<strong>en</strong> gehou<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> artikel 8, on<strong>de</strong>r a tot <strong>en</strong> met e, of l, <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Vreem<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>wet 2000:<br />
a. voor <strong>de</strong> beëindiging <strong>van</strong> dit verblijf e<strong>en</strong> aanvraag heeft ingedi<strong>en</strong>d om voortgezette toelating; of<br />
b. binn<strong>en</strong> <strong>de</strong> termijn, g<strong>en</strong>oemd in <strong>de</strong> artikel<strong>en</strong> 69, eerste lid, <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vreem<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>wet 2000, of buit<strong>en</strong> die<br />
termijn, in geval artikel 6.11 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e wet bestuursrecht toepassing heeft gevon<strong>de</strong>n, bezwaar heeft<br />
gemaakt of beroep heeft ingesteld teg<strong>en</strong> intrekking <strong>van</strong> <strong>de</strong> toelating in <strong>de</strong> zin <strong>van</strong> artikel 8, on<strong>de</strong>r a tot <strong>en</strong><br />
met e, of l, <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vreem<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>wet 2000.<br />
6. Het recht op e<strong>en</strong> tegemoetkoming aan <strong>de</strong> vreem<strong>de</strong>ling, bedoeld in het vijf<strong>de</strong> lid, eindigt met ingang <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> dag waarop:<br />
a. onherroepelijk voor <strong>de</strong> vreem<strong>de</strong>ling negatief op <strong>de</strong> aanvraag, het bezwaar of het beroep is beslist; of<br />
b. <strong>de</strong> uitzetting <strong>van</strong> <strong>de</strong> vreem<strong>de</strong>ling is gelast, t<strong>en</strong>zij die uitzetting op grond <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vreem<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>wet 2000<br />
of op grond <strong>van</strong> e<strong>en</strong> rechterlijke beslissing achterwege di<strong>en</strong>t te blijv<strong>en</strong>.<br />
P<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>wet<br />
Art. 1. De p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r kan zich voor het schriftelijk verstrekk<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> informatie, bedoeld in <strong>de</strong> artikel<strong>en</strong><br />
38 tot <strong>en</strong> met 44, hou<strong>de</strong>n aan het laatst hem bek<strong>en</strong><strong>de</strong> adres <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemer, gewez<strong>en</strong> <strong>de</strong>elnemer,<br />
50<br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> of gewez<strong>en</strong> partner.<br />
2. Indi<strong>en</strong> dit adres onjuist blijkt te zijn doet <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r navraag bij <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke<br />
basisadministratie in <strong>de</strong> laatst bek<strong>en</strong><strong>de</strong> woonplaats <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemer, gewez<strong>en</strong> <strong>de</strong>elnemer,<br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> of gewez<strong>en</strong> partner.<br />
3. Indi<strong>en</strong> <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r kost<strong>en</strong> maakt in verband met werkzaamhe<strong>de</strong>n die voortvloei<strong>en</strong> uit het feit<br />
dat <strong>de</strong> <strong>de</strong>elnemer, gewez<strong>en</strong> <strong>de</strong>elnemer, p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtig<strong>de</strong> of gewez<strong>en</strong> partner verzuimd heeft <strong>de</strong><br />
p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r omtr<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> wijziging <strong>van</strong> adres te informer<strong>en</strong>, kan <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r <strong>de</strong>ze kost<strong>en</strong><br />
bij <strong>de</strong>ze in rek<strong>en</strong>ing br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, maar kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze kost<strong>en</strong> <strong>niet</strong> direct in min<strong>de</strong>ring wor<strong>de</strong>n gebracht op <strong>de</strong><br />
72
uitkering.<br />
4. Indi<strong>en</strong> het bij <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r bek<strong>en</strong><strong>de</strong> adres voor <strong>de</strong> elektronische verstrekking <strong>van</strong> informatie<br />
onjuist blijkt, verstrekt <strong>de</strong> p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>uitvoer<strong>de</strong>r <strong>de</strong> informatie schriftelijk.<br />
73
App<strong>en</strong>dix F: Schematische weergave <strong>maatschappelijke</strong> <strong>effect<strong>en</strong></strong> casuïstiek<br />
Verkeerd<br />
geregistreerd<br />
Fiscale sector<br />
Extra<br />
uitvoeringslast<br />
<strong>en</strong> last<strong>en</strong><br />
Terugmelding<strong>en</strong>,<br />
raadpleg<strong>en</strong><br />
alternatieve<br />
bronn<strong>en</strong>, bepal<strong>en</strong><br />
fiscaal<br />
partnerschap<br />
lastiger.<br />
Veiligheid & Zoek<strong>en</strong> <strong>naar</strong><br />
Justitie<br />
<strong>de</strong>biteur<strong>en</strong>.<br />
Sociale zekerheid Verhuiz<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
jonger<strong>en</strong> na<br />
wijziging WWB<br />
levert<br />
administratieve<br />
last<strong>en</strong> op.<br />
Terugmelding<strong>en</strong>,<br />
raadpleg<strong>en</strong><br />
alternatieve<br />
bronn<strong>en</strong>.<br />
On<strong>de</strong>rwijs Frau<strong>de</strong>on<strong>de</strong>rzoek,<br />
zoek<strong>en</strong> <strong>naar</strong><br />
<strong>de</strong>biteur<strong>en</strong>.<br />
Gezondheidszorg<br />
Extra naslag<br />
LRD; Terugverwijzing<strong>en</strong><br />
<strong>naar</strong><br />
zorgverzekeraars<br />
of<br />
zorgaanbie<strong>de</strong>rs.<br />
119 Art. 9 sub b Wet op <strong>de</strong> Huurtoeslag 2012<br />
Financiële<br />
scha<strong>de</strong><br />
- Hypotheekr<strong>en</strong>teaftrek<br />
onterecht<br />
toegepast<br />
- Toeslag<strong>en</strong><br />
onterecht<br />
toegek<strong>en</strong>d<br />
Niet inbare<br />
vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>.<br />
- Onterechte<br />
opbouw AOW<br />
recht<strong>en</strong>.<br />
Gemid<strong>de</strong>ld<br />
€10.500 per<br />
cliënt.<br />
- Onterechte<br />
uitkering<strong>en</strong> als<br />
gevolg <strong>van</strong> <strong>niet</strong><br />
actuele GBAgegev<strong>en</strong>s<br />
(bijv.<br />
bij overlij<strong>de</strong>n).<br />
- Onterechte<br />
uitkering AOWp<strong>en</strong>sio<strong>en</strong><br />
ivm<br />
sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>.<br />
Maximale<br />
scha<strong>de</strong>: €3168<br />
pp per jaar.<br />
Onterecht<br />
uitgekeer<strong>de</strong><br />
uitwon<strong>en</strong><strong>de</strong>nbeur<br />
s. Scha<strong>de</strong> €55<br />
miljo<strong>en</strong> per jaar;<br />
<strong>niet</strong> inbare<br />
vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>.<br />
Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
Recht op toeslag<br />
in geding<br />
wanneer vorige<br />
bewoners <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> pand ge<strong>en</strong><br />
verhuizing<br />
doorgev<strong>en</strong>. 119<br />
Perceptie lage<br />
pakkans.<br />
Perceptie<br />
pakkans,<br />
vervag<strong>en</strong>d<br />
normbesef.<br />
Perceptie lage<br />
pakkans.<br />
_ _ _<br />
Algem<strong>en</strong>e<br />
maatschappel<br />
ijke <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
Indruk kan<br />
ontstaan dat<br />
het makkelijk is<br />
om te<br />
frau<strong>de</strong>r<strong>en</strong> met<br />
<strong>de</strong> fiscus.<br />
Vervag<strong>en</strong>d<br />
normbesef.<br />
Imagoscha<strong>de</strong><br />
SVB <strong>en</strong> UWV.<br />
Accuraatheid<br />
statistische<br />
gegev<strong>en</strong>s.<br />
Imagoscha<strong>de</strong><br />
DUO.<br />
74
Vertrokk<strong>en</strong><br />
Onbek<strong>en</strong>d<br />
Waarhe<strong>en</strong><br />
Extra<br />
uitvoeringslast<br />
<strong>en</strong> last<strong>en</strong><br />
Fiscale sector Belastingdi<strong>en</strong>st<br />
moet met<br />
terugwerk<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
kracht recht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
plicht<strong>en</strong> VOW’er<br />
vaststell<strong>en</strong><br />
wanneer <strong>de</strong>ze<br />
weer opnieuw<br />
geregistreerd is.<br />
Veiligheid &<br />
justitie<br />
Sociale zekerheid<br />
On<strong>de</strong>rwijs<br />
Gezondheidszorg<br />
Administratieve<br />
last<strong>en</strong> om iemand<br />
op te spor<strong>en</strong>.<br />
Effect VOW’er<br />
beperkt door<br />
beschikbaarheid<br />
alternatieve<br />
bronn<strong>en</strong>.<br />
Extra inspanning<br />
om iemand op te<br />
spor<strong>en</strong>.<br />
Extra naslag LRD.<br />
Terugverwijzing<strong>en</strong><br />
<strong>naar</strong><br />
zorgverzekeraars<br />
of<br />
zorgaanbie<strong>de</strong>rs.<br />
Niet geregistreerd Extra<br />
uitvoeringslast<br />
<strong>en</strong> last<strong>en</strong><br />
Fiscale sector<br />
Veiligheid &<br />
Justitie<br />
Financiële relatie<br />
met <strong>niet</strong>ingeschrev<strong>en</strong><br />
arbeidsmigrant<strong>en</strong><br />
.<br />
Financiële<br />
scha<strong>de</strong><br />
- VOW na<br />
aanvraag<br />
(kin<strong>de</strong>rop<strong>van</strong>g-)<br />
toeslag. Max.<br />
kost<strong>en</strong><br />
onterechte<br />
toeslag €17.554<br />
per persoon per<br />
jaar.<br />
- Moeilijk inbare<br />
vor<strong>de</strong>ring<strong>en</strong>.<br />
Onvindbare<br />
da<strong>de</strong>rs <strong>van</strong><br />
verkeersovertredi<br />
ng<strong>en</strong> oninbare<br />
boetes.<br />
Effect VOW’er<br />
beperkt door<br />
beschikbaarheid<br />
alternatieve<br />
bronn<strong>en</strong>.<br />
Onvindbare<br />
<strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> EU<br />
collegegeldkredie<br />
t. Scha<strong>de</strong> per<br />
persoon tuss<strong>en</strong><br />
€1771 <strong>en</strong> €8855<br />
per persoon.<br />
Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
Vervag<strong>en</strong>d<br />
normbesef.<br />
M<strong>en</strong> stuurt post,<br />
dagvaarding<strong>en</strong>,<br />
<strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>rs<br />
etc. <strong>naar</strong> <strong>de</strong><br />
verdw<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
persoon.<br />
Effect VOW’er<br />
beperkt door<br />
beschikbaarheid<br />
alternatieve<br />
bronn<strong>en</strong>.<br />
Perceptie lage<br />
pakkans.<br />
_ _ _<br />
Financiële<br />
scha<strong>de</strong><br />
Sociale <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
voor <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n<br />
Algem<strong>en</strong>e<br />
maatschappel<br />
ijke <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
Indruk kan<br />
ontstaan dat<br />
het makkelijk is<br />
om t<strong>en</strong><br />
onrechte<br />
toeslag<strong>en</strong> te<br />
ont<strong>van</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Imagoscha<strong>de</strong><br />
CJIB.<br />
Effect VOW’er<br />
beperkt door<br />
beschikbaarhei<br />
d alternatieve<br />
bronn<strong>en</strong>.<br />
Indruk kan<br />
ontstaan dat<br />
incasso<br />
ontdok<strong>en</strong> kan<br />
wor<strong>de</strong>n.<br />
Algem<strong>en</strong>e<br />
maatschappel<br />
ijke <strong>effect<strong>en</strong></strong><br />
_ _ Fiscale regeling<br />
kan <strong>niet</strong> goed<br />
toegepast<br />
wor<strong>de</strong>n.<br />
(≠ingezet<strong>en</strong>e)<br />
_ Oninbare boetes _<br />
Er kunn<strong>en</strong> ge<strong>en</strong><br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>ling<strong>en</strong><br />
betek<strong>en</strong>d<br />
wor<strong>de</strong>n aan<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die <strong>niet</strong><br />
75
Sociale zekerheid _ _ _<br />
geregistreerd<br />
staan.<br />
Sociale<br />
voorzi<strong>en</strong>ing kan<br />
<strong>niet</strong> goed<br />
toegepast<br />
wor<strong>de</strong>n.<br />
(≠ingezet<strong>en</strong>e)<br />
On<strong>de</strong>rwijs _<br />
Onvindbare<br />
<strong>de</strong>biteur<strong>en</strong> EU<br />
collegegeldkrediet.<br />
Scha<strong>de</strong><br />
per persoon<br />
tuss<strong>en</strong> €1771 <strong>en</strong><br />
€8855 per<br />
persoon.<br />
_ _<br />
Gezondheidszorg _ _ _ _<br />
76