de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
DE TOEPASSING VAN HET IVRK IN PERSONEN-, FAMILIE- EN CIVIELE JEUGDZAKEN 77<br />
Samenvatting en conclusie<br />
In dit hoofdstuk is <strong>de</strong> <strong>toepassing</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> IVRK in personen-, familie- en civiele jeugdzaken<br />
besproken. Het on<strong>de</strong>rzoek beslaat <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> <strong>van</strong> 1 januari 2002 tot 1 september<br />
2011 waarin 324 zaken naar voren zijn gekomen. Deze zaken betreffen <strong>de</strong> artikelen 1,<br />
2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28, 37, 40 en 54<br />
IVRK. Daarnaast zijn er 26 zaken waarin <strong>de</strong> verwijzing naar <strong>het</strong> IVRK niet na<strong>de</strong>r is<br />
gespecifi ceerd naar een bepaling <strong>van</strong> <strong>het</strong> IVRK. In verhouding tot an<strong>de</strong>re bepalingen<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Verdrag komen <strong>de</strong> artikelen 3, 7 en 20 IVRK <strong>het</strong> meest voor in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzochte<br />
zaken.<br />
Uit <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoeksresultaten volgt een overwegend positief beeld <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>toepassing</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> IVRK. De lagere rechter lijkt in <strong>de</strong> meeste gevallen zich actief op te stellen met<br />
betrekking tot <strong>de</strong> <strong>toepassing</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> Verdrag. Dit blijkt niet alleen wanneer er gekeken<br />
wordt naar hoe <strong>de</strong> rechter omgaat met <strong>de</strong> vraag naar <strong>de</strong> rechtstreekse werking <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
bepalingen <strong>van</strong> <strong>het</strong> IVRK, maar dit valt ook terug te zien in <strong>de</strong> rol die <strong>het</strong> IVRK an<strong>de</strong>rszins<br />
toebe<strong>de</strong>eld krijgt <strong>van</strong> <strong>de</strong> rechter. Het gebruik <strong>van</strong> <strong>het</strong> IVRK door <strong>de</strong> rechter in<br />
<strong>het</strong> ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>verdrag</strong>sconforme uitleg en <strong>toepassing</strong> komt in dit <strong>de</strong>elon<strong>de</strong>rzoek sterk<br />
naar voren. Dit punt zal hierna na<strong>de</strong>r wor<strong>de</strong>n toegelicht. Positief is ook <strong>het</strong> groeien<strong>de</strong><br />
aantal zaken te noemen. Het on<strong>de</strong>rzoek laat zien dat <strong>het</strong> IVRK aan belang heeft gewonnen<br />
in <strong>de</strong> rechtspraak. Het IVRK is in toenemen<strong>de</strong> mate ingeroepen en door <strong>de</strong><br />
rechter toegepast: <strong>het</strong> aantal zaken is in 2010 meer dan verviervoudigd ten opzichte<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> aantal in 2002.<br />
Hoewel <strong>de</strong> wijze <strong>van</strong> <strong>toepassing</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> IVRK centraal stond in dit hoofdstuk,<br />
volgt uit <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rzoek ook een an<strong>de</strong>re belangrijke bevinding. Deze raakt <strong>de</strong> vraag<br />
wie zich heeft uitgesproken over <strong>het</strong> IVRK. Uit <strong>de</strong> resultaten komt naar voren dat niet<br />
alleen <strong>de</strong> rechter maar ook <strong>de</strong> Advocaat-Generaal geregeld in zijn conclusies voor <strong>de</strong><br />
Hoge Raad zijn mening geeft over <strong>het</strong> IVRK. Zo blijkt in ruim vijf zaken dat <strong>het</strong> IVRK<br />
alleen door <strong>de</strong> Advocaat-Generaal wordt genoemd en niet door <strong>de</strong> Hoge Raad. De rol<br />
die <strong>het</strong> IVRK in <strong>de</strong> conclusies heeft gespeeld is divers en verdient <strong>de</strong>rhalve bespreking<br />
in <strong>de</strong>ze samenvatting en conclusie.<br />
De belangrijkste bevindingen, met betrekking tot <strong>de</strong> wijze <strong>van</strong> <strong>toepassing</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
IVRK door <strong>de</strong> rechter en <strong>de</strong> rol <strong>van</strong> <strong>de</strong> Advocaat-Generaal in <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzochte rechtspraak,<br />
zullen nu wor<strong>de</strong>n besproken.<br />
Om te beginnen met <strong>de</strong> hoogste rechter in <strong>het</strong> civiele recht, <strong>de</strong> Hoge Raad. De Hoge<br />
Raad is weinig geconfronteerd geweest met <strong>het</strong> IVRK: <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rzoek bevat slechts<br />
39 cassatiezaken. Niet alleen vallen <strong>de</strong> aantallen tegen, <strong>het</strong>zelf<strong>de</strong> geldt voor <strong>de</strong> beslissingen<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> Hoge Raad als zodanig. In <strong>de</strong> meeste gevallen neemt <strong>de</strong> Hoge Raad<br />
<strong>het</strong> cassatieberoep niet in behan<strong>de</strong>ling. In meer dan <strong>de</strong> helft <strong>van</strong> <strong>het</strong> aantal zaken is<br />
<strong>de</strong> Hoge Raad <strong>van</strong> oor<strong>de</strong>el dat <strong>de</strong> klachten inhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> <strong>het</strong> beroep op <strong>het</strong> IVRK niet<br />
nopen tot beantwoording <strong>van</strong> rechtsvragen in <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> <strong>de</strong> rechtseenheid of <strong>de</strong><br />
rechtsontwikkeling. Deze beslissing wordt met <strong>toepassing</strong> <strong>van</strong> artikel 81 Wet RO niet<br />
na<strong>de</strong>r gemotiveerd. Van <strong>de</strong> cassatiezaken die wel door <strong>de</strong> Hoge Raad inhou<strong>de</strong>lijk wor<strong>de</strong>n<br />
behan<strong>de</strong>ld én waarin een beroep wordt gedaan op <strong>het</strong> IVRK, slaagt <strong>het</strong> beroep op<br />
<strong>het</strong> IVRK niet. 253 In wel geteld één uitspraak spreekt <strong>de</strong> Hoge Raad zich uit over <strong>het</strong><br />
253 In één zaak wordt <strong>het</strong> beroep op <strong>het</strong> IVRK niet besproken. Hier komt <strong>de</strong> Hoge Raad tot toewijzing op<br />
grond <strong>van</strong> <strong>het</strong> nationale recht: HR 24 juni 2005, LJN AT1096.