de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
58<br />
DE TOEPASSING VAN HET IVRK IN DE NEDERLANDSE RECHTSPRAAK<br />
Nog daargelaten dat art. 21 IVRK naar mijn oor<strong>de</strong>el gezien zijn aard, inhoud en strekking<br />
geen rechtstreekse werking toekomt (...), is onjuist <strong>de</strong> in mid<strong>de</strong>lon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el 6.4 vervatte<br />
stelling dat uit <strong>de</strong> tekst <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze <strong>verdrag</strong>sbepaling volgt dat indien <strong>de</strong> betrokken<br />
partijen – zoals in casu <strong>de</strong> grootmoe<strong>de</strong>r en <strong>de</strong> moe<strong>de</strong>r – adoptie wensen, uit art. 21 sub<br />
a IVRK een recht op adoptie voortvloeit. Art. 21 sub a IVRK draagt <strong>de</strong> Staat immers juist<br />
op te waarborgen dat geen adoptie in strijd met <strong>de</strong> <strong>toepassing</strong> zijn<strong>de</strong> wet plaatsvindt en<br />
adoptie zou in <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rhavige geval in strijd zijn met art. 1:228 sub b BW. Een en an<strong>de</strong>r<br />
leidt tot <strong>de</strong> conclusie dat een beroep op art. 21 IVRK <strong>de</strong> grootmoe<strong>de</strong>r niet kan baten.<br />
De Hoge Raad bespreekt <strong>het</strong> beroep op artikel 21 IVRK niet maar stelt dat <strong>de</strong> overige<br />
in <strong>het</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el aangevoer<strong>de</strong> klachten, waaron<strong>de</strong>r <strong>het</strong> beroep op <strong>het</strong> IVRK, niet<br />
tot cassatie kunnen lei<strong>de</strong>n. Na dit cassatieberoep heeft <strong>de</strong> rechtbank Arnhem bij <strong>het</strong><br />
verwerpen <strong>van</strong> <strong>het</strong> beroep op <strong>het</strong> IVRK <strong>de</strong> rechtstreekse werking overwogen. 200 De<br />
rechtbank laat in <strong>het</strong> mid<strong>de</strong>n of artikel 21 sub a IVRK rechtstreeks werkt.<br />
Verdragsconforme uitleg en <strong>toepassing</strong><br />
In vijf adoptiezaken bepaalt <strong>de</strong> rechter dat bij <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>ling <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind<br />
in overweging dient te wor<strong>de</strong>n genomen. Hiervoor wordt aansluiting gezocht bij artikel<br />
21 IVRK. De rechter lijkt voor zijn standpunt bevestiging te zoeken in artikel 21<br />
IVRK. Zo overweegt <strong>de</strong> rechtbank Den Haag dat <strong>het</strong> uitgangspunt, dat bij <strong>de</strong> <strong>toepassing</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> bepalingen inzake adoptie <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind <strong>de</strong> voornaamste overweging<br />
dient te zijn, ook is neergelegd in artikel 21 IVRK. 201<br />
De rechtbank Leeuwar<strong>de</strong>n doet uitspraak in een zaak waarin postume adoptie<br />
wordt verzocht, terwijl <strong>het</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse recht <strong>de</strong>ze mogelijkheid heeft ver<strong>van</strong>gen door<br />
eenpersoonsadoptie. 202 De rechtbank verklaart verzoekers niettemin ont<strong>van</strong>kelijk, nu<br />
dit in <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind wordt geacht:<br />
De achtergrond <strong>van</strong> <strong>de</strong> wijziging <strong>van</strong> <strong>de</strong> wettelijke regeling was <strong>de</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n tot<br />
adoptie te verruimen. In een geval als <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rhavige heeft <strong>de</strong> nieuwe wettelijke regeling,<br />
indien die naar <strong>de</strong> letter wordt toegepast, echter <strong>het</strong> omgekeer<strong>de</strong> effect. De rechtbank<br />
acht <strong>het</strong> niet aannemelijk dat dit <strong>de</strong> bedoeling is geweest. Hier komt bij dat bij<br />
ie<strong>de</strong>re adoptie <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind centraal moet staan, zoals ook uit <strong>de</strong> memorie <strong>van</strong><br />
toelichting op <strong>de</strong> thans gel<strong>de</strong>n<strong>de</strong> wettelijke regeling naar voren komt. Ook <strong>het</strong> Internationaal<br />
Verdrag inzake <strong>de</strong> Rechten <strong>van</strong> <strong>het</strong> Kind (IVRK) stelt in artikel 3 dit uitgangspunt<br />
bij alle maatregelen betreffen<strong>de</strong> kin<strong>de</strong>ren voorop; in artikel 21 <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>verdrag</strong> wordt dit<br />
beginsel met name op adopties toegespitst. (...)<br />
De rechtbank is <strong>van</strong> oor<strong>de</strong>el dat <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> [kind] in <strong>de</strong>ze situatie moet meebrengen<br />
dat zij twee adoptief-ou<strong>de</strong>rs heeft; <strong>de</strong> rechtbank ziet niet in waarom <strong>het</strong> overlij<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
adoptief-va<strong>de</strong>r dat an<strong>de</strong>rs zou maken. De Staat dient dan ook door mid<strong>de</strong>l <strong>van</strong> wetgeving<br />
postume adoptie niet onmogelijk te maken, nu daarvoor, gelet op <strong>het</strong> bovenstaan<strong>de</strong>, een<br />
objectieve grond ontbreekt. Me<strong>de</strong> gelet op bovengenoem<strong>de</strong> <strong>verdrag</strong>sartikelen [lees: <strong>de</strong><br />
artikelen 3 en 21 IVRK, red.] zal <strong>de</strong> rechtbank <strong>het</strong> verzoek dan ook ont<strong>van</strong>kelijk achten.<br />
200 Rb. Arnhem 2 april 2009, LJN BH9677.<br />
201 Rb. ’s-Gravenhage 17 november 2010, LJN BO6838.<br />
202 Rb. Leeuwar<strong>de</strong>n 9 februari 2005, LJN AS9135. Vgl. Rb. Assen 15 juni 2005, LJN AT7617.