de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
278<br />
DE TOEPASSING VAN HET IVRK IN DE NEDERLANDSE RECHTSPRAAK<br />
Om <strong>de</strong>ze punten te verhel<strong>de</strong>ren zal per rechtsgebied een aantal rele<strong>van</strong>te zaken<br />
wor<strong>de</strong>n besproken en op <strong>het</strong> punt <strong>van</strong> <strong>de</strong> te maken afweging op <strong>de</strong> voet <strong>van</strong> <strong>het</strong> schema<br />
<strong>van</strong> artikel 8 EVRM na<strong>de</strong>r wor<strong>de</strong>n ingegaan.<br />
Familierecht<br />
Als eerste komt hier in <strong>de</strong> volgor<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> verrichtte on<strong>de</strong>rzoek <strong>het</strong> familierecht aan<br />
bod. Het familierecht is bij uitstek een rechtsgebied waar <strong>het</strong> recht op bescherming <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> privé- en gezinsleven <strong>van</strong> artikel 8 EVRM een belangrijke plaats inneemt. Het is<br />
dan ook niet opmerkelijk dat in <strong>het</strong> on<strong>de</strong>rzoek <strong>het</strong> familierecht met 324 uitspraken – na<br />
<strong>het</strong> vreem<strong>de</strong>lingenrecht met 430 uitspraken – getalsmatig een goe<strong>de</strong> twee<strong>de</strong> plaats inneemt.<br />
In <strong>het</strong> meren<strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> zaken op <strong>het</strong> terrein <strong>van</strong> <strong>het</strong> familierecht gaat <strong>het</strong> direct<br />
om een vermeen<strong>de</strong> ongerechtvaardig<strong>de</strong> inmenging <strong>van</strong> <strong>de</strong> overheid in <strong>het</strong> ‘private and<br />
family life’ <strong>van</strong> <strong>het</strong> betrokken kind, om een schending <strong>van</strong> <strong>de</strong> rechten <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind en<br />
dus om wat algemeen wordt aangeduid als een negatieve verplichting. De overheid<br />
heeft zich in zo’n geval te onthou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>het</strong> nemen <strong>van</strong> een bepaal<strong>de</strong> beslissing. Op<br />
dit rechtsgebied kan <strong>het</strong> echter ook om een positieve verplichting <strong>van</strong> <strong>de</strong> overheid gaan<br />
om in te grijpen in <strong>het</strong> ‘private and family life’. In die gevallen gaat <strong>het</strong> om een afweging<br />
tussen <strong>de</strong> rechten <strong>van</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r en die <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind, waarbij <strong>de</strong> overheid op basis<br />
<strong>van</strong> die afweging ingrijpt in <strong>het</strong> ‘private and family life’ <strong>van</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r en <strong>de</strong> rechten<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> kind laat prevaleren boven die <strong>van</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>r. Ook hier vormt <strong>het</strong> schema <strong>van</strong><br />
artikel 8 EVRM een zinvol ka<strong>de</strong>r. Het gaat hier om <strong>de</strong> laatste specifi eke categorie <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> twee<strong>de</strong> lid <strong>van</strong> artikel 8, namelijk die waarbij overheidsinterventie is gebo<strong>de</strong>n ter<br />
bescherming <strong>van</strong> <strong>de</strong> rechten en vrijhe<strong>de</strong>n <strong>van</strong> an<strong>de</strong>ren. Getalsmatig zijn <strong>de</strong>ze gevallen<br />
echter verre in <strong>de</strong> min<strong>de</strong>rheid.<br />
Bei<strong>de</strong> typen <strong>van</strong> verplichtingen laten dui<strong>de</strong>lijk een aantal positieve voorbeel<strong>de</strong>n<br />
zien, om te beginnen met die waarin <strong>het</strong> gaat om een negatieve verplichting <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
overheid om zich te onthou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> interventie.<br />
Negatieve verplichting<br />
Te wijzen valt hier in <strong>de</strong> eerste plaats op zaken in <strong>het</strong> ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> artikel 1 IVRK – <strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>fi nitiebepaling met betrekking tot <strong>de</strong> leeftijdsgrens <strong>van</strong> 18 jaar – in relatie tot <strong>de</strong><br />
gesloten plaatsing. Als gevolg <strong>van</strong> een strikte uitleg <strong>van</strong> dit artikel, werd <strong>de</strong> bepaling<br />
in <strong>de</strong> Wet op <strong>de</strong> Jeugdzorg, die een gesloten plaatsing <strong>van</strong> jong meer<strong>de</strong>rjarigen tussen<br />
18 en 21 jaar mogelijk maakte, door <strong>de</strong> rechter met een beroep op artikel 5 EVRM<br />
buiten <strong>toepassing</strong> verklaard. 6 Een an<strong>de</strong>r dui<strong>de</strong>lijk voorbeeld <strong>van</strong> <strong>het</strong> positieve effect<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Verdrag vormt artikel 2 IVRK in relatie tot <strong>de</strong> zaken in <strong>het</strong> ka<strong>de</strong>r <strong>van</strong> <strong>de</strong> nationaliteitenkwestie.<br />
Hier besliste <strong>de</strong> lagere rechter dat op basis <strong>van</strong> artikel 2 IVRK – <strong>het</strong><br />
non-discriminatiebeginsel – een ongerechtvaardigd on<strong>de</strong>rscheid werd gemaakt tussen<br />
kin<strong>de</strong>ren die vóór en na <strong>de</strong> geboorte wer<strong>de</strong>n erkend. 7 Voor <strong>de</strong> groep kin<strong>de</strong>ren, erkend<br />
na <strong>de</strong> geboorte trad <strong>het</strong> nationaliteitsgevolg pas na verloop <strong>van</strong> tijd in werking, terwijl<br />
6 Zie on<strong>de</strong>r meer: Rb. Rotterdam 19 februari 2009, LJN BH5398; Rb. ’s-Hertogenbosch 27 februari<br />
2009, LJN BH4397; Rb. Roermond 8 april 2009, LJN BI0864; Hof ’s-Gravenhage 8 oktober 2009, LJN<br />
BK2806.<br />
7 Hof Arnhem 13 juni 2006, LJN AY5575; Hof Arnhem 8 mei 2007, LJN BA4885; Hof Leeuwar<strong>de</strong>n 2 juli<br />
2008, LJN BD6294.