de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
158<br />
DE TOEPASSING VAN HET IVRK IN DE NEDERLANDSE RECHTSPRAAK<br />
Rechtstreekse werking<br />
Op 13 september 2005 heeft <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling zich uitgelaten over <strong>de</strong> rechtstreekse werking<br />
<strong>van</strong> artikel 37 IVRK. 190 Volgens <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling bevat artikel 37 IVRK, gelet op <strong>de</strong> formulering,<br />
geen normen die zon<strong>de</strong>r na<strong>de</strong>re uitwerking in nationale wet- en regelgeving<br />
door <strong>de</strong> rechter direct toepasbaar zijn. Hier maakt <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling geen on<strong>de</strong>rscheid tussen<br />
<strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>len <strong>van</strong> artikel 37 IVRK. De Af<strong>de</strong>ling is <strong>van</strong> oor<strong>de</strong>el dat<br />
kin<strong>de</strong>ren noch ou<strong>de</strong>rs zelf aan <strong>de</strong>ze bepaling aanspraak kunnen ontlenen. Daarbij benadrukt<br />
<strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling dat dit niet betekent dat <strong>de</strong> rechter bij <strong>de</strong> toetsing <strong>van</strong> <strong>de</strong> bewaring<br />
geen rekening dient te hou<strong>de</strong>n met <strong>de</strong> belangen <strong>van</strong> <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>ren.<br />
In lagere rechtspraak, voorafgaand aan <strong>de</strong> uitspraak <strong>van</strong> <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> 13 september<br />
2005, is artikel 37 sub c IVRK meer<strong>de</strong>re malen rechtstreeks toegepast. 191 Na<br />
<strong>de</strong>ze uitspraak <strong>van</strong> <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling heeft <strong>de</strong> lagere rechter geen rechtstreekse werking<br />
meer verleend aan artikel 37 IVRK. In zoverre volgt <strong>de</strong> lagere rechtspraak <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling,<br />
maar <strong>het</strong> uitdrukkelijke standpunt dat artikel 37 IVRK geen rechtstreekse werking<br />
heeft, komt slechts één keer naar voren. 192 Ver<strong>de</strong>r blijkt dat een aantal zittingsplaatsen<br />
<strong>de</strong> vraag of artikel 37 IVRK al dan niet rechtstreekse werking heeft, in <strong>het</strong> mid<strong>de</strong>n. 193<br />
Verdragsconforme uitleg en <strong>toepassing</strong><br />
De Af<strong>de</strong>ling heeft in 2003 en 2004 <strong>het</strong> nationale recht meermaals in <strong>het</strong> licht <strong>van</strong><br />
artikel 37 IVRK uitgelegd. 194 Daarbij gaat <strong>het</strong> voornamelijk om een uitleg in <strong>het</strong> licht<br />
<strong>van</strong> artikel 37 sub c IVRK. Geconstateerd kan wor<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling veel waar<strong>de</strong><br />
hecht aan <strong>de</strong>ze bepaling, aangezien zij <strong>van</strong> oor<strong>de</strong>el is dat min<strong>de</strong>rjarige vreem<strong>de</strong>lingen<br />
alleen geschei<strong>de</strong>n <strong>van</strong> volwassenen in vreem<strong>de</strong>lingenbewaring mogen wor<strong>de</strong>n gehou<strong>de</strong>n.<br />
Men zou hieruit kunnen afl ei<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling (impliciet) rechtstreekse werking<br />
heeft verleend aan artikel 37 sub c IVRK. Tegelijkertijd is <strong>het</strong> mogelijk dat <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling<br />
hier slechts uitvoering heeft gegeven aan zijn verplichting ingevolge artikel 37 sub c<br />
IVRK, zon<strong>de</strong>r dat volgens haar sprake is <strong>van</strong> een rechtstreeks werken<strong>de</strong> bepaling.<br />
Een dui<strong>de</strong>lijk voorbeeld <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>verdrag</strong>sconforme uitleg is een uitspraak <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
Af<strong>de</strong>ling <strong>van</strong> 24 februari 2003. 195 Volgens <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling heeft <strong>de</strong> rechtbank ten onrechte<br />
overwogen dat <strong>de</strong> tenuitvoerlegging <strong>van</strong> <strong>de</strong> maatregel <strong>van</strong> bewaring ex artikel 59 Vw<br />
2000 ten aanzien <strong>van</strong> een 17-jarige vreem<strong>de</strong>ling in een Huis <strong>van</strong> Bewaring niet in strijd<br />
was met <strong>de</strong> wet. De Af<strong>de</strong>ling grijpt naar <strong>de</strong> artikelen 2 lid 1 en 9 <strong>van</strong> <strong>de</strong> Beginselenwet<br />
justitiële jeugdinrichtingen (hierna: Bjj) en leest <strong>de</strong>ze in <strong>het</strong> licht <strong>van</strong> artikel 37 sub c<br />
190 ABRvS 13 september 2005, JV 2005/409 m.nt. Spijkerboer. Vgl. <strong>de</strong> uitspraken <strong>van</strong> <strong>de</strong> Af<strong>de</strong>ling voorafgaand<br />
aan <strong>de</strong>ze uitspraak on<strong>de</strong>r <strong>het</strong> kopje ‘Verdragsconforme uitleg en <strong>toepassing</strong>’.<br />
191 Rb. ’s-Gravenhage (zittingsplaats Arnhem) 4 oktober 2002, LJN AF2813; Rb. ’s-Gravenhage (zittingsplaats<br />
Zwolle) 27 juni 2003, LJN AL8323; Rb.’s-Gravenhage (zittingsplaats Zwolle) (vzr.) 14 augustus<br />
2003, LJN AM3133; Rb. ’s-Gravenhage (zittingsplaats Alkmaar) 24 november 2003, LJN AN9458; Rb.<br />
’s-Gravenhage (zittingsplaats Alkmaar) 24 november 2003, AWB 03/59674.<br />
192 Rb.’s-Gravenhage (zittingsplaats Zutphen) 29 september 2006, LJN AY9163; <strong>de</strong>ze uitspraak is in hoger<br />
beroep bevestigd: ABRvS 31 oktober 2006, JV 2006/457.<br />
193 Rb. ’s-Gravenhage 17 januari 2002, LJN BU7589; Rb. ’s-Gravenhage (zittingsplaats Haarlem) 6 februari<br />
2004, AWB 04/1008; Rb. ’s-Gravenhage (zittingsplaats Roermond) 24 oktober 2006, AWB 06/49339;<br />
Rb. ’s-Gravenhage (zittingsplaats Dordrecht) 2 maart 2010, LJN BM2383.<br />
194 ABRvS 24 februari 2003, AB 2003/327; ABRvS 5 maart 2004, JV 2004/179; ABRvS 5 maart 2004, JV<br />
2004/180; ABRvS 5 maart 2004, 200308023/1; ABRvS 5 maart 2004, 200308600/1, ABRvS 5 maart<br />
2004, 200307777/1; ABRvS 18 maart 2004, 200308034/1; ABRvS 15 april 2004, JV 2004/289.<br />
195 ABRvS 24 februari 2003, AB 2003/327.