de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
de toepassing van het internationaal verdrag ... - Kinderrechten.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
INLEIDING BIJ HET ONDERZOEK EN VERANTWOORDING VAN<br />
DE OPBOUW<br />
De centrale vraag bij dit on<strong>de</strong>rzoek luidt als volgt:<br />
J.H. <strong>de</strong> Graaf<br />
Op welke wijze past <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse rechter <strong>het</strong> Internationaal Verdrag inzake <strong>de</strong><br />
Rechten <strong>van</strong> <strong>het</strong> Kind (IVRK) toe in <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse rechtspraak in <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> 1 januari<br />
2002 tot 1 september 2011?<br />
In <strong>het</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse rechtssysteem hoeft een <strong>verdrag</strong> voor <strong>het</strong> hebben <strong>van</strong> bin<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
werking niet te wor<strong>de</strong>n omgezet in nationale wetgeving. Ne<strong>de</strong>rland kent een zogenoemd<br />
monistisch stelsel, wat betekent dat een <strong>verdrag</strong> als zodanig gelding heeft in<br />
<strong>de</strong> nationale wet- en regelgeving. An<strong>de</strong>rs gezegd na ratifi catie maakt een <strong>verdrag</strong> on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el<br />
uit <strong>van</strong> <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse rechtsor<strong>de</strong>. 1 Het al dan niet hebben <strong>van</strong> rechtstreekse<br />
werking <strong>van</strong> een bepaling is hiervoor niet <strong>van</strong> belang. Dit speelt wel een doorslaggeven<strong>de</strong><br />
rol bij <strong>de</strong> vraag of <strong>de</strong> burger zich op een bepaling uit <strong>het</strong> <strong>verdrag</strong> bij <strong>de</strong> rechter<br />
kan beroepen. 2<br />
In beginsel heeft een <strong>verdrag</strong> in Ne<strong>de</strong>rland dus bin<strong>de</strong>n<strong>de</strong> werking, is <strong>het</strong> geldig.<br />
In Ne<strong>de</strong>rland is <strong>het</strong> evenwel gebruikelijk dat voordat een <strong>verdrag</strong> wordt bekrachtigd,<br />
eerst wordt on<strong>de</strong>rzocht of <strong>de</strong> nationale wetgeving wel in overeenstemming is met <strong>het</strong><br />
<strong>verdrag</strong> en of mogelijk aanpassingen noodzakelijk zijn. 3 Met betrekking tot <strong>het</strong> IVRK<br />
heeft dit on<strong>de</strong>rzoek uitvoerig plaatsgevon<strong>de</strong>n en heeft dit geresulteerd in <strong>de</strong> Goedkeuringswet<br />
bij <strong>het</strong> op 20 november 1989 tot stand gekomen Verdrag inzake <strong>de</strong> Rechten<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Kind (IVRK). De Goedkeuringswet werd op 2 oktober 1992 bij <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong><br />
Kamer ingediend en werd op 2 november 1994 aangenomen. Het Verdrag trad voor<br />
Ne<strong>de</strong>rland in werking op 8 maart 1995. 4<br />
Bij <strong>de</strong> beraadslagingen in Twee<strong>de</strong> en Eerste Kamer over <strong>de</strong> Goedkeuringswet is<br />
over <strong>de</strong> werking <strong>van</strong> <strong>de</strong> bepalingen uit <strong>het</strong> IVRK uitvoerig <strong>van</strong> gedachten gewisseld.<br />
Het valt hier op dat in <strong>de</strong> toelichting bij <strong>de</strong> Goedkeuringswet niet wordt gerept over <strong>de</strong><br />
rele<strong>van</strong>tie <strong>van</strong> <strong>het</strong> Verdrag als zodanig. Het geheel – dat betreft ook <strong>de</strong> daarna <strong>van</strong> regeringszij<strong>de</strong><br />
gewissel<strong>de</strong> stukken – a<strong>de</strong>mt een betrekkelijk ‘<strong>de</strong>fensieve’ sfeer uit. Zelfs<br />
wordt gesteld: ‘Zoals in <strong>de</strong> artikelsgewijze toelichting in <strong>de</strong> memorie <strong>van</strong> toelichting<br />
blijkt, zijn wij <strong>van</strong> mening dat <strong>het</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse recht voldoet aan <strong>de</strong> vereisten die <strong>het</strong><br />
Verdrag inzake <strong>de</strong> Rechten <strong>van</strong> <strong>het</strong> kind stelt, me<strong>de</strong> ook reeds ingedien<strong>de</strong> wetsvoorstellen<br />
in aanmerking genomen….’. 5<br />
1 A. Nollkaemper, Kern <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>internationaal</strong> publiekrecht, Den Haag: Boom Juridisch uitgevers 2011,<br />
p. 488.<br />
2 J.H. Jans, S. Prechal & R.J.G.M. Wid<strong>de</strong>rshoven, I<strong>nl</strong>eiding tot <strong>het</strong> Europees Bestuursrecht, Nijmegen:<br />
Ars Aequi Libri 2011, p. 57.<br />
3 A. Nollkaemper, Kern <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>internationaal</strong> publiekrecht, Den Haag: Boom Juridisch uitgevers 2011,<br />
p. 494.<br />
4 Trb. 1995, 92.<br />
5 Kamerstukken II 1993/94, 22 855 (R1451), nr. 6, p. 7.