levend erfgoed 1 2010 - Nederlands Centrum voor Volkscultuur
levend erfgoed 1 2010 - Nederlands Centrum voor Volkscultuur
levend erfgoed 1 2010 - Nederlands Centrum voor Volkscultuur
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Levend<br />
Erfgoed<br />
01 <strong>2010</strong><br />
36<br />
intergemeentelijk samenwerkingsverband of de Vlaamse<br />
Gemeenschapscommissie. 2 Deze overeenkomst<br />
wordt gesloten met het oog op het ontwikkelen en stimuleren<br />
van een integraal en geïntegreerd lokaal cultureel-<strong>erfgoed</strong>beleid.<br />
Er worden werkingssubsidies toegekend <strong>voor</strong>: de werking<br />
van de cultureel-<strong>erfgoed</strong>cel, de uitbouw van een<br />
cultureel-<strong>erfgoed</strong>forum en de ondersteuning van de lokale<br />
cultureel-<strong>erfgoed</strong>actoren.<br />
De cultureel-<strong>erfgoed</strong>cellen versterken het lokale cultureel-<strong>erfgoed</strong>veld<br />
door het opzetten van projecten en de<br />
uitwisseling van kennis en expertise. Ze zorgen er<strong>voor</strong><br />
dat het maatschappelijk draagvlak <strong>voor</strong> het cultureel<br />
<strong>erfgoed</strong> vergroot.<br />
De Vlaamse<br />
gemeenschap<br />
stimuleert de<br />
gemeenten door<br />
middel van<br />
<strong>erfgoed</strong>convenants.<br />
De cultureel-<strong>erfgoed</strong>fora brengen het cultureel-<strong>erfgoed</strong>verhaal<br />
van de stad, gemeente of streek. Om dit<br />
verhaal te vertellen wordt gebruik gemaakt van het cultureel<br />
<strong>erfgoed</strong> dat op het lokale grondgebied bewaard<br />
wordt en van de verschillende cultureel-<strong>erfgoed</strong>praktijken,<br />
zoals bij<strong>voor</strong>beeld de museologie, de archiefwetenschap<br />
en het hedendaags documentenbeheer, de informatie-<br />
en bibliotheekwetenschap… In 2009-2014 worden<br />
middelen <strong>voor</strong>zien <strong>voor</strong> culturele <strong>erfgoed</strong>fora in<br />
Brug ge, Antwerpen, Gent en de Vlaamse Gemeens<br />
chaps com m i ssie.<br />
De ondersteuning van de lokale cultureel-<strong>erfgoed</strong>actoren<br />
kan gebeuren door het verstrekken van logistieke,<br />
fi nanciële en personele middelen.<br />
De Vlaamse Overheid sloot totnogtoe met maar liefst<br />
achttien steden en intergemeentelijke samenwerkingsverbanden<br />
een cultureel-<strong>erfgoed</strong>convenant af. Die staan<br />
<strong>voor</strong> eenentachtig gemeentebesturen en 2,7 miljoen inwoners<br />
(de helft van alle Vlamingen). De Vlaamse<br />
Overheid kent hen een structurele werkingssubsidie toe<br />
<strong>voor</strong> het uitvoeren van het cultureel-<strong>erfgoed</strong>convenant<br />
<strong>voor</strong> de beleidsperiode 2009 - 2014. 3 De totale jaarlijkse<br />
investering in het lokale cultureel-<strong>erfgoed</strong>beleid in<br />
Vlaanderen komt neer op 5.770.000 euro. 4<br />
Erfgoedcel Waasland<br />
Het ‘Soete Land van Waas’ telt acht gemeenten, namelijk<br />
Beveren, Kruibeke, Lokeren, Sint-Gillis-Waas,<br />
Sint-Niklaas, Stekene, Temse en Waasmunster. In het<br />
Waasland zijn er tientallen <strong>erfgoed</strong>organisaties, van<br />
musea, heemkundige kringen, volkskunstgroepen, documentatiecentra,<br />
archieven tot historische genootschappen.<br />
Daarnaast zijn er ook nog tientallen organisaties<br />
die, naast eigen kerntaken, <strong>erfgoed</strong> bewaren, zoals<br />
kerkfabrieken, scholen, ziekenhuizen, bedrijven en dergelijke.<br />
Zowel vrijwilligers als bezoldigde medewerkers<br />
zetten zich in <strong>voor</strong> dit rijke Wase <strong>erfgoed</strong>.<br />
Formeel werkt de Erfgoedcel Waasland binnen het kader<br />
van Interwaas, het Intergemeentelijk Samenwerkingsverband<br />
van het Land van Waas. De Erfgoedcel<br />
Waasland speelt sinds 2005 de rol van aanspreekpunt,<br />
coördinator, doorgeefl uik en informatieloket <strong>voor</strong> de<br />
verschillende <strong>erfgoed</strong>zorgers in het Waasland. De Wase<br />
<strong>erfgoed</strong>gemeenschap is via overlegorganen vertegenwoordigd<br />
in de <strong>erfgoed</strong>cel en sturen deze ook aan. Zo<br />
geven ze bij<strong>voor</strong>beeld suggesties <strong>voor</strong> nieuwe projecten<br />
en processen waarover de Wase <strong>erfgoed</strong>gemeenschap<br />
en de Erfgoedcel Waasland kunnen werken.<br />
In het Cultureel-Erfgoedconvenant Land van Waas<br />
neemt immaterieel cultureel <strong>erfgoed</strong> een belangrijke<br />
plaats in. Binnen het cultureel-<strong>erfgoed</strong>convenant staan<br />
dan ook verschillende actielijnen ingeschreven om dit<br />
specifi eke <strong>erfgoed</strong> een gezicht te geven. Zo wordt onder<br />
andere ingezet op de techniek van Mondelinge Geschie<br />
denis 5 met vormingen, de opmaak van een draaiboek<br />
Mondelinge Geschiedenis in schoolprojecten 6 en<br />
projecten in samenwerking met verschillende partners. 7<br />
Hieronder worden drie projecten uitgebreider toegelicht.<br />
Wase griezelverhalen<br />
Het project ‘Wase griezelverhalen’ was een project met<br />
veel verschillende partners, zoals bij<strong>voor</strong>beeld BiblioWaas,<br />
het samenwerkingsverband van Wase bibliotheken.<br />
Bovendien werkten een netwerk van lokale (<strong>erfgoed</strong>)organisaties<br />
een breed palet aan publieksactiviteiten<br />
uit rond dit thema.<br />
Met het project ‘Wase griezelverhalen’ wilde de Erfgoedcel<br />
Waasland volksverhalen uit het Waasland weer<br />
bekend maken bij de jeugd (doelgroep 10-12 jaar), zodat<br />
deze ook in de volgende generaties kunnen doorleven.<br />
Bovendien werd de kunst van het vertellen nieuw<br />
leven ingeblazen.<br />
Basis <strong>voor</strong> het hele project vormde een inventaris met<br />
meer dan 600 volksverhalen uit het Waasland, die in de<br />
eerste helft van 2007 werd samengesteld op basis van<br />
diverse publicaties met volksverhalen uit de regio. Hier-<br />
uit werden tien geselecteerde Wase volksverhalen door<br />
vijf jeugdauteurs, al dan niet allen toevallig uit het<br />
Waas land, herschreven tot een spannend griezelverhaal<br />
<strong>voor</strong> kinderen vanaf tien jaar. Dit door uitgeverij Abimo<br />
uitgegeven jeugdboek kreeg de titel ‘Griezelverhalen uit<br />
het Waasland’ en bevatte enerzijds de tien nieuwe griezelverhalen<br />
en anderzijds de authentieke volksverhalen.<br />
Elk vijfde en zesde leerjaar van de Wase basisscholen en<br />
de verschillende fi lialen van de Openbare Bibliotheken<br />
kregen een gratis exemplaar van dit boek en ook jeugd-<br />
en culturele verenigingen konden dit gratis bij de Erfgoedcel<br />
Waasland verkrijgen. Daarnaast was het boek<br />
ook in de Wase boekhandels verkrijgbaar. In totaal werden<br />
ongeveer 1500 exemplaren van het boek verspreid.<br />
In het kader van de verdere ontsluiting van deze verhalen<br />
werd door stagiair Gert De Backer van Hogeschool<br />
Gent, departement Koninklijke Academie <strong>voor</strong> Schone<br />
Kunsten bij zes selecties van verhalen een passende illustratie<br />
gemaakt. Deze selecties bundelen telkens een<br />
tiental verhalen over één onderwerp.<br />
In samenwerking met BiblioWaas, het samenwerkingsverband<br />
van Wase bibliotheken, ging in september en<br />
oktober 2007 een opleiding ‘Wase griezelverhalen vertellen’<br />
door. Topverteller Frank De Gruyter nam twee<br />
groepen van tien cursisten onder zijn hoede; Joost Van<br />
den Branden, bekend van Th eater Tieret, begeleidde<br />
een groep van vijftien deelnemers. Gedurende vier weken<br />
wijdden beide lesgevers de aspirant-vertellers in in<br />
de geheimen van de vertelkunst. Dankzij deze opleiding<br />
kregen heel wat mensen de smaak van het vertellen te<br />
pakken. Verschillende deelnemers van de opleiding<br />
heb ben intussen al <strong>voor</strong> een publiek verteld.<br />
Vanaf eind oktober 2007 vonden her en der in het<br />
Waasland ook Wase griezelactiviteiten plaats, van griezeltochten<br />
en vertelavonden tot totaalspektakels met<br />
toneel, vertellingen en muziek, allemaal in het teken van<br />
de inventaris met de volksverhalen. In samenwerking<br />
met een werkgroep ‘publieksactiviteiten’, met vertegenwoordigers<br />
uit verschillende gemeenten, werkte de<br />
Erfgoedcel Waasland een ondersteuningsaanbod uit<br />
<strong>voor</strong> de organisatoren van deze Wase griezelactiviteiten,<br />
waardoor zij ondermeer beroep konden doen op<br />
gratis promotiemateriaal.<br />
Sint Maarten en<br />
Sinterklaas:<br />
onderdeel van het<br />
pact De Gulle Gevers<br />
Foto: Stefaan Van<br />
Hul, Erfgoedcel<br />
Waasland<br />
Het hele project werd op 9 oktober 2007 offi cieel <strong>voor</strong>gesteld<br />
<strong>voor</strong> pers en publiek in Huis De Fortune in<br />
Elversele. Een honderdtal griezelenthousiastelingen genoten<br />
van de <strong>voor</strong>stelling ‘Wan Trien hocuspocust’.<br />
2009 Waas Reuzenjaar<br />
Het project 2009 Waas reuzenjaar was een initiatief van<br />
de Erfgoedcel Waasland in samenwerking met Toerisme<br />
Waasland (een regionale organisatie <strong>voor</strong> het bevorderen<br />
van toerisme en recreatie in al haar facetten in de<br />
regio Waasland, door de ontwikkeling van nieuwe initiatieven<br />
en het promoten van het aanbod bij de verschillende<br />
doelgroepen) en de Wase reuzenorganisaties. Er<br />
zijn heel veel verschillende soorten reuzenorganisaties;<br />
sommigen groeien uit carnaval (opnieuw een typisch<br />
Vlaams gegeven), anderen organiseren jaarlijks een reuzenstoet…<br />
Levend<br />
Erfgoed<br />
01 <strong>2010</strong><br />
37