Interview Henriëtte Hoogenboezem NORMA ook voor Klassiek ...
Interview Henriëtte Hoogenboezem NORMA ook voor Klassiek ...
Interview Henriëtte Hoogenboezem NORMA ook voor Klassiek ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Magazine <strong>voor</strong> musici en acteurs<br />
In dit nummer (augustus 2008)<br />
<strong>Interview</strong> <strong>Henriëtte</strong> <strong>Hoogenboezem</strong><br />
<strong>NORMA</strong> <strong>ook</strong> <strong>voor</strong> <strong>Klassiek</strong>!<br />
Verlenging beschermingstermijn<br />
naburige rechten<br />
Vergadering van Aangeslotenen
2<br />
Augustus 2008 • <strong>NORMA</strong> Nieuws • Magazine <strong>voor</strong> musici en acteurs<br />
inhoud colofon<br />
Als agent ben je geen partij, het gaat om<br />
je cliënten 4<br />
Verlenging beschermingstermijn naburige<br />
rechten 9<br />
Zinderend slot Dutch Jazz Competition:<br />
<strong>NORMA</strong> Prijs Beste Solist naar Bulgaarse<br />
bassist 10<br />
<strong>NORMA</strong> <strong>ook</strong> <strong>voor</strong> <strong>Klassiek</strong>! 14<br />
Vergadering van Aangeslotenen 16<br />
Foto omslag: <strong>Henriëtte</strong> <strong>Hoogenboezem</strong><br />
Foto: Minke Faber<br />
<strong>NORMA</strong> - naburige rechten musici en acteurs<br />
Louise Wentstraat 186<br />
1018 MS Amsterdam<br />
Postbus 2995<br />
1000 CZ Amsterdam<br />
T 020 - 627 27 98 F 020 - 626 96 97<br />
E info@stichtingnorma.nl<br />
www.stichtingnorma.nl<br />
Redactie<br />
Wisso Wissing (hoofdredacteur)<br />
Ruud Zinzen (eindredacteur)<br />
Marnix Langeveld, Anita Verheggen<br />
Met medewerking van<br />
Carolien de Boer, Femke Ravensbergen en Ceren Taygun<br />
Vormgeving<br />
Frissewind visuele_communicatie, Amsterdam<br />
Druk<br />
Boeijinga, Apeldoorn
Voorwoord<br />
In dit nummer van <strong>NORMA</strong> Nieuws treft u een verslag<br />
aan van de jaarlijkse Vergadering van Aangeslotenen.<br />
Wij zijn bij <strong>NORMA</strong> in de gelukkige omstandigheid dat de<br />
belangstelling <strong>voor</strong> deze bijeenkomsten stijgende is.<br />
Meer dan 120 aanmeldingen kwamen er binnen, terwijl<br />
de filmzaal van het Filmmuseum maar 80 zitplaatsen<br />
heeft. Uiteindelijk bleek dat net genoeg.<br />
Bij <strong>NORMA</strong> is alles erop gericht om zoveel mogelijk gelden<br />
uit naburige rechten te innen en tegen zo laag mogelijk<br />
kosten te verdelen. De belangrijkste bronnen zijn op<br />
dit moment thuiskopie- en leenrechtgelden en vergoedingen<br />
<strong>voor</strong> achtergrondmuziek en Beeld & Geluid. <strong>NORMA</strong><br />
int deze vergoedingen bij de verschillende incasso-organisaties<br />
of incasseert ze direct en verdeelt ze vervolgens<br />
- zonder winstoogmerk - aan de rechthebbende uitvoerende<br />
kunstenaars. De afgelopen drie jaar heeft <strong>NORMA</strong><br />
op die manier 92% van de totale incasso verdeeld. Het<br />
restant kan dit jaar worden uitgekeerd. <strong>NORMA</strong> behoort<br />
op dit gebied tot de meest efficiënte verdeelorganisaties<br />
in de branche.<br />
Op de Vergadering van Aangeslotenen is <strong>ook</strong> verslag gedaan<br />
over de activiteiten van het <strong>NORMA</strong>-fonds. Bij<br />
<strong>NORMA</strong> staat individuele repartitie <strong>voor</strong>op: 90% van alle<br />
geïnde gelden wordt individueel verdeeld en maximaal<br />
10% van de geïncasseerde gelden wordt afgezonderd<br />
<strong>voor</strong> collectieve doelen. Ons beleid is dat de collectieve<br />
gelden – net als bij de individuele repartitie – bij de acteurs<br />
en musici terecht moeten komen. Tijdens de vergadering<br />
bleek uit de discussie en de vragen dat het<br />
<strong>NORMA</strong>-fonds op veel sympathie van de aangeslotenen<br />
kan rekenen.<br />
Het <strong>NORMA</strong>-fonds is overigens belangrijker geworden<br />
sinds het Thuiskopiefonds begin 2008 is opgeheven.<br />
Na de zomervakantie zet <strong>NORMA</strong> wederom een belangrijke<br />
stap <strong>voor</strong>waarts. Naast ons nieuwe verdeelsysteem<br />
VUIK2 wordt dan <strong>ook</strong> MY<strong>NORMA</strong> en de nieuwe website<br />
van <strong>NORMA</strong> gepresenteerd en in werking gesteld. Het<br />
belangrijkste <strong>voor</strong>deel van VUIK2 is dat medewerking in<br />
veel gevallen maar één keer opgegeven hoeft te worden.<br />
Dat scheelt acteurs en musici heel veel (invul)-werk. Ook<br />
heeft Vuik2 een rekening courant-systeem waardoor correcties<br />
eenvoudiger te verwerken zijn. In feite heeft elke<br />
aangeslotene een eigen rekening bij <strong>NORMA</strong>. Met het<br />
nieuwe systeem kunnen tevens uitbetalingen van verschillende<br />
incassogebieden tegelijk worden uitgevoerd.<br />
MY<strong>NORMA</strong> wordt de persoonlijke internetpagina waar<br />
de aangeslotenen hun zaken eenvoudig en snel kunnen<br />
regelen. MY<strong>NORMA</strong> heeft een veilig inlogsysteem op de<br />
website van <strong>NORMA</strong> waar uitvoerende kunstenaars hun<br />
eigen gegevens kunnen inzien en aanpassen. Met dit<br />
systeem kunnen <strong>ook</strong> de claims (zoals medewerking aan<br />
films, series of andere beschermde werken) online worden<br />
ingediend, zodat de papieren speellijsten <strong>voor</strong>taan<br />
achterwege kunnen blijven. U kunt de <strong>voor</strong>tgang van de<br />
verwerking hiervan door <strong>NORMA</strong> volgen en de reeds<br />
van <strong>NORMA</strong> ontvangen vergoedingen (met specificatie)<br />
bekijken. <strong>NORMA</strong> heeft samen met externe bureaus<br />
lang gewerkt aan het nieuwe verdeelsysteem en MY-<br />
<strong>NORMA</strong>. Wij hopen dat de aangeslotenen er veel profijt<br />
van zullen hebben.<br />
Mijn zomervakantie begon op het North Sea Jazz Festival.<br />
Daar heb ik op 12 juli de <strong>NORMA</strong>-prijs van de Dutch<br />
Jazz Competition <strong>voor</strong> de beste solist aan de Bulgaarse<br />
bassist Mihail Ivanov overhandigd. Bij de uitreiking heb<br />
ik van de gelegenheid gebruik gemaakt erop te wijzen<br />
dat het <strong>NORMA</strong>-fonds veel waarde hecht aan het stimuleren<br />
van jong talent. Vandaar dat het fonds initiatieven<br />
zoals the Dutch Jazz Competition al jaren ondersteunt.<br />
Amsterdam, augustus 2008<br />
Wisso Wissing<br />
Directeur <strong>NORMA</strong><br />
3
‘De omroepen zijn heel machtig: <strong>voor</strong> jou tien anderen’<br />
Haar kantoor aan het Entrepotdok in<br />
Amsterdam is geheel behangen met de<br />
foto’s van acteurs, regisseurs en scenarioschrijvers.<br />
Het is een portretgalerij van de<br />
cliënten die zij vertegenwoordigt. <strong>Henriëtte</strong><br />
<strong>Hoogenboezem</strong> was met haar bedrijf<br />
Features Creative Management de allereerste<br />
agent <strong>voor</strong> acteurs in Nederland.<br />
Gepokt en gemazeld door de praktijk kan ze<br />
heel ontspannen vertellen over haar vak. Er<br />
hangt sowieso een relaxte sfeer in het<br />
kantoor waar collega’s om de haverklap in<br />
gezang uitbarsten. ‘De sfeer is goed maar er<br />
wordt hier <strong>ook</strong> héél hard gewerkt’, zegt<br />
<strong>Hoogenboezem</strong> lachend. ‘Het is<br />
arbeidsintensief maar heel leuk omdat er<br />
geen dag, geen productie en geen mens<br />
hetzelfde is. We hebben het hier zo<br />
georganiseerd dat ieder van ons een eigen<br />
groepje cliënten heeft waar je alles <strong>voor</strong><br />
doet. Onze cliënten, maar <strong>ook</strong> de<br />
producenten vinden het handig om een vast<br />
aanspreekpunt te hebben.’<br />
Opvallend is dat Features CM helemaal door<br />
vrouwen wordt gerund. ‘Zonder mijn mannelijke<br />
collega’s te willen beledigen… het is<br />
een beetje een vrouwenvak. Omdat je ego<br />
volslagen ondergeschikt moet zijn. Je bent<br />
dienstverlenend. Ach, het is natuurlijk een<br />
beetje flauw en traditioneel om te zeggen<br />
dat het typisch vrouwelijk is. Onze mannelijke<br />
collega’s werken <strong>ook</strong> prima. Maar het is<br />
zo gegroeid. Bij sollicitatieprocedures waren<br />
vrouwen altijd de betere kandidaten. En het<br />
is heel leuk om met een groep vrouwen van<br />
rond de 30 jaar te werken. In die levens gebeurt<br />
veel. Je kunt er bij wijze van spreken<br />
zo een camera op zetten. We willen goede<br />
kwaliteit leveren in een prettige sfeer. Zowel<br />
intern als naar buiten toe. Dus je zult hier<br />
nooit één van ons aan de telefoon horen<br />
schreeuwen. We blijven altijd vriendelijk.<br />
Het kan er soms best hard aan toe gaan<br />
maar er wordt niet geschreeuwd of gescholden,<br />
daar houd ik niet van.’
‘Als agent ben je geen partij,<br />
het gaat om je cliënten’<br />
<strong>Henriëtte</strong> <strong>Hoogenboezem</strong> was de eerste agent <strong>voor</strong> acteurs in Nederland. Zij maakt zich<br />
zorgen over de toenemende macht van de omroepen. ‘De overheid zou wel eens wat meer<br />
bescherming kunnen bieden aan acteurs.’ Tekst: Anita Verheggen Beeld: Minke Faber<br />
Jij was de eerste agent in Nederland. Hoe is<br />
dat zo gekomen, want jij was toch eerst<br />
kostuumontwerpster?<br />
Ja, dat is mijn achtergrond. Ik ben jarenlang<br />
kostuumontwerpster geweest <strong>voor</strong> film- en<br />
tv-producties. Daardoor kende ik een hele-<br />
boel acteurs. Een goeie vriendin van mij,<br />
Monique van de Ven, kwam terug uit Amerika<br />
en zei: ‘Wat is het eigenlijk raar dat er<br />
hier geen agenten zijn <strong>voor</strong> acteurs.’ Want in<br />
Amerika is dat de gewoonste zaak van de<br />
wereld. In Nederland werd er wel eens onderhandeld<br />
door een advocaat of zelfs een<br />
casting director. Maar er waren geen agenten<br />
die zuiver agent waren. Monique was<br />
daar erg verbaasd over. Zij had het gevoel<br />
dat daar behoefte aan was en dat het nodig<br />
was in Nederland. Op een dag zei ze tegen<br />
me: ‘Waarom ga jij dat niet doen? Dat lijkt<br />
me echt iets <strong>voor</strong> jou!’<br />
‘Als iemand tegenwoordig in een<br />
dramaproductie speelt weet je niet<br />
meer wat daarmee gaat gebeuren’<br />
Waarom was het echt iets <strong>voor</strong> jou?<br />
Ik heb altijd mijn eigen zaak gehad en ben<br />
altijd vrij open en helder in mijn benadering<br />
van dingen. Kennelijk had zij het gevoel dat<br />
ik er talent <strong>voor</strong> zou hebben. Daar heb ik<br />
eerst een half jaar over nagedacht. Het was<br />
net op het moment dat ik dacht dat ik een<br />
draai aan mijn carrière moest geven. Het<br />
was in 1991 en ik was toen begin veertig. Ik<br />
ben met een aantal producenten die ik kende<br />
gaan praten om te vragen of zij het een<br />
goed idee vonden. Want ik dacht: ‘Ja, ik kan<br />
wel gaan beginnen maar als die producenten<br />
roepen ‘Zeg, ben jij helemaal gek, daar wil ik<br />
helemaal niets mee te maken hebben!’, dan<br />
is het misschien niet zo’n goed idee. Maar<br />
de mensen die ik sprak vonden het unaniem<br />
een fantastisch idee. Vervolgens heb ik een<br />
verlanglijstje gemaakt van een klein groepje<br />
acteurs en regisseurs dat ik kende en die<br />
ben ik gaan benaderen. Ze waren allemaal<br />
enthousiast. Toen ben ik gewoon begonnen<br />
en in het diepe gesprongen. Daarna is het<br />
waanzinnig hard gegaan want er was een<br />
enorme behoefte aan. Ik kreeg <strong>ook</strong> schrijvers.<br />
Ik wist natuurlijk veel van film en het<br />
productieproces en ben me <strong>ook</strong> gaan verdiepen<br />
in het auteursrecht. Ik vind het nog<br />
steeds een enorm boeiend vak. ➜<br />
5
6<br />
‘Het leuke van <strong>NORMA</strong> is dat die<br />
organisatie een bron heeft aangeboord<br />
die extra geld oplevert <strong>voor</strong> acteurs waar<br />
ze anders nooit aan gekomen zouden zijn’<br />
Take it or leave it<br />
Je stond <strong>ook</strong> aan de wieg van de<br />
agentenassociatie in Nederland…<br />
Eén van mijn vrienden, de helaas pas overleden<br />
Bob van Hellenberg Hubar, was advocaat<br />
en was zich gaan specialiseren in het<br />
entertainmentrecht. Hij behartigde al de belangen<br />
<strong>voor</strong> een aantal talenten. Met hem<br />
had ik altijd een heel goed contact en heb ik<br />
de Nederlandse Agenten Associatie (NAA)<br />
opgericht. Dat hebben we in 1994 gedaan en<br />
daar waren wij met z’n tweeën lid van, ha,<br />
ha. Zo nu en dan gingen we lunchen met elkaar<br />
en namen we dingen door die over het<br />
vak gaan.<br />
En <strong>ook</strong> veel plezier maken natuurlijk. Op<br />
een bepaald moment was het een beetje een<br />
slapende vereniging. Inmiddels hadden we<br />
er een aantal collega’s bij gekregen die het<br />
vak gingen uitoefenen. Dat konden we alleen<br />
maar toejuichen natuurlijk want je kunt<br />
niet alle acteurs van Nederland vertegenwoordigen.<br />
En iedereen heeft zo’n beetje<br />
zijn eigen stijl en cliëntenbestand. Er sloten<br />
zich steeds meer agenten bij ons aan en in<br />
2000 is de NAA nieuw leven ingeblazen.<br />
Sindsdien komen wij één keer in de twee<br />
maanden bij elkaar en bespreken we dingen<br />
die met ons vak te maken hebben. Het doel<br />
is om de kwaliteit van de agenten te optimaliseren<br />
zodat alle collega’s goed beslagen<br />
ten ijs komen.<br />
Kan iedereen lid worden?<br />
Nee, niet iedereen kan lid worden. We hebben<br />
bepaalde criteria waaraan een nieuw lid<br />
moet voldoen. Iemand die zich bij ons wil<br />
aansluiten moet minimaal twee jaar werkzaam<br />
zijn als agent, moet kunnen leven van<br />
zijn vak en een redelijk cliëntenbestand hebben.<br />
Leden van het bestuur hebben dan een<br />
gesprek met zo iemand om te kijken of hij<br />
bij ons past. Het is dus niet zo dat iemand<br />
die net begonnen is het vak bij ons kan komen<br />
leren. Dat is niet de bedoeling. Van tijd<br />
tot tijd nodigen wij mensen uit om over het<br />
vak te komen praten: een advocaat over portretrecht<br />
of iemand over auteursrecht. Dat<br />
zijn leuke dingen. Daarmee bouw je meer<br />
kennis op. En we brengen elkaar <strong>ook</strong> op de<br />
hoogte van nieuwe ontwikkelingen op de<br />
markt. Zonder specifiek man en paard te<br />
noemen overigens.<br />
Want jullie zijn <strong>ook</strong> concurrenten van elkaar…<br />
We zijn concurrenten van elkaar maar het<br />
voelt meer als collega´s. We houden elkaar<br />
goed op de hoogte van dingen die er spelen.<br />
Kijk, hoe beter de agenten zijn, hoe beter<br />
het fenomeen wordt geaccepteerd. Als één<br />
van ons er een zooitje van zou maken straalt<br />
dat af op onze hele branche. Het is dus in<br />
ieders belang om er <strong>voor</strong> te zorgen dat de<br />
agenten hun werk goed doen.<br />
Maar er is meer. Jullie hebben een collectieve<br />
afspraak gemaakt met <strong>NORMA</strong> over de<br />
exploitatie van oude films en tv-series die op<br />
dvd worden uitgebracht.<br />
Ja, daarvan zijn de rechten nooit overgedragen<br />
omdat de dvd nog niet bestond op dat<br />
moment. Met <strong>NORMA</strong> hebben we afgesproken<br />
om daarin samen te werken. We kijken<br />
welke agent in een bepaalde productie de<br />
meeste acteurs heeft en die gaat dan samen<br />
met <strong>NORMA</strong> onderhandelen over de opbrengst.<br />
Dat wordt dan volgens een bepaalde<br />
verdeelsleutel verdeeld. Over nieuw werk<br />
maak je als agent zelf afspraken. Maar als<br />
het om een bijrol gaat waar een acteur maar<br />
één draaidag heeft gehad, is daar administratief<br />
geen beginnen aan <strong>voor</strong> een producent.<br />
Het zou goed zijn als je dat op termijn<br />
wél collectief zou doen omdat je daar dan<br />
heel makkelijk een verdeelsleutel <strong>voor</strong> kunt<br />
maken. Dan kun je zeggen dat alle acteurs<br />
recht hebben op een deel van de opbrengst.<br />
We stimuleren acteurs om zich aan te sluiten<br />
bij <strong>NORMA</strong> <strong>voor</strong> de Thuiskopierechten,<br />
de Kabelrechten en het Leenrecht. Want het<br />
zijn best substantiële bedragen die daar binnenkomen<br />
dus is het <strong>voor</strong> een acteur alleen<br />
maar <strong>voor</strong>delig om daarin mee te delen. Het<br />
leuke van <strong>NORMA</strong> is dat die organisatie een<br />
bron heeft aangeboord die extra geld oplevert<br />
<strong>voor</strong> acteurs waar ze anders nooit aangekomen<br />
zouden zijn. Dat is goed nieuws.<br />
Het zijn <strong>ook</strong> zaken die je alleen maar collectief<br />
kunt incasseren. Als individu kom je<br />
daar niet bij. Je merkt dat je als individueel<br />
acteur, maar <strong>ook</strong> als agent van veel acteurs,<br />
eigenlijk geen partij bent <strong>voor</strong> een heleboel<br />
organisaties. Hoewel wij het meerdere malen<br />
bij de omroepen hebben aangekaart en<br />
geprobeerd hebben om met ze in gesprek te<br />
komen, zeggen die toch: ‘jullie zijn geen<br />
vakbond’. En dat is <strong>ook</strong> zo. Je komt niet met
ze in gesprek over algemene dingen zoals<br />
herhalingsvergoedingen. Als iemand tegenwoordig<br />
in een dramaproductie speelt weet<br />
je niet meer wat daarmee gaat gebeuren. Je<br />
krijgt een hele rij waar je <strong>voor</strong> moet tekenen.<br />
Om te beginnen staat er in het contract dat<br />
de omroep daar 7 of 10 jaar een aantal dingen<br />
mee mag doen of soms zelf <strong>voor</strong> de<br />
eeuwigheid. Afgezien van de uitzendingen<br />
op het publieke net zijn er betaalnetten die<br />
<strong>ook</strong> geëxploiteerd worden door de publieke<br />
omroepen en waar een acteur zomaar zijn<br />
rechten <strong>voor</strong> overdraagt. En dan is het toch<br />
een beetje een ‘take it or leave it’ situatie.<br />
De omroepen zijn heel machtig. Voor jou<br />
tien anderen. Er zijn relatief weinig acteurs<br />
in Nederland en die zijn lang niet allemaal<br />
lid van een vakbond. Dus collectieve belangenbehartiging<br />
komt moeilijk van de grond.<br />
Je zult de zaken daarom op een heel ander<br />
niveau moeten aanpakken. Dat zit echt op<br />
overheidsniveau. Er moet een aantal dingen<br />
door de overheid worden opgelegd aan de<br />
publieke omroep. De overheid zou wel eens<br />
wat meer bescherming kunnen bieden aan<br />
acteurs. Want hun werk wordt echt behoorlijk<br />
geëxploiteerd en dat allemaal <strong>voor</strong> een<br />
eenmalige vergoeding! In andere landen<br />
word je keurig per herhaling afgerekend en<br />
dat wordt collectief geïncasseerd. In Amerika<br />
en Engeland doen de vakbonden dat en<br />
daar werkt het feilloos. Het zijn helemaal<br />
geen wereldschokkende bedragen maar het<br />
is wel iedere keer een bedrag waar je niets<br />
<strong>voor</strong> hoeft te doen. Beide partijen spinnen<br />
daar garen bij herhalingen en niet alleen de<br />
omroepen. Ik vind eigenlijk dat de overheid<br />
daar regels <strong>voor</strong> zou moeten stellen. Er zijn<br />
nu wel signalen richting overheid maar de<br />
ambtelijke molens malen langzaam. Het onderwerp<br />
leeft wel onder acteurs maar het is<br />
heel moeilijk om ze te verenigen. Acteurs<br />
zijn per saldo individualisten. Bovendien is<br />
het moeilijk om collectieve afspraken te maken<br />
en te zeggen ‘oké jongens, als we dit<br />
niet <strong>voor</strong> mekaar krijgen werken we niet<br />
meer mee’. Want op een gegeven moment<br />
moet je natuurlijk sancties hebben. En niet<br />
iedereen kan zich dat veroorloven.<br />
Dan moet je een staking organiseren en een<br />
bond met een stakingskas hebben…<br />
Precies, en dat zie ik er niet zo gauw van komen.<br />
Dat zit er niet in.<br />
Musicalacteurs of dansers zijn bang om niet<br />
meer aan de slag te komen als ze te hard<br />
onderhandelen over hun contract.<br />
En dat is best een gegronde angst, absoluut…<br />
Geldt dat <strong>ook</strong> <strong>voor</strong> de tv-wereld?<br />
Mmmm….ik heb het nog niet ervaren. Ik denk<br />
dat die angst er wel is ja. Maar daarom is het<br />
<strong>ook</strong> prettig <strong>voor</strong> acteurs om een agent te hebben.<br />
Kijk, uiteindelijk moet iedereen zijn eigen<br />
contract tekenen. Maar in de onderhandelingsfase<br />
kan een acteur zich verschuilen<br />
achter z’n agent. Daardoor houd je de werkrelatie<br />
tussen een acteur en z’n opdrachtgever<br />
zuiver. Zij kunnen het hebben over de creatieve<br />
of artistieke prestatie terwijl achter hun rug<br />
de producent met de agent in de slag gaat<br />
over de <strong>voor</strong>waarden. Het is natuurlijk heel<br />
ongemakkelijk <strong>voor</strong> een acteur om z’n eisen<br />
bij een producent op tafel te moeten leggen<br />
terwijl hij <strong>ook</strong> nog wordt geacht om daar leuk<br />
te gaan spelen. Als je een agent hebt kan het<br />
er <strong>ook</strong> wel eens moeilijk aan toe gaan maar<br />
dan heb je daar als creatieve beroepsbeoefenaar<br />
niet zoveel last van. De meeste producenten<br />
vinden het trouwens <strong>ook</strong> prettiger om<br />
met een agent te onderhandelen. Hij kan vrijer<br />
zijn naar ons toe over wat hij denkt en<br />
vindt zonder daar rechtstreeks iemand mee te<br />
kwetsen. En wij weten waar ie het over heeft.<br />
Dat was niet zo vanzelfsprekend toen ik begon<br />
want toen waren de meeste producenten<br />
daar nog helemaal niet aan gewend. ➜<br />
7
8<br />
Wegwerp product<br />
Vind je onderhandelen het leukste aspect<br />
van je vak?<br />
Alle aspecten van het werk zijn leuk. Ik vind<br />
het heerlijk om contracten te lezen en iedere<br />
punt en komma op z’n merites te bekijken.<br />
Bij de onderhandelingen overleg ik met mijn<br />
cliënt wanneer ik ‘nee’ zeg tegen iets. Gelukkig<br />
komt dat niet zo vaak <strong>voor</strong>. Je probeert er<br />
altijd uit te komen met een producent. Als<br />
dat niet lukt betekent dit meestal dat de producent<br />
te hoog grijpt: hij wil een topacteur<br />
<strong>voor</strong> een figurantenprijs. Maar je komt er altijd<br />
wel uit. Want je hebt begrip <strong>voor</strong> elkaar.<br />
Soms weet je gewoon dat er niet meer in zit<br />
en soms weet je dat er wél veel meer in zit.<br />
Je kunt altijd heel makkelijk uitvinden wat<br />
het budget van een film is. Die informatie<br />
kunnen wij redelijk goed vergaren. Dat is <strong>ook</strong><br />
één van de onderdelen van ons bestaansrecht.<br />
En je kent de opdrachtgevers. Je weet<br />
met wie je te maken hebt en we staan met<br />
iedereen op goede voet. Het gaat soms wel<br />
eens even stroef maar je weet dat je nooit<br />
iets echt stuk kunt laten lopen. Want jij bent<br />
geen partij, het gaat om je cliënten.<br />
Hoe gaat het eigenlijk aan de afnamekant?<br />
Is er over de hele linie een verslechtering van<br />
de arbeidsmarkt? Of valt het wel mee?<br />
We zijn aan de omroepen overgeleverd, aan<br />
de machtspositie van die omroepen. Je merkt<br />
dat de budgetten steeds kleiner worden. Er<br />
komen steeds meer zenders waar materiaal<br />
aan geleverd moet worden maar de pot met<br />
geld wordt niet groter. Je moet meer leveren<br />
<strong>voor</strong> minder geld. Drama-producties zoals<br />
‘Pleidooi’ of ‘Oud Geld’ worden nooit meer<br />
gemaakt. Doodzonde! Het moet veelal op<br />
een koopje. En veel producenten gaan dan<br />
<strong>voor</strong> een vreselijk laag budget toch maar een<br />
serie produceren omdat ze <strong>ook</strong> aan de gang<br />
‘Hoe beter de agenten zijn, hoe beter<br />
het fenomeen wordt geaccepteerd’<br />
moeten blijven. Maar uiteindelijk verlagen ze<br />
daarmee de norm. Want een omroep zal zeggen:<br />
‘Zie je wel, het kan tóch.’ En dat het er<br />
niet uitziet of dat iedereen zich vijf slagen in<br />
de rondte werkt <strong>voor</strong> niks, interesseert niemand.<br />
Het gaat ten koste van de kwaliteit.<br />
Televisie is wel een wegwerpproduct maar<br />
het wordt zo langzamerhand <strong>ook</strong> helemaal<br />
op die manier benaderd en dat is erg jammer.<br />
Er gaat veel cultuur verloren. Het moet<br />
allemaal snel en hoge kijkcijfers genereren.<br />
De publieke omroep zou niet moeten willen<br />
concurreren met de commerciëlen. Het is<br />
publiek geld en je hebt toch een andere taak.<br />
Hebben deze ontwikkelingen invloed op<br />
jouw keuze <strong>voor</strong> bepaalde cliënten?<br />
Nee, wij kijken naar de kwaliteit van de talenten<br />
die we vertegenwoordigen en of we<br />
iets hebben met hun werk. We kijken naar<br />
scholing en gaan naar <strong>voor</strong>stellingen om te<br />
zien of een acteur goed is. We kijken <strong>ook</strong> of<br />
we een klik hebben met de acteur, of er op<br />
termijn een vertrouwensbasis kan ontstaan.<br />
We hoeven onze keuze dus niet aan te passen.<br />
Dat is niet nodig en gaat <strong>ook</strong> nooit nodig<br />
wezen want kwaliteit duurt toch het<br />
langst. Daar ben ik van overtuigd. Kwaliteit<br />
kan <strong>ook</strong> commercieel zijn. En uiteindelijk<br />
beleef je het meeste plezier aan kunst en<br />
hoge kwaliteit.<br />
Spelen jullie een rol bij de vorming van het<br />
imago van jullie cliënten?<br />
Imago…. Grappig dat je dat vraagt. Gek genoeg<br />
wordt imago hoofdzakelijk bepaald<br />
door wat iemand doet. En daar spelen wij<br />
heus wel een rol in maar het is niet zo dat<br />
wij zeggen dat iemand zijn haar anders<br />
moet doen of een andere jurk aan moet. Dat<br />
type cliënten vertegenwoordigen wij niet.<br />
Maar als een cliënt twijfelt over een script of<br />
een rol overleggen we en geven we advies.<br />
Mensen hebben een bepaald imago en<br />
meestal klopt dat. Als iemand <strong>voor</strong> de zoveelste<br />
keer wordt gevraagd om een politieinspecteur<br />
te spelen, gaan we wel praten<br />
met een casting director om te kijken of we<br />
dat kunnen doorbreken. Soms loopt een<br />
carrière een beetje vast en dan proberen we<br />
dat op een ander spoor te zetten…<br />
Doen jullie actief aan acquisitie, zoeken<br />
jullie werk <strong>voor</strong> acteurs?<br />
Als een acteur zich hier komt melden en<br />
zegt: ‘Ik zoek een agent want ik zoek werk’,<br />
dan is ie aan het verkeerde adres. Want we<br />
kunnen dat niet. Dat is in handen van de<br />
casting directors. In principe krijgen zij de<br />
scripts en kijken zij welke acteurs ze het<br />
meest geschikt vinden <strong>voor</strong> de rollen. Pas<br />
dan worden wij ingeschakeld. We bellen wel<br />
met een casting director om te vragen of hij<br />
aan een bepaalde cliënt denkt <strong>voor</strong> een bepaalde<br />
rol. Maar dan zal hij altijd zeggen:<br />
‘O, maar we kennen al jullie acteurs en natuurlijk<br />
denken wij er aan’. Want Nederland<br />
is heel klein. We zorgen altijd dat er enigszins<br />
aandacht is <strong>voor</strong> onze acteurs maar<br />
echte invloed hebben we niet. Dat vind ik<br />
niet frustrerend want de acteurs die wij vertegenwoordigen<br />
doen <strong>ook</strong> heel veel toneel<strong>voor</strong>stellingen<br />
of hebben zelfs een vaste verbintenis<br />
met een theatergezelschap.
Verlenging beschermingstermijn<br />
naburige rechten<br />
De Europese Commissie heeft ingestemd met een <strong>voor</strong>stel van<br />
Eurocommissaris Charlie McCreevy om de beschermingstermijn van<br />
naburige rechten te verlengen van 50 naar 95 jaar. Doel van het<br />
<strong>voor</strong>stel is om de rechten van uitvoerende kunstenaars meer in lijn<br />
met die van auteursrechthebbenden te brengen Tekst: Marnix Langeveld<br />
Auteurs (waaronder componisten, tekstdichters<br />
etc.) genieten al sinds jaar en dag<br />
van een beschermingstermijn op hun werken<br />
die <strong>voor</strong>tduurt tot 70 jaar na hun dood.<br />
Uitvoerende kunstenaars kunnen slechts rekenen<br />
op bescherming gedurende 50 jaar na<br />
de eerste openbaarmaking van hun uitvoering.<br />
Het verschil in beschermingsduur<br />
heeft twee belangrijke gevolgen.<br />
De eerste is dat de auteur (bij<strong>voor</strong>beeld de<br />
tekstschrijver en/of componist van een muziekwerk)<br />
wél bescherming geniet na 50<br />
jaar, terwijl de artiest die hetzelfde werk vertolkt<br />
níet meer beschermd is. Hoewel die situatie<br />
op zich al oneerlijk is, heeft dit een<br />
nog veel schrijnender tweede consequentie.<br />
Een groot deel van de uitvoerende kunstenaars<br />
begint zijn carrière rond de leeftijd<br />
van 20 jaar. Met de huidige beschermingstermijn<br />
van 50 jaar vervallen de eerste rechten<br />
wanneer ze rond de 70 zijn. Als er niets<br />
zou veranderen, zouden vele duizenden Europese<br />
artiesten van wie de werken zijn opgenomen<br />
in de jaren ’50 en ’60 hun naburi-<br />
ge rechten verliezen op het moment dat ze<br />
het juist het beste kunnen gebruiken.<br />
Om te <strong>voor</strong>komen dat uitvoerende kunstenaars<br />
nog tijdens hun leven rechten verliezen,<br />
heeft de Europese Commissie het <strong>voor</strong>stel<br />
van McCreevy aangenomen. Op termijn<br />
leidt de termijnverlenging tot een verbeterde<br />
culturele diversiteit, omdat het oudere repertoire<br />
behouden blijft, terwijl er tegelijkertijd<br />
meer geld beschikbaar komt <strong>voor</strong> de fi -<br />
nanciële ondersteuning en ontwikkeling van<br />
nieuw talent.<br />
Hoewel het <strong>voor</strong>stel natuurlijk een stap in<br />
de goede richting is, heeft het <strong>ook</strong> een belangrijke<br />
keerzijde. De verlenging zou namelijk<br />
slechts gelden <strong>voor</strong> fonogrammen en<br />
niet <strong>voor</strong> audiovisuele uitvoeringen (zoals<br />
tv-series of fi lms). De <strong>voor</strong>gestelde verlenging<br />
komt dan <strong>ook</strong> <strong>voor</strong>namelijk ten goede<br />
aan muzikanten en muziekproducenten.<br />
Voor deze rechthebbenden omvat het <strong>voor</strong>stel<br />
tevens een use-it-or-lose-it clausule. Dit<br />
houdt in dat overgedragen exploitatierech-<br />
De Blue Diamonds. Hun eerste releases werden begin<br />
jaren 60 uitgebracht. Ruud de Wolff overleed in 2000.<br />
Als de verlenging van de beschermingstermijn tot dtand<br />
komt kan Riem de Wolff hiervan wellicht nog profiteren.<br />
ten waar een producent binnen een bepaalde<br />
periode niets mee doet, terugvallen aan<br />
de uitvoerende kunstenaar die ze aanvankelijk<br />
had overgedragen. Op die manier kan<br />
een artiest zijn uitvoering waar een producent<br />
misschien geen brood (meer) in ziet<br />
zelf aan de man proberen te brengen.<br />
Al met al heeft het <strong>voor</strong>stel <strong>voor</strong>- en nadelen.<br />
De verlenging van de beschermingstermijn<br />
is natuurlijk een goede zaak, maar de<br />
eenzijdige werking is dat niet. Bovendien is<br />
het <strong>voor</strong>stel <strong>voor</strong>alsnog niets meer dan dat:<br />
een <strong>voor</strong>stel. Eerst dienen het Europees Parlement<br />
en de Raad zich over dit <strong>voor</strong>stel uit<br />
te laten, waarna pas kan worden beslist of<br />
met dit <strong>voor</strong>stel een bestaande richtlijn zal<br />
worden aangepast. En van de Brusselse<br />
ambtelijke molen is bekend dat hij niet zo<br />
snel maalt. Wordt dus vervolgd…<br />
Foto: ANP<br />
9
10<br />
Winnaar <strong>NORMA</strong>-prijs beste solist Mihail<br />
Ivanov met <strong>NORMA</strong>-directeur Wisso Wissing<br />
(links) en presentator Jules Deelder<br />
Zinderend slot Dutch Jazz Competition:<br />
<strong>NORMA</strong> Prijs Beste Solist naar<br />
Bulgaarse bassist Tekst: Anita Verheggen Beeld: arjenjanstada@zonnet.nl<br />
Trombonist Michael Rorby en klarinettist/saxofonist Srdjan Ivanovic van het Srdjan Ivanovic Blazin’ Quartet
Srdjan Ivanovic Blazin’ Quartet<br />
Invallen bij het Srdjan Ivanovic Blazin’ Quartet<br />
en er meteen met twee hoofdprijzen vandoor<br />
gaan. Dat overkwam de Bulgaarse bassist Mihail<br />
Ivanov. Hij werd gevraagd om mee te spelen<br />
met genoemd kwartet tijdens de halve fi nale<br />
van de Dutch Jazz Competition 2008 en<br />
veroverde met zijn virtuoze spel de harten van<br />
juryleden Tineke Postma (saxofonist/componist),<br />
Volkskrant journalist Koen Schouten en<br />
Dick de Graaf (saxofonist/componist). Zij waren<br />
<strong>voor</strong>al onder de indruk van ‘het ogen-<br />
schijnlijk gemak en de fabuleuze techniek<br />
waarmee Ivanov het soms complexe groepsgeluid<br />
door zijn frisse partijen op een aanstekelijk<br />
en swingende manier tot één geheel weet<br />
te verweven’.<br />
Ivanov werd dan <strong>ook</strong> gekozen tot beste solist<br />
van het concours en ontving de <strong>NORMA</strong> Prijs<br />
Beste Solist 2008 uit handen van directeur<br />
Wisso Wissing.<br />
De bassist studeerde in 2006 af aan het Conservatorium<br />
van Amsterdam en speelt sinds-<br />
dien in diverse jazzformaties. Hij kwam speciaal<br />
over uit Bulgarije om het kwartet <strong>ook</strong><br />
tijdens de fi nale van de Dutch Jazz Competition<br />
te versterken en zijn solistenprijs in ontvangst<br />
te nemen.<br />
De fi nale speelde zich af op het North Sea Jazz<br />
Festival en liep uit op een nek-aan-nek-race.<br />
Uiteindelijk sleepte het kwartet van Ivanov<br />
<strong>ook</strong> nog de hoofdprijs in de wacht zodat het<br />
die avond dubbel feest werd.<br />
Trompettist Ryan Carniaux en drummer Sjoerd Rutten van de Mike Roelofs Band<br />
11
12<br />
Afsluiten thuiskopie videogelden<br />
Mede vanwege onze reglementair vastgestelde verjaringstermijnen,<br />
is het indienen van speellijsten over bepaalde jaren<br />
niet onbeperkt mogelijk. Inzending van speellijsten die betrekking<br />
hebben op 2004 en eerder is helaas niet meer mogelijk.<br />
Aan het eind van dit jaar wordt het jaar 2005 afgesloten. De<br />
uiterste inzenddatum <strong>voor</strong> de speellijsten van 2005 is 30 november<br />
2008.<br />
U kunt alle speellijsten downloaden van onze website www.<br />
stichtingnorma.nl onder het kopje ‘SPEELLIJST’ (<strong>ook</strong> te vinden<br />
onder ‘DOWNLOADS’) of telefonisch bij ons opvragen:<br />
020 - 627 27 98. Vergeet het niet, want zodra een periode is<br />
afgesloten, kunnen geen oude speellijsten meer in behandeling<br />
worden genomen!<br />
Jaar Vervaltermijn Uiterste inzenddatum speellijsten<br />
Volg de korte opleiding<br />
´Acteur en Ondernemerschap´ van <strong>NORMA</strong><br />
Wil je actief je carrière vormgeven?<br />
Een goede start maken met de rest van je loopbaan?<br />
Of juist op zoek naar een nieuwe impuls?<br />
6 maandagavonden cursus<br />
(+ 1 maandagavond inleiding)<br />
10 docenten uit het vak<br />
1 coach<br />
<strong>NORMA</strong>-opleiding ‘Acteur en Ondernemerschap’<br />
Tekst: Femke Ravensbergen<br />
Ga aan de slag met jouw persoonlijke kwaliteiten als uitgangspunt.<br />
Laat je informeren over hoe je zelf je eigen project of loopbaan vorm<br />
kunt geven.<br />
Word geïnspireerd door castingdirectors, een subsidieschrijver, bedrijfsadviseur,<br />
marketingkenner, theatermaker, auteurs- en naburige<br />
rechtenspecialist, agenten, pr-talenten en je persoonlijke loopbaancoach.<br />
Het is opvallend hoe groot de behoefte blijkt aan zakelijke kennis bij<br />
jonge acteurs, maar <strong>ook</strong> oudere acteurs die al een tijdje in het vak<br />
zitten. Veel acteurs en theatermakers hebben alleen een inhoudelijke<br />
opleiding gehad. De kennis over de zakelijke aspecten van het<br />
vak is vaak niet groot. In een ideale wereld zou dat <strong>ook</strong> niet hoeven.<br />
Je bent immers opgeleid tot kunstenaar en niet tot zakenman of -<br />
vrouw. Helaas is in de wereld waarin we leven het slechts <strong>voor</strong> weinigen<br />
haalbaar om een <strong>voor</strong>treffelijk inkomen te incasseren terwijl je<br />
niets anders doet dan ‘kunst maken’. De rest moet een manier vin-<br />
den om rond te komen door ‘ondernemend’ te zijn. Een castingbureau<br />
zal je niet de rol van je dromen aanbieden als je 24 uur per dag<br />
naar je telefoon zit te staren. De subsidie van je dromen zul je niet<br />
krijgen met een goed plan dat alleen in jouw hoofd bestaat. Dus wat<br />
doe je als je toch je beroep wil blijven uitoefenen? Je creëert je eigen<br />
werkgelegenheid.<br />
Dat is wat de korte opleiding acteur en ondernemerschap de cursisten<br />
probeert bij te brengen. Maar hoe ga je ondernemend te werk?<br />
Wat maakt jou uniek? Wat is je markt? En: hoe doe je het zonder je<br />
artistieke integriteit te verliezen? Al deze vragen en meer komen aan<br />
bod tijdens de cursus.<br />
De 6e editie van ´Acteur en Ondernemerschap´<br />
begint op 27 oktober a.s.<br />
Schrijf je in via www.acteursopleiding.nl<br />
Mede dankzij het <strong>NORMA</strong>-fonds betaalt elke deelnemer maar een<br />
klein deel van de werkelijke cursuskosten: € 350,-.<br />
13
14<br />
<strong>NORMA</strong> <strong>ook</strong> <strong>voor</strong> <strong>Klassiek</strong>!<br />
Tekst: Wisso Wissing Beeld: Robert Swart<br />
‘Wat doet <strong>NORMA</strong> <strong>voor</strong> musici die<br />
werkzaam zijn in de klassieke sector’,<br />
wordt ons wel eens gevraagd.<br />
Een belangrijke <strong>voor</strong>uitgang <strong>voor</strong> musici uit<br />
de orkesten is dat zij zich sinds vorig jaar<br />
individueel kunnen aansluiten bij <strong>NORMA</strong>.<br />
Wij gebruiken niet langer de oude collectieve<br />
overeenkomsten per orkest. Dat betekent<br />
dat de vergoeding nu <strong>ook</strong> bij de individuele<br />
musici terecht komt.<br />
Het kost <strong>NORMA</strong> veel meer werk, maar het<br />
is <strong>voor</strong> ons een principiële kwestie.<br />
Audio-live<br />
De thuiskopie audio-live gelden zijn het<br />
mooiste <strong>voor</strong>beeld van een grote uitbetaling<br />
die op deze wijze is uitgevoerd. In december<br />
2007 heeft <strong>NORMA</strong> uitbetalingen gedaan<br />
aan alle orkestmusici en vocalisten die betrokken<br />
waren bij radioregistraties van concerten<br />
die in de periode juli 1993 tot december<br />
2005 live zijn uitgezonden. Het spreekt<br />
<strong>voor</strong> zich dat de Omroeporkesten en het Koninklijk<br />
Concertgebouworkest de lijst aanvoerden,<br />
maar <strong>ook</strong> honderden individuele<br />
musici van het Nederlands Philharmonisch<br />
Orkest, Residentie Orkest en Rotterdams<br />
Philharmonisch Orkest hebben uitkeringen<br />
ontvangen. Voor de musici van de regionale<br />
orkesten zijn de vergoedingen berekend.<br />
De musici uit het Gelders Orkest en het<br />
Brabants Orkest hebben hun uitkering<br />
inmiddels ontvangen. De musici van andere<br />
orkesten ontvangen ze binnenkort. De vocalisten<br />
van o.m. het Groot Omroepkoor ontbreken<br />
natuurlijk niet. Ook de dirigenten<br />
zijn we niet vergeten.<br />
12 1/2 jaar tegelijk<br />
De systematiek van audio-live is door<br />
<strong>NORMA</strong> ontwikkeld en door Stichting de<br />
Thuiskopie goedgekeurd. Het ontwikkelen<br />
van een methodiek om de repartitie van de<br />
gelden mogelijk te maken is niet eenvoudig<br />
gebleken. Dankzij de levering van het repertoire<br />
door Beeld & Geluid, is het uiteindelijk<br />
allemaal gelukt en heeft de betaling<br />
aan de musici en vocalisten, zoals gezegd,<br />
in december 2007 plaatsgevonden.<br />
<strong>NORMA</strong> was in staat om 12 1/2 jaar tegelijk<br />
te verdelen aan de andere orkesten en koren<br />
die zich kwalificeren <strong>voor</strong> een uitbeta-
ling. Hiermee kunnen we de bestaande<br />
achterstand in één klap weg te werken.<br />
Vanaf heden zullen de betalingen met grote<br />
regelmaat plaatsvinden.<br />
Complexe materie<br />
<strong>NORMA</strong> heeft bij de <strong>voor</strong>bereiding van<br />
deze operatie veel medewerking gehad van<br />
een drietal enthousiaste orkestleden van de<br />
omroeporkesten. Daarnaast van de administraties<br />
en IT-afdelingen van de orkesten,<br />
die - na instemming van de musici - aan<br />
<strong>NORMA</strong> gegevens van de individuele orkestleden<br />
hebben verstrekt om de betalingen<br />
mogelijk te maken. Dat was een complexe<br />
zaak want <strong>NORMA</strong> had niet alleen<br />
een overzicht van de orkestleden (vaak <strong>ook</strong><br />
remplaçanten) nodig, maar <strong>ook</strong> een opgave<br />
van het aantal dienstjaren per musicus in<br />
de betreffende periode van 12 1/2 jaar. Het<br />
doel van deze inspanningen was om een individuele<br />
uitkering aan die musici mogelijk<br />
te maken.<br />
De orkestleden die nog geen aangeslotene<br />
waren, zijn dat inmiddels geworden.<br />
Sponsoring ‘Liever live’<br />
<strong>NORMA</strong> ziet het grote belang ervan in dat<br />
de (live) klassieke muziek onder de aandacht<br />
van een groot publiek wordt gebracht.<br />
Wij ondersteunen dan <strong>ook</strong> de plannen<br />
van de orkesten, muziekensembles en<br />
concertzalen om het draagvlak van de klassieke<br />
muziek te vergroten. Zo is het<br />
<strong>NORMA</strong>-fonds een van de sponsors van de<br />
<strong>Klassiek</strong>e Muziekweek ‘Liever Live’. Deze<br />
manifestatie wordt georganiseerd door het<br />
Bureau Promotie Podiumkunsten. Sponsors<br />
zijn - naast het <strong>NORMA</strong>-fonds - o.m.<br />
het Contactorgaan Nederlandse Orkesten,<br />
de Vereniging van Concertgebouw en<br />
Schouwburg directies, de Vereniging Nederlandse<br />
Muziekensembles en het Nederlands<br />
Fonds <strong>voor</strong> de Podiumkunsten.<br />
Bij <strong>NORMA</strong> hebben dus <strong>ook</strong> de musici uit<br />
de klassieke sector de volle aandacht!<br />
15
16<br />
Vergadering van Aangeslotenen<br />
In het Filmmuseum te Amsterdam vond op<br />
30 juni 2008 de jaarlijkse Vergadering van<br />
Aangeslotenen plaats. Het bleef nog lang<br />
gezellig in het Vondelpark...<br />
Tekst: Marnix Langeveld Beeld: Jan Willem de Blok<br />
Hoewel de Parisienzaal van het Filmmuseum<br />
afgeladen was, opende <strong>voor</strong>zitter Frederik<br />
de Groot - die een etmaal eerder nog op<br />
een Curaçao’s strand vertoefde - zichtbaar<br />
ontspannen de vergadering. Vooruitlopend<br />
op de presentatie van de directeur stond De<br />
Groot stil bij de publieke opinie.<br />
‘Onder invloed van eenzijdige mediaberichten,<br />
is het beeld van rechtenorganisaties als<br />
Buma/Stemra, SENA en <strong>NORMA</strong> tegenwoordig<br />
vrij negatief. De indruk wordt gewekt<br />
dat ons soort organisaties hun werk<br />
niet goed zouden doen, niet efficiënt zouden<br />
werken en er <strong>voor</strong>al <strong>voor</strong> zichzelf in<br />
plaats van <strong>voor</strong> de aangeslotenen zouden<br />
zijn. Deze suggestieve beeldvorming doet<br />
echter geen recht aan de werkelijkheid.<br />
Core-business van <strong>NORMA</strong> is en blijft natuurlijk<br />
het uitkeren van zoveel mogelijk naburige<br />
rechtengelden aan de aangeslotenen.<br />
Mede om die reden is <strong>NORMA</strong> <strong>voor</strong>tdurend<br />
bezig om nieuwe incassobronnen te realiseren.<br />
Als praten onverhoopt niet lukt dan<br />
wordt <strong>ook</strong> het aanspannen van een rechtszaak<br />
niet geschuwd, zoals in het geval van<br />
de vergoeding op dvd - harddisk recorders<br />
en mp3-spelers of de procedure tegen de<br />
grootste kabelmaatschappijen.<br />
Daarnaast wordt er hard gewerkt aan het<br />
contractenrecht, wat een sterkere positie<br />
<strong>voor</strong> de acteur en musicus moet opleveren.<br />
<strong>NORMA</strong> heeft zo een standaardcontract<br />
<strong>voor</strong> acteurs gepresenteerd en is <strong>ook</strong> actief<br />
betrokken bij het regelen van vergoedingen<br />
<strong>voor</strong> oud werk. <strong>NORMA</strong> werkt daarbij nauw<br />
samen met de agenten, en een aantal projecten<br />
is al succesvol afgerond.<br />
Als gevolg van deze efficiënte en proactieve<br />
werkwijze heeft <strong>NORMA</strong> de afgelopen drie<br />
jaar een bedrag van € 13,7 miljoen aan naburige<br />
rechtengelden geïncasseerd en € 12,7<br />
miljoen uitbetaald aan rechthebbende uit-<br />
voerende kunstenaars. Deze resultaten zijn<br />
ongekend in onze branche, maar <strong>NORMA</strong><br />
heeft het toch maar mooi weten waar te maken’,<br />
aldus een trotse <strong>voor</strong>zitter alvorens het<br />
woord aan <strong>NORMA</strong>-directeur Wisso Wissing<br />
te geven.<br />
In een aansprekende presentatie liet directeur<br />
Wissing alle activiteiten van het afgelopen<br />
jaar de revue passeren en richtte hij zijn<br />
blik op de toekomst. Hieronder volgt een<br />
overzicht van de belangrijkste onderwerpen.<br />
Groei aantal aangeslotenen<br />
Hoewel verwacht werd dat het plafond al bereikt<br />
was, blijkt dat er nog altijd groei zit in<br />
het aantal aangeslotenen. De verwachting is<br />
dan <strong>ook</strong> dat we nog dit jaar de 10.000e aangeslotene<br />
kunnen verwelkomen. Deze mijlpaal<br />
is mede te danken aan de geweldige inzet<br />
van het PR-team van <strong>NORMA</strong>, dat<br />
wederom vele rechthebbenden heeft weten<br />
te traceren.
<strong>NORMA</strong>-directeur Wisso Wissing presenteert het beleid <strong>voor</strong><br />
een volle zaal<br />
Effi ciënte werkwijze<br />
Bij <strong>NORMA</strong> is alles erop gericht om zoveel<br />
mogelijk naburige rechten gelden te innen en<br />
die tegen zo laag mogelijk kosten te verdelen.<br />
De belangrijkste vergoedingsbronnen zijn op<br />
dit moment thuiskopie- en leenrechtgelden<br />
en vergoedingen <strong>voor</strong> achtergrondmuziek en<br />
Beeld & Geluid. <strong>NORMA</strong> int deze vergoedingen<br />
bij de verschillende incasso-organisaties<br />
of incasseert deze direct en verdeelt ze vervolgens<br />
– zonder eigen winstoogmerk - aan<br />
de rechthebbende uitvoerende kunstenaars.<br />
De afgelopen drie jaar heeft <strong>NORMA</strong> op die<br />
manier € 13,7 miljoen geïncasseerd en € 12,7<br />
miljoen (92% van de totale incasso) verdeeld.<br />
Het restant zal dit jaar kunnen worden<br />
uitgekeerd. <strong>NORMA</strong> behoort wat dat betreft<br />
tot de meest effi ciënte verdeelorganisaties in<br />
de branche.<br />
Juridische strijd<br />
Helaas lopen de geïncasseerde thuiskopievergoedingen<br />
sinds enkele jaren terug. Een<br />
belangrijke oorzaak hiervan is het uitblijven<br />
van een vergoeding op mp3-spelers en dvdrecorders<br />
met harde schijf. Hoewel er een<br />
wettelijk recht op een dergelijke thuiskopievergoeding<br />
is, weigert de minister van Justitie<br />
om deze in te voeren. Omdat acteurs en<br />
musici hierdoor jaarlijks veel geld mislopen<br />
(zie eerdere edities van NN), zet <strong>NORMA</strong><br />
haar juridische strijd tegen de Staat onverminderd<br />
<strong>voor</strong>t.<br />
Collectief geld<br />
Bij <strong>NORMA</strong> staat individuele repartitie <strong>voor</strong>op:<br />
90% van alle geïnde gelden wordt individueel<br />
verdeeld. Maar het gebeurt in de praktijk<br />
<strong>ook</strong> dat gelden niet individueel kunnen<br />
worden uitgekeerd. Dit kan het geval zijn<br />
wanneer de vastgestelde drempel <strong>voor</strong> repartitie<br />
niet wordt gehaald, de rechthebbenden<br />
ondanks alle inspanningen van <strong>NORMA</strong> onvindbaar<br />
zijn, of wanneer een vergoeding<br />
zich niet leent <strong>voor</strong> individuele repartitie (bij<strong>voor</strong>beeld<br />
wanneer de kosten <strong>voor</strong> verdeling<br />
<strong>NORMA</strong> <strong>voor</strong>zitter Frederik de Groot<br />
hoger zijn dan de vergoeding zelf). Deze gelden<br />
worden collectief verdeeld. Maximaal<br />
10% van de geïncasseerde gelden wordt afgezonderd<br />
<strong>voor</strong> collectieve repartitie.<br />
Het beleid van <strong>NORMA</strong> daarbij is dat deze<br />
collectieve gelden – gelijk de individuele repartitie<br />
– bij de acteurs en musici terecht<br />
moeten komen. Dit gebeurt, naast het toekennen<br />
van subsidies uit het <strong>NORMA</strong>-fonds,<br />
door het bekostigen van collectieve acties die<br />
ten goede komen aan álle uitvoerende kunstenaars.<br />
Enkele <strong>voor</strong>beelden hiervan zijn de<br />
juridische procedure tegen de Staat <strong>voor</strong> een<br />
thuiskopievergoeding op mp3-spelers en<br />
dvd-harddisk recorders, ondersteuning van<br />
de ‘Flodder-procedure’ <strong>voor</strong> herhalingsvergoedingen<br />
en de constante lobby <strong>voor</strong> betere<br />
wetgeving. Daarnaast wil <strong>NORMA</strong> acteurs en<br />
musici weerbaarder maken en subsidieert de<br />
korte opleidingen Muzikaal Ondernemerschap<br />
en Acteur en Ondernemerschap.<br />
Sinds 1 januari 2008 is het Thuiskopiefonds<br />
opgeheven. De verdeelorganisaties ➜<br />
17
18<br />
<strong>NORMA</strong>-aangeslotenen vragen Wisso Wissing bijna het hemd<br />
van het lijf Het bleef nog lang gezellig in het Vondelpark<br />
(waaronder <strong>NORMA</strong>) mogen sindsdien zelf<br />
bepalen of zij gelden aanwenden t.b.v. sociaal-culturele<br />
doelen, tot een maximum van<br />
15%. <strong>NORMA</strong> heeft gekozen <strong>voor</strong> 10% collectieve<br />
verdeling via het <strong>NORMA</strong>-fonds,<br />
waardoor er per saldo meer gelden beschikbaar<br />
zijn gekomen <strong>voor</strong> zowel individuele als<br />
collectieve verdeling (zie <strong>ook</strong> de vorige editie<br />
van NN).<br />
Nieuwe incassobronnen<br />
Dit is echter een druppel op een gloeiende<br />
plaat omdat de incasso terugloopt. <strong>NORMA</strong><br />
is dan <strong>ook</strong> continu op zoek naar nieuwe incassobronnen.<br />
Inmiddels heeft <strong>NORMA</strong> vergoedingen<br />
geclaimd <strong>voor</strong> kabeldoorgifte, digitale<br />
televisie, themakanalen en internet.<br />
Voor de exploitatie van oud werk, zoals de<br />
uitgifte van een oude televisieserie op dvd of<br />
een hoorspel als luisterboek op cd, heeft<br />
<strong>NORMA</strong> de handen inéén geslagen met de<br />
agenten. Dientengevolge zijn de eerste vergoedingen<br />
inmiddels geïncasseerd en verdeeld<br />
en dit zullen er in de toekomst alleen<br />
maar meer worden.<br />
MY<strong>NORMA</strong><br />
Daarna gaf de directeur het woord aan ICTmedewerker<br />
Reinold Binkhuijsen, die een<br />
nieuwe stap <strong>voor</strong>waarts <strong>voor</strong> <strong>NORMA</strong> pre-<br />
senteerde: MY<strong>NORMA</strong>. De tijd staat niet stil<br />
en de technologie doet dat <strong>ook</strong> niet. Daarom<br />
zal in het najaar van 2008 MY<strong>NORMA</strong> worden<br />
geïntroduceerd: een veilig internetportaal<br />
waar uitvoerende kunstenaars kunnen inloggen<br />
en hun eigen gegevens kunnen inzien<br />
en kunnen aanpassen. Ook kunnen met dit<br />
systeem de claims online worden ingediend,<br />
zodat de papieren speellijsten <strong>voor</strong>taan achterwege<br />
kunnen blijven. Dat scheelt veel tijd,<br />
geld en energie en is bovendien nog goed<br />
<strong>voor</strong> het milieu <strong>ook</strong>. Uitvoerende kunstenaars<br />
die al zijn aangesloten bij <strong>NORMA</strong> krijgen<br />
binnenkort bericht over MY<strong>NORMA</strong>.<br />
Nadat alle presentaties waren afgerond, was<br />
er ruimte <strong>voor</strong> vragen. Het is een goede ontwikkeling<br />
dat uitvoerende kunstenaars zich<br />
steeds vaker laten horen en de aanwezigen<br />
maakten van de gelegenheid dan <strong>ook</strong> dankbaar<br />
gebruik. De vele aanwezigen waren bijzonder<br />
geïnteresseerd in alle nieuwe ontwikkelingen<br />
en vroegen directeur Wisso Wissing<br />
bijna het hemd van het lijf. Na alle vragen<br />
naar tevredenheid te hebben beantwoord,<br />
werd de vergadering gesloten. De goede<br />
sfeer werd echter <strong>voor</strong>tgezet op het terras<br />
van Vertigo, waar de aanwezigen werden getrakteerd<br />
op een borrel. En het bleef nog lang<br />
gezellig in het Vondelpark…<br />
<strong>NORMA</strong>-directeur Wisso Wissing<br />
Onderonsje...<br />
Belangstellend luisteren...
Foto: Le Champion<br />
Met <strong>NORMA</strong> op de loop<br />
Tekst: Carolien de Boer<br />
Op zondag 21 september a.s. zal <strong>voor</strong> de 24 e keer<br />
de Dam tot Damloop worden gehouden. Al jaren<br />
is dit het grootste hardloopevenement van Nederland<br />
waarbij tienduizenden sportievelingen zich<br />
van Amsterdam naar Zaandam bewegen. De loop<br />
is totaal 10 Engelse mijl lang, dat komt neer op<br />
iets meer dan 16 km.<br />
Langs deze weg willen we jou uitdagen met<br />
<strong>NORMA</strong> op de loop te gaan. Durf je het aan?<br />
Laat het ons weten!<br />
Als je met ons deelneemt, krijg je het mooie<br />
<strong>NORMA</strong> t-shirt en een rugnummer.<br />
Ook <strong>voor</strong> de minder sportievelingen onder ons<br />
is er goed nieuws: je kunt sportief worden!<br />
Je hebt nog een tijdje om te trainen, dus begin direct!<br />
De inschrijving en deelname via <strong>NORMA</strong> is gratis.<br />
Meld je aan bij Carolien de Boer:<br />
info@stichtingnorma.nl<br />
Reageer snel want vol = vol!<br />
Voor meer informatie:<br />
www.damloop.nl www.stichtingnorma.nl<br />
- link dam tot damloop.<br />
Antwoordkaart<br />
Naam<br />
Straat en huisnummer<br />
Postcode en plaats<br />
Telefoon<br />
E-mail<br />
Bank-/girorekening<br />
ja, ik meld mij aan bij <strong>NORMA</strong> om een<br />
exploitatieovereenkomst af te sluiten en daarmee<br />
eventueel <strong>voor</strong> een vergoeding in aanmerking te<br />
komen. Aan het sluiten van deze over eenkomst<br />
zijn geen kosten verbonden.<br />
Ik ben uitvoerend kunstenaar, te weten:<br />
O (ballet)danser<br />
O poppenspeler<br />
O acteur<br />
O cabaretier<br />
O zanger<br />
O variété-/circusartiest<br />
O anders:<br />
O mimespeler<br />
O muzikant<br />
19
Postzegel niet nodig<br />
naburige rechten musici en acteurs<br />
<strong>NORMA</strong><br />
Antwoordnummer 9026<br />
1000 VT Amsterdam<br />
✃<br />
<strong>NORMA</strong> verdeelt geld onder de daarop recht<br />
hebbende uitvoerend kunstenaars op basis van<br />
de Wet op de Naburige Rechten van 1993.<br />
Het betreft geld geïncasseerd op basis van<br />
Thuiskopierecht, Leen- en Verhuurrecht en<br />
Kabelrecht. Daarnaast stelt <strong>NORMA</strong> zich ten<br />
doel de belangen van de uitvoerend kunstenaars<br />
bij de collectieve exploitatie van hun rechten<br />
te vertegenwoordigen.<br />
Als uw collega nog niet is aangesloten<br />
Het kan zijn dat u wel aangesloten bent bij<br />
<strong>NORMA</strong>, maar uw collega nog niet. Als dat<br />
het geval is, geef hem/haar dan deze bon <strong>voor</strong><br />
kostenloze aanmelding bij <strong>NORMA</strong>.