Gaa - Protestantse Gemeente Zwolle
Gaa - Protestantse Gemeente Zwolle
Gaa - Protestantse Gemeente Zwolle
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
September 2009<br />
Wederkerig<br />
Nieuwe start<br />
Aandacht voor kinderen<br />
Magazine voor alle leden van de<br />
<strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>,<br />
de Evangelisch-Lutherse <strong>Gemeente</strong><br />
en De Hoofdhof Berkum
Voor alle informatie over uitvaart.<br />
Yarden biedt u een persoonlijke uitvaart<br />
en een passend advies.<br />
Bij ons in <strong>Zwolle</strong> kunt u vertrouwen op<br />
de deskundigheid van Yarden uitvaartverzorgers.<br />
Zwolse Begrafenis Vereniging<br />
(v/h Oostindiën)<br />
Al meer dan 100 jaar is de Zwolse begrafenis vereniging<br />
gevestigd in de binnenstad van <strong>Zwolle</strong>. Nadat<br />
de Zwolse begrafenis vereniging zich heeft aangesloten<br />
bij Yarden kwam er al snel behoefte aan een<br />
informatiecentrum. Het Yarden informatiecentrum is<br />
aan de Willemsvaart 2 te <strong>Zwolle</strong>. U kunt hier terecht<br />
met al uw vragen met betrekking tot uitvaart.<br />
Uitvaartwensen<br />
Yarden biedt een Eigen-Wensenformulier: een vragenlijst, waarin u - zo eenvoudig of zo uitgebreid als u wilt - stap voor stap uw<br />
wensen kunt aangeven. Het Eigen-Wensenformulier kunt u aanvragen of afhalen bij ons informatiecentrum.<br />
Yarden informatiecentrum<br />
Willemsvaart 2 (parallelweg van de nieuwe Veerallee)<br />
8019 AB <strong>Zwolle</strong><br />
Op werkdagen geopend van 9.00 – 16.00 uur.<br />
038 421 4000<br />
Voor informatie kunt bellen met 0800 1292.<br />
Voor het melden van een overlijden kunt<br />
u dag en nacht bellen met 0800 8192<br />
Schildersbedrijf sinds 1921<br />
telfordstraat 18<br />
8013 RM <strong>Zwolle</strong><br />
tel. 038 - 465 02 22<br />
fax 038 - 465 37 70<br />
TIJD VOOR JEZELF<br />
cursussen en activiteiten<br />
WWW.HEZENBERG.NL<br />
12 en 26 sept. Puber-tijd<br />
2 t/m 4 okt. Hoe stevig sta je?<br />
18 okt. Zondagse wandeling<br />
19 t/m 23 okt. Ikonen schilderen<br />
27 t/m 29 nov. Een steen op je pad<br />
038 - 444 52 51
In deze <strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
Op de voorpagina:<br />
jong en oud kijken uit naar de start van<br />
weer een kerkelijk seizoen.<br />
Aandacht voor onder andere het lezersonderzoek<br />
van <strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
pagina 4, 5, 8, 9, 17 en 19<br />
Diaconaal nieuws<br />
pagina 6<br />
Studieverlof voor predikanten:<br />
overbodige luxe?<br />
pagina 7<br />
Kinderen in de eredienst<br />
pagina 10<br />
Columnist Menno van Oel stelt een salariseis<br />
pagina 11<br />
Kosters voor het voetlicht<br />
pagina 12 en 13<br />
Weerman Ton ten Hove over zijn inspiratie<br />
pagina 14<br />
Het lied van Sjema<br />
pagina 15<br />
Pater Jozef Essing o.p. over oecumene<br />
in <strong>Zwolle</strong><br />
pagina 16<br />
Informatie van het Kerkelijk Bureau<br />
Kerkbalans<br />
Colofon <strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
pagina 18<br />
Kerkdiensten voor de komende twee maanden<br />
pagina 20, 21 en 22<br />
Het bronnenpad<br />
gelopen<br />
Het is stil<br />
daar waar ik loop, in de bossen. Ik volg een bronnenpad. Dat doet mij onmiddellijk denken aan<br />
de Bron en ik ben benieuwd welke bronnen aangereikt zullen worden. Enigszins teleurgesteld<br />
lees ik aan het begin van het pad dat het bronnenpad een pad is dat voert langs de bronnen van<br />
het gebied: zoals de samenstelling van de grond, flora en fauna enz. Ook mooi, denk ik.<br />
Opeens sta ik stil; een jonge ree graast tussen de bomen, hij ziet, hoort of ruikt mij niet.<br />
Even blijft het heel stil… dan kijken twee reebruine ogen mij aan, roerloos staan wij beiden.<br />
Met een paar sierlijke sprongen, nog een keer omkijkend verdwijnt het dier tussen de bomen.<br />
Het is stil<br />
daar waar ik ben, in die grote basiliek. Ik kijk met open mond om mij heen. Hoor de gids zeggen<br />
dat de kroonluchters verwijzen naar het licht van God. Dat bij het bombardement in de Tweede<br />
Wereldoorlog de glas-in-loodramen vernield zijn, op één na: het raam dat vertelt van de barmhartige<br />
Samaritaan. Er is ook een ‘onderkerk’, een veel kleinere ruimte waar ’s winters de<br />
diensten worden gehouden, warmer en intiemer met gemiddeld dertig, veertig bezoekers. De gids<br />
nodigt mij uit samen te gaan kijken. Ik krijg uitleg over de mooie wandschilderingen, we praten<br />
over avondmaal vieren, over hoe rooms-katholiek en evangelisch-luthers hier samen kerk zijn.<br />
Bij het weggaan krijg ik van de gids, op papier, de pelgrimszegen mee. ‘God is een God van de<br />
weg. Zo vertelt de Bijbel. En wij zijn pelgrims, mensen van de Weg.’ Een ontroerende ontmoeting.<br />
Het wordt stil<br />
in mij. Veel kerken heb ik gezien, overal brandt de godslamp. Mensen heb ik ontmoet en ik voel<br />
hoe ik mensen nodig heb, om telkens weer het verhaal van God op het spoor te komen. Ik denk<br />
aan bibliodrama. Aan mijn tekst in het verhaal van de roeping van Samuël (1 Sam. 3 vers 3):<br />
‘De godslamp was bijna uitgedoofd.’ Een zin waar je zomaar overheen leest, een zin die mij<br />
nu veel te zeggen heeft.<br />
Het wordt stil<br />
in mij. Mijn gedachten gaan naar het verhaal van Elia op de Horeb; de Heer kwam voorbij.<br />
Niet in de grote, krachtige windvlaag was Hij, niet in de aardbeving, niet in het vuur.<br />
Maar in het gefluister van een zachte bries. Een lied welt op, ‘Aan U behoort, o Heer<br />
der Heren, de aarde met haar wel en wee.’<br />
Toch het Bronnenpad gelopen.<br />
Christa van Stappen-Ormel,<br />
kerkelijk werker Oosterkerk<br />
3
4<br />
AANDACHT VOOR<br />
Magazine voor alle leden van de<br />
<strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>,<br />
de Evangelisch-Lutherse <strong>Gemeente</strong><br />
en De Hoofdhof Berkum<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
Februari 2008<br />
Jeruzalemkerk 75 jaar<br />
Op weg naar Pasen<br />
Respect voor elkaar<br />
Lezersonderzoek stemt tot nadenken<br />
Twee nummers geleden, in april, zat<br />
er bij <strong>Gaa</strong>ndeweg een enquêteformulier.<br />
Anderhalf jaar nadat het blad met<br />
Kerst 2007 voor het eerst verscheen,<br />
wilden we graag weten wat u als<br />
lezers van ‘ons’ blad vond. Wie bent<br />
u als lezer en hoe leest u en/of waardeert<br />
u het kerkblad? Dat is niet alleen<br />
voor ons als redactie van belang, maar<br />
ook voor de verantwoordelijke bestuurders.<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg draait nog in<br />
de probeertijd. Binnenkort beslist de<br />
Algemene Kerkenraad of en zo ja volgens<br />
welke redactionele en financiële<br />
formule, het blad wordt voortgezet.<br />
Van de ruim 10.000 formulieren kwamen<br />
er bijna 400 terug. Daarvan was<br />
52% ingevuld door vrouwen (verder:<br />
38% mannen; 10% echtparen); eenderde<br />
van de inzenders was onder de 60 jaar,<br />
tweederde erboven. Voor het merendeel<br />
(ongeveer 90%) zijn zij kerkelijk betrokken<br />
en trouwe kerkgangers. Hoewel<br />
negatieve aanduidingen niet ontbraken,<br />
is de waardering als geheel hoog: 61%<br />
geeft een 7 of 8. <strong>Gaa</strong>ndeweg wordt lang<br />
bewaard: tot het volgende nummer<br />
(81%) en er zijn zelfs mensen die alle<br />
nummers bewaren en af en toe herlezen.<br />
Op Weg<br />
Op de formulieren vinden we nogal eens<br />
opmerkingen als: “Het ziet er prachtig<br />
verzorgd uit, maar het is een glossy,<br />
geen echt kerkblad. Wij willen Op Weg<br />
terug!” Op Weg, het vorige protestantse<br />
kerkblad van <strong>Zwolle</strong>, was uitgevoerd<br />
in zwart met één kleur, verscheen om de<br />
twee weken en bevatte veel wijkberichten:<br />
korte stukjes over overledenen,<br />
pastorale berichten, aankondigingen<br />
van trouwdiensten en dergelijke. Op die<br />
manier bleef je goed op de hoogte van<br />
het wel en wee in eigen wijk en andere<br />
wijken. Dat ontbreekt nu. Maar daar<br />
zit wel een verhaal achter.<br />
Na bijna twintig jaar Op Weg kostte het<br />
veel energie om elke veertien dagen een<br />
Magazine voor alle leden van de<br />
<strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>,<br />
de Evangelisch-Lutherse <strong>Gemeente</strong><br />
en De Hoofdhof Berkum<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
Juni 2008<br />
Van geluk spreken<br />
Inspirerende reizen<br />
Kerk in hart van <strong>Zwolle</strong><br />
Magazine voor alle leden van de<br />
<strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>,<br />
de Evangelisch-Lutherse <strong>Gemeente</strong><br />
en De Hoofdhof Berkum<br />
blad te produceren en er kwamen bovendien<br />
allerlei andere communicatiemiddelen<br />
op. Praktisch elke wijk heeft<br />
inmiddels een eigen wijkblaadje en<br />
website, zondagsbrieven of iets dergelijks.<br />
Voor <strong>Gaa</strong>ndeweg werd een andere<br />
formule uitgedacht. Het blad is dunner<br />
dan Op Weg (24 in plaats van 32 pagina’s)<br />
en wordt bezorgd bij iedereen<br />
die staat ingeschreven bij de PGZ, de<br />
Lutherse <strong>Gemeente</strong> en De Hoofdhof<br />
in Berkum. Op Weg kende abonnees.<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg verschijnt zes keer per jaar<br />
(73% van u zegt: precies goed).<br />
Zwolse zaken<br />
De redactie besteedt veel aandacht aan<br />
vormgeving en leesbaarheid en dat<br />
wordt gewaardeerd: positieve scores<br />
tussen de 82-89%. <strong>Gaa</strong>ndeweg is geen<br />
wijkblad en moet daarmee niet concurreren.<br />
Dat betekent: vooral Zwolse<br />
zaken, geen landelijk of regionaal<br />
nieuws en geen pastorale berichten.<br />
Alleen het noemen van alle overledenen<br />
elke twee maanden zou ruim een pagina<br />
in beslag zou nemen, nog afgezien<br />
van het feit dat je je daarin geen fout<br />
kunt permitteren.<br />
Wel in <strong>Gaa</strong>ndeweg, binnen de beperkte<br />
ruimte die er voor is, wijkberichten, aankondigingen<br />
van activiteiten en dergelijke.<br />
Deze rubriek, Aandacht Voor,<br />
scoort het hoogst in de waardering: 63%<br />
leest die ‘met plezier’. Er zijn contactpersonen<br />
die de berichten aan ons doorgeven,<br />
maar dat kunnen lezers ook<br />
rechtstreeks aan ons doen, via de mail<br />
gaandeweg@pknzwolle.nl of het postvak<br />
op het Kerkelijke Bureau (de gegevens<br />
staan altijd op pagina 18). De redactie<br />
belooft niet dat alles wordt geplaatst:<br />
nieuws uit de wijkgemeenten gaat voor<br />
algemeen nieuws, aankondigingen gaan<br />
voor verslagen.<br />
De berichten werken overigens wel:<br />
35% van de deelnemers aan het lezersonderzoek<br />
heeft wel eens een aangekondigde<br />
activiteit bezocht.<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
Augustus 2008<br />
Niet vrijblijvend<br />
Geloof en zingeving<br />
Zingen geeft kracht<br />
Magazine voor alle leden van de<br />
<strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>,<br />
de Evangelisch-Lutherse <strong>Gemeente</strong><br />
en De Hoofdhof Berkum<br />
Informeren<br />
Om de leden te informeren is er in<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg ruimte voor de stedelijke<br />
diaconie (45% leest de pagina Diaconaal<br />
met plezier; 46% zegt: ‘gaat wel’)<br />
en voor informatie vanuit de Algemene<br />
Kerkenraad over beleidszaken.<br />
Die rubriek, Desgevraagd, wordt redelijk<br />
gewaardeerd (39% ‘met plezier’;<br />
46% ‘gaat wel’). Verder doen we ons<br />
best om in interviews mensen te laten<br />
vertellen over ‘wat hen beweegt’. Die<br />
rubrieken (Reportage, Van Buitenaf,<br />
Mijn Inspiratie) worden goed gewaardeerd<br />
(respectievelijk 58, 62 en 48%<br />
leest ze ‘met plezier’). ‘Mijn Lied’<br />
doet het minder: die rubriek mag van<br />
15% verdwijnen.<br />
Opinie<br />
Tenslotte is er de categorie ‘stichting,<br />
discussie, opinie’ waarvan de waardering<br />
per definitie persoonlijker ligt.<br />
Zoals men van een column die bewust<br />
prikkelend geschreven is mag verwachten,<br />
loopt de waardering daarvoor nogal<br />
uiteen: 48% leest Van Oel met plezier;<br />
van 19% mag die verdwijnen. Voor<br />
Stellingname zijn de cijfers respectievelijk<br />
51% en 11%. De meditaties worden<br />
door meer dan de helft (53%) goed<br />
gewaardeerd. Slechts 3% wil er vanaf.<br />
Meer aandacht<br />
De enquête stemt tot nadenken en dat<br />
was ook de bedoeling. Verschillende<br />
lezers gaven aan, <strong>Gaa</strong>ndeweg te weinig<br />
inhoudelijk te vinden. Daar willen we<br />
als redactie graag meer aandacht aan<br />
besteden en denken na over hoe dat<br />
zou kunnen.<br />
Alle lezers die de moeite hebben<br />
ge-nomen de enquête in te vullen,<br />
willen we daarvoor heel hartelijk<br />
bedanken. Daarnaast gaat onze dank<br />
naar Jan Haanstra en Dorée Wassenaar,<br />
die ons hebben geholpen bij het<br />
verwerken van alle formulieren.<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
Juni 2009<br />
Vrij van de kerk<br />
Blik naar buiten<br />
Orde op zaken<br />
Magazine voor alle leden van de<br />
<strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>,<br />
de Evangelisch-Lutherse <strong>Gemeente</strong><br />
en De Hoofdhof Berkum
“Ik zie mijzelf vooral<br />
als dienaar van het Woord”<br />
Op 28 juni deed ds. Edward van ’t Slot intrede in de<br />
Stinskerk. Om nader kennis met hem te maken, stelde<br />
de redactie de nieuwe predikant een aantal vragen.<br />
Wat waren uw belangrijkste overwegingen om het beroep<br />
van de Stinskerk aan te nemen?<br />
“Daar zou ik toch het woord ‘roeping’ voor willen gebruiken.<br />
Het gaat allemaal heel gewoon, heel menselijk: het klikte met<br />
de beroepingscommissie en met de gemeente; de omgeving<br />
vinden we prachtig – enzovoorts. De Stinskerk heeft een duidelijk<br />
profiel: orthodox, christocentrisch, Bijbelgetrouw – of<br />
hoe je dat ook maar noemen wilt, maar niet vastgeroest in<br />
allerlei dingen die ik als bijzaken beleef. Dat is een profiel<br />
waar ik me bij thuis voel. Al met al kreeg ik de indruk dat<br />
er tegen me gezegd werd: dit is jouw plek.”<br />
Kunt u (en wilt u) een vergelijking<br />
maken tussen de<br />
Stinskerkgemeente en die<br />
van Opende?<br />
“Als ik maar niks lelijks<br />
over Opende hoef te zeggen,<br />
want daar heb ik geen<br />
enkele reden voor. Ik heb<br />
het tussen het gemoedelijke<br />
volk daar al die tijd<br />
heel goed gehad, een<br />
Jaarthema Sionskerk<br />
‘Heilig God - Toegewijd volk’ is het<br />
jaarthema in de Sionskerk. Ds. H. Evers<br />
geeft daarop de volgende toelichting.<br />
Heilig God<br />
Veel mensen zijn vandaag ergens naar<br />
op zoek: naar het hogere, naar iets dat<br />
boven het dagelijkse leven en ook boven<br />
onszelf uitstijgt. Iets of Iemand die<br />
zin en doel geeft aan het leven.<br />
Soms blijft dit vaag…<br />
Bijbel en Kunst<br />
In de Bijbel en Kunstdiensten licht het<br />
jaarthema van de Sionskerk op een<br />
bijzondere manier op. Via de beamer<br />
worden schilderijen geprojecteerd, die<br />
het thema op een nieuwe manier doen<br />
spreken. De diensten zijn op de eerste<br />
zondag van de maand, ze beginnen<br />
om 19.00 uur en ds. H. Evers gaat<br />
er in voor.<br />
De eerste Bijbel en Kunstdienst is op<br />
zondag 4 oktober. Dan wordt het schilderij<br />
‘De roeping van Mozes’ van<br />
Marc Chagall bekeken. De volgende<br />
Bijzonder is dat de Bijbel spreekt van<br />
de God, die mensen aanspreekt, soms<br />
ook zonder dat zij Hem zochten. De God<br />
van de Bijbel laat door de eeuwen heen<br />
van Zichzelf horen, in Jezus Christus<br />
zelfs heel persoonlijk.<br />
Wat dan opvalt is dat de HERE zich<br />
als de Heilige laat zien, niet zomaar<br />
Iemand. Dit seizoen willen we speciaal<br />
bij de Heiligheid van de God van de<br />
Bijbel stilstaan.<br />
diensten zijn op 1 november, 3 januari,<br />
7 februari en 7 maart. Meer over de<br />
inhoud in de volgende <strong>Gaa</strong>ndeweg.<br />
prachtige tijd die we ons als gezin altijd met liefde zullen<br />
herinneren. Die gemoedelijkheid vinden we in Westenholte<br />
op een vergelijkbare manier terug. Wat anders is: in<br />
Groningen was ik als predikant de spin in het web, degene<br />
die zich overal mee bemoeien moest. Dat had wel wat en ik<br />
heb er veel van geleerd. Maar het zal hier anders zijn. Ik kan<br />
me concentreren op de zaken waar ik me als predikant ook<br />
op concentreren wil.”<br />
Wat ziet u als de belangrijkste taak van een wijkpredikant?<br />
“Dat verschilt uiteraard per predikant en per wijkgemeente.<br />
Want we hebben allemaal sterke kanten en gebreken. Ik zie<br />
mijzelf vooral als ‘dienaar van het Woord’, en mijn belangrijkste<br />
taak is ervoor te zorgen dat de Bijbel open gaat.<br />
Middenin het leven. In de kerkdienst mag ik hopelijk vanuit<br />
de Bijbel dingen doorgeven, waar we zelf niet direct aan<br />
gedacht hadden maar waar we wel mee verder kunnen.<br />
Daarom vind ik het belangrijk om goed werk te maken van<br />
de preek en mijzelf ook te laten ‘prikkelen’ door een<br />
Bijbeltekst. En door de week, in pastoraat en toerustingswerk,<br />
hoop ik dat de Bijbel mensen woorden aanreikt die hen<br />
helpen om te bidden, en om hun weg met God te vinden.”<br />
Hoe heeft u de verbintenisdienst beleefd?<br />
“Ik ben blij dat die dienst werd geleid door een ander: professor<br />
Muis uit Utrecht. Ik heb in die dienst dingen meegekregen<br />
waar ik mee verder kan. En de gemeente ook.”<br />
Toegewijd volk<br />
De ontmoeting met de levende en de<br />
Heilige God blijkt indrukwekkend.<br />
Vaak reageren mensen met eerbied,<br />
ontzag, willen zij zich aan Hem toewijden.<br />
Ook dit zal centraal staan: onze<br />
reactie, ons antwoord aan de HERE.<br />
Ook wij willen ons toewijden aan Hem.<br />
Cursus leidinggevenden<br />
De Sionskerk organiseert een cursus<br />
voor managers en bedrijfsleiders die<br />
christen zijn en met vragen te maken<br />
krijgen. Christen zijn en leiding geven in<br />
het bedrijfsleven: hoe doe je dat? Wat<br />
voor leider ben jij? Wat in je werk levert<br />
spanning op en waar krijg je energie uit?<br />
Waar loop je tegenaan? Maakt het christelijk<br />
geloof verschil op de werkvloer?<br />
En hoe zit een bedrijfsleider in de kerk?<br />
Hierover willen we met elkaar praten.<br />
We komen samen op maandag 2 november<br />
2009 bij een van de deelnemers op<br />
de zaak. Belangstellenden zijn van harte<br />
welkom. Voor informatie: ds. H. Evers,<br />
tel. (038) 455 06 50.<br />
5
6<br />
DIACONAAL<br />
Wederkerig<br />
Nood, gebrek en verlies kunnen leiden tot eenzaamheid.<br />
Eenzaamheid kan zelden worden opgeheven, maar vaak worden<br />
onderbroken. Er kunnen momenten zijn waarop mensen elkaar<br />
ontmoeten van hart tot hart. Het lijkt wel eens zomaar te gebeuren<br />
dat er echt contact ontstaat, tijdens het uitvoeren van een klus<br />
in het huishouden, aan het bed, op het werk. Even tonen wij<br />
elkaar dan ons hart, is er echt contact, begrip. Het bijzondere is<br />
dat dit van twee kanten komt. Dat de helper de geholpene is en<br />
omgekeerd. Dat mensen elkaar daarin gelijkwaardig zijn. Dat zij<br />
tegenover elkaar staan in al hun waarachtigheid. En dan weer hun<br />
eigen weg gaan. Gesterkt en bemoedigd: gezegend.<br />
Lútzen Miedema,<br />
diaconaal predikant<br />
Senioren en levensvragen<br />
De kerk is een plek waar mensen samenkomen en waar antwoorden<br />
op hun levensvragen aan de orde komen. Helaas zijn er mensen<br />
die dit wel zouden willen, maar de drempel niet nemen.<br />
Zij zoeken vaak een plek waar hun levensvragen veilig aan de<br />
orde kunnen komen, maar als de drempel van de kerk te hoog is,<br />
is er weinig voor hen te vinden. In het huidige zorgaanbod is er<br />
nauwelijks tot geen plaats voor. Vroeger werden verzorgingshuizen<br />
nog als woonfunctie gezien en hoorden de bewoners vooral<br />
bij de wijkkerk. Voor verpleeghuizen ligt dat anders. Deze dienen<br />
zelf geestelijke verzorging te bieden als onderdeel van hun hulp.<br />
Er wordt echter steeds meer op bezuinigd. Er ontstaat steeds<br />
minder ruimte om over de zin van het leven te spreken.<br />
Een ouderenwerker uit Drenthe zegt over de senioren die zij<br />
tegenkomt: “Ik loop er regelmatig tegenaan dat mensen problemen<br />
hebben die ze niet met het maatschappelijk werk, een<br />
psycholoog of een predikant willen bespreken. Het gaat vaak<br />
om het omgaan met verlieservaringen: de dood van partner of<br />
kind. Maar ook de vraag of men het goed heeft gedaan in het<br />
leven. Vaak zijn deze mensen eenzaam en hebben ze vanwege de<br />
hoge leeftijd al veel dierbaren verloren. Ze hebben geen behoefte<br />
aan gezelligheid in groepen, dat lost voor hen niks op. Naar een<br />
hulpverlener willen ze ook niet en bij een kerk willen ze niet<br />
(meer) horen. Ik zie dan dat dit speelt, maar kan er zelf niet<br />
zoveel mee omdat ik vooral kom om hulp in te zetten en te<br />
controleren of alles goed verloopt. Dan is mijn tijd weer op<br />
en moet ik naar de volgende cliënt.”<br />
Matig eenzaam<br />
Dit is één van de citaten in de nota ‘Levensvragen en Sociaal<br />
Isolement’ van de Stichting Welzijn Ouderen <strong>Zwolle</strong>. Deze stich-<br />
Maatschappelijk activeringswerk<br />
Het maatschappelijk activeringswerk (ma-werk) is gericht op de<br />
opbouw van de samenleving en de ondersteuning van vrijwilligers,<br />
waaronder die uit de <strong>Protestantse</strong> Kerk. Dit werk is provinciaal<br />
georganiseerd en wordt grotendeels gefinancierd door de<br />
provincie. Het ma-werk hoorde eerst bij het Dienstencentrum<br />
Overijssel, maar dit is opgeheven in 2008. Het werk is nu<br />
georganiseerd via de stichting ProMO: Stichting Protestants<br />
Maatschappelijk Activeringswerk Overijssel.<br />
Nog steeds heeft het ma-werk een sterk diaconale insteek en<br />
ting ontwikkelde een project dat hierop ingaat, na een onderzoek<br />
uit 2005 waaruit bleek dat bijna 40% van de Zwolse ouderen<br />
zich ‘matig eenzaam’ voelt. Hieruit bleek ook, dat er geen aanbod<br />
is om de emotionele eenzaamheid te verminderen. Daarom<br />
wordt nieuw werk gestart, onder meer in samenwerking met de<br />
diaconaal predikant.<br />
Hierbij staat de zogenoemde presentiebenadering centraal.<br />
Dit wil zeggen dat er wordt gewerkt vanuit een relatie met elkaar.<br />
Op basis van wederkerig contact wordt een signaleringsnetwerk<br />
opgezet, dat eenzaamheid en isolement in een vroeg stadium<br />
signaleert en via korte lijnen ondersteuning biedt.<br />
Komend najaar worden vrijwilligers aangezocht om ouderencoach<br />
te worden: deze gaat bij een minder mobiele oudere op<br />
bezoek om over levensvragen te praten. De koppeling duurt als<br />
regel maximaal een jaar, maar uitzonderingen mogen.<br />
Hiernaast wordt aanbod ontwikkeld voor alle ouderen die in een<br />
groep levensvragen willen bespreken. Om te beginnen worden<br />
voor hen twee lezingen georganiseerd. Daarnaast kunnen mensen<br />
zich aanmelden om ouderencoach te worden.<br />
Tegelijk brengt SWOZ in kaart welk aanbod kerken en anderen<br />
nu al hebben voor senioren met levensvragen. De diaconie<br />
verkent hoe leeftijdsgebonden diaconaat ontwikkeld kan worden.<br />
Baanloos<br />
Hoe de economie zich gaat bewegen is niet altijd duidelijk. Het is<br />
niet zeker of er meer werkloosheid ontstaat. Dit najaar volgt de<br />
diaconie de ontwikkelingen in <strong>Zwolle</strong> op de voet en inventariseert<br />
zij mogelijkheden voor wie baanloos is geworden. Waar nodig zal<br />
een ontmoetingspunt worden opgezet, waar lotgenoten elkaar<br />
kunnen ontmoeten en verder helpen.<br />
ondersteunt het vrijwilligers in kerk en samenleving. In <strong>Zwolle</strong><br />
gaat dit werk zich richten op contacten tussen christenen en<br />
mensen met een andere levensbeschouwing. Hiervoor is met<br />
name Wim van Dommelen beschikbaar. Hij werkt in onze<br />
provincie samen met Janneke Dijkhof, die aandacht geeft aan<br />
de zorg, en Heileen Holman, die zich specialiseert op het gebied<br />
van de sociale zaken. Adres via: Steunpunt Zuidoost PKN,<br />
Postbus 175, 6980 AD Doesburg. Tel. (0313) 48 20 63.
STELLINGNAME<br />
Iedere wijk heeft er wel eens mee te maken,<br />
een dominee die met studieverlof is. Eens in<br />
de vijf jaar krijgt een predikant de mogelijkheid<br />
drie maanden lang vrijgesteld te worden van<br />
de gewone werkzaamheden om te studeren.<br />
Dat studieverlof is niet verplicht, maar veel<br />
predikanten maken er gebruik van.Wat houdt<br />
studieverlof in? Wat wordt er dan bestudeerd?<br />
Mag de predikant het onderwerp zelf bepalen?<br />
En heeft de gemeente er ook nog iets aan? Is<br />
studieverlof geen overbodige luxe? Ds. Nelleke<br />
Eygenraam (Adventskerk) en ds. Iemke Epema<br />
(Jeruzalemkerk) vertellen over hun ervaringen.<br />
Studieverlof geen overbodige luxe<br />
“Voor mij is het<br />
heilzame noodzaak”<br />
Nelleke Eygenraam benadrukt dat je als<br />
predikant veel moet lezen om je theologische<br />
kennis op peil te houden of te<br />
vergroten. “Ik lees graag, maar in de<br />
praktijk beperk ik mij meestal tot de<br />
voorbereiding van bijvoorbeeld een<br />
kerkdienst of een leerhuis. Aan meer<br />
studie kom ik amper toe. Gelukkig<br />
bestaat er studieverlof. Dat is een luxe,<br />
ja, maar geen overbodige. Voor mij is<br />
het een heilzame noodzaak. Uiteindelijk<br />
voor de gemeente ook, denk ik.<br />
Tot nu toe heb ik drie keer studieverlof<br />
genoten. Het eerste verlof heb ik<br />
besteed aan het Bijbelboek Openbaringen<br />
ter voorbereiding op een serie<br />
kerkdiensten en kringwerk. Mijn tweede<br />
studieverlof was gericht op kerk en<br />
theologie in Latijns-Amerika, een<br />
specialisatie uit de tijd van mijn theologiestudie.<br />
Een studiereis naar Nicaragua,<br />
georganiseerd door Kerk in<br />
Actie, vormde een deel van het verlof.<br />
Weer terug in Nederland heb ik er een<br />
artikelenserie over geschreven, presentaties<br />
gehouden en een gemeenteproject<br />
begeleid. Het derde studieverlof was<br />
verdeeld over twee periodes van zes<br />
weken. Aanvankelijk heb ik mij verdiept<br />
in het spanningsveld tussen traditie<br />
en vernieuwing in de liturgie. Aan<br />
dat verlof heb ik zelf veel gehad, maar<br />
ik heb er weinig van op papier gezet<br />
omdat in die periode mijn moeder<br />
overleed.<br />
Vorig jaar kreeg ik tijd voor een vervolg.<br />
Toen was mijn onderwerp het Onze<br />
Vader. Er volgde aansluitend een serie<br />
preken. De komende maanden bied ik<br />
een leerhuis over het Onze Vader aan.”<br />
Op de vraag of het niet moeilijk is om<br />
zo’n periode niets anders te doen dan<br />
studeren en daar de concentratie en discipline<br />
voor op te brengen antwoordt ze:<br />
“Ik moet altijd op gang komen en eraan<br />
wennen dat ik verder niets hoef. Dan<br />
ben ik graag ergens anders. Daarom heb<br />
ik in de beginfase telkens de afzondering<br />
gezocht met alleen een stapel<br />
boeken als gezelschap. Zo vond ik een<br />
goed dagritme waartoe altijd een flinke<br />
wandeling behoorde. De concentratie en<br />
discipline kwamen vanzelf.” Ze vindt<br />
zeker dat de gemeente er ook iets aan<br />
heeft: “Een ontspannen en ‘bijgetankte’<br />
predikant. En ook vaak een boeiend<br />
leerhuis en bijzondere kerkdiensten.”<br />
“Je doet nieuwe<br />
inspiratie op”<br />
Iemke Epema heeft net zes weken<br />
studieverlof gehad. Ook volgens haar<br />
is het geen overbodige luxe. “In dit vak<br />
moet je blijven lezen en studeren. In de<br />
stroom van dagelijkse bezigheden vind<br />
je daar vaak moeilijk de tijd en de rust<br />
voor. In 2001 had ik voor het eerst<br />
studieverlof. Toen heb ik een KPV-training<br />
op ‘Zon en Schild’ in Amersfoort<br />
gevolgd, die speciaal is opgezet voor<br />
Leren kijken vanuit een nieuw perspectief, predikanten<br />
gebruiken er hun studieverlof voor.<br />
predikanten, om je te helpen kijken naar<br />
je eigen functioneren. Je zat daar drie<br />
maand intern met andere collega’s en<br />
maakte intensief kennis met de wereld<br />
van de psychiatrie. Nu had ik zin om<br />
weer eens echt de boeken in te duiken.<br />
Ik was geïnteresseerd geraakt in het<br />
werk van Charles Taylor, een hedendaags<br />
filosoof die een dik boek geschreven<br />
heeft over de seculiere tijd waarin<br />
wij leven. Hij probeert een antwoord te<br />
vinden op de vraag hoe het mogelijk is<br />
dat het, zeg maar in de Middeleeuwen,<br />
bijna onmogelijk was om niet in God<br />
te geloven, terwijl het in onze tijd bijna<br />
andersom is. Daarvoor duikt hij de<br />
geschiedenis in en van daaruit zegt<br />
hij boeiende dingen over het heden.<br />
Geloof in God is een heel persoonlijke<br />
keuze geworden, die je moet kunnen<br />
verantwoorden. Geloof en ongeloof zijn<br />
in onze cultuur tegenover elkaar komen<br />
te staan. Hij probeert deze beide polen<br />
met elkaar in gesprek te brengen op een<br />
manier die mij erg aanspreekt. Ik wilde<br />
daar graag dieper induiken.<br />
Je moet even weer een goed ritme vinden,<br />
maar dat groeit vanzelf, en het is<br />
heerlijk om alle tijd te hebben om te<br />
studeren. Ik vind het heel goed dat<br />
je iets mag kiezen waar je zelf echt<br />
nieuwsgierig naar bent en ik denk dat<br />
het in elk geval indirect ook aan de<br />
gemeente ten goede komt. Je doet<br />
nieuwe inspiratie op.<br />
In het najaar tijdens een kring ga ik<br />
iets vertellen over wat ik heb gevonden<br />
bij Taylor.”<br />
7
8<br />
AANDACHT VOOR<br />
Psalmen oecumenisch bezien<br />
‘Ik geloof en ik neem mee…’ is<br />
het jaarthema van de Jeruzalemkerk<br />
voor het seizoen 2009/2010.<br />
Aan de hand van dit thema gaan<br />
we met elkaar in gesprek over de<br />
inhoud van ons geloof. Wat geloven<br />
we en wat niet en hoe is ons<br />
geloof in de loop van ons leven<br />
veranderd? Wat lieten we achter<br />
en wat nemen we mee? Een groot<br />
deel van het programma wordt<br />
samen met de Oosterkerk aangeboden.<br />
Op 13 september is er<br />
een startdienst rond het jaarthema,<br />
waarin de predikanten ds. Andries<br />
den Besten en ds. Iemke Epema<br />
samen voorgaan.<br />
Ook dit jaar is er weer kanselruil tussen de Jeruzalemkerk en de Dominicanen.<br />
In het weekend van 26 en 27 september zijn voorgangers en lectoren te gast bij<br />
elkaar. In de Jeruzalemkerk gaan dan pastor Anneke Grunder en dominee Andries<br />
den Besten voor. In de Domininicanenkerk gaan de eigen voorganger René Dinklo<br />
en vanuit de Jeruzalemkerk ds. Iemke Epema samen voor. In deze dienst staat<br />
Psalm 19 centraal.<br />
In de weken die daarop volgen verdiepen we ons samen in de traditie van de<br />
psalmen en zullen we enkele psalmen samen lezen. Deze psalmenkring wordt<br />
gehouden in het Dominicanenklooster op vier dinsdagavonden: 13 en 27 oktober,<br />
10 en 24 november. Aanvang 20.00 uur. Inleiders zijn René Dinklo en Iemke Epema.<br />
Iedereen die belangstelling heeft is welkom. Voor koffie en thee en het aangeboden<br />
materiaal wordt een bescheiden vergoeding gevraagd.<br />
Rondje dominees<br />
Jaarthema Jeruzalemkerk<br />
Een kring die gezamenlijk met de Oosterkerk wordt gehouden en in oktober start,<br />
heeft de naam ‘Rondje dominees’ gekregen. Wat houdt de predikanten en kerkelijk<br />
werker in onze gemeentes bezig als het gaat om geloven? Waar worden zij door<br />
geïnspireerd, wat heeft hun bijzondere belangstelling? In de loop van het seizoen<br />
krijgt iedere pastor en ook stagiaire Paula de Jong van de Jeruzalemkerk een keer<br />
de beurt.<br />
De eerste bijeenkomsten zijn op dinsdag 6 oktober en dinsdag 3 november, in de<br />
Oosterkerk vanaf 20.00 uur. De eerste avond vertelt ds. Bousema over waar hij zich<br />
tijdens zijn studieverlof in heeft verdiept en op 3 november gaat ds. Epema in op de<br />
vraag hoe door de secularisatie het geloof veranderd is. De data voor de avonden die<br />
volgen zullen bekend worden gemaakt in het oktobernummer van <strong>Gaa</strong>ndeweg.<br />
Het gehele jaarprogramma is te vinden op de website van de Jeruzalemkerk:<br />
www.jeruzalemkerkzwolle.nl.<br />
Rommelmarkt voor wijkkas Jeruzalemkerk<br />
Naar goed gebruik wordt aan het begin van het nieuwe seizoen een rommelmarkt<br />
gehouden in en rond de Jeruzalemkerk, waarvan de opbrengst bestemd is voor<br />
de wijkkas.<br />
De rommelmarkt vindt plaats op zaterdag 26 september, van half tien ’s morgens<br />
tot een uur of twee ’s middags. Er zijn niet alleen dingen te zien en te koop, maar<br />
ook te doen en eigengemaakte lekkere hapjes te nuttigen. Wie spullen heeft voor<br />
de rommelmarkt (geen grote meubels) kan contact opnemen met Luit Bonsink,<br />
tel. (038) 421 86 22.<br />
Commissie Grote Kerk<br />
Het nieuwe jaarthema van de Michaëlsvieringen,<br />
‘Crisis’, heeft als ondertitel<br />
‘De winst van het verlies’ en dat is niet<br />
toevallig. Het lijkt namelijk zinloos om<br />
een heel jaar over allerlei crises te spreken<br />
en er verder niets mee te doen. Als er iets<br />
aan het bestaan hapert, als het stagneert,<br />
komen er immers vragen en een verlangen<br />
naar verandering. Dan ga je zoeken naar hoe<br />
het anders, beter kan. Daar kun je elkaar bij<br />
helpen door op onderzoek uit te gaan en<br />
door voor elkaar een helper te willen zijn.<br />
Die volgorde is niet nieuw, want ook de<br />
Heidelbergse Catechismus noemt dat:<br />
je begint bij de ellende en dan volgen verlossing<br />
en dankbaarheid. De kerk weet er<br />
dus van.<br />
De Michaëlsvieringen zijn nu op elke<br />
tweede zondag van de maand, te beginnen<br />
op 13 september. Dan is Exodus 5 de<br />
leidraad en is de economische crisis het<br />
voorbeeld.<br />
Op 11 oktober staat de milieu- en klimaatcrisis<br />
centraal. Het gaat in deze viering over<br />
mogelijke keuzes: is er wel wat te kiezen,<br />
hoe werkt dat? Kun je ‘winst’ halen uit<br />
vroegere keuzes? Ook voor jezelf?<br />
De Michaëlscantorij is ons daarbij weer<br />
van dienst.<br />
Hoeksteen maakt<br />
jubileumboekje<br />
Een blijvende herinnering aan 25 jaar<br />
De Hoeksteen is het jubileumboekje dat<br />
verschijnt op de Startzondag 13 september.<br />
Het boekje, dat de titel ‘Geloven is een<br />
werkwoord’ heeft gekregen, is samengesteld<br />
door een vijftal gemeenteleden. Het bevat<br />
een historische schets over een kwart eeuw<br />
kerk zijn, verhalen en ervaringen uit de loop<br />
der jaren en tal van foto’s.<br />
Het boekje kost € 5,- (exclusief eventuele<br />
verzendkosten) en is ook voor belangstellenden<br />
van buiten De Hoeksteen te bestellen,<br />
zo lang de voorraad strekt. Mail uw naam,<br />
volledig adres en het aantal boekjes dat<br />
u bestelt naar Astrid Nauta-Drissen:<br />
astriddrissen@hotmail.com.
Welkom bij<br />
Musicalgroep Oosterkerk<br />
De Musicalgroep van de Oosterkerk<br />
brengt op eigentijdse wijze Bijbelse<br />
verhalen tot leven. De verhalen zijn<br />
actueel en de liederen liggen makkelijk<br />
in het gehoor. Deelnemers (16 tot<br />
60 jaar) komen vanuit diverse kerken<br />
maar ook van buiten de kerk.<br />
Onze nieuwe musical ‘De zon is weggewaaid’<br />
is een alternatief Paasverhaal.<br />
De muzikale leiding is in handen van<br />
Geeske Koopman-Ridderbos en Rob van<br />
Harten is onze regisseur. Kom vrijblijvend<br />
kennismaken en ontdek hoeveel<br />
ontspanning en plezier het meedoen<br />
kan geven.<br />
Liever eerst informatie? Bel met Marinus<br />
Corée, tel. (038) 454 63 93. We repeteren<br />
elke woensdagavond in de Oosterkerk,<br />
Bagijnesingel 17 te <strong>Zwolle</strong> van<br />
20.00 tot 22.00 uur.<br />
Geloven in duurzaamheid<br />
Christenen geloven dat God begaan is<br />
met de schepping. Veel patronen van<br />
consumptie en productie tasten de<br />
schepping aan. Wat doen we? Kunnen<br />
de Bijbel en theologische inzichten<br />
ons hoop bieden?<br />
Over deze vragen gaat ‘Geloven in<br />
duurzaamheid’, één van de activiteiten<br />
van Vorming & Toerusting in Oosterkerk<br />
en Jeruzalemkerk. Op donderdag<br />
8 oktober is de introductieavond in<br />
de Oosterkerk. We staan stil bij de<br />
Mondiale Voetafdruk. De tweede bijeenkomst<br />
is donderdag 29 oktober in de<br />
Jeruzalemkerk. Hans Schravesande,<br />
theoloog en voorzitter van de landelijke<br />
werkgroep Kerk en Milieu van de Raad<br />
van Kerken, is dan onze gast. Centrale<br />
vraag: hoe daagt de klimaatcrisis de<br />
theologie uit? Van november tot en<br />
met maart volgen nog vier activiteiten<br />
waarover later meer.<br />
Informatie:<br />
Theo Brand, tel. (038) 421 41 54,<br />
e-mail: theobrand@kpnplanet.nl of<br />
Marijke ten Dam, tel. 06 525 428 96,<br />
e-mail: marijketendam@home.nl.<br />
Zie ook: www.oosterkerk.nl.<br />
Góeiemorgen! Het Hemels Gelag<br />
In de Oosterkerk start weer het Hemels<br />
Gelag, vieringen voor jongeren van<br />
16 tot 25 jaar. Iedereen uit deze leeftijdsgroep<br />
is welkom. Het gaat om ontmoeting<br />
met elkaar, met jezelf en met<br />
God. Stiltemomenten worden afgewisseld<br />
met gesprek en creatieve werkvormen<br />
en we sluiten af met broodjes.<br />
Voor komend seizoen zijn we ook op<br />
zoek naar verhalenvertellers. Wie rond<br />
geloven een verhaal wil vertellen of een<br />
bijzondere ervaring wil delen, kan<br />
meedoen. Zowel oude als jonge verhalenvertellers<br />
kunnen zich melden. De eerste<br />
Hemels-Gelagviering is zondag 4 oktober<br />
om 11.00 uur in de Oosterkerk,<br />
Bagijnensingel 17 te <strong>Zwolle</strong>.<br />
Kennismaken? Op 18 september is de<br />
jaarlijkse borrelavond vanaf 21.00 uur.<br />
Aanmelden bij: familie Van de Venis,<br />
tel. (038) 454 71 73 of Ria van der<br />
Meulen tel. (038) 422 13 72. Of mailen<br />
naar: g.b.van.der.meulen@isala.nl.<br />
Vredesweek 2009<br />
‘Naar een nieuw klimaat van vrede’ is<br />
het motto van de Vredesweek 2009, die<br />
van 19 tot en met 27 september wordt<br />
gehouden. Op zondag 20 september is<br />
dit het thema van de oecumenische<br />
viering in de Verrijzeniskerk aan de<br />
Bachlaan. De dienst begint om 9.30 uur.<br />
De parochie is gastvrouw, de Oosterkerkers<br />
en Lutheranen vieren mee.<br />
In hun kerk is deze zondagmorgen geen<br />
dienst. De gezamenlijke viering is een<br />
kostbare oecumenische traditie, die al<br />
meer dan dertig jaar bestaat.<br />
Voorgangers in de dienst zijn pastor<br />
Evelien Reeuwijk, ds. Harm Bousema<br />
en ds. Chica van Dam. Een oecumenisch<br />
projectkoor onder leiding van Rudie<br />
Altelaar ondersteunt de zang. Wie mee<br />
wil zingen wordt uitgenodigd op twee<br />
koorrepetities: op de maandagen 7 en<br />
14 september van 20.00 tot 22.00 uur in<br />
de Oosterkerk. Opgave bij Rudie Altelaar,<br />
tel. (038) 422 61 08,<br />
e-mail: r.altelaar@home.nl.<br />
Roots Reli & Rage<br />
Rages zijn modeverschijnselen. Ook wie<br />
geneigd is daar niet veel mee te hebben,<br />
blijkt vaker met een rage mee te lopen<br />
dan gedacht. Rage is het centrale thema<br />
van de Roots Reli & Rage-dagen in<br />
<strong>Zwolle</strong> en Kampen op 25, 26 en 27 september.<br />
Na de formele opening op vrijdag<br />
omstreeks 21.45 uur in de Grote<br />
Kerk, begint het programma ‘Wat<br />
beweegt de mens?’ Centraal staat dichter/zanger<br />
Ruud Knier. Hij wordt begeleid<br />
door fluitist/gitarist Roy Kuschel en<br />
zijn band. Naast andere gedichten en<br />
psalmen horen we Toon Hagen op het<br />
orgel en strijkkwartetten van De Vuurvogel<br />
en Mirecourt. De regie is in handen<br />
van Hans van der Steeg, diaken kunst en<br />
diaconie. Toegang vrij. Meer over de<br />
manifestatie op www.rootsrelirage.nl<br />
9
10<br />
DESGEVRAAGD<br />
Wat doet de Taakgroep Eredienst?<br />
AK: “Wij zijn onder meer betrokken bij de organisatie van<br />
bijzondere kerkdiensten in De Hoofdhof. We regelen de muzikale<br />
medewerking in die diensten. Ook de kindernevendienst<br />
en de oppas tijdens de kerkdiensten vallen onder de taakgroep.<br />
Doordat ik als voorzitter ook lid ben van de kerkenraad, hebben<br />
we daarmee een directe lijn. Bovendien is onze predikant, Lily<br />
Burggraaff, bij alle vergaderingen van de taakgroep aanwezig.”<br />
Hoe komt het dat kinderen bijna geen christelijke<br />
liederen meer kennen?<br />
TB: “De kinderen krijgen op school niet meer systematisch<br />
en structureel de psalmen en gezangen die we in de kerk zingen<br />
aangeleerd. Daar zijn geen regels voor, elke christelijke basisschool<br />
gaat er op zijn eigen manier mee om. Zo leren de kinderen<br />
op de Duyvencamp in Berkum veel liederen waarvan de directeur<br />
van deze school, mevrouw Laninga, zelf de teksten en melodieën<br />
heeft geschreven. Die voert ze ook uit met haar kinderkoor<br />
De Bromvlieg, maar die liedjes zingen we in De Hoofdhof niet.<br />
Daar komt bij dat lang niet alle kinderen die met hun ouders<br />
in onze kerk komen, op de Duyvencamp zitten.”<br />
In sommige wijkgemeenten, zoals De Hoeksteen,<br />
treedt af en toe een kindercantorij op.<br />
De Taakgroep Eredienst van De Hoofdhof vroeg de redactie van <strong>Gaa</strong>ndeweg aandacht te besteden<br />
aan kinderliederen in de kerk. De leden van de taakgroep merken dat er in de kerk maar weinig<br />
liederen worden gezongen die de kinderen kennen. De kinderen leren bijna geen psalmen en<br />
gezangen meer en er is voor hen ook weinig goed repertoire. “Onze erediensten zijn veelal gericht<br />
op ouderen”, stellen ze vast. We zijn gaan praten met Anneke Klein, voorzitter van de Taakgroep<br />
Eredienst en Tineke Berends, die zich binnen de taakgroep vooral met muziek bezighoudt. Op hun<br />
beurt hebben zij een vraag aan de lezers van <strong>Gaa</strong>ndeweg: “Wordt dit in andere wijkgemeenten<br />
ook zo ervaren? En wordt er daar iets mee gedaan?” Reacties kunnen naar ons e-mailadres<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg@pknzwolle.nl, of naar ons postadres: Molenweg 241, 8012 WG <strong>Zwolle</strong>.<br />
Taakgroep Eredienst van De Hoofdhof vraagt aandacht voor kinderliederen in de kerk<br />
“Kinderen mogen niet worden vergeten”<br />
Waarom vinden jullie het jammer dat kinderen niet meer<br />
vetrouwd zijn met de liederen in de kerk?<br />
AK: “Wat je als kind spelenderwijs hebt geleerd, blijft je je hele<br />
leven bij. Onze generatie, van zestigers, zal later in het bejaardenhuis<br />
nog steeds de oude psalmen en gezangen uit volle borst<br />
kunnen meezingen. Wij hebben nog een waardevolle basis als<br />
het om christelijke liederen gaat, en die zouden we ook graag aan<br />
de kinderen meegeven. Zij moeten hun eigen herkenbare plaats<br />
hebben in de eredienst en niet alleen in de kindernevendienst.”<br />
TB: “Je merkt het aan kleuters als ze iets bekends horen dat ze<br />
kunnen meezingen. Dan zitten ze helemaal te stralen. Ook als<br />
ze het Onze Vader hardop kunnen meebidden.”<br />
Dit speelt volgens jullie pas de laatste jaren.<br />
Hoe ging het voor die tijd?<br />
TB: “Toen ik nog werkte op de Duyvencamp, tot vier jaar geleden,<br />
bestond daar nog een lijst met psalmen en gezangen uit het<br />
Liedboek, waarvan de kinderen er elke week een aanleerden.<br />
Die lijst werd ook aan de dominee doorgespeeld, zodat het<br />
wekelijks aangeleerde lied in de dienst kon worden gezongen.<br />
Dat gebeurt nu niet meer.”
Afscheid van Menno van Oel<br />
Dat van die salariseis in de hier naast staande column is een<br />
grapje, dat hebt u hopelijk begrepen. Maar dat dit in <strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
de laatste column is van de hand van Menno van Oel, is helaas<br />
geen grapje. Twee jaar lang was hij een zeer gewaardeerd<br />
redactielid, dat behalve de vaste column meestal ook de rubriek<br />
Stellingname voor zijn rekening nam en daarnaast nog<br />
veel meer. En dat alles geheel pro Deo.<br />
Omdat hij het beroep van de Hervormde <strong>Gemeente</strong> Aduard en<br />
omstreken heeft aangenomen, moet Menno nu stoppen met het<br />
redactiewerk. Als redactie vinden we het bijzonder jammer dat<br />
we zo’n goede en toegewijde schrijver kwijt raken en we zullen<br />
ook zijn bijzondere humor missen.<br />
Bedankt, Menno en alle goeds in je nieuwe gemeente.<br />
Redactie <strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
Hebben jullie iets gedaan om de situatie te verbeteren?<br />
TB: “Wij hebben contact gezocht met Vivente, de overkoepelende<br />
stichting van de vijftien Zwolse christelijke basisscholen. Daar<br />
zijn ze wel bezig met de identiteit van de scholen, maar zien het<br />
niet als hun taak zich te bemoeien met de liederen die daar worden<br />
aangeleerd. Dat verbaasde ons eerlijk gezegd wel.”<br />
AK: “In de vergaderingen met de liturgiecommissie van de<br />
Emmaüskerk, die we regelmatig hebben, staat aandacht voor de<br />
kinderliederen in de Eredienst ook op de agenda. “<br />
Wat kan er worden gedaan?<br />
AK: “Psalmen en gezangen doorgeven aan de kinderen wordt een<br />
taak van de ouders en de kerken nu de scholen dat niet meer<br />
structureel doen. De kerk moet zich bewust worden van die taak,<br />
voor het gat tussen ons en de nieuwe generaties te groot wordt.”<br />
TB: “Misschien zijn er contacten mogelijk tussen de Algemene<br />
Kerkenraad van de PGZ en Vivente, dan zouden daar de rollen<br />
van kerken en scholen op dit gebied ook aan de orde kunnen<br />
komen. Lily Burggraaff is overigens van plan om de kinderen in<br />
de kerk, bijvoorbeeld eens in de maand een nieuw lied te leren.<br />
Dat kan een lied van Hanna Lam zijn, die passen vaak goed<br />
bij Bijbelverhalen.”<br />
AK: “Het zou wenselijk zijn als kinderliederen een duidelijke<br />
plaats krijgen in het nieuwe liedboek dat over een paar jaar in<br />
onze kerken wordt ingevoerd. Als er mensen uit <strong>Zwolle</strong> bij de totstandkoming<br />
betrokken zijn, willen we dat graag aan hen meegeven.<br />
Al zou je maar een stuk of twintig liederen hebben die in<br />
alle kerken in het hele land worden geleerd, dan hebben de kinderen<br />
toch iets eigens, herkenbaars, ook als zij eens in een andere<br />
kerk komen. Aan goede kinderliederen beleven de ouderen<br />
ook plezier, dat geldt ook nog steeds voor de liederen van<br />
Hanna Lam. Misschien komen er nieuwe liederen voor<br />
kinderen die dezelfde kwaliteit hebben.”<br />
Wat hopen jullie vooral te bereiken?<br />
AK en TB: “Dat de kinderen die met hun ouders naar de kerk<br />
komen, aandacht krijgen,waardoor zij zich betrokken voelen bij<br />
de eredienst. Nu zie je dat onze kerken vooral gericht zijn op<br />
mensen boven de vijftig, die nu de grootste moot vormen van het<br />
ledenbestand. Jongeren, ook jonge ouders, zijn veel minder bij de<br />
kerk betrokken. Maar als de kinderen niet worden vergeten in de<br />
kerkdienst, zullen ook de ouders blijven komen. Dat zie je<br />
bijvoorbeeld in de Adventsperiode, als er wekelijks aan een<br />
project wordt gewerkt. Dan zie je de kinderen wel elke zondag.<br />
Kennelijk is die basis er nog steeds.”<br />
Column<br />
Dit wordt mijn laatste column. De redactie en ik konden<br />
het niet langer eens zijn over de passende vergoeding.<br />
Tot nu toe schreef ik deze stukjes uit ijdelheid en liefde<br />
voor de kerk. Geld interesseerde me niet. Slijk der aarde<br />
was het. Diep in mijn Bijbelvaste gedachten zat bovendien<br />
de opmerking van Jezus, dat een rijkaard niet zomaar<br />
het Koninkrijk van God binnenkomt.<br />
Ik ontwaakte uit mijn wereldvreemde sluimer toen ik<br />
ontdekte dat er een nieuwe maat in ontwikkeling is:<br />
de Balkenende. Ik was blij voor onze minister-president<br />
dat hij die ons land aan normen en waarden heeft herinnerd,<br />
nu verbonden wordt met een duidelijke norm en een<br />
behoorlijke waarde: 180.000 euro per jaar. Dat leek me<br />
wel wat; ik houd er niet van om normen te overtreden.<br />
Al snel leerde ik bij: dat deze norm niet voor iedereen<br />
geldt. Niet eens voor iedereen die de publieke zaak dient,<br />
want als A-tv-sterren voor de B-norm moeten werken gaan<br />
ze commercieel. Op de markt geldt immers nog steeds:<br />
wat een gek ervoor geeft. Enig nadenken leverde mij de<br />
conclusie op dat de Balkenende-norm wel hoog lijkt, maar<br />
dus uitsluitend bestaat voor grijze muizen, sukkels en andere<br />
dieven van de eigen portemonnee. Ik ging marktdenken,<br />
leerde het moderne credo uit mijn hoofd dat godsvertrouwen<br />
vaag maar zelfvertrouwen alles is, en besloot mij<br />
zelf als de Ronaldo onder de columnisten te presenteren.<br />
Helaas. De <strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> van <strong>Zwolle</strong> bleek niet<br />
met haar tijd mee te gaan, geen Real Madrid te willen zijn,<br />
maar de kerk van alle eeuwen te blijven. De redactie<br />
mompelde nog iets van ‘zoek eerst het Koninkrijk van God<br />
en al het andere zal u gegeven worden’, maar ik wist niet<br />
meer waar men het over had.<br />
Zo eindigt mijn loopbaan bij de Zwolse Pravda, zoals een<br />
deelnemer aan het lezersonderzoek dit kerkblad treffend<br />
typeerde. Ik word weer dominee, voor een hongerloontje,<br />
ver onder elke norm.<br />
Menno van Oel<br />
Salariseis<br />
11
12<br />
REPORTAGE<br />
Goed dat er kosters zijn<br />
Wat zou een kerk zonder de koster zijn? Een schaapskudde zonder herdershond misschien?<br />
De <strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong> heeft ze in soorten en maten: koster/beheerders, kosters en vrijwilligers<br />
die op zondag kostersdienst doen. Ze zijn er ‘ten behoeve van het kerkgebouw en de goede<br />
gang van zaken tijdens de kerkdiensten’, zo staat het in de Kerkorde van de PKN (Ordonantie 5.7).<br />
Ze worden benoemd door de kerkenraad, op voordracht van het college van kerkrentmeesters,<br />
‘bij voorkeur uit de leden van de kerk’. Net als voor alle medewerkers van de PKN zijn hun arbeidsvoorwaarden<br />
omschreven in de algemene Arbeidsvoorwaardenregeling en is hun salariëring vastgelegd<br />
in een collectieve arbeidsovereenkomst. Belangenbehartiger van kosters is de Kostersbond van<br />
het CNV.<br />
In deze <strong>Gaa</strong>ndeweg komen koster/beheerders en kosters aan het woord uit drie wijkgemeentes.<br />
In totaal heeft de PGZ zes koster/beheerders in dienst en drie kosters; de omvang van hun dienstverbanden<br />
loopt uiteen. Daarnaast zijn er nog ontelbare ‘hulpkosters’ als vrijwilliger actief. Een deel<br />
van hun werk is zichtbaar voor de gemeente, maar ze doen ook achter de schermen hun onopvallende<br />
werk. “Mensen missen ons pas als we er niet zijn”, merkt een van de geïnterviewde kosters op en<br />
dat is niet onwaarschijnlijk, zeker nu het vergaderseizoen weer losbarst. Want onmisbaar zijn ze,<br />
onze kosters.<br />
Everinus van Walderveen al meer<br />
dan 25 jaar in Adventskerk<br />
Hoe lang hij al (hulp)koster is in de Adventskerk? Hoewel<br />
Everinus van Walderveen die vraag natuurlijk had verwacht, moet<br />
hij over het antwoord flink nadenken. Geholpen door zijn vrouw<br />
Ans stelt hij vast dat het zeker meer dan 25 jaar is. “Toen de kerk<br />
in <strong>Zwolle</strong>-Zuid werd gebouwd, was SIO er al; de kerk kwam<br />
tegen het wijkcentrum aan”, memoreert hij. De Adventskerk is<br />
een van de huurders van het gebouw; de beheerder, Leo Bruggeman,<br />
is in dienst van de Stichting SIO.<br />
De wijkgemeente heeft zeven als vrijwilligers werkende kosters;<br />
Everinus is coördinator van het team. Het is de taak van de<br />
kosters rondom de kerkdiensten alles goed te laten verlopen.<br />
’s Zondagsmorgens zijn er diensten om negen uur en om kwart<br />
over tien, de derde dienst is ’s avonds om zeven uur. Everinus<br />
is negen van de tien keer koster in de tweede morgendienst,<br />
waarin vaak, zoals hij zegt, ‘apartigheden’ als dopen voorkomen.<br />
Voor Everinus is het kosterschap tegenwoordig zijn ‘enige baan’,<br />
Koster/beheerders Truus van Well (links) en Alie ter Moolen laten<br />
het liturgisch centrum van de Jeruzalemkerk weer glimmen.<br />
tot anderhalf jaar geleden deed hij het naast zijn werk bij de technische<br />
dienst van Hogeschool Windesheim. Van de andere kosters<br />
in het team is de helft met pensioen of vut, de anderen zijn<br />
jonger. Met de komst van Bep de Groot telt het team nu ook<br />
een vrouw. Everinus prijst de sfeer in de groep, hij draagt daar<br />
zelf graag een steentje aan bij. “Met Kerst krijgen ze van mij<br />
een kerstpakket en in de zomer komen ze hier barbecueën”,<br />
vertelt hij.<br />
Op zaterdagavond zet de koster de te zingen psalmen en gezangen<br />
op het bord en richt hij de kerkzaal verder in. Op zondag is<br />
hij een half uur voor de dienst aanwezig om de deuren te openen<br />
en de kerkgangers te ontvangen. Tijdens de dienst is een van zijn<br />
taken de kinderen op te halen uit de nevendienst. “Het is altijd<br />
spannend of ze dan klaar zijn”, lacht Everinus. Als de kerkgangers<br />
na de dienst aan de koffie gaan, ruimt hij de kerkzaal weer<br />
een beetje op. Na al die jaren heeft hij nog steeds plezier in het<br />
contact met de kerkgangers en de samenwerking in het kostersteam.<br />
Ans verzekert hem dat de waardering van twee kanten<br />
komt: “Ze willen je nog niet kwijt.”
Nog steeds doet Everinus van Walderveen zijn<br />
werk als koster in de Adventskerk met plezier.<br />
Truus van Well en<br />
Alie ter Moolen:<br />
“Alles moet goed op<br />
elkaar afgestemd zijn”<br />
Ze zijn beiden ooit nog gedoopt in de kerk waarvan ze nu koster/beheerder<br />
zijn, Truus van Well en Alie ter Moolen. Zij hebben<br />
een dienstverband met de PGZ: Truus voor 27 en Alie voor 12<br />
uur en er is dan ook altijd wel een van hen in de Jeruzalemkerk<br />
te vinden. Ook tijdens rouw- en trouwdiensten, maar dat zijn<br />
voor hen extra uren. “Anders komen we met onze uren echt<br />
niet uit, want we hebben het hier flink druk.”<br />
De Jeruzalemkerk is een veelgebruikt gebouw, naast de protestantse<br />
wijkgemeente houden ook de Nieuw Apostolische Kerk<br />
en de Johan Maasbachkerk er diensten. Ook door de week houden<br />
die er bijeenkomsten, naast een groot aantal andere huurders.<br />
Zoals Landstede, de Gereformeerde Hogeschool, een sportschool<br />
en een yogagroep. “Als koster/beheerder ben je gastvrouw als<br />
hier iets te doen is en je zorgt ervoor dat alles schoon is”, vatten<br />
Truus en Alie hun taak samen. Bovendien houden ze de agenda<br />
bij en zijn ze aanspreekpunt voor de huurders. “Alles moet goed<br />
op elkaar afgestemd zijn.” Of de gemeente weet wat hun koster/beheerders<br />
allemaal doen? “Vast niet”, veronderstelt Truus<br />
en Alie vult aan: “Mensen missen ons pas als we er niet zijn.”<br />
Op zondagmorgen hoeven ze niet aan te treden, dan zijn vrijwilligers<br />
actief: als koster en na die dienst als koffie schenkers.<br />
Truus is dan meestal ‘gewoon gemeentelid’ in de Jeruzalemkerk,<br />
waar ze ook tien jaar diaken is geweest. “Maar ambtsdrager zijn<br />
mag niet meer als je een dienstverband krijgt met de kerk”, hoorde<br />
ze bij haar indiensttreding in 2002. Alie zit op zondagmorgen<br />
in de Kerkzaal Sophia. Ook nadat de hervormde wijkgemeente<br />
waar ze bij hoorde naar de Oosterkerk is overgegaan, is Alie er<br />
gebleven. Ze woont nu de diensten van het ziekenhuis bij,<br />
waarvoor ze als vrijwilliger patiënten uitnodigt.<br />
“Welkom in De Hoeksteen”, zegt koster Dolly Noordman.<br />
Dolly Noordman:<br />
“Mensen zijn blij dat je er bent”<br />
Dolly Noordman is de laatst aangetreden koster binnen de PGZ.<br />
Sinds 1 mei van dit jaar vervult ze voor 18 uur per week de functie<br />
in De Hoeksteen, die wegens ziekte van de vorige koster al<br />
geruime tijd vacant was. Jan Stronkhorst en zijn vrouw Gé namen<br />
als vrijwilligers de taken waar, voor hun inzet heeft Dolly grote<br />
waardering. Maar er bleven natuurlijk toch zaken liggen, die ze<br />
nu voortvarend aanpakt. Ze is al bijna veertig jaar werkzaam in<br />
de drogisterijwereld en wat klantgerichtheid is, hoef je haar niet<br />
meer te vertellen.<br />
Ze heeft meer structuur gebracht in de gang van zaken in en om<br />
De Hoeksteen en ze merkt dat zowel de kerkgangers als de huurders<br />
dat waarderen. Er zijn nogal wat huurders; in het vergaderseizoen<br />
is er vrijwel elke avond wel iets te doen in het kerkgebouw.<br />
De koster is er dan om een uur of zeven, ze zet koffie en<br />
inspecteert de verhuurde ruimtes. Later neemt de gastvrouw of<br />
gastheer die deze avond dienst heeft haar taak over. Zij behoren<br />
tot de vele vrijwilligers die actief zijn voor De Hoeksteen. Er is<br />
ook een vast team van schoonmakers, een tuinploeg en iemand<br />
die de planten verzorgt. Het begeleiden en inroosteren van de<br />
vrijwilligers is een van Dolly’s taken. Ze wordt aangestuurd door<br />
de commissie van kerkrentmeesters van de wijkgemeente.<br />
Eens in de vijf weken is ze koster tijdens de kerkdienst, op de<br />
overige zondagen treden vrijwillige hulpkosters op. Dolly’s man<br />
Henk is een van de vijf. “Toen Dolly koster werd, werd mij<br />
gevraagd hoe het voelde dat ze nu m’n baas was”, lacht Henk.<br />
Hij was als kind al vertrouwd met<br />
de kerkelijke dienstverlening:<br />
zijn vader was koster, in de CGK<br />
in Kampen. Henk is bij de Chr.<br />
Gereformeerde kerk gebleven en<br />
eveneens hulpkoster in de Zwolse<br />
Noorderkerk. Dolly is gastlid van<br />
die kerk, terwijl Henk bij de<br />
Hoeksteengemeente op de lijst<br />
met gastleden staat. Dolly kerkt<br />
al in De Hoeksteen zo lang het<br />
gebouw er staat, ze leidt er ook<br />
al die tijd al de kindernevendienst.<br />
Iedereen kent haar en de<br />
reacties op het bericht dat zij de<br />
nieuwe koster zou worden, vond<br />
ze hartverwarmend. “Mensen zijn<br />
blij dat je er bent en dat laten ze<br />
merken ook.”<br />
13
14<br />
MIJN INSPIRATIE<br />
“Mijn belangstelling voor het weer<br />
is een onverklaarbare afwijking”<br />
Ton ten Hove is als weerman een van de bekende<br />
gezichten en stemmen van RTV Oost. Het begon<br />
ooit bij de lokale oproep waar hij wekelijks over<br />
zijn liefhebberij, het weer, mocht vertellen.<br />
In 1992 vroeg Radio Oost hem om ’s morgens<br />
vroeg twee keer een weerpraatje te houden; later<br />
kwam daar de tv bij. Lange tijd combineerde hij<br />
dat met een baan bij de gemeente <strong>Zwolle</strong>, op de<br />
afdeling financiën. “De gemeente was een prima<br />
werkgever, maar ik vond het zelf op den duur niet<br />
bevredigend meer. Was er een vergadering om half<br />
twaalf, moest ik om twaalf uur weg voor de radio.<br />
Je doet alles half en dat voelde voor mijn calvinistische<br />
inborst niet goed.” Sinds vorig jaar is Ton<br />
volledig in dienst van RTV Oost. Vijf keer per dag<br />
op de radio en een keer op tv verklaart en voorspelt<br />
hij het weer. Daarnaast werkt hij als gastheercoördinator<br />
op de redactie van RTV Oost in<br />
<strong>Zwolle</strong> waar een deel van de programma’s wordt<br />
gemaakt en gemonteerd. Ton en zijn vrouw Thea<br />
zijn actieve leden van de Oosterkerkgemeente.<br />
“Jaren geleden was ik op een school. Ze hadden me uitgenodigd<br />
voor een projectweek over het weer. Na een tijdje vroeg een<br />
meisje: ‘Meneer Ten Hove, weet u waar ik al mijn hele leven<br />
(mijn hele leven, let wel: ze was tien jaar) over nadenk: wat is<br />
eigenlijk wind?’ Ik doe veel spreekbeurten en presentaties, maar<br />
dat moment zal me altijd bijblijven. Ik kan als antwoord een<br />
technisch verhaal houden over de wet van Buijs Ballot en lucht-<br />
Weerman Ton den Hove inspecteert de thermometer:<br />
“Mij fascineert de grilligheid van het weer.”<br />
circulatie en zo, maar uit die vraag van dat meisje spreekt vooral<br />
fascinatie, verwondering. Dat had ik als klein jongetje ook.<br />
Ik herinner me dat ik als vierjarige naar boven keek, naar de<br />
prachtige witte bloemkoolwolken. Dat heb ik nog steeds. Als ik<br />
met mijn vrouw een rondje fiets, moet ik gewoon soms even<br />
afstappen en me verwonderen over wat ik zie.”<br />
Veredelde kansberekening<br />
“Mijn belangstelling voor het weer is een onverklaarbare afwijking.<br />
Mijn vader hield ook van de natuur, maar hij was meer een<br />
vogelaar. Ik sta ’s morgens altijd vroeg op om de weerkaarten te<br />
bekijken, maar ik ga ook altijd even naar buiten, zelf waarnemingen<br />
doen. Wat me, denk ik, vooral fascineert is de grilligheid<br />
van het weer. Allerlei factoren en invloeden spelen mee. Wat men<br />
soms zegt, dat een vleugelslag van een vlinder bij Tokio vijf<br />
dagen later een orkaan bij Jamaica veroorzaakt, is overdreven,<br />
maar zo complex is het wel. Mensen willen graag ’s morgens<br />
vroeg weten of het om half 5 of om 5 uur gaat regenen, of ze op<br />
de fiets naar het werk kunnen of niet. Maar zo werkt dat niet.<br />
Een fractie meer wind uit een beetje andere richting en de bui<br />
valt niet in <strong>Zwolle</strong>, maar in Nieuwleusen. Weer voorspellen is<br />
een vorm van veredelde kansberekening. Je wordt geregeld op<br />
je nummer gezet: de natuur gaat zijn eigen gang.”<br />
Twee mogelijkheden<br />
Gelooft Ton dat God het weer bestuurt, dat Hij, zoals in de<br />
Heidelbergse Catechismus staat, ‘regen en droogte’ en al het<br />
andere ‘ons uit zijn vaderlijke hand doet toekomen’? “Nee.<br />
Zo streng ben ik zeker thuis niet opgevoed. Mijn vader was<br />
degelijk gereformeerd, maar mijn moeder van huis uit vrijzinnig.<br />
“Wat is eigenlijk wind?”<br />
Als compromis hebben ze bij hun huwelijk afgesproken ’s zondags<br />
niet twee keer naar de kerk te gaan, maar slechts één keer.<br />
De middelbare school, de HBS, later het Carolus Clusius College,<br />
was wat dat betreft veel strakker in de leer. Toch had ik daar een<br />
leraar biologie, meneer Verseveldt, die lang in de wetenschap had<br />
gewerkt. Iemand daagde hem uit en vroeg of en hoe hij dat kon<br />
verenigen met zijn geloof. Hij zei: ‘Als je je daarin verdiept, zijn<br />
er twee mogelijkheden. Of je gooit de Bijbel aan de kant omdat<br />
die niet klopt. Of je respect en bewondering voor het geschapene<br />
nemen toe. Dat is bij mij het geval.’ Die opmerking was voor mij<br />
een eyeopener. Ergens denk ik daar ook zo over.”
MIJN LIED<br />
In de Sionskerk wordt graag en veel gezongen.<br />
Eens per maand was er een zogenaamde Sing In<br />
dienst, waarin gezongen werd uit onder andere<br />
de Notenkraker. Onder leiding van ds. M. Oostenbrink<br />
is een aantal jaren geleden de Evangelische<br />
Liedbundel geïntroduceerd, die in de zondagsdienst<br />
naast het Liedboek wordt gebruikt. Er was<br />
behoefte aan een band die de liederen uit deze<br />
bundel eens per maand kon begeleiden en ook<br />
aanleren. De band is toen gestopt met de Sing In<br />
diensten en begonnen aan deze taak. Destijds nog<br />
onder leiding van Jaco Lips kreeg de band de<br />
naam Sjema. De naam is afkomstig uit de<br />
Israëlische geloofsbelijdenis, die begint met het<br />
woord Sjema, dat ‘hoor’ betekent. De redactie<br />
van <strong>Gaa</strong>ndeweg vroeg deze keer de leden van<br />
Sjema ‘hun lied’ op te geven en iets over zichzelf<br />
te vertellen.<br />
God de eer geven die Hem toekomt<br />
“Enerzijds is Sjema een podium voor mensen die (net) beginnen met zingen of bespelen van een instrument en<br />
anderzijds is de band een mooie manier om God via muziek de eer te geven die Hem toekomt. Daarnaast past ons<br />
optreden ook heel goed in de plannen van de Sionskerk laagdrempeliger en eigentijdser te zijn. Wegens het vertrek<br />
van Jaco Lips zochten we eind 2007 naar een vervanger en die werd gevonden in Gert Hendriks.<br />
Naast onze bijdrage aan de gebruikelijke zondagmorgendiensten bestond binnen Sjema de behoefte af en toe de<br />
gebaande weg te verlaten. Sjema’s Christmas Carols eind vorig jaar was een geweldige uitdaging die binnen drie<br />
maanden gestalte kreeg. Gert Hendriks heeft veel werk gestoken in het arrangeren van de carols en daarnaast werd<br />
er uiteraard vaak gerepeteerd. Het resultaat mocht er zijn: de bezoekers keerden enthousiast weer naar huis.<br />
Op 20 december dit jaar vindt er wederom een Christmas Carols avond plaats waarvoor de lezers van <strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
van harte worden uitgenodigd.<br />
Daarnaast mochten we in april optreden tijdens een trouwdienst, op verzoek van bruid en bruidegom. Ook dat was<br />
een uitdaging, omdat we een aantal voor de band nieuwe liederen ten gehore brachten. Het verzoek was om het<br />
aloude lied ‘Groot is uw trouw o Heer’ te spelen, maar dan wel à la Kees Kraayenoord. Dat had nog heel wat<br />
voeten in de aarde, wegens het ontbreken van passende bladmuziek. Bovendien wordt de originele versie in een<br />
driekwarts maat gespeeld, terwijl het lied nu in een vierkwarts maat moest worden uitgevoerd. Het lied werd door<br />
de band dan ook voornamelijk op gevoel en improvisatie gespeeld. Bijgaand de tekst en de notatie van ‘Groot is<br />
uw trouw o Heer’, maar dan in de originele uitvoering. Het is Lied 170 uit de Evangelische Liedbundel.”<br />
Wie meer wil weten over Sjema, kan terecht op de website: www.sjemazwolle.nl<br />
2. Gij geeft ons vrede, vergeving van zonden,<br />
en uw nabijheid, die sterkt en die leidt;<br />
kracht voor vandaag,<br />
blijde hoop voor de toekomst.<br />
Gij geeft het leven tot in eeuwigheid.<br />
Refrein 15
16<br />
VAN BUITENAF<br />
In gesprek met pater Jozef Essing o.p.<br />
Is er in <strong>Zwolle</strong> nog wel<br />
sprake van oecumene<br />
in deze tijd?<br />
Aan de drukke Assendorperstraat, hoek Luttenbergstraat, staan kerk en klooster van de orde van de Dominicanen,<br />
officieel Orde van de Predikbroeders geheten, ook wel Orde van de Predikheren genoemd. Vandaar<br />
de toevoeging ‘o.p’ achter zijn naam. En om meteen maar een mogelijk misverstand op te ruimen: tegenwoordig<br />
wonen in het klooster ook vrouwen in een eigen communiteit. In de hal staat pater Jozef Essing al op ons<br />
te wachten. We willen met hem spreken over het Podium van Kerken in <strong>Zwolle</strong>, een platform voor overleg en<br />
beraad tussen een aantal Zwolse kerken. Essing maakt daar deel van uit. Er spelen ons vragen soor het hoofd<br />
als: “Hoe beleeft hij als katholiek de samenwerking met andere, bijvoorbeeld protestantse kerken?<br />
Is er in <strong>Zwolle</strong> nog wel sprake van oecumene in deze tijd?”<br />
Essing: “Ik ben van 1961 tot 1991 werkzaam geweest in het<br />
Dominicaans Centrum in Huissen, met name in vormings- en<br />
toerustingswerk, daarna kwam ik naar <strong>Zwolle</strong> met min of meer<br />
dezelfde taak. Vanuit de oecumenische impuls van de jaren zestig<br />
kwam ik in contact met de Bijbelstudie en Bijbeluitleg van een<br />
aantal predikanten uit de zogenaamde Amsterdamse School.<br />
Zij legden alle accent op het joodse karakter van de Bijbel en op<br />
het zorgvuldig lezen van de Schriften.<br />
Een belangrijk punt was ook dat Jezus niet wordt losgemaakt van<br />
de opdracht van Israël, de aarde te bewerken en te bouwen aan de<br />
nieuwe wereld, te werken aan de humaniteit. Niet meer de gerichtheid<br />
op het hiernamaals zoals we dat kenden stond centraal, maar<br />
de oriëntatie van het geloof op de wereld, op het hier en nu.<br />
Oecumene, in de zin van de hele bewoonde wereld, krijgt hierin<br />
een sterk accent. Dat is tot op de dag van vandaag mijn inspiratiebron<br />
gebleven, ook in het vormings- en toerustingswerk.”<br />
Hoe ligt van hieruit uw relatie met het Podium van Kerken?<br />
Essing : “Voor mij is reflectie erg belangrijk, bezinning op de<br />
vraag wat de bijdrage van het Evangelie kan zijn aan de samenleving<br />
van vandaag; wat zijn de problemen van onze maatschappij,<br />
wat is de meest effectieve, geloof-waardige manier van communiceren.<br />
Die vraag raakt ook het hart van de Dominicaanse<br />
beweging. Immers, als orde van predikers word je wel gedwongen<br />
de samenleving te kennen waarin je leeft, inclusief de middelen<br />
en methoden van communicatie. Het Podium zou zich hier meer<br />
op kunnen richten.”<br />
Vindt u dat het Podium hier voor open staat?<br />
Essing: “Het is een hele kunst op dit moment, de gevestigde kerken<br />
er bij te houden. In het algemeen zijn kerken momenteel erg<br />
naar binnen gericht en bezig met eigen problemen. Maar met<br />
name op diaconaal gebied wordt er goed samengewerkt, rond de<br />
gebedsweken is een goede afstemming bereikt tussen de oude<br />
traditie en de Evangelische Alliantie en daarnaast zijn er projec-<br />
Pater Jozef Essing o.p.: “Het is een hele kunst op<br />
dit moment, de gevestigde kerken er bij te houden.”<br />
ten die min of meer zelfstandig zijn geworden, zoals De Bres,<br />
het Stiltecentrum in de Grote Kerk, Middagpauzediensten, de<br />
Vredesweek en de 4-meiherdenking.”<br />
Leeft de oecumenische inspiratie nog?<br />
Essing: “Moeilijke vraag. Oecumene als organisatorische samenwerking<br />
is lastig - kerken zijn over het algemeen huiverig voor<br />
een instantie die ‘namens allen spreekt’ - maar dat zou ook niet<br />
het grote ideaal moeten zijn. De vernieuwingsbeweging van de<br />
jaren zestig is over, maar er zijn in onze tijd andere indringende<br />
vragen. Bijvoorbeeld de vraag wat wij christenen hebben in te<br />
brengen in onze samenleving.<br />
Probleem is dat een echt inhoudelijk gesprek tussen kerken op<br />
dit punt niet echt lukt. Ieder stelt eigen gelijk voorop. Maar<br />
tegelijkertijd zien we levende geloofsgemeenschappen waar die<br />
vragen aan de orde komen en waarin mensen bezield raken en<br />
in beweging komen.<br />
Hoe ziet u de toekomst van het Podium?<br />
Essing: “Ik ervaar het Podium als bescheiden maar alert. Je kunt<br />
niet zoveel. De oecumenische droom is voorbij, wees realistisch.<br />
Geef mensen en groepen ruimte en tijd om hun eigen identiteit<br />
- vanuit Gods genade - te ontwikkelen. Alleen als men weet wie<br />
men zelf is, vanuit die ervaren identiteit, heeft men iets te zeggen<br />
en kan men weer iets voor anderen gaan betekenen. Dan zal<br />
ook de defensieve houding naar andere religies en levensbeschouwingen<br />
afnemen.<br />
Onlangs las ik een prikkelende stelling: ‘De kerken doen aan<br />
interreligieuze dialoog om de vraag naar eigen identiteit te<br />
ontvluchten.’ Hier ligt gezamenlijk huiswerk voor de christengemeenschappen<br />
in Nederland en in <strong>Zwolle</strong>: hoe een open<br />
dialoog te voeren vanuit een duidelijke eigen identiteit. Ik heb<br />
er vertrouwen in dat het Podium zich in die richting verder kan<br />
ontwikkelen en sterker worden. Dat daarbij steun van deelnemende<br />
kerken broodnodig is, laat zich raden.”
AANDACHT VOOR<br />
Startweekend Adventskerk<br />
Op zaterdag 12 en zondag 13 september begint het activiteitenseizoen<br />
van de Adventskerk met een weekend vol<br />
afwisseling.<br />
Om elkaar te ontmoeten, onderling bij te praten en intussen<br />
lekker te eten is iedereen welkom bij de maaltijd die op<br />
zaterdag om 17.30 uur begint in wijkcentrum SIO. Neem zelf<br />
een gerecht mee voor het aantal personen met wie u bent plus<br />
één extra (denk ook aan vegetarisch). Vanaf 19.30 uur volgt<br />
een ontspannen avondprogramma met onder andere djembé<br />
en activiteiten voor de jeugd.<br />
Op startzondag 13 september staat de dienst van 10.15 uur<br />
centraal. De dienst is opgezet als een Thomasviering.<br />
Voorafgaand aan en volgend op de startdienst kan een ieder<br />
struinen over de Informatiemarkt waar het complete activiteitenaanbod<br />
van de Adventskerk voor het seizoen 2009-2010<br />
wordt gepresenteerd.<br />
Zie ook: www.adventskerk.nl<br />
<strong>Gemeente</strong>contact...<br />
maar hoe?<br />
Op donderdagavond 10 september spreekt Kiss Jenö, docent<br />
aan het theologisch instituut in Cluj, Roemenië, over<br />
‘Door elkaars geloof... mogelijkheden tot wederkerigheid<br />
in gemeentecontacten’. Ds. Kiss Jenö spreekt zeer goed<br />
Nederlands. De avond wordt gehouden in Wijkcentrum SIO,<br />
Thorbeckelaan 2, naast de Adventskerk en begint om<br />
20.00 uur. De organisatie is in handen van de Diaconale<br />
Werkgroep Roemenië van de Adventskerk.<br />
Tijdens bezoeken van Nederland aan Roemenië wordt<br />
Romeinen 1 vers 12, “Door elkaars geloof…”, vaak geciteerd,<br />
maar gemeentecontacten tussen Nederland en Oost-Europa<br />
bestaan grotendeels uit eenrichtingsverkeer van Nederlanders<br />
beladen met hulpgoederen. Is het mogelijk dat in de contacten<br />
blijvende wederkerigheid onstaat, ondanks de grote verschillen<br />
tussen het kerkelijk leven en het persoonlijke beleven van<br />
het geloof in Nederland en in – bijvoorbeeld – Roemenië?<br />
Kiss Jenö gaat in op contacten met Roemenië, maar wat<br />
hiervoor geldt is toepasbaar op andere gemeentecontacten<br />
over grenzen. Ieder die zich hierbij betrokken weet is op<br />
deze avond hartelijk welkom.<br />
Thomasviering<br />
‘Wat ons bijeenbrengt’ is het motto van de Thomasviering<br />
op zondag 13 september. Net als veel andere protestantse<br />
gemeenten heeft ook de Adventskerk zich geconcentreerd<br />
op de onderlinge verscheidenheid van mensen die zich<br />
kerkelijk betrokken voelen. Met de nadruk op verschillen<br />
zou je de verbondenheid bijna uit het oog verliezen.<br />
Dat de dienst is opgezet als een Thomasviering houdt onder<br />
andere in dat alle aanwezigen op een actieve manier de dienst<br />
met elkaar vormgeven. We beginnen en eindigen gezamenlijk<br />
in de kerkzaal. Daar tussenin is er gelegenheid om te zingen<br />
of te bidden, stil te zijn of te discussiëren, te kijken of mee te<br />
doen in verschillende ruimtes van de Adventskerk en<br />
Wijkcentrum SIO. Alles aan de hand van het evangeliegedeelte<br />
dat het oecumenische leesrooster voor deze zondag<br />
aangeeft: Marcus 9 vers 14-29. Niet alleen leden van de<br />
Adventskerkgemeente, maar ook andere belangstellenden<br />
zijn welkom.<br />
Adventskerkers lopen<br />
tegen borstkanker<br />
<strong>Gemeente</strong>leden van de Adventskerk doen op 10 en 11 oktober<br />
mee aan de wandeltocht van A Sister’s Hope. Het doel van<br />
deze tweedaagse, zestig kilomter lange tocht is geld inzamelen<br />
voor de strijd tegen borstkanker. Akkie, Peter en Miriam<br />
van Voornveld en Henk-Jan, Anja en Kenny Kersjes hebben<br />
zich verenigd in het team Sunny Side Up. Vorig jaar liepen<br />
zij ook mee en zamelden toen meer dan € 30.000 in. “Het was<br />
een indrukwekkende gebeurtenis”, vertellen ze, “omdat onze<br />
(schoon)zus en tante Leida kort daarvoor was overleden aan<br />
borstkanker. Zij was zeer betrokken bij A Sister’s Hope en<br />
met onze team zetten wij haar werk voort.”<br />
Sunny Side Up zoekt sponsors die willen bijdragen aan dit<br />
doel. Het bankrekeningnummer van A Sister’s Hope in<br />
Amsterdam is 2947137. Vermeld bij de gift de naam Sunny<br />
Side Up en (vooral) het deelnamenummer: 1258.<br />
Via het mailadres ahj.kersjes@zonnet.nl is nadere informatie<br />
verkrijgbaar en tevens het boek ‘Lekker belangrijk’ van<br />
Leida van Voornveld te bestellen. Zie ook de website:<br />
www.sunnysideup.nl<br />
Ouderenmiddag<br />
op 14 november<br />
De Hoeksteen zat vorig jaar helemaal vol tijdens de<br />
jaarlijkse ouderenmiddag. Die wordt dit jaar gehouden<br />
op zaterdag 14 november en is bedoeld voor 72-plussers<br />
uit de Hoeksteengemeente, de Open King en de<br />
Jeruzalemkerk. Zij ontvangen voor deze middag<br />
van hun wijkdiaconie een persoonlijke uitnodiging.<br />
De bekende Zwolse weerman Ton ten Hove zal diverse<br />
aspecten van het weer toelichten, verder is er een<br />
optreden van het Swoll-trio met vrolijke muziek.<br />
17
18<br />
KERKELIJK BUREAU<br />
COLOFON<br />
<strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong><br />
Centraal adres voor<br />
Algemene Kerkenraad<br />
Kerkrentmeesters en Diakenen<br />
Kerkelijk Bureau: Molenweg 241, 8012 WG <strong>Zwolle</strong><br />
Geopend: maandag t/m vrijdag 8.00 – 12.00 uur<br />
Tel.: (038) 421 75 96 - Fax: (038) 423 04 79<br />
E-mail: administratie@pknzwolle.nl<br />
Website: www.pknzwolle.nl<br />
Website diaconie: www.diaconiezwolle.nl<br />
Bankrekeningen:<br />
College van Kerkrentmeesters:<br />
800 430 en 69.96.41.705<br />
College van Diakenen:<br />
874 034 en 69.95.43.320<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg: 69.97.69.167<br />
Beheer en Exploitatie Grote Kerk:<br />
587 931 en 69.97.43.745<br />
Schnitgerorgel : 59.80.52.100<br />
Collectepenningen<br />
Er zijn penningen verkrijgbaar van:<br />
€ 0,20, € 0,50, € 1,-, € 2,-, € 5,- en € 10,-.<br />
Verkoopadres: Kerkelijk Bureau, Molenweg 241, op werkdagen van<br />
8.00 - 12.00 uur. Hier kan contant, per pin of door middel van een<br />
eenmalige machtiging worden betaald.<br />
Overige verkoopadressen:<br />
Emmauskerk: 1e maandag van de maand 19.00 - 20.00 uur<br />
Adventskerk: 1e maandag van de maand 19.00 - 20.00 uur<br />
Stinskerk: 1e maandag van de maand 16.30 - 17.30 uur<br />
Sionskerk: 1e donderdag van de maand 18.00 - 19.00 uur<br />
Open Kring: 1e maandag van de maand van 18.30 - 19.45 uur<br />
In <strong>Zwolle</strong>-Noord:<br />
E. van Buiten, Welle 58, K. Smit, Meppelerdiep 92<br />
In <strong>Zwolle</strong>-Zuid:<br />
A. Renting-van Veen, Steggingmarke 13<br />
W.A. Stomp-de Koning, Rendierveld 41<br />
Stadshagen/Westenholte/Spoolde:<br />
mw. L. Blauw, Knopenmakerstraat 27 (tel. 460 90 16)<br />
Op deze adressen kan contant of door middel van een<br />
eenmalige machtiging betaald worden.<br />
<strong>Gaa</strong>ndeweg<br />
is het magazine voor alle leden van de <strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong><br />
<strong>Zwolle</strong>, de Evangelisch-Lutherse <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong> en<br />
De Hoofdhof Berkum<br />
September 2009<br />
Verschijnt zes keer per jaar<br />
Oplage: 11.500<br />
Redactie:<br />
Ds. Iemke Epema (hoofdredacteur), Gery Bruins (eindredacteur),<br />
Saskia Dankers, Rob van Harten en Menno van Oel<br />
Redactionele bijdragen aan dit nummer:<br />
Joost van Belois en scribenten van wijkgemeenten en<br />
kerkelijke organisaties<br />
Veranderingen in ledenadministratie<br />
Het Kerkelijk Bureau wil graag op de hoogte worden gesteld van<br />
geboorte, doop, huwelijk, echtscheiding, verhuizing, naamswijziging,<br />
overlijden etc.<br />
Oud papier<br />
De inzameling van oud papier vindt telkens plaats op de laatste<br />
vrijdag/zaterdag van de maand.Er staat een container in de buurt<br />
van de Bagijnesingel (naast de Turfmarkt) en op het parkeerterrein<br />
bij de Hoeksteen (daar graag alleen op zaterdag tussen 9 en 12 uur<br />
papier brengen).<br />
Aanvragen kerkelijke huwelijksbevestiging<br />
Bruidsparen, die hun huwelijk kerkelijk willen laten bevestigen,<br />
wordt verzocht deze aanvraag twee maanden van tevoren in te<br />
dienen bij het Kerkelijk Bureau. Hiervoor dient u persoonlijk langs<br />
te komen (bij voorkeur tijdens de openingstijden tussen 8.00 en<br />
12.00 uur). Een aantal zaken moet namelijk even doorgesproken<br />
worden. Ook zijn aan het gebruik van de kerk kosten verbonden.<br />
Prijzen zijn op te vragen bij het Kerkelijk Bureau.<br />
Extra gift?<br />
De actie Kerkbalans is de belangrijkste inkomstenbron voor<br />
onze kerk. Met de bijdragen uit Kerkbalans dekken we ruim<br />
75% van de kosten. Het stelt ons bijvoorbeeld in staat predikanten<br />
en pastoraal medewerkers in dienst te hebben.<br />
Samen met vele vrijwilligers zorgen zij er voor dat onder<br />
andere zieken en mensen die in de put zitten, worden bezocht.<br />
Ook verzorgen ze kerkdiensten, zowel de ‘gewone’ wekelijkse<br />
als diensten rondom doop, trouwen en dood.<br />
Verder worden uit de opbrengst van Kerkbalans bijvoorbeeld<br />
de activiteiten van de kerk voor kinderen en voor ouderen<br />
betaald, evenals het onderhoud van de kerkgebouwen.<br />
Verzoek<br />
Vindt u het net als wij belangrijk dat de kerkelijke activiteiten<br />
doorgaan, doe dan een extra gift.<br />
Nodig voor een sluitende begroting: € 1.620.000,-<br />
Toegezegd voor Kerkbalans<br />
en extra giften tot juli: € 1.465.000,-<br />
Tekort: € 155.000,-<br />
Het zou geweldig zijn als we dit jaar zonder tekort afsluiten.<br />
Als u € 25,- extra geeft, dan moet dit lukken.<br />
Meer mag natuurlijk ook.<br />
U kunt uw bijdrage storten op rekeningnummer 69.96.41.705<br />
t.n.v. College van Kerkrentmeesters <strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong><br />
<strong>Zwolle</strong> o.v.v. ‘Extra gift Kerkbalans 2009’.<br />
College van Kerkrentmeesters<br />
Fotografie:<br />
Gery Bruins, Maarten Matser, Tineke Vlaming, Carl Withaar<br />
en anderen<br />
Vormgeving en grafische productie:<br />
Drukkerij Upmeyer <strong>Zwolle</strong><br />
De volgende <strong>Gaa</strong>ndeweg verschijnt omstreeks 19 oktober.<br />
Kopij en foto’s dienen uiterlijk maandag 21 september te zijn<br />
aangeleverd via <strong>Gaa</strong>ndeweg@pknzwolle.nl of schriftelijk bij<br />
het Kerkelijk Bureau.<br />
Advertentiebeheer<br />
Kerkelijk Bureau tel. (038) 421 75 96<br />
Aandacht voor…<br />
In de rubriek ‘Aandacht voor’ is ruimte voor berichten uit de<br />
wijken en van kerkelijke organen en organisaties, die van belang<br />
zijn voor zoveel mogelijke lezers.
AANDACHT VOOR<br />
Bijbel10Daagse in <strong>Zwolle</strong><br />
Sinds het verschijnen van de Nieuwe<br />
Bijbelvertaling in 2004 organiseert het<br />
Nederlands Bijbelgenootschap de<br />
Bijbel10daagse. Het doel is de Bijbel<br />
blijvend onder de aandacht te brengen<br />
van de Nederlandse samenleving. Dit<br />
jaar wordt de Bijbel10Daagse gehouden<br />
van vrijdag 23 oktober tot en met zondag<br />
1 november. In het thema ‘Verhalenkaravaan’<br />
staan Bijbelverhalen centraal.<br />
Op zaterdagmiddag 24 oktober wordt in<br />
boekhandel Waanders een bijbelleesmarathon<br />
gehouden. Thema: Het verhaal<br />
van Bartimeus ‘Heer, zorg dat ik weer<br />
kan zien’. Verhalenverteller Stan Fritschy<br />
vertelt dit verhaal, waarna <strong>Zwolle</strong>naren<br />
uit verschillende talen en culturen dit<br />
verhaal in hun eigen taal lezen.<br />
Bijbelzondag<br />
Op 25 oktober is het Nationale Bijbelzondag.<br />
Meer daarover op pagina 22.<br />
Verhalenkaravaan<br />
Ook <strong>Zwolle</strong> wordt bezocht door de<br />
De provinciale werkgroep Vrouw en<br />
Kerk/Hervormde Vrouwen Dienst heeft<br />
voor dit najaar twee bijeenkomsten op<br />
het programma staan.<br />
Op woensdag 23 september neemt Coby<br />
Jacobs-Gravesteijn belangstellenden mee<br />
naar de tijd van Calvijn. Zij vertelt met<br />
name over de positie van de vrouw in<br />
de zestiende eeuw, aan de hand van<br />
de roman ‘De drie spiegels’ van Marc-<br />
François Gonin. Daarin wordt het leven<br />
beschreven van Idelette de Bure, de<br />
echtgenote van Johannes Calvijn.<br />
Coby Jacobs is theoloog met onder<br />
andere vrouwenstudies als specialisatie.<br />
De bijeenkomst wordt gehouden in<br />
De Kandelaar in Holten van 19.30 tot<br />
22.00 uur. Eigen bijdrage € 5, -, inclusief<br />
koffie en thee.<br />
De volgende bijeenkomst van Vrouw<br />
en Kerk is op dinsdag 27 oktober in de<br />
Burgwalkerk te Kampen van 9.45 tot<br />
13.30 uur. Dan spreekt Felicia Dekkers,<br />
neerlandica en theologe over ‘Het gelovig<br />
krediet van de crisis’.<br />
Meer informatie over het programma en<br />
de werkgroep verstrekt Janneke Dijkhof<br />
te Dalfsen, tel. 06 11 53 7675, e-mail:<br />
j.dijkhof@pkn.nl.<br />
Verhalenkaravaan, een dubbeldekker die<br />
door het land rijdt. Op donderdagmorgen<br />
29 oktober staat deze bus nabij Basisschool<br />
De Wendakker in Stadshagen.<br />
Bijbelse maaltijd<br />
Het houden van een Bijbelse maaltijd<br />
is al bijna traditie geworden tijdens de<br />
Bijbel10Daagse. Dit jaar wordt deze<br />
maaltijd gehouden worden op vrijdagavond<br />
6 november in het gebouw van het<br />
Leger des Heils, Geert Grootestraat 9,<br />
<strong>Zwolle</strong>. Onder leiding van kookdominee<br />
Han Wilmink wordt een Bijbels vijfgangendiner<br />
bereid en gezamenlijk gegeten.<br />
Hierbij worden verhalen verteld over het<br />
eten in Bijbelse tijd. Meekoken en -eten<br />
kosten € 22,00 inclusief een glas wijn.<br />
Het koken begint om 17.00 uur, de<br />
maaltijd om 19.30 uur. Opgeven en/of<br />
meer informatie vragen kan bij<br />
Annemarie Prins, secretaris NBG<br />
Werkgroep <strong>Zwolle</strong>, tel. (038) 460 65 15,<br />
e-mail: annemarie.prins@inter.nl.net<br />
Zie ook www.bijbel10daagse.nl<br />
Vrouw en Kerk Gespreksgroep<br />
50-plus in<br />
Oosterkerk<br />
De Gespreksgroep 50-plus komt in<br />
het nieuwe seizoen zes keer op een<br />
woensdagochtend bijeen in de<br />
Oosterkerk. Aanvang 10.00 uur,<br />
kosten € 3,50 inclusief koffie en thee.<br />
De eerste bijeenkomst is op woensdag<br />
14 oktober met ds. Ruud Bartlema,<br />
beeldend kunstenaar en theoloog.<br />
Onder de titel ‘Kleuren van de ziel’<br />
spreekt Bartlema over Marc Chagall’s<br />
Bijbelse Boodschap. Aan de hand van<br />
Chagalls’ schilderijen gaat Bartlema<br />
in op de achtergrond en de betekenis<br />
van Chagall’s Message Biblique in<br />
Nice. De tweede bijeenkomst is op<br />
woensdag 18 november. Esther Pierik<br />
spreekt over ‘Engelen in de Bijbel’.<br />
Welke functie heeft een engel en hoe<br />
herkennen we een engel? Over de<br />
bijeenkomsten van januari tot april<br />
2010 volgt later meer informatie.<br />
Tineke Diekema, tel. (038) 453 57 33.<br />
E-mail: catharinadiekema@home.nl<br />
Studiedag TVG<br />
Op zaterdag 10 oktober van 10.30 tot<br />
16.00 uur wordt in De Schakel te<br />
Nijkerk de 26ste landelijke studiedag<br />
gehouden in het kader van de Theologische<br />
Vorming <strong>Gemeente</strong>leden.<br />
Spreker is prof. dr. Gerrit Manenschijn<br />
over ‘God en de Mammon -<br />
economische ontwikkeling gezien<br />
door een christelijk-ethische bril.’<br />
De kosten bedragen € 27,50, inclusief<br />
lunch. Voor aanmelden en nadere<br />
informatie: Mieke van Harten-<br />
Wondergem, tel. (038) 465 13 47,<br />
e-mail: wonderhart@hotmail.com.<br />
Nieuws van<br />
PERKI <strong>Zwolle</strong><br />
Langzamerhand komen de diverse leden<br />
van PERKI weer terug uit Indonesië.<br />
Natuurlijk is niet iedereen weggegaan,<br />
maar soms lijkt het er wel een beetje op.<br />
Je familie, je ‘roots’ blijven trekken.<br />
Daarom is ook voor menigeen zo’n reis<br />
naar Indonesië niet alleen maar vakantie<br />
en soms helemaal niet. Dan is het goed<br />
om in <strong>Zwolle</strong> weer samen kerkdiensten<br />
te mogen vieren in je ‘eigen’ omgeving<br />
met de bekende liederen en in de taal<br />
van thuis. Zo gaan we op weg naar het<br />
10-jarig bestaan van PERKI <strong>Zwolle</strong> in<br />
maart 2010.<br />
Op 4 oktober is dr. Aart Verburg, rector<br />
van het Hendrik Kraemer Insitituut in<br />
Utrecht de voorganger. Naast de maandelijkse<br />
dienst op 4 oktober en de huisdienst<br />
op 18 oktober is er op zaterdag<br />
10 oktober een bijzondere activiteit.<br />
Samen met de Stichting Budi Santoso<br />
en met de Indonesische Vrouwenorganisatie<br />
Kartini organiseert PERKI<br />
een Malam Indonesia. In De Terp aan<br />
de Radewijnstraat treedt vanaf 14.00 uur<br />
onze dansgroep op, laten we Indonesische<br />
klederdrachten zien, zingen we<br />
en eten we lekkere dingen uit de<br />
Indonesische keuken. Voor Indische<br />
Nederlanders, voor Indonesiërs en voor<br />
alle anderen die dat mee willen maken.<br />
19
Zondag<br />
30 augustus<br />
Zondag<br />
6 september<br />
Zondag<br />
13 september<br />
Zondag<br />
20 september<br />
Zondag<br />
27 september<br />
Zondag<br />
4 oktober<br />
Zondag<br />
11 oktober<br />
Zondag<br />
18 oktober<br />
20<br />
KERKDIENSTEN<br />
Adventskerk<br />
Talmaplein 2<br />
<strong>Zwolle</strong> – Zuid<br />
Mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
Mw. W. Treep<br />
D.J. Steenbergen<br />
Tel. scriba: (038)4658028<br />
www.adventskerk.nl<br />
9.00 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
10.15 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
(doopdienst)<br />
19.00 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
9.00 uur<br />
mw. ds. J.C.A. Kruithof-Looije<br />
10.15 uur<br />
mw. ds. J.C.A. Kruithof-Looije<br />
19.00 uur<br />
mw. dhr. D.J. Steenbergen<br />
9.00 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
(Startdienst)<br />
10.15 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
(Startdienst)<br />
19.00 uur (geen dienst)<br />
9.00 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
10.15 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
19.00 uur Taizé-viering<br />
9.00 uur ds. L. Bosgra<br />
10.15 uur ds. L. Bosgra<br />
(Schrift en Tafel)<br />
19.00 uur<br />
mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
9.00 uur mw. N.A. Eygenraam<br />
10.15 uur (Kerk en Israël)<br />
mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
19.00 uur ds. H. Frijling<br />
9.00 uur ds. L. Bosgra<br />
10.15 uur ds. L. Bosgra<br />
19.00 uur mw. ds. H. Evers<br />
(Opendeurdienst)<br />
9.00 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
10.15 uur mw. ds. N.A. Eygenraam<br />
(doopdienst)<br />
19.00 uur mw. W.J. Treep<br />
Emmauskerk<br />
Campherbeeklaan 53<br />
<strong>Zwolle</strong> – Berkum<br />
Ds. D. Jorissen<br />
Tel. scriba: (038)4532463<br />
www.emmauskerk-berkum.nl<br />
9.30 uur ds. G.A. Cnossen<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
19.00 uur<br />
ds. H. Engelsma, Hellendoorn<br />
9.30 uur<br />
ds. H. Frijling<br />
19.00 uur<br />
ds. A.H.J. Bierma, Nijverdal<br />
9.30 uur<br />
ds. J.M. van ‘t Kruis, Doorn<br />
19.00 uur<br />
dhr. G. Schutte (jongerendienst)<br />
9.30 uur<br />
ds. D. Jorissen (Startzondag)<br />
16.30 uur<br />
ds. D. Jorissen<br />
9.30 uur<br />
ds. H. Bousema<br />
19.00 uur<br />
kand. M. van Dam, Kampen<br />
10.00 uur<br />
ds. A. Oosterwijk, Ouwsterhaule<br />
19.00 uur<br />
ds. E.H. Jans, Pesse<br />
10.00 uur<br />
ds. G.Th. Vollebregt, Sassenheim<br />
19.00 uur ds. D. Jorissen<br />
(Jongerendienst)<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. A.C.C. Verbaan,<br />
Berkel en Rodenrijs<br />
19.00 uur<br />
mw. ds. I.P. Epema<br />
Grote Kerk<br />
Grote Markt 18<br />
<strong>Zwolle</strong> – Centrum<br />
Ds. J. Mulderij<br />
Tel. scriba: (038)4223241<br />
www.grotekerkgemeente.nl<br />
9.30 uur ds. J. Mulderij<br />
(voorbereiding Avondmaal)<br />
19.00 uur<br />
prof. dr. W. Verboom, Harderwijk<br />
9.30 uur ds. J. Mulderij<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
16.30 uur Orgelvesper<br />
19.00 uur ds. J. Mulderij<br />
(Heilig Avondmaal en danzegging)<br />
9.30 uur<br />
ds. J. Mulderij<br />
16.30 uur<br />
Michaëlsviering<br />
9.30 uur<br />
ds. J.J.W. Mouthaan, <strong>Zwolle</strong><br />
19.00 uur<br />
ds. J. Mulderij<br />
9.30 uur<br />
ds. J. Mulderij<br />
16.30 uur<br />
Vesper<br />
10.00 uur<br />
ds. J. Mulderij<br />
19.00 uur<br />
ds. J. Mulderij<br />
10.00 uur<br />
ds. A. Jonker, Putten<br />
16.30 uur<br />
Michaëlsviering<br />
10.00 uur<br />
ds. J. Mulderij<br />
19.00 uur<br />
De Hoeksteen<br />
Scheldelaan 141<br />
<strong>Zwolle</strong> – Aa-landen<br />
Mw. ds. M.E. Jonker<br />
Tel. scriba: (038)4546229<br />
www.dehoeksteenzwolle.nl<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. I.P. Epema<br />
9.30 uur<br />
ds. L.P. Miedema<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. M.E. Jonker<br />
(Startzondag)<br />
9.30 uur<br />
ds. A. Pietersma<br />
16.00 uur mw. ds. M.E. Jonker<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
9.30 uur mw. ds. M.E. Jonker<br />
(bevestiging ambtsdragers en<br />
Heilig Avondmaal)<br />
16.00 uur mw. ds. M.E. Jonker<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
9.30 uur<br />
mw. drs. L.E. Vos<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. M.E. Jonker<br />
9.30 uur<br />
mw. J. van der Zee-Zaadnoordijk<br />
Vespers in Grote Kerk<br />
In de serie orgelvespers, georganiseerd door de Commissie Grote Kerk volgen er nog twee in de reeks ‘Lichtdragers en hun<br />
inspiratie’. In elke vesper staat een bekend persoon centraal die vanuit zijn of haar geloof veel mensen heeft geïnspireerd.<br />
Op de zondagen 30 augustus en 27 september wordt geprobeerd met veel orgelmuziek hun inspiratie te volgen.<br />
Zing-mee kinderdienst in Sionskerk<br />
De dienst op 21 september om 16.30 uur in de Sionskerk is een Zing-meedienst voor kinderen.<br />
Het kinderkoor De Bromvlieg treedt op, ds. H. Evers gaat voor.
Jeruzalemkerk<br />
Windesheimstraat 1<br />
<strong>Zwolle</strong> – Assendorp<br />
Ds. A. den Besten<br />
Mw. ds. I.P. Epema<br />
Tel. scriba: (038)4218523<br />
www.jeruzalemkerkzwolle.nl<br />
9.30 uur<br />
ds. A. den Besten<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. I.P. Epema<br />
9.30 uur mw. ds. I.P. Epema en<br />
ds. A. den Besten (Startzondag)<br />
19.00 uur<br />
ds. P. Veerman, Lopikerkapel<br />
(Grote Kerkgemeente)<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. I.P. Epema<br />
9.30 uur ds. A. den Besten en<br />
mw. A. Grunder<br />
19.00 uur ds. Joz. A. de Koeijer,<br />
Ermelo (Grote Kerkgemeente)<br />
9.30 uur<br />
ds. L.P. Miedema<br />
9.30 uur ds. A. den Besten<br />
19.00 uur ds. J. Mulderij<br />
(Grote Kerkgemeente)<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. I.P. Epema<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
Oosterkerk<br />
Bagijnesingel 17<br />
<strong>Zwolle</strong> – Centrum<br />
Ds. H. Bousema<br />
Ds. W. Hortensius<br />
Mw. G.C. van Stappen<br />
Tel. scriba: (038)4543814<br />
www.oosterkerk.nl<br />
9.30 uur<br />
ds. W. Hortensius<br />
9.30 uur ds. W. Hortensius (doop)<br />
14.00 uur PERKI-dienst<br />
ds. M. Winckler-Huliselan<br />
19.00 uur ds. W. Hortensius<br />
9.30 uur ds. H. Bousema,<br />
ds. W. Hortensius en<br />
mevr. G.C. van Stappen-Ormel<br />
(Startzondag)<br />
9.30 uur ds. H. Bousema<br />
(Oecumenische dienst<br />
met Verrijzeniskerk)<br />
19.00 uur ds. H. Bousema<br />
9.30 uur<br />
ds. W. Hortensius<br />
19.00 uur<br />
ds. W. Hortensius<br />
9.30 uur ds. H. Bousema<br />
14.00 uur PERKI-dienst,<br />
ds. Aart Verburg<br />
19.00 uur ds. H. Bousema<br />
9.30 uur ds. W. Hortensius<br />
(Heilig Avondmaal))<br />
19.00 uur ds. W. Hortensius<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
9.30 uur<br />
ds. W. Hortensius<br />
19.00 uur<br />
mw. drs. P.L. Hellinga<br />
Tienerdiensten in Stinskerk<br />
Van september tot en met juni is er in de Stinskerk op een zondag<br />
in de maand tijdens de normale kerkdienst een tienerdienst<br />
voor jongeren van 12-16 jaar. De tieners gaan vanuit de kerkdienst<br />
naar het Keldertje, het jeugdhonk in de Stinskerk, om<br />
met leeftijdsgenoten te praten of op een andere manier bezig te<br />
zijn met geloofsbeleving.<br />
De tienerdienst gaat nu zijn derde seizoen in en voorziet in een<br />
behoefte. Tieners krijgen een plek in de kerk waar zij zich<br />
thuis voelen. De data voor de diensten zijn te vinden op de<br />
website: www.stinskerk.nl<br />
Open Kring<br />
Hofstedeweg 1<br />
<strong>Zwolle</strong> - Stadshagen<br />
Mw. ds. N. Beimers<br />
Ds. A. Pietersma<br />
Tel. scriba: (038)4200171<br />
www.openkring.nl<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. N. Beimers<br />
(Schrift en Tafel)<br />
9.30 uur<br />
dhr. G. Schutte, ‘s Heerenbroek<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. N. Beimers<br />
(Startzondag)<br />
9.30 uur<br />
ds. A.H. Zweers<br />
9.30 uur<br />
ds. A. Pietersma<br />
(doopdienst)<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. N. Beimers<br />
(doopdienst)<br />
9.30 uur<br />
mw. drs. L.E. Vos<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. N. Beimers<br />
Sionskerk<br />
Glanerbeek 10<br />
<strong>Zwolle</strong> Aa-landen<br />
Mw. ds. H. Evers<br />
Tel. scriba: (038)4546104<br />
www.sionskerkzwolle.nl<br />
9.30 uur<br />
ds. H. Bousema<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. H. Evers<br />
10.00 uur mw. ds. H. Evers en<br />
ds. J. Vonk<br />
(dienst met bewoners Rivierenhof)<br />
19.00 uur<br />
mw. ds. H. Evers, Opendeurdienst<br />
10.00 uur mw. ds. H. Evers<br />
(Startdienst)<br />
16.30 uur mw. ds. H. Evers<br />
(Zing-mee Kinderdienst)<br />
10.00 uur<br />
dhr. G. van Vulpen<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. H. Evers<br />
19.00 uur<br />
mw. ds. H. Evers<br />
(Bijbel en kunstdienst)<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. H. Evers<br />
19.00 uur mw. ds. N. Beimers<br />
(Opendeurdienst)<br />
10.00 uur<br />
dhr. Mark van Dam, Kampen<br />
Bijbelzondag<br />
Zondag 25 oktober is het Nationale Bijbelzondag in het kader van de<br />
Bijbel10Daagse. In veel Zwolse kerken zal tijdens de eredienst aandacht<br />
worden gegeven aan het bijbel(vertaal)werk en het jaarthema.<br />
Ook op de Bijbelzondag staat het verhaal van Bartimeus centraal.<br />
Gebed en aandacht wordt gevraagd voor het Latino-project:<br />
Bijbelwerk in Argentinië. In veel Zwolse kerken zal een collecte<br />
voor dit doel bestemd zijn.<br />
Het Bijbelleesproject voor gezinnen heeft weer de vorm van een placemat<br />
gekregen. In veel Zwolse kerken wordt op Bijbelzondag per gezin<br />
één exemplaar van de placemat uitgedeeld. Om onder je bord te leggen<br />
en na het eten samen uit de Bijbel te lezen.<br />
Stinskerk<br />
Westenholterweg 19<br />
<strong>Zwolle</strong> - Westenholte<br />
Ds. E. van ‘t Slot<br />
Tel. scriba: (038)4211319<br />
www.stinskerk.nl<br />
9.30 uur<br />
ds. B. van ’t Veld, Vaassen<br />
19.00 uur<br />
dhr. B. Greveling, Wezep<br />
9.30 uur<br />
dhr. H. Esselink<br />
19.00 uur<br />
ds. E. van ‘t Slot<br />
9.30 uur<br />
ds. E. van ‘t Slot<br />
19.00 uur<br />
kand. J. Duijster, Ens<br />
9.30 uur ds. E. van ’t Slot<br />
(Startdienst)<br />
19.00 uur<br />
ds. J.F. Mol, Nijega<br />
9.30 uur<br />
ds. G.A. Trouwborst, Nieuwleusen<br />
19.00 uur<br />
ds. J. Mulderij<br />
9.30 uur ds. E. van ’t Slot<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
19.00 uur ds. E. van ’t Slot<br />
(Heilig Avondmaal)<br />
9.30 uur<br />
dr. L.P. Miedema<br />
19.00 uur<br />
ds. M. Zoeteweij, Heerde<br />
9.30 uur<br />
dhr. H. Esselink<br />
19.00 uur<br />
ds. E. van ‘t Slot<br />
21
Zondag<br />
30 augustus<br />
Zondag<br />
6 september<br />
Zondag<br />
13 september<br />
Zondag<br />
20 september<br />
Zondag<br />
27 september<br />
Zondag<br />
4 oktober<br />
Zondag<br />
11 oktober<br />
Zondag<br />
18 oktober<br />
22<br />
KERKDIENSTEN<br />
De Hoofdhof<br />
Kerkweg 26<br />
<strong>Zwolle</strong> – Berkum<br />
Mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
Tel. scriba: (038)4547233<br />
www.hoofdhof.nl<br />
9.30 uur mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
(Avondmaal)<br />
19.00 uur mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
(Avondmaal)<br />
9.30 uur<br />
ds. P.J. Hofland, Wezep<br />
19.00 uur<br />
ds. L.P. Miedema<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
(Startzondag)<br />
9.30 uur<br />
ds. L.P. Miedema<br />
19.00 uur<br />
ds. G.A. Cnossen<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
19.00 uur<br />
mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
19.00 uur<br />
mw. ds. L.A. Burggraaff<br />
9.30 uur<br />
mw. ds. L.A. Burgggraaff<br />
19.00 uur<br />
dienst<br />
9.30 uur<br />
ds. A.C. Bronswijk, Deventer<br />
19.00 uur<br />
dr. J. Ridderbos, Assen<br />
www.salet.nl<br />
Lutherse Kerk<br />
Koestraat 4<br />
<strong>Zwolle</strong><br />
Mw. ds. T.K. van Dam<br />
Tel. scriba: (038)4226826<br />
www.luthersekerkzwolle.nl<br />
10.00 uur<br />
ds. S. Gradl<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. T.K. van Dam<br />
(Startzondag en Heilig Avondmaal)<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. T.K. van Dam<br />
10.00 uur<br />
zie Oosterkerk<br />
10.00 uur<br />
10.00 uur<br />
ds. A.H. Wöhle<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. T.K. van Dam<br />
10.00 uur<br />
mw. ds. C.A. Schoorel<br />
Jolanda<br />
is één van<br />
onze uitblinkers<br />
Diensten De Brug (Vrijzinnig Hervormd)<br />
Herenweg 46c <strong>Zwolle</strong>, tel. scriba: (038) 4527339<br />
Zondag 6 september 10.00 uur mw. ds. M. <strong>Gaa</strong>stra<br />
Zondag 20 september 10.00 uur dhr. P. de Jong<br />
Zondag 4 oktober 10.00 uur mw. S. v.d. Laan, Assen<br />
Zondag 18 oktober 10.00 uur mw. W.J. Treep<br />
Collectedoelen<br />
In de PGZ-gemeenten is de derde collecte bestemd voor de volgende doelen.<br />
Op 30 augustus: exploitatie <strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>; op 6 september:<br />
Werelddiaconaat; op 20 september: extra diaconie; op 27 september: diaconale<br />
noodhulp; op 4 oktober: Kerk en Israël; op 11 oktober: Werelddiaconaat<br />
en op 18 oktober: begrotingstekort <strong>Protestantse</strong> <strong>Gemeente</strong> <strong>Zwolle</strong>.<br />
Eglise Wallonne 10.30 uur mme. A.E. Gescher; Berkumstede 15.00 uur ds. D.<br />
Jorissen (Heilig Avondmaal); Rehoboth 9.30 uur dhr. A. Hartstra, Oudehaske;<br />
Rivierenhof 10.00 uur ds. J. Vonk; Sophia 10.00 uur E.L.J. de Haar; Weezenlanden<br />
10.00 uur A.J. Hasker; Zandhove 10.00 uur dhr. M. Luttenberg en<br />
mw. ds. C.L. Kraan; Zonnehuis 11.30 uur mw. B. van Loosdrecht<br />
Rehoboth 9.30 uur dhr. G. van Vulpen, <strong>Zwolle</strong>; Sophia 10.00 uur<br />
A.J. Hasker; Weezenlanden 10.00 uur T.G.P.M. Sloot; |Zandhove 10.00 uur<br />
mw. ds. N.A. Eygenraam (Heilig Avondmaal); Zonnehuis 11.30 uur<br />
ds. G. Voordijk<br />
Eglise Wannonne 10.30 uur past. D. Ribs; Rehoboth 9.30 uur ds. J. Kleinrensink,<br />
Den Ham; Rivierenhof 10.00 uur zie Sionskerk; Sophia 10.00 uur<br />
mw. T.G.P.M. Sloot; Weezenlanden 10.00 uur M.E. Dijk; Zandhove<br />
10.00 uur dhr. M.D. de Vries; Zonnehuis 11.30 uur mw. ds. I.P. Epema<br />
Rehoboth 9.30 uur mevr. A. Wijnhout, Dalfsen; Sophia 10.00 uur M.E.Dijk;<br />
Weezenlanden 10.00 uur F.J.G. Broekhoff; Zandhove 10.00 uur<br />
mw. ds. C.L. Kraan; Zonnehuis 11.30 uur mw. J.Gerretzen-Veldhuis<br />
Eglise Wallonne 10.30 uur past. H. Spoelstra; Rehoboth 9.30 uur<br />
dhr. D. Klompjan, <strong>Zwolle</strong>; Rivierenhof 10.00 uur mw. W.J. Treep;<br />
Sophia 10.00 uur F.J.G. Broekhoff; Weezenlanden 10.00 uur T.G.P.M. Sloot;<br />
Zandhove 10.00 uur dhr. M. Luttenberg en dhr. K. Freriks<br />
Zonnehuis 11.30 uur ds.G.L.Kruizinga<br />
Rehoboth 10.00 uur ds. J.H.N. Veldhuijsen, Kampen; Sophia 10.00 uur<br />
T.G.P.M. Sloot; Weezenlanden 10.00 uur mw. M.E. Dijk; Zandhove<br />
10.00 uur mw. ds. C.L. Kraan; Zonnehuis 11.30 uur mw. W.J. Treep<br />
Eglise Wallonne 10.30 uur mme. A. Buizer-Tschiengang; Rehoboth<br />
10.00 uur mw. ds. G.H.Neppelenbroek-Kwakkel, <strong>Zwolle</strong>; Rivierenhof<br />
10.00 uur ds. J. Vonk; Sophia 10.00 uur M.E. Dijk; Weezenlanden 10.00 uur<br />
E.L.J. de Haar; Zandhove 10.00 uur mw. J. Spier; Zonnehuis 11.30 uur<br />
ds. G.L. Kruizinga; De Esdoorn 16.00 uur Heilig Avondmaal<br />
Rehoboth 10.00 uur ds. A. Stegenga, <strong>Zwolle</strong>; Sophia 10.00 uur<br />
E.L.J. de Haar; Weezenlanden 10.00 uur A.J.Hasker; Zandhove 10.00 uur<br />
dienst; Zonnehuis 11.30 uur pastor J. Groot<br />
Beernink gedenktekens...<br />
betrokken • persoonlijk • vertrouwd<br />
www.magmanet.nl<br />
Steenhouwerij<br />
Beernink<br />
3e industrieweg 3<br />
8051 CL<br />
Hattem<br />
T 038 4442992<br />
Steenhouwerij<br />
Beernink<br />
Galvaniweg 4a<br />
8013 RG<br />
<strong>Zwolle</strong><br />
T 038-4602111
Voor informatie:<br />
Plons Aa-Landen, Botlek 52, 8032 CG <strong>Zwolle</strong><br />
038-4542857 of 06-33322466<br />
plons@shis.nl<br />
het einde van<br />
onmogelijke<br />
uitvaartwensen.<br />
Bij Monuta<br />
maakt u van<br />
elk afscheid<br />
een mooie<br />
herinnering.<br />
Kijk op monuta.nl<br />
of bel Monuta <strong>Zwolle</strong><br />
(038) 421 19 33.<br />
Plons Aa-Landen<br />
(0 tot en met 12 jaar)<br />
Plons Holtenbroek<br />
(0 tot en met 12 jaar)<br />
Plons de Wilgenburg<br />
(4 tot en met 12 jaar)<br />
Plons Kon. Emma<br />
(4 tot en met 12 jaar)
Ingobert Veen<br />
Op 10 september 2001<br />
opende Ingobert in <strong>Zwolle</strong> de<br />
deuren van zijn eigen bureau:<br />
Métier. Naast eigenaar van<br />
dit bureau is hij één van de<br />
senior consulenten werving &<br />
selectie.<br />
Nadja Ottens<br />
Binnen Métier is Nadja<br />
naast werving & selectie<br />
de aangewezen senior<br />
consulente die zich<br />
bezig houdt met allerlei<br />
loopbaanvraagstukken.<br />
Monique Grit<br />
Monique begeleidt als (test)<br />
consulente werving en selectietrajecten<br />
door ondermeer het<br />
afnemen van testprogramma’s.<br />
Daarnaast richt zij zich op<br />
breed uiteenlopende kwaliteitstrajecten,<br />
zowel intern als<br />
extern.<br />
Anton-Jan van Doornik<br />
Métier en Anton-Jan hebben<br />
de handen ineen geslagen en<br />
werken samen op het gebied<br />
van procesverbetering daar<br />
waar het gaat om veiligheids-<br />
en arbosystemen (VCA/OHSAS).<br />
<br />
Werving & Selectie<br />
Personeelsontwikkeling<br />
Procesverbetering<br />
Jantien van Eerten<br />
Als ervaren intake- en<br />
wervingsconsulente draagt zij<br />
zorg voor het actueel houden<br />
van een representatief<br />
kandidatenbestand. Tevens<br />
is zij de contactpersoon voor<br />
trainingen.<br />
Liesbeth Knol<br />
Binnen Métier is Liesbeth<br />
werkzaam als offi cemanager,<br />
waarbij zij als ‘spin in het<br />
web’ verantwoordelijk is voor<br />
de interne organisatie van het<br />
bedrijf.<br />
Jeanine Schuite<br />
Na ruim 15 jaar ervaring<br />
als secretaresse binnen de<br />
Zwolse ziekenhuizen en de<br />
Vogellanden, vervult zij nu<br />
de rol van secretaresse bij<br />
Métier.<br />
Voor meer informatie:<br />
Schrevenweg 22<br />
8024 HA <strong>Zwolle</strong><br />
T 038 4528833<br />
F 038 4542150<br />
E info@metier.nl<br />
OPEN AVOND<br />
woensdag woensdag 3 juni 26 augustus<br />
19.00 - 21.00 uur<br />
19.00 - 21.00 uur<br />
www.gh.nl<br />
(038) 425 55 42