Kinderopvang in Nederland. Organisatie en financiering. - AIAS
Kinderopvang in Nederland. Organisatie en financiering. - AIAS
Kinderopvang in Nederland. Organisatie en financiering. - AIAS
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Hoofdstuk 2<br />
Geschied<strong>en</strong>is van de k<strong>in</strong>deropvang<br />
Kea Tijd<strong>en</strong>s <strong>en</strong> José Houwel<strong>in</strong>g<br />
'Volksherstel is gez<strong>in</strong>sherstel'. Met deze leus ondersteunt de overheid na de tweede<br />
Wereld Oorlog het gez<strong>in</strong>sideaal van de voltijdse huisvrouw <strong>en</strong> de kostw<strong>in</strong>n<strong>en</strong>de man.<br />
Dit is e<strong>en</strong> betrekkelijk adequaat ideaal gezi<strong>en</strong> de omstandighed<strong>en</strong>. Immers, de naoorlogse<br />
geboortegolf, de slechte huisvest<strong>in</strong>g, het tekort aan ess<strong>en</strong>tiële artikel<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
gebrekkige voorzi<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> betek<strong>en</strong><strong>en</strong> voor gehuwde vrouw<strong>en</strong> dat zij veel tijd moet<strong>en</strong><br />
bested<strong>en</strong> aan hun gez<strong>in</strong> <strong>en</strong> hun huishoud<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is er vrijwel ge<strong>en</strong> werk voor<br />
vrouw<strong>en</strong>, want de werkgeleg<strong>en</strong>heid <strong>in</strong> deze wederopbouwperiode is vooral te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
de <strong>in</strong>dustrie <strong>en</strong> de bouw, dus <strong>in</strong> sector<strong>en</strong> met we<strong>in</strong>ig vrouw<strong>en</strong>arbeid. Het gez<strong>in</strong>sideaal<br />
wordt <strong>in</strong> 1947 verwez<strong>en</strong>lijkt door de mann<strong>en</strong>lon<strong>en</strong> niet meer, zoals tot dan toe, te baser<strong>en</strong><br />
op <strong>in</strong>dividuele prestatie maar op gez<strong>in</strong>sbehoefte (Tegelaar 1972). Gehuwde mann<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> kostw<strong>in</strong>ner, gehuwde vrouw<strong>en</strong> word<strong>en</strong> huisvrouw. Het 'werk<strong>en</strong>-trouw<strong>en</strong>stopp<strong>en</strong>'<br />
model is dom<strong>in</strong>ant: vrouw<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> tot ze trouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> stopp<strong>en</strong> dan met hun<br />
betaalde arbeid.<br />
Het gez<strong>in</strong>sideaal houdt ook <strong>in</strong> dat moeders altijd thuis hor<strong>en</strong> te zijn om hun k<strong>in</strong>der<strong>en</strong><br />
op te vang<strong>en</strong> <strong>en</strong> te verzorg<strong>en</strong>. In feite is er e<strong>en</strong> 'aanwezigheidsplicht' (Moree 1992).<br />
<strong>K<strong>in</strong>deropvang</strong>, zoals wij dat nu k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>, komt <strong>in</strong> de jar<strong>en</strong> vijftig dan ook niet voor. Er<br />
zijn wel k<strong>in</strong>derdagverblijv<strong>en</strong>, maar deze zijn nadrukkelijk bedoeld voor moeders die<br />
overdag niet <strong>in</strong> staat zijn voor hun k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> te zorg<strong>en</strong>, bijvoorbeeld omdat ze 'uit<br />
werk<strong>en</strong>' moet<strong>en</strong> of omdat ze <strong>in</strong> e<strong>en</strong> 'achterstandssituatie' verker<strong>en</strong>. In <strong>Nederland</strong> zijn er<br />
<strong>en</strong>kele ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> van zulke k<strong>in</strong>derdagverblijv<strong>en</strong>, die ook wel bewaarplaats<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>oemd. Ze word<strong>en</strong> deels gef<strong>in</strong>ancierd uit de Arm<strong>en</strong>wet, deels door liefdadigheid <strong>en</strong><br />
deels uit bijdrag<strong>en</strong> van ouders, meestal moeders.<br />
In de jar<strong>en</strong> zestig tred<strong>en</strong> voor het eerst spann<strong>in</strong>g<strong>en</strong> op <strong>in</strong> dit maatschappelijk verzorg<strong>in</strong>gsarrangem<strong>en</strong>t.<br />
Wat er precies gebeurt wordt <strong>in</strong> dit hoofdstuk beschrev<strong>en</strong>. Achtere<strong>en</strong>volg<strong>en</strong>s<br />
kom<strong>en</strong> de ontwikkel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> de jar<strong>en</strong> zestig, <strong>in</strong> de jar<strong>en</strong> zev<strong>en</strong>tig <strong>en</strong> <strong>in</strong> de<br />
jar<strong>en</strong> tachtig aan de orde. In het volg<strong>en</strong>de hoofdstuk zull<strong>en</strong> we de ontwikkel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> de<br />
jar<strong>en</strong> neg<strong>en</strong>tig besprek<strong>en</strong>.<br />
11